P. 1
800 Meo Vat Trong Cuoc Song

800 Meo Vat Trong Cuoc Song

|Views: 678|Likes:
Được xuất bản bởiapi-26623512

More info:

Published by: api-26623512 on Oct 18, 2008
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/18/2014

pdf

text

original

Môc lôc

:
Ch¬ng I : NÊu níng................................................................................................................................... ...........15
PhÇn 1: C¸ch chÕ biÕn thÞt lîn.......................15
1. Dïng bia xµo thÞt, thÞt sÏ ngon h¬n..................15
2. HÇ thÞt !ho th" giÊ sÏ #$t ng%n th&i gian. 15
'. (i)t *i+ ,Çu *hi #-n th.! /n...........................15
0. C-!h 1ha !h) 2n thÞt 3i"n..............................15
5. C-!h 1ha !h) thÞt *hi xµo................................15
4. 5h6n !hua 7µ 2n thÞt *ho tµu *h8ng ngÊ9....15
:. ;< thu=t *hi níng thÞt.......................................15
>. Hun thÞt ?thÞt hun *h2i@ bAng 7- !h6, B&ng 3µ gCo15
D. ;hi níng thÞt n"n BEt i)ng b-nh F b"n !Cnh b)1............................................. ...........................14
1G. Han 7In 3µ !-!h xJ 7K.......................................14
11. C=t 7In 3µ !-!h xJ 7K........................................14
12. DC ,µ9 7In 3µ !-!h t/ng th" BL ,µ9..............14
1'. C-!h !hMng ,Çu, N b%n *hi #-n th.! /n.........14
10. Oµ th) nµo BP i)ng s&n #-n *h8ng bÞ !o 7Ci14
15. C-!h #-n bF 7In................................. ...............14
14. C-!h th-i thÞt N.............................................14
1:. (hÞt N 3µ !-!h !hMng bQo.............................14
1>. C-!h bRo SuRn x$! xT!h sau *hi !%t..............1:
1D. UÞ th¬ ngon !Va !anh thÞt 3W SuKt..............1:
2G. Xïi th¬ !Va b-t !anh thÞt 7- !Çn...................1:
21. Canh s&n n"n !ho th" giÊ..........................1:
22. ;hi thÞt bÞ bYn n"n ,ïng ní! gCo #Ja thÞt........1:
2'. C-!h #Ja thÞt bÞ ,Z9 ,Çu hoE! !2 ïi h8i.....1:
20. Oµ tan thÞt B8ng 7Cnh !Çn 1hRi ,ïng ní! 7Cnh hoE! ní! uMi........................................ .................1:
25. Ní! g[ng !2 thP 7µ thÞt B8ng 7Cnh t#\ 7Ci t¬i 1:
24. XN 7- 3µ !-!h #Ja....................................... .......1>
2:. C-! !-!h #-n N 7In..................................... ......1>
2>. ;hJ ïi thÞt bAng !¬ 3µ #Iu t#%ng...............1>
2D. CV !Ri t#%ng *hJ 3Þ !h-t !Va thÞt uMi..........1>
'G. C-!h 7µ sC!h nLi tCng 7In................................1>
'1. Nh] 78ng 7In bAng nh^a th8ng........................1>
'2. X=t ong !2 thP gi_ thÞt 7In t¬i 7Zu................1>
''. Hi_ thÞt t¬i 7Zu bAng *h/n tY giÊ............1>
'0. Hi_ thÞt t¬i bAng N 7In..................................1D
'5. Hi_ thÞt t¬i bAng t$i tY #Iu..........................1D
'4. C-!h bRo SuRn x$! xT!h ha9 7C1 x&ng.............1D
PhÇn 2: c¸ch chÕ biÕn thÞt bß........................19
':. 5h¬ng 1h-1 xµo !ho thÞt b` a.................1D
'>. N"n ,ïng ní! s8i BP ninh nÊu thÞt b`.............1D
'D. Xïi 3Þ BL! B-o !Va thÞt b` nÊu bia...............1D
0G. C-!h 7µ thÞt b` a t#\ 7Ci..........................1D
phÇn 3: c¸ch chÕ biÕn thÞt gµ, vÞt.................19
01. Oµ sC!h ti)t !ho thÞt *hWi bÞ Bbn 3µ tanh. . .1D
02. (#í! *hi nh] 78ng gµ, 3Þt n"n B] giÊ hoE! #Iu 7"n Fnh gµ, 3Þt........................................... .......2G
0'. ;h8ng n"n 7Ê9 ní! s8i nh$ng 3Þt......................2G
00. C-!h #$t x¬ng !R !on ?gµ, 3Þt@ sau *hi Bc !h) bi)n xong........................................ ........................2G
05. Hµ í1 bia t#í! *hi hÊ1 ïi 3Þ th¬ ngon hÊ1 ,dn........................................................................ ......2G
04. C-!h 7µ a thÞt gµ giµ..............................2G
0:. C-!h !h) bi)n thÞt 3Þt giµ..............................2G
0>. (hÞt gµ giµ hÇ 7Ê9 ní! !anh, !anh sÏ #Êt ngon2G
0D. (i)t gia !Ç !2 t-! ,eng 7µ !anh h)t N ngÊ9.21
5G. HÇ hoE! nÊu !anh bAng !-! 7oCi thÞt *h-! nhau, nhi+t BL ní! !fng !Çn 1hRi *h-! nhau.............21
PhÇn 4: C¸ch chÕ biÕn th! "#n.....................22
51. C-! !-!h *hJ ïi tanh !Va !-...........................22
52. ;hJ =t !- bAng #Iu C-!b8nat nat#i ?NaHCg'@22
5'. C-!h tY9 3Y9 !- nhanh....................................22
50. Hµnh !hMng #uhi B=u 3µo !-...........................22
55. C- t¬i í1 t#í! *hi nÊu, 2n /n sÏ B= Bµ µ *h8ng bÞ n-t............................................... ..............22
54. i_a b` !2 thP 7µ !- B8ng 7Cnh t¬i t#\ 7Ci......22
5:. C- *ho bia ti)t *i+ th&i gian, *h8ng !`n ïi tanh............................................. .............................22
5>. Ch%! !h%n !-! bCn sÏ thT!h: !- *ho !hua ngjt22
1
5D. (-! ,eng !Va B&ng t#%ng t#ong !-! 2n !-...2'
4G. ;hi hÊ1 !- n"n !2 Lt i)ng N gµ................2'
41. ;hi #-n !- n"n bj! !ho i)ng !- Lt 7í1 bLt Wng.................................................. .........................2'
42. C-!h 7µ !- *h8ng ,Tnh nhi, ,Tnh !hRo.........2'
4'. Xko /n ba ba..................................................2'
40. Xïi 3Þ BE! bi+t !Va !- ngZ s_a b`............2'
45. Xïi th¬ !Va !- ngZ #Iu 3µ giÊ................2'
44. ;hi nÊu !anh !- 1hRi ghi nhí !ho BV ní! Lt 7Çn2'
4:. lIu gCo *hJ En !Va !-..................................2'
4>. HiÊ !2 thP gi_ !ho !- t¬i 7Zu......................20
4D. Hi_ !- t¬i bAng ní! uMi................................20
:G. Hai !-!h gi_ !- sMng.......................................20
:1. Hi_ !- t¬i bAng ní! uMi Bun s8i...................20
:2. Ní! uMi 7µ !- B8ng 7Cnh *h8ng bÞ *h8.......20
:'. C-!h b2! t8 sMng................................ ..........20
:0. UW, !µnh Su) !2 thP *hJ ïi tanh !Va t8.....20
:5. (8 t¬i n"n 7uL! hoE! #-n Sua t#í! *hi !ho 3µo tV 7Cnh BP B8ng 7Cnh............................... ..............25
:4. 5h¬ng 1h-1 gi_ !hC!h sMng 7Zu h¬n.............25
::. Xko 7µ thÞt ba ba..................................... ....25
:>. 5h¬ng 1h-1 ngZ, í1 s.a Bc th-i sIi..............25
:D. C-!h b2! ^! *h8...........................................25
PhÇn 5: c¸ch chÕ biÕn t$%ng gi& cÇ'..............25
>G. C-!h gi_ 7`ng BW t#.ng t¬i 7Zu......................25
>1. C-!h gi_ 7`ng t#%ng BI! t¬i 7Zu....................25
>2. m-nh t#.ng *h8ng BI! ,ïng Bh nh8..............25
>'. m-nh t#.ng nhanh !Çn !ho uMi......................24
>0. m-nh t#.ng !Çn !ho th" ní! 7Cnh....................24
>5. C-!h 1hZn bi+t t#.ng sMng 3µ t#.ng !hTn......24
>4. C-!h 1hZn bi+t t#.ng íi 3µ t#.ng !f.............24
>:. 5h`ng t#.ng n.t *hi 7uL!.................................24
>>. Xko 7uL! t#.ng *hi ,=1 3N...............................24
>D. OuL! t#.ng !ho giÊ Bn b2! 3W.....................24
DG. mun !h6 t#.ng n"n ,ïng !h6 Bbn.......................24
D1. C-!h M1 7)1 t#.ng........................................... .24
D2. (-! ,eng !Va bLt F *hi t#-ng t#.ng..............2:
D'. Xïi 3Þ th¬ ngon !Va t#.ng t#-ng !ho th" #Iu2:
D0. XuMi !2 thP Biau !honh µu s%! !Va t#.ng.2:
D5. Xko b%! t#.ng p%! thRo............................... .2:
D4. C-!h th-i t#.ng 7uL!..................................... ....2:
D:. C-!h th-i t#.ng b%! thRo................................2:
D>. ;hJ 3Þ B%ng, !h-t !Va t#.ng b%! thRo.........2:
DD. miau !Çn !h$ K *hi 7µ t#.ng !uMn..................2:
1GG. C-!h /n t#.ng 3Þt uMi íi............................2:
1G1. Hai !-!h uMi t#.ng......................................2:
1G2. C-!h 7µ t#.ng uMi ti)t #a nhiau ,Çu.........2>
1G'. C-! !-!h bRo SuRn t#.ng...............................2>
phÇn (: c¸ch b#) *#n, chÕ biÕn "+& vµ chÕ biÕn .......................................................................29
c¸c chÕ ph,' c-& "+&....................................29
1G0. C-!h Bun s_a *h8ng bÞ t#µo #a ngoµi..........2D
1G5. Hai !-!h bRo SuRn s_a.................................. 2D
1G4. ChMng s_a ,Tnh nhi *hi Bun........................2D
1G:. C-!h 7µ 1ho -t bÞ !.ng a 7Ci...............2D
1G>. ;hJ 3Þ gZ9 !Va s_a ,".................................2D
phÇn .: c¸ch chÕ biÕn vµ b#) *#n $&...........3/
1GD. Xko !ho uMi *hi xµo #au.............................'G
11G. (-! ,eng !Va bia *hi 7µ !-! 2n nL.........'G
111. XuMi !2 thP 7µ !ho 7- #au 3µng xanh t#\ 7Ci. 'G
112. (-! ,eng !Va s_a b` *hi xµo x$1 7¬.............'G
11'. NL !2 !µ !hua n"n !ho uMi.......................'G
110. Oµ sC!h xa 7-t bAng #Iu nho.........................'G
115. C-!h 1ha !h) ní! !hua ngjt .........................'G
114. C-!h !ho ,Ê 3µo th.! /n............................'G
11>. C-!h *hJ 3-ng t#%ng t#ong 3Ci ,a.................'1
11D. pT Su9)t th-i ít, hµnh *h8ng bÞ !a9 %t.....'1
2
12G. HiR bít BL !a9 *hi xµo ít............................'1
121. C-!h bRo SuRn ít t¬i..................................... .'1
122. C-!h !h_a !anh bÞ En..............................'1
12'. (Ro tTa ? ha9 !`n gji 7µ tRo !ao@ !2 thP giR BL bQo !ho !anh....................................................'1
120. C-!h xJ 7K th.! /n nÊu bÞ En.....................'1
125. HiR BL !hua !Va th.! /n bAng #Iu..............'2
124. C-!h 7µ ,a uMi BN bÞ En 3µ bÞ !a9.....'2
12:. ;hJ 3Þ B%ng 3µ !h-t t#ong #au....................'2
12>. CV !Ri *h8 B8ng 7Cnh....................................'2
12D. ;hJ ïi \ !V !Ri....................................... ......'2
1'G. C-!h bRo SuRn !V !Ri....................................'2
1'1. C-!h gi_ t¬i !µ #Mt Bc gjt 3W........................''
1'2. C-!h 1he! hhi hµnh tZ9 B8ng 7Cnh hI1 7K.....''
1''. C-!h bRo SuRn #au........................................''
1'0. qµo hµnh tZ9 n"n !ho bLt F......................''
1'5. C-!h xJ 7K ng.a sau *hi gjt *hoai sj hoE! *hoai 8n................................................................... .''
1'4. C-!h xµo ng2 sbn *h8ng bÞ thZ Bbn........''
1':. miau !Çn !h$ K *hi th-i !µ.............................''
1'>. pT Su9)t gjt 3W *hoai tZ9............................''
1'D. ;hoai tZ9 gjt !µng Wng 3W !µng tMt..........''
10G. H¬ng 3Þ !Va *hoai tZ9 !2 !ho th" s_a......''
101. C-!h xµo *hoai tZ9................................ .......''
102. C-!h xJ 7K ïi *hoai tZ9 B8ng 7Cnh..............'0
10'. ;hoai tZ9 *h8ng BI! BP !ïng 3íi *hoai 7ang '0
100. C-!h nÊu #ong biPn !h2ng nh[.....................'0
105. Hi+u SuR !Va ní! gCo *hi ngZ Bh /n *h8...'0
104. C-!h !h) bi)n #ong biPn *h8........................'0
10:. Hai !-!h ngZ L! nhr..............................'0
10>. C-!h #Ja L! nhr.........................................'0
10D. C-!h ngZ nÊ ..........................................'0
15G. C-!h 1hZn bi+t nÊ BL!.............................'0
151. C-!h !h) bi)n #au *i !hZ.......................'0
152. C-!h ngZ /ng *h8 BP /n ,Çn................'5
phÇn 0: c¸ch chÕ biÕn vµ b#) *#n c¸c l)1i 23 vµ ......................................................................35
c¸c chÕ ph,' lµ' t4 23...............................35
15'. (-! ,eng !Va uMi 3íi !-! th.! /n ssn 7µ t[ B=u............................................. ...........................'5
150. C-!h xJ 7K nÊu 2n #au !hZn 3Þt 3íi B=u 1he'5
155. Ní! ,a 3µ B=u 1he........................................'5
154. Hi- xµo B=u n"n !ho giÊ............................'5
15:. pT Su9)t nÊu B=u xanh nh[ Bau................'5
15>. pRo SuRn B=u BW, B=u tA *hWi bÞ jt Be!.'5
15D. C-!h b2! 3W B=u tA.................................... '5
PhÇn 9 : C¸ch chÕ biÕn vµ c5t gi+ l1c..............3(
14G. C-!h gi_ BL gi`n !Va 7C! #ang ,Çu...............'4
141. C-!h #ang 7C!.................................................'4
142. C-!h bRo SuRn 7C!.........................................'4
PhÇn 1/ : 6#) *#n, "7 8ông, 97 l: c¸c l)1i gi& vÞ3(
14'. C-!h !hjn Bh B^ng BP !Êt gi_ ,Çu N......'4
140. C-!h bRo SuRn 3µ t/ng h¬ng th¬ !Va ,Çu 7C!......................................................................... .....'4
145. pT Su9)t *hJ ïi !Va ,Çu hCt !Ri..................'4
144. pT Su9)t 7µ Êt bjt t#ong ,Çu n2ng..........'4
14:. C-! xJ 7K *hi ,Çu t#ong nhi bM! 7Ja................':
14>. C-!h *hJ ïi !Va ,Çu BP 7Zu......................':
14D. C-!h *hJ ïi tanh !Va ,Çu #-n !-..................':
1:G. C-!h 7µ t/ng ïi th¬ !Va ,Çu hCt !Ri.......':
1:1. C-!h xµo #au ti)t *i+ ,Çu..........................':
1:2. C-!h !hhng xF ,Çu bÞ M!..........................':
1:'. Oµ t/ng 3Þ th¬ !Va ,Ê..........................'>
1:0. (#.ng b%! thRo !2 thP 7µ giR BL !hua !Va giÊ......................................................... .............'>
1:5. C-!h b2! tWi nhanh.................................. ......'>
1:4. C-!h *hJ ïi tWi sau *hi /n............................'>
1::. C-!h !Êt gi_ tWi..................................... ........'>
1:>. C-!h bRo SuRn #Iu gCo...................................'>
phÇn 11: c¸ch b#) *#n chÕ biÕn g1) vµ th%c ;n lµ' t4 g1)..........................................................30
'
1:D. NÊu !¬ 1hRi ,ïng ní! s8i............................'>
1>G. Dïng ní! t#µ nÊu !¬ !2 7Ii !ho ti"u ho-........'>
1>1. Xïi 3Þ !Va !¬ !ho th" ,Çu.......................'>
1>2. NÊu !¬ n"n !ho giÊ.................................'D
1>'. C¬ !anxi....................................................'D
1>0. C-!h ti)t *i+ Bi+n *hi sJ ,eng nhi !¬ Bi+n.......................................................... ..................'D
1>5. C-!h hÊ1 !¬ !f..........................................'D
1>4. pT Su9)t nÊu !¬ gCo !f.............................'D
1>:. NÊu !h-o bAng 1hT!h ní!..............................'D
1>>. NÊu !h-o !ho 1h6n !hua ,n nh[....................'D
1>D. C-!h nÊu !h-o bAng !¬ th[a......................'D
1DG. Xïi 3Þ th¬ -t !Va !h-o !2 t[ 3W SuKt.......'D
1D1. Ch-o ngjt th" giÊ !µng th" ngjt...........'D
1D2. C-!h nÊu !¬ nÊu !h-o t#-nh bÞ t#µo #a ngoµi'D
1D'. C-!h xJ 7K !¬ sMng.....................................0G
1D0. C-!h *hJ ïi !¬ *h"...................................0G
1D5. HCo 3µ hoa SuR *h8ng BI! BP 7dn nhau.......0G
phÇn 12: c¸ch b#) *#n vµ chÕ biÕn th%c ;n t4 b<t '=................................................................4/
1D4. XuMi !2 thP !hMng bLt F bÞ B2ng 32n......0G
1D:. C-!h 7µ bLt t 7"n bn nhanh...................0G
1D>. lIu !2 thP 7µ bLt nhanh 7"n bn................01
1DD. O"n bn bLt 3µo t#&i 7Cnh n"n !ho B&ng t#%ng01
2GG. XN 7In gi$1 µn thÇu, b-nh bao BI! t#%ng h¬n............................................................ .................01
2G1. Ní! uMi 7"n bn bLt 7µ bLt xM1 a.......01
2G2. Xµn thÇu, b-nh bao !ho th" bia !µng ngon01
2G'. (-! ,eng !Va uMi *hi nhµo bLt 7µ b-nh bao01
2G0. Xïi th¬ !Va µn thÇu 3W SuKt....................01
2G5. ;hi hÊ1 µn thÇu ha9 b-nh bao n"n BEt *ha9 t#í! #hi n]i 7Ja sau............................................ ....01
2G4. C-!h xJ 7K *hi hÊ1 b-nh bÞ ,Tnh *ha9..........01
2G:. qJ 7K b-nh bao µn thÇu bÞ 3µng................01
2G>. pT Su9)t #-n µn thÇu ti)t *i+ ,Çu..........01
2GD. C-!h 7µ b-nh BP *h8ng th[a bLt !fng *h8ng th[a nhZn............................................... .............02
21G. C-!h gi_ !hÊt ,inh ,Nng !ho nhZn b-nh !2 #au02
211. C-!h t#Ln 7oCi nhZn sVi !Ro íi.....................02
212. C-!h 7uL! sVi !Ro *h8ng bÞ ,Tnh nhi............02
21'. (-! ,eng !Va nhi -1 suÊt t#ong *hi 7µ sVi !Ro02
210. C-!h Bun t sIi....................................... .....0'
215. OuL! t sIi n"n !ho uMi t#í! *hi !ho t......0'
214. C-!h *hJ 3Þ *ia t#ong t..........................0'
21:. C-!h 7µ !ho t *hi 7uL! *h8ng bÞ ,Tnh nhau0'
21>. Oµ b-nh n"n !ho Lt Tt bia 3µo bLt...........0'
21D. miau !Çn 7u K *hi 7µ nb.............................0'
22G. C-!h !%t b-nh t..................................... ....0'
221. C-!h bRo SuRn b-nh t................................0'
222. C-!h xJ 7K b-nh Su9 bÞ a........................00
22'. C-!h !Êt gi_ b-nh ngjt.................................00
220. C-!h !%t b-nh gat8................................... ....00
!h¬ng ii : SuR 3µ Bh uMng.................................................................................................................. ................00
phÇn 1: c¸ch chÕ biÕn b#) *#n c¸c l)1i *# t>i44
225. C-!h xJ 7K hoa SuR *hi Bc gjt 3W..................00
224. C-!h bRo SuRn t-o tµu bAng #Iu 3ang............00
22:. C-! !-!h bRo SuRn t-o tµu *h-!....................00
22>. C-!h th$! !huMi ti"u !hTn nhanh...................05
22D. N"n bRo SuRn !huMi bAng tV 7Cnh..................05
2'G. Ca SuKt !-!h gi_ t¬i 7Zu...........................05
2'1 C-!h b2! 3W Bµo nhanh.................................05
2'2. C-!h 3%t ní! !hanh !ho BI! nhiau ní!..........05
2''. C-!h *hJ 3Þ !h-t t#ong hhng.........................05
phÇn 2: c¸ch chÕ biÕn b#) *#n c¸c l)1i *# ?h@45
2'0. C-!h bW hCt t-o tµu ?7oCi t-o ,ïng BP 7µ thuM!@....................................................................... ......04
2'5. C-!h b2! 3W t-o tµu *h8 ?t-o 7µ thuM!@.......04
2'4. C-!h 7uL! t-o nhanh......................................04
2':. C-!h b2! hCt ,u ?7oCi to nh hCt ,u (#ung vuM!@.04
2'>. C-!h B=1 b2! 3W SuR 2! !h2........................04
0
PhÇn 3: c¸ch b#) *#n chÕ biÕn c¸c l)1i 8& t>i 4(
2'D. Da hÊu 3µ !-! !-!h /n *h-! nhau..................04
20G. C-!h bRo SuR ,a hÊu....................................0:
201. C-!h #Ja !-! 7oCi ,a.......................................0:
phÇn 4: c¸ch 97 l: 2A Bng............................4.
202. C-!h 7µ ní! s8i !h2ng nguLi........................0:
20'. 5ha t#µ bAng n¬! Ê n"n !ho B&ng.............0:
200. (^ !h) t#µ í1 hoa nhµi...................................0:
205. CÊt t#µ 3µo t#ong tV 7Cnh *h8ng bÞ Êt ïi...0:
204. (#µ 3µ !-!h !hMng Y...................................0:
20:. C-!h xJ 7K t#µ bÞ M!............................. .......0>
20>. H¬ng 3Þ !Va #Iu B2ng B-............................0>
20D. C-!h !Êt gi_ !µ1h" tan.................................0>
25G. ;hi Bun !µ1h" n"n !ho uMi.........................0>
251. H¬ng 3Þ !Va 3W SuKt ngZ #Iu....................0>
252.C-!h 7µ t/ng th" 3Þ bia.............................0>
25'. pia *b *hai 3Þ....................................... ......0>
250. Xïi th¬ !Va ní! B&ng 3W SuKt....................0>
255. C-!h 7µ B&ng 32n !e! t¬i #a......................0>
254. C-!h 7µ tan =t ong 7%ng Bjng ,íi B-9 7j.0>
25:. lIu 3ang !2 thP *hJ ïi s%t go t#ong ní!.....0D
!h¬ng iii : SuÇn -o, giµ9 ,Q1, tÊt 3µ Bh t#ang s.!............................................................................................. .0D
phÇn 1: C,D c¸c vÕt b,n t$En *Çn ¸)..............49
25>. (Y9 3)t !µ1h" 3)t t#µ t#"n SuÇn -o...............0D
25D. C-!h tY9 3)t #Iu t#"n SuÇn -o........................0D
24G. (Y9 3)t ní! hoa SuR......................................0D
241. (Y9 3)t nh^a hhng t#"n -o............................0D
242. (Y9 3)t *ko !ao su ?7oCi big babo7@...............0D
24'. (Y9 3)t *ko !ao su th&ng.............................5G
240. (Y9 3)t !Va *b...........................................5G
245.(Y9 3)t xF ,Çu........................................ ......5G
244. (Y9 3)t t¬ng !µ !hua...................................5G
24:. (Y9 t#.ng ,Tnh t#"n -o..................................5G
24>.(Y9 3)t ,Çu BLng th^! 3=t ,Tnh t#"n SuÇn -o5G
24D. (Y9 3)t 3µng !Va t8 t#"n SuÇn -o..............5G
2:G. (Y9 3)t ^! b$t bÞ.................................... ...5G
2:1. (Y9 3)t ^! BW........................................... .5G
2:2. (Y9 3)t ^! xanh.............................. ...........5G
2:'. (Y9 3)t ^! tµu...........................................5G
2:0. (Y9 3)t giÊ9 than, b$t n)n...........................51
2:5. (Y9 3)t ^! in....................................... .......51
2:4. (Y9 3)t h h8i........................................... ...51
2::. C-!h tY9 3)t -u, 3)t s_a...........................51
2:>. (Y9 3)t ní! tiPu t#"n SuÇn -o........................51
2:D. (Y9 3)t ,Çu N t#"n -o 78ng..........................51
2>G. (Y9 3)t bïn 3µng..................................... ......51
2>1. (Y9 !-! 3)t *bo t#"n -o 78ng, -o 7bn..............51
2>2. (Y9 3)t M! t#"n SuÇn -o.............................51
2>'. (Y9 3)t go........................................ ............52
2>0. (Y9 3)t s¬n............................... ...................52
2>5. (Y9 3)t ,Çu t#Yu..................................... ......52
2>4. (Y9 3)t nh^a B&ng......................................52
2>:. (Y9 3)t ,Çu n)n................................... ........52
2>>. C-!h tY9 3)t ,Çu Mng *h2i............................52
2>D. (Y9 3)t h%! Tn....................................... ......52
2DG. (Y9 3)t !W xanh............................. ...............5'
2D1. (Y9 3)t thuM! BW.........................................5'
2D2. (Y9 3)t !hn iMt........................................ ......5'
2D'. (Y9 3)t N....................................................5'
2D0. (Y9 3)t thuM! tT........................................5'
phÇn 2: *Çn ¸) vµ c¸ch giFt.........................54
2D5. C-!h giEt tY9 !] 3µ Mng ta9 -o....................50
2D4. Xko ,ïng 3W t#.ng *hi giEt...........................50
2D:. ChMng -o t#%ng bÞ 3µng...............................50
5
2D>. Ní! giÊ !2 thP *hJ ïi 7C \ SuÇn -o............50
2DD. C-!h !hMng SuÇn -o bÞ 1hai µu.................50
'GG. C-! giEt giR bít 3)t nh/n...........................50
'G1. C-!h !hMng -o 7bn bÞ !o................................50
'G2. C-!h 7µ -o 7bn bÞ !hR9 !o 7Ci.......................50
'G'. C-!h giEt !-! 7oCi -o 7bn sIi............................55
'G0. C-!h 7µ Êt Bi 3)t s&n b2ng t#"n -o 7bn....55
'G5. C-!h B=1 bei \ -o 7bn...................................55
'G4. pµn 7µ !2 thP 7µ h)t bei BÊt \ SuÇn -o ,C no.55
'G:. C-!h giEt -o ,a........................................ .....55
'G>. C-!h giEt tY9 bei bYn t#"n Bh ,ïng bAng ,a.55
'GD. C-!h giEt *h/n #Ja Et...............................54
'1G. C-!h giEt tc 72t t#u b...................................54
'11. C-!h giEt µn.............................. ................54
'12. 5h¬ng 1h-1 giEt SuÇn -o bAng -9 3[a *inh t) 7Ci sC!h................................................. ...............54
PhÇn 3 : c¸ch lµ *Çn ¸).................................5(
'1'. C-!h 7µ SuÇn -o B¬n giRn nhÊt....................54
'10. XLt sM !-!h 7µ SuÇn -o..................................54
'15. C-!h 7µ !-! 7oCi 3Ri *h-! nhau........................5:
'14. C-!h 7µ SuÇn -o hµng 7bn ,C..........................5:
'1:. C-!h 7µ SuÇn -o t¬ tA th=t.........................5:
'1>. C-!h 7µ SuÇn -o ,a thuL!..............................5:
'1D. C-!h 7µ !a 3-t................................ ................5:
PhÇn 4 : Gi& c@ng "7& ch+& vµ b#) *#n *Çn ¸).........................................................................50
'21. vuÇn -o 72t !Çn giEt t#í! E! sau...............5>
'22. (=n ,eng *hu9 !$! SuÇn -o !f......................5>
'2'. C-!h 1he! hhi 7í1 78ng t#"n -o bÞ bk1............5>
'20. C-!h BP !2 nh_ng bL SuÇn -o E! \ nhµ -t u 3µo ïa h6 sau *hi Bi 7µ 3a..........................5>
'25. C-!h !hMng !-! n)1 gÊ1 \ SuÇn -o *hi Bi !8ng t-!............................................................ ............5>
'24. C-!h ,ïng *h/n Suµng !].............................5D
'2:. C-!h 7µ Bk1 -o 1h8ng...............................5D
'2>. C-!h sJ ,eng !-! Rnh 3Ri th[a...................5D
'2D. C-!h xJ 7K -o 7bn E! 7Zu bÞ µi `n........5D
''G. C-!h sJ ,eng b/ng 1hi)n..............................5D
''1. C-!h !%t 3Ri t¬ tA nhanh...........................5D
''2. C-!h tTnh 3Ri *hi ua 3Ri a9 SuÇn -o........4G
'''. C-!h 1hZn bi+t Et 1hRi 3µ Et t#-i !Va 3Ri.4G
''0. C-!h BTnh !$! -o bAng -9 *hZu...............4G
''5. C-!h 7µ t/ng BL ban *hi *hZu !$! -o........4G
''4. (Y9 3)t bYn \ !$! -o.............................. .......4G
'':. C-!h 7µ !ho !$! -o s-ng b2ng t#\ 7Ci...........41
''>. (^ !h) 2! SuÇn -o......................................41
PhÇn 5 : C¸ch b#) *#n, "7& ch+& giµD, t5t.....(1
''D. C-!h Bi giµ9 ,a íi.......................................41
'0G. C-!h 7au, B-nh giµ9......................................41
'01. C-! !-!h hhi xuZn !ho giµ9 ,a.....................42
'02. C-!h 7µ íi giµ9 Bbn Bc !f .......................42
'0'. C-!h !Êt gi_ 3µ bRo SuRn giµ9 ,a.................42
'00. C-!h !hMng #eng 78ng !ho giµ9 ,a 78ng !ao !]4'
'05. C-!h tY9 3)t bYn !ho giµ9 ba ta µu t#%ng. 4'
'04. miau !Çn 7u K *hi 1h¬i giµ9 3Ri......................4'
'0:. C-!h gi_ sC!h ,Z9 giµ9 µu t#%ng..............4'
'0>. C-!h gi_ !ho 7oCi ,Q1 xM1 ,Q1 t8ng ,ïng BI! 7Zu h¬n................................................................... 4'
'0D. ;hJ ïi !-! 7oCi ,Q1 !2 B) !ao su................4'
'5G. C-!h 7µ !ho ,µ9 h)t Y \ b"n t#ong..........4'
'51.C-!h 7µ 72t ,µ9 B¬n giRn............................40
'52. C-!h tTnh sM Bo ,µ9................................ .....40
'5'. C-!h 7µ a xi ,µ9 bÞ !.ng......................40
'50.C-!h bRo SuRn xi B-nh ,µ9...........................40
'55. C-!h tTnh BL ,µi !Va tÊt..............................40
'54. C-!h giEt 3µ sJ ,eng tÊt ,µ9........................40
'5:. C-!h 3- tÊt ,µ9.............................................40
phÇn (: ph>ng ph¸p b#) 8Hng 2A t$&ng "%c.....(4
'5>. C-!h 7au Bh t#ang s.! bAng bC!....................45
4
'5D. C-!h 7µ hhi 1he! 3u s-ng b2ng !Va Bh t#ang s.! bAng bC!............................................. ..............45
'4G. C-!h #Ja Bh t#ang s.! bAng bC!....................45
'41. C-!h tY9 #Ja Bh t#ang s.! bÞ bYn nhiau......45
'42. C-!h #Ja Bh t#ang s.! bAng 3µng ta.............45
'4'. C-!h xJ 7K 3µng ta bÞ bC! µu......................45
'40.C-!h #Ja ,Z9 !hu9an 3µng...........................45
'45. C-!h 7au nhdn B- SuK...................................45
!h¬ng i3: Bh ,ïng gia BFnh............................................................................................................................ ...45
PhÇn 1 : l& chIi vµ "7& ch+& 2A gJ................(5
'44. Dïng ,Ê 7au Bh gw íi................................44
'4:. Dïng ní! !h6 BP 7au Bh gw............................44
'4>. i_a b` tY9 ïi s¬n, ,Çu...............................44
'4D. C-!h 7µ Bh gw íi t#\ 7Ci.............................44
':G. Dïng ní! uMi BP #Ja Bh Z9 t#b...............44
':1. Dïng bµn !hRi 78ng SuQt bei..........................44
':2. Dïng giÊ9 thi)! ?giÊ9 t#ong bao thuM! 7-@ tY9 3)t !-u !h6.................................. .............................44
':'. C-!h xJ 7K 3)t n2ng #L1 t#"n Bh gw...............44
':0. C-!h xJ 7K Bh gw µu t#%ng bÞ 3µng...........4:
':5.C-!h xo- 3)t !h-9 t#"n ba Et s¬n Bh gw....4:
':4. C-!h xo- 3)t xí! t#"n ba Et s¬n gw...........4:
'::. !-!h xo- 3)t n)n t#"n Bh gw.........................4:
':>. C-!h xJ 7K 7í1 ,-n t#"n ba Et gw bÞ #L1......4:
':D. (Y9 3"t !En ní! t#"n Bh gw...........................4:
'>G. qJ 7K !-! 3)t t#Ç9 xí! ,o 3a !hC 3íi Bh ,ïng bAng gw t#Yu....................................... .....................4:
'>1. C-!h tY9 3)t s¬n !f t#"n Bh gw....................4:
'>2. C-!h xJ 7K Bh gw bÞ n.t................................4>
phÇn 2: t$&ng t$K tLng vµ th#'......................(0
'>'.C-!h 3Ï B&ng t#ang t#T bAng s¬n..................4>
'>0. 5h¬ng 1h-1 tTnh 7Ing 3=t 7i+u SuQt t&ng......4>
'>5. 5ha ^! xanh 3µo 38i SuQt t&ng 7µ t/ng BL t#%ng.................................................... .................4>
'>4. C-!h 1ha !h) hh !ho giÊ9 gi-n 7"n t&ng........4>
'>:. C-!h tTnh 7Ing giÊ9 ,-n t&ng !Çn ,ïng..........4>
'>>. 5h¬ng 1h-1 ,-n giÊ9 ,-n t&ng......................4D
'>D. C-!h B`ng Binh 7"n t&ng..............................4D
'DG. (^ tCo tÊ thR nhW.....................................4D
'D1.C-!h xJ 7K nh_ng 3)t bÞ Q1 bk1 t#"n thR.. .4D
'D2. (Y9 3)t *ko !ao su t#"n thR.......................4D
'D'. C-!h xJ 7K nh_ng 3)t !h-9 t#"n thR...........:G
'D0. C-!h giEt thR B¬n giRn............................:G
'D5. 5h¬ng 1h-1 7µ sC!h thR nh^a..................:G
PhÇn 3 : M7 8ông vµ b#) 8Hng 9N 21p.............../
'D4. 5h¬ng 1h-1 *Qo ,µi tu]i thj !ho 7M1 xb......:G
'D:. U- x/ xb BC1..............................................:G
'D>. C-!h xJ 7K x/ xb BC1 bÞ xuMng h¬i !h=...:G
'DD. ;hi 7au ,Çu hoE! sJa xb *x ,ïng ,Çu -9 *hZu................................................................. ...........:G
PhÇn 4 : c¸ch "7 8ông vµ b#) 8Hng 2Ang hA b¸) th%c...................................................................../
0GG. C-!h xJ 7K Bhng hh B-nh !hu8ng.................:G
0G1. C-!h 7au !hïi 7inh *i+n !Va Bhng hh t#bo t&ng 7oCi B-nh !hu8ng................................. ...................:1
0G2. C-! !8ng ,eng *h-! !Va Bhng hh Bbo ta9....:1
0G'. C-!h xJ 7K *hi Bhng hh bÞ thÊ ní!..............:1
0G0. C-!h B¬n giRn !hMng 3W Bhng hh bÞ /n `n.:1
0G5. C-!h 7µ Et Bhng hh íi t#\ 7Ci.................:2
0G4. C-!h xJ 7K Bhng hh Bbo ta9 bÞ nhin t[.....:2
PhÇn 5 : C¸ch l& $7& vµ 97 l: 2A th! tinh.....2
0G:. 5h¬ng 1h-1 7au !hïi *Tnh..............................:2
0G>. C-!h 7au g¬ng..................................... ..........:2
0GD. C-!h ,-n ta9 n% 3µo *Tnh.........................:2
01G. C-!h t^ 7µ *Tnh &....................................:'
011. Dïng Rnh s., Rnh B- !uLi !%t *Tnh........:'
012. Dïng 7`ng t#%ng t#.ng g%n !-! Bh bAng thuy tinh........................................ ................................:'
phÇn (: c¸ch 97 l: c¸c 2A 8Ing hµng ngµD........3
01'. Dïng xµ 1h`ng BP 7µ t#¬n ng/n *Qo.........:'
010. N)n !2 thP 7µ t#¬n !Ja s] bAng s%t.........:'
015. C-!h !hMng !ho s¬n 7jt 3µo *Ï 2ng ta9......:'
:
014. Dïng thuM! tY9 #Ja !h]i 78ng SuQt s¬n........:'
01:. Dïng ní! xµ 1h`ng BP #Ja !h]i SuQt 38i......:'
01>.C-!h 3En Binh 3Tt ti)t *i+ s.!..................:0
01D. C-!h B2ng Binh t#"n gw t#-nh bÞ n.t............:0
02G.C-!h sJ ,eng !hi)! b/ng !-t sQt !f bW Bi.....:0
021. C-!h t#-nh sµn gw 1h-t #a ti)ng....................:0
022. C-!h 7µ 2! #6 !Ja B¬n giRn..................:0
02'. (^ 7µ %! -o 7i"n hoµn...............................:0
020. Oµ %! t#bo SuÇn bAng ,Z9 thQ1............:0
025. Dïng s_a b` giEt #6 7íi................................:0
024. Dïng BÇu 7j! thuM! 7- giEt #6 7íi.................:0
02:. C-!h t=n ,eng nh_ng !hi)! tÊt !f................:5
02>. C-!h t=n ,eng nh_ng !hi)! Bra h-t !f.......:5
02D. C-!h !%t, *hoan gC!h t#-ng bn...................:5
0'G. C-!h xJ 7K !Ja bÞ *T!h !hEt.........................:5
0'1. C-!h xJ 7K !-nh !Ja t^ BLng \...................:5
0'2. C-!h thi)t *) 3µ t#ng bµ9 Bh gw..................:5
0''. C-!h 7µ sC!h bei t#"n xa 78ng nhung............:5
0'0. C-!h 7µ sC!h bei t#"n gi&ng B+................:4
0'5. Dïng gan 7In sMng BP hµn nhi bAng s%t thQ1 bÞ thVng.................................................................. :4
0'4. Dïng ,Z9 nh8 BP hµn Bh bAng nh8 bÞ #w:4
0':. Dïng 3W hL1 thuM! B-nh #/ng bAng *i 7oCi BP hµn Bh 7µ bAng nh8.................................. .....:4
0'>. C-!h 1he! hhi Ê ní! nh8 bÞ 21.............:4
0'D. Ninh !h-o BP !h_a nhi BÊt bÞ #` nI!...........:4
00G. C-!h !hMng n.t !ho !h=u sµnh......................::
001. C-!h g%n Bh gM........................................::
002. C-!h g%n Bh s........................................... ..::
00'. C-!h hµn Bh s%t t#-ng bn.........................::
000. C-!h !h_a *ho- SuÇn .................................. .::
005. C-!h \ *ho- SuÇn, -o bAng s%t bÞ go.......:>
004.C-!h xJ 7K !hFa *ho- bÞ gc9 *hi \ *ho-.......:>
00:. C-!h g%n Bh nh^a.......................................:>
00>. C-!h sJa *Tnh Bbo.......................................:>
00D. C-!h !h_a nhi ,a b¬ xb BC1......................:>
05G. C-!h 7µ 3`i ní! !f íi t#\ 7Ci........................:>
051. C-!h !h_a 3`i ní! bÞ #` #o............................:>
052. C-!h xJ 7K 3`i ní! 1h-t #a ti)ng hn................:D
05'. C-!h !h_a Mng ní! bÞ #`...............................:D
050. C-!h th8ng Mng ní! ,dn ní! thRi bÞ t%!........:D
055. C-!h !hMng n.t !ho thít íi...........................:D
054. C-!h !hMng #Cn n.t !ho Bh s........................:D
05:. C-!h *Qo ,µi tu]i thj sJ ,eng !ho gio/ng !ao su \ nhi -1 suÊt.....................................................:D
05>. C-!h h¬ ,i" Y..........................................>G
05D. Nh2 7Ja bAng 3W t#.ng................................>G
04G. p)1 than t] ong B8i 3µ 1h¬ng 1h-1 nh2 7Ja nhanh................................... ...............................>G
041. C-!h sÊ9 than Y........................................ ..>G
042. C-!h V b)1 ?b)1 than B8i@ ti)t *i+ than.. .>G
04'. 5h¬ng 1h-1 ti)t *i+ than !Vi.....................>G
040. U8i 7µ Êt *h2i than...................................>G
045. C-!h ti)t *i+ nhi+t !ho Bh ,ïng gia BFnh.>1
044. C-!h !hMng & !ho *Tnh Bbo %t..............>1
04:. C-!h gi_ !ho 8 \ gÊ1 BI! 7inh hoCt............>1
04>. (=n ,eng 3Ri !Va nh_ng !hi)! 8 !f..............>1
04D. C-!h 7µ a ,Z9 th[ng íi......................>1
0:G. (^ 7µ !h]i 78ng.............................. .............>1
0:1.(^ !h) B+ nghi bAng 78ng 3Þt....................>1
0:2. C-!h #Ja hoa nh^a........................................>1
0:'. C-!h !Êt gi_ t$i !h& n2ng..........................>2
0:0. C-!h !hMng *i *hZu bÞ go.........................>2
0:5. C-!h µi ,ao nhanh................................... ...>2
0:4. C-!h µi ,ao !Co !ïn.....................................>2
0::. C-!h µi !%t 2ng ta9.................................>2
0:>. C-!h µi *Qo................................................>2
0:D. C-!h 7µ ,eng !e toa t2!.............................>2
>
0>G. C-!h 7µ a *h/n b8ng !.ng !f...............>2
0>1. C-!h xJ 7K bµn !hRi B-nh #/ng íi................>2
0>2. C-!h 7µ #/ng bµn !hRi B-nh #/ng bÞ !ong thzng t#\ 7Ci.................................. .............................>2
0>'. (ha9 xµ 1h`ng !Co #Zu bAng thuM! B-nh #/ng.>'
0>0. C-!h \ n$t !hai........................................ ...>'
0>5. Xko 7Ê9 n$t t#ong !hai .................................>'
0>4. Dïng s-1 BP 1hong *Tn i+ng !hai.............>'
0>:. Xko !%t !hai thuy tinh.................................>'
0>>. C-!h !hjn !M! thuy tinh................................>'
0>D. (#-nh !M! thuy tinh bÞ #Cn 3N..........................>'
0DG. C-!h gN !M! thuy tinh bÞ ,Tnh !hEt 3µo nhau.>'
0D1. C-!h \ n%1 7j thuy tinh.............................>0
0D2. C-!h 7µ n$t 1hT!h B^ng ní! n2ng *Q1.......>0
0D'. C-!h 3En \ 3W 1hT!h B^ng ní! bÞ go.......>0
0D0. (=n ,eng BÇu Yu xµ 1h`ng.......................>0
0D5. C-!h 1he! hhi xµ 1h`ng bÞ a..................>5
0D4. C-!h gi_ !ho n)n *h8ng bÞ bi)n ,Cng..........>5
0D:. N)n BP tV 7Cnh ?ng/n B-@ *hi BMt *h8ng nhW gijt................................................................ .........>5
0D>. C-!h sJ ,eng ,Çu hoR...................................>5
0DD. C-!h B¬n giRn nh=n bi)t !Zn sai................>5
5GG. C-!h *iP t#a t$i ni 78ng !2 BL! tTnh ha9 *h8ng........................................................... ................>5
Ch¬ng U: mh Bi+n gia ,eng.............................................................................................................................. ...>5
PhÇn 1 : M7 8ông vµ b#) 8Hng ti vi..................05
5G1. C-!h 7µ /ng tbn ti 3i B¬n giRn...................>5
5G2. C-!h !hMng go !ho /ng tbn #Zu...................>4
5G'. C-!h !hMng /ng tbn #Zu bÞ t#¬n...................>4
5G0. C-!h bRo 3+ /ng tbn ngoµi t#&i.....................>4
5G5. C-!h 7µ t$i !hoµng b"n ngoµi ti 3i ti+n 7Ii....>4
5G4. C-!h !hMng ti 3i bÞ Y..................................>4
5G:. C-!h 7au bei \ ti 3i.........................................>4
5G>. C-!h ,ïng -nh s-ng B6n t#ong *hi xb ti 3i.. .>4
5GD. C-!h 7µ ti 3i h)t nhinu................................ >:
PhÇn 2 : M7 8ông vµ b#) 8Hng thiÕt bÞ c&t "Nt, $&2i)...................................................................00
51G. C-!h sJ ,eng íi !Va i!#o *h8ng ,Z9........>>
511. X-9 ghi Z gi$1 t/ng !&ng ghi nhí...............>>
512 CRi ti)n b/ng nhC!........................................ ..>>
51'. C-!h !hMng b/ng nhC! bÞ Z thanh hwn tC1. >>
510. C-!h 1he! hhi b/ng bÞ nh/n..........................>D
515. Dïng tY9 hj! sinh BP tY9 3)t bYn \ BÇu t[. >D
514. U=n ,eng bL 1h=n hkn gi& !Va -9 giEt 7"n -9 ghi Z...................................................... ........>D
PhÇn 3 : ph>ng ph¸p "7 8ông vµ b#) 8Hng t- l1nh.........................................................................09
51:, C-!h *hJ ïi h8i t#ong tV 7Cnh.......................>D
51>. Dïng ni 78ng BP ,jn tu9)t t#ong tV 7Cnh.......>D
51D. C-!h 7µ B- tu9)t t#ong tV 7Cnh tan nhanh.. DG
52G. C-!h ti)t *i+ *hi ,ïng tV 7Cnh.....................DG
521. C-!h *h%! 1he! *hi tV 7Cnh bÞ Êt Bi+n......DG
522. C-!h !h_a ,Z9 !ao su 1hong *Tn \ !-nh !Ja tV 7Cnh.............................................. .......................DG
52'. C-!h giR bít ti)ng hn \ tV 7Cnh....................DG
520. (^ !h) 7inh *i+n tRn nhi+t !ho tV 7Cnh...........DG
PhÇn 4 : Ph>ng ph¸p "7 8ông vµ b#) 8Hng '¸D giFt.....................................................................91
525. 5h¬ng 1h-1 nMi ,µi Mng thRi ní! -9 giEt....D1
524. 5h¬ng 1h-1 !hMng go Binh M! !Va -9 giEt. D1
52:. C-!h 7µ giR bít ti)ng hn !Va -9 giEt.....D1
PhÇn 5 : M7 8ông vµ "7& ch+& 2On c¸c l)1i.......91
52>. C-!h *Qo ,µi tu]i thj !Va B6n tuK1.............D1
52D. C-!h 7µ Êt ti)ng *"u !Va t#Ên 7u..............D2
5'G. C-!h hµn Bui B6n Bi+n................................D2
5'1. C-!h th-o Bui B6n *h2 xoa9 3En *hi B6n 3N. D2
5'2. C-!h sJa !8ng t%! *Qo ,Z9.........................D2
5''. C-!h t#I gi$1 B6n tuK1 *h\i BLng.................D2
PhÇn ( : M7 8ông vµ b#) 8Hng c¸c 2A 2iPn ?h¸c.92
5'0. 5h¬ng 1h-1 ti)t *i+ Bi+n !ho nhi !¬ Bi+n............................................................. ................D2
5'5. C-!h hµn b)1 7` so.......................................D'
5'4. C-!h sJ 7K W hµn Bi+n *h8ng ,Tnh thi)!.. .D'
D
5':. 5h¬ng 1h-1 7au tY9 nh_ng 3)t go \ bµn 7µ..D'
5'>. C-!h 7^a !hjn -9 tTnh................................D'
5'D. C-!h giR bít ti)ng Bi+n thoCi.....................D'
Ch¬ng UI : 1hÇn 3+ sinh gia BFnh................................................................................................................ .....D'
PhÇn 1 : C,D c¸ nQc.......................................93
50G. (Y9 !-u bzn t#ong 1hT!h ní! n2ng...............D'
501. (Y9 !-u !h6..................................... ...............D0
502. (Y9 3)t !-u bYn \ b-t Bra...........................D0
50'. (Y9 !-u t#ong Ê Bun ní!.............................D0
PhÇn 2 : C,D vÕt b,n.....................................94
500. Dïng ní! !hÇn t #Ja b-t..............................D0
505. (h. t^ #Ja Bh B^ng th.! /n.........................D0
504. UW t-o !2 thP 7µ !ho nhi nh8 s-ng b2ng...D0
50:. (-! ,eng tY9 bYn !Va giÊ 3µ ai ^!........D0
50>. N"n !Yn th=n *hi ,ïng t#o !-t BP 7au !hïi Bh ,ïng............................................................ ..............D5
50D. C-!h !j #Ja nhi Bun ní! B&ng......................D5
55G. C-!h 7au #Ja 3`, 3Ci sµnh, nhi BÊt bÞ !-u bYnD5
551. C-!h 7au Bh BC!...........................................D5
552. C-!h 7au !hïi ,eng !e bn s., thuy tinh........D5
55'. C-!h #Ja Bh ,ïng bAng nh^a.........................D5
550. C-!h ng/n ng[a uLi 7µ bYn nhi................D5
555. C-!h 7au b)1 ga............................................D5
554. C-!h !j #Ja gC!h t#-ng bn...........................D5
55:. Dïng t2! #Mi !j #Ja bhn #Ja Et....................D5
55>. C-!h #Ja 7I! bT ...................................... ........D4
PhÇn 3 : C,D vÕt b,n 'H 8Ç R;nS....................9(
55D. Dïng t$i B^ng BÇu Yu xµ 1h`ng BP tY9 3)t bYn ,Çu N......................................... ..................D4
54G. (Y9 bYn ,Çu N bAng t#o #¬.......................D4
541. (Y9 bYn ,Çu N bAng bc !h6..........................D4
542. (Y9 bYn ,Çu N bAng !-u ní!........................D4
54'. Dïng b-o !f 7au 3)t ,Çu N...........................D4
540. O- !Ri thFa !fng !2 thP tY9 3)t bYn ,Çu N.D4
545. (Y9 3)t ,Çu N !h-9 bAng 3W SuR 7" t¬i........D4
544. lJa 3)t !h-9 !¬ bAng than........................D4
54:. Dïng ai !- ^! tY9 3)t bYn ,Çu N............D4
54>. pc !h6 !fng !2 thP tY9 sC!h 3)t bYn ,Çu N.. D:
54D. (Y9 ,Çu, N t#"n bµn /n bAng #Iu t#%ng........D:
5:G. (Y9 3)t ,Çu N bAng 3W SuKt........................D:
5:1. Dïng ,ung ,Þ!h Ca!b8nat nat#i #Ja bFnh B^ng ,Çu bAng nh^a............................... .....................D:
5:2. (Y9 uLi ,Çu N \ Bh gw bAng thuM! tY9.....D:
5:'. Dïng giÊ /n #Ja ,Çu N t#"n Bh gw............D:
5:0. Dïng t#o b)1 ?#¬ !Vi@ #Ja 3)t ,Çu N t#"n b+ b)1 xi /ng............................................... ...........D:
5:5. HiÊ /n tY9 3)t ,Çu N !-u t#"n b2ng B6n.. .D:
5:4. HiÊ /n 7au ,Çu N ,Tnh t#"n SuCt th8ng gi2.D:
5::. lJa ,Çu N ,Tnh t#"n *Tnh bAng bLt giEt 3µ BÇu Yu thuM! 7-............................................... .....D:
5:>. Dïng giÊ tY9 3)t !-u bYn ,Çu N t#"n sµn xi /ng............................................................... ........D>
5:D. (Y9 3)t ,Çu N t#ong !hai 7j bAng 3W t#.ng. D>
5>G. Dïng 38i sMng #Ja !hai 7j B^ng ,Çu hoR.......D>
5>1. C-t 3µng tY9 ,Çu N tT!h !-u t#ong !hai.......D>
PhÇn 4 : C,D vÕt gT.......................................90
5>2 . m-nh go bAng hµnh tZ9............................... .D>
5>'. (Y9 #o bAng ní! gCo.................................... ...D>
5>0. (Y9 go bAng 1h6n !hua.................................D>
5>5. (Y9 go bAng iun1hat Bhng ng= ní!..........D>
5>4. (Y9 go bAng 1a#a1hin.............................. .....D>
5>:. (Y9 go bAng giÊ /n....................................D>
5>>. HiÊ /n tY9 go Bhng...................................DD
5>D. (Y9 go bAng n)n..........................................DD
5DG. Q1 µng !hMng go.......................................DD
5D1. (Y9 3)t go \ bhn s. t#ong 1h`ng 3+ sinh.....DD
PhÇn 5: Uh7 'Ii h@i........................................99
5D2. ;hJ ïi h8i t#ong !hai 7j bAng ï tC!.............DD
5D'. ;hJ ïi s¬n bAng giÊ.................................DD
5D0. ;hJ ïi s¬n bAng ní! uMi. .........................DD
1G
5D5. ;hJ ïi nhi s%t.............................................DD
5D4. ;hJ ïi t#ong nhµ b)1 bAng giÊ Bun n2ng1GG
5D:. ;hJ ïi h8i 3a 7i bAng giÊ.........................1GG
5D>. ;hJ ïi M! bAng xµ 1h`ng........................1GG
5DD. ;hJ ïi *h2i t#ong 1h`ng............................1GG
4GG. ;hJ ïi a8ni/!.............................. ............1GG
4G1. ;hJ ïi axit !a!boni!..................................1GG
4G2. ;hJ ïi h8i Mng ní! thRi...............................1GG
4G'. C-!h *iP t#a b)1 ga !2 bÞ h\ ga ha9 *h8ng.1GG
4G0. C-!h x-! BÞnh !hw h\ \ b)1 ga.................1GG
4G5. ;hJ ïi than bAng 3W SuKt..........................1G1
4G4. ;hJ ïi h8i nhµ 3+ sinh bAng ,Çu gi2.........1G1
4G:. ;hJ ïi h8i bAng !-!h BMt bc !h6................1G1
4G>. ;hJ ïi h8i bAng 1hZn su1b 7Zn................1G1
4GD. (Y9 ïi h8i ,Tnh \ ta9.................................1G1
PhÇn ( : C$4 $Ai 'Ji, 8iPt ch<t.................1/1
41G. C-!h ,i+t #uhi uwi.....................................1G1
411. C-!h ti)t *i+ h¬ng uwi..........................1G1
412. C-!h ,i+t #+1.................................. ............1G1
41'. C-!h ,i+t gi-n.............................................1G2
410. UW t#.ng ,i+t *i)n............................... ........1G2
415. UW t#.ng ,i+t s"n................................ .........1G2
414 C-!h !hMng Mi jt.................................... .1G2
41:. Di+t !huLt bAng xi /ng.............................1G2
PhÇn . : ChBng ,'.......................................1/2
41>. ChMng nhµ !hR9 h h8i..............................1G2
41D. 5h¬ng 1h-1 !hMng Y B¬n giRn...............1G'
Ch¬ng UII : C-! 1h¬ng 1h-1 !h_a b+nh th8ng th&ng........................................................................ ...............1G'
PhÇn 1 : C¸ch phßng ch+& c¸c l)1i c#' .........1/3
vµ *&i bÞ...................................................1/3
42G. 5h¬ng 1h-1 1h`ng !R..............................1G'
421. 5h¬ng 1h-1 !h_a !R................................1G'
422. Oe! thÇn hoµn !h_a Suai bÞ.......................1G0
PhÇn 2: c¸ch phßng ch+& c¸c bPnh ..............1/4
vV t&i, 'Wi, hXng, $;ng, hµ', 'Ft................1/4
42'. 5h¬ng 1h-1 !h_a Bau #/ng........................1G0
420. 5h¬ng 1h-1 !hMng sZu #/ng......................1G5
425. (-o ?tZ9@ gi$1 1h`ng !hMng 3i" #/ng i+ng1G5
424. 5h¬ng 1h-1 *hJ t#ïng #/ng B¬n giRn.........1G5
42:. C-!h *hJ ïi h8i t#ong i+ng.....................1G4
42>. C-!h !h_a #L1 i+ng, nu 8i......................1G4
42D. C-!h !h_a sng, Bau hjng..........................1G4
4'G. C-!h ti"u B&, !h_a ho.............................1G4
4'1. Ch_a 3i" hjng cn tTnh bAng í1...........1G4
4'2. C-!h 7µ nhu=n hjng.................................1G:
4''. C-!h !h_a *hRn gijng................................1G:
4'0. C-!h !h_a nÊ!............................................1G:
4'5. Dïng ti)t 7¬n !h_a Qo h ?t#$ng gi2@...1G:
4'4. Ch_a h2! x¬ng !-..................................... ..1G:
4':. C-!h xJ 7K *hi nuMt 1hRi 3=t !.ng................1G>
4'>. Ch_a Bau %t hLt bAng ní! uMi.............1G>
4'D. Hoµng 7i"n 3µ 7" !h_a %t BW...................1G>
40G. H¬i ní! n2ng bRo 3+ %t...........................1G>
401. i_a 1ha ní! n2ng !h_a %t bÞ Bi+n hµn b%n 3µo.............................................. ......................1G>
402. Han ![u !h_a Su-ng gµ..............................1G>
40'. C-!h 7µ sC!h bei t#ong %t......................1G>
400. C-!h th8ng fi *hi bÞ tÞt fi.....................1G>
405. C-!h xJ 7K *hi bÞ !hR9 -u fi..................1GD
404. 5h¬ng 1h-1 xoa b21 !h_a 3i" xoang......1GD
40:. C-!h 7Ê9 3=t bÞ nhQt 3µo fi t#u b...........1GD
40>. Han 7In !h_a 3i" tai gi_a..........................1GD
40D. Ch_a nhjt t#ong tai....................................1GD
45G. C-!h !h_a ï tai............................................11G
451. C-!h 7Ê9 3=t ?hoE! !on@ !hui 3µo tai..........11G
PhÇn 3: C¸ch phßng ch+& c¸c bPnh ng)µi 8&. 11/
11
452. C-!h !h_a bWng..........................................11G
45'. C-!h !h_a 3µ !Ç -u !-! 3)t th¬ng ngoµi ,a.......................................................................... .111
450. C-!h xJ 7K *hi bÞ !-! !8n t#ïng !%n.............112
455. C-!h xJ 7K nhanh *hi bÞ ong, bj !C1 BMt. . . .112
454. C-!h xJ 7K nhanh *hi bÞ #)t !%n.................112
45:. C-!h xJ 7K nhanh *hi bÞ sZu, #%n ?*h8ng BL!@ !%n............................................................. .......112
45>. C-!h !h_a ng.a..........................................112
45D. Ní! uMi hoµ 3íi 1h6n !hua 1h`ng ní! /n !hZn112
44G. C-!h 7µ 3)t th¬ng h)t bÞ sng..................11'
441. C-!h !h_a en nhjt, 7\ 7oQt.......................11'
442. C-!h 1h`ng !h_a !í! 3µo ïa B8ng...........11'
44'. C-!h !h_a nu ,a..........................................11'
440. C-!h !h_a h8i n-!h.....................................110
445. C-!h *hJ ïi h8i !hZn................................110
444. Ch_a nÊ !hZn hoE! b+nh b!1bt Rng t#`n \ !hZn............................................... .................110
44:. Êu t#ïng bj #Ç9, bj Ba, bj ,[a !h_a BI! en !¬, !hai !hZn, !hai ta9.....................................110
44>. 5h¬ng 1h-1 ,cn x¬ng !Mt...........................110
44D. Ch_a Bau *hí1 x¬ng..................................115
4:G. Ch_a b+nh t#r...................................... ......115
PhÇn 4 : Phßng ng4& c¸c bPnh n<i ?h)&........115
4:1. 5h¬ng 1h-1 íi !h_a b+nh Bau nJa BÇu. 115
4:2. ChRi BÇu !h_a BI! Bau thÇn *inh ta gi-! ?B8i th. 5 thÇn *inh nco@.................................... ....115
4:'. UW nhcn !h_a BI! b+nh !h2ng Et............115
4:0. C-!h !hMng sa9 tµu xb................................115
4:5. C-!h 7µ ti"u th.! /n !h_a BÇ9 beng, Bau beng................................................... .....................114
4:4. 5h¬ng 1h-1 !h_a Bau ,C ,µ9.....................114
4::. 5h¬ng 1h-1 !hMng 3µ !Ç n8n..................114
4:>. Ch_a Bau beng..........................................114
4:D. Ch_a 3µng ,a.............................................114
4>G. Oe! thÇn hoµn !h_a 3i" gan p..................11:
4>1. lIu nho !h_a thi)u -u.............................11:
4>2. i_a b` !2 t-! ,eng !hMng sWi gan..............11:
4>'. 5h¬ng 1h-1 giR hu9)t -1 th8ng Sua /n uMng11:
4>0. C-!h !h_a 3i" 1h) SuRn..........................11:
4>5. C-!h !h_a 3i" 1h) SuRn..........................11>
phÇn 5: ch;' "Yc "%c ?h)Z ch) t$Z.................110
4>4. C-!h ,i+t #8 !ho t#u..................................11>
4>:. C-!h ,ïng *h-! !Va s_a k........................11>
4>>. Ch-o 7" !h_a t#u bÞ nhi+t.............................11>
4>D.C-!h !h_a t#u B-i ,Ç.................................11>
4DG. Ní! t% thuM! !ho t#u.................................11D
4D1. C-!h BEt t#u nA.......................................11D
4D2. C-!h 7µ !ho t#u h)t *h2!...........................11D
4D'. mo-n b+nh !Va t#u Sua ti)ng *h2!...............11D
4D0. C-!h 7µ !ho t#u h)t nÊ!.............................11D
4D5. C-!h !%t BÇu ti giR....................................11D
4D4. Ní! !¬ 7µ th.! /n tMt !ho t#u......................12G
4D:. C-!h !ho t#u /n ní! SuKt...............................12G
4D>. (#u !2 thP /n t-o giA nhu9Pn....................12G
4DD. C-!h tha9 tc !ho t#u 3µo ïa B8ng..............12G
:GG. C-!h !%t t2! !ho t#u....................................12G
PhÇn (: c¸c ph>ng ph¸p ch;' "Yc ................12/
"%c ?h)Z ?h¸c...............................................12/
:G1. C-!h 7µ !ho ,n ngV th8ng Sua /n uMng....12G
:G2. C-!h !h_a Êt ngV.............................. .......12G
:G'. 5h¬ng thuM! !h_a ha9 " *hi Bi ngV........121
:G0. (-! ,eng !Va gMi bc !h6.............................. ..121
:G5. C-!h gic #Iu............................. .....................121
:G4. C-! 7oCi !h6 thuM!................................ .........121
:G:. C-! 7oCi !h-o thuM!......................................122
:G>. HiRi BL! th.! /n.........................................122
:GD. C-!h gi$1 uMng thuM! ,n............................12'
:1G. (h. t^ *hi uMng thuM!.................................12'
:11. Dïng uMi t#I thuM!.....................................12'
12
:12. C-!h hoµ tan thuM! 3i"n 7oCi thuM! b%!.......12'
:1'. C-!h !Êt gi_ thuM! .....................................120
:10. C-!h 1h-n Bo-n thi)u 3itain....................120
:15. {n hoa SuR BP giRi nhi+t............................120
!h¬ng 3iii : !h/ s2! s%! Bk1................................................................................................................... ......120
phÇn 1: c¸ch lµ' 2[p vµ b#) vP tYc.............124
:14. C-!h t#Þ gµu....................................... .........120
:1:. C-!h 7µ b2ng t2!...................................... .125
:1>. miau !Çn !h$ K *hi ,ïng s_a !hRi t2!..........125
:1D. XLt 1h¬ng 1h-1 gi$1 t2! j!....................125
:2G. HCt b\i !h_a #eng t2!..................................125
:21. C-!h nhuL t2! *h8ng bÞ bYn....................125
:22. (V 7Cnh 7µ !ho thuM! nhuL *h8ng bÞ bi)n Êt................................................. .......................125
phÇn2: c¸ch lµ' 2[p 8& 'Ft vµ c¸c b< ph3n ?h¸c.....................................................................12(
:2'. 5h¬ng 1h-1 7µ Bk1 bAng t#.ng...............124
:20. Oµ Bk1 bAng !¬...................................124
:25. Oµ Bk1 bAng !V !Ri t#%ng.......................124
:24. Oµ Bk1 bAng 3W ,a hÊu...........................124
:2:. Oµ Bk1 bAng ,a !huLt.............................124
:2>. C-!h 7µ Bk1 Et bAng bT BW.................124
:2D. Oµ Bk1 bAng í1 B%ng.........................12:
:'G. Oµ Bk1 bAng ,Z9 í1 ............................12:
:'1. Oµ Bk1 bAng !µ !hua..............................12:
:'2. Oµ Bk1 bAng 3W SuKt...............................12:
:''. Oµ Bk1 ,a Et bAng ní! uMi................12:
:'0. Oµ Bk1 bAng s_a b`...............................12:
:'5. H79x"#in 7µ Bk1 ta9............................. .....12:
:'4. C-!h 7µ a *b Et nC b8i Et.........12:
:':. miau !h$ K *hi !Co #Zu................................12:
:'>. C-!h !h_a en t#.ng !-.............................12>
:'D. UW !huMi ti"u !h_a en !2!........................12>
:0G. Cµ t#%ng !h_a tµn nhang...........................12>
:01. i_a 3µ ,Ê !h_a sng %t........................12>
:02. 5h¬ng 1h-1 7µ t#%ng #/ng ......................12>
:0'. XuMi tinh !h_a fi BW...............................12>
:00. Dung ,Þ!h a8ni/! tÊ9 3)t thuM! t#"n ta9. 12>
:05. |}C tY9 BI! 3)t bYn ní! 5.5........................12>
:04. HiÊ 7µ !ho µu s¬n 2ng ta9 b2ng 3µ ban h¬n ....................................................... ............12>
phÇn 3: c¸c ph>ng ph¸p t\' .......................120
cY lîi ch) "%c ?h)Z............................120
:0:. (% !a....................................... .............12>
:0>.(% giÊ............................................. .......12D
:0D. (% bAng =t...........................................12D
:5G. (% bAng uMi............................. .............12D
:51. (% ní! uMi.............................................12D
:52. (% #Iu......................................................12D
:5'. (% bAng !a!b8nat nat#i...........................12D
:50. (% 3`i hoa sbn...................................... ...12D
:55. (% h¬i................................. ....................12D
:54. C-!h *t 7ng *hi t%............................... .....12D
:5:. U[a /n !¬ no xong *h8ng n"n t% nga9..12D
PhÇn 4 : '<t "B c¸ch lµ' 2[p vµ .................13/
c#i thiPn "%c ?h)Z ?h¸c..............13/
:5>. (h]i s-o ................................................ .....1'G
:5D. Nh_ng 1h¬ng 1h-1 t=1 thP ,e! B¬n giRn.1'G
:4G. 5h¬ng 1h-1 giR +t Wi !ho 1he n_......1'G
Ch¬ng Iq : U/n 1h`ng 5hY.............................................................................................................................. 1'G
:41. qo- !h_ 3i)t sai bAng b$t -9...................1'G
:42. iJa b$t bi t%! ^!.....................................1'G
:4'. C-!h µi gjt b$t !hF..................................1'G
:40. Hi_ s-!h, t#ang *hWi bÞ M!.......................1'1
:45. qo- 3)t bYn t#"n s-!h..................................1'1
:44. C-!h 7µ ^! tµu *h8ng bÞ 1hai µu........1'1
:4:. C-!h ,-n t#anh Rnh.....................................1'1
:4>. Oµ sC!h *hung Rnh *i 7oCi bÞ go.............1'1
1'
:4D. C-!h 7au bei tIng thC!h !ao..........................1'1
::G. C-!h 7µ sC!h !on ,Êu................................1'2
::1. C-!h !Êt gi_ 1hi !he1 Rnh.......................1'2
::2. Oµ íi nh_ng tÊ 1hi !f.......................1'2
::'. C-!h ,-n 3µ gN Rnh t#ong a7bu ,-n...........1'2
::0. C-!h bRo SuRn -9 Rnh..............................1'2
::5. C-!h bi)n 1hong bF nhW thµnh 1hong bF to.1'2
::4. 5h¬ng 1h-1 ti)t *i+ giÊ9 than.................1'2
Ch¬ng q: !h/ s2! hoa, !hi !Rnh ........................................................................................ .........................1''
3µ !- !Rnh............................................................................................................................................... ..........1''
PhÇn 1: Ch;' "Yc h)& vµ chi' c#nh..............133
] ^ Ch;' "Yc h)&..........................................133
:::. C-!h tíi b2n !Z9....................................... ...1''
C-!h 1: p2n !Z9 bAng bc !h6...............................1''
C-!h ': (íi !Z9 bAng ní! Ê...............................1''
C-!h 0: (íi hoa 7an bAng ní! 3o gCo......................1''
C-!h 5: (íi hoa *hi 3%ng nhµ..............................1''
::>. p2n !Z9 bAng 3W t#.ng...............................1''
::D. (F 1hZn h_u !¬ !ho !Z9.......................1''
:>G. UW hoa SuR t#ung hoµ tTnh *ia t#ong BÊt1'0
:>1. 5h`ng b+nh !ho hoa...................................1'0
:>2. Di+t *i)n t#ong bhn hoa.............................. 1'0
:>'. C-!h gi_ hoa t¬i 7Zu..................................1'0
:>0. miau !honh th&i gian n\ hoa.......................1'5
:>5. C-!h t#-nh n%ng !ho 7an SuZn tJ...............1'5
:>4. C-!h ghQ1 7Ci 7- 7an SuZn tJ bÞ #-!h...........1'5
:>:. C-!h 7au sC!h !-! 3)t bYn t#"n 7- !Z9.........1'5
:>>. ;hJ ïi !ho !Z9........................................ ..1'5
:>D. C-!h 1ha !h) thuM! ,i+t !8n t#ïng !2 hCi !ho !Z9.................................................................. ......1'5
:DG. (#Þ !W ,Ci.............................. .......................1'4
6 ^ C¸ch phßng ch+& c¸c bPnh .....................13.
thLng gFp ch) chi' c#nh......................13.
:D1. Xïa xuZn 7µ ïa !hi !Rnh ,n bÞ nhin b+nh........................................................ ...................1':
:D2. C-!h !h_a 3i" tu9)n nh&n \ !hi............1':
:D'. Ch_a !-! b+nh 3a !hZn !ho !hi.............1':
:D0. Di+t *K sinh t#ïng 7µ hCi !hi....................1':
:D5. 5h`ng !hMng bQo 1hF \ !hi.....................1'>
:D4.Ch_a 3i" ,C ,µ9 !ho !hi.........................1'>
:D:. Ch_a !R 3µ 3i" 1h]i !ho !hi..............1'>
PhÇn 2 : Ch;' "Yc c¸ c#nh............................130
:D>. 5h¬ng 1h-1 t/ng !&ng 8 x9 !ho bP !- ?!ho 7oCi bP !- nhW@................................................... ........1'>
:DD. Ch_a b+nh !hÊ t#%ng !ho !-..................1'>
>GG. Ch_a b+nh #-!h ang \ !- 3µng................1'D
>G1. Ch_a b+nh 3Z9 #co \ !- 3µng....................1'D
>G2. Ch_a b+nh ~78ng t#%ng• !ho !- 3µng........1'D
>G'. C-! !-!h 1h`ng !h_a b+nh !ho !- nhi+t Bíi.1'D
10
Ch>ng _ : `5 nQng
PhÇn 1: C¸ch chÕ biÕn thÞt lîn
1. aIng bi& 9µ) thÞt, thÞt "b ng)n h>n
(hÞt sau *hi Bc 1ha 3µ í1 gia 3Þ, ta !ho th" Lt Tt bia 3µo í1 t#í! *hi
xµo nÊu, 2n thÞt sÏ a 3µ ngon h¬n. ;hi í1 bia nh 3=9, !hÊt bn bia
sÏ !2 t-! ,eng 1hZn giRi nhanh !h2ng !-! !hÊt 1#8t"in 3µ 7i1Tt !2 t#ong !-!
7oCi thÞt.
2. cÇ' thÞt ch) thE' gi5' "b $dt ng\n thLi gi&n
;hi hÇ thÞt ta !ho th" Lt !h$t giÊ, thÞt *h8ng nh_ng nhanh
nh[ µ !`n t-! ,eng *hJ BI! ïi h8i \ thÞt.
3. CiÕt ?iP' 8Ç ?hi $¸n th%c ;n
Nhiau *hi ,o *h8ng BP K, th^! #a BP ,Çu n2ng giµ #hi íi !ho th.!
/n 3µo #-n !hTnh 7µ !-!h tMt nhÊt BP ti)t *i+ ,Çu *hi 7µ Bh #-n.
4. C¸ch ph& chÕ 'Yn thÞt viEn
Nhiau ng&i !ho #Ang, *hi 7µ 2n thÞt 3i"n ta *h8ng n"n 1ha thÞt 3íi
bLt. C-!h nghr nµ9 th^! #a *h8ng 1hRi 7µ hoµn toµn B$ng, 3F nhiau *hi
n)u !ho 3i"n thÞt *h8ng, 2n thÞt !Va !h$ng ta sÏ #Êt *h8 3µ !.ng. (hbo
!h$ng t8i, !h$ng ta n"n 1ha thÞt thbo ty 7+ 5Gg thÞt t#Ln 3íi 5g tinh bLt,
nh 3=9 2n thÞt sÏ a h¬n 3µ ngon h¬n.
5. C¸ch ph& chÕ thÞt ?hi 9µ)
;hi ta 7µ 2n thÞt 7In xµo, BE! bi+t 7µ xµo s+t, sau *hi 1ha !h)
thbo !-!h th&ng ngµ9 xong, ta !ho !Çn thbo to 7+ 5Gg thÞt t#Ln th" 5g
tinh bLt ?1ha 3íi Tt ní! !ho h¬i s+t@ BP í1 th", 2n thÞt sau *hi xµo nÊu
sÏ a h¬n 3µ hÊ1 ,dn h¬n.
(. PhOn ch& lµ' 'Yn thÞt ?h) tµ ?h@ng ng5D
;hi ta 7µ 2n thÞt *ho tµu, t#í! h)t !h$ng ta ngZ thÞt 3íi 1h6n
!hua ?Bc hoµ #a ní!@ Lt 7$!, sau B2 íi !ho thÞt 3µo nÊu, nh 3=9 2n
thÞt sÏ *h8ng !`n bÞ ngÊ9 n_a, *hi /n sÏ ,n /n h¬n.
.. Ue th3t ?hi nQng thÞt
;hi níng thÞt, ta n"n !h$ K nh_ng 3Ên Ba sau:
€ (#í! *hi !ho thÞt 3µo BP níng, n"n ,ïng ní! s8i hoE! ní! !anh n2ng
t#Çn Sua thÞt, nh 3=9 2n thÞt sÏ a 3µ *hi níng xong thÞt sÏ gi`n 3µ ,8i
h¬n.
€ ;hi níng 1hRi !h$ K níng 7Çn 7It, níng !hTn 1 Et #hi BRo Bi níng
Et *h-!, *h8ng n"n BRo Bi BRo 7Ci, nh 3=9 3[a tMn th&i gian, 3[a 7Zu
!hTn thÞt.
€ (#ong 7` níng n"n BEt Lt !-i b-t ?hoE! !h=u, tut BL 7ín !Va 7`@
B^ng ní!, nh 3=9 ní! !hÞu Rnh h\ng !Va nhi+t BL t#ong 7` sÏ n2ng 7"n bM!
h¬i 7µ !ho i)ng thÞt *h8ng bÞ !h-9 Bbn 3µ !.ng 7Ci.
0. cn thÞt RthÞt hn ?hYiS bfng l¸ chO, 2Lng vµ g1)
Dïng 7- !h6, B&ng BW 3µ gCo BP hun thÞt, 3[a 3+ sinh *h8ng !2 3i
*huYn, µ µu s%! 3µ ïi 3Þ 7Ci BCt ti"u !huYn 3µ th¬ ngon.
15
9. Uhi nQng thÞt nEn 2Ft 'iÕng b¸nh '= bEn c1nh bÕp
N)u *hi níng thÞt hoE! xµo nÊu nhiau th.! /n µ ta BEt 3µi 7-t
b-nh F *h8 b"n !Cnh b)1, b-nh F sÏ h$t h)t N b%n #a. Oµ nh 3=9
*h8ng nh_ng sC!h b)1, µ !`n 1h`ng t#-nh !ho b)1 *hWi bÞ ,o nhiau
b%n xung Suanh Su- nhiau µ bM! !h-9 7"n thµnh ngjn 7Ja.
1/. G&n lîn vµ c¸ch 97 l:
(#í! *hi xµo nÊu gan 7In, ta n"n ,ïng Lt Tt 1h6n !hua 3µ giÊ BP í1
gan, 3F 7µ nh 3=9 1h6n !hua sÏ 7µ !ho gan gi`n 3µ giÊ 7µ !ho gan
*h8ng bÞ thÊ -u #a.
11. C3t lîn vµ c¸ch 97 l:
C=t 7In sau *hi th-i xong, ta !ho th" Lt Tt ,Ê 3µo ngZ ní!
*hoRng 1G 1h$t. Oµ nh 3=9 i)ng !=t sÏ n\ #a, *h8ng !`n -u, µ *hi
xµo xong i)ng !=t 3[a t#%ng 7Ci 3[a gi`n.
12. a1 8µD lîn vµ c¸ch t;ng thE' 2< 8µD
DC ,µ9 7In sau *hi Bc 7uL! !hTn th-i #a thµnh t[ng i)ng nhW BP 3µo
b-t, B] 3µo Lt Tt ní! n2ng ?hoE! ní! !anh n2ng@, sau ,2 BEt 3µo b-t
hÊ1 !-!h thuy. Oµ nh 3=9 i)ng ,C ,µ9 sÏ to #a gÊ1 B8i, Bhng th&i 3[a
,`n 7Ci 3[a th¬ ngon. Ngoµi #a !`n !Çn 1hRi !h$ K *h8ng BI! !ho uMi
3µo t#í! *hi 7uL!, n)u *h8ng ,C ,µ9 sÏ !o 7Ci 3µ ,ai *h8ng *h-! gF gZn b`.
13. C¸ch chBng 8Ç, 'H b\n ?hi $¸n th%c ;n
;hi #-n th.! /n, ta !ho th" Lt Tt uMi 3µo !hRo, nh 3=9 ,Çu sÏ BN b%n
7ung tung #a ngoµi.
14. gµ' thÕ nµ) 2h 'iÕng "Ln $¸n ?h@ng bÞ c) l1i
(#í! *hi #-n s&n, n"n xb nh_ng !hw nµo !2 gZn ,ïng ,ao *h.a hai,
ba *hTa, nh 3=9 *hi #-n sÏ *h8ng bÞ !o 7Ci.
15. C¸ch $¸n b= lîn
Nhiau ng&i *h8ng thT!h /n bF 7In, nhng th^! #a bF 7In *hi #-n 7µ Lt
2n /n *h- ngon. (a !2 thP 7µ nh sau:
€ NgZ i)ng bF 7In sMng 3µo ní! *ia n2ng.
€ Dïng ,ao s%! hoE! bµn !hRi !.ng !Co sC!h 7í1 N \ t#"n bF.
€ Dïng ní! Ê #Ja sC!h #hi hong *h8.
;hi #-n ta !ho !Çn Bun ,Çu h¬i n2ng 7µ !2 thP !ho bF 7In 3µo #-n,
i)ng bF gE1 N n2ng sÏ !uLn 7Ci, !h& *hi t#"n ba Et bF xuÊt hi+n
nh_ng !hÊ 1hhng t#%ng thF 3ít #a. mP Lt 7$! !ho i)ng bF h¬i nguLi,
BIi !ho N n2ng giµ ti)1 te! !ho bF 3µo #-n, B)n *hi i)ng bF n] h)t
3µ 3µng Bau 7µ BI!.
1(. C¸ch th¸i thÞt 'H
;hi th-i thÞt N, t#í! ti"n ta n"n nh$ng i)ng thÞt B2 3µo ní! 7Cnh, sau
B2 BEt 7"n thít th-i 3[a th-i 3[a #%! Lt Tt ní! 7Cnh 7"n thít nh 3=9 th-i
*h8ng 1hRi ,ïng s.!, i)ng N *h8ng bÞ t#¬n t#uLt !fng *h8ng ,Tnh
!hEt 3µo thít.
1.. ChÞt 'H vµ c¸ch chBng bi).
N)u uMn 7µ !ho i)ng thÞt N /n *h8ng bÞ ngÊ9, ta n"n 7µ nh
sau:
14
€ (h-i i)ng thÞt N thµnh nh_ng 7-t Wng, í1 gia 3Þ #hi !ho 7"n nhi
Bun.
€ D^a 3µo ty 7+ 5GGg thÞt• 1 i)ng B=u 1he nh^, !ho i)ng B=u
1he 3µo b-t !ïng 3íi Lt Tt ní! Ê, ,Ç tan i)ng B=u 1he, !h& !ho thÞt
t#ong nhi s8i thF B] B=u 3µo, ti)1 te! Bun t[ '€5 1h$t.
Dïng bi+n 1h-1 nµ9 BP nÊu thÞt N, *hi /n thÞt sÏ *h8ng bÞ ngÊ9, ng€
I! 7Ci #Êt th¬ ngon 3µ hI1 *hYu 3Þ.
10. C¸ch b#) *#n 9dc 9Kch "& ?hi c\t
mP bRo SuRn x$! xT!h, sau *hi !%t !h$ng ta !2 thP ,ïng #Iu nho xoa
7"n ba Et 3)t !%t !Va BoCn !`n 7Ci !ha ,ïng B)n, !ho 3µo tV 7Cnh bRo
SuRn nh 3=9 x$! xT!h sÏ gi_ BI! 7Zu µ *h8ng bÞ hWng.
19. jÞ th>' ng)n c-& c&nh thÞt vk *:t
;hi 7µ 2n !anh thÞt, n)u ta !ho th" 3µo 3µi i)ng 3W SuKt BP
nÊu thF ïi 3Þ !Va !anh *h8ng nh_ng th¬ ngon µ !`n 7µ giR bít
bQo !Va N.
2/. MIi th>' c-& b¸t c&nh thÞt l¸ cÇn
(h&ng *hi /n #au !Çn ta ha9 bW 7- Bi, nhng bZ9 gi& ta *h8ng 7µ nh
3=9, hc9 gi_ 7Ci 7- BP nÊu !anh thÞt, ta !ho 3µo !anh 3µi 7- #au !Çn nh 3=9
!anh sÏ th¬ -t 3µ hÊ1 ,dn h¬n.
21. C&nh "Ln nEn ch) thE' gi5'
Canh s&n th&ng #Êt ngon 3µ nhiau ,inh ,Nng. N)u hÇ s&n, ta !ho
th" Tt ,Ê thF sÏ !2 t-! ,eng 7µ !ho !-! !hÊt !anxi, 7Zn, s%t t#ong s&n
ti)t #a h)t gi$1 ta t=n ,eng h)t ,inh ,Nng !Va s&n, gi$1 !ho !anh !2 gi-
t#Þ !hÊt ,inh ,Nng !ao h¬n. Ngoµi #a, giÊ !`n !2 t-! ,eng 7µ !ho !-!
!hÊt 3itain t#ong th.! /n *h8ng bÞ Êt Bi t#ong Su- t#Fnh Bun nÊu.
22. Uhi thÞt bÞ b,n nEn 8Ing nQc g1) $7& thÞt
N)u i)ng thÞt bÞ ,Z9 bYn µ ta ,ïng ní! 7c BP #Ja thF i)ng thÞt
*h8ng nh_ng *h8ng sC!h µ !`n nhÇ9 nhea 3µ !2 3u bYn h¬n. HE1 1hRi
t#&ng hI1 nµ9, tMt nhÊt ta n"n ,ïng ní! gCo Ê BP #Ja thÞt nh 3=9 !-! 3)t
bYn sÏ sC!h h)t
23. C¸ch $7& thÞt bÞ 8lD 8Ç h)Fc cY 'Ii h@i
;hi thÞt bÞ ,Z9 ,Çu hoR hoE! ,Çu a ,$t ,Çu -9 ha9 !2 ïi h8i, ta
!ho !Çn ,ïng ní! !h6 ngZ *hoRng !h[ng 'G 1h$t #hi #Ja sC!h, i)ng thÞt
sÏ h)t ïi 3µ 7Ci !h) bi)n th.! /n bFnh th&ng.
24. gµ' t&n thÞt 2@ng l1nh cÇn ph#i 8Ing nQc l1nh h)Fc nQc
'Bi
N)u ta ,ïng ní! n2ng 7µ tan thÞt B8ng 7Cnh, thÞt sÏ Êt h)t !hÊt
,inh ,Nng 3µ 3Þ t¬i ngon !Va n2. C-!h tMt nhÊt 7µ 7Ê9 ní! 7Cnh, nhÊt 7µ ní!
uMi BP 7µ tan thÞt B8ng 7Cnh, nh 3=9 íi gi_ BI! !hÊt ,inh ,Nng 7Ci 3[a
hI1 3+ sinh.
25. `Qc g4ng cY thh lµ' thÞt 2@ng l1nh t$m l1i t>i
(Êt !R !-! 7oCi thÞt B8ng 7Cnh t#í! *hi !h) biPn n"n ,ïng ní! g[ng
ngZ, nh 3=9 thÞt sÏ t¬i ngon t#\ 7Ci.
1:
2(. MH l¸ vµ c¸ch $7&
O- N 7In *hi bÞ ,Tnh bYn #Êt *h2 #Ja sC!h. N)u gE1 t#&ng hI1 nµ9, ta
n"n !ho N ngZ 3µo ní! Ê t[ 'G€0G 1h$t, sau B2 ,ïng giÊ9 g2i BP 7au
#Ja, 7µ nh 3=9 7- N sÏ BI! #Ja sC!h Lt !-!h ,n ,µng h¬n.
2.. C¸c c¸ch $¸n 'H lîn
l-n N nghb !h[ng B¬n giRn nhng th^! #a !fng !Çn !2 !-!h. C-! bCn
tha *hRo !-! !-! !Va !h$ng t8i ,íi BZ9 !Va !h$ng t8i xb sao:
€ ;hi #-n N, t#í! h)t ta !ho Lt 7Ing ní! sC!h 3[a 1hRi 3µo !hRo nhi
Bun s8i. iau B2 !ho N 3µo, !h& ní! !Cn thF N Bc BI! #-n xong.
€ XN #-n xong n"n !ho Lt Tt uMi N sÏ BP BI! 7Zu µ *h8ng bÞ
!hua.
20. Uh7 'Ii thÞt bfng c>' vµ $î t$\ng
(hÞt 7In BP 7Zu !hzng a9 !2 ïi h8i. HE1 1hRi t#&ng hI1 nµ9, *hi
Bun nÊu ta !ho 3µo thÞt ' € 5 !jng #¬, sau *hi 7uL! !hTn !ho th" 3µo
3µi gijt #Iu t#%ng #hi 3ít #a BP #-o ní!, sau B2 ti)1 te! !h) bi)n 2n /n,
thÞt sÏ *h8ng !`n ïi h8i n_a 3µ th.! /n sÏ th¬ ngon nh thÞt t¬i.
29. C- c#i t$\ng ?h7 vÞ ch¸t c-& thÞt 'Bi
(hÞt uMi BP 7Zu th&ng !2 3Þ !h-t, t#¬! *hi xµo nÊu thÞt n)u ta
7uL! thÞt !ïng 3íi !V !Ri t#%ng thF 3Þ !h-t sÏ *h8ng !`n n_a. C`n b"n
ngoµi thÞt !2 ïi thF ta !ho !Çn ,ïng ní! !ho th" Lt Tt ,Ê BP #Ja 7µ
h)t ïi
3/. C¸ch lµ' "1ch n<i t1ng lîn
€ ;hi #Ja #uLt giµ 7In, ta !ho th" 3µo ní! Lt Tt ,Ê /n 3µ Lt thFa
1h6n !hua, b21 3µi 7Çn #hi #Ja *< bAng ní! sC!h, #uLt sÏ sC!h 3µ *h8ng !2
ïi.
€ Ngoµi !-!h ,ïng uMi 7µ sC!h t#µng 7In, ta !2 thP ,ïng ní! gCo BP
#Ja.
€ lJa ,C ,µ9 hoE! t#µng 7In bAng ní! ,a !hua, !fng #Êt sC!h.
€ Han 7In th&ng !2 Lt 7oCi ïi *h2 !hÞu, ta n"n #Ja sC!h, bW µng
ngoµi sau B2 ngZ 3µo s_a b` sÏ h)t ïi.
31. `hn l@ng lîn bfng nho& th@ng
Uíi nh_ng !hw 78ng *h2 nh] t#"n ,a 7In, ta !2 thP ,ïng Lt i)ng
nh^a th8ng Bc Bun !hR9, !`n Bang n2ng B] 7"n !hw ,a !2 78ng B2, sau
*hi nguLi b2! Bi, 78ng 7In sÏ thbo nh^a th8ng BI! nh] Bi.
32. M3t )ng cY thh gi+ thÞt lîn t>i ll
(hÞt 7In sau *hi !%t #a t[ng i)ng, ta xoa 7"n ba Et thÞt Lt Tt
=t ong, #hi xu9"n thÞt 3µo ,Z9 t#bo \ !hw tho-ng gi2, 7µ nh 3=9 thÞt sÏ
bRo SuRn BI! t#ong Lt th&i gian µ *h8ng bÞ hWng, Bhng th&i !`n t/ng
th" 3Þ th¬ ngon !Va thÞt.
33. Gi+ thÞt t>i ll bfng ?h;n t,' gi5'.
N)u ta g2i thÞt 3µo t#ong *h/n sC!h Bc nh$ng Sua giÊ, thÞt *h8ng
!Çn BP tV 7Cnh !ho ,ï 1hRi BP Sua B" !fng 3dn t¬i ngu9"n.
1>
34. Gi+ thÞt t>i bfng 'H lîn
mb thÞt 7uL! !hTn, nhZn 7$! Bang n2ng !ho thÞt 3µo N 7In 3[a #-n
xong, nh 3=9 !fng !2 thP gi_ BI! thÞt *h8ng bÞ bi)n !hÊt t#ong Lt th&i
gian *h- 7Zu.
35. Gi+ thÞt t>i bfng tdi t,' $î
Dïng t$i B^ng th^! 1hY BP g2i thÞt, t#í! *hi !ho thÞt 3µo t$i xoa
3µo t$i Lt Tt #Iu t#%ng !2 thP gi_ thÞt BI! t¬i 7Zu h¬n.
3(. C¸ch b#) *#n 9dc 9Kch h&D l1p 9Lng
;hi bRo SuRn x$! xT!h ha9 7C1 x&ng 3µo ïa h6, ta !2 thP B^ng x$!
xT!h ha9 7C1 x&ng 3µo 3`, t#í! *hi !ho 3µo t#ong 3`, ta !ho 3µo 3` Lt !M!
#Iu t#%ng, sau B2 x)1 x$! xT!h !hung Suanh 3µ 7"n t#"n !M! #Iu, B=9 *Tn
3` 7Ci. Oµ nh 3=9 ta !2 thP bRo SuRn x$! xT!h ha9 7C1 x&ng !R ïa h6 µ
*h8ng bÞ 7µ sao.
PhÇn 2: c¸ch chÕ biÕn thÞt bß
3.. Ph>ng ph¸p 9µ) ch) thÞt bß 'V'
€ ;hi xµo thÞt b` uMn !ho thÞt a, sau *hi í1 gia 3Þ xong, ta !ho
2€' thFa ,Çu /n 3µo t#Ln Bau í1 !ïng, BP *hoRng 2G€'G 1h$t. iau *hi í1
xong, ta ,ïng 7Ja to BRo nhanh thÞt, *hi xµo xong !ho thÞt #a *hWi !hRo
nga9.
€ mMi 3íi thÞt b` ,ai, t#í! *hi xµo ta ngZ thÞt 3µo ní! t#ong Lt Tt
!hÊt !-!b8n-t nat#i hoµ 3µo ní! t#ong 3`ng 3µi 1h$t, nh 3=9 thÞt sÏ t#\ n"n
a 3µ ngon h¬n.
30. `En 8Ing nQc "@i 2h ninh n5 thÞt bß
;hi ninh, nÊu thÞt b`, ta n"n Bun ní! s8i hzn #hi íi !ho thÞt 3µo, nh
3=9 *h8ng nh_ng gi_ BI! !-! thµnh 1hÇn ,inh ,Nng !2 t#ong thÞt µ !`n
7µ !ho ïi 3Þ !Va thÞt BI! th¬ ngon h¬n.
39. MIi vÞ 2<c 2¸) c-& thÞt bß n5 bi&
Dïng bia nÊu, ninh thÞt b`, 2n thÞt b` !Va !h$ng ta sÏ a, th¬
3µ B= Bµ h¬n bFnh th&ng.
4/. C¸ch lµ' thÞt bß 'V' t$m l1i
(hÞt b` giµ ninh #Êt 7Zu íi nh[, BP gi$1 thÞt b` a t#\ 7Ci, t#í!
h)t ta xoa 7"n thÞt b` Lt 7í1 ï tC!, BP t#ong 3`ng 4€> gi&, sau B2 #Ja
sC!h thÞt #hi !ho 3µo ninh. Ngoµi #a, t#ong *hi ninh, ta n"n !ho th" Tt #Iu
t#%ng hoE! giÊ ?1*g thÞt !ho 2€' thFa #Iu hoE! 1 thFa giÊ@. Uíi !-!h
7µ nµ9 thÞt sÏ a, non t#\ 7Ci 3µ nhanh nh[ h¬n.
phÇn 3: c¸ch chÕ biÕn thÞt gµ, vÞt
41. gµ' "1ch tiÕt ch) thÞt ?hki bÞ 2Nn vµ t&nh
Hµ, 3Þt sau *hi !%t ti)t xong n)u !`n ,Tnh 7Ci ti)t, *hi Bun nÊu thÞt
sÏ bÞ Bbn 3µ !2 ïi tanh. p\i 3=9 sau *hi !%t ti)t xong, ta !ho !Çn ,ïng n€
í! 7c ngZ thÞt !ho B)n *hi thÞt t#%ng #a #hi íi nÊu 7µ BI!.
1D
42. C$Qc ?hi nhn l@ng gµ, vÞt nEn 2n gi5' h)Fc $î lEn '=nh
gµ, vÞt
(#í! *hi nh] 78ng gµ, 3Þt ?t#í! !R *hi B] ní! n2ng@, ta n"n tíi 7"n Fnh
gµ, 3Þt 3µi thFa ,Ê hoE! #Iu t#%ng BP ngZ t#ong 3`ng t[ 5€1G 1h$t
nh 3=9 7w !hZn 78ng !Va 3Þt, gµ sÏ gicn n\ #a. O$! nµ9, !ho !Çn tíi Sua ní!
s8i 7µ !2 thP nh] 78ng Lt !-!h ,n ,µng, µ *hi nÊu !ho !Çn ,ïng 7Ja
nhW 7µ thÞt sÏ a #Êt nhanh.
43. Uh@ng nEn l5D nQc "@i nhdng vÞt
Nhiau ng&i th&ng ha9 ,ïng ní! s8i nh$ng 3Þt t#í! *hi nh] 78ng, th^! #a
nh th) 7µ *h8ng tMt, 3F *hi gE1 1hRi ní! !2 nhi+t BL 1GG
o
C, 7w !hZn 78ng
3Þt sÏ !o 7Ci, ,dn B)n 78ng 3Þt #Êt *h2 nh]. (#"n th^! t) !h$ng ta !ho !Çn
,ïng ní! 3[a íi 7/n t/n !ho th" Lt Tt ní! #Ja b-t 3µo BP nh$ng 3Þt 7µ
BI!. Uíi !-!h 7µ nµ9, ta sÏ nh] 78ng BI! 3Þt Lt !-!h ,n ,µng.
44. C¸ch $dt 9>ng c# c)n Rgµ, vÞtS "& ?hi 2p chÕ biÕn 9)ng
(#í! *hi hÊ1, 7uL!, hÇ... !R !on ?gµ, 3Þt...@, ta n"n ,ïng Et ,ao B=1
!ho gd9 x¬ng ng^! 3µ x¬ng Bïi !Va gia !Ç BÞnh !h) bi)n. Nh 3=9, *hi
th.! /n Bc BI! !h) bi)n xong, ta sÏ ,n ,µng #$t x¬ng gia !Ç µ 3dn
BR bRo thÞt *h8ng bÞ t¬i, Rnh h\ng B)n < Suan !Va 2n /n.
45. Gµ Qp bi& t$Qc ?hi h5p 'Ii vÞ th>' ng)n h5p 8qn.
(#í! *hi hÊ1 gµ ?7oCi gµ hÊ1 *h8ng !Çn í1 gia 3Þ@, ta n"n ,ïng ní! 1ha
3íi bia ?to 7+ 2 1hÇn bia 1G 1hÇn ní!@ BP ngZ gµ Bc BI! 7µ sC!h t#ong
3`ng 2G 1h$t. iau *hi ngZ xong, ta Ba 7"n hÊ1, *hi hÊ1 xong thÞt gµ sÏ
th¬ 3µ ngon h¬n !-!h 7µ bFnh th&ng.
4(. C¸ch lµ' 'V' thÞt gµ giµ
N)u *hi 7uL! thÞt gµ giµ ta ,ïng 7Ja to, thÞt gµ sÏ #Êt ,ai. N)u t#í! *hi
!h) bi)n, ta ngZ gµ 3µo ní! 7Cnh !2 !ho Lt !h$t giÊ /n BP ngZ
t#ong 3`ng 2 ti)ng, sau B2 ,ïng 7Ja nhW BP Bun thF sau *hi !h) bi)n
xong 2n thÞt gµ t.! *h%! sÏ a t#\ 7Ci.
4.. C¸ch chÕ biÕn thÞt vÞt giµ
€ ;hi 7uL! hoE! hÇ thÞt 3Þt, n)u gE1 !on 1hRi !on 3Þt giµ, ta !2
thP 7Ê9 Lt i)ng tuy 7In b/ nhW bW 3µo 7uL! !ïng, nh 3=9 thÞt sÏ nhanh
a, h¬n n_a ní! 7uL! sÏ ngon h¬n.
€ ;hi hÇ thÞt 3Þt giµ, n)u !ho th" 3µo 3µi 7-t thÞt hun *h2i 3µo
ninh !ïng thF thÞt sau *hi hÇ xong sÏ B= Bµ h¬n.
€ (a !fng !2 thP !ho 3µi !on M! ní! ngjt ?BP nhP 7Ê9 thÞt@ 3µo 7uL!
hoE! ninh !ïng 3íi thÞt 3Þt, ,ï thÞt 3Þt !2 giµ B)n Ê9 !fng nhanh nh[.
€ Cfng giMng nh thÞt gµ, ta !2 thP ngZ thÞt 3µo ní! 7Cnh hoµ Lt Tt
giÊ t#ong 3`ng 2 ti)ng *hi !h) bi)n thÞt sÏ a t#\ 7Ci.
40. ChÞt gµ giµ hÇ' l5D nQc c&nh, c&nh "b $5t ng)n
XLt b_a /n ngon *h8ng thP thi)u Lt 2n !anh hÊ1 ,dn. U=9 BP !2
Lt 2n !anh hÊ1 ,dn, ta sÏ 7^a !hon th^! 1hY nµo BP !h) bi)n ní!
hÇ BZ9. (hbo !h$ng t8i n"n !hjn thÞt gµ, µ thÞt gµ -i giµ #hi !ho
!ïng 3íi Lt i)ng thÞt 7In nC! 3µo thF 3íi ngon. C-!h 7µ !e thP nh sau:
(#í! ti"n ta Bun ní! th=t s8i sau B2 !ho thÞt gµ Bc 7µ sC!h 3µ i)ng thÞt
nC! 3µo Bun s8i !ïng, Bun !ho B)n *hi ní! 7Ci s8i 7"n 7Çn n_a, ta 3ít h)t
bjt t#"n Et nhi !anh, sau B2 ti)1 te! Bun nhW 7Ja B)n *hi nh[ thF
2G
th8i. Ní! hÇ gµ nµ9 sau *hi Bun xong sÏ ngjt B=, 7$! nµ9 ta !2 thP
,ïng ní! hÇ BP !h) 2n !anh tut K uMn, 2n !anh !Va !h$ng ta sÏ
#Êt th¬ ngon.
49. CiÕt gi& cÇ' cY t¸c 8ông lµ' c&nh hÕt 'H ng5D.
;hi 2n !anh !Va !h$ng ta *h8ng a9 nhiau N Su- ngÊ9, ta !2 thP
!ho ti)t gµ, 3Þt íi !%t 3µo nhi, 2n !anh sÏ 7=1 t.! t#ong 3µ *h8ng !`n
nhiau N n_a.
5/. cÇ' h)Fc n5 c&nh bfng c¸c l)1i thÞt ?h¸c nh&, nhiPt
2< nQc cWng cÇn ph#i ?h¸c nh&.
Uíi !-! 7oCi thÞt gµ, 3Þt, s&n t¬i, ta n"n BIi s8i ní! #hi íi !ho thÞt
hoE! x¬ng 3µo BP nÊu !anh hoE! hÇ. C`n BMi 3íi !-! 7oCi thÞt b-n
thµnh 1hY nh thÞt hun *h2i, thÞt í1 En ta n"n ,ïng ní! 7Cnh ,P Bun
nÊu. Oµ nh 3=9 3[a !2 t-! ,eng gi_ ,inh ,Nng 3[a gi$1 !anh BI! th¬
ngon.
21
PhÇn 4: C¸ch chÕ biÕn th! "#n
51. C¸c c¸ch ?h7 'Ii t&nh c-& c¸
€ C- s8ng ngoµi ïi tanh !Va !- !`n !2 ïi tanh !Va bïn, BP *hJ ïi
nµ9 ngoµi !-!h ,ïng ní! uMi BP #Ja hoE! ,ïng uMi x-t 7"n !- ta n"n
ngZ !- 3µo ní! sC!h !2 1ha th" Lt Tt giÊ hoE! t#Ln Lt Tt hCt ti"u
ha9 7- ngu9+t Su), nh 3=9 thF *hi !h) bi)n !- *h8ng !`n ïi tanh.
€ (#í! *hi #-n !- ní! ngjt, ta n"n !ho !- 3µo ngZ 3íi #Iu n)1 Lt 7$!,
sau B2 íi bj! bLt BP #-n, nh 3=9 ïi tanh sÏ h)t.
€ (#í! *hi #-n !-, ta !ho !- 3µo ngZ !ïng 3íi Lt Tt s_a b`, nh 3=9
sau *hi ngZ xong !- 3[a h)t ïi tanh 7Ci 3[a t/ng th" BL t¬i !Va !-.
€ C- sau *hi Bc ] 3µ 7µ sC!h xong, ,ïng #Iu nho BW BP í1 Lt 7$!,
ïi th¬ !Va #Iu sÏ 7µ !- h)t ïi tanh.
€ Dj! hai b"n sMng 7ng !Va !- !hQ1 !2 1 sIi gZn t#%ng, !hTnh sIi gZn
nµ9 gZ9 n"n ïi tanh \ !-. ;hi 7µ !-, !%t s-t ang !- Lt i)ng nhW, ta
sÏ thÊ9 B&ng gZn B2 7L #a. (a ,ïng nhT1 *k1 !hEt #hi #$t nhk #a, nh 3=9
*hi !h) bi)n !- sÏ *h8ng !`n ïi tanh n_a.
€ ;hi 7µ !-, ta9 ta th&ng !2 ïi tanh. mP *hJ h)t ïi tanh nµ9, ta !ho
!Çn ,ïng Lt Tt thuM! B-nh #/ng hoE! #Iu t#%ng BP #Ja, ïi tanh sÏ h)t.
52. Uh7 '3t c¸ bfng $î C¸cb@n&t n&t$i R`&cCr
3
S
;hi 7µ !- n)u *h8ng a9 bÞ =t 3N #a, ta !2 thP ,ïng #Iu hoE!
!a!b8nat nat#i xoa 3µo !hw =t !- ,Tnh BP Lt 7$!, sau B2 ,ïng ní! sC!h
#Ja, 3Þ B%ng !Va =t sÏ h)t nga9.
53. C¸ch t,D v,D c¸ nh&nh
;hi 7µ 3Y9 !-, ta !ho !- 3µo t#ong ní! 7Cnh ngZ 1€2 gi&, B] 3µo n€
í! Lt Tt ,Ê /n ?1 7Tt ní! *hoRng 2 thFa giÊ@, nh 3=9 *hi B-nh 3Y9, 3Y9
!- sÏ #¬i #a ,n ,µng.
54. cµnh chBng $Ai 23 vµ) c¸
C- Bc #Ja sC!h ha9 nÊu !hTn, n)u ta BEt t#"n i)ng !- ?hoE! !on
!-@ 3µi 7-t hµnh hoE! !jng hµnh, #uhi sÏ *h8ng ,- B=u 7"n !- n_a.
55. C¸ t>i Qp t$Qc ?hi n5, 'Yn ;n "b 23' 2µ 'µ ?h@ng bÞ n¸t
iau *hi #Ja sC!h !-, bÊt *P 7µ 7uL! ha9 #-n, ta n"n BP #-o ní!, #hi #%!
7"n !- Lt Tt uMi, b21 Bau ?n)u 7µ !- to, t#ong beng !- !fng 1hRi b21
uMi@, BP í1 'G 1h$t, sau B2 íi !ho 7"n b)1 #-n hoE! nÊu, nh 3=9 !- #-n
sÏ *h8ng ,Tnh !hRo, *h8ng ,n 3N n-t µ 7Ci B= Bµ.
5(. M+& bß cY thh lµ' c¸ 2@ng l1nh t>i t$m l1i
C- BP tV 7Cnh, *hi nÊu !anh, ta !ho 3µo !anh Lt Tt s_a b`, ïi 3Þ !-
sÏ th¬ nh nÊu !- t¬i.
5.. C¸ ?h) bi& tiÕt ?iP' thLi gi&n, ?h@ng cßn 'Ii t&nh
;hi *ho !-, ta !ho 3µo !- Lt Tt bia, nh 3=9 3[a !2 thP #$t ng%n th&i
gian, 3[a *hJ BI! ïi tanh, 3[a 7µ !- ,=9 ïi h¬n.
50. Ch\c ch\n c¸c b1n "b thKch: c¸ ?h) ch& ngXt
;hi *ho !-, n)u ta !ho th" 3µo !- Lt Tt B&ng 3µ giÊ thF 2n !-
*h8ng nh_ng BCt ti"u !huYn x¬ng nh[, thÞt a ?3F giÊ 7µ !ho x¬ng
22
!- ,ï 7µ x¬ng ,/ ha9 7µ x¬ng sMng !fng 1hRi nh[@, µ !`n #Êt hÊ1 ,dn
3µ ,n /n.
59. C¸c 8ông c-& 2Lng t$\ng t$)ng c¸c 'Yn c¸
;hi xµo !- ?t.! th-i !- thµnh i)ng nh th-i thÞt b` BP xµo@ hoE! *hi
7µ !hR !-, n)u ta !ho th" Lt Tt B&ng t#%ng thF 2n !- sÏ *h8ng bÞ
3N 3en hoE! t¬i #a.
(/. Uhi h5p c¸ nEn cY '<t 'iÕng 'H gµ
;hi hÊ1 !- n)u BP Lt i)ng N gµ 7"n t#"n Fnh !-, i)ng N sÏ
ngÊ 3µo !- 7µ !ho i)ng !- bQo ng=9 th¬ ngon.
(1. Uhi $¸n c¸ nEn bXc ch) 'iÕng c¸ '<t lQp b<t 'kng
(#í! *hi #-n !-, ta #%! Lt Tt bLt F 7"n Fnh !- ?!h$ K n"n BP bLt
thÊ ít 3µo ,a !-, !h. *h8ng n"n *hi bLt !`n *h8 Bc !ho 3µo #-n@, nh 3=9
*hi #-n !- N sÏ *h8ng b%n #a ngoµi, Bhng th&i gi_ ,a !- *h8ng bÞ #-!h
µ i)ng !- 7Ci xM1 a.
(2. C¸ch lµ' c¸ ?h@ng 8Knh nAi, 8Knh ch#)
€ pÊt *P #-n 7oCi !- t¬i nµo, t#í! *hi #-n, ta n"n #Ja sC!h !hRo, !ho 7"n
b)1 Bun n2ng, ,ïng Lt 7-t g[ng sMng x-t 7"n Et !hRo Bc Bun n2ng
Lt 7It, sau B2 !ho ,Çu 3µo #-n, nh 3=9 *hi !ho !- 3µo #-n, 2n !- sÏ
*h8ng bÞ ,Tnh !hRo n_a.
€ ;hi #-n !-, t#í! *hi !ho ,Çu 3µo !hRo n)u ta 1hun 7"n Et !hRo Lt
thFa #Iu nho BW !fng !2 thP 7µ !ho !- *hi #-n *h8ng bÞ s-t !hRo.
(3. M[) ;n b& b&
;hi /n thÞt ba ba, Biau Suan t#jng nhÊt 7µ1hRi bi)t !-!h 7µ sC!h
thÞt ba ba. 3=9 1hRi !2 ko gF thF íi 7µ sC!h BI! thÞt ba ba‚ N)u !-!
bCn !h$ K, !-! bCn sÏ thÊ9 t#ong sZu !¬ thP ba ba !2 Lt t$i =t nhW, bCn
hc9 !Yn th=n 7Ê9 g2i =t nµ9 #a BP ,ïng. t#í! ti"n, ta th-i thÞt ba ba #a
thµnh t[ng i)ng, #Ja sC!h BP #-o ní!. (i)1 B2, ta 7Ê9 =t ba ba xoa
Bau 7"n thÞt, b21 nhiau 7Çn. CuMi !ïng ,ïng ní! sC!h #Ja 3µi 7Çn !ho h)t
sC!h 3Þ B%ng #hi !ho 7"n b)1 !h) bi)n thµnh 2n /n Fnh BÞnh 7µ.
;hi nÊu xong, 2n thÞt ba ba !Va !-! bCn 38 !ïng ,=9 ïi 3µ hÊ1 ,dn.
(4. MIi vÞ 2Fc biPt c-& c¸ ngl' "+& bß
N)u t#í! *hi #-n !- tY bLt, ta !ho !- Bc 7µ sC!h th-i i)ng 3µo s_a
b` ngZ Lt 7$!, #hi sau B2 íi 7/n Lt 7í1 bLt F *h8 BP #-n thF 2n
!- sÏ !2 ïi th¬ #Êt hÊ1 ,dn.
(5. MIi th>' c-& c¸ ngl' $î vµ gi5'
(#í! *hi #-n !-, ta hc9 !ho Lt Tt #Iu hoE! ,Ê 3µo í1 !- t#ong 3`ng
'€5 1h$t, nh 3=9 #-n !- xong sÏ !2 ïi th¬.
((. Uhi n5 c&nh c¸ ph#i ghi nhQ ch) 2- nQc '<t lÇn
NÊu !anh !- !Çn ,ïng ní! 7Cnh, *hi BÞnh nÊu bao nhi"u !anh 1hRi !ho
BV ní! Lt 7Çn, n)u gi_a !h[ng !ho th" ní!, nh 3=9 !anh !- sÏ *h8ng
!`n 3Þ ngjt 3µ sÏ tanh h¬n.
(.. sî g1) ?h7 'Fn c-& c¸
N)u !- bÞ En Su-, ta !2 thP #Ja sC!h hoE! t#Çn !- Sua ní!, ti)1 B2
!ho 3µo t#ong #Iu gCo ngZ Lt 7$! ?tut thuL! 3µo BL En !Va !-@, !- sÏ
BN En Bi nhiau.
2'
(0. Gi5' cY thh gi+ ch) c¸ t>i ll
(#ong nh_ng ngµ9 h6 n2ng n^!, n)u ta ,ïng ,Ê Bc BI! 1ha 7oRng
B] 7"n Fnh !-, thF !ho ,ï !- !2 BP B)n h8 sau !fng *h8ng bÞ hWng
ha9 !2 ïi.
(9. Gi+ c¸ t>i bfng nQc 'Bi
Cho !- t¬i 3µo t#ong ní! uMi *hoRng 2ƒ ngZ 15 1h$t sÏ 7µ !ho
-u !Va !- ang tTnh axit B8ng BE!. iau *hi 7µ nh 3=9, t#ong Biau
*i+n nhi+t BL *hoRng 'Gƒ, !- BP 3µi ngµ9 !fng *h8ng bÞ hWng.
./. c&i c¸ch gi+ c¸ "Bng
€ N)u !ha *Þ1 !ho !- 3µo ní!, ta !2 thP 7Ê9 Lt i)ng giÊ9 Wng
thÊ ní! gi-n 3µo %t !-, 7µ nh 3=9 !2 thP gi$1 !- sau '€0 gi& n)u ti)1
te! thR 3µo ní! thF 3dn !2 thP b¬i 7Li tung t/ng nh th&ng. OK ,o ta 7µ
!-!h 7µ nµ9 7µ 3F: (#ong thÇn *inh thÞ gi-! !Va !- !2 Lt t] !h.! tu9)n
t#Cng #Êt Suan t#jng. ;hi !- #a *hWi 8i t#&ng ní!, ,Z9 t] !h.! tu9)n t#Cng
nµ9 sÏ bÞ B.t 7µ !ho !- !h)t. OÊ9 giÊ9 ít !hb !h%n !Va %t !- !hTnh 7µ
*Qo ,µi th&i gian bÞ B.t !Va ,Z9 t] !h.! tu9)n t#Cng, b\i 3=9 !-!h 7µ
nµ9 Bc gi$1 !- sMng th" BI! Lt th&i gian t#ong 3`ng '€0 ti)ng n_a.
€ mP gi_ BI! !- sMng 3µo ïa h6, ta !2 thP nhW 3µo i+ng !- '€0 gijt
#Iu t#Ang ?!ho th" 3µi gijt ,Ê !µng tMt@, sau B2 !ho !- 3µo ní! BP n¬i
#Z -t. Oµ nh 3=9 !2 thP t/ng th" s.! sMng !ho !-, gi$1 !- sMng 7Zu
h¬n. Ngoµi #a ta !`n 1hRi !h$ K B)n ,eng !e thR !- 3µo 1hRi th8ng *hT.
N)u ,ïng ní! -9 BP thR !-, *h8ng n"n ,ung ní! !hR9 t#^! ti)1 t[ 3`i #a,
µ tMt nhÊt ,ïng ní! -9 ,P 1€2 ngµ9, wi ngµ9 n"n tha9 ní! !ho !- 1 7Çn.
Uíi !-!h nµ9 !- !2 thP sMng th" B)n 1 th-ng 7µ Tt nhÊt.
.1. Gi+ c¸ t>i bfng nQc 'Bi 2n "@i
X] !-, 7Ê9 h)t nLi tCng, *h8ng BI! B-nh 3R9, *h8ng BI! #Ja ní! µ
,ïng *h/n *h8 7au sC!h -u !-, 7Ê9 Lt nhi ní! uMi hµ 7Ing 5ƒ uMi Bc
Bun s8i BP nguLi !ho !- 3µo ngZ *hoRng 0 gi& Bhng hh, sau B2 3ít #a
hong *h8 ní!, xoa 7"n Fnh !- Lt Tt ,Çu th^! 3=t, t#bo 3µo n¬i tho-ng
-t. (hbo !-!h nµ9, BMi 3íi nh_ng gia BFnh *h8ng !2 tV 7Cnh !2 thP gi_
!- BI! 3µi ngµ9 µ *h8ng bÞ Êt ïi th¬ ngon !Va !- t¬i.
.2. `Qc 'Bi lµ' c¸ 2@ng l1nh ?h@ng bÞ ?h@
;hi !ho !- 3µo ng/n B- !Va tV 7Cnh, !- th&ng ha9 bÞ *h8 !.ng. mP
*h%! 1he! tFnh t#Cng nµ9, ta !ho !Çn !ho !- 3µo ní! uMi BP B8ng 7Cnh,
!- sÏ *h8ng bÞ *h8 !.ng n_a.
.3. C¸ch bYc t@' "Bng
(#í! *hi b2! 7Ê9 thÞt t8, ta ,ïng Lt Tt 1h6n !hua hoµ tan 3µo ní!, #hi
!ho t8 3µo ngZ Lt 7$!. Cho !Çn 7µ nh 3=9 *hi b2! t8 ta sÏ thÊ9
,n ,µng, 3W t8 sÏ *h8ng bÞ ,Tnh thÞt t8.
.4. jk, cµnh *Õ cY thh ?h7 'Ii t&nh c-& t@'
;hi ta 7uL! t8 bAng ní! s8i, ta !ho th"n 3µo ní! Lt i)ng Su), nh
3=9 ïi tanh !Va t8 sÏ h"t 3µ 3Þ !Va t8 *h8ng bÞ Rnh h\ng gF.
20
.5. C@' t>i nEn l<c h)Fc $¸n *& t$Qc ?hi ch) vµ) t- l1nh 2h
2@ng l1nh
(#í! *hi !ho t8 3µo tV 7Cnh BP !Êt gi_, ta n"n !hÇn hoE! #-n Sua
!ho t8 !h)t ?t.! 7µ *hi 3W thµnh µu hhng 7µ BI!@ nh 3=9 3i t¬i !Va t8
sÏ gi_ BI! t¬i 7Zu h¬n.
.(. Ph>ng ph¸p gi+ ch1ch "Bng ll h>n
(#C!h sMng 3[a íi ua 3a, ta ngZ Sua ní! sC!h Lt 7$!, 3ít 7"n !ho
3µo t$i ni78ng *Tn ?nhí !ho 3µo t$i Lt Tt ní!@, ,ïng ,Z9 buL! !hEt 7Ci !ho
3µo ng/n tV 7Cnh, nh 3Z9 ta BP th&i gian bao 7Zu t#C!h !fng *h8ng !h)t,
E! ,ï t#C!h bÞ B2ng B- nhng !ho 7µ \ t#ong tFnh t#Cnh ngV B8ng. ;hi
nÊu ta !ho !hC!h 3µo ní! 7Cnh, !h& B- tan !hC!h sÏ sMng 7Ci 3µ ta 7Ci !2 2n
!hC!h t¬i ngon BP /n.
... M[) lµ' thÞt b& b&
Cho ba ba 7"n Et 1hRn 1hzng, BLt ngLt 7=t ngJa thZn ba ba 7"n
BP ba ba *h8ng !`n !-!h nµo b` BI! n_a, uMn t#\ 7Ci t#Cng th-i ban
BÇu, ba ba 1hRi th` !hZn 3µ th` BÇu #a, 7$! nµ9 ta !ho !Çn Lt ta9 gi_
7Ê9 beng Lt ta9 !%t !] ba ba 7µ BI!.
.0. Ph>ng ph¸p ngl', Qp "%& 2p th¸i "îi
N)u *h8ng bi)t ngZ s.a, s.a sÏ bÞ !o 7Ci hoE! *h8ng hI1 3+ sinh.
(a n"n ,ïng ní! s8i t#Çn Sua s.a, sau B2 7=1 t.! !ho s.a 3µo ní! 7Cnh BP
ngZ, nh 3Z9 s.a sÏ *h8ng bÞ !o 7Ci, *hi /n 7Ci ngon 3µ ,`n.
.9. C¸ch bYc 'oc ?h@
XuMn b2! ^! *h8, t#í! ti"n ta 1hRi ngZ ^! 3µo ní! n2ng !2 1ha
!a!b8nat nat#i. NgZ ^! th=t *<, *hi Bc BI! ngZ *<, 7í1 ,a b"n ngoµi
3µ ai ^! sÏ #Êt ,n b2!.
PhÇn 5: c¸ch chÕ biÕn t$%ng gi& cÇ'
0/. C¸ch gi+ lßng 2k t$%ng t>i ll
O`ng BW t#.ng sau *hi BI! t-!h *hWi 7`ng t#%ng, n)u ta ngZ 3µo
,Çu 3[ng, 7`ng BW sÏ gi_ BI! t¬i t#ong 3`ng 2€' ngµ9.
01. C¸ch gi+ lßng t$\ng 2îc t>i ll
O`ng t#%ng t#.ng th&ng ,ïng BP 7µ b-nh hoE! Lt sM !hÞ b ha9
,ïng 7`ng t#%ng BP xoa 7"n Et BP ,Nng ,a. O`ng t#%ng t#.ng nhiau Su-
,ïng *h8ng h)t, ta !2 thP bRo SuRn thbo !-!h sau:
€ m^ng 7`ng t#%ng 3µo b-t, B] 7"n t#"n ní! Bun s8i BP nguLi, nh 3=9
!2 thP BP BI! t#ong 3µi ngµ9 µ *h8ng sI bÞ hWng.
€ N)u uMn 7`ng t#%ng t#.ng BE! 7Ci, !2 thP !ho 3µo Lt Tt B&ng,
Lt 3µi gijt ní! !hanh hoE! #%! 7"n 3µi hCt uMi tinh.
02. t¸nh t$%ng ?h@ng 2îc 8Ing 2A nh@'
;hi B-nh t#.ng, *h8ng BI! ,ïng Bh nh8 3F ,ïng Bh nh8 *h8ng
nh_ng Rnh h\ng B)n µu s%! !Va t#.ng *hi ta t#-ng µ !`n 7µ Êt
!hÊt ,inh ,Nng !2 t#ong t#.ng.
25
03. t¸nh t$%ng nh&nh cÇn ch) 'Bi.
N)u uMn B-nh t#.ng 3[a nhanh 7Ci 3[a Bau, t#í! *hi B-nh ta n"n
!ho 3µi hCt uMi 3µo 7`ng t#%ng t#.ng, nh 3=9 *hi B-nh t#.ng sÏ nhanh
Bau.
04. t¸nh t$%ng cÇn ch) thE' nQc l1nh
;hi B-nh t#.ng n)u !ho 3µi gijt ní! 7Cnh 3µo, thF *hi t#-ng t#.ng sÏ
,8i µ 7Ci gi`n, ngon i+ng.
05. C¸ch phln biPt t$%ng "Bng vµ t$%ng chKn
m8i *hi t#.ng sMng 3µ t#.ng !hTn BP 7dn 3µo nhau #Êt *h2 1hZn bi+t.
mP 1hZn bi+t BI!, ta BEt t#.ng 7"n bµn, Sua9 nhk. N)u 7µ t#.ng !hTn,
t#.ng sÏ Sua9 #Êt 7Zu. (-! ,eng !ïng Lt 7^! µ t#.ng 3[a Sua9 3µi 3`ng
Bc ,[ng 7Ci thF B2 nhÊt BÞnh 7µ t#.ng sMng.
0(. C¸ch phln biPt t$%ng 'Qi vµ t$%ng cW
N)u uMn bi)t t#.ng nµo íi, t#.ng nµo !f, ta !2 thP ,ïng uMi BP
thJ. (#í! h)t, ta !ho Lt thFa uMi 3µo t#ong !h=u ní! hoµ tan. (i)1 B2,
!ho t#.ng 3µo t#ong ní! uMi, n)u 7µ t#.ng íi, t#.ng sÏ !hF xuMng B-9
!h=u, t#.ng *h8ng BI! íi sÏ n]i 7"n t#"n, !`n t#.ng Bc BP th&i gia Su-
7Zu sÏ nJa !hF nJa n]i.
0.. Phßng t$%ng n%t ?hi l<c
;hi 7uL!, t#.ng th&ng ha9 bÞ n.t 7µ !ho !-! !hÊt ,inh ,Nng !2 t#ong
t#.ng bÞ tho-t #a ngoµi. XuMn BP !ho t#.ng *h8ng bÞ n.t t#ong *hi 7uL!,
ta !Çn 1hRi !ho t#.ng 3µo ní! 7Cnh #hi ,ïng 7Ja nhW BP 7uL!. N)u ,ïng ní!
s8i BP 7uL!, t#í! *hi 7uL! ta 1hRi !ho t#.ng 3µo ngZ t#ong ní! 7Cnh t#í!,
hoE! !ho uMi 3µo t#ong ní! #hi sau BÊ9 íi 7uL!. N)u thÊ9 3W t#.ng bÞ
n.t thF 7=1 t.! 1hRi !ho 3µo ní! Lt Tt ,Ê BP 7`ng t#%ng *h8ng bÞ
!hR9 #a ngoµi.
00. M[) l<c t$%ng ?hi 83p vH
mP BR bRo 7uL! t#.ng ,=1 3N *h8ng bÞ 1hïi 3µ Êt h)t !hÊt ,inh ,€
Nng, ta n"n !ho t#.ng 3µo 7uL! t#ong nhi ní! uMi BE! Bun s8i, 7`ng BW,
7`ng t#%ng sÏ *h8ng bÞ !hR9 #a ngoµi.
09. g<c t$%ng ch) gi5' 2u bYc vk
;hi ta 7uL! t#.ng, n)u 7u K !ho giÊ 3µo ní! 7uL! thF t#.ng *hi 7Ê9 #a
sÏ #Êt,n b2! 3W.
9/. tn chO t$%ng nEn 8Ing chO 2Nn
C2 7Ï !-! bCn !`n !ha bi)t 2n !h6 t#.ng 7µ 2n nh th) nµo. qin giíi
thi+u !ïng !-! bCn, BZ9 7µLt 2n /n #Êt giµu !hÊt ,inh ,Nng µ 7Ci ,n
7µ. Cho !Çn !-! bCn !ho t#.ng 3µo 7uL! !ïng 3íi 7- !h6 7µ BI!. Cho !2 Lt
Biau !Çn 7u K 7µ *hi 7uL! !-! bCn n"n ,ïng !h6 Bbn ?ha9 !`n gji 7µ hhng
t#µ@ BP 7uL! thF 2n t#.ng !Va !h$ng ta sÏ *h8ng nh_ng µu s%! BCt
ti"u !huYn µ 7Ci ngon i+ng.
91. C¸ch Bp lÕp t$%ng
;hi M1 7)1 t#.ng, sau *hi B=1 t#.ng !ho 3µo t#ong !hRo, ta n"n nhW
3µi gijt ní! n2ng 7"n t#"n ba Et t#.ng 3µ xung Suanh SuR t#.ng, nh 3=9
*hi M1 xong SuR t#.ng 3[a a µ 7Ci b2ng.
24
92. C¸c 8ông c-& b<t '= ?hi t$¸ng t$%ng
(#í! *hi t#-ng t#.ng, ta n"n #%! Tt bLt F 3µo !hRo ,Çu n2ng, nh 3=9
N sÏ *h8ng bÞ b%n #a ngoµi µ BI! t#.ng sÏ !2 µu 3µng t¬i hÊ1 ,dn.
93. MIi vÞ th>' ng)n c-& t$%ng t$¸ng ch) thE' $î
;hi t#-ng t#.ng gµ, 3Þt, n)u ta !ho 3µo t#.ng 3µi gijt #Iu t#%ng hoE!
#Iu gCo, *hi t#-ng xong t#.ng sÏ xM1 a, th¬ ngon.
94. MBi cY thh 2iV chTnh 'µ "\c c-& t$%ng.
;hi ,ïng t#.ng BP t#ang t#T 2n /n, n)u !Çn µu s%! !Va t#.ng
B= th" Lt !h$t, ta !ho !Çn !ho 3µo t#.ng Lt Tt uMi #hi B-nh Bau
7"n, t#.ng t#-ng xong sÏ 3µng t¬i h¬n bFnh th&ng.
95. M[) b\c t$%ng 6\c th#)
;hi b2! t#.ng b%! thRo, ta !ho !Çn b2! Bi 7í1 µng 3µ 3W \ BÇu to
!Va SuR t#.ng, !`n BÇu bQ !hj! Lt 7w thVng nhW, sao B2 ,ïng i+ng
th]i Sua 7w bQ, t#.ng sÏ t^ *h%! #¬i #a.
9(. C¸ch th¸i t$%ng l<c
;hi !Çn th-i t#.ng 7uL! thµnh t[ng 7-t Wng, Biau BÇu ti"n ta !Çn
!h$ K 7µ t#.ng 1hRi nguLi hzn íi BI! th-i, *hi th-i n)u ,ïng ,ao th&ng
thF xoa Lt Tt ní! 7"n ,ao, nh 3=9 *hi th-i i)ng t#.ng sÏ nhsn h¬n.
9.. C¸ch th¸i t$%ng b\c th#)
(#.ng b%! thRo sau *hi b2! xong n)u ,ïng ,ao th-i, 7`ng BW th€
&ng ha9 bÞ ,Tnh 3µo ,ao, 3[a *h2 #Ja 7Ci 3[a Rnh h\ng B)n s^ hoµn
hRo !Va i)ng t#.ng. (#ong *hi *h8ng !2 ,eng !e !hu9"n ,ïng BP
!%t t#.ng, ta !2 thP ,ïng Lt sIi ,Z9 ni 78ng th=t nhW ha9 Lt sIi
,Z9 thQ1 bQ SuÊn 3`ng Suanh SuR t#.ng, sau B2 *Qo Bau ta9,
i)ng t#.ng BI! !%t #a sÏ Bau µ 7`ng BW 7Ci *h8ng bÞ xZ9 s-t gF
!R.
90. Uh7 vÞ 2\ng, ch¸t c-& t$%ng b\c th#)
;hi /n t#.ng b%! thRo, n)u 1h-t hi+n #a t#.ng !2 3Þ B%ng hoE! 3Þ
!h-t, ta !2 thP !ho th" 3µo t#.ng Lt Tt ,Ê 3µ g[ng gic nhW, ïi 3Þ !Va
t#.ng sÏ t#\ 7Ci bFnh th&ng. (ut *hYu 3Þ t[ng ng&i !2 thP !ho th" ,Çu ít,
hµnh hoa, F !hTnh hoE! xF ,Çu, t#.ng /n !fng sÏ #Êt ngon.
99. tiV cÇn chd : ?hi lµ' t$%ng cBn
;hi 7µ t#.ng !uMn, n)u ta !ho Lt Tt s_a b` 3µo t#Ln !ïng 3íi t#.ng
t#í! *hi t#-ng, thF 2n t#.ng !uMn sÏ a, ïi 3Þ 7Ci th¬ ngon, hÊ1 ,dn.
1//. C¸ch ;n t$%ng vÞt 'Bi 'Qi
(a 7Ê9 Lt SuR t#.ng 3Þt uMi sMng, !hj! Lt 7w thVng \ Lt BÇu
SuR t#.ng, !ho Bfa 3µo B-nh Bau !R 7`ng t#%ng 3µ 7`ng BW 7"n, !ho ti)1
Lt Tt ,Ê 3µ Lt Tt F !hTnh 3µo t#Ln !ho 3[a *hYu 3Þ, sau B2 !ho
3µo nhi hÊ1. ;hi /n !-! bCn sÏ t\ng 7µ Fnh Bang BI! /n 2n thÞt !ua.
1/1. c&i c¸ch 'Bi t$%ng
€ lJa sC!h t#.ng gµ, 7uL! !hTn ?sM 7Ing *h8ng hCn !h)@, B=1 n.t 3µi
B&ng t#"n 3W SuR t#.ng, b8i *Tn !hEt 3µ nhiau uMi tinh 7"n !-! 3)t n.t,
nh 3=9 uMi sÏ Sua !-! 3)t n.t thÊ 3µo t#ong t#.ng. iau *hi Bc 7µ xong
!-! bí! t#"n, !ho t#.ng 3µo hL1 ?hoE! Bh B^ng bÊt *t nhng 1hRi *h8 #-o@
bÞt *Tn. Hai ngµ9 sau, ta sÏ !2 t#.ng BP /n.
2:
€ lJa sC!h t#.ng, BP *h8 h)t ní!, !ho t[ng SuR 3µo ngZ t#ong #Iu
t#%ng Lt 7$!. iau *hi ngZ xong, 3ít #a, Bang 7$! ít !ho t#.ng 3µo 7/n
t#ong uMi tinh, !h$ K !ho uMi ,Tnh Bau t#"n 3W SuR t#.ng, BEt nhk
nhµng 3µo Bh B^ng, BEt \ n¬i tho-ng gi2. ;hi BEt n"n 7u K !M g%ng
B[ng BP uMi \ t#"n 3W SuR t#.ng #¬i #a, n)u *h8ng sÏ Rnh h\ng B)n
!hÊt 7Ing !Va t#.ng. iau 2G € 'G ngµ9 7µ t#.ng !2 thP /n BI!, sau 0G ngµ9
t#.ng sÏ !`n ngon h¬n.
1/2. C¸ch lµ' t$%ng 'Bi tiÕt $& nhiV 8Ç
Nh_ng ng&i thT!h /n t#.ng uMi 1hÇn 7ín thT!h /n t#.ng !2 nhiau
,Çu. U=9 7µ th) nµo BP 2n t#.ng uMi nhiau ,Çu BZ9. X&i !-! bCn
tha *hRo !-!h 7µ sau:
Bíc 1: lJa sC!h 3µ 1h¬i *h8 5G SuR t#.ng 3Þt, sau B2 x)1 t#.ng 3µo
3`.
Bíc 2: Ch) ní! B] 3µo t#.ng:
€ Cho 3[a 7Ing g[ng t¬i, hhi h¬ng, hoa ti"u 3µo 0 €5 7Tt ní! BP Bun,
!ho B)n *hi thÊ9 ní! !2 ïi th¬ thF !ho 1 *g uMi hCt 3µo.
€ Dïng 7Ja to Bun ní! !ho th=t s8i, sau B2 !ho 3[a 1hRi B&ng t#%ng,
F !hTnh !ïng 3íi 5Gg #Iu t#%ng 3µo ní!.
Bíc 3: iau *hi !h) xong ní!, ta 1hRi BP !ho ní! th=t nguLi #hi BP 3µo
t#ong 3` Bc BEt t#.ng, ní! 1hRi ng=1 BÇ9 t#.ng. (a bÞt *Tn 3`, ngZ
t#.ng t#ong 3`ng 2G € 25 ngµ9 7µ BI!.
Oµ !-!h nµ9, 7`ng BW t#.ng sÏ ti)t #Êt nhiau ,Çu, ïi 3Þ 7Ci th¬
ngon.
1/3. C¸c c¸ch b#) *#n t$%ng
C¸ch 1: p8i 7"n t#.ng Lt 7í1 ,Çu th^! 3=t nh ,Çu !Ri, ,Çu 3[ng...
t#.ng !2 thP BP BI! B)n '4 ngµ9. C-!h nµ9 thT!h hI1 3íi nhi+t BL t[ 25 €
'2
o
C.
C¸ch 2: mP t#.ng íi ?t#.ng 1hRi !`n 7µnh 7En, !ha bÞ gi=1 3N@ 3µo
t#ong 3` hoE! bFnh sC!h sÏ *h8 #-o, B] ní! 38i !2 nhng BL 2 € 'ƒ 3µo
bFnh, ní! 1hRi !ao h¬n t#.ng t[ 2G € 25 !, 3íi !-!h nµ9 ta !2 thP gi_
t#.ng BI! t#ong 3`ng t[ ' € 0 th-ng. ;hi !Êt gi_ !Çn 1hRi bRo BR BI! !-!
Biau *i+n sau:
€ Xïa h6 *h8ng BI! BP 3` hoE! bFnh BIng t#.ng \ !hw !2 -nh n%ng
Et t#&i !hi)u 3µo µ 1hRi BP n¬i #Z -t, tho-ng gi2.
€ Xïa B8ng *h8ng BP n¬i Su- 7Cnh nhng !fng 1hRi BR bRo tho-ng
-t.
Cfng !2 thP !ho t#.ng 3µo ní! 38i !2 nhng BL *hoRng 5ƒ ngZ nJa
ti)ng #hi 3ít #a 1h¬i *h8 t#í! *hi !ho t#.ng 3µo bFnh hoE! 3` !Êt gi_, 7µ
nh 3=9 !2 thP bRo SuRn t#.ng t#ong Lt th&i gian *h- ,µi.
C¸ch 3: Hoµ tan 1*g ,ung ,Þ!h si7i!-t nat#i 3µo D 7Tt ní! s8i, sau B2
BP nguLi #hii B] 3µo t#ong bFnh B^ng t#.ng gµ, Et ní! 1hRi BP !ao
h¬n t#.ng t[ 5! t#\ 7"n, ,[ng bFnh bÞt *Tn i+ng bFnh BP n¬i #Z
-t, th8ng gi2, 3µo ïa h6 bAng !-!h nµ9 ta !2 thP bRo SuRn BI! t#.ng
t#ong 3`ng 2€' th-ng.
2>
C¸ch 4: lRi Lt 7í1 t#Êu *h8, sC!h 3µo B-9 thïng B^ng, !. Lt 7í1
t#Êu t#Ri 1 7í1 t#.ng !ho B)n *hi BÇ9 thïng, !uMi !ïng ,ïng bFa bÞt *Tn
thïng, BP thïng n¬i #Z -t, 7µ nh 3=9 !2 thP bRo SuRn t#.ng BI!
t#ong 3`ng 3µi th-ng. (#ong t#&ng hI1 *h8ng !2 t#Êu ta !2 thP tha9 bAng
ïn !a gw hoE! t#o BP tha9 th), !. 2G ngµ9 *iP t#a t#.ng Lt 7Çn.
C¸ch 5: Cfng !2 thP !ho t#.ng 3µo BP !ïng 3íi !-! 7oCi 7¬ng th^! 1he
nh B=u t¬ng, B=u Bbn... nh 3=9 t#.ng !fng !2 thP bRo SuRn t#.ng t#ong
1 th&i gian ,µi µ *h8ng sI bÞ hWng.
C¸ch 6: CÊt t#.ng 3µo t#ong bc !h6 *h8 sC!h, BP n¬i tho-ng -t, !fng
!2 thP bRo SuRn t#ong 3`ng 2€' th-ng *h8ng bÞ hWng.
C¸ch 7: Uµo ïa h6 th&i ti)t n2ng ^!, n)u !ho t#.ng 3ïi 3µo t#ong
uMi, t#.ng !fng bRo SuRn BI! 7Zu.
C¸ch 8: (#[ng 3[a gµ 3[a íi ua 3a n"n ,ïng ni 78ng gi_ t¬i hoE!
7oCi giÊ9 b2ng ,ïng BP n&ng th.! /n bj! t#.ng 7Ci, nh 3=9 t#.ng !fng BP
BI! t#ong Lt th&i gian ,µi.
C¸ch 9: iau *hi ua t#.ng gµ 3a, ta ,ïng *h/n ít 7au Sua t#.ng 3µo tV
7Cnh ?BP ,^ng SuR t#.ng 7"n@, BÇu to SuR t#.ng híng 7"n t#"n, nh 3=9 !fng
BP BI! *h- 7Zu.
C¸ch 10: (#.ng gia !Ç *h8ng n"n BP !ïng 3íi g[ng, hµnh tZ9, nh
3=9 t#.ng sÏ hWng #Êt nhanh.
phÇn (: c¸ch b#) *#n, chÕ biÕn "+& vµ chÕ biÕn
c¸c chÕ ph,' c-& "+&
1/4. C¸ch 2n "+& ?h@ng bÞ t$µ) $& ng)µi
;hi Bun s_a b`, ta nhW 3µi gijt ní! 7"n t#"n n%1 3ïng nhi, *hi thÊ9 ní!
t#"n n%1 3ung gÇn !Cn h)t, Biau B2 !2 nghra s_a t#ong nhi !fng s%1
s8i. O$! nµ9 \ 3ung nhi, !h& Lt 7$! s_a s8i thF b%! xuMng 7µ BI!.
1/5. c&i c¸ch b#) *#n "+&
€ Xïa h6 s_a th&ng ha9 ,n bÞ hWng. N)u ta !ho 3µo s_a Lt Tt uMi,
nh 3=9 sÏ *Qo ,µi BI! th&i gian bRo SuRn s_a.
€ Cho Lt Tt B¬ng !-t 3µo s_a Bun s8i !fng 7µ Lt !-!h BP bRo
SuRn s_a BI! 7Zu h¬n.
1/(. ChBng "+& 8Knh nAi ?hi 2n
;hi Bun s_a, t#í! h)t ta Bb nhi t#-ng Sua ní! thF *hi Bun s_a sÏ
*h8ng ,Tnh 3µo thµnh nhi n_a.
1/.. C¸ch lµ' ph) '¸t bÞ c%ng 'V' l1i
;hi 1ho -t bÞ !.ng sÏ t#\ ïi, ta n"n Bb 1ho -t !%t thµnh t[ng
i)ng ,µ9 1€2! ngZ 3µo #Iu gCo, sau B2 3ít #a hÊ1 !-!h thuy Lt 7$!,
1ho -t sÏ t#\ a t#\ 7Ci.
1/0. Uh7 vÞ glD c-& "+& 8E
(a !ho Lt Tt hCnh nhZn hoE! ,$ nhW !h6 hoa nhµi 3µo t#ong nhi
Bun s_a ,", sau *hi Bun 3ít bW hCnh nhZn, ha9 !h6 hoa nhµi #a, s_a ," sÏ
*h8ng !`n ïi gZ9 n_a.
2D
phÇn .: c¸ch chÕ biÕn vµ b#) *#n $&
1/9. M[) ch) 'Bi ?hi 9µ) $&
N)u ,ïng N BLng 3=t BP xµo #au, tMt nhÊt ta n"n !ho uMi 3µo
!hRo #hi íi xµo #au, 7µ nh 3=9 !2 thP giR bít 7Ing !7o h_u !¬ !2 hCi !ho
s.! *hou !Va !on ng&i !`n #ít 7Ci t#ong N. N)u ,ïng ,Çu 7C! BP xµo, ta
!fng 1hRi !ho uMi t#í! #hi íi !ho #au, b\i 3F t#ong ,Çu 7C! !2 thP !2 7oCi
M! hoµnh *h$! µ uMi !2 thP thP ,i+t BI! 7oCi M! !2 hCi nµ9. mP 7µ
!ho #au xµo hI1 *hYu 3Þ, 7$! BÇu ta n"n !ho Lt Tt uMi, sau *hi #au
!hTn íi !ho th". N)u ,ïng ,Çu 7C!, ,Çu t#µ ha9 ,Çu !Ri, thF 1hRi !ho
#au t#í! #hi 3íi !ho uMi thF thµnh 1hÇn ,inh ,Nng !2 t#ong #au *h8ng bÞ
Êt Bi.
11/. C¸c 8ông c-& bi& ?hi lµ' c¸c 'Yn n<'
Xïa h6 th&ng ha9 thT!h /n nL, *hi 7µ nL n)u ta !ho Lt 7Ing bia
3[a 1hRi 3µo t#Ln Bau 3íi nL, 2n nL !Va !h$ng ta sÏ th¬ ngon h¬n.
111. MBi cY thh lµ' ch) l¸ $& vµng 9&nh t$m l1i
C-! 7oCi #au xanh nh #au !hZn 3Þt, #au !Ri, #au uMng... n)u 7- !2 h¬i
bÞ 3µng ?3dn !`n /n ,I!@ ;hi 7uL! ta !ho th" Lt Tt uMi, 7- #au sÏ xanh
t#\ 7Ci.
112. C¸c 8ông c-& "+& bß ?hi 9µ) 9dp l>
;hi xµo x$1 7¬, n)u ta !ho th" Lt thFa s_a b` 3µo xµo !ïng thF
x$1 7¬ sÏ t#%ng ngÇn µ 7Ci !2 ïi 3Þ th¬ ngon.
113. `<' cY cµ ch& nEn ch) 'Bi
;hi 7µ nL !2 !µ !hua, ngoµi 3i+! !ho B&ng 3µo nL ta *h8ng n"n
Su"n !ho th" Lt Tt uMi 3µo !µ !hua, nh 3=9 3Þ !hua t#ong !µ sÏ BI!
giR bít µ 2n nL 7Ci B= Bµ ,n /n.
114. gµ' "1ch 9& l¸t bfng $î nh)
;hi Bc b=t n%1 #Iu nho, n)u BP Su- 7Zu #Iu sÏ thµnh giÊ !2 h¬ng
th¬ !Va nho. N)u ,ïng s_a nµ9 ,P 7µ xa 7-t, 2n xa 7-t sÏ #Êt th¬
ngon, hÊ1 ,dn.
115. C¸ch ph& chÕ nQc ch& ngXt
pÊt *P 7µ 2n !hua ngjt gF, ta !Çn ,^a thbo ty 7+ 2 1hÇn B&ng 1
1hÇn giÊ, nh 3=9 ní! !hua ngjt sÏ BCt B)n BL !hua ngjt thT!h hI1.
11(. C¸ch ch) 85' vµ) th%c ;n
(Êt !- !-! 2n n2ng Bau !Çn !ho ,Ê, t#í! *hi b%! nhi xuMng,
ta BP ,Ê !hR9 ,j! thbo thµnh nhi thF h¬ng 3Þ 2n /n sÏ B=
Bµ h¬n so 3íi B] t#^! ti)1 3µo th.! /n.
11:. pT Su9)t uMi B=u !8 3b
m=u !8 3b uMi 7µ 2n /n hµng ngµ9 Subn thuL! !Va ng&i ,Zn (#ung
vuM!. X2n nµ9 !fng t¬ng t^ nh 2n ,a, !µ uMi !Va !h$ng ta 3=9, !ho
*h-! 7µ *h8ng ,ïng ní! µ t#^! ti)1 ,ïng uMi BP uMi. ;hi uMi 2n
B=u SuR nµ9 !Çn tuZn thV thbo !-! bí! sau:
€ Chjn B=u h-i 3µo bu]i s-ng sí íi !`n t¬i ngon.
'G
€ Cho uMi 3µo b21 nhk B=u, BIi *hi thÊ9 b%t BÇu ít ta9 thF !ho
B=u 3µo 3Ci ?!h$ K *h8ng BI! !ho SuR bÞ ,=1 hoE! sZu !%n@.
€ NQn B=u !hEt thµnh t[ng 7í1 #hi #%! 7"n t#"n !ïng Lt Tt uMi ?nQn
nh uMi ,a !µ@, !uMi !ïng B=9 *Tn 3Ci 7Ci.
C-!h nµ9 7µ t#^! ti)1 ,ïng ní! ti)t #a t[ B=u BP uMi, !h. *h8ng
,ïng ní! gF *h-! BP t#-nh B=u ngZ 7Zu t#ong ní!, ,dn B)n nhanh
hWng. X2n B=u sau *hi uMi sÏ 3µng, ,`n !2 thP BP t#ong Lt n/ ,ïng
,Çn µ *h8ng bÞ hWng.
110. C¸ch ?h7 v¸ng t$\ng t$)ng v1i 8&
;hi uMi ,a, ,a #Êt ,n !2 3-ng µ 3-ng 7µ Lt 7oCi M! !2 hCi !ho s.!
*hou !on ng&i. mP *hJ h)t 3-ng t#ong 3Ci ,a, ta 7Ê9 25Gg B=u tA *h8,
#ang !hTn BP nguLi, Bï B=u tA bAng 3Ri tha #hi !ho 3µo 3Ci ,a, ngµ9
h8 sau 7Ê9 #a, bCn thÊ9 3-ng t#ong 3Ci ,a sÏ *h8ng !`n n_a.
119. 6K *DÕt th¸i Qt, hµnh ?h@ng bÞ c&D '\t
;hi th-i ít, hµnh th&ng ,n bÞ !a9 %t, n)u t#í! *hi th-i, ta !ho hµnh,
ít 3µo ng/n B- tV 7Cnh Lt 7$! hoE! nh$ng ,ao 3µo ní! 7Cnh !fng !2 thP
BP Lt !h=u ní! 7Cnh 3[a th-i 3[a nh$ng ,ao, nh 3=9 sÏ giR bít BI! 3Þ
!a9 !Va hµnh, ít.
12/. Gi#' bQt 2< c&D ?hi 9µ) Qt
qµo ít #Êt ,n bÞ !a9, sau *hi !%t xong ít ta n"n ,ïng ,Çu 3µ uMi
BRo Sua #hi B=1 3µo !hRo Lt SuR t#.ng 7µ thµnh 2n t#.ng bj! ít 3Þ
!a9 sÏ bít hzn.
121. C¸ch b#) *#n Qt t>i
N)u ta Bb ít 3ïi 3µo t#ong t#o b)1 ?t#o BMt bAng 3W !Z9@ ít sÏ gi_
BI! 7Zu µ *h8ng bÞ hWng, !ho ,ï 3µo ïa B8ng gi- #Qt ta 3dn !2 ít t¬i
/n.
122. C¸ch ch+& c&nh bÞ 'Fn
€ N)u !anh nÊu bÞ En, ta !2 thP ,ïng 3Ri tha hoE! 3Ri x8 bj! Lt
Tt !¬ !hTn thR 3µo nhi !anh, !¬ sÏ h$t !-! 1hÇn tJ uMi t#ong !anh,
giR bít 3Þ En t#ong !anh.
€ Canh Su- En, ta !2 thP th-i 3µi 7-t *hoai tZ9 !ho 3µo nhi Bun
!ïng, !anh !hTn 3íi *hoai tZ9 #a nga9, !anh sÏ bít En.
Uíi !anh bÞ En, ta !2 thP !ho 3µi i)ng B=u 1he hoE! !µ !hua
3µo !ïng nÊu, hi+u SuR giR En *h8ng *Q gF so 3íi *hoai tZ9.
123. C#) tK& R h&D cßn gXi lµ t#) c&)S cY thh gi#' 2< bi) ch)
c&nh
;hi !anh Su- nhiau N hoE! ,Çu, ta !2 thP #%! Lt Tt tRo tTa ?ha9
!`n gji 7µ tRo !ao ha9 7µ #au !ao@ Bc BI! níng Sua 3µo !anh, !anh sÏ *h8ng
!`n bQo n_a.
124. C¸ch 97 l: th%c ;n n5 bÞ 'Fn
€ (h.! /n bÞ En, ta !2 thP !ho 3µo th.! /n Lt 7Ing B&ng 3[a 1hRi,
thF th.! /n sÏ BN En h¬n 3F B&ng !2 t-! ,eng 7µ giR BL En !Va
uMi.
€ ;hi th.! /n En Su-, ta !fng !2 thP !ho 3µo th.! /n Lt Tt giÊ,
3Þ En !fng sÏ giR Bi nhiau.
'1
€ Ngoµi 2 !-!h t#"n, ta !`n !2 thP !ho th.! /n 3µo ngZ t#ong ní! !2
1ha Lt !h$t #Ii t#%ng, th.! /n !fng giR BI! 3Þ En Lt !-!h B-ng *P.
125. Gi#' 2< ch& c-& th%c ;n bfng $î
N)u th.! /n bÞ !hua Su-, ta !2 thP !ho 3µo th.! /n Lt Tt #Iu gCo, 3Þ
!hua sÏ BI! giR bít Lt !-!h #„ #+t
12(. C¸ch lµ' 8& 'Bi 2H bÞ 'Fn vµ bÞ c&D
N)u ,a uMi bÞ Su- En hoE! Su- !a9, ta n"n th-i nhW ,a #hi ngZ
3µo ní! 1ha 3íi #Iu thbo ty 7+ 5Gƒ, 3Þ En 3µ !a9 !Va ,a sÏ giR bít, ïi
3Þ 7Ci hÊ1 ,dn h¬n.
12.. Uh7 vÞ 2\ng vµ ch¸t t$)ng $&
CV !Ri, í1 B%ng 7µ !-! 7oCi #au !2 3Þ !h-t 3µ B%ng, b\i 3=9 sau *hi
th-i xong, ta n"n !ho Lt Tt uMi 3µo BP ngZ Lt 7$!, sau B2 3%t ní!
#hi íi xµo nÊu, nh 3=9 3Þ !h-t, B%ng sÏ giR Bi. Nga9 !R BMi 3íi #au
!hZn 3Þt, t#í! *hi nÊu !fng n"n t#Çn Sua, nh 3=9 #au sÏ ngjt h¬n *hi xµo
nÊu.
120. C- c#i ?h@ 2@ng l1nh
CV !Ri sau *hi th-i BP 3µo ng/n 7µ B- \ tV 7Cnh 7µ B8ng 7Cnh Lt
th&i gian, sau B2 Bb #a n¬i !2 -nh n%ng 1h¬i *h8. Oµ !-!h nµ9, 2n
!V !Ri *h8 sÏ bRo SuRn BI! 7Zu h¬n, ïi 3Þ 7Ci BL! B-o.
129. Uh7 'Ii m c- c#i
(#í! *hi hÊ1 ha9 7uL! !V !Ri, ta n"n th-i nhW !V !Ri #a, #hi thbo to 7+
'GG:1 BP !ho giÊ 3µo !ïng 3íi !V !Ri, sau B2 íi !ho 7"n nhi 7uL! hoE!
hÊ1, nh 3=9 ïi t#ong !V !Ri sÏ *h8ng !`n n_a.
13/. C¸ch b#) *#n c- c#i
€ pRo SuRn t#ong hM BÊt: pW Sua tÊt !R !V !Ri bÞ sZu Be!, s.t s-t,
nh_ng !V bÞ n.t 3µ nh_ng !V Su- nhW, sM !`n 7Ci !%t bW BÇu Bu8i. mµo 1
hM sZu 1, #Lng 1, x)1 nghi"ng !V !Ri thbo thµnh hM, BÇu híng xuMng
,íi, Bu8i híng 7"n t#"n. q)1 7Çn 7It, !. Lt 7Çn !V !Ri, 1 tÇng BÊt ,µ9
*hoRng 1G! ?!h$ K tF 7oCi BÊt sC!h@, t]ng !Lng x)1 tÊt !R 0 tÇng.
N)u hM BÊt Su- *h8, ta !2 thP tíi 7"n t#"n Lt Tt ní!. iau *hi tÇng t#"n
!ïng BI! x)1 xong, ta !Çn 1hRi ,^a thbo s^ tha9 B]i !Va th&i ti)t BP
t/ng ,Çn BL ,µ9 !Va 7í1 BÊt t#"n !ïng. (h&i ti)t Ê -1 7Ê1 Tt BÊt, t#&i gTa
#Qt 7Ê1 nhiau BÊt, BR bRo B)n t#í! hoE! sau tiPu hµn thF 7Ê1 xong
BÊt, t]ng !Lng ,µ9 1. Nh_ng !V !Ri BR bRo !hÊt 7Ing, t#í! *hi !ho
xuMng hM BÊt *h8ng bÞ !hÞu n2ng, sau *hi !ho 3µo hM *h8ng bÞ !hÞu 7Cnh
thF !2 thP !Êt gi_ B)n t=n thIng tuÇn th-ng ' n/ sau !fng *h8ng bÞ
hWng.
€ pRo SuRn bAng bïn: C%t bW 1hÇn BÇu !V !Ri #hi 7/n !V !Ri 3µo bïn
nhco Lt 3`ng, BR bRo ,Tnh BI! Lt 7í1 bïn \ b"n ngoµi !V !Ri. iau *hi
7/n xong, !ho !V !Ri x)1 3µo n¬i #Z -t BP !Êt gi_. N)u B%1 th"
Lt 7í1 BÊt Y \ b"n ngoµi !V !Ri thF !µng tMt.
€ pRo SuRn bAng !-!h x)1 !V !Ri xung Suanh thïng ?!hu@ B^ng ní!:
mP Lt thïng ?!hu@ B^ng ní! t#ong 1h`ng, t#ong thïng ?!hu@ B] BÇ9
ní!, Bb !V !Ri x)1 BMng xung Suanh thïng ?!hu@, B%1 th" 1 7í1 BÊt
Y ,µ9 *hoRng 15! 7"n t#"n !V !Ri 7µ BI!.
'2
131. C¸ch gi+ t>i cµ $Bt 2p gXt vk
Cµ #Mt sau *hi Bc gjt 3W, ta !ho 3µo Bh B^ng *h8 #-o, B=9 7"n t#"n
Lt Rnh *h/n ít, nh 3=9 !2 thP gi_ t¬i BI! t#ong 3`ng *hoRng ' ti)ng.
132. C¸ch phôc hAi hµnh tlD 2@ng l1nh hîp l:
N)u hµnh tZ9 bÞ B8ng 7Cnh, ta Bb hµnh ngZ 3µo ní! 7Cnh, !ho
3µi hCt uMi, Lt 7$! sau hµnh sÏ t¬i t#\ 7Ci.
133. C¸ch b#) *#n $&
N)u #au xanh ta ua 3a /n Lt b_a *h8ng h)t !`n 7Ci Lt Tt, t#ong
t#&ng hI1 *h8ng !2 tV 7Cnh, ta !2 thP !ho #au 3µo t#ong 7- b%1 !Ri giµ *h8
bj! *Tn buL! 7Ci, BP 3µo n¬i #Z -t, !h$ K *h8ng BI! 1hun ní! hoE!
BP ní! ,Z9 3µo, nh 3=9 #au !fng !2 thP t¬i th" BI! Lt th&i gian.
134. vµ) hµnh tlD nEn ch) b<t '=
Hµnh tZ9 sau *hi th-i xong n)u ta t#Ln th" Lt Tt bLt F, *hi xµo
xong hµnh sÏ !2 µu 3µng #L #-t hÊ1 ,dn, *hi /n 7Ci ,`n. !`n n)u ta !ho
#Iu t#%ng 3µo xµo 3íi hµnh tZ9, sÏ *h8ng sI hµnh bÞ !h-9.
135. C¸ch 97 l: ng%& "& ?hi gXt ?h)&i "X h)Fc ?h)&i '@n
CCo 3W *hoai sj hoE! *hoai 8n, ,a ta9 th&ng bÞ ng.a. N)u gE1 t#€
&ng hI1 nµ9, ta !2 thP hong ta9 t#"n 7Ja Lt 7$!, hoE! !ho 3µi gijt ,Ê
3µo !h=u ní! s8i BP #Ja, Lt 7$! sau ta9 sÏ h)t ng.a. N)u *h8ng ta xoa
th" Lt Tt ,Çu gi2 3µo ta9 hi+u SuR !fng tMt bAng hai 1h¬ng 1h-1 t#"n.
13(. C¸ch 9µ) ngY "Nn ?h@ng bÞ thl' 2Nn
;hi xµo ng2 sbn, ng2 sbn th&ng bÞ thZ Bbn, n)u ta 3[a xµo 3[a
!ho ní! 7c 3µo, thF ng2 sbn *hi xµo xong sÏ gi_ BI! ngu9"n µu s%! t#%ng
ngÇn ban BÇu.
13.. tiV cÇn chd : ?hi th¸i cµ
;hi th-i !µ BP nÊu, !h$ng ta !Çn !h$ K *hi th-i xong 1hRi !ho !µ 3µo
ní! BP ngZ nga9, n)u *h8ng !µ bÞ 8x9 ho- thZ Bbn 7Ci.
130. 6K *DÕt gXt vk ?h)&i tlD
(#í! *hi gjt 3W *hoai tZ9 ta Bb *hoai tZ9 ngZ 3µo ní! n2ng Lt
7$!, sau B2 !ho 3µo ní! 7Cnh *hoai tZ9 sÏ ,n !Co.
139. Uh)&i tlD gXt cµng 'kng vk cµng tBt
OIng ,inh ,Nng t#ong 3W *hoai tZ9 #Êt 1hong oh$, b\i 3=9 *hi gjt 3W
*hoai tZ9 !Çn gjt !µng Wng !µng tMt. mP gjt Wng ta !Çn 7µ thbo !-!h
1'>. C`n uMn *hoai tZ9 gjt xong 3dn t#%ng thF sau *hi gjt xong !ho
nga9 3µo ní! Bc !ho 3µi gijt giÊ, nh 3=9 *hoai tZ9 sÏ t#%ng.
14/. c>ng vÞ c-& ?h)&i tlD cY ch) thE' "+&
;hi 7uL! *hoai tZ9 ta !ho 3µo ní! 7uL! Lt Tt s_a b`, *hoai tZ9 sÏ #Êt
ngon µ *hi 7uL! xong *hoai 7Ci *h8ng bÞ 3µng..
141. C¸ch 9µ) ?h)&i tlD
;hi xµo *hoai tZ9, 1hRi BIi !ho *hoai tZ9 !hu9Pn µu #hi íi BI!
!ho uMi 3µ b=t 7Ja to, n)u *h8ng 7í1 ngoµi xung Suanh 3W sÏ bÞ !.ng, ní!
*hoai !hR9 #a ,Tnh 3íi ,Çu, *hi xµo xong *hoai ,n n-t, Rnh h\ng B)n h€
¬ng 3Þ 3µ thY < !Va 2n /n.
''
142. C¸ch 97 l: 'Ii ?h)&i tlD 2@ng l1nh
(#í! h)t Bb *hoai tZ9 B8ng 7Cnh ngZ 3µo t#ong ní! 7Cnh, ti)1 B2
!ho *hoai 3µo t#ong ní! s8i !2 1ha 3íi Lt thFa ,Ê ngZ !ho B)n 7$! n€
í! nguLi thF 3ít #a BP !h) bi)n. Oµ nh 3=9 *hoai tZ9 xµo sÏ *h8ng !2
ïi.
143. Uh)&i tlD ?h@ng 2îc 2h cIng vQi ?h)&i l&ng
N)u BP *hoai tZ9 !ïng 3íi *hoai 7ang, n)u *hoai 7ang *h8ng bÞ !.ng
#uLt thF *hoai ta9 sÏ bÞ nR9 Ç, µ *hoai tZ9 Bc nR9 Ç thF #Êt !2
hCi !ho s.! *hou *h8ng thP /n BI!.
144. C¸ch n5 $)ng bihn chYng nh4
;hi nÊu #ong biPn, n)u ta !ho 3µo Lt Tt *ia !a!b8nat nat#i ha9
Lt Tt ,Ê thF #ong biPn sÏ a nhanh, !fng !2 thP !ho 3µi !jng #au
!hZn 3Þt, #ong biPn !fng sÏ nhanh nh[.
145. ciP *# c-& nQc g1) ?hi ngl' 2A ;n ?h@
Dïng ní! gCo ngZ Bh /n *h8 nh #ong biPn *h8, /ng *h8, thF sÏ
7µ !ho n\ nhanh 3µ !h2ng nh[.
14(. C¸ch chÕ biÕn $)ng bihn ?h@
(#í! *hi !h) bi)n #ong biPn *h8, ta n"n !ho #ong biPn *h8 Bun !-!h
thuy nJa ti)ng, sau *hi 3ít #a ,ïng bLt *ia /n b21 1 7It, b21 xong ngZ
ní! 7c 1€2 ti)ng, sau B2 !h) bi)n 2n /n #ong biPn Bau ,`n 3µ *h8ng !2
ïi tanh.
14.. c&i c¸ch ngl' '<c nhw
€ Dïng ní! 3o gCo Bun s8i ngZ L! nhr, L! nhr sÏ n\ to 3µ a,
ïi 3Þ th¬ ngon.
€ Dïng ní! 7c ngZ L! nhr sÏ #Êt ,`n.
140. C¸ch $7& '<c nhw
XL! nhr Bbn ,n ,Tnh BÊt !-t 3µ Ct gw, BP #Ja L! nhr !ho sC!h,
ta !2 thP ,ïng ní! uMi ?t#jng 7Ing ní! uMi bAng 1…1G t#jng 7Ing L! nhr@
BP #Ja, *hi #Ja 3` Bau ta9, !h& ní! !hu9Pn Be! thF ,ïng ní! 7c #Ja 7Ci !ho
B)n *hi sC!h 7µ BI!.
149. C¸ch ngl' n5'
Cho nÊ Bc BI! #Ja sC!h 3µ th-i xong 3µo t#ong ní! Ê 1ha 3íi B&ng
t#ong 3ong 12 gi& ?1*g ní! hoµ 3íi 25g B&ng@. NÊ ngZ 3µo ní! B&ng
3[a hÊ1 the ní! nhanh 3[a gi_ BI! h¬ng 3Þ, *hi nÊu 7Ci ngjt 3µ th¬.
15/. C¸ch phln biPt n5' 2<c
Ch$ng ta !Çn 7u K BE! t#ng !Va nÊ BL! !2 µu s%! sE! sN, Bk1
%t, *hi h-i 3a ,n B]i µu, b21 ní! #a Be! nh s_a b`. NÊ *h8ng BL!
Ba sM !2 µu t#%ng 3µ µu nZu nhCt, µu giÊ9 !f, b21 ní! #a t#ong nh
ní! 7j!.
151. C¸ch chÕ biÕn $& ?i' chl'
(#ong #au *i !hZ t¬i !2 Lt 7oCi !hÊt µ *hi hÊ1 the 3µo !¬ thP
sau Su- t#Fnh 8x9 ho- sÏ t#\ thµnh Lt 7oCi BL! tM Cnh, ,o 3=9 *hi !h)
bi)n !Çn ,ïng ní! s8i !hÇn Sau, b] ní! ngZ #au Bi, *hi nÊu 1hRi nÊu
!ho th=t !hTn íi BI! /n.
'0
152. C¸ch ngl' ';ng ?h@ 2h ;n 8Çn
(#í! ti"n ta !ho /ng *h8 3µo nhi B] BÇ9 ní! Bun s8i 'G 1h$t, sau
B2 !hu9Pn 7Ja nhW ,un ti)1 Lt 7$! #hi 3ít #a, !%t bW !hw giµ, #Ja sC!h.
iau B2 ,ïng ní! 3o gCo hoE! ní! s8i ngZ /n 2€' ngµ9, ngµ9 tha9 ní! Lt
7Çn, B)n *hi nÊu th-i thµnh i)ng, i)ng /ng #Êt " 3µ th¬ ngon.
phÇn 0: c¸ch chÕ biÕn vµ b#) *#n c¸c l)1i 23 vµ
c¸c chÕ ph,' lµ' t4 23
153. C¸c 8ông c-& 'Bi vQi c¸c th%c ;n "xn lµ' t4 23
m=u 1he, B=u 1he *h8 3µ !-! sRn 1hY /n ssn 7µ t[ B=u n2i !hung
n)u !2 ïi 7µ !-! bCn *hi /n !R thÊ9 *h2 !hÞu, t#í! *hi nÊu, !-! bCn !2
thP !ho B=u 1he hoE! th.! /n ngZ 3µo t#ong ní! uMi Bun s8i Bu
nguLi thbo ty 7+ 5GGg B=u 1he hoE! th.! /n 7µ t[ B=u !ho 5Gg uMi,
thF ïi 3Þ *h2 !hÞu !Va th.! /n *h8ng nh_ng sÏ Êt BÞ, µ B=u 1he 3µ
!-! th.! /n 7µ t[ B=u !`n !2 thP BP t#ong Lt th&i gian ,µi µ *h8ng
bÞ hWng, *hi #-n ha9 nÊu *h8ng bÞ n-t.
154. C¸ch 97 l: n5 'Yn $& chln vÞt vQi 23 phô
;hi nÊu #au !hZn 3Þt 3íi B=u 1he, t#í! h)t hc9 t#Çn Sua #au !hZn 3Þt
BP !hÊt axit 8xa7i! t#ong #au tan #a, nh 3=9 *hi !ho B=u 1he 3µo !hÊt
!anxi !2 t#ong B=u ohe sÏ Êt Bi, Bhng th&i !hÇn nh 3=9 !`n 7µ !ho 3Þ
!h-t !Va #au *h8ng !`n n_a gi$1 !ho #au ngjt h¬n t#í! *hi /n.
155. `Qc 8& vµ 23 phô
mb B=u 1he ngZ t#ong ní! uMi ,a, 0€5 th-ng sau *hi B=u *h8ng
bÞ hWng, *hi !h) bi)n 7Ci #Êt ngon
15(. Gi¸ 9µ) 23 nEn ch) gi5'
Hi- B=u t¬i ngon *hi xµo !ho !Çn xµo Sua 7µ BI!, nhng gi- B=u non
th&ng ha9 !2 3Þ !h-t, n)u *hi xµo ta !ho th" giÊ 3µo thF 3Þ !h-t sÏ h)t
nga9, gi- B=u *hi xµo xong sÏ ngon h¬n.
15.. 6K *DÕt n5 23 9&nh nh4 2V
(#ong B=u xanh th¬ng !2 7dn B=u B- nÊu #Êt *h2 nh[. N)u t#í! *hi
nÊu ta B" B=u #ang t#í! 1G 1h$t ?#ang t#ong nhi *i 7oCi@, sau B2 íi
Bb nÊu, nh 3=9 B=u !2 !.ng B)n BZu !fng !2 thP a #a BI!. Nhng
!2 Lt Biau !Çn 7u K, *hi #ang B=u *h8ng BI! #ang !h-9 hoE! Su- 3µng,
nh 3=9 !h6 sÏ 3Þ Rnh h\ng !hÊt 7Ing.
150. 6#) *#n 23 2k, 23 tf' ?hki bÞ 'Xt 2ôc.
;hi !Êt gi_ B=u BW, B=u tA, n)u ta !ho 3µo B=u 2 € ' !V tWi, ,ï
BP 2 € ' n/ !fng *h8ng sI bÞ jt Be!.
159. C¸ch bYc vk 23 tf'.
mb B=u tA !ho 3µo Bh B^ng bAng s2 hoE! bAng s%t t#-ng bn,
!ho 3µo Lt 7Ing *ia /n 3[a 1hRi, B] ní! s8i 3µo ngZ 15 1h$t, sau
*hi B=u !h¬ng 7"n sÏ #Êt ,n b2! 3W. Nhng !h$ K, #uLt B=u tA 1hRi ,ïng
ní! #Ja BP *hJ Bi ïi *ia.
'5
PhÇn 9 : C¸ch chÕ biÕn vµ c5t gi+ l1c.
1(/. C¸ch gi+ 2< gißn c-& l1c $&ng 8Ç.
OC! #ang ,Çu n2i !hung BP sau 12 ti)ng /n sÏ bÞ ou. N)u t#ong 7$!
7C! Bang n2ng 1hun 3µo Lt Tt #I! t#%ng, t#Ln Bau, BIi 7C! gÇn h)t n2ng
thF #%! uMi /n 3µo ?uMi n"n #ang *h8@ Oµ nh 3=9 7C! BP 3µi ngµ9 3dn
gi`n nh ban BÇu, *h8ng bÞ ou n_a.
1(1. C¸ch $&ng l1c.
Nhiau ng&i *hi #ang 7C! #ang ,Çu th&ng !ho ,Çu 3µo t#í!, Bun n2ng
7"n #hi !ho 7C! 3µo, !ho #Ang nh th) 7C! sÏ nhanh !hTn. (h^! t) 7Ci hoµn toµn
ngI! 7Ci, #ang nh 3=9 ,n 7µ !ho 7C! ngoµi !h-9 t#ong sMng. C-!h 7µ B$ng
7µ !ho ,Çu 3µ 7C! 3µo !hRo !ïng Lt 7$!, BP nhW 7Ja !ho nhi+t BL n2ng
7"n t[ t[, nh 3=9 7C! sÏ t#ong ngoµi n2ng Bau, gi`n Bau, s%! !fng Bk1
µ /n 7Ci th¬ ngon.
1(2. C¸ch b#) *#n l1c.
€ Dïng ní! sC!h #Ja sC!h 7C!, #ít #a BP *h8 #ang !hTn, !ho uMi tinh 3µ
ngf 3Þ h¬ng 3µo t#Ln Bau, t#Ri #a !ho n%ng 1h¬i *h8. iau *hi 7C! Bc *h8,
!ho 7C! 3µo t$i ni 78ng hoE! Bh B^ng *Tn bÞt *Tn. C-!h 7µ nµ9 7µ !ho
7C! Êt Bi *hR n/ng j! Ç, !ho ,ï BP Sua 2€' ïa h6 7C! !fng *h8ng
bÞ hWng.
€ (#ong bFnh hoE! t$i ni 78ng B^ng 7C! !ho 3µo 1 € 2 Bi)u thuM! 7-
th¬ #hi bÞt *Tn *h8ng BP !ho *h8ng *hT 7jt 3µo, 7jt #a. Nh 3=9, 7C! !2
BP t#ong ' n/ !fng *h8ng bÞ jt Be!.
PhÇn 1/ : 6#) *#n, "7 8ông, 97 l: c¸c l)1i gi& vÞ
1(3. C¸ch chXn 2A 2ong 2h c5t gi+ 8Ç 'H.
N)u uMn !Êt gi_ ,Çu, N t#ong Lt th&i gian ,µi, ta n"n ,ïng Bh
thuy tinh hoE! Bh s. µu B=, i+ng nhW BP B^ng, *h8ng n"n ,ïng
!-! 7oCi Bh *i 7oCi nh gang, s%t, nh8 ha9 thïng nh^a BP B^ng ,Çu N,
nh 3=9 sÏ Rnh h\ng B)n !hÊt 7Ing !Va ,Çu N.
1(4. C¸ch b#) *#n vµ t;ng h>ng th>' c-& 8Ç l1c.
Cho ,Çu 7C! 3µo nhi Bun n2ng, thR Lt Tt hoa ti"u, hhi h¬ng, sau B2
BP nguLi #hi Bb !Êt gi_ 7µ BI!. C-!h 7µ nµ9, BÇu *h8ng nh_ng bRo
SuRn BI! t#ong Lt th&i gian ,µi *h8ng bÞ hWng, µ *hi nÊu th.! /n 7Ci
th¬.
1(5. 6K *DÕt ?h7 'Ii c-& 8Ç h1t c#i.
(a !2 ,ïng ,Çu hCt !Ri BP #ang 7C! Lt 7Çn, sau B2 ,ïng ,Çu nµ9 BP
xµo nYu th.! /n, ïi !Va ,Çu hCt !Ri sÏ *h8ng !`n n_a, th.! /n 7Ci th¬
h¬n. N)u ,ïng ,Çu nµ9 BP t#Ln nL, nL 7Ci !2 ïi !Va Lt 3Þ ,Çu
th¬.
1((. 6K *DÕt lµ' '5t bXt t$)ng 8Ç nYng.
;hi ,Çu n2ng !2 bjt t#µo 7"n, ta !2 thP #%! Lt Tt ní! 3µo, sau Lt
hhi n] t#ong nhi, bjt ,Çu sÏ h)t.
'4
1(.. C¸c 97 l: ?hi 8Ç t$)ng nAi bBc l7&.
;hi ,Çu t#ong nhi bM! 7Ja, ta !ho !Çn 7=1 t.! B=9 3ung 7Ci hoE! ,ïng
*h/n ít $1 7"n t#"n, 7Ja sÏ bÞ ,=1 t%t nga9. Ch$ K BE! bi+t *h8ng BI! !ho
ní! 3µo, 3F nh 3=9 ,Çu nhk h¬n ní!, B] ní! 3µo ,Çu n]i 7"n t#"n, 7Ja sÏ
!µng !h-9 to h¬n 3µ b%n #a t. 1hTa.
1(0. C¸ch ?h7 'Ii c-& 8Ç 2h ll.
DÇu BP 7Zu, nhiau *hi !2 ïi #Êt *h2 !hÞu. mP xJ 7K !ho ,Çu h)t ïi,
ta !2 thP 7µ nh sau: !ho ,Çu 3µo nhi Bun n2ng, ti)1 B2 !ho 3µi 7-t *hoai
tZ9 3µo BP #-n, #-n xong ïi *h2 ngJi sÏ *h8ng !`n n_a. 5h¬ng 1h-1 nµ9
!fng !2 thP -1 ,eng 3íi ,Çu Bc #-n !- BP ,Çu h)t ïi tanh !Va !-.
1(9. C¸ch ?h7 'Ii t&nh c-& 8Ç $¸n c¸.
Cho ,Çu Bc #-n Sua !- 3µo nhi Bung n2ng, !ho 3µo ,Çu 3µi BoCn
hµnh, g[ng 3µ hoa ti"u BRo !ho 3µng. iau *hi hµnh, g[ng 3µ hoa ti"u Bc
3µng, ta b%! nhi #a, #%! Lt n% bLt t 3µo !hRo ,Çu n2ng, bLt t
gE1 n2ng sÏ !hF xuMng B-9 !hRo. Uít !-! th. Bc !ho 3µo N #a, #hi 7j!
N bW bLt t Bc bÞ Bjng \ ,íi !hRo Bi. XN sau *hi Bc BI! xJ 7K nh 3=9
,ïng BP nÊu th.! /n sÏ *h8ng !`n ïi tanh n_a.
1./. C¸ch lµ' t;ng 'Ii th>' c-& 8Ç h1t c#i
(#ong ,Çu hCt !Ri !2 Lt 7oCi ïi 7µ !ho nhiau ng&i *h8ng thT!h /n.
BP !ho ïi nµ9 *h8ng !`n n_a 3µ th= !hT !`n t/ng th" ïi th¬ !ho
,Çu ta !2 thP 7µ thbo !-!h sau:
€ Ngu9"n 7i+u !Çn ,ïng !ho 2,5 *g ,Çu, g[ng t¬i, tWi wi 7oCi 5Gg,
hµnh th¬, 3W Su), t#Çn bF, ,Ê t#%ng, #Iu t#%ng wi 7oCi 25g, hoa hhi
Binh h¬ng wi 7oCi 5g. mb hµnh g[ng #Ja sC!h, hµnh th-i t[ng BoCn,
g[ng 3µ tWi B=1 nhW.
€ m] ,Çu 3µo nhi Bc BI! BEt n2ng Bun n2ng ,Çn 7"n. iau *hi ,Çu
n2ng, ta 3En b)1 3[a 1hRi #hi !ho g[ng, tWi, hµnh, 3W Su), t#Çn bF, hhi h€
¬ng 3µ Binh h¬ng !ho 3µo BRo !ho !2 ïi th¬. ;hi Bc ngJi !2 ïi
th¬, ta !ho ti)1 ,Ê 3µ #Iu 3µo Bun ti)1 Lt 7$! n_a #hi 3ít !-! th. Bc
!ho 3µo 7$! ban BÇu #a.
€ DÇu sau *hi xJ 7K xong ta Bb 7j! *<, BP nguLi !ho 3µo bFnh ,ïng
,Çn.
DÇu hCt !Ri sau *hi Bc BI! 7µ thbo !-! bí! \ t#"n *h8ng nh_ng
*h8ng !`n ïi n_a 3µ 7Ci BP BI! 7Zu, *hi bïng !h) bi)n th.! /n sÏ !2 ïi
th¬ BE! bi+t.
1.1. C¸ch 9µ) $& tiÕt ?iP' 8Ç
th" Lt Tt n_a 3µo, ,Çu 7µ nh 3=9, #au *h8ng bÞ !hR9 nhiau ní!,
,Çu 7Ci ngÊ Bau 3µo #au µ *h8ng !Çn 1hRi ,ïng th=t nhiau ,Çu.
1.2. C¸ch chAng 9= 8Ç bÞ 'Bc
€ mb xF ,Çu Bun s8i, BP nguLi BP 3µo bFnh, !ho 3µo bFnh 3µi
BoCn hµnh t#%ng, 3µi 7-t tWi, !fng !2 thP !ho 3µo 3µi gijt #Iu t#%ng sÏ
1h`ng BI! !hMng M! !ho xF ,Çu.
€ ;hi B] xF ,Çu 7"n B)n i+ng !hai, ta B] 7"n 1hTa t#"n !ïng !Va
xF ,Çu Lt 7í1 ,Çu B=u hoE! ,Çu 3[ng Bc BI! Bun BP ng/n !-!h *h8ng
*hT b"n ngoµi 3µ xF ,Çu b"n t#ong b"n bFnh, nh 3=9 3dn !2 t-! ,eng 7µ
!ho xF ,Çu *h8ng bÞ M!.
':
1.3. gµ' t;ng vÞ th>' c-& 85'
N)u ta !ho 3µo ,Ê 3µi gijt #Iu t#%ng 3µ Lt Tt uMi /n, giÊ sÏ !2
ïi th¬ nh giÊ th¬.
1.4. C$%ng b\c th#) cY thh lµ' gi#' 2< ch& c-& gi5'.
;hi 7µ th.! /n, n)u !ho giÊ Su- ta9, ta 7=1 t.! b2! nga9 Lt SuR
t#.ng b%! thRo ,Ç nhW !ho 7dn 3µo, sÏ !2 t-! ,eng t#ung hoµ nhÊt BÞnh,
gi$1 !ho th.! /n BN !hua h¬n.
1.5. C¸ch bYc tki nh&nh
NgZ tWi 3µo ní! Ê '€0 1h$t, 3ít #a, ,ïng ta9 3`, 3W tWi sÏ bong #a
h)t. Ngoµi #a, !`n !-!h th&ng ngµ9 !h$ng ta ha9 7µ, B2 7µ !-!h b2!
nhiau tWi Lt 7$!, ta !2 thP !ho tWi 7"n thít B=1 nhk #hi b2! !fng #Êt
nhanh.
1.(. C¸ch ?h7 'Ii tki "& ?hi ;n
N)u *hi /n tWi xong, ta uMng Lt !M! s_a b`, ïi tWi t#ong i+ng sÏ
*h8ng !`n n_a.
1... C¸ch c5t gi+ tki
XuMn !Êt gi_ tWi BI! 7Zu ngµ9, ta !ho tWi 3µo t$i 7íi #hi t#bo \ n¬i
tho-ng -t. Ngoµi #a, !fng !2 thP b2! tWi !ho 3µo bFnh i+ng #Lng, ,ïng
,Çu xa7-t BP ngZ, !Êt 3µo n¬i #Z -t, nh 3=9 tWi *h8ng j! BI!
Ç 7Ci 3[a BP BI! 7Zu. Ngoµi #a, BMi 3íi tWi th[a nhiau Su-, ta !2 thP
,ïng ,Ê BP ngZ, ngZ #Iu 3µ ngZ 3µo t#ong xF ,Çu BP /n.
1.0. C¸ch b#) *#n $î g1)
(a !ho Lt SuR t#.ng gµ t¬i 3µo t#ong #Iu gCo !ha Bun, sau 2 gi&, 3W
SuR t#.ng sÏ sY µu 7Ci, BP th&i gian ,µi t#.ng sÏ sd µu h¬n. Oµ nh
3=9, !2 thP *Qo ,µi th&i gian bRo SuRn #Iu 7"n gÊ1 2,5 7Çn. iau *hi uMng
h)t #Iu t#.ng gµ 3dn !2 thP ,ïng BI!.
phÇn 11: c¸ch b#) *#n chÕ biÕn g1) vµ th%c ;n lµ' t4 g1)
1.9. `5 c>' ph#i 8Ing nQc "@i
miau nµ9 nghb !h[ng th=t B¬n giRn, nhng !2 7Ï *h8ng 1hRi ai !fng
!hÊ1 hµnh. thbo !h$ng t8i, nÊu !¬ bAng ní! s8i 7µ 1h¬ng 1h-1 *hoa hj!
nhÊt, 3F 3=9 7Ing Uitain p
1
!2 t#ong gCo sÏ *h8ng bÞ Êt, 3[a BR bRo
!hÊt 7Ing gCo, !¬ nÊu 7Ci ngon.
10/. aIng nQc t$µ n5 c>' cY lîi ch) tiE h)¸
Dïng ní! t#µ nÊu !¬, !¬ *h8ng nh_ng th¬, µu s%! t#8ng 7C
%t, µ !`n !2 7Ii !ho ti"u ho-. C-!h 7µ nh sau: ,ïng G,5 € G,:g 7- !h6
ngZ 3µo 1*g ní! s8i t[ 5 € > 1h$t, ,ïng 3Ri tha 7j! h)t bc, B] ní! !h6
Bc 7j! sC!h 3µo gCo Bc 3o sC!h nÊu bFnh th&ng, B)n *hi !¬ !hTn 7µ BI!.
?(u9 nhi"n, ta !fng n"n tut thbo sM 7Ing gCo µ !ho 7Ing ní! !h6 !ho 1hï hI1@
101. MIi vÞ c-& c>' ch) thE' 8Ç
;hi nÊu !¬, !ho th" 3µi gijt ,Çu hoE! N BLng 3=t !ho 3µo !¬,
!¬ *h8ng nh_ng th¬, t¬i nh[ µ !`n *h8ng bÞ !h-9 BTt nhi.
'>
102. `5 c>' nEn ch) gi5'
Xïa h6, *hi nÊu !¬, !. 1,5*g gCo !ho 2 € '7 ,Ê /n hoE! ní!
!hanh, nh 3=9 !¬ nÊu xong sÏ t#%ng, *h8ng bÞ thiu, bÞ !hua.
103. C>' c&n9i
lJa sC!h 3W t#.ng gµ !ho 3µo nhi #ang ,`n, nghian thµnh bLt, #%!
Lt Tt 3µo gCo Bc 3o sC!h #hi nÊu thµnh !¬, th) 7µ ta Bc !2 2n †!¬
!anxi†. Nh 3=9, ng&i bFnh th&ng 3µ ng&i thi)u !anxi /n 3µo Bau tMt.
104. C¸ch tiÕt ?iP' 2iPn ?hi "7 8ông nAi c>' 2iPn
;hi sJ ,eng nhi !¬ Bi+n BP nÊu !¬, t#í! *hi nÊu, ta n"n ngZ
gCo Lt 7$! sau B2 íi B] ní! s8i 3µo BP nÊu, nh 3=9 !¬ nÊu xong 3[a
a 3[a ngon, 7Ci ti)t *i+ Bi+n.
105. C¸ch h5p c>' cW
;hi hÊ1 !¬, tMt nhÊt ta *h8ng n"n B] 7dn !¬ !f 3µo !¬ íi µ
1hRi Bb hÊ1 #i"ng. C-!h nµ9 !fng 7µ #Êt ,¬n giRn: (a B] ní! hÊ1 nh
!-! 2n /n *h-!, *hi hÊ1 !¬ ta !ho !Çn 7u K !ho th" Lt Tt uMi 3µo
ní!, tut thbo 7Ing !¬, nh 3=9 !¬ hÊ1 3µ !¬ 3[a nÊu sÏ ngon nh nhau.
10(. 6K *DÕt n5 c>' g1) cW
(#í! ti"n, ta Bb gCo !f 3o sC!h, ,ïng ní! ngZ 2 ti)ng, 3ít 7"n BP
#-o ní!. iau B2 !ho gCo 3µo nhi, B] Lt 7Ing ní! s8i 3[a 1hRi, ,ïng 7Ja to
Bun s8i, thi ti)1 te! ,ïng 7Ja nhW Bun !ho B)n *hi !hTn. N)u ,ïng nhi -1
suÊt, !ho !Çn Bun nhW 7Ja *hoRng > 1h$t 7µ !¬ !hTn. NÊu !-!h nµ9, !-!
bCn sÏ thÊ9 !¬ th¬ nh ïi !¬ gCo íi.
10.. `5 ch¸) bfng phKch nQc
Cho 15Gg gCo 3µo 1hT!h ní! #hi B] ní! s8i 3µo, 3µi ti)ng sau *hi \
1hT!h #a bCn !2 !h-o BP /n.
100. `5 ch¸) ch) phOn ch& 8u nh4
Xïa h6, *hi nÊu !h-o B=u xanh, n)u ta !ho th" Lt Tt 1h6n !hua,
!h-o sÏ !h2ng nh[ gi$1 ta ti)t *i+ BI! nhi"n 7i+u 3µ th&i gian.
109. C¸ch n5 ch¸) bfng c>' th4&
Dïng !¬ th[a nÊu !h-o th&ng ha9 bÞ ,Tnh 3µ !h-9. N)u t#í! *hi nÊu
ta !ho ní! 7Cnh ,Li Sua thF *hi nÊu sÏ *h8ng bÞ ,Tnh 3µ !h-9 µ !h-o nÊu
#a 7Ci ngon nh !h-o nÊu bAng gCo.
19/. MIi vÞ th>' '¸t c-& ch¸) cY t4 vk *:t
;hi nÊu !h-o t#%ng, t#í! *hi t%t b)1, n)u ta thR 3µo nhi !h-o 3µi 7-t
3W SuKt, nh 3=9 !h-o sÏ !2 ïi th¬ -t.
191. Ch¸) ngXt thE' gi5' cµng thE' ngXt.
;hi nÊu !h-o B&ng, ta !ho th" Lt !h$t ,Ê 3µo !h-o, !h-o sÏ !µng
ngjt h¬n, nh 3=9 !h$ng ta !2 thP ti)t *i+ BI! B&ng.
192. C¸ch n5 c>' n5 ch¸) t$¸nh bÞ t$µ) $& ng)µi
€ ;hi nÊu !h-o n)u ta *h8ng BP K, !h-o #Êt ,n bÞ t#µo #a ngoµi. N)u
ta !ho 3µo nhi 3µi gijt ,Çu 3[ng, sau *hi s8i ta Bun 3[a 7Ja, ,ï !h-o !2 s8i
bao nhi"u thF !fng *h8ng bÞ t#µo #a ngoµi.
€ Dïng nhi !¬ Bi+n BP nÊu !¬, n)u nÊu nhiau thF !2 7oCi nhi
!fng bÞ t#µo #a ngoµi. mP *h%! 1he! tFnh t#Cng nµ9, ta n"n 3o gCo t#í! '
'D
gi&, ,ïng Lt 7Ing ní! 3[a 1hRi BP ngZ, sau B2 íi Bb nÊu. Nh 3=9,
*hi nÊu !¬ ní! sÏ *h8ng bÞ t#µo #a ngoµi.
€ ;hi nÊu !h-o, ta !Çn Bci sC!h gCo t#í!, !h& ní! Ê nhi+t BL *hoRng
5G€4G BL thF íi !ho gCo 3µo nh 3=9 sÏ t#-nh BI! !h-o t#µo #a ngoµi.
193. C¸ch 97 l: c>' "Bng
C¬ sMng 7µ Lt 3Ên Ba #Êt nan giRi, nhÊt 7µ *hi nhµ !2 *h-!h. mP
xJ 7K !¬ sMng, ta !2 thP 7µ thbo 1h¬ng 1h-1 sau: B-nh t¬i nhi !¬
sMng #a, ,^a thbo ty 7+ 5GGg gCo, 5Gg #Iu B] 3µo t#ong nhi ,ïng 7Ja nhW
BP Bun !ho B)n *hi #Iu bM! h)t h¬i, !¬ sÏ h)t sMng, /n !¬ *h8ng sI
!2 ïi #Iu.
194. C¸ch ?h7 'Ii c>' ?hE
€ Cho ní! 7Cnh 3µo Lt !-i b-t BEt 3µo gi_a nhi !¬ *h", Ên !ho
i+ng b-t bAng 3íi Et !¬. (i)1 B2 ta, ta B=9 nhi !¬ 7Ci, ,ïng 7Ja nhW
BP V nhi !¬, sau 1€2 1h$t \ nhi !¬ #a !¬ sÏ *h8ng !`n ïi *h"
n_a.
€ C¬ 3[a bÞ *h", b%! !¬ \ t#"n b)1 xuMng, \ n%1 3ung !ho 3µo
nhi !¬ '€0 !jng hµnh t¬i, B=9 3ung 7Ci, sau 3ai 1h$t \ 3ung 7Ê9 !jng
hµnh #a, ïi *h" !Va !¬ *h8ng !`n n_a.
€ U[a ngJi thÊ9 ïi *h", 7=1 t.! !ho nhi !¬ 3µo t#ong ní! 7Cnh sZu
*hoRng '€4 ! hoE! BEt 7"n t#"n Et BÊt 3[a 3Y9 ní! 7Cnh, *hoRng '
1h$t !¬ sÏ h)t ïi *h".
€ ;hi thÊ9 !¬ !2 ïi *h", ta !2 thP ,ïng !e! than !hR9 BW !ho 3µo
t#ong b-t, !ho 3µo nhi !¬ B=9 *Tn 3ung 7Ci t#ong 3`ng 1G 1h$t \ 3ung
7Ê9 b-t than #a, ïi *h" sÏ *h8ng !`n n_a.
€ ;hi thÊ9 !¬ !2 ïi !h-9 *h", 7=1 t.! t%t 7Ja, BEt 7"n t#"n !¬ Lt
i)ng 3W b-nh F, #hi B=9 n%1 3ung 7Ci sau 5 1h$t, 3W bTnh t sÏ h$t
h)t ïi *h".
195. G1) vµ h)& *# ?h@ng 2îc 2h lqn nh&
N)u BP hoa SuR 3µ gCo 7dn nhau, hoa SuR sÏ bÞ *h8 Su%t µ gCo sÏ
bÞ M! hWng.
phÇn 12: c¸ch b#) *#n vµ chÕ biÕn th%c ;n t4 b<t '=
19(. MBi cY thh chBng b<t '= bÞ 2Yng vYn
Dïng ní! BP nhµo bLt t, bLt t #Êt ,n B2ng 32n, n)u ta !ho 3µo
bLt t Lt Tt uMi t#í! *hi nhµo thF bLt t sÏ *h8ng bÞ B2ng 32n.
19.. C¸ch lµ' b<t 'y lEn 'Nn nh&nh
;hi ,ïng bLt t BP 7µ b-nh, ?BE! bi+t 7µ b-nh bao@, n)u ta !ha
*Þ1 7µ bLt 7"n bn b-nh sÏ *h8ng n\, ta !2 thP 7µ thbo !-!h sau BP
bLt 7"n bn Lt !-!h au !h2ng: ta ,^a thbo ty 7+ 5GGg bLt t, 5Gg ,Ê
/n,'5Gg ní! Ê t#Ln Bau BP t#ong 3`ng 1G 1h$t, ti)1 te! !ho 5g
!a!bonat nat#i nhµo bLt B)n *hi *h8ng !2 ïi !hua 7µ BI!. C-!h 7"n bn
nµ9 *hi b-nh bao hÊ1 !hTn, b-nh 3[a t#%ng 7Ci 3[a n\.
0G
190. sî cY thh lµ' b<t nh&nh lEn 'Nn
pLt *hi !ha *Þ1 7"n bn h)t ta Bc uMn 7µ b-nh bao BP /n, !2 thP
Ên 3µo gi_a !e! bLt Lt !-! 7„ sau B2 !ho Lt Tt #Iu 3µo sau B2 ,ïng
*h/n ít tV 7Ci 3µi 1h$t 7µ BI!. N)u !R thÊ9 bLt 3dn !ha 7"n bn, ta !2 thP
BP Lt !M! #Iu nho 3µo nhi, ,íi *ha9 *hi Bb hÊ1. Nh 3=9, *hi hÊ1 xong
b-nh sÏ t¬i xM1 a ngon.
199. gEn 'Nn b<t vµ) t$Li l1nh nEn ch) 2Lng t$\ng
(#&i 7Cnh n"n !ho bLt n\ BP 7"n bn bLt, ta !2 thP !ho th" Lt Tt
B&ng t#%ng 3µo, nh 3=9 !2 thP #$t ng%n BI! th&i gian 7"n bn !Va bLt
hiPu SuR sÏ t8t h¬n.
2//. MH lîn gidp 'µn thÇ, b¸nh b&) 2îc t$\ng h>n
;hi V bLt 7µ µn thÇu !ho 7"n bn, ta nhµo 3µo bLt Lt i)ng N
7¬n nhW, *hi hÊ1 µn thÇu sÏ t#%ng xM1 3µ ngon.
2/1. `Qc 'Bi lEn 'Nn b<t lµ' b<t 9Bp 'V'
;hi 7"n bn bLt 7µ µn thÇu ha9 b-nh bao, n)u ta !ho th" Lt Tt
ní! uMi sÏ #$t ng%n BI! th&i gian 7"n bn !Va bLt, b-nh BI! hÊ1 !µng t#\
n"n xM1 a.
2/2. Mµn thÇ, b¸nh b&) ch) thE' bi& cµng ng)n
;hi 7µ µn thÇu, ta !ho 3µo Lt Tt bia !2 1ha 3íi ní! ?bia BI! t#Ln
thbo ty 7+ 5Gƒ@ µn thÇu hÊ1 xong sÏ #Êt xM1 3µ ngon.
2/3. C¸c 8ông c-& 'Bi ?hi nhµ) b<t lµ' b¸nh b&)
iau *hi bLt Bc 7"n bn, ta !2 thP !ho Lt Tt uMi 3µo bLt ?!. 5GGg
bLt t !ho 5g uMi@, nh 3=9 ïi !hua t#ong bLt sÏ h)t 3µ 3W b-nh sÏ *h8ng
bÞ 3µng.
2/4. MIi th>' c-& 'µn thÇ vk *:t
;hi hÊ1 µn thÇu, ta !ho th" Lt 3µi sIi 3W SuKt 3µo ní! hÊ1, µn
thÇu sÏ !2 ïi th¬ #Êt ,n !hÞu.
2/5. Uhi h5p 'µn thÇ h&D b¸nh b&) nEn 2Ft ?h&D t$Qc $Ai
nni l7& "&
;hi hÊ1 b-nh bao, ta th&ng !2 th2i Subn Bun s8i ní! #hi íi s%1 b-nh,
!-!h nµ9 th^! #a *h8ng tMt, 3F BEt b-nh bao 3µo nhi ní! n2ng th¬ng ,n
xR9 #a tFnh t#Cng b"n ngoµi thF !hTn b"n t#ong thF sMng, p\i 3=9, ta n"n
x)1 b-nh bao 3µo *ha9 #hi íi b=t b)1, nhi+t BL sÏ t/ng t[ t[, gi$1 b-nh
n2ng Bau, ,n !hTn 3µ *h%! 1he! BI! t#&ng hI1 n)u bLt 7"n bn !ha
Bau.
2/(. C¸ch 97 l: ?hi h5p b¸nh bÞ 8Knh ?h&D
N)u thÊ9 b-nh bÞ ,Tnh *ha9, sau *hi Bc hÊ1 !hTn ta \ 3ung hi #a,
ti)1 te! hÊ1 *ho-ng'€5 1h$t n_a, b-nh sÏ *h8ng bÞ ,Tnh *ha9 n_a.
2/.. v7 l: b¸nh b&) 'µn thÇ bÞ vµng
iau *hi hÊ1 !hTn b-nh bao, n)u 1h-t hi+n thÊ9 b-nh bao bÞ 3µng, ta
!2 thP B] bít ní! t#ong nhi hÊ1 b-nh Bi, !ho 3µo Lt Tt ,Ê, hÊ1 ti)1
b-nh bÞ 3µng t#ong 3`ng 15 1h$t, 7µ nh 3=9 b-nh sÏ t#%ng t#\ 7Ci.
2/0. 6K *DÕt $¸n 'µn thÇ tiÕt ?iP' 8Ç
Xµn thÇu #-n !fng 7µ Lt 2n #Êt ngon, BP ti)t *i+ ,Çu *hi #-n ta
!2 thP 7µ nh sau: *hi #-n µn thÇu ta !huYn bÞ t#í! Lt b-t ní! 7Cnh,
01
Bb µn thÇu th-i thµnh t[ng 7-t. ;hi ,Çu Bun s8i ta g%1 t[ng i)ng
µn thÇu nh$ng 3µo b-t ní! #hi !ho nga9 3µo !hRo BP #-n, thÊ BI!
i)ng nµo #-n nga9 i)ng BÊ9, nh 3=9 i)ng µn thÇu sau *hi #-n 7Ci
3[a ngon 7Ci 3[a ti)t *i+ BI! N. C2 thP B)n BZ9 bCn th%! %!,
nh.ng b-nh 3µo ní! #hi #-n N sÏ b/n tung toQ !`n tMn N h¬n, Nhng !2 7Ï
bCn !ha Su"n, 1ko µ !h$ng ta Bc bi)t t[ !h¬ng t#í!, B2 7µ *hi #-n th.!
/n ta n"n !ho th" uMi 3µo N, N sÏ *h8ng bÞ b%n #a ngoµi.
2/9. C¸ch lµ' b¸nh 2h ?h@ng th4& b<t cWng ?h@ng th4& nhln
;hi 7µ b-nh !2 nhZn, n)u ta *h8ng n% #„ ty 7+ bLt 3µ nhZn thF
*hi 7µ b-nh n)u *h8ng th[a bLt !fng sÏ th[a nhZn. XuMn 7µ !ho bLt 3µ
nhZn 3[a BV, !2 thP tha *hRo !-!h 7µ sau BZ9: Bb bLt 3µ nhZn
!hia 7µ 2 hoE! 0 1hÇn tut K tut thuL! 7Ing b-nh nhiau ha9 Tt, 7Ê9 t[ng
1hÇn bLt 3µ nhZn 7µ 7Ç 7It !ho B"n *hi h)t, nh 3=9 *hi 7µ xong b-nh
thF bLt 3µ nhZn !fng 3[a h)t. mMi 3íi nh_ng ng&i *inh nghi+ *h8ng
nhiau thF ,ïng 1h¬ng 1h-1 nµ9 sÏ !2 t-! ,eng.
21/. C¸ch gi+ ch5t 8inh 8Hng ch) nhln b¸nh cY $&
;hi 7µ nhZn b-nh ha9 nhZn nb !2 #au, nhZn th&ng ha9 !hR9 ní!
3[a Rnh h\ng B)n !hÊt 7Ing !Va b-nh sau *hi 7µ, 3[a 7µ !-! !hÊt ,inh
,Nng !2 t#ong nhZn thbo ní! µ Bi Êt. mP gi$1 nhZn *h8ng bÞ #a ní!, ta
!2 thP tha *hRo !-!h 7µ sau: ta ,ïng Lt 7Ing ,Çu /n 3[a 1hRi t#Ln
#i"ng !-! 7oCi #au !2 thP #a ní! #a, sau B2 ta íi !ho #au 3µo t#Ln 3íi nhZn
thÞt Bc BI! t#Ln sEn 3íi gia 3Þ, nh 3=9 nhZn #au Bc BI! t#Ln ,Çu, !ho ,ï
,ïng uMi t#^! ti)1 t#Ln 3µo #au #au !fng *h8ng bÞ #a ní!.
211. C¸ch t$<n l)1i nhln "-i c#) 'Qi
OÊ9 5G€1GGg bF 7In Bc 7µ sC!h !ho 3µo b)1 7uL! 3µi 1h$t, 7Ê9 #a BP
#-o ní! !ho B)n *hi nguLi, b/ nhW, ti)1 te! !ho 3µo nhi Bun 15 1h$t
n_a. Uít #a BP nguLi, t#í! *hi bF nguLi hzn, ta !ho gi-, B=u, ,Çu /n, Lt
Tt t8 *h8 hoE! t21 N b/ nhW 3µo t#Ln Bau, sau !ïng !ho nhZn thÞt
3µo t#Ln Bau. X2n sVi !Co nµ9 !2 Lt 3Þ #Êt 7C, ong #Ang bCn sÏ thT!h.
212. C¸ch l<c "-i c#) ?h@ng bÞ 8Knh nAi
€ ;hi t#Ln bLt 7µ sVi !Ro, !. 5GGg bLt t 7Ci !ho 1 SuR t#.ng gµ, nh
3=9 7Ing 1#8t"in !2 t#ong bLt sÏ t/ng 7"n, *hi !ho sVi !Ro 3µo 7uL!, 3W sÏ t#\
n"n !h%! h¬n µ *h8ng bÞ ,Tnh 3µo nhau n_a.
€ ;hi 7uL! sVi !Ro, ta !2 thP !ho 3µo nhi 3µi !jng hµnh !fng gi$1 !ho
sVi !Ro *hi 7uL! xong *h8ng bÞ ,Tnh 3µo nhau n_a.
€ Ní! 7uL! sau *hi Bc BI! Bun s8i, ta !ho Lt Tt uMi /n, *hi uMi
hoµn toµn tan h)t íi !ho sVi !Ro 3µo. (#ong *hi 7uL!, *h8ng BI! !ho th"
ní!, !fng *h8ng BI! BRo sVi !Ro t#ong nhi. Nh 3=9, *hi Bun s8i *h8ng
nh_ng ní! 7uL! *h8ng bÞ 7uL! bÞ t#µo #a ngoµi, sVi !Ro 7Ci *h8ng bÞ ,Tnh
nhi ha9 ,Tnh nhau.
€ (a !fng !2 thP -1 ,eng 1h¬ng 1h-1 7uL! b-nh t#8i BP 7uL! sVi !Ro,
t.! 7µ sau *hi 7uL! !hin ta 3ít sVi !Ro !ho 3µo ní! Ê BP Lt 7$!, #hi 3ít #a
Bra, sVi !Ro !fng *h8ng bÞ ,Tnh.
213. C¸c 8ông c-& nAi ¸p "5t t$)ng ?hi lµ' "-i c#)
€ OuL! sVi !Ro: B] 3µo nhi -1 suÊt 1…2 nhi ní!, ,ïng 7Ja to BP Bun
s8i, ta !ho sVi !Ro 3µo ?wi 7Çn 7uL! *hoRng >G !-i@, ,ïng thFa BRo Sua
02
3µi giZ9 #hi B=9 3ung 7Ci ?!h$ K *h8ng !Çn B=9 3an an toµn@. (a !h& B)n
*hi h¬i ní! 1hun #a t[ 7w 3an an toµn #a *hoRng 1…2 1h$t thF t%t b)1, ti)1
B2, ta BIi B)n *hi h¬i ní! *h8ng !`n bM! #a n_a thF N 3ung nhi #a, 3ít
b-nh #a 7µ BI!.
€ l-n sJi !Ro: sau *hi Bun n2ng nhi -1 suÊt, ta !ho Lt Tt ,Çu 3µo
giµn Bau B-9 nhi #hi x)1 sVi !Ro 3µo. mP 1…2 1h$t sau, ta #%! 3µo nhi
Lt Tt ní!, B=9 3ung 3µ B=9 3an an toµn 7Ci, sau B2, ta ,ïng 7Ja nhW BP
#-n, 5 1h$t sau sVi !Ro sÏ !hTn. Dïng 1h¬ng 1h-1 nµ9 #-n sVi !Ro sÏ ngon
h¬1 nhiau so 3íi hÊ1, 7uL! ha9 ,ïng nhi th&ng BP #-n.
214. C¸ch 2n 'y "îi
;hi Bun t sIi, ta *h8ng !Çn 1hRi BIi ní! s8i íi !ho t 3µo, µ n"n
BP *hi B-9 nhi !2 bong b2ng ní! n]i 7"n thi !ho t 3µo, ti)1 B2 ,ïng
Bfa BRo Sua 3µi !-i, B=9 n%1 3ung 7Ci Bun s8i !ho th" Lt !h$t ní!
7Cnh 3µo, !h& s8i hzn, 3ít t #a 7µ BI!. Oµ nh 3=9, 7uL! t 3[a nhanh,
µ t 7Ci a 3µ t#ong sIi.
215. g<c 'y "îi nEn ch) 'Bi t$Qc ?hi ch) 'y
iau *hi ní! s8i, ta !ho 3µo ní! Lt Tt uMi ?5GGg ní! !ho 15g uMi@,
sau B2 thR t 3µo. C-!h nµ9 7µ !ho t *h8ng bÞ n-t !fng *h8ng ,Tnh
nhau.
21(. C¸ch ?h7 vÞ ?iV' t$)ng 'y
C2 Lt sM 7oCi t *hi /n ta thÊ9 !2 ïi *ia. N)u gE1 t#&ng hI1 nµ9,
t#í! *hi !ho t 3µo, ta !ho 3µo nhi ní! 7uL! Lt Tt ,Ê, 7µ nh 3=9 *h8ng
nh_ng *hJ BI! 3Þ *ia !2 t#ong t, µ !`n 7µ !ho t *h8ng bÞ 3µng.
21.. C¸ch lµ' ch) 'y ?hi l<c ?h@ng bÞ 8Knh nh&
C-!h th&ng ,ïng 7µ !h$ng ta !ho t 3µo ní! nguLi BP t#µn Sua t
t sÏ *h8ng bÞ ,Tnh. Ngoµi !-!h nµ9 #a, n)u ,o Biau *i+n 2n /n *h8ng
!ho 1hQ1 t#Çn Sua ní! 7Cnh hoE! sau *hi t#Çn #hi µ 3dn ,Tnh nhau, ta !2
thP 1hun Lt Tt #Iu gCo 3µo t, nh 3=9 t sÏ t¬i 3µ ngon.
210. gµ' b¸nh nEn ch) '<t Kt bi& vµ) b<t
;hi 7µ b-nh N hµnh ha9 b-nh ngjt, ta !2 thP !ho 3µo bLt t Lt Tt
bia, nh 3=9 *hi 7µ xong, b-nh sÏ 3[a th¬ 3[a gi`n, 7Ci !2 Lt !h$t ïi
th¬ !Va thÞt.
219. tiV cÇn l : ?hi lµ' nN'
;hi 7µ nb, ta n"n t#Ln 3µo nhZn Lt !h$t tinh bLt hoE! bLt t,
nh 3=9 nhZn bn sÏ *h8ng bÞ !hR9 ní! #a, *hi #-n sÏ t#-nh BI! !h-9 !hRo,
!h-9 N Rnh h\ng B)n µu s%! 3µ h¬ng 3Þ !Va nb.
22/. C¸ch c\t b¸nh 'y
N)u uMn !%t b-nh t gMi !ho th=t hoµn hRo, t#í! *hi !%t b-nh, ta
!2 thP Bb ,ao #a h¬ n2ng #hi íi !%t. Oµ nh 3=9, *hi !%t b-nh t sÏ
*h8ng bÞ ,Tnh 3µo ,ao 3µ !fng *h8ng bÞ 3N #a, bÊt *P !%t ,µ9 ha9 Wng
Bau !2 thP 7µ BI!.
221. C¸ch b#) *#n b¸nh 'y
;hi b-nh t /n *h8ng h)t, ta n"n !ho b-nh t 3µo t$i ni 78ng BP !Êt
gi_. ;hi !Êt !h$ K !ho 3µo t$i B^ng b-nh t Lt !µnh #au !Çn Bc #Ja
0'
sC!h, nh 3=9 !2 thP gi_ BI! ïi 3Þ th¬ ngon 3Mn !2 !Va b-nh t, µ
b-nh t *h8ng bÞ !_ng.
222. C¸ch 97 l: b¸nh *D bÞ 'V'
N)u b-nh Su9 *h8ng a9 bÞ Y 3µ a #a, mP b-nh BI! gi`n t#\ 7Ci,
ta !2 thP ,ïng -9 sÊ9 th]i 3µi 1h$t, !h& !ho Lt 7$! sau *hi b-nh nguLi,
ta sÏ thÊ9 b-nh gi`n t#\ 7Ci nh !f.
223. C¸ch c5t gi+ b¸nh ngXt
;hi !Êt gi_ b-nh ngjt BP BI! a 3µ th¬ ngon, ta !2 thP !ho 3µo
hL1 B^ng b-nh ngjt Lt 7-t b-nh t íi *hi nµo thÊ9 b-nh t !.ng ta
1hRi tha9 #a Lt 7-t !%t *h-!, nh 3=9 b-nh ngjt sÏ gi_ BI! t#ong Lt th&i
gian ,µi µ *h8ng bÞ bi)n !hÊt.
224. C¸ch c\t b¸nh g&t@
mP !%t b-nh gat8 *h8ng bÞ ,Tnh ,ao, t#í! *hi !%t b-nh, ta n"n ngZ
,ao 3µo t#ong ní! s8i Lt 7$!, sau B2 ,ïng ,ao n2ng BP !%t.
ch>ng ii : *# vµ 2A Bng
phÇn 1: c¸ch chÕ biÕn b#) *#n c¸c l)1i *# t>i
225. C¸ch 97 l: h)& *# ?hi 2p gXt vk
C-! 7oCi hoa SuR nh t-o, 7" sau *hi Bc gjt 3W th&ng bÞ !hu9Pn sang
µu thZ, *h8ng BI! < Suan. N)u !huYn bÞ t#í! Lt b-t ní! uMi nhCt,
sau *hi gjt hoa SuR xong !ho 3µo t#ong ní! uMi ngZ, thF 3[a bRo
BR gi_ BI! ,inh ,Nng !ho hoa SuR, 3[a BR bRo !ho hoa SuR *h8ng bÞ
thZ.
22(. C¸ch b#) *#n t¸) tµ bfng $î v&ng
(-o BP 7Zu ngµ9 n)u *h8ng thMi hWng !fng bÞ *h8 hQo, Êt ïi.
N)u ta !ho t-o tµu 3µo t#ong #Iu 3ang !2 1ha B&ng Bun Sua thF t-o
*h8ng nh_ng BP BI! 7Zu, µ *hi /n 7Ci !2 ïi 3Þ #Êt BE! bi+t.
22.. C¸c c¸ch b#) *#n t¸) tµ ?h¸c
€ CÊt gi_ bAng 3Ci hoE! !hu sµnh: #Ja sC!h 3Ci hoE! !hu sµnh BP
*h8, BP 3µo n¬i #Z -t, BEt Lt bFnh ní! sC!h ,íi B-9 3Ci *h8ng B=9
n%1, 3µo bu]i s-ng *hi nhi+t BL xuMng thÊ1, ta Bb t-o Bc bj! ssn
x)1 BÇ9 3µo t#ong 3Ci. iau *hi x)1 sau, ta ,ïng 7oCi ni 78ng B=9 *Tn
i+ng 3Ci 7Ci. Oµ !-!h nµ9 ta !2 thP !Êt gi_ BI! t-o t#ong 3`ng 0 € 5
th-ng, ty 7+ toµn 3kn *h8ng bÞ hWng BCt DGƒ t#\ 7"n. (a !fng !2 thP BEt
3µo t#ong 3Ci nJa !hai !hn :5ƒ7 *h8ng B=9 n$t !hai. iau *hi Bc x)1
BÇ9 t-o, ta ,ïng #uLt b8ng bÞt *Tn i+ng 3Ci 7Ci, b"n t#"n B%1 th" Lt
7í1 3Ri ni 78ng *Tn n_a. ;hi !Çn 7Ê9 #a /n, 7Ê9 t-o #a, xong 7Ci 1hRi B=9 *Tn
3µo nga9.
€ CÊt gi_ bAng thïng gw hoE! thïng giÊ9 :
(hïng ,ïng BP !Êt gi_ t-o 1hRi 7µ 7oCi thïng sC!h, *h8ng !2 ïi. (#í! *hi
!ho t-o 3µo, ta 72t ,íi B-9 thïng 3µ xung Suanh thïng 2 7í1 giÊ9. (i)1 B2 ta
Bb t-o Bc BI! bj! *< !. 5 € 1G SuR bj! 3µo 1 t$i ni 78ng nhW. Uµo bu]i
s-ng sí *hi nhi+t BL xuMng thÊ1, ta Bb t$i ni 78ng t-o !. 2 t$i x)1 BMi
BÇu nhau, x)1 thµnh t[ng tÇng !ho B)n *hi BÇ9 thïng. ;hi thïng Bc
00
BÇ9, ta 1hV 7"n t#"n 2 € ' 7í1 giÊ9 a #hi 1hV 7"n t#"n !ïng Lt 7í1 3Ri ni
78ng, sau B2 bÞt *Tn i+ng thïng 7Ci, BP 3µo n¬i #Z -t. Oµ nh 3=9 ta
!2 thP !Êt gi_ t-o tµu B)n 1…2 n/.
220. C¸ch thdc chBi tiE chKn nh&nh
(a !ho *hoRng 5 *g !huMi 3µo t$i ni78ng to, ti)1 B2 BEt 3µo t#ong t$i
3µo Lt !-i b-t hoE! !M! B^ng !-t hoE! t#o b)1. (a 7Ê9 1G Sub h¬ng, bu
7µ B8i !% 3µo t#ong b-t, BMt h¬ng !ho !h-9, sau B2 buL! !hEt
i+ng t$i 7Ci, nh 3=9 !huMi !2 ïi h¬ng sÏ !hTn #Êt nhanh nhTn. C-!h 7µ
nµ9 B¬n giRn, ,n 7µ 7Ci *inh t).
229. `En b#) *#n chBi bfng t- l1nh
mP !huMi t#ong tV 7Cnh, !huMi th&ng ha9 bÞ thZ, nhFn !2 3Ï *h8ng
BI! < Suan !ho 7%, nhng BZ9 7Ci 7µ !-!h 7µ B$ng 3F n)u bCn BP K
thF sÏ thÊ9, !huMi BI! BP t#ong tV 7Cnh sÏ t¬i #Êt 7Zu 3µ *hi /n !huMi sÏ
ngon h¬i !huMi BP ngoµi.
23/. C&' *:t c¸ch gi+ t>i ll
€ Hi_ t¬i b/ng 7- th8ng: 3a 7- th8ng ta n"n h-i 7oCi *h8ng bÞ ,Tnh s€
¬ng. Ua !a, t#í! ti"n ta 1hRi 7au *h8 SuR, 1hZn 7oCi SuR to, nhW #i"ng x)1
3µo thïng *h-! nhau. ;hi x)1 SuR !h$ K !uMng híng 7"n t#"n, !. 1 7í1 !a ta
x)1 1 7í1 7- th8ng !ho B)n *hi BÇ9 thF ,ïng 7- th8ng buL! *Tn i+ng
thïng 7Ci, !. sau 1 th-ng ta 7Ci BRo SuR 1 7Çn. (hïng B^ng !2 thP 7µ thïng
gw hoE! giÊ9.
€ Hi_ t¬i bAng !-!h ngZ 3µo ,ung ,Þ!h !a!b8nat nat#i: (a !ho !a
SuKt ngZ 3µo ,ung ,Þ!h t#"n t#ong 3`ng 1 1h$t, sau B2 3ít #a 7au *h8
3µ !ho 3µo t$i ni78ng buL! *Tn 7Ci, nh 3=9 !2 thP gi$1 !ho !a SuKt !2
nhiau ní!, 3Þ 7Ci ngjt, Çu s%! t¬i b2ng, BP sau ' th-ng 3dn !`n ïi 3Þ
!Va !a 3µ SuKt 3[a h-i xuMng.
231 C¸ch bYc vk 2µ) nh&nh
(#í! *hi /n Bµo, uMn b2! 3W Bµo ta ngZ 3µo ní! s8i 1 1h$t, sau
B2 !ho ti)1 3µo ní! 7Cnh BP ngZ Lt 7$! nh 3=9 *hi b2! 3W Bµo sÏ #Êt
,n.
232. C¸ch v\t nQc ch&nh ch) 2îc nhiV nQc
mP 3%t ní! !hanh !ho BI! nhiau ní!, t#í! *hi 3%t ta n"n ngZ !hanh
3µo t#ong ní! *hoRng 2 1h$t #hi íi 3%t.
233. C¸ch ?h7 vÞ ch¸t t$)ng hAng
€ q)1 hhng 3µo t#ong Bh ,^ng, 7Ê9 !hn hoE! #Iu 1hun 7"n ba Et
SuR, B=9 *Tn '€5 ngµ9, hhng sÏ h)t !h-t.
€ q)1 hhng 7dn 3íi 7", B=9 *Tn '€5 ngµ9 3Þ !h-t !Va hhng sÏ Êt Bi.
€ NgZ hhng 3µo ní! Ê '5 BL C, hai ngµ9 sau, hhng sÏ *h8ng !`n
!h-t n_a.
€ Cho hhng 3µo t$i ni78ng, x)1 7dn 3íi 1 hoE! 2 SuR t-o ?7oCi t-o tµu to@
buL! *Tn i+ng t$i 7Ci, 2€' ngµ9 sau, hhng sÏ *h8ng !`n !h-t n_a.
phÇn 2: c¸ch chÕ biÕn b#) *#n c¸c l)1i *# ?h@
05
234. C¸ch bk h1t t¸) tµ Rl)1i t¸) 8Ing 2h lµ' thBcS
OÊ9 1 i)ng gw nhW ?#Lng *hoRng 1G!, ,µ9 0!, !µng !h%! !µng
tMt@, \ !hTnh gi_a Be! 1 7w B&ng *Tnh bAng SuR t-o, sZu *hoRng 1!.
(i)1 B2 ta ,ïng ta9 t#-i ,^ng SuR t-o 3µo t#ong 7w, ta9 1hRi ta !Ç 1 !hi)!
,ïi gw g„ nhk 7"n gi_a Bonh SVa t-o, sau !ïng ,ïng BÇu Bfa nhW !hj!
nhk 3µo 3µo 1 BÇu SuR t-o, hCt t-o sÏ !hi #a ngoµi thbo BÊu *ia.
235. C¸ch bYc vk t¸) tµ ?h@ Rt¸) lµ' thBcS
mb t-o *h8 Bc 7Ê9 hCt ngZ 3µo ní! ' ti)ng Bhng hh, sau B2 !ho
t-o 3µo nhi 7uL! !ho B)n *hi ní! s8i, !h& t-o h$t ní! nN to, 3ít #a b2! 3W sÏ
ti)t *i+ BI! th&i gian.
23(. C¸ch l<c t¸) nh&nh
;hi 7uL! t-o *h8, t#í! ti"n, ta n"n ,ïng *Qo !%t Bi hai BÇu !Va t-o #hi
3íi !ho 3µo 7uL!, nh 3=9 *hi 7uL! to- sÏ !hTn #Êt nhanh, 3[a gi_ BI! hFnh
,-ng ban BÇu, 3[a *h8ng Êt Bi ïi
23.. C¸ch bYc h1t 8Z Rl)1i t) nh h1t 8Z C$ng zBcS
(#í! ti"n ta ,ïng ,ao t-!h 1hÇn 3W !.ng \ ngoµi hCt ,u Bi, ti)1 B2 !ho hCt ,u
3µo ní! s8i 7uL! t[ '€5 1h$t, 3ít #a ngZ !ho 3µo ní! 7Cnh '€5 1h$t, sau
!ïng !ho !Çn ,ïng ta9 b2! 7í1 µng \ ngoµi Bi 7µ !2 thP an BI! µ *h8ng
sI ïi 3Þ hCt ,u tha9 B]i.
230. C¸ch 23p bYc vk *# Yc chY
€ Cho SuR 2! !h2 3µo hÊ1 7Ja to t#ong 3`ng > 1h$t, 7Y9 #a !ho 3µo ní!
7Cnh ngZ ' 1h$t, sau B2 3ít #a B=1 3N t[ng hCt, nh 3=9 !2 thP 7Y9 ,I!
nhZn SuR hoµn !honh. (i)1 B2 !ho nhZn 3µo ní! s8i Bun *hoRng 0
1h$t, sau B2 !ho !Çn ,ïng ta9 3" nhk µng ngoµi sÏ bong #a nga9.
€ ;hi /n SuR 2! !h2 n)u *h8ng tF thY9 3=t BP B=1 7í1 3W !.ng \
b"n ngoµi, ta !2 thP ,ïng tuM! n¬ 3Tt BEt 3µo !hw 7„ !Va SuR 2! !h2, #hi
xo-9 Lt !-i 3W sÏ 3\ #a.
PhÇn 3: c¸ch b#) *#n chÕ biÕn c¸c l)1i 8& t>i
239. a& h5 vµ c¸c c¸ch ;n ?h¸c nh&
€ Da hÊu /n 3íi gµ: 7µ thÞt 1 !on gµ, #Ja sC!h, 7j! 7Ê9 thÞt th-i hCt 7^u,
!ho ti)1 3µo Lt Tt #Iu,t !hTnh, hµnh, g[ng, uMi, B&ng.33.. t#Ln !ho
3[a *hYu 3Þ. (a !hjn 1 SuR ,a hÊu !hTn, !%t Bi 1hÇn !uMng, ,ïng thFa
7Y9 h)t #uLt #a #hi nhhi thÞt gµ 3µo. Nhhi xong ta !ho th" Lt Tt ní! 3µo
t#ong SuR ,a hÊu #hi 7Y9 i)ng !uMng 3[a !%t B=9 7Ci, ,ïng t/ hoE! 3=t
nhjn BP g/ !hEt 3W SuR ,a 7Ci. (a !ho ,a 3µo nhi hÊ1 *hoRng 1 ti)ng
?n)u 7µ nhi -1 suÊt thF !ho !Çn 'G 1h$t@ 7µ BI!. X2n nµ9 sÏ !2 3Þ th¬
ngon #Êt BE! bi+t.
€ lIu ,a hÊu: C%t 1hÇn !uMng ,a hÊu 7µ n%1, ,ïng Bfa BRo hLt ,a
hÊu 7"n. mRo xong !ho 1 Tt nho *h8 3µo, B=9 n%1 7Ci. p"n ngoµi SuR ,a
hÊu, ,ïng bïn µu 3µng B%1 7"n, bÞ1 *Tn SuR ,a BP 3µo n¬i #Z -t.
iau 1G ngµ9 hoE! s th-ng, *hi \ n%1 #a, ta thY9 b"n t#ong SuR ,a toµn
ní! nh =t ong 3µ !2 !R ïi th¬ !Va #Iu nho n_a.
04
€ Da hÊu 3µ uMi: iau *hi !%t ,a hÊu #a thµnh t[ng i)ng, ta 7Ê9 1
Tt uMi tinh xoa 7"n 2 Et !V i)ng ,a 3[a !%t, *hi /n thÊ9 ,a ngjt h¬n
?!h$ K *hong BI! xoa Su- nhiau uMi@.
24/. C¸ch b#) *# 8& h5
XuMn bRo SuRn BI! ,a hÊu 7Zu ngµ9 *h8ng bÞ hWng, t#í! ti"n ta Bb
,a hÊu ngZ 3µo ní! uMi 15ƒ t#ong 3`ng '€5 ngµ9, ngZ xong 3ít #a
7au *h8 sau B2 ,ïng ní! 3%t #a t[ 7- 3µ ,Z9 ,a hÊu xoa 7"n 3W SuR, !ho
SuR 3µo t$i ni 78ng nha a BP xuMng hÇ BÊt, nh 3=9 !2 thP bRo
SuRn ,a t#ong *hoRng n_a n/.
241. C¸ch $7& c¸c l)1i 8&
Uµo ïa h6, ,a th&ng #Êt nhiau. mP BR bRo *hi /n *h8ng bÞ ngL
BL! thuM! sZu 3µ *hJ h)t !-! 7oCi *K sinh t#ïng t#"n 3W SuR, tMt nhÊt t#í!
*hi /n, n"n ngZ 3µo ní! uMi t#ong 3`ng 2G€'G 1h$t #hi 3íi gjt 3W BP /n.
phÇn 4: c¸ch 97 l: 2A Bng
242. C¸ch lµ' nQc "@i chYng ng<i
C-!h µ !h$ng ta th&ng 7µ *hi uMn !ho ní! s8i !h2ng nguLi 7µ !ho
Ê hoE! nhi ní! s8i 3µo t#ong ní! 7Cnh BP ngZ. C-!h µ !h$ng t8i
uMn Ba !=1 tíi !-! bCn !fng 7µ !-!h t#"n !ho *h-! 7µ sau *hi !ho 3µo
t#ong ní! 7Cnh thF ta !ho 3µo t#ong B2 Lt ,$ uMi, nh 3=9 ní! s8i sÏ
nguLi nhanh h¬n.
243. Ph& t$µ bfng n>c 5' nEn ch) 2Lng
N)u *hi uMn uMng ní! t#µ th¬, BE! µ *h8ng !2 ní! s8i !ho !2 n€
í! Ê, ta !2 thP !ho 3µo ní! Ê Lt Tt B&ng t#%ng hoE! B&ng BW, B-nh
tan B&ng sau B2 !ho t#µ 3µo, sau ' 1h$t !h$ng ta !2 Lt Ê t#µ nh K
uMn.
244. Co chÕ t$µ Qp h)& nhµi
OÊ9 *hoRng 'GGg hoa nhµi t¬i 1h¬i ,íi t#&i n%ng to !ho *h8, Bb
hoa nhµi Bc 1h¬i *h8 !ho 3µo nhi thQ1 hoE! nh8 Bc #Ja sC!h 7au *h8,
BEt 7"n b)1 7` 3[a t%t, 7Ii ,eng 1hÇn nhi+t !`n 7Ci !Va b)1 BP sÊ9 *h8.
!ïng 7$! B2, ta 7Ê9 1*g t#µ ?t#µ BÇu xuZn !µng tMt@ Q1 7"n t#"n hoa nhµi
#hi B=9 3ung 7Ci. i-ng sí h8 sau, ta Bb t#µ 3µ hoa Bc sÊ9 *h8 t#Ln
Bau #hi !ho 3µo Bh B^ng, nh 3=9 2n t#µ í1 hoa t^ tCo Bc 7µ xong, !hÊt
7Ing 3µ ïi 3Þ !Va t#µ 3dn BR bRo µ gi- thµnh 7Ci #u.
245. C5t t$µ vµ) t$)ng t- l1nh ?h@ng bÞ '5t 'Ii
mb g2i t#µ *< !Êt 3µo t#ong tV 7Cnh !2 thP bRo SuRn t#µ t#ong Lt
th&i gian ,µi µ *h8ng bÞ Êt ïi.
24(. C$µ vµ c¸ch chBng ,'
XuMn !ho t#µ *h8ng bÞ Y, ta !2 thP 7Ê9 Lt !e! 38i sMng !ho 3µo
t#ong t$i 3Ri nhW, #hi 7Ê9 Lt t& giÊ9 t#%ng g2i 7Ci, BEt ,íi B-9 7j B^ng
t#µ, b"n t#"n 72t th" Lt t& giÊ9 t#%ng, sau B2 B] t#µ 3µo. C-!h nµ9
thT!h hI1 nhÊt 3íi t#µ xanh.
0:
24.. C¸ch 97 l: t$µ bÞ 'Bc
€ N)u t#µ bÞ M!, ta !2 thP !ho 7"n nhi hÊ1 !-!h thuy ' 1h$t, sau B2
7Ê9 #a !ho 3µo !hRo sC!h, 3En nhW 7Ja sÊ9 *h8, t#µ sÏ h)t M!.
€ N)u t#µ bÞ M!, ta *h8ng n"n 1h¬i t#µ #a ngoµi n%ng, 3F t#ong
n%ng !2 !-! tia tJ ngoCi 7µ hWng !-! thµnh 1hÇn t#ong 7- !h6, Rnh h\ng
B)n µu s%! 3µ h¬ng 3Þ !Va t#µ. (a !2 thP ,ïng nhi hoE! Bh bAng s%t
*h8ng !2 ïi, BEt 7"n Lt t& giÊ9 t#%ng, B] t#µ 3µo, ,ïng 7Ja nhW BP
sÊ9 *h8, 3[a sÊ9 3[a BRo *hoRng 1 € 2 1h$t !ho B)n *hi t#µ *h8ng !`n
Y n_a, !h$ K *h8ng BI! BP t#µ !h-9. iau *hi sÊ9 xong, ta n"n BP !ho
t#µ nguLi hzn íi !Êt gi_.
240. c>ng vÞ c-& $î 2Yng 2¸
mb #Iu B] 3µo *ha9 7µ B- nhW BP #Iu B8ng thµnh t[ng 3i"n B- #€
Iu, *hi uMng bCn sÏ thÊ9 #Êt th$ 3Þ.
249. C¸ch c5t gi+ cµphE t&n
Uµo ïa h6, !µ1h" tan th&ng bÞ 32n !e!. N)u uMn !µ1h" *h8ng bÞ
B2ng !e!, #Êt B¬n giRn, ta !ho !Çn !ho !µ1h" 3µo t#ong tV 7Cnh 7µ BI!.
25/. Uhi 2n cµphE nEn ch) 'Bi
mMi 3íi !µ1h", n)u Bun, ta !ho 3µo !µ1h" Lt Tt uMi, ïi 3Þ !µ1h" sÏ
th¬ ngon h¬n.
251. c>ng vÞ c-& vk *:t ngl' $î
N)u Bb 3W SuKt ngZ 3µo t#ong #Iu Lt th&i gian, #Iu sÏ BE! h¬n
3µ !2 ïi th¬ -t #Êt ,n !hÞu.
252.C¸ch lµ' t;ng thE' vÞ bi&
(#í! *hi uMng bia !ho Lt Tt B&ng 3µ Lt Tt !µ 1h", *hi uMng, ta sÏ
thÊ9 t#ong 3Þ B%ng !Va bia !2 3Þ ngjt 3µ ïi th¬ thoang thoRng !Va
!µ1h".
253. 6i& ?N' ?h&i vÞ
N)u ta !ho 3µo bia Lt Tt *b hoE! B- 3i"n, bjt bia sÏ nhiau h¬n 3µ
bia 7$! nµ9 !2 t-! ,eng *hai 3Þ.
254. MIi th>' c-& nQc 2Lng vk *:t
;hi 1ha ní! B&ng, n)u ta !ho th" 3µo 3µi i)ng 3W SuKt, ïi 3Þ sÏ
#Êt th¬. X=t ong µ ngZ 3W SuKt thF 7Ci !µng th¬ ngon hÊ1 ,dn.
255. C¸ch lµ' 2Lng vYn côc t>i $&
m&ng /n BP Lt th&i gian ,µi th&ng bÞ 32n !e!. ;h8ng !Çn ,ïng 1h€
¬ng 1h-1 B=1 g„, ta !ho B=9 7"n t#"n hL1 B&ng Lt !-i *h/n ít, hoE!
BEt 7j B&ng 3µo n¬i !2 BL Y !ao, ha9 !ho hL1 B&ng Lt hCt SuR sC!h,
Lt 7$! sau, B&ng t^ *h%! t¬i #a.
25(. C¸ch lµ' t&n '3t )ng l\ng 2Xng 8Qi 2¸D lX.
X=t ong BP 7Zu ngµ9 !2 hi+n tIng tT!h Bjng 1 7í1 nh B&ng !-t ,íi
B-9 !hai, *hi !Çn 7Ê9 ,ïng #Êt *h2 7Ê9 #a. ;hi gE1 t#&ng hI1 nµ9 ta !ho
!hai =t 3µo t#ong nhi ní! 7Cnh Bun n2ng ,Çn 7"n. ;hi nhi+t BL BCt tíi :G €
>G Bh 3=t 7%ng Bjng t^ *h%! tan #a 3µ *h8ng 7%ng ,íi !hai 7j n_a.
0>
25.. sî v&ng cY thh ?h7 'Ii "\t gT t$)ng nQc
mMi 3íi ní! BP t#ong Bh B^ng bAng s%t !2 ïi go s%t, n)u t#í! *hi
B] ní! 3µo, ta !ho 3µo bFnh Lt thFa #Iu 3ang nho, ní! sÏ *h8ng bÞ ïi
n_a.
ch>ng iii : *Çn ¸), giµD 8ip, t5t vµ 2A t$&ng "%c
phÇn 1: C,D c¸c vÕt b,n t$En *Çn ¸)
250. C,D vÕt cµphE vÕt t$µ t$En *Çn ¸)
vuÇn -o *hi bÞ ní! t#µ ha9 !µ 1h" B] 3µo, n)u ta 7=1 t.! ,ïng ní!
n`ng 3` giEt nga9 thi 3)t bYn sÏ h)t. Nhng n)u nh 3)t bYn Bc BP 7Zu 3µ
*h8 7Ci thF !-!h 7µ sÏ 1h.! tC1 h¬n. ta !2 thP tha *hRo Lt t#ong !-!
!-!h sau:
€ (#Ln 7`ng BW t#.ng 3íi g7ix"#in b8i 7"n !h] bÞ ,Z9 bYn, !h& h¬i sb
*h8 ta 7Ê9 ní! sC!h BP giEt 3)t bYn sÏ h)t.
€ (#í! h)t ,ung g7ix"#in tY 3µo 3)t bYn #hi #%! 7"n 3)t bYn Lt Tt
axitbo#i! ?H
'
pg
'
@, sau BÊ9 ngZ SuÇn -o 3µo ní! s8i BP giEt, 3)t bYn
!fng sÏ h)t.
€ Dïng ,ung ,Þ!h aoni/! 7ocng, 1h6n 3µ ní! Ê BP 7au 7"n 3)t bYn thF
3)t M 3µng !fng sÏ h)t. N)u hµng 7bn ,+t 1ha *h8ng !Çn !ho ,ung ,Þ!h
a8ni/!, µ !ho !Çn ,ïng ,ung g7ix"#in 1Gƒ 7µ BI!.
259. C¸ch t,D vÕt $î t$En *Çn ¸)
N)u nh #Iu µu, bia ha9 #Iu !-! 7oCi #Iu *h-! 3[a #ít t#"n SuÇn -o, ,ïng
ní! sC!h !2 thP giEt sC!h. N)u 7µ 3)t bYn BP 7Zu ngµ9, ta !ho 3µo ní!
1h6n 1ha 3íi ,ung ,Þ!h a8ni%! BP tY9 thF 3)t bYn íi h)t.
2(/. C,D vÕt nQc h)& *#
€ Ní! hoa SuR 3[a B] 7"n -o, t#í! h)t ta #%! 7"n t#"n 3)t bYn Lt Tt
uMi /n, nhk nhµng ,ïng ní! bYn thÊ ít, sau B2 ngZ 3µo ní! xµ 1h`ng
giEt 7µ sC!h.
€ mMi 3íi nh_ng 3)t bYn &, ta !2 thP ,ïng ní! 7Cnh BP giEt, giEt 3µi
7Çn 3)t bYn sÏ h)t. N)u bYn nhiau !2 thP ,ïng ,ung ,Þ!h a8ni%! ?thbo
ty 7+ 11hÇn a8ni%!:2G 1hÇn ní!@ BP t#ung hoµ axit h_u !o !2 t#ong hoa
SuR, sau B2 ,ïng xµ 1h`ng giEt 7µ sC!h. mh t¬ tA !2 thP ,ïng !hanh
hoE! ,ïng xµ 1h`ng, !hn tY9 giEt.
€ Cfng !2 thP nhW 3µi gijt giÊ /n 7"n 3)t ní! hoa SuR, ,ïng ta9 3`
3µi 7Çn #hi ,ïng ní! sC!h BP giEt 7µ BI!.
2(1. C,D vÕt nho& hAng t$En ¸)
U)t bYn íi, ta !2 thP ,ïng #Iu 3ang nho hoµ uMi BE! 3` 3)t bYn,
sau B2 ,ïng xµ 1h`ng giEt sC!h. HoE! !2 thP ,ïng ,ung ,Þ!h a8ni%!
5ƒ 3µ ní! xµ 1h`ng BP 3` gif sC!h. Hµng t¬ tA ,ïng !hanh 1Gƒ BP
giEt.
2(2. C,D vÕt ?[) c&) " Rl)1i big b&b)lS
(a !2 thP ,ïng x/ng hoE! !hn tY9 7µ sC!h
0D
2(3. C,D vÕt ?[) c&) " thLng
vuÇn -o bÞ ,Tnh *ko !ao su th&ng *h2 giEt sC!h, ta !ho !Çn !ho
SuÇn -o 3µo ng/n B- tV 7Cnh BP Lt 7$!, 3)t *ko t#\ n"n gi`n, ,ïng ,ao
gjt nh] nhk, 3)t *ko sÏ h)t.
2(4. C,D vÕt c-& ?N'
Dïng x/ng tY9 sÏ h)t.
2(5.C,D vÕt 9= 8Ç
5ha 3µo ní! xµ 1h`ng Ê Lt Tt ,ung ,Þ!h a8ni%! 3µ 1h6n #hi
Bb SuÇn -o Bi 3`, 3` Lt 7$! 3)t bYn sÏ sC!h.
2((. C,D vÕt t>ng cµ ch&
iau *hi gLt sC!h 3)t t¬ng !µ !hua Bc *h8, ,ïng xµ 1h`ng hoµ 3íi ní!
,Ê giEt, 3)t bYn sÏ h)t.
2(.. C,D t$%ng 8Knh t$En ¸)
N)u t#.ng gµ ,Tnh t#"n SuÇn -o, ta !Çn 1hRi !h& !ho 3)t t#.ng *h8
Bi, sau B2 ,ïng 7`ng BW t#.ng t#Ln 7dn 3íi g7ix"#in BP 7au, #hi íi !ho
SuÇn -o 3µo t#ong ní! BP giEt, nh 3=9 3)t bYn sÏ sC!h h)t.
2(0.C,D vÕt 8Ç 2<ng thoc v3t 8Knh t$En *Çn ¸)
Uíi nh_ng SuÇn -o bÞ bYn ,o ,Çu BLng th^! 3=t gZ9 n"n, ta !2 thP
,ïng thuM! B-nh #/ng 7au nhk 3µi 7Çn #hi ,ïng ní! sC!h BP 3`, 3)t bYn sÏ
h)t.
2(9. C,D vÕt vµng c-& t@' t$En *Çn ¸)
(a !2 thP ,ïng ang t#%ng !Va !ua Bc 7uL! !hTn 3` 3µo 3)t bYn t#"n
SuÇn -o, sau B2, sau B2 ,ïng xµ 1h`ng giEt bFnh th&ng, 3)t 3µng sÏ
h)t.
2./. C,D vÕt 'oc bdt bÞ
iau *hi !ho SuÇn -o !2 3)t ^! 3µo ngZ t#ong ní! sC!h, ta ,ïng
!hÊt CCO0 7au nhk 3)t bYn #hi ,ïng xµ 1h`ng 3íi ní! sC!h giEt sC!h SuÇn
-o. Ch$ K *h8ng BI! ,ïng xAn BP giEt. (a !ïng !2 thP ,ïng thuM! B-nh
#/ng t#Ln 7dn 3íi 1 Tt xµ 1h`ng giEt 3` nhk 3)t bYn, n)u 3` xong 3dn !`n
3)t &, ta ,ïng !hn xoa 7"n 7µ BI!.
2.1. C,D vÕt 'oc 2k
(#í! ti"n, ta ,ïng ní! xµ 1h`ng giEt 3)t bYn, ti)1 B2 ,ïng !hn 1Gƒ
BP 3` 7"n SuÇn -o bÞ bYn, sau B2 ,ïng ní! sC!h giEt 7µ BI!. (a !2 thP
,ïng ,ung ,Þ!h thuM! tT G.25ƒ BP tY9. HoE! n)u ,ïng ï tCt #%! 7"n
3)t bYn, sau 3µi ti)ng 3)t bYn sÏ Êt Bi.
2.2. C,D vÕt 'oc 9&nh
;hi ^! 3[a #ít 7"n -o, ta n"n ngZ nga9 -o 3µo ní! 7Cnh #hi ,ïng xµ
1h`ng BP giEt. N)u 7µ 3)t ^! !f ta n"n ngZ 3µo ,inh ,Þ!h axit 8xa7i!
2ƒ 3µi 1h$t #hi ,ïng xµ 1h`ng giEt sC!h
2.3. C,D vÕt 'oc tµ
(#í! ti"n, ta !ho SuÇn -o !2 3)t bYn 3µo ní! sC!h giEt Sua, sau B2
,ïng xµ 1h`ng 3µ !¬ hCt 3` x-t 7"n 3)t bYn, sau B2 ,ïng 3Ri x8, b8ng
thÊ ,Çn. U)t & !2 thP ,ïng ,ung ,Þ!h a8ni%! BP tY9 !ho h)t. (a
!fng !2 thP ,ïng thuM! B-nh #/ng, s_a b` BP 7au, 3` sau B2 ,ïng ní!
sC!h giEt 7µ BI!.
5G
2.4. C,D vÕt gi5D th&n, bdt nÕn
Cho SuÇn -o 3µo ní! Ê hoµ 3íi xµ 1h`ng BP 3`, sau B2 ,ïng x/ng,
,Çu hoR BP tY9, sau B2 ,ïng !hn 7au sC!h 7µ BI!.
2.5. C,D vÕt 'oc in
Dïng xµ 1h`ng 3íi x/ng ?*h8ng !ho ní!@ ngZ hoE! thÊ 7"n 3)t bYn
t#"n SuÇn -o, ,ïng ta9 3` nhk !ho 3)t ^! tan #a #hi 3` bAng ní! xµ 1h`ng
3µ giEt nh bFnh th&ng. N)u ,ïng xµ 1h`ng BP giEt !ho h)t ,Çu ^!
!`n Çu !Va ^! 3dn !`n t#"n SuÇn -o, ta 1hRi ,ïng bLt tY9 t#%ng hoE!
bRo ,Nng ?bLt giEt ,ïng !ho Bh t¬ tA@ BP tY9 thF 3)t ^! sÏ sC!h hoµn
toµn.
2.(. C,D vÕt 'A h@i
€ Dïng bFnh xÞt, xÞt 7"n !hw SuÇn -o !2 3)t h h8i Lt Tt ,Ê /n,
BP Lt 7$! Bb Bi giEt hi+u SuR sÏ tMt h¬n.
€ OÊ9 1 i)ng bT Bao gic nhW, !ho 3µo t#ong t$i 3Ri 3%t 7Ê9 ní!, ,ïng
ní! nµ9 3` SuÇn -o bÞ bYn ,o 3)t h h8i, sau B2 giEt 7Ci bAng ní! sC!h.
€ Cho 3µi gijt ,ung ,Þ!h a8ni%! 3µo !h=u ní!, !ho SuÇn -o bÞ 3)t
h h8i 3µo BM ngZ 1 gi& t#ong ní! uMi 5ƒ, #hi 3` nhk #hi ,ïng ní! sC!h
giEt 7Ci.
€ (h-i 3en Lt Tt g[ng t¬i, !ho 3µo SuÇn -o #hi ,ïng ní! gi_ sC!h, 3)t
h h8i !fng h)t.
2... C¸ch t,D vÕt '¸, vÕt "+&
€ Cµ #Mt gic nhW t#Ln 3íi uMi, b8i 7"n 3)t -u 3µ 3)t s_a SuÇn -o BP
3` sau BM giEt bAng ní! sC!h 7µ BI!.
€ ;hi SuÇn -o bÞ ,Tnh 3)t -u, 3)t s_a ta ,ïng g[ng x-t 7"n #hi 3` *<,
ti)1 BM ,ïng ní! 7Cnh 3` sC!h, !-! 3)t bYn sÏ *h8ng BP 7Ci ,Êu 3)t gF
n_a.
2.0. C,D vÕt nQc tih t$En *Çn ¸)
vuÇn -o íi bÞ ní! tiPu 7"n, ta !ho !Çn 3` xµ 1h`ng 7µ sC!h, nhng *hi
3)t bYn BP 7Zu, ta hoµ xµ 1h`ng 3íi ní! Ê hoE! ,ung ,Þ!h a8ni%!
7ocng ha9 ní! 1h6n BP 3` sau B2 giEt 7Ci bAng ní! sC!h sÏ h)t.
2.9. C,D vÕt 8Ç 'H t$En ¸) l@ng
N)u -o 78ng bÞ ,Tnh ,Çu N, ta !2 thP #%! 7"n !hw N Lt Tt bLt F
#hi ,ïng bµn !hRi !hRi thbo !hiau !Va 78ng !ho B)n *hi h"ts 3)t ,Çu N,
sau B2 ,ung Sub Z9 song B=1 nhk Et 78ng !ho B)n *hi h)t bLt 78ng
t¬i 7µ BI!.
20/. C,D vÕt bIn vµng
;hi SuÇn -o !2 3)t BM 3µng !Va bïn, t#í! ti"n ta ,ïng ní! g[ng BP
3`, sau B2 3` 7Ci bAng ní! sC!h 7µ BI!.
201. C,D c¸c vÕt ?N) t$En ¸) l@ng, ¸) lNn
N)u -o 78ng , -o 7bn bÞ ,Tnh 3)t *bo, ta 1hRi ngZ SuÇn -o 3µo
t#ong ní! sau B2 3` nhk ta9, *h8ng BI! 3` *h8 n)u *h8ng 78ng sÏ bÞ #eng.
202. C,D vÕt 'Bc t$En *Çn ¸)
€ Uµo ïa a, SuÇn -o giEt xong th&ng 7Zu *h8 3µ !2 ïi #Êt *h2
!hÞu. N)u hoµ 1 Tt giÊ 3µ s_a b` 3µo ní!, giEt 7Ci SuÇn -o ïi M! sÏ
51
*h8ng !`n n_a. N)u SuÇn -o hoE! ga gi&ng sau *hi !Êt gi_ !2 !hw bÞ
3µng, ta !2 thP xoa 7"n 3)t 3µng Lt Tt s_a b`, !ho #a !hw -nh s-ng 1h¬i
2 ti)ng sau B2 giEt nh bFnh th&ng sÏ h)t 3µng.
€ mh 7bn, nhung !2 3)t M!, ta 1hRi t#bo SuÇn -o 3µo nh_ng n¬i #Z
-t th8ng gi2 sau B2 ,ïng b8ng tY x/ng 7au Bi 7au 7Ci n¬i !2 3)t M! 7µ
BI!.
€ Nh_ng n¬i !2 3)t M! íi xuÊt hi+n, t#í! ti"n ta ,ïng bµn !hRi BP
!hRi, ti)1 B2 ,ïng !hn BP tY9. C`n BMi 3íi nh_ng 3)t M! !f, ta !Çn b8i
,ung ,Þ!h aoni%!, BP 1 7$! 7Ci tY ,ung ,Þ!h thuM! tT 7"n, sau B2
,ïng ,ung ,Þ!h NaHig' ngZ 3µ ,ïng ní! sC!h giEt 7Ci 7µ BI!.
203. C,D vÕt gT
Dïng axit8xa7i! 1ƒ x-t 7"n !hw !2 3)t go s%t \ SuÇn -o, sau B2 giEt
Sua ní! sC!h.
204. C,D vÕt ">n
€ ;hi 3)t s¬n ,Tnh 7"n SuÇn -o !`n !ha *h8, ,ïng ,Çu hoR !j tY9, sau
B2 ,ïng Lt Tt axitaxbtT! thÊ 3µo tY9 ti)1 ?!fng !2 thP *h8ng !Çn ,ïng
axitaxbti! nhng hi"e SuR sÏ *Q Bi@ shi giEt sC!h 7Ci 7µ BI!. N)u 3)t s¬n
*h8 #Êt *h2 tY9, ta !2 thP 7µ nh sau: !ho 3µo nhi 2,5 7Tt ní!, 1GGg bLt
*ia 3µ Lt Tt 38i !ho SuÇn -o 3µo Bun 2G 1h$t, 7Ê9 #a giEt 7Ci bAng xµ
1h`ng, !-!h nµ9 *h8ng ,ïng !ho SuÇn -o µu.
€ vuÇn -o bÞ ,Tnh s¬n, n)u ,ïng x/ng ha9 ,Çu !huMi tY9 sÏ bÞ Rnh h€
\ng B)n !hÊt 7Ing !-!h tMt nhÊt n"n ,ïng ,Çu gi2 BP tY9. (a xoa 3µo 2
Et n¬i !2 3)t s¬n BP 3µi 1h$t sau B2 ,ïng b8ng thu=n thbo !hiau 3Ri
BP 7au, hi+u SuR #Êt tMt.
205. C,D vÕt 8Ç t$,
(a !2 thP ,ïng x/ng, hoE! ,Çu hoR BP tY9, !fng !2 thP ,ïng bc B=u
BP x-t 7"n, sau B2 ,ïng ní! sC!h giEt 7Ci.
20(. C,D vÕt nho& 2Lng
(a !2 thP ,ïng x/ng hoE! ,Çu hoR BP tY9. N)u *h8ng ,ïng ,Çu 7C!,
,Çu -9 thÊ 7"n !hw !2 3Qt bYn, BIi nh^a B&ng !hR9 #a #Êt ,n 7au.
20.. C,D vÕt 8Ç nÕn
vuÇn -o bÞ ,Çu n)n #oi 3µo, n)u giEt nh bFnh th&ng b #Ang *h8ng
sC!h, t#í! ti"n ta ,ïng ,ao !Co 7í1 n)n, sau B2 Bb ao t#Ri thzng t#"n Et
bµn, BEt 7"n !hw n)n 1 t& giÊ9 thÊ, ,ïng bµn 7µ 7µ 3µi 7Çn 7µ sC!h.
200. C¸ch t,D vÕt 8Ç Bng ?hYi
€ vuÇn -o 3[a bÞ ,Z9 ,Çu, n"n 7=1 t.! ,ïng x/ng BP tY9, n)u 3dn
!`n thF !2 thP ,ïng axit 8xa7i! 2ƒ BP tY9 ti)1, sau B2 giEt 7Ci 7µ BI!.
€ ;hi SuÇn -o bÞ ,Z9 3)t ,Çu 3µo, ta !Çn 7Ê9 1 n% nhW t#o b)1 #%!
7"n, !h& 1 7$! t#o b)1 *h8 1hVi Bi 3)t ,Çu sÏ h)t. N)u 3)t ,Çu Bc 7Zu, ta
,ïng ní! thÊ !ho ít 3)t ,Çu sau B2 7Ê9 t#o #%! 7"n 3µ 7µ nh t#"n.
209. C,D vÕt h\c Kn
(#í! ti"n ta 1hRi !Co sC!h 7í1 h%! Tn ,Tnh t#"n SuÇn -o, sau B2 ,ïng
,ung ,Þ!h !7o#ua !a!bon ngZ 1 7$!, sau B2 !ho 3µo ní! Ê 3` giEt.
Cfng !2 thP ,ïng ,Çu th8ng 7au Bi 7au 7Ci nhiau 7Çn #hi ngZ 3µo t#ong n€
í! xµ 1h`ng giEt 7Ci 7µ BI!
52
29/. C,D vÕt ck 9&nh
(Y9 3)t bYn ,o !W gZ9 #a !ho !Çn ,ïng ní! uMi ?1GGg uMi !ho 3µo
17Tt ní!@ BP ngZ SuÇn -o #hi giEt 7µ BI!.
291. C,D vÕt thBc 2k
(#í! h)t ,ïng xµ 1h`ng Ê BP giEt, ti)1 B2 ,ïng axit axo7i! 3µ thuM!
tT BP tY9 µu, #hi giEt sC!h.
292. C,D vÕt cAn iBt
(#í! ti"n ,ïng 17 nat#i sun1hat hoµ 3µo :7 ní! Ê BP xoa 7"n
3)t bYn, sau B2 ,ïng ní! sC!h 3` giEt nhiau 7Çn. (a !2 thP ,ïng !hn BP
tY9.
293. C,D vÕt 'H
Dïng x/ng, ,Çu hoR xoa 7"n 3)t N, !fng !2 thP ,ïng !hn hoE! #Iu
t#%ng xoa 7"n 3)t N BP 1 7$! ,ïng xµ 1h`ng giEt 7Ci 7µ sC!h.
294. C,D vÕt thBc tK'
(a ,ïng axit nit¬#i!, hoE! !2 thP ,ïng ,ung ,Þ!h axit 8xa7i! 2ƒ BP
tY9, sau BM ,ïng ní! giEt sC!h 7µ BI!.
5'
phÇn 2: *Çn ¸) vµ c¸ch giFt
295. C¸ch giFt t,D cn vµ Bng t&D ¸)
€ Uµo ïa h6, !] 3µ Mng ta9 -o #Êt ,n bÞ bYn. ;hi giEt ta !Çn Bb
SuÇn -o ngZ !ho ít Bau, !] -o , Mng ta9 ta b8i 1 Tt *b B-nh #/ng, #hi
,ïng bµn !hRi !hRi nhk, !fng !2 thP x-t 7"n 1 Tt uMi, ,ïng ta9 3` nhk,
sau B2 giEt bFnh th&ng.
€ -o sau *hi giEt ta 7Ê9 1 Tt 1hÊn #8 #%! 7"n !] -o 3µ Mng ta9, ti)1
B2 ,ïng bµn !hRi 7µ nhk, ti)1 thbo #%! 7"n 1 Tt 1hÊn #8. OÇn sau giEt -o
sÏ sC!h #Êt nhanh.
€ -o s¬ i íi giEt hoE! íi a9, t#í! *hi ,ïng ta ,ïng b8ng tY x/ng
xoa 7"n !] 3µ ta9 -o BIi B)n *hi x/ng *h8 ta Bb Bi giEt, *hi E! !]
-o 3µ Mng ta9 bYn Tt Bi.
29(. M[) 8Ing vk t$%ng ?hi giFt
(a Bb 3W t#[ng B=1 3en, B^ng 3µo t$i 3Ri nhW, ngZ 3µo ní! s8i 5
1h$t, 3ít #a ,ïng ní! ngZ 3W t#.ng BP giEt SuÇn -o bYn, nh 3=9 *hi giEt
SuÇn -o sÏ #Êt sC!h.
29.. ChBng ¸) t$\ng bÞ vµng
-o t#%ng sau *hi E!,giEt nhiau 7Çn #Êt ,n bÞ !hu9Pn sang µu
3µng. N)u ta th&ng xu9"n ,ïng ní! 3o gCo ngZ, giEt SuÇn 3µng
290. `Qc gi5' cY thh ?h7 'Ii l1 m *Çn ¸).
Uµo ïa h6, SuÇn -o 3µ tÊt th&ng !2 ïi h8i !Va h h8i. N)u ta Bb
SuÇn -o 3µ tÊt Bc giEt sC!h !ho 3µo ní! !2 1ha giÊ giEt 7Ci 1 7Çn n_a,
nh 3=9 sÏ *hJ Bi BI! ïi h8i t#ong SuÇn -o 3µ tÊt.
299. C¸ch chBng *Çn ¸) bÞ ph&i 'µ.
€ (Êt !R !-! 7oCi SuÇn -o sIi b8ng, Bh 7bn µu BW hoE! µu tT, n)u
ta ,ïng ní! 1ha 3íi giÊ BP giEt, µu s%! sÏ 7u8n s-ng b2ng nh íi.
€ mMi 3íi !-! 7oCi 3Ri sau *hi íi ua 3µ t#ong 7Çn giEt BÇu ti"n, ta !ho
3Ri 3µo ngZ t#ong ní! uMi 1G 1h$t, 7µ nh 3=9 !2 thP t#-nh !ho 3Ri
*hWi bÞ 1hai µu.
3//. C¸c giFt gi#' bQt vÕt nh;n.
vuÇn -o t¬ 7ea hoE! ni 78ng *hi bÞ nhÇu, ta !2 thP !ho 3µo ní! Ê
ngZ 1 7$!, sau B2 ,ïng s.! *Qo 1hzng #a, !-! 3)t nh/n sÏ t^ Êt Bi.
3/1. C¸ch chBng ¸) lNn bÞ c).
;hi giEt -o 7bn, n)u uMn t#-nh !ho -o *hWi bÞ !o, ta ,ïng ní! Ê
?*h8ng Su- 'G
o
@ BP giEt. HiEt ní! !uMi !ïng, ta 1ha 3µo ní! Lt Tt giÊ sÏ
gi_ BI! BL Bµn hhi 3µ µu s-ng 3Mn !2 !Va -o 7bn, Bhng th&i !2 thP
t#ung hoµ 7Ing *ia !Va xµ 1h`ng !`n s2t 7Ci t#"n -o.
3/2. C¸ch lµ' ¸) lNn bÞ ch#D c) l1i.
-o 7bn E! 7Zu th&ng bÞ !hR9 3µ t#\ n"n #Lng h¬n, Rnh h\ng B)n 3u
Bk1 !Va -o. mP !2 thP t#\ 3a hFnh ,Cng ban BÇu, ta !ho -o 3µo ní! \
nhi+t BL :G€>G
o
, *h8ng n"n ,ïng ní! n2ng Su- 3F ní! n2ng sÏ 7µ !ho -o
!o 7Ci Su- bQ. N)u Mng ta9 -o ha9 gÊu -o Êt Bi tTnh !o gicn, ta !2 thP
50
!ho nh_ng !hw B2 3µo ní! n2ng 0G€5G
o
, 1€2h sau 7Ê9 -o #a 1h¬i *h8, nh
3=9 tTnh !o gicn sÏ BI! 1he! hhi t#\ 7Ci.
3/3. C¸ch giFt c¸c l)1i ¸) lNn "îi.
(#í! *hi giEt -o 7bn sIi, ta B=1 sC!h bei t#"n -o #hi !ho -o 3µo t#ong ní!
7Cnh ngZ 1G€2G 1h$t, sau B2 ta 3ít #a -o #a 3%t sC!h ní!, !ho 3µo ní! xµ
1h`ng Bc B-nh tan 3` nhk, sau !ïng ,ïng ní! sC!h 7µ BI!. mP gi_ µu !ho
sIi 7bn, ta !2 thP nhW 3µo ní! giEt SuÇn -o 3µi gijt ,ung ,Þ!h axit ax"ti!
2ƒ hoE! giÊ /n BP t#ung hoµ xµ 1h`ng !`n s2t 7Ci t#"n -o. iau *hi giEt
sC!h ta 3%t h)t ní!, #f -o #hi !ho -o 3µo t#ong t$i 7íi t#bo 7"n n¬i tho-ng gi2
1h¬i *h8, t#-nh BP -o 3En xo%n hoE! 1h¬i \ n¬i -nh Et t#&i ga9 g%t.
€ mMi 3íi -o 7bn sIi µu, n)u ta ,ïng ní! t#µ BP giEt, -o 7bn *h8ng
nh_ng BI! giEt sC!h !R bei µ sIi 7bn !`n *h8ng bÞ 1hai µu, *Qo ,µi
th&i hCn sJ ,eng !Va -o. C-!h giEt nh sau: ,ïng 1 !h=u ní! s8i, !ho 1 7Ing
t#µ 3[a 1hRi, sau *hi BP t#µ ngÊ ní! nguLi, ta 7j! 7- !h6 #a, Bb -o 7bn sIi
ngZ 3µo t#ong !h=u ní! t#µ 15 1h$t, 3` nhk 3µi 7Çn, ,ïng ní! giEt sC!h,
3%t sC!h ní!, #f !ho -o b8ng 7"n, 1h¬i t#^! ti)1 3µo n¬i #Z -t ?!fng !2
thP !ho 3µo t$i 7íi BP 1h¬i@
3/4. C¸ch lµ' '5t 2i vÕt "Ln bYng t$En ¸) lNn.
-o 7bn E! 7Zu !j s-t nhiau th&ng ha9 bÞ s&n. mP 7µ !ho 3)t s&n
*h8ng !`n n_a, ta hoµ 7dn ní! 3µ giÊ wi th. Lt nJa 1hung 7"n !hw bÞ
s&n, sau B2 Bb -o Bi giEt, sIi 7bn sÏ 1he! hhi t#Cng th-i ban BÇu.
3/5. C¸ch 23p bôi m ¸) lNn.
-o 7bn t#%ng sau *hi E! Lt th&i gian sÏ ,Çn !hu9Pn sang µu
Bbn. N)u sau *hi giEt xong ta Bb -o 7bn BP 3µo ng/n B- \ tV 7Cnh 1h,
sau B2 7Ê9 #a 1h¬i *h8, -o 7bn sÏ t#%ng t#\ 7Ci nh íi. N)u 7µ -o 7bn sd
µu bÞ ,Tnh bei, ta !2 thP ,ïng i)ng $t thÊ ní! 3%t *h8 7au nhk 7µ
sC!h.
3/(. 6µn lµ cY thh lµ hÕt bôi 25t m *Çn ¸) 81 nT.
vuÇn -o ,C no E! 7Zu, t#"n ba Et SuÇn -o sÏ bÞ 1hV 7"n Lt 7í1
bei BÊt bYn, !µng B=1 bei 7Ci !µng nhiau. p\i 3=9, t#í! h)t ta !2 thP Bb
SuÇn -o B=1 1hVi Sua 1 7It, ti)1 B2 ,ïng Lt i)ng 3Ri sC!h ít 1hV 7"n
t#"n SuÇn -o #hi ,ïng bµn 7µ 7µ Lt 7It, nh 3=9 7í1 bei t#"n ba Et -o sÏ bÞ
h$t 3µo 3Ri.
3/.. C¸ch giFt ¸) 8&.
;hi giEt -o *ho-! ,a, t#í! h)t ta 1hRi ,ïng ní! Ê giEt tZy sC!h !-!
3)t !-u bYn !2 t#"n -o, sau B2 ,ïng bµn !hRi tY ní! xµ 1h`ng !hRi nhk,
,ïng ti)1 ní! 7au sC!h, #hi Bb -o 1h¬i 3µo !hw #Z -t. iau *hi -o *h8,
ta B-nh 7"n -o 1 Tt si ,ïng !ho Bh ,a 7µ BI!. Ch$ K, *hi giEt -o ,a *h8ng
BI! ,ïng x/ng BP giEt tY9 ha9 1h¬i -o ,íi t#&i n%ng hoE! ,ïng 7Ja BP
hong *h8.
3/0. C¸ch giFt t,D bôi b,n t$En 2A 8Ing bfng 8&.
€ mh ,ïng bAng ,a ?nh -o ,a, g/ng ta9 ,a, xa 78ng ,a@ *hi bÞ ,Z9 bYn,
ta !2 thP ,ïng 1 i)ng 3Ri nhung sC!h tY 7`ng t#%ng t#.ng gµ BP 7au
!hïi. Oµ nh 3=9, 3[a sC!h BI! 3)t bYn 3[a 7µ !ho ba Et ,a t#\ n"n
s-ng b2ng.
55
€ mh ,a sau *hi bÞ ,Tnh bYn, tMt nhÊt ta ,ïng 3Ri hoE! bµn !hRi 7au
nhk, sau B2 xoa 7"n ba Et ,a Lt 7í1 3a,¬7in, #hi ,ïng Lt i)ng 3Ri
a 7au Bi 7au 7Ci nhiau 7Çn. CuMi !ïng ta ,ïng si B-nh giÇ9 !ïng µu 3íi
,a B-nh 7"n 1 7í1 Wng, ,a sÏ s-ng b2ng nh íi.
3/9. C¸ch giFt ?h;n $7& 'Ft.
Uµo ïa h6, *h/n ,ïng #Ja Et 3µ 7au h h8i nhiau 7Çn n"n E! ,ï
ngµ9 nµo !fng giEt !fng *h8ng thP t#-nh *hWi nhí1 nh-1 3µ !2 ïi h8i !Va
h h8i. mP giEt sC!h *h/n, t#í! ti"n ta 1hRi ,ïng uMi /n giEt Sua, #hi ,ïng
ní! giEt sC!h, *h/n íi sC!h, hoE! !fng !2 thP ,ïng ní! xµ 1h`ng hoE!
thuM! tY9 7oCi tMt Bun s8i, !ho *h/n 3µo 7uL! *hoRng 1G 1h$t, hi+u SuR
!fng #Êt tMt.
31/. C¸ch giFt tp lYt t$Z N'.
(c 72t t#u b sau *hi giEt th&ng 7u 7Ci Lt 7Ing a8ni/! 3µ bLt giEt
%t th&ng *h8ng nhFn thZK BI!. Uíi sM 7Ing ho- hj! !`n s2t 7Ci nat #Êt !2
thP 7µ !ho ,a t#u bÞ 3i". th= !hT sng tÊ9, Bau ng.a. p\i 3=9 *hi giEt
tc 72t, n)u ta nhW 3µo ní! giEt Lt 3µi gijt giÊ /n, !-! !hÊt t#"n sÏ BI!
*hJ sC!h.
311. C¸ch giFt 'µn.
Xµn ,ïng 7Zu sÏ t#\ n"n !f, 3µng ,ïng xµ 1h`ng #Êt *h2 giEt t#%ng.
N)u ta 7Ê9 1GGg g[ng t¬i th-i 7-t !ho 3µo ní!, 7uL! *hoRng ' 1h$t, sau B2
!ho µn 3µo ngZ t#ong ní! g[ng, ngoµi #a !ho th" 3µi hCt a xTt 3µ 3µi
gijt ^! xanh, ,ïng ta9 Ên Cnh µn 3µi 7Çn, #hi giEt nh bFnh th&ng,
µn !f sÏ t#%ng nh íi.
312. Ph>ng ph¸p giFt *Çn ¸) bfng '¸D v4& ?inh tÕ l1i "1ch.
(a !2 thP ,ïng xµ 1h`ng b-nh BP giEt SuÇn -o bAng -9, 7µ nh
3=9 3[a ti)t *i+ µ SuÇn -o 7Ci sC!h. C-!h 7µ nh sau : (a !ho xµ 1h`ng.
SuÇn -o 3µo !ïng Lt 7$!, !ho BV ní!. (hbo s^ !hu9Pn BLng !Va 3`ng
s2ng -9 giEt, SuÇn -o 3µ xµ 1h`ng sÏ *h8ng ng[ng xoa9 !hu9Pn !j x-t,
,Çn tY9 Bi !-! 3)t bei bYn t#"n SuÇn -o.
iau *hi xµ 1h`ng t#ong thïng Bc BV, ta !2 thP 7Ê9 xµ 1h`ng #a. N)u
uMng thÊ9 hi+u SuR nga9, ta !2 thP !ho '€5 i)ng xµ 1h`ng 3µo !ïng
Lt 7$!, !ho !Çn sau 3µi 1h$t 7µ !2 thP 7Ê9 xµ 1h`ng #a.
PhÇn 3 : c¸ch lµ *Çn ¸)
313. C¸ch lµ *Çn ¸) 2>n gi#n nh5t
N)u t#ong Biau *i+n *h8ng !2 bµn 7µ BP 7µ SuÇn -o, ta !2 thP ,ïng
!a B^ng ní! bAng s%t t#-ng bn B] ní! n2ng 3µo BP tha9 !ho bµn 7µ.
5h¬ng 1h-1 nµ9 thao t-! B¬n giRn µ !fng *h8ng thP 7µ !h-9 SuÇn -o
BI!.
314. M<t "B c¸ch lµ *Çn ¸).
€ vuÇn -o gÊ1 !Êt 7Zu ngµ9, Lt sM !hw hFnh thµnh nh_ng n)1 gÊ1
#Êt *h2 7µ Bi h)t, gji 7µ 3)t gÊ1 !h)t. mMi 3íi nh_ng 3)t gÊ1 nµ9, ta !2
thP ,ïng giÊ xoa ,j! thbo n)1 gÊ1, #hi ,ïng bµn 7µ BP 7µ, !-! n)1 gÊ1 sÏ
,n ,µng BI! 7µ 1hzng.
54
€ ;hi 7µ SuÇn -o hoE! 3-9, t#í! ti"n, ta n"n #%! 1 Tt ní! hoa 7"n 3Ri
B+ BEt 7"n SuÇn -o BP 7µ hoE! giÊ9 thÊ, sau B2 íi 7µ, 7µ nh 3=9
sÏ gi_ !ho ïi th¬ BI! 7Zu t#"n SuÇn -o.
€ N)u uMn !ho SuÇn -o BI! b2ng Bk1 h¬n ta !2 thP !ho th" Lt
Tt s_a b` 3µo t#ong Su- t#Fnh hh SuÇn -o.
315. C¸ch lµ c¸c l)1i v#i ?h¸c nh&.
€ ;hi 7µ hµng t¬ tA. ta 1hRi ,ïng bµn 7µ n2ng nhk t[ Et t#-i, tMt
nhÊt 7µ *h8ng n"n 1hun ní!, 3F n)u 1hun ní! *h8ng Bau, sau *hi 7µ 3Ri sÏ
1hzng nhµu *h8ng Bau.
€ ;hi 7µ hµng ni 78ng ha9 hµng t¬ nhZn tCo, ta !Çn 1hRi h)t s.! !Yn
th=n, tu9+t BMt *h8ng BP nhi+t BL !ao Su-, n)u *h8ng sÏ 7µ Rnh h\ng
B)n µu s%! !Va 3Ri, ha9 xuÊt hi+n !-! !hÊ µu t#%ng t#"n 3Ri.
31(. C¸ch lµ *Çn ¸) hµng lNn 81.
vuÇn -o hµng 7bn ,C, th&ng !2 tTnh !o, tMt nhÊt ta n"n t#Ri *h/n ít 7"n
Et t#-i !Va SuÇn -o BP 7µ. N)u nhÊt BÞnh 1hRi 7µ t[ Et 1hRi, thF 9"u
!Çu SuÇn -o 1hRi Y 3µ bµn 7µ 1hRi n2ng.
31.. C¸ch lµ *Çn ¸) t> tf' th3t.
-o t¬ tA sau *hi giEt th&ng #Êt *h2 7µ 1hzng, nhng n)u ta Bb
!ho -o !ho 3µo t$i ni 78ng BEt 3µo ng/n B- tV 7Cnh BP 1 7$! #hi 7Ê9 #a 7µ
thF hi+u SuR sÏ #Êt 7K t\ng.
310. C¸ch lµ *Çn ¸) 8& th<c.
vuÇn -o ,a thuL! !Çn 7µ \ nhi+t BL thÊ1. (a !2 thP sJ ,eng 7oCi giÊ9
g2i hµng BP 7µ B+ 72t *hi 7µ, Bhng th&i *hi 7µ 1hRi ,i BLng bµn 7µ
*h8ng ng[ng, nh 3=9 sÏ 7µ !ho ba Et ,a thuL! 1hzng 3µ s-ng.
319. C¸ch lµ c& v¸t
€ Ca 3-t !ho ,ï 7µ bÊt !. 7oCi 3Ri gF !fng *h8ng n"n !ho 3µo ní! BP
giEt µ n"n giEt *h8, n)u *h8ng !a 3at #Êt ,n bÞ 1hai µu 3µ bÞ !o. (a
!2 thP giEt nh sau : ,ïng Lt !hi)! bµn !hRi 78ng a tY x/ng !hRi 7"n
nh_ng !hw bÞ bYn, !h& !ho x/ng bM! h¬i h)t, ta ,ïng *h/n ít sC!h 7au 3µi
7Çn. ;hi 7µ nhi+t BL !Va bµn 7µ tMt nhÊt 7µ \ :G
o
C. Uíi !-! 7oCi !a 3at bAng
7bn, ,C, ta !Çn 1hRi 1hun ní! 7"n 3µ #Ri 3Ri t#%ng 7"n BP B+ 72t *hi 7µ,
BMi 3íi !a 3at bAng t¬ tA, !2 thP 7µ t#^! ti)1 nhng tM! BL 7µ 1hRi nhanh.
€ ;hi 7µ !a 3at, ta !2 thP !/n !. 3µo *T!h thí!, hFnh ,Cng !Va !a 3at
#hi !%t 1 i)ng giÊ9 t¬ng BMi ,Ç9 1 !h$t 72t 3µo gi_a Et 1hRi 3µ Et
t#-i !Va !a 3at, sau B2 ,ïng bµn 7µ Ê BP 7µ. Oµ nh 3=9 sÏ gi$1 3)t a9
!Va Et t#-i *h8ng hi+n 7"n Et 1hRi, Rnh h\ng B)n s^ 1hzng 1hiu 3µ
< Suan !Va !a 3at.
'2G. C-!h xJ 7K SuÇn -o bÞ 7µ !h-9.
€ Uíi 3)t !h-9 t#"n SuÇn -o bAng 3Ri t¬ 7ea, ta 7Ê9 1 Tt bLt x$t hoµ 3µo
3íi ní! thµnh ,Cng BE! nh hh, b8i 7"n 3)t !h-9, BP bLt *h8 t^ nhi"n, 3)t
!h-9 sÏ Êt Bi sau *hi bLt *h8 3µ bong #a *hWi SuÇn -o.
€ vuÇn -o bAng sIi ho- hj! sau *hi bÞ 7µ 3µng, ta 1hRi 7=1 t.! 7Ê9 *h/n
Et ít BEt 1hV 7"n t#"n BP 7µ, n)u 3)t 3µng !ha nhiau 7% thF !2 thP
1he! hhi 7Ci BI! t#Cng th-i ban BÇu.
5:
€ Hµng sIi b8ng *hi bÞ 7µ 3µng, ta !Çn 7Ê9 uMi tinh #%! 7"n nga9, sau
*hi ,ïng ta9 3` nhk 1h¬i #a t#&i n%ng 1 7$!, ,ïng ní! giEt sC!h 3)t !h-9 sÏ
giR bít Bi, th= !hT !2 thP Êt h)t.
€ C-! 3)t 7µ !h-9 \ Bh no sau *hi giEt 3µi 7Çn sÏ Êt Bi 7í1 nhung
78ng 3µ BP 7L #a sIi 3Ri. (a !2 thP ,ïng *i *hZu 2! nhk 3µo n¬i *h8ng
!`n 78ng !ho B)n *hi *h¬i 7"n BI! 7í1 78ng íi, ,ïng i)ng 3Ri ít 1hV 7"n
t#"n, ti)1 B2 ,ïng bµn 7µ ngI! 7Ci 3íi !hiau !Va 78ng !f nhiau 7Çn 7µ BI!.
€ Uµo ïa B8ng -o *ho-! ngoµi *h8ng n"n giEt 3µ 7µ th&ng xu9"n.
N)u -o *ho-! ,µ9 *h8ng a9 bÞ !h-9, ta !2 thP ,ïng giÊ9 #-1 Þn 7oCi tMt
BP s-t 3µo n¬i bÞ !h-9, #hi ,ïng bµn !hRi nhk, 3)t !h-9 sÏ Êt Bi.
PhÇn 4 : Gi& c@ng "7& ch+& vµ b#) *#n *Çn ¸).
321. zÇn ¸) lYt cÇn giFt t$Qc 'Fc "&.
(#ong Su- t#Fnh gia !8ng SuÇn -o 72t, !-! xT nghi+1 a9 E! th&ng
,ïng B)n #Êt nhiau 7Ci thuM! ho- hj! BP ti)n hµnh xJ 7K 3Ri nhA gi$1
!ho SuÇn -o *h8ng bÞ !o, ,-ng B.ng, tY9 t#%ng, b\i 3=9 n)u sau *hi ua
3a !ha giEt sC!h sÏ Bc E!, !-! !hÊt ho- hj! !`n s2t 7Ci t#"n SuÇn -o *hi
ti)1 x$! 3íi ,a #Êt ,n 7µ !ho ,a bÞ ,Þ .ng, ng.a, Yn BW, !2 *hi ,dn
B)n bÞ en. p\i 3=9, ,ï th) nµo SuÇn -o 72t sau *hi ua 3a nhÊt BÞnh
1hRi giEt sC!h íi BI! E!.
322. C3n 8ông ?hD cdc *Çn ¸) cW.
vuÇn -o Bc E! !f, ngoµi 3i+! ,ïng 7µ giu 7au #a, !`n !2 nh_ng t-!
,eng *h-!. XLt t#ong nh_ng !-!h B2 7µ : ta !%t !R ,Ri !$! 3µ ,Ri *hu9)t
!Va SuÇn -o #a, sau nµ9 !2 thP ,ïng BP *hZu 3µo i+ng 3W !h/n, t$i
B^ng thR, ga gi&ng. (a !2 thP *hZu ,Ri !$! 3µo 7í1 t#ong !Va i+ng 3W
!h/n, ,Ri *hu9)t \ ngoµi, *hi 7Ê9 3W !h/n #a ngoµi giEt sÏ thu=n ti+n h¬n.
323. C¸ch phôc hAi lQp l@ng t$En ¸) bÞ b[p.
-o 78ng gÊ1 !Êt Lt th&i gian ,µi th&ng bÞ nQn bk1 xuMng, 7µ !ho
7í1 78ng !fng bÞ xk1 thbo. XuMn 7µ !ho 78ng 1he! hhi 7Ci nh !f, ta !2 thP
!ho ní! 3µo nhi Bun s8i, *hi ní! s8i, ta Bb Et sau -o 78ng ?Et *h8ng
!2 78ng@ h¬ 7"n nhi ní!, ,ïng bµn !hRi 78ng BP !hRi -o. H¬i ní! Bun n2ng
bM! 7"n sÏ 7µ !ho 7í1 78ng t[ t[ ,^ng 7"n 3µ hhi 1he! t#\ 7Ci. N)u ,i+n tT!h
78ng bÞ xk1 nhW, *hi Bun ní! ta !ho !Çn ,ïng Ê, #hi h¬ -o 7"n 3`i ní! s8i
7µ BI!.
324. C¸ch 2h cY nh+ng b< *Çn ¸) 'Fc m nhµ '¸t 'Z vµ) 'I&
hO "& ?hi 2i lµ' vV.
Uµo ïa h6 n2ng n^!, t#í! *hi Bi 7µ. ta Bb SuÇn -o E! \ nhµ
B^ng 3µo t$i ni 78ng #hi !ho 3µo tV 7Cnh. iau 1 ngµ9 Bi 7µ +t nhj! t#\
3a, ts xong 7Ê9 nh_ng bL SuÇn -o B2 #a E!, ta sÏ !R thÊ9 th=t -t
u ,n !hÞu, giR bít BI! 1hÇn nµo s^ +t nhj! 3µ !-i n2ng b.! !Va ïa
h6.
325. C¸ch chBng c¸c nÕp g5p m *Çn ¸) ?hi 2i c@ng t¸c.
(#í! *hi !huYn bÞ BP Bi !8ng t-! xa, t#í! h)t ta 1hRi !huYn bÞ Lt t$i
ni 78ng 7ín ?*h8ng bÞ thVng@ !2 thP B^ng BI! SuÇn -o, 3-9, ti)1 B2 ta
Bb SuÇn -o ang Bi gÊ1 1hzng !ho 3µo t#ong t$i, b"n t#ong !ho BP 7Ci
5>
1 Tt *h8ng *hT, #hi ,ïng !hun hoE! b/ng ,Tnh buL! !hEt i+ng t$i 7Ci
Bb !ho 3µo 3a 7i 7µ BI!. NQu ,o bÞ nhiau Bh B6 7"n µ SuÇn -o 3dn !2
nh_ng n)1 gÊ1 nhk, ta !ho !Çn 1hun 7"n 3)t nh/n 1 Tt ní! Ê, 3)t nh/n
sÏ h)t.
32(. C¸ch 8Ing ?h;n *µng cn.
€ (a !2 thP ,ïng *h/n Suµng !] hFnh 3u8ng nhW buL! nh th%t *h/n
Suµng BW *hi E! !ïng -o 1h8ng b2 *h8ng !], t#8ng !fng #Êt ,n th¬ng.
€ Uíi nh_ng !hi)! *h/n t¬ tA ,µi, ta !2 thP buL! nh th%t n$t hoE!
nh th%t !a 3at t#8ng !fng #Êt Bk1.
32.. C¸ch lµ' 2[p ¸) ph@ng.
€ (a !2 thP 7Ê9 sIi 7bn nhiau µu *hZu hoE! 2! 7"n hai b"n ta9 !Va
-o 1h8ng t#%ng nh_ng hFnh hoa hoE! sao nhW, BiP xu9)t !ho -o th"
#^! #N.
€ (a !fng !2 thP !%t 2 !hi)! -o *T!h !N nh nhau 3íi 2 µu *h-! nhau
?!%t ,j!@ sau B2 a9 !h$ng 3a` 3íi nhau, !h$ng ta s! !2 nh_ng !hi)! -o
*h8ng !ho 1 µu. mMi 3íi nh_ng !hi)! -o !f, bAng s^ *hQo ta9 3µ 2! s-ng
tCo !Va Fnh, th8ng Sua !-!h nµ9, !-! bCn !2 thP tCo !ho Fnh nh_ng
!hi)! -o BE! bi+t *h-!.
320. C¸ch "7 8ông c¸c '#nh v#i th4&
XLt t#ong !-! !8ng ,eng !Va nh_ng Rnh 3Ri 3en 7µ *hi a9 nh_ng
bL SuÇn -o !ho t#u b, ta !2 thP !hjn nh_ng Rnh 3Ri µu !%t thµnh
nh_ng hFnh !on th$ nhW BP ,-n hoE! a9 3µo BÇu gMi SuÇn hoE!
*huyu ta9 !ho t#u. 7µ nh 3=9 3[a !2 t-! ,eng t#ang BiP 3[a t/ng th"
BL ban !ho SuÇn -o.
329. C¸ch 97 l: ¸) lNn 'Fc ll bÞ 'µi 'ßn.
N¬i *huyu ta9 -o 7bn #Êt ,n bÞ µi `n, n)u gE1 t#&ng hI1 nµ9, ta
!2 thP 7Ln Mng ta9 -o #a, a9 3µo !hw bÞ µi `n Lt i)ng tÊt ,a
!hZn, 3F tÊt ,a !hZn !2 BL ban !ao, a Ci, th8ng tho-ng 7Ci *h8ng
,n bÞ 1h-t hi+n.
33/. C¸ch "7 8ông b;ng phiÕn.
(#ong tV SuÇn -o, 3Þ t#T BP b/ng 1hi)n tMt nhÊt 7µ ng/n t#"n !ïng !Va
tV SuÇn -o, b\i 3F b/ng 1hi)n *hi t[ t#Cng th-i #%n !hu9Pn sang t#Cng th-i
*hT sÏ nEng h¬n so 3íi *h8ng *hT. p/ng 1hi)n BI! BEt t#"n !ïng !Va tV,
ïi 3Þ !Va b/ng 1hi)n sÏ ba9 t[ t#"n xuMng ,íi thÊ 3µo SuÇn -o. Uíi !-!h
nµ9 sÏ 1h-t hu9 BI! t-! ,eng !hMng gi-n tMt nhÊt !Va b/ng 1hi)n.
331. C¸ch c\t v#i t> tf' nh&nh.
URi t¬ tA th&ng Wng, a t#¬n, !%t a9 #Êt *h2, 3F 3=9, ta !2
thP ,ïng 1 Tt a xit bbn,8i! BP 7µ !ho 3Ri !.ng h¬n ?a xit nµ9 7µ 7oCi tinh
thP µu t#%ng !2 tTnh ba9 h¬i, *h8ng !2 hCi BMi 3íi !¬ thP !on ng&i@. (a
hoµ tan a xit bbn,8i! 3µo !hn #hi 1hun 7"n 3Ri, ti)1 B2 ,ïng -9 sÊ9 t2!
sÊ9 3Ri \ nhi+t BL :G
o
C. iÊ9 nh 3=9 !2 t-! ,eng 7µ !ho !hn bM! h¬i !`n
a xit bbn,8i! sÏ B8ng !.ng 7Ci t#"n 3Ri. ;hi 3Ri Bc !.ng 7Ci, !8ng 3i+! !%t
a9 !Va ta sÏ ,n ,µng h¬n nhiau. (o 7+ bM! h¬i !Va a xit bbn,8i! ,íi
nhi+t BL bFnh th&ng wi ngµ9 7µ 1Gƒ, nh 3=9 sau 1G€15 ngµ9 !hÊt nµ9
t#"n SuÇn -o sÏ ba9 h¬i h)t, 3Ri !fng sÏ hhi 1he! 7Ci BE! tTnh a Ci
!Va t#Cng th-i ban BÇu.
5D
332. C¸ch tKnh v#i ?hi '& v#i '&D *Çn ¸).
Uíi 3Ri sIi ho- hj! *h] DG!, !-!h tTnh nh sau.
€ -o na: !hiau ,µi -o x ' ‡ 1G! sM tTnh BI! 7µ BL ,µi !Va 3Ri ta
!Çn ua. UT ,e !hiau ,µi -o 7µ :2!, ta sÏ BI! :2x'‡1G ˆ224!
€ -o n_ : !hiau ,µi -o x '
URi *h] DG! ,ïng BP a9 SuÇn !-!h tTnh 7µ !hiau ,µi SuÇn
x2‡1G!.
URi *h] B$1 10'! !-!h tTnh nh sau : -o na !hiau ,µi -o ‡ !hiau
,µi Mng ta9 -o ‡1G!
333. C¸ch phln biPt 'Ft ph#i vµ 'Ft t$¸i c-& v#i.
C2 Lt sM 7oCi 3ai #Êt *h2 1hZn bi+t Et 1hRi 3µ Et t#-i. (h&ng
thF Et 1hRi !Va 3Ri BI! ,+t tinh t) 3µ ba Et Þn h¬n Et t#-i. XEt
t#-i !Va 3Ri th&ng !2 7wi, sIi 3Ri ,+t ,µi h¬n Et 1hRi. mMi 3íi 1 sM 7oCi 3Ri
nh 3Ri *a*i 7bn, no, sIi 3Ri BI! ,+t !hQo, Et 1hRi sÏ 7µ Et !2 3Zn !hQo
Bi t[ 1hTa t#-i !hQo xuMng 1hTa 1hRi. Uíi nh_ng 7oCi 3Ri !hÊt 7i+u nh 3Ri
a, ha9 3Ri gabaBin thF Et 1hRi sÏ 7µ Et !2 3Zn !hQo Bi t[ 1hTa
1hRi xuMng 1hTa t#-i.
334. C¸ch 2Knh cdc ¸) bfng '¸D ?hl.
Ch$ng ta th&ng ,ïng ta9 BP BTnh !$! -o, th^! #a ta !fng !2 thP ,ïng
-9 *hZu BP BTnh !$! -o. C-!h 7µ nh sau : (a th-o !hZn 3Þt \ -9
*hZu #a, BEt SuÇn -o 7"n t#"n bµn -9 *hZu, 7Ê9 !$! BEt 3µo 3Þ t#T !Çn
BTnh t#"n -o, SuÇn BEt SuÇn -o xuMng ,íi *i, !h$ K *hi ,i !hu9Pn sao
!ho *i 3µ 7w !$! /n *hí1 3íi nhau. Xa9 !ho B)n 7$! !R thÊ9 !$! Bc
!h%! 7µ BI!.
335. C¸ch lµ' t;ng 2< bVn ?hi ?hl cdc ¸).
€ mMi 3íi !$! -o !2 0 7w, *hi BTnh !$! ta *h8ng n"n BTnh thµnh hFnh
!h_ th=1 ?‡@ 3F nh 3=9 !-! sIi !ho *hZu !$! b%t !hQo nhau sÏ gh 7"n, ,n
bÞ !j s-t n"n nhanh B.t. (Mt nhÊt ta n"n *hZu thbo hFnh 3u8ng hoE! 2
B&ng song song, t#í! *hi !%t !ho !uMn 3µi 3`ng \ gi_a 3Ri 3µ !$! -o #hi
th%t n$t, nh 3=9 !ho #Êt Tt *hi bÞ B.t hoE! bÞ tuLt #a.
€ Cho BTnh !$! -o th&ng ha9 n]i 7"n, ,n bÞ µi `n, !ho !Çn B.t
Lt sIi !ho, !$! sÏ 7Wng #a 3µ #¬i Êt. UF 3=9 *hi BTnh !$! tMt nhÊt ta n"n
*hZu 3µi fi 7Ci th%t 1 n$t #hi 7Ci ti)1 te! *hZu, *hZu 1 !hi)! !$! th%t
3µi n$t !ho, !$! -o sÏ !hEt h¬n nhiau, ngoµi #a n)u *h8ng a9 B.t 1 sIi
!ho !fng *h8ng 7o !$! sÏ bÞ #oi nga9.
€ C$! -o *ho-! ngoµi, -o !o17" #Êt ,n bÞ #¬i. N)u ta ,ïng ,Z9 !Zu
!- 7oCi nhW BP *hZu !$! -o sÏ #Êt !h%! 3µ ban. Ch$ K ta !Çn 1hRi !hjn
7oCi ,Z9 !Zu t#ong suMt 3µ Rnh, nh 3=9 *hi *hZu *hu9 3µo -o sÏ *h8ng
,n bÞ 1h-t hi+n.
3'4. C,D vÕt b,n m cdc ¸).
C$! -o bAng nh^a *hi !2 3)t bYn, ta !2 thP ,ïng giÊ9 nh^a 72t xung
Suanh !$!, sau B2 ,ïng tY9 tY9 sC!h 7µ BI!.
4G
33.. C¸ch lµ' ch) cdc ¸) "¸ng bYng t$m l1i.
-o E! 7Zu, !$! -o !fng sÏ bÞ & Bi. XuMn !ho !$! -o s-ng b2ng 7Ci
nh !f, ta !2 thP SuQt Lt Tt thuM! B-nh 2ng ta9 7"n !$! #hi ,ïng 3Ri
a 7au nhk ta9, !$! -o sÏ s-ng t#\ 7Ci nh íi.
330. Co chÕ 'Yc *Çn ¸).
€ vuÇn -o sau *hi giEt xong ,ïng %! -o %! 7"n ,Z9 1h¬i, !2 7$!
gi2 th]i 7µ !ho SuÇn -o ,hn h)t 3µo nhau, !2 *hi !`n bÞ #¬i xuMng BÊt.
mP *h%! 1he! tFnh t#Cng nµ9, ta !2 thP t^ !h) !-i 2! SuÇn -o. C-!h 7µ
nh sau : ta 7Ê9 1 BoCn ,Z9 thQ1 sM > ,µi *hoRng :G!. ([ gi_a BoCn ,Z9
thQ1 !. !-!h 1G! ta 7Ci uMn 1 3`ng t#`n ?t]ng !Lng 0 !-i@. \ hai BÇu
BoCn ,Z9 thQ1 !-!h 5! ta uMn thµnh 1 g2! 3u8ng. CuMi !ïng \ hai BÇu
,Z9 ta uMn thµnh 2 2! nhW ?BP 2! 7"n ,Z9 1h¬i@. Nh 3=9, 1 !-i 2!
SuÇn -o BP !hMng gi2 B¬n giRn Bc BI! 7µ xong.
€ (#"n 2! %! SuÇn -o, ta t#bo th" 1 sIi ,Z9 !hun t#`n ?7oCi ,a9
,ïng BP buL! i+ng t$i@. ;hi *h8ng 1h¬i SuÇn -o, sIi ,Z9 !hun sÏ BI!
t#bo nga9 BoCn ngang \ 1hTa ,íi 2!. ;hi 1h¬i SuÇn -o ta 3`ng sIi ,Z9
!hun buL! 3`ng t[ BoCn ngang 7"n t#"n 2! BP !M BÞnh %! -o 3µo 1
!hw. Ch$ K *hi 2! ,Z9 !hun n"n buL! !hEt 1 !h$t, BP t#-nh tFnh t#Cng
!hun t#¬n µ Êt t-! ,eng.
PhÇn 5 : C¸ch b#) *#n, "7& ch+& giµD, t5t.
339. C¸ch 2i giµD 8& 'Qi.
Nhiau ng&i *h8ng thT!h Bi giµ9 ,a íi, 3F giµ9 ,a íi th&ng bÞ !.ng,
7µ Bau g2t !hZn. mP 7µ giµ9 *h8ng bÞ !.ng, ta !2 thP ,ïng Lt i)ng
$t thÊ ít #hi 7µ ít 1hÇn ,a !j 3µo !hZn, sau 1 ti)ng, 1hÇn ,a B2 sÏ
a #a, *hi Bi 3µo sÏ *h8ng *h2 !hÞu n_a. Nhng !fng *h8ng n"n th&ng
xu9"n 7µ nh 3=9, 3F 7µ ít ba Et ,a th&ng xu9"n sÏ Rnh h\ng B)n
!hÊt 7Ing !Va giµ9.
34/. C¸ch l&, 2¸nh giµD.
€ (#ong 3W !huMi !2 !hÊt ,anning, n)u ta ,ïng BP 7au 3)t bYn ,Çu
t#"n giµ9 ,a ?hoE! t$i ,a, 3T ,a@ thF 3)t bYn *h8ng nh_ng sC!h µ ba
Et ,a !`n sC!h sÏ nh íi.
€ i_a b` sau *hi uMng !`n th[a hoE! BP 7Zu Bc hWng, ta *h8ng n"n
3.t bW, µ !2 thP ,ïng BP 7au giµ9 3µ !-! Bh ,a *h-! sÏ !2 t-! ,eng gi$1
!ho ,a giµ9 *h8ng bÞ *h8 n.t.
€ ;hi B-nh giµ9, ta !2 thP t#Ln 3µ !hw si !Çn B-nh 3µi gijt giÊ /n,
,a giµ9 sÏ s-ng b2ng 3µ *h8ng ,n b- bei bYn.
€ (a !2 thP ,ïng tÊt ,a !hZn hoE! tÊt ni 78ng !f 7hng 3µo bRn !hRi
B-nh giµ9, sau B2 thÊ 3µo si BP B-nh giµ9, nh 3=9 giµ9 sÏ s-ng 3µ #Êt
b2ng.
€ Hiµ9 ,a µu s-ng #Êt ,n bÞ ,Z9 bYn. ;hi 7au, B-nh giµ9, t#í! ti"n ta
n"n ,ïng ní! !hanh 7au ba Et giµ9, #hi ,ïng xi BP B-nh, hoE! ,ïng
thuM! B-nh #/ng !hRi 7"n t#"n, giµ9 sÏ s-ng b2ng nh íi.
41
€ Hiµ9 ,a µu t#%ng *hi bÞ bYn, t#í! ti"n ta ,ïng giÊ /n BP 7au, sau
B2 ,ïng *h/n 3Ri *h8 7au sC!h, #hi ,ïng xi t#%ng B-nh 7"n t#"n, hi+u SuR sÏ
tMt h¬n n)u B-nh giµ9 bAng xi nga9.
€ iau *hi giµ9 t#%ng Bc BI! 7au sC!h 3µ b8i 7"n 7í1 ,Çu b2ng, ta !2 thP
,ïng giÊ9 n)n BP B-nh, !uMi !ïng ,ïng *h/n giÊ9 Y 7au sC!h nh_ng
!hÊ bYn !`n 7Ci t#"n giµ9, nh 3=9 giµ9 sÏ gi_ sC!h BI! 7Zu.
341. C¸c c¸ch hAi 9ln ch) giµD 8&
€ Hiµ9 ,a sau *hi !Êt Bi *hoRng nJa n/, ,a th&ng t#\ n"n !.ng,
th= !hT !o 7Ci. O$! nµ9, ta *h8ng n"n 7Ê9 giµ9 Bi 7u8n, µ n"n xoa Lt Tt
ní! 7"n nh_ng !hw bÞ !.ng, sau Lt ngµ9 giµ9 sÏ t^ *h%! a #a, *h8i
1he! 7Ci hFnh ,Cng ban BÇu.
€ Uíi nh_ng B8i giµ9 7Zu ngµ9 *h8ng B-nh xi, 7í1 ,Çu t#"n ba Et ,a
sÏ ,Çn Êt Bi, 7µ ,a giµ9 *h8 !.ng. HE1 t#&ng hI1 nh 3=9, ta xoa 1 7í1
*b 3a,¬7in 7"n ba Et ,a, BIi !ho ,a Bc hÊ1 the *b #hi íi B-nh xi
7"n, nh 3=9 ba Et ,a sÏ a t#\ 7Ci. N)u ,a Su- !.ng, ta !2 thP ,ïng
Lt i)ng N 7In hoE! Lt i)ng N gµ xoa 7"n ba Et ,a, #hi !ho giµ9
7"n b)1 7Ja nhW h¬ Sua BP N thÊ 3µo ba Et ,a giµ9. mP sau 3µi
ngµ9, ta ,ïng b8ng tY !hn 7au sC!h giµ9, ti)1 B2 ,ïng xi B-nh giµ9 nh
bFnh th&ng, ,a giµ9 sÏ s-ng b2ng t#\ 7Ci.
€ N)u giµ9 ,a xuÊt hi+n !-! 3)t nh/n hoE! 3)t n.t, ta !2 thP b8i 7"n
ba Et ,a Lt Tt 7`ng t#%ng t#.ng, sau B2 íi ,ïng xi BP B-nh giµ9.
N)u 3)t nh/n *h- 7ín 3µ sZu, ta !2 thP 7Ê9 1a#a1hin ?ha9 thC!h 7C1@ nhQt
3µo !hw 3)t nh/n ha9 3)t n.t, #hi ,ïng bµn 7µ 7µ 1hzng 7µ BI!.
342. C¸ch lµ' 'Qi giµD 2Nn 2p cW
;hi giµ9 Bbn Bi 7Zu, Bi nhiau bÞ nhCt µu, ta !2 thP ,ïng b$t 78ng
thÊ Bd 3µo ^! tµu Bc BI! !hÊ 3µo 7`ng t#%ng t#.ng #hi µi 7"n
nghi"n !ho thµnh ^! ní! SuQt Bi SuQt 7Ci t#"n ba Et ,a giµ9 nhiau 7Çn.
Uíi nh_ng !hw bÞ 1hai µu nhiau 3µ nh_ng !hw !2 3)t n.t, ta !2 thP SuQt
^! nhiau h¬n. iau *hi Bc SuQt ^! xong, ta Bb giµ9 #a !hw tho-ng gi2
#Z -t BP 1h¬i !ho th=t *h8. (i)1 B2, ta B-nh xi 7"n, ,ïng bµn !hRi
!hRi nhk, giµ9 sÏ 7Ci Bbn b2ng nh íi.
343. C¸ch c5t gi+ vµ b#) *#n giµD 8&
€ C-!h bRo SuRn giµ9 ,a tMt nhÊt 7µ Tt ,Ç ní! 3µ n/ng B-nh giµ9. (#€
í! *hi !Êt gi_ giµ9, tMt nhÊt 7µ b8i 7"n ba Et ,a giµ9 Lt 7í1 N 7In ?!fng
!2 thP ,ïng bF 7In BP thoa 7"n@ hoE! ,ïng ,Çu th^! 3=t BP thoa 7"n gi$1
bRo 3+ !ho ,a *h8ng bÞ *h8 3µ nh/n. Ngoµi #a, t#í! *hi !Êt giµ9 Bi, ta n"n
,ïng giÊ9 3en n% thµnh n% t#`n nhQt 3µo b"n t#ong giµ9, BP !hMng
giµ9 bÞ bi)n ,Cng. CuMi !ïng, ta BEt giµ9 3µo hL1 giÊ9, !Êt 3µo n¬i *h8
#-o. Nh 3=9, sau th&i gian ,µi !Êt gi_, giµ9 sÏ BN bÞ *h8 !.ng, gi$1 ta gi_
giµ9 BI! ban 7Zu h¬n.
€ (a !fng !2 thP !Êt giµ9 bAng 1h¬ng 1h-1 nhQt 3µo t$i ni 78ng *Tn.
C-!h nµ9 #Êt tMt BMi 3íi nh_ng 3ïng !2 ïa h6 nhiau a, Y ít. C-!h 7µ
!e thP nh sau: t#í! ti"n, ta ,ïng *h/n Y 7au sC!h giµ9, 1h¬i *h8, B-nh xi
7"n, BIi 1 7$!, ta ,ïng bµn !hRi B-nh giµ9, !hRi !ho giµ9 s-ng b2ng, iau
B2, ta !ho giµ9 3µo 1 t$i ni 78ng *h8ng bÞ thVng, !M g%ng 7µ !ho *h8ng
*hT t#ong t$i tho-t h)t #a ngoµi, !uMi !ïng, ta ,ïng ,Z9 buL! !hEt i+ng
42
t$i 7Ci 7µ BI!. C-!h nµ9 !fng !2 thP 7µ !ho giµ9 *hWi bÞ *h8 !.ng, bi)n
hFnh hoE! bÞ M!.
344. C¸ch chBng $ông l@ng ch) giµD 8& l@ng c&) cn
mi giµ9 ,a 78ng 3µo ïa B8ng, th^! s^ 7µ #Êt Ê, nhng wi *hi !\i giµ9
#a, 7Ci thÊ9 Lt ,$ 78ng t#ong giµ9 bÞ tuLt #a b- BÇ9 3µo tÊt. N)u tFnh
t#Cng nµ9 *Qo ,µi, !2 7Ï !ha h)t Lt ïa B8ng, 78ng t#ong giµ9 sÏ ,eng
gÇn h)t. mP g$1 gia9 *h8ng bÞ #eng 78ng, ta !2 thP Bi b"n ngoµi B8i tÊt
Bi th&ng ngµ9 1 B8i tÊt ,a !hZn hoE! tÊt ni 78ng t#¬n b2ng, nh 3=9 *hi
!\i giµ9 #a, 78ng t#ong giµ9 sÏ Tt #eng h¬n, th= !hT *h8ng !`n #eng n_a.
(a 7µ nh 3=9 7µ 3F 2 7oCi tÊt Bi 1hTa ngoµi n2i t#"n #Êt nhsn, gi$1 a s-t
gi_a !hZn 3µ giµ9 sÏ Tt h¬n µ 7µ !ho 78ng *h8ng bÞ #eng n_a.
345. C¸ch t,D vÕt b,n ch) giµD b& t& 'µ t$\ng.
Hiµ9 ba ta µu t#%ng n)u bÞ Y #Êt ,n xuÊt hi+n nh_ng nMt 7M
BM µu 3µng hoE! µu x-, 7µ !ho giµ9 t#\ n"n #Êt xÊu. mP xo- Bi
!-! 3)t bYn t#"n, ta !2 thP 7µ nh sau: ta !huYn bÞ Lt Tt thuM! tT 3µ
axit 8xa7i!, ,ïng bµn !hRi 78ng !hRi ,ung ,Þ!h tuM! tT 7"n t#"n 3)t bYn
?ta 1ha ,ung ,Þ!h thuM! tT thbo to 7+ 1…2G, t.! 1 1hÇn thuM! tT, 2G
1hÇn ní!, 1ha !ho thuM! tT tan Bau@. sau 1 gi&, 3)t bYn ,Çn ,Çn bi)n
thµnh µu 3µng nhCt, 7$! nµ9 ta ,ïng Lt bµn !hRi *h-! !hRi ,ung ,Þ!h
axit 8xa7i! 7"n n¬i µ ta 3[a !hRi thuM! tT ?ta 1ha !h) ,ung ,Þ!h axit
8xa7i! thbo to 7+ 1…1G, axit 8xa7i! 1, ní! 1G@. ;hoRng ' 1h$t sau, ta ,ïng ní!
thÊ !ho giµ9 h¬i ít 1 !h$t, tY9 sC!h 3)t axit 8xa7i!, !M g%ng *h8ng 7µ
!ho 3)t ní! ,Tnh #a t[ng 1hÇn, ,ïng 3Ri ít 7au sC!h, 3)t bYn sÏ h)t.
34(. tiV cÇn l : ?hi ph>i giµD v#i
iau *hi giEt sC!h giµ9 3Ri, ta n"n nhQt 3µo fi giµ9 nh_ng h`n B-
!uLi Bc BI! #Ja sC!h, sau *hi giµ9 *h8, giµ9 sÏ *h8ng bÞ bi)n ,Cng, *h8ng
bÞ !o.
34.. C¸ch gi+ "1ch 8lD giµD 'µ t$\ng
N)u *hi ,Z9 giµ9 !Va bCn 7µ µu t#%ng, bCn sI #Ang 7w 7uhn ,Z9 giµ9
sÏ 7µ bYn ,Z9, bCn !2 thP SuQt 7"n 7w 7uhn ,Z9 1 Tt thuM! B-nh 2ng
ta9 7µ BI!.
340. C¸ch gi+ ch) l)1i 8ip 9Bp 8ip t@ng 8Ing 2îc ll h>n
;hi ua ,Q1 t8ng hoE! ,Q1 xM1 íi 3a ta n"n !ho ,Q1 3µo ngZ
t#ong ní! uMi n_a ngµ9 #hi íi b%t BÇu Bi. Oµ nh 3=9 ,Q1 sÏ *h8ng ,n
bÞ n.t, th&i gian ,ïng BI! 7Zu h¬n.
349. Uh7 'Ii c¸c l)1i 8ip cY 2Õ c&) "
C-! 7oCi ,µ9 ,Q1 !2 ,) !ao su sau Lt th&i gian Bi th&ng !2 ïi #Êt
*h2 !hÞu. mP *hJ ïi, ta giEt sC!h ,µ9, ,Q1 1h¬i *h8, 1hun Lt Tt #Iu
t#%ng 3µo t#ong B) ,µ9, ,Q1 ?n)u ,µ9 ,Q1 íi *h8ng !Çn giEt !2 thP
1hun thzng 3µo@, 1hun !ho B)n *hi B) ,µ9 *h8ng !`n h$t BI! n_a, sau
B2 ,b 1h¬i *h8, ,Q1 sÏ *h8ng !`n ïi h8i n_a.
35/. C¸ch lµ' ch) 8µD hÕt ,' m bEn t$)ng.
€ mMi 3íi nh_ng ng&i nhiau h h8i, ,µ9 th&ng ha9 !2 hi+n tIng Y.
(#ong t#&ng hI1 nµ9, t#í! *hi Bi ngV ta !2 thP BEt 3µo t#ong ,µ9 Lt t$i
bLt 38i. Nh 3=9 *hi tonh ,=9, ,µ9 sÏ *h8 #-o, *hi Bi !R thÊ9 ,n !hÞu
h¬n, Bhng th&i !`n t#-nh BI! b+nh thÊ1 *hí1.
4'
€ mMi 3íi 7oCi ,µ9 !2 78ng hoE! no b"n t#ong, ,o BL th8ng *hT *Q n"n
!fng !2 hi+n tIng Y \ b"n t#ong. mMi 3íi !-! 7oCi ,µ9 nµ9, ,ïng bi+n 1h-1
t#"n !ha !h%! Bc hiPu SuR, ta !2 thP ,ïng -9 sÊ9 b"n t#ong ,µ9 3µi 1h$t,
nh 3=9 ,µ9 *h8ng nh_ng *h8 µ !`n Ê -1 h¬n.
351.C¸ch lµ' lYt 8µD 2>n gi#n
(a 7Ê1 Lt SuR í1 giµ Bc *h8, bW 3W !%t thµnh hai Rnh, sJa sao
!ho 3[a 3íi B) ,µ9, nh 3=9 ta Bc tCo !ho Fnh BI! Lt B8i 72t ,µ9 B¬n
giRn #hi B2. i\ ,r ta 7µ nh 3=9 b\i í1 3Mn ,o x¬ tCo thµnh, *hR n/ng
h$t Y #Êt tMt 3µ #Êt tho-ng *hT, h¬n n_a 7Ci #Êt *inh t), ti)t *i+.
352. C¸ch tKnh "B 2) 8µD
Hi+n na9 !2 2 7oCi sM Bo ,µ9 *h-! nhau, nhiau bCn biQt !-!h Bo nµ9
7Ci *h8ng bi)t !-!h Bo *ia n"n *hi nh& ua ,µ9 #Êt 1hian. (a !2 thP !/n !.
thbo !-!h tTnh sau BP tTnh sM Bo ,µt !Va Fnh: n)u bCn bi)t sM Bo ,µ9
!Va Fnh 7µ 02, 3=9 !-!h tTnh 7oCi sM ,µ9 *ia 7µ ?02‡1G@:2ˆ24. C`n n)u
bCn bi)t sM ngI! 7Ci thF !-!h tTnh sÏ ngI! 7Ci.
353. C¸ch lµ' 'V' 9i 8µD bÞ c%ng
;hi xi B-nh ,µ9 bÞ !.ng, nhng 3dn !`n ,ïng BI!, ta nhW Lt Tt x/ng
hoE! ,Çu hoR 3µo t#Ln Bau, xi 7Ci ,ïng BI! nh !f.
354.C¸ch b#) *#n 9i 2¸nh 8µD
mP bRo SuRn xi B-nh ,µ9, ta bj! xi B-nh ,µ9 !Yn th=n #hi !ho 3µo
t#ong tV 7Cnh, nh 3=9 xi sÏ *h8ng bÞ !.ng 3µ *h8.
355. C¸ch tKnh 2< 8µi c-& t5t
;hi Bi ua tÊt *h8ng bi)t Fnh tÊt !N nµo, ta !2 thP tTnh BL ,µi
!Va tÊt bAng !-!h nh sau: ta ,ung Lt b"n bµn ta9 n% thµnh n%
BÊ, ta9 *ia ta !ho tÊt ?1hÇn t[ fi !hZn B)n g2t !hZn@ bao bj! 3`ng
Suanh Lt 3`ng to nhÊt !Va n% BÊ, n)u 3[a B$ng Lt 3`ng, B2
!hTnh 7µ B8i tÊt 3[a !hZn ta. mMi 3íi ng&i bFnh th&ng !hiau ,µi bµn !hZn
bao gi& !ïng bAng !hiau ,µi 3`ng to nhÊt !Va n% BÊ ta9 ng&i B2.
35(. C¸ch giFt vµ "7 8ông t5t 8µD
€ mP gi$1 !ho tÊt ,µ9 ,ïng BI! ban h¬n, t#í! ti"n ta Bb tÊt Bc Bi
bYn giEt sC!h, sau B2 ta nhW 3µi gijt ,Ê 3µo ní! ngZ tÊt Lt 7$! 1h¬i
*h8. iau *hi BI! giEt Sua ,Ê sIi tÊt sÏ t#\ n"n ,ai 3µ ban h¬n, B8ng th&i
*hJ BI! ïi h8i !Va tÊt *hi Bi 7Zu.
€ N)u tÊt ,µ9 Bi Lt th&i gian, t#"n ba Et xuÊt hi+n nh_ng t$ sIi
nhW nhW, tu9 !ha bÞ #-!h nhng !fng Rnh h\ng B)n < Suan !Va tÊt, 7$!
nµ9 ta !2 thP 7Ln Et t#-i !Va tÊt BP Bi, nh 3=9 ta Bc !2 Lt B8i tÊt íi.
35.. C¸ch v¸ t5t 8µD
Uíi nh_ng B8i tÊt *h8ng a9 bÞ 3íng #-!h thVng Lt 7w, ta !2 thP
,ïng thuM! B-nh 2ng ta9 t#ong suMt *h8ng µu SuQt 7"n !hw bÞ 2!,
7µ nh 3=9 ta *h8ng nh_ng !hb BI! 3)t #-!h, !`n gi$1 !ho 3)t #-!h *h8ng
bÞ #Lng #a.
phÇn (: ph>ng ph¸p b#) 8Hng 2A t$&ng "%c
40
350. C¸ch l& 2A t$&ng "%c bfng b1c
C-!h B¬n giRn nhÊt 7µ ,ïng thuM! B-nh #/ng SuQt 7"n ba Et Bh
t#ang s.! bAng bC! Lt 7$! #hi 7au sC!h.
359. C¸ch lµ' hAi phôc vZ "¸ng bYng c-& 2A t$&ng "%c bfng
b1c
Uíi nh_ng Bh t#ang s.! bAng bC! Bc Êt Bi BL b2ng s-ng, t#í! ti"n,
ta ,ïng xµ 1h`ng #Ja sC!h ba Et Bh t#ang s.!, sau B2 ,ïng Lt 7oCi
,ung ,Þ!h BI! 1ha t#Ln thbo ty 7+ nh sau: 1GGg ní! t#Ln 3íi 2Gg 7u hutnh
#Ja 7Ci !uMi !ïng ,ïng ní! sC!h #Ja 7Ci 7µ BI!.
3(/. C¸ch $7& 2A t$&ng "%c bfng b1c
(#í! ti"n, ta ,ïng ní! #Ja sC!h Bh t#ang s.!, ,ïng *h/n 7au *h8, !fng !2
thP ,ïng ní! xµ 1h`ng n2ng BP #Ja. (i)1 B2 ta ,ïng hwn hI1 a8ni/! 3µ
bLi B- 38i t#/ng hoµ thµnh ,Cng hh b8i 7"n Bh t#ang s.!, BP B)n *hi *h8,
,ïng *h/n a 7au sC!h !ho B)n *hi s-ng b2ng 7µ BI!.
3(1. C¸ch t,D $7& 2A t$&ng "%c bÞ b,n nhiV
(a ,ïng Lt g2i bLt hi+n hFnh ?,ïng t#ong !he1 Rnh@ hoµ Bau 3µo
1*g ní! !ho Bh t#ang s.! 3µo t#ong ,ung ,Þ!h 3[a 1ha ngZ t[ ' € 5
1h$t #hi 7Ê9 #a ?n)u 7µ Bh t#ang s.! bAng bC! th&i gian ngZ !2 thP
ng%n h¬n Lt !h$t. iau *hi 7Ê9 #a, ta ,ïng ní! #Ja sC!h ,[ng *h/n 7au nhk
7µ 3)t bYn sÏ Bi h)t. N)u Bh t#ang s.! !2 nhiau hoCt ti)t #& #µ, 3)t bYn
b- t#ong *Ï ta !2 thP ,ïng bµn !hRi thÊ ní! xµ 1h`ng BP #Ja t[ng !hi
ti)t nhW. N)u sau *hi #Ja xong, Bh t#ang s.! !ha BI! s-ng b2ng !ho 7%,
ta !2 thP ,ïng 3Ri Þn !hÊ thuM! B-nh b2ng 3µ ,Çu -9 BP xoa.
3(2. C¸ch $7& 2A t$&ng "%c bfng vµng t&
(a !ho Bh t#ang s.! 3µo ngZ t#ong ,ung ,Þ!h n2ng t#ong 3`ng 2
ti)ng Bhng hh. Dung ,Þ!h nµ9 BI! 1ha !h) nh sau: 1GGg ní! t#Ln 3íi 15g
bLt tY9 t#%ng, 15g NaCHg
'
3µ 5g uMi /n. iau B2, ta ,ïng ní! n2ng !2
hoµ 3íi ,ung ,Þ!h NaCHg
'
?1*g ní! hoµ 3íi 1 thFa NaCHg
'
@ #Ja sC!h 7µ BI!.
3(3. C¸ch 97 l: vµng t& bÞ b1c 'µ
(a Bb Bh t#ang s.! 3µng ta Bb BMt t#"n ngjn B6n !hn 3µi 1h$t
Bh t#ang s.! sÏ hhi 1he! 7Ci µu 3µng 2ng nh ban BÇu.
3(4.C¸ch $7& 8lD chDVn vµng
C-!h tMt nhÊt BP tY9 #Ja ,Z9 !hu9an 3µng 7µ !ho ,Z9 !hu9an 3µng
3µo 7j ní! xµ 1h`ng, 7%! nhk ta9 B)n *hi sC!h 7µ BI!.
3(5. C¸ch l& nhqn 2¸ *:
Nhdn !2 Et B- SuK *hi bÞ ,Tnh bei th&ng ha9 tT!h te \ ,íi 3i"n B-.
O$! nµ9, !2 thP ,ïng t/, Sub ,i" SuÊn 7"n Lt Tt b8ng, thÊ ní! hoa,
g7ix"#in hoE! hwn hI1 ,ung ,Þ!h Xgg 3µ a8ni/! 7au sC!h Et B- 3µ
nhdn, sau B2 ta ,ïng Lt Rnh 3Ri nhung 7au s-ng nhdn. (u9+t BMi
*h8ng BI! ,ïng 3=t s%! nhjn 7au !hïi B- SuK 3µ nhdn, t#-nh 7µ xí! Et
B- 3µ nhdn.
ch>ng iv: 2A 8Ing gi& 2=nh
PhÇn 1 : l& chIi vµ "7& ch+& 2A gJ
45
3((. aIng 85' l& 2A gJ 'Qi.
mMi 3íi Bh ,ïng gia BFnh bAng gw, t#í! *hi SuQt s¬n, ta n"n ,ïng giÊ
7au Bi Lt 7It, nh 3=9 *hi s¬n µu s%! !Va Bh 3=t 38 !ïng s-ng b2ng.
3(.. aIng nQc chO 2h l& 2A gJ
mh gw 3[a íi SuQt s¬n, ta n"n ,ïng ,Ê 7au Bi Lt 7It, gw sÏ s-ng
b2ng h¬n 3µ s¬n 7Ci #Êt ban.
3(0. M+& bß t,D 'Ii ">n, 8Ç
(a Bb s_a b` Bun s8i B] 3µo Lt !-i Bra hoE! b-t, #hi BEt b-t,
Bra t#ong ng/n tV íi SuQt s¬n, B2ng *Tn !Ja tV 7Ci sau 5 ti)ng ïi s¬n
sÏ h)t.
3(9. C¸ch lµ' 2A gJ 'Qi t$m l1i
€ Dïng Lt i)ng 3Ri sC!h thÊ s_a b` BP 7au !hïi bµn gh) ha9 !-!
7oCi Bh gw *h-! th8ng th&ng !2 thP tY9 sC!h nh_ng 3)t !-u bYn µ !`n
7µ !ho Bh g8! s-ng b2ng nh íi.
€ Dïng 1…2 !M! ní! 1ha 3íi 7Ing ,Ê bAng 1…0 7Ing ní!@, ,ïng 3Ri a
tY ,ung ,Þ!h nµ9 BP 7au !hïi Bh gw, Bh gw !fng sÏ s-ng b2ng t#\ 7Ci.
€ mh gw ,ïng 7Zu, BL s-ng b2ng sÏ ,Çn Êt Bi. mP *h%! 1he! tFnh
t#Cng nµ9, ta 1hRi 1ha Lt !M! t#µ BE! to, BP nguLi ,ïng 3Ri a thÊ
ní! t#µ 7au !hïi Bh gw, bFnh th¬ng !ho !Çn 7au 2€' 7Çn 7µ Bh gw 1he! hhi
7Ci BL s-ng b2ng ban BÇu.
3./. aIng nQc 'Bi 2h $7& 2A 'lD t$N
mh bAng Z9 ,ïng 7Zu ngµ9 sÏ tT!h te bei #Êt bYn, ta !2 thP ,ïng ní!
uMi BP 7au #Ja. 7µ nh 3=9 Bh Z9 t#b sÏ sC!h bei bYn, 3[a a Ci 7Ci
t/ng BL ,uo ,ai.
3.1. aIng bµn ch#i l@ng *it bôi
mh bAng Z9 BP 7Zu ha9 b- bei, ta !2 thP ,ïng !h]i 78ng a
7au t[ !-! %t 7íi, t[ t#ong #a ngoµi Bh ,ïng BP SuQt h)t bei. N)u bei bYn
Su- nhiau, ta !2 thP ,ïng ní! BP #Ja, BIi *h8 #hi 7au bAng !-!h t#"n 7µ BI!.
3.2. aIng gi5D thiÕc Rgi5D t$)ng b&) thBc l¸S t,D vÕt c¸ chO
(#"n Et bµn !Va !-! 7oCi bµn !h6 !2 ,-n 7í1 !hMng 7Ja, 1ha !h6 7Zu
ngµ9, ní! !h6 b- t#"n Et bµn BP 7Ci nh_ng 3)t !-o bYn. mP xo- Bi
nh_ng 3Qt bYn nµ9, ta !2 thP #%! 7"n t#"n Et bµn Lt Tt ní! #hi
,ïnggiÊ9 thi)! t#ong bao thuM! 7- 7au Bi 7au 7Ci, sau B2 ,ïng ní! BP #Ja,
3)t !-u bYn !Va !h6 sÏ h)t. !-!h nµ9 !2 thP ,ïng 7au #Ja 79 !hQn 33...
3.3. C¸ch 97 l: vÕt nYng $<p t$En 2A gJ
€ Nh_ng Bh gw B^ng b-t, Bra, !M! B^ng ní! n2ng, n)u ta t#^! ti)1
BEt 7"n Bh gw SuQt s¬n, nhiau *hi BP 7Ci 3)t n2ng t#`n µu t#%ng.
pFnh th&ng ta !ho !Çn ,ïng 3Ri thÊ ,Çu hoR, !hn, ní! hoa hoE! ní! !h6
7au Sua 7µ BI!.
€ N)u 3)t n2ng *h- nEng, ta !2 thP ,ïng *h/n #Ja Et thÊ ní! Ê
3%t *h8, nhW 3µo t#ong *h/n Lt Tt ,ung ,Þ!h a8ni/!, ,ïng ta9 3` *h/n
Et !ho ní! a8ni/! t#ong *h/n thÊ #a ta9, sau B2 ,ung ta9 B=1 nhanh
3µo 3)t n2ng, sau !ung 7Ê9 Lt 7í1 n)n b8i 7"n t#"n, nh 3=9, 3)t n2ng sÏ
*h8ng !`n n_a.
44
€ ta !fng !2 thP ,ïng !hn iMt 7au nhk 7"n t#"n 3)t n2ng Lt Tt ,Çu
3a,¬7in, sau 3µi ngµ9 ta ,ïng 3Ri 7au 3)t n2ng, 3)t n2ng !fng sÏ h)t.
3.4. C¸ch 97 l: 2A gJ 'µ t$\ng bÞ vµng
Nh_ng Bh gw µu t#Ang *hi bÞ 3µng t#ong th=t *h2 !oi, n)u ta ,ïng
thuM! B-nh #/ng bLt ?hoE! *b ,-nh #/ng@ Bu 7au, tFnh t#Cng nµ9 BI!
tha9 B]i B-ng *P. Ch$ K *hi thao t-! *h8ng n"n ,ïng s.! Cnh Su-. NQu
*h8ng sÏ 7µ hWng 7í1 b2ng \ t#"n ba Et Bh ,ïng, 7µ !ho t-!,eng sÏ
hoµn toµn ngI! 7Ci.
3.5.C¸ch 9)¸ vÕt ch¸D t$En bV 'Ft ">n 2A gJ
mÇu thuM! 7-, ha9 tµn thuM!, Sub ,i" !ha !h-9 t%t hzn *h8ng a9
bÞ #¬i 7"n Et bµn, !2 *hi BP 7Ci 3)t !h-9. N)u !ho 7µ !h-9 t#"n Et s¬n.
ta !2 thP SuÊn Lt 7í1 3Ri Þn !.ng 3µo BÇu Sub t/, 7au nhk 3µo 3)t
!h-9, sau b8i 7"n 7í1 !h-9 Lt Tt n)n Wng, 3)t !h-9 sÏ bÞ xo- Bi.
3.(. C¸ch 9)¸ vÕt 9Qc t$En bV 'Ft ">n gJ
N)u Bh gw t#ong nhµ bÞ xí! ?nhng !ha !ha Rnh h\ng B)n 7í1 gw b"n
t#ong@, ta !2 thP ,ïng b$t bi µu hoE! bLt µu !2 !ïng µu 3íi Et s¬n
Bh gw b8i 7"n Et Bh gw 7Ê1 Bi aï Bh gw b"n ,íi, sau B2 ,ïng thuM!
B-nh 2ng ta9 *h8ng µu SuQt 7"n Lt 7í1 Wng 7µ BI!.
3... c¸ch 9)¸ vÕt nÕn t$En 2A gJ
;hi ,Çu n)n #ít t#"n Et Bh gw, ta *h8ng BI! ,ïng ,ao s%! ha9
2ng ta9 BP !Co, n"n !h& B)n ban ngµ9, *hi t#&i s-ng tW, ta ,ïng Lt
Rnh nh^a Wng, 2 ta9 tt !hEt 7"n i)ng gw nh^a ?ni78ng@ 7au ,Çu t[
ngoµi 3µo t#ong, sau B2 ,ïng *h/n a 7au sC!h 7µ BI!.
3.0. C¸ch 97 l: lQp 8¸n t$En bV 'Ft gJ bÞ $<p
;hi xJ 7K !-! !hw bÞ #L1, ta n"n ,ïng ,ao s%! thu=n thbo !hiau 3Zn
gw #C!h Lt B&ng, sau B2 ,ïng hng 1hun *bo 3µo t#ong 3)t #C!h, ,ïng ta9
Ên nhk 3µo 3)t #L1, ,ïng *h/n ít 7au sC!h *bo t#µn #a ngoµi. (i)1 B2 ta
,ïng Lt 3=t nEng, 7ín h¬n 3)t #L1 B6 7"n 3)t #L1. mP t#-nh t#&ng hI1 *hi
B6 7"n 3"t #L1 *bo bÞ t#µn 7"n t#"n 7µ bYn ba Et 7í1 ,-n, ta !2 thP 7Ê9
i)ng ni 78ng Wng t#Ri \ gi_a 7í1 ,-n 3µ 3=t nEng. Nh 3Z9, ba Et 7í1
,-n 7Ci 1hzng nh !f.
3.9. C,D vEt cFn nQc t$En 2A gJ
Ní! nhW t#"n Et gw, n)u *h8ng 7au nga9 sÏ BP 7Ci 3)t ní!. mMi 3)t in
ní! nµ9 !2 thP ,ïng 3Ri ít !hb 7"n t#"n 3)t !En ní!, sau B2 ,ïng bµn 7µ, 7µ
!Yn th=n 3µi 7Çn 7"n *h/n ít, 3)t !/n ní! sÏ *h8ng !`n n_a.
30/. v7 l: c¸c vÕt t$ÇD 9Qc 8) v& ch1' vQi 2A 8Ing bfng gJ t$,
Hw t#Yu a sau *hi 3a B=1 th&ng BP 7Ci 3)t 7„. (a !2 thP xJ 7K
nh sau: t##í! ti"n ta ,ïng *h/n Et ít 1hV 7"n !hw bÞ 7„ ,ïng bµn 7µ n2ng
BP 7µ, 3)t 7„ ,Çn ,Çn sÏ h)t. N)u 3)t 7„ sZu Su- ta !2 thP !ho *bo
hoE! 3=t 7i+u 3µo 7Ê1 BÇ9.
301. C¸ch t,D vÕt ">n cW t$En 2A gJ
Dïng ní! hi+n hFnh ?t#ong ngµnh Rnh@ Bc ,ïng #hi 7au nhk 7"n 7í1 s¬n
!f, nh 3Z9, 7í1 s¬n !f sÏ Êt Bi, ta !ho 3i+! #Ja sC!h Bh gw, 1h¬i *h8
!uMi !ïng ,ïng giÊ9 gi-1 B-nh nhsn, 7µ !2 thP s¬n 7í1 s¬n íi BI!.
4:
302. C¸ch 97 l: 2A gJ bÞ n%t
mh gw *h8ng a9 bÞ n.t, ta !2 thP xJ 7K thbo !-!h sau: 7Ê9 3Ri b8ng
!f hoE! tRi gai #C!h BMt thµnh t#o, t#Ln 3íi ,Çu t#du sMng thµnh ,Cng hh
BE!, nhQt 3µo t#ong 3)t n.t !Va gw, !uMi !ïng ta Bb 1h¬i *h8 3)t n.t sÏ
#Êt !h%! 3µ *Tn. (a !fng !2 thP 7Ê9 b-o xQ thµnh t[ng Rnh 3en, t#Ln 3µo
Lt Tt 1h6n !hua 3µ ní! sC!h, Bun thµnh ,Cng hh BE!. mIi *hi hh nguLi, ta
nhQt hh 3µo nh_ng !hw n.t, 1h¬i *h8. (u9 nhi"n !-!h nµ9 !ho ,ïng !ho
nh_ng Bh 3=t Tt ti)1 x$! 3íi ní!.
phÇn 2: t$&ng t$K tLng vµ th#'
303.C¸ch vb 2Lng t$&ng t$K bfng ">n
(#ong !uL! sMng hµng ngµ9 !2 nh_ng 7$! t#ang t#T nhµ !Ja, ta !Çn 3Ï
nh_ng B&ng t#ang t#T b/ng s¬n. mP 3Ï BI! nh_ng B&ng t#ang t#T thzng,
Bau BEn nh K, n)u ,ung b$t 3Ï t#anh s¬n ,Çu hoE! b$t 7ong nhiau 7$!
*h8ng BI! toRi ngu9+n !ho 7%, BE! bi+t 7µ B&ng *u nhW. C-! bCn !2 thP
tha *hRo Lt t#ong !-! !-!h sau !Va !h$ng t8i: ta 7Ê9 Lt Mng ti" th€
&ng ,ïng 3µ Lt !hi)! *i ti" 7oCi sM 4 t#\ 7"n ?!%t Bi 1hÇn ,µi nhW !Va
*i@. H$t s¬n 3µo Mng ti" ?s¬n !2 thP h¬i BE! Lt !h$t nhng *h8ng B€
I! !2 !sn@, #hi 7%1 *i 3µo 7µ ,ïng BI!. ;hi 3Ï ta ,ïng ng2n ta9 !-i, ng2n
t#W 3µ ng2n gi_a b21 !hEt 1hÇn ,íi !Va Mng ti", ,ïng 7`ng bµn ta9 Ên
1hÇn BÇu bTt t8ng, Ên t[ t[, s¬n sÏ 1hun #a t[ fi *i tCo thµnh nh_ng
B&ng *u thzng Bau BEn. mP !2 BI! nh_ng B&ng *Ï to, nhW nh K, ta !2
thP xJ 7K bAng !-!h tha9 B]i 7^! Ên 3µ tM! BL !Va *u. 5h¬ng 1h-1 nµ9 !2
thP -1 ,eng BI! !ho !R 3Ï B&ng thzng B&ng !ong th= !hT !`n 36 BI!
t#ong Biau *i+n Et 1hzng 3Ï ,M! ngI! xuMng BÊt.
304. Ph>ng ph¸p tKnh lîng v3t liP *it tLng
;hi SuQt t&ng, 3Ên Ba #%! #Mi µ !h$ng ta ha9 gE1 7µ *h8ng bi)t
n"n ,ïng 7Ing 38i ha9 s¬n bao nhi"u. Xua nhiau thF 7cng 1hT ua Tt thF
1hRi ua th" 7µ !ho µu *hi SuQt *h8ng BI! Bhng nhÊt. (h^! #a !-!h
tTnh *h- B¬n giRn. (a !ho !Çn 7Ê9 ,i+n tT!h 1h`ng 7µ 2 !Çn SuQt 38i
hoE! s¬n n"n !hia !ho 0, ti)1 te! 7Ê9 !hiau !ao !Va t&ng !hia !ho 0, Bb
hai sM 3[a !hia BI! Bb !Lng 7Ci 7µ BI! sM 7Ing 3=t 7i+u !Çn ua. UT ,e:
!/n 1h`ng #Lng 2G2, 7Ing s¬n !Çn ,ïng 7µ 2G:0ˆ5• t&ng !ao 0, ta 7Ê9
0:0ˆ1. sau B2 7Z9 5‡1ˆ4, 3=9 *hMi 7¬ng s¬n !Çn ua 7µ 4*g.
305. Ph& 'oc 9&nh vµ) v@i *it tLng lµ' t;ng 2< t$\ng
N)u *hi SuQt 38i t&ng, ta !ho 3µo ní! 38i Lt Tt ^! xanh *hi SuQt
*h8 38i sÏ #Êt t#%ng,
30(. C¸ch ph& chÕ hA ch) gi5D gi¸n lEn tLng
€ mMi 3íi !-! gia BFnh \ n8ng th8n, n‰us ta !ho 3µo hh ,ïng BP gi-n
t&ng 1 i)ng xµ 1h`ng, *hi ,-n #Êt t#¬n 3µ #Êt 7Zu bong.
€ ;hi t#Ln hh BP gi-n giÊ9 ,-n t&ng, ta !2 thP !ho 3µo hh Lt Tt
uMi, nh 3=9 !2 thP t#-nh BI! e! 3µ Mi jt.
30.. C¸ch tKnh lîng gi5D 8¸n tLng cÇn 8Ing
HiÊ9 ,-n t&ng !2 !-! 7oCi *h] *h-! nhau, BP BR bRo *h8ng bÞ 7cng
1hT giÊ9 ,-n t&ng, bCn !2 thP tha *hRo !8ng th.! sau: ?X…O‡1@ x ?H‡h@
4>
‡ C…X. (#ong B2, O 7µ !hiau ,µi !Va 0 b.! t&ng sau *hi Bc t#_ Bi !hiau ,µi
!Va !Ja #a 3µo 3µ !Ja s]• X 7µ *h] #Lng !Va giÊ9• !Lng th" 1 BP 7µ 7€
Ing th[a BP ghQ1• H 7µ !hiau !ao !Çn gi-n giÊ9 ,-n t&ng• h 7µ !^ 79 g_a
hai t& giÊ9 ,-n t&ng, 7µ 7Ing , BP ghQ1 thbo !hiau ,j!• C 7µ ,i+n tT!h
!Çn ,-n giÊ9 t#"n 3µ ,íi !Ja s] #a 3µo. ;hi tTnh ta n"n 7Ê9 B¬n 3Þ thMng
nhÊt 7µ 3µ ,i+n tT!h 7µ 2. ;hi tTnh !-! sM 7Ï *h8ng BI! bW Bi.
300. Ph>ng ph¸p 8¸n gi5D 8¸n tLng
€ ;hi ,-n giÊ9 ,-n t&ng, n)u ,ïng 5*g *bo ní!, ta !Çn t#Ln th" 1*g
bLt t, t#Ln thµnh ,Cng h¬i 7Wng, ,ïng bµn !hRi !hRi Bau 7"n t#"n Et t€
&ng, Bb Et sau giÊ9 ,-n t&ng ,ïng ní! sC!h 7au ít, sau B2 !ho giÊ9 7"n
gi-n. ,-n xong, ,o t-! BLng !Va bLt t, nhiau *hb h\ nhW sÏ Êt Bi, giÊ9
,-n t#\ 7"n 1hzng #%n !h%!.
€ HiÊ9 sau *hi gi-n 7"n t&ng µ bÞ 1hhng, ta ,ïng ,ao #C!h 3µo 3)t #L1
thbo hFnh ‡ #hi gi-n 7Ci 3)t #L1 sÏ h)t.
309. C¸ch 2ßng 2inh lEn tLng
;hi B`ng Binh, !2 *hi t&ng xuÊt hi+n nh_ng 3)t n.t. mMi 3íi t#&ng hI1
nµ9, ta !2 thP ,ïng b/ng ,Tnh ,-n 3µo !hw B2ng Binh t#"n t&ng, sau B2
B2ng Binh 7"n, nh 3Z9 *hi B`ng Binh xong t&ng *h8ng !`n 3)t n.t n_a.
!-!h nµ9 ,ïng BI! 3íi t&ng Bµ SuQt s¬n hoE! 38i 7Zu ngµ9, Bu t#-nh !ho
*hi B2ng Binh 7µ !R Rnh 38i bÞ bong #a.
;hi Binh \ t#"n t&ng bÞ 7Wng, ta !2 thP ,ïng hh hoE! *bo gi-n Su+t
xung Suanh Binh, sau B2 !% Binh 3µo 7w !f, Ên !hEt, nh 3=9 Binh sÏ
!h%! 7Ci nh !f µ *h8ng 1hRi B2ng 7w *h-! 7µ hWng t&ng.
39/. Co t1) t5' th#' nhk
N)u t#ong ta9 bCn !2 nh_ng Rnh 3Ri 3en 3µ 7bn !f *h8ng ,ïng B)n,
bCn !2 thP ,ïng !h$ng 7µ tÊ thR nhW. C-!h 7µ h)t s.! B¬n giRn 3µ
hiPu SuR: (a Bb 7bn !f ,ïng *i Ban 7oCi to Ban 7Ci thµnh nh_ng Rnh
!2 BL ,µi tut K !hiau #Lng 7µ 2G fi *i Ban. ma xong, ta ,ïng *i
*hZu 7bn *hZu Rnh 7bn 3[a Ban xong thµnh hFnh Mng nh Mng xR ní! \
-9 giEt, *hZu xong ta nhhi 3Ri 3en 3µo t#ong nh_ng Mng B2. (i)1 B2
ta 7Ci Ban nh_ng Mng nh 3=9. (ut thbo *T!h thí! !Va thR µ Ban sM 7Ing
Mng !Çn thi)t, sau B2 *hZu ghQ1 !-! hng 7Ci 3íi nhau, ta BI! Lt tÊ
thR ,Rn ,Þ *h8ng *Q 1hÇn sE! sN 7Ci #Êt Ê, a Ci ,ïng 3µo ïa
B8ng
391.C¸ch 97 l: nh+ng vÕt bÞ ip b[p t$En th#'.
Do bÞ Bh ,ïng gia BFnh hoE! nh_ng Bh nEng *h-! B6 7"n, t#"n
thR !2 nh_ng 3)t 7„ . mP xJ 7K nh_ng 3)t 7„ nµ9, ta !2 thP 7µ nh
sau: ,ïng *h/n Et nh$ng Sua ní! n2ng, 3%t *h8, 1hV 7"n t#"n 3)t 7„ 5€
1G 1h$t, sau B2 ta bW *h/n #a ,ïng -9 sY9 t2! 3µ bµn !hRi 78ng 7oCi #=,
3[a th]i 3[a !hRi, thR sÏ ,Çn 1he! hhi 7Ci nh !f.
392. C,D vÕt ?[) c&) " t$En th#'.
N)u thR nhµ bCn *h8ng a9 bÞ ,Tnh *ko !ao su, bCn !hí ,ïng *h/n €
ít BP 7au, !µng *h8ng thP ,ïng *h/n n2ng BP 7au. C-!h tMt nhÊt, ta ,ïng
B- 7µ !ho 3)t *ko 7Cnh !.ng 7Ci, sau B2 !Co nhk Bi thF 3)t *ko sÏ h)t.
4D
393. C¸ch 97 l: nh+ng vÕt ch¸D t$En th#'.
N)u t#"n thR !2 3)t !h-9 *h8ng nhiau 7%, ta !2 thP ,ïng bµn
!hRi !.ng BP !hRi 3)t !h-9 Bi. N)u !h-9 nhiau ta 1hRi ,ïng *Qo !%t 7í1
thR bÞ !h-9 Bi, sau B2 7Ê9 i)ng thR t¬ng .ng BP B6 ,íi !hZn !-!
Bh ,ïng t#ong gia BFnh, ,ïng bµn !hRi !hRi !ho 7í1 thR *h8ng bÞ bk1
xuMng #hi ,ïng hh hoE! *bo ,Tnh ,Tnh i)ng thR íi B2 3µo n¬i 3[a
!%t 7µ BI!.
394. C¸ch giFt th#' 2>n gi#n.
Dïng 'GGg bLt t, 5Gg uMi tinh 3µ 5Gg bLt thC!h !ao, ,ïng ní! hoµ
thµnh hh, !ho th" 3µo Lt Tt #Iu t#%ng, !ho 7"n b)1 Bun n2ng B-nh
Bau, BP nguLi !ho *h8 7Ci #%! 3µo !hw thR bÞ bYn, ,ïng bµn !ho hoE!
3Ri nhung BP 7au !ho B)n *hi bLt *h8 t#\ thµnh ,Cng bLt, thÊ9 thR
sC!h, ,ïng -9 h$t bei h$t sC!h bLt 7µ BI!.
395. Ph>ng ph¸p lµ' "1ch th#' nho&.
(hR nh^a #Ri nhµ n)u bÞ ,Tnh ^!, ní! !anh hoE! ,Çu N.33Š ta
th&ng !ho !Çn ,ïng ní! xµ 1h`ng 7ocng 7au 7µ sC!h, n)u 7au 3dn *h8ng
sC!h, ta !2 thP ,ïng x/ng 7au sÏ sC!h h)t.
PhÇn 3 : M7 8ông vµ b#) 8Hng 9N 21p.
39(. Ph>ng ph¸p ?i) 8µi tni thX ch) lBp 9N.
5h¬ng 1h-1 nµ9 h)t s.! B¬n giRn, sau Lt th&i gian sJ ,eng xb, ta
!ho !Çn B]i 7M1 t#í! !ho 7M1 sau xb hoE! xoa9 b"n t#-i 7M1 sang b"n 1hRi
tut thbo BL µi `n !Va 7M1 xb 7µ BI!.
39.. j¸ 9;' 9N 21p.
;hi x/ xb BC1 bÞ 3=t nhjn !hj! thVng, ta !2 thP ,ïng b/ng ,Tnh 9
t) ?7oCi b/ng ,Tnh 3Ri th&ng ,ïng t#ong b+nh 3i+n@ ,-n 7"n 7w thVng \ x/
thµnh nhiau 7í1, !-! 7í1 t[ nhW B)n 7ín, 7µ nh 3=9 !2 thP BR bRo !ho
x/ gi_ BI! 7Zu *h8ng bÞ xuMng h¬i.
390. C¸ch 97 l: 9;' 9N 21p bÞ 9Bng h>i ch3'.
(#í! ti"n ta 3En 3an xb BC1 #a, xF h)t h¬i t#ong x/, sau B2 ta ,ïng
1 thFa !anh bLt hoCt thC!h ,ïng giÊ9 !.ng SuÊn thµnh hFnh 1hnu B] bLt
3µo t#ong x/, nh 3=9 xb sÏ *h8ng bÞ xuMng h¬i n_a.
399. Uhi l& 8Ç h)Fc "7& 9N ?{ 8Ing 8Ç '¸D ?hl.
XLt Biau !h$ng ta !Çn 7u K *hi sJa !h_a hoE! 7au ,Çu xb BC1 7µ
*h8ng n"n ,ïng ,Çu -9 *hZu, 3F ,Çu -9 *hZu thuL! 7oCi ,Çu b8i t#¬n
bC! !hÊt n)u ,ïng !ho xb BC1 sÏ 7µ !ho N b8i t#¬n !2 \ t#ong xb 7ocng #a
3µ !hR9 Bi, ,o B2 sÏ giR Bi tTnh n/ng !hMng go 3µ t#¬n t#It !Va ,Çu N.
PhÇn 4 : c¸ch "7 8ông vµ b#) 8Hng 2Ang hA b¸) th%c.
4//. C¸ch 97 l: 2Ang hA 2¸nh ch@ng.
mhng hh BP bµn ha9 t#bo t&ng n)u *hi 7"n giZ9 ha9 !honh *i *h8ng
!h$ K sÏ xR9 #a hi+n tIng B-nh !hu8ng sai. 5h¬ng 1h-1 Biau !honh nh
:G
sau : N)u *i !ho 1G gi& nhng !ho B-nh > ti)ng !hu8ng ta ,ïng Lt
ng2n ta9 Ên !hEt *i gi&, ,ïng ta9 *ia Sua9 *i 1h$t hai 3`ng thu=n thbo
!hiau *i Bhng hh 7µ BI!. Ch$ K *hi Sua9 *i B)n 'G1h$t hoE! B$ng
gi& !Çn !h& !ho Bhng hh B-nh !hu8ng xong #hi &i Sua9 ti)1. N)u *i
gi& !ho 1Gh nhng 7Ci B-nh 12 ti)ng !hu8ng, ta !ho !Çn !/n !. 3µo 1h¬ng
1h-1 t#"n Sua9 ngI! *i 1h$t 7Ci hai 3`ng 7µ BI!.
4/1. C¸ch l& chIi linh ?iPn c-& 2Ang hA t$N) tLng l)1i 2¸nh
ch@ng.
;hi b"n t#ong Bhng hh t#bo t&ng b- nhiau bei BÊt, ta 7Ê9 1 !e!
b8ng tY ,Çu hoR !ho 3µo t#ong n%1 !hai nhW, ,Et 3µo t#ong Bhng hh
#hi B2ng *Tn !Ja Bhng hh 7Ci. iau 3µi ngµ9 *hi 7Ê9 b8ng #a, 1hÇn 7ín bei
!fng Bc BI! h$t sC!h. N)u bei Su- nhiau ta !fng !2 thP ,ïng 1h¬ng 1h-1
nµ9 7µ Bi 7µ 7Ci nhiau 7Çn.
4/2. C¸c c@ng 8ông ?h¸c c-& 2Ang hA 2N) t&D.
- q-! BÞnh 1h¬ng híng: (a !hjn gi& t#"n Bhng hh 7$! !Çn x-! BÞnh
1h¬ng híng !hia !ho 2, sau *hi tF BI! th¬ng sM, tF 3Þ t#T t€
¬ng .ng 3íi th¬ng sM Ê9 t#"n Et Bhng hh, Bb sM tF BI! t#"n
Et Bhng hh !hi)u thAng 3a híng -nh n%ng Et t#&i, *hi Ê9 sM
12 \ Et Bhng hh t¬ng B¬ng 3íi híng p%!. UT ,e, *hi ta !Çn x-!
BÞnh 1h¬ng híng 7µ 7$! 1Gh s-ng, ta Bb 1G…2ˆ5, Bb sM 5 t#"n
Et Bhng hh !hi)u thzng 3a 1hTa Et t#&i, sM 12 3a híng nµo
B2 !hTnh 7µ híng p%!, !-! híng *h-! !fng ,n ,µng tF #a BI!.
CÇn 7u K *hi x-! BÞnh híng 7µ bu]i !hiau, ta 1hRi tTnh gi& thbo 20
ti)ng. Chzng hCn 7$! x-! BÞnh híng 7µ 0h !hiau, ta 1hRi tTnh 7µ
14h. Dïng 1h¬ng 1h-1 nµ9 x-! BÞnh 1h¬ng híng !hTnh x-! *h8ng
*Q 7a bµn.
- mo nhi+t BL !¬ thP: N)u !h$ng ta uMn Bo nhi+t BL !¬ thP µ
t#ong ta9 *h8ng !2 !E1 nhi+t BL, Bhng hh !2 thP gi$1 !h$ng ta.
;hi nhi+t BL !¬ thP bFnh th&ng ?'4,>
o
C€':
o
C@, C!h B=1 wi
1h$t 7µ :4 7Çn. N)u *hi ,ïng Bhng hh Bo, thÊ9 nhÞ1 B=1 !Va
C!h 7µ 1GG€12G 7Çn…1h$t, thF nhi+t BL !Va !¬ thP 7µ ':.5
o
C€
'>
o
C, n)u C!h B=1 wi 1h$t 7µ 12G€10G 7Çn, nhi+t BL !¬ thP sÏ
7µ '>
o
C t#\ 7"n. (Êt nhi"n ta *h8ng thP ,ïng 1h¬ng 1h-1 nµ9 BP
Bo !ho ng&i !2 b+nh 3a ti C!h.
4/3. C¸ch 97 l: ?hi 2Ang hA bÞ th5' nQc.
N)u Bhng hh bÞ ngÊ ní!, ta !2 thP ,ïng 3µi 7í1 giÊ9 3+ sinh hoE!
3Ri nhung ,n h$t Y, g2i *Tn Bhng hh 7Ci, BP !-!h B6n Bi+n 0G‰ 15!
sÊ9 t#ong 3`ng 'G1h$t, h¬i ní! t#ong Bhng hh sÏ ba9 h)t.
- ;hi Bhng hh bÞ ngÊ ní!, ta !2 thP Bbo Bhng hh ngI! 7Ci, Et
Bhng hh 3µo t#ong, Et t#ong Bhng hh 7=t #a ngoµi. ;hoRng 2
ti)ng sau h¬i ní! sÏ bM! Bi h)t. N)u ní! 3µo Su- nhiau !ho !2
!-!h th-o #a 7au !ho h)t ní!.
4/4. C¸ch 2>n gi#n chBng vk 2Ang hA bÞ ;n 'ßn.
(a ,ïng xµ 1h`ng b-nh xoa 7"n 7í1 3W *i 7oCi !Va Bhng hh, sau B2
,ïng 3Ri nhung 7au sC!h, 7µ nh 3=9 !2 thP !hMng h h8i /n `n 3W Bhng
hh.
:1
4/5. C¸ch lµ' 'Ft 2Ang hA 'Qi t$m l1i.
N)u Et Bhng hh !2 3)t xí!, ta !2 thP b8i 7"n B2 Lt Tt thuM!
B-nh #/ng, #hi ,ïng b8ng 7au Bi 7au 7Ci, Et Bhng hh sÏ s-ng b2ng nh íi.
4/(. C¸ch 97 l: 2Ang hA 2N) t&D bÞ nhiu' t4.
;hi Bhng hh Bbo ta9 bÞ nhin t[ sÏ Rnh h\ng B)n BL !hTnh x-!.
5h¬ng 1h-1 xJ 7K #Êt B¬n giRn, ta !ho !Çn 7Ê9 1 3`ng t#`n bAng s%t
*h8ng bÞ nhin t[, !ho Bhng hh 7ít Sua 7ít 7Ci t[ t[ Sua 3`ng s%t, sau 3µi
1h$t Bhng hh sÏ nhR h)t t[ 1he! hhi 7Ci t#Cng th-i ban BÇu.

PhÇn 5 : C¸ch l& $7& vµ 97 l: 2A th! tinh.
4/.. Ph>ng ph¸p l& chIi ?Knh.
- ;hi SuQt 38i 7"n t&ng nhµ *h8ng a9 7µ #ít 38i 7"n *Tnh !Ja, BP
7au sC!h !-! 3)t 38i nµ9, ta *h8ng thP ,ïng ní! BP 7au µ !Çn
1hRi ,ïng *h/n ít t#Ln 3íi !-t BP 7au #Ja !Ja *Tnh, nh_ng 3)t 38i sÏ
BI! 7au Bi 1 !-!h ,n ,µng.
- (a 7Ê9 bLt thC!h !ao hoE! bLt 1hÊn 3i)t bRng hoµ 3íi ní! xo- 7"n
*Tnh, sau *hi *h8 ta ,ïng *h/n 7au sC!h, nh 3=9 sÏ 7µ !ho *Tnh
sC!h 3µ s-ng b2ng.
- ;Tnh ,ïng 7Zu ngµ9 th&ng bÞ Bbn, ta ,ïng 3Ri Þn b8i thuM!
B-nh #/ng 3µo BP 7au, *Tnh sÏ s-ng 7Ci nh íi.
- N)u ,ïng ní! #Ja 3W t#.ng t¬i 3[a B=1 xong, ta sÏ BI! 1 ,ung ,Þ!h
7`ng t#%ng t#.ng hoµ 3íi ní!, 7Ê9 ní! nµ9 7au *Tnh hoE! Bh ,ïng
gia BFnh sÏ 7µ !ho *Tnh 3µ Bh ,ïng gia BFnh t/ng th" BL
b2ng.
- ;hi *Tnh !Ja s] bÞ ,Tnh 3)t bYn 7Zu ngµ9 hoE! 3)t ,Çu, ta ,ïng
*h/n ít nhW Lt Tt ,Çu hoR hoE! #Iu t#%ng 3µo BP 7au, *Tnh sÏ
sC!h 3µ b2ng t#\ 7Ci.
- ;hi *Tnh bÞ ,Tnh s¬n, ta !2 thP ,ïng 3Ri nhung thÊ Lt Tt giÊ
/n BP 7au, 3)t s¬n sÏ sC!h.
4/0. C¸ch l& g>ng.
- H¬ng BP bµn, g¬ng tV ha9 g¬ng \ bµn t#ang BiP n)u !2 3)t
bYn, ta !2 thP ,ïng 3Ri a ?hoE! 3Ri x8@ thÊ ,Çu hoR hoE!
s-1 BP 7au, tu9+t BMi *h8ng BI! ,ïng *h/n ít BP 7au, n)u *h8ng
Et g¬ng sÏ & Bi, *Tnh ,n bÞ `n #w.
- N)u ta ,ïng *h/n !2 thÊ s_a b` BP 7au g¬ng, *hung g¬ng hoE!
1hT Bµn thF ji th. sÏ t#\ n"n s-ng b2ng.
- ;hi ta t%, g¬ng t#ong nhµ t% th&ng bÞ h¬i ní! bM! 7"n 7µ &
Bi. (a !2 thP ,ïng ní! xµ 1h`ng xoa 7"n g¬ng, #hi ,ïng *h/n *h8 7au
Bi, t#"n Et g¬ng sÏ hFnh thµnh 1 7í1 µng ní! xµ 1h`ng, t#-nh
!ho g¬ng bÞ &. (a !fng !2 thP ,ïng s_a #Ja Et tha9 ní! xµ
1h`ng, hi+u SuR thu BI! 7µ nh nhau.
4/9. C¸ch 8¸n t&D n\' vµ) ?Knh.
(#í! ti"n ta ,ïng giÊ 7au sC!h n¬i !Çn ,-n ta9 n% \ *Tnh 3µ #Ja
sC!h ta9 n%, BP *h8. (i)1 B2 ta ,ïng 7`ng t#%ng t#.ng gµ b8i 7"n t#"n
:2
*Tnh 3µ ta9 n%, Q1 !hEt 3µo nhau, BP *h8, nh 3=9 !hi)! ta9 n%
B¬n giRn Bc BI! ,-n Lt !-!h !h%! !h%n 3µo *Tnh.
41/. C¸ch to lµ' ?Knh 'L.
(a 7Ê9 nJa !h=u ní! !ho 3µi t& 3Ri #-1 *i 7oCi ?sM !Va 3Ri #-1 n"n ,^a
thbo 9"u !Çu th8, Þn !Va *Tnh & BP BEt@ ngZ 3µi 1h$t. iau *hi
ngZ, ta 3` nh_ng hCt !-t t#"n 3Ri #-1 xuMng ní!, B] h)t 1hÇn ní! t#ong
Bi. (i)1 B2, ta !ho !-t 3[a !h%t B^¬! 7"n *Tnh !Çn µi, ta 7Ê9 ti)1 Lt
i)n *Tnh !Çn µi *h-! BEt 7"n t#"n, ,ïng ta9 Ên xuMng µi thbo 3`ng
t#`n. Nh 3=9, sau 3µi 1h$t ta Bc !2 thP µi xong !R 2 tÊ *Tnh.
411. aIng '#nh "%, '#nh 2¸ c<i c\t ?Knh.
;hi !%t *Tnh, n)u *h8ng !2 ,ao !%t !hu9"n ,ïng, ta !2 thP tF 1
Rnh s. 3N ha9 7Ê9 1 h`n B- !uLi B=1 3N, sJ ,eng g2! nhjn !Va !h$ng
BP !%t *Tnh. ;hi !%t ta BEt thí! 3µo B&ng BÞnh !%t, ,ïng s.! 7Ê9
i)ng sµnh ha9 Rnh B- !uLi *u thµnh 3)t 7"n *Tnh, 7$! nµ9 ta !ho !Çn
bu Cnh ta9 7µ *Tnh sÏ t-!h #&i #a. i\ ,r ta ,ïng s. 3µ B- !uLi !%t BI!
*Tnh 3F B- !uLi 3µ s. !2 BL !.ng 7ín h¬n so 3íi *Tnh.
412. aIng lßng t$\ng t$%ng g\n c¸c 2A bfng th! tinh.
mh bAng thuy thinh bÞ #Cn 3N, ta !2 thP ,ïng 7`ng t#%ng t#.ng b8i *Tn
7"n 2 3)t 3N, #hi ,Tnh !h$ng 7Ci 3íi nhau. iau *hi hµn gsn xong, 7au sC!h
7`ng t#%ng t#.ng bÞ t#µo #a ngoµi. Cho sau nJa ti)ng, 3)t g%n sÏ ,Tnh
3µo nhau, BP th" 3µi ngµ9 n_a 7µ Bh ,ïng 7Ci sJ ,eng BI! nh !f, !ho ,ï
!2 bÞ 7^! t-! BLng 7ín !fng *h8ng sI 3)t 3N 7Ci n.t #a. 5h¬ng 1h-1 nµ9 !fng
!2 thP ,ïng BP ,Tnh !-! Bh s. nhW
phÇn (: c¸ch 97 l: c¸c 2A 8Ing hµng ngµD
413. aIng 9µ phßng 2h lµ' t$>n ng;n ?i)
Uµo ïa h6, thµnh 1hÇn ní! t#ong *h8ng *hT nhiau, !-! !-nh !Ja gw,
ng/n *Qo bµn ha9 tV th&ng #Êt !hEt *h2 *Qo. (a !2 thP ,ïng xµ 1h`ng b8i
7"n Q1 !Ja, ng/n *Qo nh 3=9 sÏ *Qo ,n ,µng.
414. `Õn cY thh lµ' t$>n c7& "n bfng "\t
N)u \ nhµ !2 !Ja bAng s%t, *hi B2ng N !2 hi+n tIng ,Tt, ta !2 thP
,ïng du n)n hoE! du b-nh xµ 1h`ng b8i 7"n bRn 7a !Ja tha9 !ho ,Çu
b8i t#¬n, nh 3=9 7µ !ho !Ja s%t B2ng N ,n ,µng.
415. C¸ch chBng ch) ">n lXt vµ) ?b 'Yng t&D
;hi 7µ s¬n sMng, t#í! h)t ta !Co Lt Tt xµ 1h`ng b8i 3µo 2ng ta9,
nh 3=9 s¬n sÏ *h8ng ,Tnh 3µo *Ï 2ng ta9, !ho ,ï s¬n !2 ,Tnh 3ao #Ja
!fng #Êt ,n sC!h.
41(. aIng thBc t,D $7& chni l@ng *it ">n
Ch]i 78ng sau *hi SuQt s¬n, s¬n ,Tnh \ 1hTa t#"n #Êt *h2 #Ja sC!h.
N)u ta Bb !h]i 78ng *ho%ng 3µo ní! !2 thuM! tY9, #hi ngZ '€0 ti)ng
!h]i sÏ sC!h nh íi.
41.. aIng nQc 9µ phßng 2h $7& chni *it v@i
Ch]i SuQt 38i sau *hi ,ïng, ta !2 thP ngZ Sua ní! xµ 1h`ng ngµ9
th. 2 7Ê9 ,Li Sua ní! 7µ sC!h.
:'
410.C¸ch vFn 2inh vKt tiÕt ?iP' "%c
(#í! *hi 3En Binh 3T ta Bb BÇu Binh !hj! 3µo b-nh xµ 1h`ng, *hi
3En 7Ci #Êt ,n /n gw.
419. C¸ch 2Yng 2inh t$En gJ t$¸nh bÞ n%t
;hi B2ng Binh t#"n gw t#-nh !ho gw *hWi bÞ n.t, ta !h$ K n"n B2ng
t#-nh nh_ng B&ng thí t#"n gw 7µ BI!.
42/.C¸ch "7 8ông chiÕc b;ng c¸t "it cW bk 2i
p/ng nhC! !f ha9 b/ng !2 !hÊt 7Ing *Q *hi ,ïng th&ng ,n 7µ hWng
BÇu t[, n"n ta th&ng bW n2 Bi.(u9 nhi"n *h8ng ,ïng BI! Bu nghb nhC! ta
!2 thP sJ ,eng n2 BP t#ang t#T nh_ng Bh ,ïng bAng gw !2 µu s%!. bCn
!2 thP tha *hRo !-!h sau.
€ ;hi 7í1 s¬n 7Çn !uMi 3µo gw gÇn *h8 ta *Qo thzng b/ng ,-n 7"n 7µ B€
I!.
€ iau *hi Bh gw Bc s¬n hoE! B-nh 3Q! ni xong, ta ,ïng *bo t#ong
suMt SuQt 7"n Et *h8ng b2ng !Va b/ng sau B2 ,-n b/ng 7"n ba Et gw
7µ BI!.
421. C¸ch t$¸nh "µn gJ ph¸t $& tiÕng
mP t#-nh !ho sµn gw 1h-t #a ti)ng *hi ta Bi Sua Bi 7Ci, ta !2 thP nhQt
3µo !-! *Ï !Va nh_ng i)ng gw t#"n sµn, ti)ng *"u sÏ *h8ng !`n n_a.
422. C¸ch lµ' 'Yc $O' c7& 2>n gi#n
mMi 3íi nh_ng !hi)! #6n !Ja nhW, ta !2 thP ,ïng *i b/ng 7oCi to 7uhn
!$! -o 3µo BP t#bo. Ow t#`n ,íi *i b/ng 7uhn 3µo gi- ,Z9 t#bo #6 !Ja,
1hia t#"n !ïng !Va #6 !Ja ta *hZu Lt hµng 7w *hu9)t. ;hi giEt th-o #a
#Êt thu=n ti+n.
423. Co lµ' '\c ¸) liEn h)µn.
N)u t#ong tV Bc t#bo !h=t SuÇn -o µ !hiau ,µi tV 3dn t=n ,eng BI!,
ta !2 thP t^ 7µ nhiau !hi)! 2!, wi !hi)! 2! 7Ci BI! 2! 3µo Lt !-i
%! -o Bc !2 -o %! 3µo. Nh_ng !hi)! 2! nµ9 !2 thP ,ïng ,Z9 Bi+n
to hoE! ,Z9 s%t !-! 7oCi to BP 7µ. (#"n wi !hi)! 2! ta Bau !2 thP
2! 7"n 1 !-i %! -o %! nh_ng Bh nhk. pAng !-!h nµ9 ta sÏ t=n ,eng
BI! nhiau ,i+n tT!h t#ong tV h¬n.
424. gµ' '\c t$N) *Çn bfng 8lD thip.
mP t#bo SuÇn 3µo t#ong tV µ *h8ng 7µ !ho SuÇn bÞ nhµu 7Ci ,n
,µng 7Ê9 #a, ta !2 thP ,ïng ,Z9 thb1 7oCi to 3[a 1hRi uMn thµnh hFnh
, hai BÇu 2! !Va %! t^ tCo nµ9 !2 thP 2! !hhng 7"n !hi)! %! t^ tCo
*h-! thbo hFnh thang. Nh 3=9, 3íi !hi)! %! t#bo SuÇn t^ tCo nµ9, ta 3[a
t=n ,eng BI! ,i+n tT!h, µ SuÇn BI! t#bo 7Ci 1hzng 3µ ,n 7Ê9.
425. aIng "+& bß giFt $O' lQi.
;hi giEt #6 7íi, ta !2 thP !ho 3µo t#ong ní! xµ 1h`ng Lt Tt s_a b`,
nh 3=9 #6 sau *hi giEt sÏ sC!h nh íi.
42(. aIng 2Ç lXc thBc l¸ giFt $O' lQi.
;hi giEt #6 7íi, n)u nh t#ong ní! xµ 1h`ng ta !ho th" Lt 3µi !-i
BÇu 7j! thuM! 7-, hi+u SuR sÏ tMt h¬n giEt xµ 1h`ng bFnh th&ng.
:0
42.. C¸ch t3n 8ông nh+ng chiÕc t5t cW.
(a !2 thP t=n ,eng nh_ng !hi)! tÊt !f #-!h 7uhn 3µo ta9 ,ïng BP 7au
b2ng B6n, bFnh hoa !2 hoC ti)t 7hi 7„, Bh *hR t#ai, nh 3=9 3[a ti+n 7Ii
7Ci hi+u SuR, ti)t *i+.
420. C¸ch t3n 8ông nh+ng chiÕc 2w& h¸t cW.
Uíi nh_ng !hi)! Bra h-t !f bAng nh^a bW Bi, ta !2 thP h¬ 7"n b)1
!ho a #hi ,ïng ta9 nhk nhµng uMn thµnh hFnh 7- sbn, 7µ thµnh Lt
!hi)! Bra B^ng hoa SuR BL! B-o, !fng !2 thP uMn thµnh nh_ng hFnh
*h-! thbo K uMn 7µ Bh BP bµ9 hoE! B^ng !-! 3=t 1hY *h-!, !fng
#Êt BE! bi+t.
429. C¸ch c\t, ?h)&n g1ch t$¸ng 'Nn.
N)u ta !Çn !%t hoE! *hoan gC!h bn t#í! ti"n ta 1hRi ngZ gC!h
3µo t#ong ní! t[ 'G € 4G 1h$t, hoE! th&i gian !2 thP ,µi h¬n BP gC!h
uMng no ní!. iau B2, ta !/n !. 3µo hFnh ,Cng BÞnh !%t t#"n gC!h, ,ïng
b$t *u 3µo Et sau !Va gC!h, ,ïng *F nhjn BÇu !2 7Ni 7µ bAng thQ1
!%t bW nh_ng 1hÇn *h8ng !Çn thi)t !ho B)n *hi thµnh hFnh !h$ng ta
!Çn, xung Suanh 3ian 3i"n gC!h ,ïng B- µi nhsn 7µ BI!. N)u 7µ *hoan
7w, ta !2 thP ,ïng fi *hoan hoE! *Qo *hoan t[ Et sau !Va 3i"n gC!h.
43/. C¸ch 97 l: c7& bÞ ?Kch chFt.
iµn nhµ *h8ng 1hzng sÏ Rnh h\ng B)n !Ja *hi B2ng \. (a !2 thP
,ïng giÊ9 #-1 B-nh 7"n Et sµn nhµ, BY9 Bi BY9 7Ci !-nh !Ja 3µi 7Çn, sau
*hi !-nh !Ja bÞ µi `n, !Ja B2ng \ sÏ t#\ n"n ,n ,µng.
431. C¸ch 97 l: c¸nh c7& to 2<ng 'm.
;hi !hu9Pn B)n !hw \ íi, !2 *hi !h$ng ta gE1 1hRi nh_ng bL !Ja
sau *hi B2ng 7Ci t^ BLng \ #a. m2 7µ ,o *hi 7%1 bRn 7a 3µo !Ja, Bc 7%1
S$a *T!h ?Su- !hEt@ !`n *hb h\ gi_a !Ja 3µ *hung !Ja 7Ci #Lng, n"n *hi ta
B2ng !Ja, !Ja 7Ci t^ BLng \ #a. mMi 3íi nh_ng bL !Ja nh 3=9, ta !2 thP
,ïng BÇu nh] Binh !Va b$a B+ 3µo gi_a !Ja 3µ bRn 7a sau B2 nhk
nhµng *hQ1 !Ja 7Ci, nh 3=9 thbn bRn 7a sÏ h¬i !ong Bi, !Ja 3µ *hung sÏ
B2ng s-t BI! 3µo nhau. Ch$ K *hi Q1 *h8ng ,ïng s.! Su- Cnh, !Çn 1hRi
7µ nhk nhµng, Lt 7Çn *h8ng BI! thF 7µ 2 7Çn. Oµ nh 3=9, ta sÏ giRi
Su9)t BI! 3Ên Ba nµ9.
432. C¸ch thiÕt ?Õ vµ t$ng bµD 2A gJ.
;hi !hu9Pn nhµ B)n !hw \ íi, nhiau *hi 3F s%1 x)1 Bh ,ïng t#ong
nhµ µ ta gE1 1hRi #Êt nhiau #%! #Mi. mP t#-nh BI! tFnh t#Cng x)1 Bh
*h8ng 3[a K ha9 ,o !ha tTnh to-n µ 7µ hWng !R !hÊt 7Ing !Va Bh ,ïng,
ta n"n Bo ,i+n tT!h nhµ \ t#í! #hi 3Ï t#"n giÊ9 ,^a thbo ty 7+ thu nhW. mh
,ïng t#ong nhµ !fng !/n !. 3µo ty 7+ thu nhW 3Ï t#"n giÊ9 !.ng, !%t #a t[ng
Rng. iau !ïng, ta Bb nh_ng Rnh giÊ9 !%t #a BEt 3µo !-! 3Þ t#T t#"n
s¬ Bh 1h`ng \, tF !ho Bh ,ïng nh_ng 3Þ t#T thT!h hI1 nhÊt, 3=9 ta 3[a
BN tMn th&i gian 3[a *h8ng Êt nhiau !8ng s.!.
433. C¸ch lµ' "1ch bôi t$En 9& l@ng nhng
(a !2 thP b" xa78ng #a ngoµi 1h`ng, ,ïng Sub B=1 nhk !ho bei ba9
h)t 7µ BI!. Nhng b" #a th&ng *h8ng ti+n, ta !2 thP ti)n hµnh t#ong nhµ
thbo !-!h nh sau: ta 7Ê9 *h/n b8ng hoE! *h/n 3Ri xa78ng thÊ ní!, 3%t
*h8 #Ri t#"n Et xa78ng #hi ,ïng Sub B=1 nhk, bei sÏ b=t #a 3µ thÊ 3µo
:5
t#ong *h/n. N)u 7µ Lt 7Çn !ha sC!h, ta !2 thP 7µ 3µi 7Çn !ho B)n *hi
sC!h.
434. C¸ch lµ' "1ch bôi t$En giLng 2P'
Hi&ng B+ E! ,ï BP t#ong nhµ nhng !fng !2 #Êt nhiau bei. N)u
ta ,ïng !h]i ha9 Sub B=1 !ho sC!h bei, bei sÏ ba9 *h%1 1h`ng, th=t 7µ 7Ii
bÊt !=1 hCi. (a !2 thP 7Ê9 SuÇn -o !f bAng 3Ri ni78ng Bbn giEt sC!h 1h¬i
*h8, *hi !Çn 7au bei, ta ,ïng nh_ng !hi)! SuÇn -o !f nµ9 7µ *h/n 7au 7au
thbo Lt B&ng \ t#"n gi&ng, ,o sinh #a trnh Bi+n 7ín, 7í1 bei sÏ ,Tnh 3µo
*h/n 7au, ,ïng ní! giEt sC!h #hi ,ïng ti)1. (a n"n ,ïng 2€' Rnh !ïng Lt
7$! nh 3=9 sÏ nhanh 3µ hiPu SuR h¬n.
435. aIng g&n lîn "Bng 2h hµn nAi bfng "\t thip bÞ th-ng
N)u nhi bAng s%t thQ1 bÞ thVng, ta !2 thP ,ïng gan 7In sMng t#Ln 3íi
BÊt sQt, SuÊ9 thµnh bïn #hi t#-t 3µo !hw bÞ thVng, nhi hµn thbo !-!h nµ9
!µng nÊu !µng !h%!.
43(. aIng 8lD nh@' 2h hµn 2A bfng nh@' bÞ $J
Nhi nh8, Ê nh8, !h=u nh8 ,ïng th&i gian 7Zu th&ng xuÊt hi+n
nh_ng 7w #] nhW, ta !2 thP ,ïng sIi nh8 t-n 3µo nh_ng !hw bÞ #` Ê9.
C-!h 7µ nh sau: Dïng ,Z9 Bi+n !f 7µ bAng nh8, !%t 7Ê9 ,Z9 nh8
!%t thµnh t[ng BoCn ,µi bAng 1…2 !hi)! Binh gi, ,ïng *F *k1 !hEt
2…' BoCn nh8 3[a !%t, !`n 7Ci 1…' ,ïng b$a B=1 thµnh ,Cng f Binh t-n
3µo !hw bÞ #w. mMi 3íi nhi !h=u ta t-n t[ 1hTa ngoµi, Ê ta t-n t[ 1hTa t#ong.
iau B2, ta ,ïng Bh bAng s%t !2 Et 1hzng *" 1hÇn f !Va Binh, ,ung
b$a !on t-n nhk 3µo BÇu *ia ?BÇu 2…' ,ïng *F *k1 Bc n2i \ t#"n@ !ho
bk1 giMng nh hFnh f !Va Binh f ,-n !hEt 3µo ba Et Bh ,ïng bÞ
thung#. !uMi !ïng ta !ho BÊt B6n t#Qt *Tn xung Suanh !hw 3[a t-n 7µ BI!.
mÊt B6n !2 thP t#Ln !ïng 3íi thC!h !ao ,Çu t#Yu 3µ nh^a tïng ,¬ng.
43.. aIng vk h<p thBc 2¸nh $;ng bfng ?i' l)1i 2h hµn 2A
lµ' bfng nh@'.
mP 3- nh_ng Bh bAng nh8 bÞ thVng, ta !2 thP t=n ,eng !-! 3W
thuM! B-nh #/ng bAng *i 7oCi BP 3-. (a !2 thP 7µ nh sau: 7Ê9 hL1 B^ng
thuM! B-nh #/ng t-!h #a, #Ja sC!h, 3" 7Ci th=t !hEt ?!-ng !hEt !µng tMt@
thµnh Sub !2 *T!h th¬ng 3[a 3íi 7w thVng Bb Sub !%t thanh‹ t[ng BoCn,
t-n 3µo !-! 7wthVng nh !-!h 7µ \ t#"n, xung Suanh !-! 7w b8i th" Lt Tt
38i BE! Bc t8i 7µ BI!.
430. C¸ch phôc hAi 5' nQc nh@' bÞ 'Yp
€ ta B] BÇ9 ní! 3µo t#ong Ê bÞ 21, !% 3`i b¬ 3µo t#ong Ê.
(a ,ïng 3Ri nhQt !hEt 3µo 3`i Ê, b¬ h¬i 3µo t#ong Ê, Ê sÏ 1he! hhi
7Ci t#Cng th-i ban BÇu.
€ N)u 3íi nh_ng !hi)! Ê nhW, ta !2 thP B] BÇ9 ní! 3µo t#ong Ê,
B=9 !hEt n%1 Ê, sau B2 nhQt Ê 3µo ng/n B- tV 7Cnh. sau *hi ní!
B`ng thµnh B-, *hi thP tT!h ní! t/ng 7"n 7µ !ho Ê 1hFnh #a,
439. `inh ch¸) 2h ch+& nAi 25t bÞ $ß nîc
Nh_ng !hi)! nhi BÊt íi ua th&ng ha9 bÞ #` ní!. ;hi ,ïng 7Çn BÇu
ti"n, tMt nhÊt ta n"n ninh !h-o hoE! 7uL! t sIi, sau *hi /n xong *h8ng !Çn
!W #Ja nga9 µ ti)1 te! b%! 7"n b)1 ninh ti)1 !ho ní! b"n t#ong *h8 !Cn,
7Ê1 Bi nh_ng 7w nhW t#"n nhi BÊt, sau B2 Bb #Ja sC!h ti)1 te! sJ ,eng.
:4
Ch$ K *hi b%1 nhi t[ b)1 xuhng ta *h8ng BI! BEt nga9 xuhng nan gC!h
ha9 nan xi /ng µ n"n BEt 7"n 3`ng bAng s%t gihng nh *hiang b)1 BP
nhi+t BL hC t[ t[, nh 3=9 t#-nh BI! n.t nhi ,o nguLi BLt ngLt µ !`n *Qo
,µi tu]i thj !Va nhi.
44/. C¸ch chBng n%t ch) ch3 "µnh
Ch=u sµnh 3[a ua 3a *h8ng n"n ,ïng nga9, t#í! ti"n, ta n"n Bun ní!
s8i !ho !h=u sµnh 3µo ngZ, n)n ní! ng=1 !h=u thF !µng tMt, n)u *h8ng
ta !2 thP !hao nghi"ng !h=u, 7µ !ho !h=u BI! ngÇ Bau ní!, BIi B)n
*hi !h=u uMng no ní! t.! 7µ *h8ng !`n ti)ng sF sF n_a thF ta !ho !h=u
#a. Uíi !-!h 7µ nµ9, ta !2 thP *Qo ,µi tu]i thj !Va !h=u, Bhng th&i gi$1
!h=u t#\ n"n sC!h sÏ s-ng b2ng.
441. C¸ch g\n 2A gB'
Dïng 1GGg s_a b`, 3[a *huÊ9 ta 3[a !ho 3µo Lt Tt ,Ê !ho B)n
*hi s_a b` t#\ thµnh ,Cng s-nh. iau B2 7Ê9 1…2 7`ng t#%ng !Va Lt SuR
t#.ng gµ t#Ln Bau 3íi ní! B] 3µo !h=u SuÊ9, Bhng th&i !ho Lt 7Ing 38i
sMng 3&a 1hRi 3µo SuÊ9 Bau !ho t#\ thµnh *bo Su-nh. (a ,ïng !hÊt *bo
nµ9 BP ,Tnh nh_ng Rnh gM Bc 3\, ,ïng ,Z9 buL! !hEt 7Ci !h& gÇn
*h8 ti)1 te! !ho 7"n b)1 h¬, sau *hi *bo nguLi 7Ci !-! 3"t n.t sÏ BI! g%n
!hEt 3íi nhau. N)u 3=t 3N *h8ng 7ín 7% ta !2 thP giR sM 7Ing ngu9"n
7i+u ,ïng 7µ *bo.
442. C¸ch g\n 2A "%
ta 7Ê9 1 thFa nhW 1h6n !hua, Lt thia to ní! !ho 3µo Bh B^ng Bun
n2ng, Bun !ho B)n *hi ní! 3µ 1h6n !hua t#\ thµnh ,ung ,Þ!h t#ong suMt.
?nh bLt s%n@. (a Bb Bh s. bÞ 3N ,ïng ní! n`ng #Ja sC!h 7au *h8, nhZn
7$! ,ung ,Þ!h Bang !ong n2ng, b8i Lt 7í1 th=t ,µ9 3µo !hw bÞ 3N #hi !ho
,Tnh 7Ci, nh 3=9 3)t ,Tnh sÏ #Êt !h%!.
443. C¸ch hµn 2A "\t t$¸ng 'Nn
€ mMi 3íi 7oCi Bh nµ9, !ho h¬i 3a B=1 nhk 7µ Êt 7í1 nb, ta !2 thP
,ïng 7`ng t#%ng t#Ln 3íi bLt 38i sMng t#Ln thµnh hh b8i 3µo !hw 7í1 bn bÞ
bong, sau *hi BP *h8 7Ci ti)1 te! sJ ,eng BI!.
€ mMi 3íi Bh s%t bÞ 3a B=1 bong Êt 7í1 bn, ta !2 thP 7Ê9 tJ thRo
nhung ?!2 b-n \ hi+u thuM! B8ng 9@ BMt !h-9, ,b ,ung ,Þ!h BI! !hR9
#a t[ thRo nhung *hi BMt nhW 3µo n¬i bÞ bong s. 7µ BI!. Xwi 7Çn nh 3=9 !2
thu sJ ,eng t#ong 3ong 1…2 n/. ta !ung !2 thP ,ïng 7it818n ?1 7oCi !hÊt !2
thP ,ïng 7µ s¬n µu t#%ng@ hoµ 3íi 3Q! ni thµnh *bo BP hµn !fng #Êt
tMt.
444. C¸ch ch+& ?h)¸ *Çn
€ ;ho- SuÇn 7Zu ngµ9 *h8ng ,ïng !2 thP ,Tt #Êt *h2 *Qo, 7$! nµ9 !2
thP ,ïng xµ 1hong b8i 7"n hai #/ng *ho-, nh 3=9 *ho- sÏ t#¬n 7Ci nh ban
BÇu.
;ho- SuÇn *hi *Qo *h8ng *hQ1 7Ci BI!, n)u 7µ ,o *hoRng !-!h \ 2
i)ng s%t nhW \ 2 BÇu *ho- bÞ #Lng #a, !ho ,ïng *F *k1 !ho thT!h hI1
7Ci 7µ sJ ,eng BI!. Ch$ K *h8ng n"n *k1 Lt 7Çn Su- !hEt nh th) sÏ *h8ng
*Qo *ho- BI!.
::
445. C¸ch 'm ?h)¸ *Çn, ¸) bfng "\t bÞ gT
;hi *ho- bAng s%t go th&ng #Êt *h2 *Qo. (a !2 thP nhW 3µo Lt !h$t
,Çu -9, #hi !ho 3µo Lt Tt bLt !hF !h 3=9 *ho- sÏ 7Ci *Qo BI! nh !f.
44(.C¸ch 97 l: ch=& ?h)¸ bÞ gpD ?hi 'm ?h)¸
N)u *hi \ *ho- ta ,ïng s.! Su- Cnh sÏ 7µ gc9 !hFa *ho- t#ong ]
*ho-. ;h8ng !Çn 1hRi 7o 7%ng, ta !ho !Çn Bb !hu8i !hFa *ho- 3[a bÞ
gc9 !hj! 3µo 7w *ho- 7µ !ho BÇu bÞ gc9 t#ong 7w *ho- 3µ BÇu !`n 7Ci /n
*hí1 3íi nhau ,ïng s.! Cnh Ên 3µo t#ong Sua9 nhk !hu8i !hFa *ho- *ho-
sÏ \ #a BI!.
44.. C¸ch g\n 2A nho&
€ -o a bÞ #-!h, ta !2 thP Bb !h] bÞ #-!h *hí1 3µo nhau, #hi BEt
7"n t#"n Lt t& giÊ9 b2ng *Tnh, ,ïng bµn 7µ !2 nhi+t BL 3[a 1hRi 7µ nhk
3µi 7Çn t#"n ba Et giÊ9 b2ng *Tnh, 3Ri ni78ng Wng sÏ bÞ ,Tnh 7Ci 3íi
nhau. N)u bÞ thVng Lt 7w nhW ta !2 thP ,ïng *Qo !%t Lt i)ng ni78ng
to h¬n 7w thVng Lt !h$t #hi Q1 7"n t#"n !hw thVng, B=9 7"n t#"n Lt t&
giÊ9 b2ng *Tnh, !-!h 7µ giMng nh t#"n 7µ BI!.
€ Cfng !2 thP ,ïng 7Ni !a gc9 BEt 7"n b)1 7` nung n`ng 7µ Bh hµn
nh^a bÞ #Cn n.t, 3[a ti+n 7Ii 3[a *h8ng Êt th&i gian.
440. C¸ch "7& ?Knh 2N)
€ N)u *h8ng a9 7µ gc9 gjng *Tnh, ta !2 thP ,ïng giÊ9 #-1 µi Sua
!h] gc9 #hi 7Ê9 Lt Tt axbt8n nhW 3µi gijt 7"n 2 BÇu bÞ gc9 !Va gjng
*Tnh, *hi t#"n hai Et BÇu gc9 !2 biPu hi+n !Va ,Tnh thF ta nhk ta9 Ên
!ho /n *hí1 3µo nhau, !h& !ho *h8 *Tnh ti)1 te! sJ ,eng BI!.
€ ChZn *Tnh bÞ #Lng, *hi Bbo #Êt ,n bÞ #¬i. mP gi$1 !o !hZn *Tnh
7Ci, ta ,ïng fi ,ao nhjn !Co nhk 3µi 7Çn n¬i giao ti)1 !Va !hZn *Tnh 3µ
gjng *Tnh. OÊ9 2 Sub t/ ,kt, b8i *bo ,-n 7"n Lt Et !Va Sub t/. mb
Et Sub t/ !2 *bo ,Tnh 3µo Et \ BÇu gjng *Tnh, \ !hZn *Tnh #a
BP Q1 !hEt Sub t/ 7Ci #hi ,ïng ,ao !Co !%t bW BoCn t/ th[a. Oµ nh
3=9, *Tnh Bbo %t 7Ci !2 thP ti)1 te! sJ ,eng nh bFnh th&ng.
449. C¸ch ch+& nAi 8& b>' 9N 21p.
p¬ sJ ,eng 7Zu ngµ9, nhi ,a #Êt ,n bÞ µi `n, *h8ng thP Q1 nQn
*hT. HE1 t#&ng hI1 nµ9, ta th-o b¬ 7Ê9 i)ng B+ nQn \ 1hTa ,íi #a,
,ïng 3Ri SuÊn 3µi 3`ng xung Suanh i)ng B+, 7µ !ho nhi ,a 1hFnh
#a. Chiau #hng !Va Rnh t[ 5 € >, tMt nhÊt 7µ ,ïng 3Ri ni 78ng !2 tTnh
Bµn hhi hoE! i)ng 3Ri Q1 th[a BP SuÊn. iau *hi SuÊn 3Ri xong, ta
,ïng ,Z9 buL! !hEt BP 3Ri *h8ng bÞ t#It xuMng. mb nhi ,a 3µ B+ nQn
b8i 7"n Lt Tt ,Çu -9, 7%1 3µo Mng b¬. ;hi ,ïng thJ, n)u thZK !`n h\,
ta ti)1 te! SuÊn th" 3µi 3`ng 3Ri n_a 7µ BI!.
45/. C¸ch lµ' vßi nQc cW 'Qi t$m l1i.
U`i ní! ,ïng 7Zu sÏ bÞ Bbn, t#í! ti"n ,ïng *h/n *h8 #%! bLt F BP
7au, ti)1 B2 ,ïng *h/n ít 7au, sau B2 7Ci ,ïng *h/n *h8 7au. Nh 3=9, 3`i ní!
3[a BI! 7au b2ng, 3[a *h8ng bÞ Rnh h\ng B)n ba Et *i 7oCi.
451. C¸ch ch+& vßi nQc bÞ $ß $T.
;hi gE1 hi+n tIng ní! bÞ #` Sua 3`i, ta !ho !Çn ,ïng !& 7" th-o n%1
3an 7Ê9 3`ng B+ ?gio/ng@ bÞ µi `n b"n t#-i 7- gi2 \ ,íi BÇu 3an #a
tha9 3µo B2 Lt !-i 3`ng B+ ?gio/ng@ !h%n ní! íi #hi 3En !hEt n%1
:>
3an 7Ci 7µ xong. N)u t#ong nhµ !2 n%1 !hai 7j bAng !ao su, ta !2 ,ïng BP
tha9 3`ng B+, hi+u SuR !fng *h8ng *Q 7µ bao.
452. C¸ch 97 l: vßi nQc ph¸t $& tiÕng An.
UEn nJa 1hÇn t#"n !Va 3`i ní! #a, nhÊ! Z Q1 !Va 3`i ní! 7"n #hi bW
i)ng B+ !ao su #a, !/n !. 3µo B&ng *Tnh !Va tÊ Q1 ,ïng x/ xb
BC1 !%t Lt i)ng to h¬n *hoRng 1.5 BP 7µ i)ng !hMng hn,
BEt !ho !Zn #hi 7%1 3µo gi_a B+ !ao su 3µ tÊ Q1, sau B2 7%1 7Ci nh
!f 7µ BI!.
453. C¸ch ch+& Bng nQc bÞ $ß.
(a ,ïng Lt i)ng !hF nhW ha9 sIi !hF hoE! ,Z9 thQ1 C *Ï BEt
3µo !hw thVng ?nhW@ !Va Mng ní!, ,ïng b$a !on B=1 !ho i)ng !hF ,Tnh
!h%! 3µo t#ong *hb h\, B=1 !ho Bau 3µ 1hzng 3íi ba Et !Va Mng ní!
7µ BI!.
€ OÊ9 x/ xb BC1 #-!h !%t thµnh ,Z9 ,µi ?'' € 44@ Q1 3µo !hw #o
ní! !Va Mng ní!, ,ïng ,Z9 3µ ,Z9 thQ1 SuÊn buL! !hEt 7Ci.
€ Dïng xi /ng 3µ thC!h !ao t#Ln 3íi nhau ?to 7+ 1GG:5@ !ho ní! 3µo
SuÊ9 Bau, t#-t 3µo n¬i bÞ #` t#"n Mng ,dn ní!, *hoRng ' gi& sau 3)t t#-t sÏ
B8ng !hEt 7Ci.
€ OÊ9 1 n$t gw nhW 3[a 3íi 7w thVng, n$t 3µo 7w thVng, ,ïng b$a gw
B2ng nhanh 3µo n$t gw !ho !h%! 7Ci, B2ng !ho B)n *hi 7w thVng *h8ng
!`n #o ní! 7µ BI!.
454. C¸ch th@ng Bng nQc 8qn nQc th#i bÞ t\c.
;hi Mng ní! thRi bÞ t%!, ta !2 thP 7Ê9 Mng nh^a 3[a 3íi 3`i ní!, Lt
BÇu !% 3µo 3`i ní!, BÇu *ia thj! sZu 3µo t#ong Mng ,dn ní! thRi
*hoRng 'G!, sau B2 ta ,ïng 1 i)ng 3Ri !hÊt 7i+u b8ng hoE! *h/n Et
n$t *Tn *hb h\ gi_a thµnh Mng ní! thRi 3íi thµnh Mng nh^a, ,ïng ta9 Ên
!hEt BP t#-nh !ho *hWi bÞ 7ong #a. iau !ïng, nh_ng th. bÞ t%! t#ong Mng
sÏ h)t bÞ t%!.
455. C¸ch chBng n%t ch) thQt 'Qi.
(hít gw íi ngZ !hF 3µo ,ung ,Þ!h ní! uMi 3íi to 7+ 15GGg ní!
hoµ 3íi 5GGg uMi, *hoRng sau Lt tuÇn 7Ê9 #a, *hi ,ïng thít sÏ *h8ng bÞ
n.t.
45(. C¸ch chBng $1n n%t ch) 2A "%.
(a Bb Bh s. íi ua 3a bW 3µo nhi ní! uMi Bun 15 1h$t, Bh s. sÏ
,ïng BI! 7Zu ban.
45.. C¸ch ?i) 8µi tni thX "7 8ông ch) gi);ng c&) " m nAi ¸p
"5t.
€ U`ng !ao su \ nhi -1 suÊt sau *hi ,ïng Lt th&i gian sÏ Êt Bi tTnh
Bµn hhi, 7µ !ho nhi *h8ng BI! *Tn. mP *h%! 1he! tFnh t#Cng nµ9, ta
,ïng Lt BoCn ,Z9 !hun t#`n, ,µi t¬ng B¬ng 3íi 3`ng !ao su, *k1 3µo
t#ong *hb *k1 3`ng !ao su, hi+u SuR sÏ *h8ng *Q 3`ng !ao su íi.
€ ;hi gio/ng !ao su !Va nhi -1 suÊt bÞ h\, ta !2 ,ïng ,ao s%! nhjn
!%t Bau 3µ sZu 3µo gi_a -ng 7„ !Va 3`ng !ao su *hoRng '€0,
,ïng ,Z9 thQ1 *h8ng #o, ,Z9 Bhng hoE! ,Z9 *i 7oCi *h-! !2 BL ,uo
tMt, B&ng *Tnh *hoRng G.:, 7Ê9 1 BoCn ,µi gÊ1 ' 7Çn B&ng *Tnh !Va
3`ng !ao su, !hia Bau thµnh 0 1hÇn, nC 3µo t#ong -ng Bc #C!h !Va
:D
3`ng. Uíi !-!h 7µ nh 3=9, sau *hi sJ ,eng Lt th&i gian n)u 7Ci bÞ h\, ta
!ho !Çn t/ng B&ng *Tnh !Va ,Z9 *i 7oCi 7"n !ho thT!h hI1 7µ 7Ci sJ ,eng
BI! nh bFnh th&ng.
450. C¸ch h> 8iE' ,'.
(a ,ïng Lt !-i 3` ?Bh ,ïng *h-! !fng BI!@ 1hV 1 7í1 uMi /n \ B-9,
Bb ,i" BEt 7"n t#"n, sau 3µi 1h$t ,i" sÏ *h8 nga9. N)u !ho !2 3µi
Sub ,i" ta !2 thP !% t#^! ti)1 3µo t#ong t2!, 3µi 1h$t sau 7Ê9 #a 7µ sJ
,eng BI!.
459. `hY' l7& bfng vk t$%ng.
Dïng 3W t#.ng B=1 nhW BP nh2 b)1, *h8ng 1hRi ,ïng !Vi, 3[a
thu=n ti+n 7Ci ti)t *i+.
4(/. 6Õp th&n tn )ng 2@i vµ ph>ng ph¸p nhY' l7& nh&nh.
(#í! ti"n, ta BEt 3µo t#ong b)1 1 3i"n xo than t] ong, !ho th" than
!Vi nhW 7"n t#"n, ,ïng giÊ9 bW Bi ha9 nh_ng 3=t nh2 b)1 *h-! BP BMt
!h-9 than !Vi. mIi sau *hi than !Vi Bc !h-9 toµn bL, ta Bb than t] ong
íi BEt 7"n t#"n 7µ xong. N)u !Çn 7Ja gÊ1, ta !2 thP BEt 7"n t#"n Lt
!hi)! Mng h$t 7Ja. Nh2 b)1 than bAng !-!h nµ9 *h8ng *h2i *h8ng h8i, so
3íi ,ïng !Vi BP nh2 7Ja nhanh 3µ ti)t *i+.
4(1. C¸ch "5D th&n ,'.
;hi BMt than ít n)u 3dn thbo !-!h !f !ho than 7"n t#"n, *h8ng nh_ng
7Ja 7Zu bQn µ !`n bÞ nhiau *h2i. N)u ta tha9 B]i !-!h 7µ, BEt 3i"n
than Y xuMng ,íi, !ho 3i"n than !h-9 7"n t#"n, !h& !ho 3i"n than !h-9 gÇn
tµn #hi B]i 3Þ t#T !ho 3i"n than Y. Nh 3=9, ta !2 thP t=n ,eng nhi+t BL
toR #a !Va 3i"n than Bang !h-9 sÊ9 *h8 3i"n than Y. mMi 3íi b)1 than B8i,
!-!h nµ9 #Êt !2 T!h, b\i Su- t#Fnh sÊ9 than, ta 3dn !2 thP Bun nÊu BI!,
Bhng th&i, ní! t#ong than Y bÞ sÊ9 bM! thanh h¬i, *hi 7"n B)n gi_a 3i"n
than bÞ nhi+t BL !ao 1hZn giRi thµnh *hT 8x9 3µ h9B#8, gi$1 !ho than
!h-9 !µng BI h¬n.
4(2. C¸ch - bÕp RbÕp th&n 2@iS tiÕt ?iP' th&n.
;hi bW th" than 3µo BP V b)1, ta BEt 7µ sao !ho 7w 3i"n than íi
7+!h Bi 1…2 so 3íi 7w 3i"n than !f, sau B2 B2ng *Tn !Ja b)1 7Ci. ;hi !Çn sJ
,eng, ta !ho !Çn BEt 7w than thzng 7Ci 3íi nhau 7µ !2 thP Bun nÊu BI!.
pAng !-!h nµ9 !2 thP ti)t *i+ BI! than *hi V b)1.
4(3. Ph>ng ph¸p tiÕt ?iP' th&n c-i.
(a ,ïng ní! uMi BE! 1hun 7"n than !Vi, *hi BMt than 7Ing nhi+t sÏ
t/ng 7"n, *h2i 7Ci Tt, nh 3=9 ta !2 thP ti)t *i+ BI! 1…' sM than.
4(4. j@i lµ' '5t ?hYi th&n.
mMi 3íi nh_ng gia BFnh Bun than, *h2 !hÞu nhÊt 7µ *hi 1hRi ïi than.
N)u bCn t^ 7µ than gC!h hoE! than t] ong, bCn !2 thP ,ïng ní! 38i tha9
!ho ní! BP t#Ln than, nh 3=9 ïi h8i !Va than *hi Bun sÏ Êt Bi. N)u
*h8ng t^ 7µ than µ Bi ua ssn, bCn !2 thP Bb nh$ng 2…' 3i"n than
t] ong 3µo t#ong 38i hh 7ocng, sau B2 7Ê9 #a BP 3µo n¬i #Z -t. ;hi
,ïng BP BÇu nh$ng 38i híng 7"n t#"n #hi BEt t#ong b)1, ïi *h2i !fng sÏ
BN Bi.
>G
4(5. C¸ch tiÕt ?iP' nhiPt ch) 2A 8Ing gi& 2=nh.
mMi 3íi nhi 3µ Ê Bun ní! B-9 1hzng, ta Bo 7Ê9 B&ng *Tnh 7ín nhÊt
!Va B-9 nhi hoE! Ê, sau B2 !/n !. thbo B&ng *Tnh 3[a Bo, ta 7µ Lt
!hi)! 3`ng *i 7oCi sao !ho 3`ng *i 7oCi 7ín h¬n thµnh nhi *hoRng 5
?B&ng *Tnh !Va 3`ng *i 7oCi t[ '€5!. ;hi nÊu !¬, BEt nhi !¬ 3µo
t#ong 3`ng *i 7oCi. Nh 3=9, *hi nÊu, ta !2 thP t=n ,eng nhi+t 3F nhi+t
*h8ng !ho 7µ n2ng nhi µ !`n !2 thP Bi 7"n ,j! thbo thµnh nhi, 7Ii ,eng
t#i+t BP BI! 7Ing nhi+t toR #a. Uíi !-!h nµ9 ng&i ta Bo 7Ing nhi+t ti)t *i+
*hoRng >ƒ.
4((. C¸ch chBng 'L ch) ?Knh 2N) '\t.
Xïa B8ng *Tnh gE1 h¬i n2ng ,n & 7µ ta nhFn *h8ng #„. (a !2
,ïng xµ 1h`ng b-nh hong *h8 b8i 3µo hai %t !Va *Tnh, sau B2 ta xoa
Bau 3µ 7au b2ng 7µ xong. Uíi !-!h nµ9 ta 7µ BMi 3íi g¬ng t#ong 1h`ng
t%, g¬ng !fng sÏ *h8ng bÞ & wi *hi ta t% bAng ní! n2ng.
4(.. C¸ch gi+ ch) @ 'm g5p 2îc linh h)1t.
XuMn \ gÊ1 8 BI! 7inh hoCt, ta !2 thP thonh thoRng \ 8 #a ,Li 7"n
t#"n 8 Lt Tt ní! n2ng. Díi t-! ,eng !Va ní! n2ng, 3Ri 8 sÏ !/ng Bau thbo
gjng 8, nga9 !R *hi 3Ri 8 Bc *h8 !fng *h8ng bÞ bi)n ,Cng, gi$1 ta wi *hi
B2ng \ 8 ,n ,µng h¬n.
4(0. C3n 8ông v#i c-& nh+ng chiÕc @ cW.
Nh !h$ng ta Bc bi)t, 3Ri ,ïng 7µ 8 th&ng *h- ban. mMi 3íi nh_ng
!hi)! 8 !f, hWng µ 3Ri 8 3dn !`n tMt, ta !2 thP th-o #a !h_a thµnh
nh_ng !hi)! t$i x-!h ta9. C-!h 7µ *h- B¬n giRn: ta Bb 3Ri 8 th-o #a
thµnh t[ng Rnh ?> Rnh@ giEt sC!h, 1h¬i *h8 7µ 1hzng, sau B2 ,ïng 4
Rnh BRo ngI! BÇu ghQ1 thµnh hFnh !h_ nh=t, 2 Rnh !`n 7Ci 7µ Suai
t$i. Nh 3=9 !h$ng ta Bc !2 1 !hi)! t$i x-!h ta9 *h- Bk1.
4(9. C¸ch lµ' 'V' 8lD th4ng 'Qi.
DZ9 th[ng íi b+n th&ng #Êt !.ng, *hi sJ ,eng #Êt *h8ng ti+n 7Ii. mP
ti+n sJ ,eng, ta Bb ,Z9 ngZ 3µo ní! xµ 1h`ng *hoRng 5 1h$t, ,Z9 sÏ
a #a.
4./. Co lµ' chni l@ng.
(a !2 thP t=n ,eng 78ng Mng !.ng !Va gµ 3Þt, buL! 7Ci thµnh !h]i
78ng, ,ïng BP SuQt bei #Êt ti+n 7Ii.
4.1.Co chÕ 2P' ngAi bfng l@ng vÞt.
(a 7Ê9 78ng !-nh, Bu8i, n¬i !2 78ng Mng !.ng !Va 3Þt #Ja sC!h, 1h¬i
*h8, xQ 7Ê9 78ng a, 3.t bW Mng !.ng BP nhhi gMi, B+ nghi hoE!
B+ gi&ng sÏ #Êt ".
4.2. C¸ch $7& h)& nho&.
Hoa nh^a BEt bµ9 7Zu ngµ9 sÏ bÞ bei bYn, 3íi nh_ng !hw bei sZu
3µo t#ong #Êt *h2 #Ja sC!h. N)u nhµ !2 -9 giEt, !8ng 3i+! sÏ BI! th^!
hi+n #Êt B¬n giRn nh sau: ta !ho Lt 7Ing ní! 3[a 1hRi 3µo t#ong -9,
n)u hoa Su- bYn !2 thP !ho Lt Tt xµ 1h`ng. ;hi giEt hoa, ,íi t-! ,eng
!Va ,`ng ní! !h-9 2 !hiau, ta9 ta n% !hEt !uMng hoa, !ho hoa ng=1 3µo
t#ong ní! ?!h$ K *h8ng BI! 7Wng ta9@ giEt t[ 1€2 1h$t thF 7Ê9 #a, #f ní! \
!-nh hoa Bi, ta sÏ thÊ9 hoa sC!h nh íi.
>1
4.3. C¸ch c5t gi+ tdi chL' nYng.
;hi uMn !Êt gi_ t$i !h& n2ng bAng !ao su, t#í! h)t ta 1hRi b¬
BÇ9 *hT 3µo t#ong t$i #hi n$t !hEt i+ng t$i 7Ci, t#bo ngI! \ n¬i #Z -t
tho-ng gi2, hoE! !Êt Bi. Nh 3=9, *hi ,ïng t$i sÏ *h8ng bÞ ,Tnh 3µo nhau.
4.4. C¸ch chBng ?i' ?hl bÞ gT.
(a 7Ê9 1 Rnh 3Ri nhung nhW a9 thµnh t$i, b"n t#ong nhQt BÇ9
b8ng 3µ 38i bLt, *hi *h8ng ,ïng Bb *i !hj! 7"n t$i sÏ gi_ !ho *i t#¬n
b2ng 3µ *h8ng bÞ go. N)u 7Ê9 t2! #Mi nhhi 3µo t#ong t$i thF hi+u SuR
!hMng go sÏ !ao h¬n.
4.5. C¸ch 'µi 8&) nh&nh.
;hi µi ,ao, t#í! ti"n ta Bb ,ao ngZ 3µo t#ong ní! uMi *hoRng
nJa ti)ng, *hi 7Ê9 #a µi t#"n B- µi, 3[a µi 3[a nhW ní! uMi sÏ 7µ !ho
7Ni ,ao s%! bQn h¬n 3µ *Qo ,µi tu]i thj !Va ,ao.
4.(. C¸ch 'µi 8&) c1) cIn.
€ Xµi ,ao !Co bAng !M! thuy tinh: B] 3µo t#ong !M! thuy tinh Lt 7Ing
ní! 3[a 1hRi, !ho th" 3µo 1 Tt uMi #hi thR ,ao !Co 3µo t#ong ní!, ,ïng
ng2n ta9 t#W Ên !hEt 7Ni ,ao µi Bi µi 7Ci t#ong !M!, 1€2 1h$t sau ,ao sÏ
s%! 7Ci nh íi. iau *hi ,ïng !ïn 7Ci µi, 1 !on ,ao !Co !2 thP µi 1G 7Çn.
€ Dïng ní! n2ng ngZ ,ao !Co: t#í! *hi !Co #Zu, ta Bb ,ao !Co !ho
3µo t#ong ní! n2ng t[ 5GoC t#\ 7"n ngZ 1 7$!, sau B2 ,ïng, nh 3=9 ,ao
!fng sÏ s%!.
4... C¸ch 'µi c\t 'Yng t&D.
(#í! ti"n, ta tF 7Ê9 1 nJa !-i 7Ni !a bÞ gc9, ti)1 te! bu gc9 BP B^o! 1
3)t gc9 íi, sau B2 ta bÊ !ho 7Ni bÊ 2ng ta9 *k1 !hEt 3µo nhau, ,ïng
!hw gc9 !Va 7Ni !a µi 3µo 7Ni ,ao !/t 2ng ta9. Do 7Ni !a bAng gang !.ng,
!hw bÞ g-9 7Ci s%!, n"n !ho !Çn µi 2G€'G 7Çn 7µ bÊ 2ng ta9 sÏ s%! 7Ci
nh ban BÇu.
4.0. C¸ch 'µi ?i).
(a Bb *Qo Bc ,ïng !ïn !%t giÊ9 #-1 !2 BL #-1 7ín, th&ng !%t *hoRng
2G 7Çn 7µ *Qo s%! t#\ 7Ci.
4.9. C¸ch lµ' 8ông cô tT& tYc.
mP t^ 7µ ,eng !e toa t2!, ta 7Ê9 7Ni ,ao !Co Lt Et ,-n 3µo b/ng
,Tnh ?hoE! !ao giR Bau ,ïng BP ,-n 3)t th¬ng@ BP 7L Lt b"n 7Ni #a,
sau B2 Bb Et !2 7Ni ,ao Q1 3µo 1 b"n 7I! !hRi t2! ?BL !ao thÊ1 giMng
nh ,ao toa t2! th&ng ,ïng@ sau !ïng ,Tnh !hEt !hw b/ng ,Tnh !`n 7Ci 3µo
7I!, nh 3=9 ta !2 1 !hi)! 7I! toa t2! B¬n giRn 3µ gjn nhk.
40/. C¸ch lµ' 'V' ?h;n b@ng c%ng cW.
;hi *h/n b8ng !f ,ïng 7Zu bÞ !.ng, ta !ho *h/n 3µo ní! 1ha 3íi giÊ
Bun s8i 1 7$!, #hi ,ïng ní! n2ng giEt sC!h, *h/n sÏ a t#W 7Ci.
401. C¸ch 97 l: bµn ch#i 2¸nh $;ng 'Qi.
pµn !hRi B-nh #/ng íi ua 3a, ta Bb ngZ 3µo ní! uMi n2ng
*hoRng nJa ti)ng #hi 7Ê9 #a, bµn !hRi *hi ,ïng sÏ ban 7Zu h¬n.
402. C¸ch lµ' $;ng bµn ch#i 2¸nh $;ng bÞ c)ng th|ng t$m l1i.
l/ng bµn !hRi B-nh #/ng th&ng 7µ bAng ni 78ng B-nh Lt th&i gian
sÏ bÞ !ong. mP 7µ !ho #/ng bÞ !ong thzng t#\ 7Ci, ta ,ïng 7I! gw !% thbo
>2
!hiau ngang 3µo bµn !hRi !ho #/ng ,^ng 7"n, sau B2 ta !ho bµn !hRi 3µo
ní! n2ng, BIi #/ng a t#\ 7Ci thF 7Ê9 #a, BP bµn !hRi nguLi ,Çn #$t 7I! #a
nh 3=9 #/ng bµn !hRi sÏ thzng 7"n nh !f. N)u *h8ng ,ïng 7I! gw, !2 thP
,ïng *k1 !fng BI!.
403. Ch&D 9µ phßng c1) $l bfng thBc 2¸nh $;ng.
;hi !Co #Zu, t#í! ti"n ta ,ïng *h/n Et n2ng V !ho #Zu a #a, sau
B2, ,ïng thuM! B-nh #/ng xoa 7"n tha9 !ho xµ 1h`ng, hi+u SuR sÏ tMt h¬n
so 3íi b8i xµ 1h`ng. UF thuM! B-nh #/ng *h8ng !h.a *ia n"n *h8ng Rnh
h\ng B)n ,a Et, µ 7Ing bjt 7Ci nhiau.
404. C¸ch 'm ndt ch&i.
€ Uíi n$t !hai bAng nh^a, t#í! *hi \ ta Bb ngZ i+ng !hai 3µo n€
í! n2ng 1 7$!, n$t !hai n\ #a, *hi \ sÏ ,n ,µng h¬n nhiau.
€ ;hi n$t !hai bÞ go hoE! bÞ 3En !hEt Su- *h8ng \ BI!, ta !2 thP
h¬ n$t !hai 7"n t#"n 7Ja Lt 7$!, #hi ,ïng 3Ri bj! *Tn n$t, 3En nhk 7µ BI!.
405. M[) l5D ndt t$)ng ch&i
N$t !hai bÞ tet 3µo t#ong, ta ,ïng 1sIi ,Z9 thQ1 hoE! BoCn t#b nhW
!2 !hiau ,µi bAng !hiau !ao !Va !hai, !ho 3µo t#ong !hai, xi"n 3µo gi_a
n$t !hai. (i)1 B2, ,ïng Lt sIi ,Z9 nhW, ,µi gÊ1 B8i 7aÞ !fng !ho 3µo
t#ong !hai, 7uhn 3µo n$t !hai. (hTt !hEt 2 sIi ,Z9 3íi nhau, !ïng 3íi sIi ,Z9
thQ1, ta *Qo ,Çn !ho n$t !hai #a 7µ BI!.
40(. aIng "¸p 2h ph)ng ?Kn 'iPng ch&i.
N)u BP K ta sÏ thÊ9 nhiau hL1 B^ng thuM! Bau BI! ,ïng s-1 ?n)n@
BP nhQt !ho *Tn. (a !fng !2 thP -1 ,eng 1h¬ng 1h-1 nµ9 b8i 3µo nh_ng
*hb h\ !Va nh_ng !hai 7j ,o n%1 bÞ t#¬n, n$t *h8ng BI! *Tn, nh 3=9
i+ng !hai !fng sÏ BI! n$t !hEt *Tn nh th&ng.
40.. M[) c\t ch&i th! tinh.
(a 7Ê9 1 ,Z9 bAng 3Ri b8ng, bW 3µo t#ong x/ng, ,Çu hoR hoE! !hn
ngZ ít *<, Bb ,Z9 nµ9 SuÊn 3µo n¬i !Çn !%t t#"n !hai, sau B2 ,ïng
,i" BMt !h-9 sIi b8ng. Ch& *hi sIi ,Z9 !h-9 h)t, ta Bb !hai nh$ng 3µo
ní! 7Cnh, !hai thuy tinh sÏ n.t #a µ 3)t 7Ci 1hzng Bau.
400. C¸ch chXn cBc th! tinh.
;hi !hjn ua !M! thuy tinh, ta !Çn 1hRi *iP t#a ba Et thuy tinh
!2 b2ng *hT ha9 *h8ng. N)u !2, *hi ta #2t ní! n2ng 3µo, !M! th&ng ,n bÞ
3N.
409. C$¸nh cBc th! tinh bÞ $1n vH.
Uµo ïa B8ng *hi #2t ní! s8i 3µo t#ong !M! thuy tinh, n)u uMn t#-nh
!ho !M! *h8ng bÞ #Cn 3N BLt ngLt, t#í! h)t ta hc9 7Ê9 Lt !hi)! thFa bAng
*i 7oCi !ho 3µo t#ong !M!, sau B2 B] ní! s8i 3µo. Oµ nh 3=9 !M! sÏ
*h8ng bÞ #Cn n.t.
49/. C¸ch gH cBc th! tinh bÞ 8Knh chFt vµ) nh&.
CM! thuy tinh x)1 !hhng 3µo nhau, *hi 7Ê9 #a *h8ng 7Ê9 BI!, ta !2 thP
Bb !hhng !M! ngZ 3µo t#ong ní! Ê, B] ní! 7Cnh 3µo b"n t#ong !M!,
3=9 !M! sÏ t-!h #&i nhau #a.
>'
491. C¸ch 'm n\p lX th! tinh.
Oj thuy tinh B^ng Bh /n th&ng #Êt *h2 \. (a !2 thP -1 ,eng !-!h
sau BP \ 7j: 7Ê9 1 thanh gw !2 !hiau #Lng '!, ,µ9 1!, ,µi *hoRng
14!, 1 !-i Binh t#`n ,µi 2!. (a Bb Binh B2ng 3µo gi_a i)ng gw,
!-!h BÇu thanh gw G.5!, BÇu Binh BEt B$ng 3µo *hb 7„ xung Suanh
n%1 s%t !Va 7j thuy tinh, Ên nhk thanh gw. C. nh 3=9 ta !=9 th" 3µi !hw
\ n%1, !hi)! n%1 s%t sÏ 7Wng #a, n%1 sÏ BI! \ Lt !-!h ,n ,µng.
492. C¸ch lµ' ndt phKch 2ong nQc nYng ?ip.
5hT!h B^ng ní! n2ng íi ua 3a Bau !2 Lt !-i n%1 B=9 b"n
ngoµi, nhng nhiau ng&i ,o BP ti+n ,ïng ní! th&ng bW n%1 B=9 b"n ngoµi
*h8ng ,ïng. Oµ nh 3=9 i+ng n$t 1hT!h ,n bÞ tT!h bei bYn, t#^! ti)1
,ïng ta9 ti)1 x$! 3µo n$t gw !fng *h8ng 3+ sinh, nhiau *hi !`n xR9 #a t#€
&ng hI1 n$t gw bÞ b%n #¬i #a ngoµi hoE! bÞ h$t !hEt 3µo t#ong *h8ng 7Ê9
#a BI!. UF 3=9, ta !2 thP Bb n%1 #a ngoµi 3µ n$t gw sJa Bi Lt !h$t,
!ho !h$ng ,Tnh 7ian 3µo nhau. C-!h 7µ nh sau: OÊ9 Sub nh^a !2 3`ng
t#`n \ gi_a !uMn 7Þ!h t#bo !f, !%t Bi Lt BoCn, BP 7Ci 1hÇn !2 3`ng t#`n.
(#"n n%1 B=9 *hoan 1 7w to h¬n Sub nh^a 1 !h$t, t#"n n$t gw !fng *hoan
1 7w nh 3=9. iau B2 ta Bb Sub nh^a !hj! xu9"n 3µo gw t#"n n%1 1hT!h
#hi !% 3µo 7w !Va n$t gw, g%n !M BÞnh 7Ci, nh 3=9 sÏ thµnh 1 !hi)! n$t
1hT!h *Q1 #Êt thu=n 7Ii.
493. C¸ch vFn 'm vk phKch 2ong nQc bÞ gT.
UW 1hT!h B^ng ní! 7µ bAng s%t ,n bÞ go, n%1 ,íi B-9 3En *h8ng
#a gZ9 #a *h2 *h/n *hi ta tha9 #uLt 1hT!h. mP *h%! 1he! 3Ên Ba nµ9, ta
!2 thP 7Ê9 1 thanh gw ,µi nJa Qt, #Lng '!, ,µ9 2!, BEt 1hT!h ní! 7"n
Q1 bµn hoE! Q1 gh), Ba thanh gw 3µo s-t B&ng 3Zn 3En !Va 1hT!h,
Ên Cnh, 7/n Bi 7/n 7Ci 1G 7Çn 7µ !ho go t#ong !-! 3Zn 3En bong #a, sau
B2 nhW 3µo n%1 3µi gijt ,µu b8i t#¬n. Nh 3=9 n%1 sÏ BI! 3En #a Lt
!-!h ,n ,µng.
494. C3n 8ông 2Ç ', 9µ phßng.
€ (a Bb BÇu th[a xµ 1h`ng hoµ tan t#ong ní! n2ng, BP nguLi #hi
B] 3µo t#ong -9 giEt tha9 !ho bLt giEt, hi+u SuR #Êt tMt.
€ Cho BÇu th[a xµ 1h`ng 3µo t#ong !h=t s%t, !ho th" 3µo Lt Tt
bLt giEt #hi B] ní! ng=1 7"n t#"n xµ 1h`ng 1!, sau B2 B" !h=u s%t
BEt !Cnh Q1 n%1 b)1 than Bc !hb 7Ja BP !ho n2ng ,Çn. N)u ní! bM!
h¬i Bi Su- nhiau thF ta 7Ci !ho th" ní! 3µo. mIi !ho B)n *hi BÇu Yu xµ
1h`ng tan h)t, SuÊ9 Bau, #hi B] 3µo t#ong hL1 xµ 1h`ng hoE! Bh
B^ng Bc !huYn bÞ ssn. iau *hi xµ 1h`ng nguLi, B8ng !.ng 7Ci, ta ,ïng
,ao *hTa 3µo Suanh thµnh hL1 !ho bong #a, B] #a BP *h8 ta sÏ BI! 1
b-nh xµ 1h`ng íi.
€ (a ,ïng 3Ri Þn hoE! 3Ri x8 a9 thµnh t$i nhW, !ho !-! Yu th[a
!Va xµ 1h`ng 3µo t#ong t$i, ,ïng ,Z9 !hun buL! 7Ci t#bo b"n !Cnh bhn #Ja
Et. ;hi ,ïng ta !ho !Çn xoa ta9 3µo t$i 7µ BI!.
€ Cho BÇu Yu xµ 1h`ng 3µo t#ong ní! ngZ !ho a #a, ,ïng 2
ta9 nEn Q1 thµnh 3i"n t#`n, 1h¬i *h8 7Ci !2 thP ti)1 te! xJ ,eng BI!.
>0
495. C¸ch phôc hAi 9µ phßng bÞ 'V'.
qµ 1h`ng a #a ,o Y, ta !ho 3i+! !ho 3µo tV 7Cnh, xµ 1h`ng sÏ
!.ng 7Ci nh ban BÇu ?n)u sI !2 ïi thi Bb !ho 3µo t$i ni 78ng buL! *Tn
7Ci@
49(. C¸ch gi+ ch) nÕn ?h@ng bÞ biÕn 81ng.
Cfng giMng nh xµ 1h`ng, BP n)n *h8ng bÞ bi)n ,Cnh ta !ho !Çn !ho
3µo tV 7Cnh.
49.. `Õn 2h t- l1nh Rng;n 2¸S ?hi 2Bt ?h@ng nhk giXt.
Uíi nh_ng !hi)! n)n !% 3µo b-nh gat8, t#í! *hi !% ta !ho n)n
3µo tV 7Cnh BP 20 gi&, *hi BMt n)n, n)n sÏ *h8ng nhW gijt xuMng 7µ bYn
b-nh.
490. C¸ch "7 8ông 8Ç h)#.
€ pÊ! B6n ngZ giÊ : bÊ! B6n ngZ giÊ 1 7$!, 1h¬i *h8, *hi
th%1 B6n 3[a s-ng 7Ci 3[a ti)t *i+ ,Çu.
€ Dïng uMi ti)t *i+ ,Çu : bW Lt Tt uMi 3µo t#ong ,Çu hoR sÏ ti)t
*i+ BI! *h- nhiau ,Çu.
€ -nh s-ng !Va ,Çu b/ng 1hi)n : sau *hi !ho b/ng 1hi)n 3µo t#ong
,Çu hoR, ,ïng BP th%1 B6n, sÏ 7µ !ho B6n s-ng 7"n gÊ1 B8i.
€ Dïng uMi BP *hJ ní! #ít 3µo t#ong ,Çu : *hi ní! #¬i 3µo t#ong ,Çu
hoR sÏ t#\ thµnh nh_ng hCt ní! nhW n]i 7"n t#"n ba Et ,Çu, 7µ !ho ,Çu
hoR *h8ng sJ ,eng BI!. O$! nµ9, ta !ho !Çn #%! Lt Tt uMi tinh 3µo
t#ong thïng ,Çu. UF uMi sau *hi tan 3µo t#ong ní!, ty t#jng !Va hCt ní!
uMi nEng h¬n #Êt nhiau so 3íi to t#jng !Va ,Çu hoR, sÏ !hF xuMng B-9
thïng, nh 3=9 ,Çu 7Ci !2 thP ,ïng BI!.
499. C¸ch 2>n gi#n nh3n biÕt cln "&i.
mb !hï !hFa *ho- th&ng ang thbo Fnh ,ïng !Zn !huYn BP
!Zn t#jng 7Ing, ghi nhí t#jng 7Ing B2 !Va !hFa *ho-. ;hi Bi ua hµng, BP
*iP t#a !Zn hµng !2 !hTnh x-! ha9 *h8ng, ta !ho !Çn ,ïng !Zn !Va !hV
hµng !Zn !hï !hFa *ho- !Va ta, n)u t#jng 7Ing !Va !hï !hFa *ho- 7µ
!hTnh x-! thF !Zn B2 B$ng.
5//. C¸ch ?ih' t$& tdi ni l@ng cY 2<c tKnh h&D ?h@ng.
N)u 7µ nh^a Wng !-!h Bi+n ,ïng 7µ t$i ni 78ng B^ng th^! 1hY
*h8ng !2 BL! tTnh, ,ïng ta9 s& 3µo !2 !R gi-! t#¬n t#It, ba Et nh !2
s-1, ,n !h-9, ngjn 7Ja µu 3µng, *hi BMt nhW gijt xuMng nh gijt n)n.
N)u 7µ nh^a Wng ,ïng 7µ t$i B^ng th^! 1hY !2 BL! tTnh, *h8ng thP
,ïng BP B^ng th^! 1hY , !R gi-! !Va ta9 ,Tnh, *h2 !h-9, #&i *hWi 7Ja
7µ t%t, ngjn 7Ja µu xanh.
Ch>ng j: tA 2iPn gi& 8ông
PhÇn 1 : M7 8ông vµ b#) 8Hng ti vi.
5/1. C¸ch lµ' ;ng tNn ti vi 2>n gi#n.
N)u nh ti 3i nhµ bCn !ha !2 /ng tbn #Zu hoE! uMn t^ 7µ 1 !hi)!
/ng tbn #Zu íi tha9 !ho !-i Bc bÞ hWng, bCn !2 thP 7Ê9 b2ng B6n Mng
>5
hWng nMi 1 BÇu 3µo #%! !% /ng tbn \ 1hTa sau ti 3i, BÇu !`n 7Ci *h8ng
nMi, BP B6n Mng nA ngang ha9 ,^ng B.ng Bau BI!, sau B2 Biau
!honh ti 3i !ho B)n *hi µn hFnh #„ nQt 7µ BI!.
5/2. C¸ch chBng gT ch) ;ng tNn $l.
{ng tbn #Zu ti 3i ,ïng Lt th&i gian 7í1 C sÏ bÞ h h8i \ ta9 /n `n
7µ go. UF 3=9 ta !2 thP ,ïng 3Ri a9 thµnh 2 !-i Mng 3Ri ,µi '!, 7hng
3µo !Çn /ng tbn, *hi sJ ,eng !Ç 3µo Mng 3Ri BP !honh, nh 3=9 /ng tbn
sÏ 7u8n s-ng nh íi.
5/3. C¸ch chBng ;ng tNn $l bÞ t$>n.
{ng tbn #Zu sJ ,eng th&i gian 7Zu, !-! BMt 3µ *hí1 níi ,o th&ng xoa9
!hu9Pn n"n bÞ µi `n, *h8ng !M BÞnh BI! 3Þ t#T. ;hi gE1 tFnh t#Cng
nµ9, ta !2 thP t#a 3µo *hb h\ gi_a BMt 3µ *hí1 nMi Lt Tt bLt nh^a th8ng,
sau B2 xoa9 !hu9Pn !Çn /ng tbn 3µi 7Çn, !Çn /ng tbn sÏ *h8ng bÞ t#¬n
n_a.
5/4. C¸ch b#) vP ;ng tNn ng)µi t$Li.
mÇu ,Z9 nMi 3µo !Çn /ng tbn ngoµi t#&i ,n bÞ /n `n, Rnh h\ng hi+u
SuR thu ti)1 s2ng. UF 3=9, *hi 7%1 /ng tbn t#&i, ta !2 thP ,ïng h%! Tn
?nh^a B&ng@ hoE! n)n BMt !hR9 #a SuÊn *inb 3µo BÇu nMi gi_a /ng tbn
3µ BZï ,Z9 ti)1 x$!, sau B2 ,ïng 3Ri ni 78ng SuÊn 7Ci. Nh 3=9 sÏ !2 thP
9"n tZ sJ ,eng.
5/5. C¸ch lµ' tdi ch)µng bEn ng)µi ti vi tiPn lîi.
;hi 7µ t$i !hoµng t#"n ti 3i, t#í! ti"n ta x-! BÞnh 3Þ t#T 7w !% !Çn
/ng tbn, t[ 3Þ t#T !Çn /ng tbn t#"n ti 3i ta !%t thzng xuMng ,íi t$i !hoµng
?giMng nh thZn -o@ Lt Et a9 7"n Lt i)ng 3Ri #Lng *hoRng 4.5!,
BTnh 3µo B2 Lt hµng *hu9 bÊ. Nh 3=9 ta Bc 7µ xong Lt !hi)! t$i
!hoµng ti+n 7Ii, !2 thP sJ ,eng BI! !R /ng tbn #Zu *h8ng !Çn g=1 3µo *hi
!hoµng t$i.
5/(. C¸ch chBng ti vi bÞ ,'.
(i 3i ?hoE! !a! Bh Bikn gia ,eng *h-! nh -9 thu thanh, !-t sQt ...@
3µo ïa a th&ng bÞ Y 7µ Rnh h\ng B)n hoCt BLng !Va -9, ta !2
thP thonh thoRng sJ ,eng -9 sÊ9 t2! sÊ9 !-! bL 1h=n t#ong -9, gi$1
*Qo ,µi th&i gian sJ ,eng !ho -9.
5/.. C¸ch l& bôi m ti vi.
(i 3i sau *hi sJ ,eng Lt th&i gian, t#ong -9 sÏ 1hV 7"n Lt 7í1 bei.
pei tT!h te nhiau sÏ Rnh h\ng #Êt 7ín B)n tu]i thj !Va ti 3i. (a !2 thP 7au
bei !ho ti 3i bAng !-!h sau : t#í! ti"n, ta #$t #%! !% Bi+n nguhn #a, !ho ti
3i #a ngoµi 1h`ng, th-o n%1 sau ti 3i #a,,ïng b¬ xb BC1 ?th-o BÇu *i
7oCi \ b¬ #a@ b¬ h¬i híng 3µo nh_ng !hw !2 bei t#ong ti 3i, b¬ B)n
*hi sC!h h)t bei thF th8i. (#ong *hi thao t-! 1hRi BE! bi+t !h$ K *h8ng B€
I! BP 3`i b¬ !hC 3µo !-! thi)t bÞ Bi+n 3µ ,Z9 nMi t#ong -9.
5/0. C¸ch 8Ing ¸nh "¸ng 2On t$)ng ?hi 9N' ti vi.
;hi xb ti 3i Bbn t#%ng, ta BEt \ sau ti 3i Lt b2ng B6n xanh nhW,
1hTa sau 7ng ng&i xb BEt Lt b2ng B6n nhW µu BW, *hi b=t ti 3i Bhng
th&i !fng b=t 2 b2ng B6n xanh BW 7"n, ti 3i t#%ng Bbn sÏ t#\ n"n Bk1 h¬n
nh !2 µu, *hi xb *h8ng nh_ng tCo !R gi-! ,n !hÞu µ !`n !2 7Ii BMi
3íi %t ng&i xb.
>4
5/9. C¸ch lµ' ti vi hÕt nhiu.
;hi ti 3i bÞ nhinu #Êt *h2 !hÞu. (a !2 thP 7µ h)t nhinu bAng !-!h
,ïng 1 sIi ,Z9 ,dn bAng *i 7oCi, BP 7L *i 7oCi #a ngoµi, ,µi *hoRng 1
?n)u ta 7µ BI! Cng 7íi ,Z9 ,dn *i 7oCi thF !µng tMt@ *hi xb !% 3µo
] !% /ng tbn !Va ti 3i. N)u µn hFnh 3dn 7$! nhinu 7$! *h8ng, ta !2
thP Biau !honh sIi ,Z9 ,dn !ho B)n *hi *h8ng !`n 3)t nhinu.
>:
PhÇn 2 : M7 8ông vµ b#) 8Hng thiÕt bÞ c&t "Nt, $&2i).
51/. C¸ch "7 8ông 'Qi c-& 'ic$) ?h@ng 8lD.
Xi!#o *h8ng ,Z9 b-n t#"n thÞ t#&ng 1hÇn 7ín !ho ,ïng BP th8ng Sua
#aBio !2 ,Ri s2ng Biau !honh ti)n hµnh 1h2ng nhanh, ngoµi #a ta !`n !2
thP sJ ,eng i!#o *h8ng ,Z9 BP ghi ti)ng h-t. mP t#-nh ti)ng #Tt, ta !Çn
1hRi ng%t 7oa t#ong -9, !% tai nghb 3µo BP *iP t#a. Ng&i h-t BMi
Et 3íi i!#o, nhC! *hT Biau !honh th. t^, nh 3=9 b/ng ghi !hÊt 7Ing Z
thanh sÏ tMt, #„ h¬n sJ ,eng t#ong -9.
511. M¸D ghi l' gidp t;ng cLng ghi nhQ.
X-9 ghi Z ngoµi ,ïng BP thu 1h-t, !`n !2 thP ,ïng BP gi$1 t/ng !€
&ng ghi nhí t#ong 3i+! hj! ngoCi ng_ hoE! hj! thuL! 7`ng. C-!h nµ9 !2
thP .ng ,eng !ho !-! *T!h !N -9 ghi Z, !ho !Çn !2 th" Lt !hi)!
1h8n nghb thbo *iPu ang t#"n BÇu 7µ BI!. C-!h 7µ nh sau : ta BEt
-9 ghi Z \ t#Cng th-i ghi Z, !% 1h8n nghb BP *iP t#a, 7$! nµ9 h€
íng 3µo i!#o t#ong -9 BP n2i, nh 3=9 t#ong 1h8n bCn sÏ nghb BI! #„
ti)ng n2i !Va Fnh, gi$1 t/ng !&ng t#T nhí. Do sau *hi Ên 1hT ghi Z
xuMng, -9 sÏ !hu9Pn BLng, nh 3=9 7µ hao 1hT Bi+n n/ng, t/ng s^ µi
`n 3µ ti)ng hn. (a ,ïng 1 1hT!h !% 2 !hZn B&ng *Tnh 2.5! ?*h8ng
!Çn nMi ,Z9 Bi+n@ !% 3µo 7w !% i!#o Biau *hiPn ghi Z t[ xa !Va
-9, nh 3=9 sÏ ng%t BI! nguhn Bi+n. HoE! t#í! *hi Ên 1hT ghi Z, ta
!2 thP !ho ta9 3µo t#ong !Ja b/ng Ên nhk 7d9 !hMng xo- nhÇ, nh 3=9
BÇu t[ sÏ *h8ng bÞ µi `n. iau *hi ,ïng xong nhí gCt 7d9 3a 3Þ t#T ban
BÇu.
512 C#i tiÕn b;ng nh1c.
XLt sM b/ng ghi !hÊt 7Ing *Q, sau *hi ,ïng Lt th&i gian nh_ng bL
1h=n b/ng !hC9 b"n t#ong hL1 b/ng bÞ µi `n xZ9 x-t 7µ t/ng th" 7^!
!Rn *hi !hC9 b/ng hoE! ,o b/ng bÞ Y Lt sM !hw bÞ ,Tnh 7Ci 7µ tM! BL
Sua9 t#\ n"n !h=, Rnh h\ng !hÊt 7Ing 1h2ng Z. (a !2 thP \ hL1 b/ng
#a, \ híng Sua9 !Va b/ng ta sÏ nhFn thÊ9 2 3`ng t#It !M BÞnh 3µ 2 !-i t#e
nh^a \ 1hTa ngoµi. (a tF 1 BoCn #uLt b$t bi 7oCi to Bc ,ïng h)t ^!, !%t
2 BMt Mng !ao bAng t#e nh^a, 7hng 3µo t#e nh^a t#ong hL1 b/ng, nh 3=9 sÏ
t/ng th" 2 b-nh t#It !M BÞnh, 7µ giR 7^! !Rn, hi+u SuR 1h2ng Z sÏ
!hu9Pn bi)n #„ #+t.
513. C¸ch chBng b;ng nh1c bÞ l' th&nh hJn t1p.
C2 Lt sM b/ng nhC! ban BÇu nghb ha9, sau Lt th&i gian \ #a
nghb 7Ci thÊ9 hi+n tIng Z thanh hwn tC1. C2 2 ngu9"n nhZn gZ9 #a hi+n
tIng nµ9. XLt 7µ sau *hi !Êt gi_ Lt th&i gian ,µi, Et t#"n 3µ ,íi b/ng xR9
#a hi+n tIng t¬ng hw !R .ng t[. Hai 7µ BÇu t[ 3µ b-nh 7/n !ao su 7Zu
ngµ9 *h8ng BI! 7au sC!h, bLt t[ µi `n #a ,Tnh 7"n t#"n b/ng. UF 3=9
ngoµi 3i+! 7au !hïi th&ng xu9"n BÇu t[ #a, t#ong *hi !Êt gi_ b/ng, ta !`n
1hRi !h$ K 0 Biau *h8ng n"n 7µ 3µ 2 Biau !Çn 1hRi 7µ. m2 7µ : *h8ng
n"n BP B.ng b/ng, t#-nh !ho 1hÇn ,íi !Va b/ng bÞ B6 nQn Su- !hEt,
*h8ng n"n BP gÇn !hw n2ng nh 7` b)1, b2ng Bi+n !2 !8ng suÊt 7ín, 7` s\i
... *h8ng n"n BP gÇn ,ung ,Þ!h ,n bM! h¬i nh !hn, x/ng, *h8ng n"n BP
gÇn nh_ng 3=t thP ang t[ Bang 3=n hµnh nh BLng !¬ Bi+n, -9 thu
thanh. pFnh th&ng ta 1hRi BP b/ng nA ngang 3µo n¬i #Z -t, *h8
>>
#-o, !-!h 1 th&i gian, !Çn 1hRi Bb b/ng nhC! #a nghb hoE! tua 7Ci b/ng 1
7Çn.
514. C¸ch phôc hAi b;ng bÞ nh;n.
;hi !at sbt bÞ *kt b/ng, b/ng sÏ xuÊt hi+n n)1 gÊ1, nh/n nh$, th=
!hT #Mi thµnh !e!. O$! nµ9, ta !2 thP 7Ê9 1 !M! ní! s8i BEt 7"n t#"n !hw
b/ng bÞ gÊ1, ,i BLng !M! ní!, sau 3µi 7Çn, b/ng sÏ t#\ n"n a #a, 3)t
gÊ1 sÏ t#\ 7Ci bAng 1hzng nh ban BÇu.
515. aIng t,D hXc "inh 2h t,D vÕt b,n m 2Ç t4.
mÇu t[ bÞ !-u bYn sÏ 7µ !hÊt 7Ing Z thanh !Va !at sbt bÞ Rnh h\ng,
n)u nghi" t#jng !2 thP ,dn B)n *h8ng ghi Z BI!. iau *hi ,ïng thuM!
7au BÇu t[, !hn #Iu hoE! b/ng 7au BÇu t[ BP 7au BÇu t[, t#"n Et BÇu
t[ th&ng 7u 7Ci bLt t[ giMng nh go s%t, #Êt *h2 7au sC!h. O$! nµ9 ta !2 thP
,ïng tY9 hj! sinh BP 7au, sau B2 ,ïng !hn 7au 7Ci, !hÊt 7Ing Z sÏ ha9 7"n
#„ #+t.
51(. j3n 8ông b< ph3n h[n giL c-& '¸D giFt lEn '¸D ghi l'.
N)u Bb bL 1h=n hkn gi& !Va -9 giEt !% 3µo ,Z9 nMi 7ian 3íi
-9 !at sbt *h8ng !2 BÞnh gi&, -9 !at sbt !fng sÏ t^ BLng BÞnh gi&
ng%t Bi+n.
PhÇn 3 : ph>ng ph¸p "7 8ông vµ b#) 8Hng t- l1nh.
51., C¸ch ?h7 'Ii h@i t$)ng t- l1nh.
€ ;hJ ïi bAng 3W SuKt: 7Ê9 5GGg SuKt t¬i, sau *hi /n SuKt xong, Bb
3W SuKt #Ja sC!h 7au *h8, BEt 3µo nhiau n¬i t#ong tV 7Cnh. iau ' ngµ9, \
tV 7Cnh #a ïi h8i t#ong tV 7Cnh *h8ng !`n n_a.
€ ;hJ ïi bAng !hanh: !2 thP !%t !hanh thµnh nh_ng 7-t Wng BEt
3µo !-! tÇng \ tV 7Cnh, ïi h8i !fng bÞ h$t h)t.
€ ;hJ ïi bAng !h6: 7Ê9 5Gg !h6 í1 hoa B^ng 3µo t$i 3Ri x8 !ho 3µo
t#ong tV 7Cnh, ïi h8i !fng sÏ BI! *hJ h)t. iau 1 th-ng, ta 7Ê9 !h6 Bb #a
1h¬i ,íi n%ng Et t#&i, ti)1 te! sJ ,eng hi+u SuR #Êt tMt.
€ ;hJ ïi bAng giÊ /n: OÊ9 1 7Tt giÊ B^ng 3µo 7j thuy tinh \ n%1
BEt 3µo t#ong tV 7Cnh, ïi h8i !fng sÏ h)t.
€ ;hJ ïi bAng !a!bonat natt#i: 7Ê9 5GGg !a!bonat natt#i B^ng 3µo 2
7j thuy tinh #Lng i+ng ?\ n%1 7j@ BEt \ tÇng t#"n 3µ tÇng ,íi !Va tV
7Cnh, ïi h8i sÏ h)t.
€ ;hJ ïi bAng than !Vi: 7Ê9 1 Tt than !Vi nghian n-t, B^ng 3µo t$i 3Ri
BEt 3µo t#ong tV 7anh hi+u SuR *hJ ïi #Êt !ao.
510. aIng ni l@ng 2h 8Xn tDÕt t$)ng t- l1nh.
;iPu tV 7Cnh 1 !hiau th&ng *h8ng !2 thi)t bÞ t^ BLng ,jn tu9)t.
(hbo 1h¬ng 1h-1 th8ng th&ng ,jn tu9)t 3[a 7µ hao 1hT Bi+n, 3[a Rnh
h\ng B)n tu]i thj sJ ,eng !Va tV 7Cnh. pCn !2 thP tha *hRo !-!h 7µ
sau: !/n !. 3µo *T!h thí! !Va ng/n 7µ B-, !%t 1 i)ng ni 78ng h¬i ,Ç9 1
!h$t BP t#-nh bÞ #-!h, ,-n 7"n thµnh b"n t#ong ng/n 7µ B-, *hi ,-n
*h8ng !Çn ,ïng *bo ,-n, h¬i ní! t#ong tV 7Cnh sÏ ,Tnh !hEt tÊ ni 78ng 7Ci.
;hi !Ên ,jn tu9)t ta !ho 3i+! b2! tÊ ni 78ng #a, #f nhk, tu9)t sÏ #¬i h)t.
>D
519. C¸ch lµ' 2¸ tDÕt t$)ng t- l1nh t&n nh&nh.
;hi !Çn 7µ tan tu9)t, B- t#ong tV 7Cnh, ta th&ng 1hRi sJ ,eng 1
*hoRng th&i gian *h- ,µi. mP #$t ng%n th&i gian, ta !2 thP ,ïng -9 sÊ9
t2! th]i 3µo tV, B- tu9)t sÏ tan nhanh h¬n.
52/. C¸ch tiÕt ?iP' ?hi 8Ing t- l1nh.
Xwi 7Çn ta \ tV 7Cnh 1 1h$t, nhi+t BL t#ong tV 7Cnh !fng sÏ t/ng 7"n 1
BL. mP ti)t *i+ Bi+n, ta !2 thP thi)t *) !ho tV 7Cnh 1 tÊ #6 !Ja bAng
ni 78ng Wng. Uíi *iPu tV 7Cnh 1 !-nh, \ tV #a ta !2 thP nhFn thÊ9 1hTa
t#"n ng/n B- !2 1 thanh nh8, 3En Ê9 !hi)! M! 3Tt \ thanh nh8 #a Q1
tÊ ni 78ng 3µo ?ni 78ng *h8ng BI! !2 BL! tTnh, !hiau ,µi 3µ !hiau #Lng
7ín h¬n !hiau ,µi, !hiau #Lng !Va tV 7Cnh 1.5!@ *hi \ tV 7Cnh BP !Êt
hoE! 7Ê9 th.! /n, ta !ho !Çn BY9 1 g2! ni 78ng #a 7µ BI!. Nh 3=9 *hT 7Cnh
t#ong tV sÏ *h8ng Êt Bi Ê9.
521. C¸ch ?h\c phôc ?hi t- l1nh bÞ '5t 2iPn.
;hi !2 Bi+n, ta n"n BEt nhiau B-, !ho 3µo t$i ni 78ng. ;hi Êt Bi+n,
ta Ba t$i B- t#"n ng/n B- xuMng, Bhng th&i giR bít sM 7Çn \ !Ja. C/n
!. 3µo *)t SuR thJ nghi+, !. 2*g ní! B- \ G
o
tan #a thµnh ní! !Çn 1hRi
hÊ1 the nhi+t 7Ing 7µ 14G *i78 !a7o, µ sM nhi+t 7Ing hÊ1 the nµ9 !2 thP
,u9 t#F nhi+t BL tV 7Cnh t[ G € > BL t#ong 3`ng 0 € 4h. ;hi !2 Bi+n ta 7Ci
Bb ní! B- 3a ng/n 7µ B- BP -9 nQn nhanh !h2ng *h\i BLng 7µ
7Cnh. Oµ nh 3=9 3[a gi_ BI! nhi+t BL tV 7Cnh t#ong *hi Êt Bi+n 3[a !2
thP *Qo ,µi tu]i thj sJ ,eng !ho tV 7Cnh.
522. C¸ch ch+& 8lD c&) " ph)ng ?Kn m c¸nh c7& t- l1nh.
(V 7Cnh sJ ,eng *hoRng 2 n/ t#\ 7"n, ,Z9 !ao su \ !-nh !Ja tV 3µ
!Ja tV th&ng xuÊt hi+n *hb h\, 7µ *hT 7Cnh tho-t #a ngoµi, giR hi+u SuR
7µ 7Cnh, 7µ tMn Bi+n. N)u xuÊt hi+n hi+n tIng nµ9, ta !2 thP ,ïng 1h€
¬ng 1h-1 7Ê9 b8ng nhQt 3µo nh_ng !hw h\. (#í! h)t, ta BEt 3µo t#ong tV
7Cnh 1 !hi)! B6n 1in b=t s-ng, B2ng !Ja tV 7Cnh 7Ci Suan s-t *< xb xung
Suanh ,Z9 !ao su !2 !hw nµo 7jt -nh s-ng, sau B2 ,ïng xµ 1h`ng 7au sC!h
3`ng !ao su, b2! !hw h\ -nh s-ng, nhQt b8ng !ho *Tn. (a 7µ !ho B)n *hi
*h8ng !`n h\ n_a 7µ BI!.
523. C¸ch gi#' bQt tiÕng An m t- l1nh.
C2 tV 7Cnh *hi 7µ 3i+! th&ng !2 ti)ng hn, 3µo ban B" #Êt Rnh h\ng
B)n giÊ! ngV !Va ji ng&i. (a !2 thP -1 ,eng 1h¬ng 1h-1 sau BP giR
ti)ng hn: (#í! *hi Bi ngV 'G 1h$t, ta \ !-nh !Ja tV 7Cnh #a 3En n$t Biau
!honh nhi+t BL 7"n 3Þ t#T 7Cnh nhÊt, sau B2 B2ng !Ja tV 7Cnh 7Ci. ;hi Bi
ngV, ta 3En n$t Biau !honh Bang \ nhi+t BL 7Cnh nhÊt 3a nhi+t BL !ao
h¬n, 7$! nµ9 -9 7µ 7Cnh sÏ ng[ng hoCt BLng. Chzng hCn t[ 2 BL t/ng
7"n > BL, BP nhi+t BL t/ng 7"n B)n > BL, !Çn *hoRng th&i gian 7µ
*hoRng 1 ti)ng. (#ong th&i gian 9"n trnh nµ9 ng&i bFnh th&ng sÏ !2 thP
Bi sZu 3µo giÊ! ngV.
524. Co chÕ linh ?iPn t#n nhiPt ch) t- l1nh.
Uµo ïa h6, tV 7Cnh 7µ 3i+! nhiau, nhi+t BL !Va tV th&ng !ao, n)u ta
7%1 BEt th" b"n ngoµi 3W -9 nQn ?bFnh ga@ !Va tV 7Cnh Lt i)ng
tRn nhi+t,*h8ng nh_ng !2 thP nZng !ao *hR n/ng tRn nhi+t !Va -9 µ
!`n *Qo ,µi tu]i thj sJ ,eng !Va tV 7Cnh. C-!h 7µ nh sau: (F 2 i)ng
nh8 ,µ9 t[ 1€' , !hiau ,µi 3µ !hiau #Lng bAng bFnh ga tV 7Cnh, ,^a
DG
thbo hFnh ,-ng bFnh ga tV 7Cnh, uMn thµnh nJa hFnh t#`n, ,ïng 2 !hi)!
M! 3Tt B&ng *Tnh 0 Q1 i)ng nh8 Bc uMn bj! 3µo b"n ngoµi bFnh
ga, !h$ K *h8ng n"n 3En M! 3Tt Su- !hEt 7µ 3W bFnh bi)n ,Cng. (#ong
Biau *i+n !ho 1hQ1 !Va *hoRng t#Mng xung Suanh bFnh ga, ta !2 thP
BP Lt t#ong 2 i)ng nh8 ,µi h¬n 3µ #Lng h¬n Lt !h$t, nh 3=9 hi+u
SuR tRn nhi+t sÏ tMt h¬n.
PhÇn 4 : Ph>ng ph¸p "7 8ông vµ b#) 8Hng '¸D giFt
525. Ph>ng ph¸p nBi 8µi Bng th#i nQc '¸D giFt.
N)u Mng thRi ní! !Va -9 giEt Su- ng%n, nhiau *hi #Êt bÊt ti+n t#ong
*hi sJ ,eng, ta !2 thP 7Ê9 1 !-i x/ xb BC1 !f, !%t bW 1hÇn 3an, 7uhn #a
b"n ngoµi Mng thRi ní!, nh 3=9 ta Bc !2 1 !hi)! Mng thRi *h- ,µi.
52(. Ph>ng ph¸p chBng gT 2inh Bc c-& '¸D giFt.
minh M! \ hai b"n h8ng 3µ B-9 -9 giEt 7L #a #Êt ,n bÞ go, *hi !Çn
3En #a #Êt *h2. (a !2 thP nhW 3µi gijt n)n 3µo t#ong 7w 3µ *hb #cnh !Va M!
3Tt BP bÞt *Tn !-! *hb #cnh !Va M! 7Ci, 7µ nh 3=9 sÏ gi_ !ho M! *h8ng bÞ
go, *hi !Çn 3En #Êt ti+n.
52.. C¸ch lµ' gi#' bQt tiÕng An c-& '¸D giFt.
€ ChMng ti)ng hn bAng !ao su 7u ho- ?7oCi !ao su 7µ x/ xb 8 t8@ Lt
t#ong nh_ng ngu9"n nhZn gZ9 #a ti)ng hn !Va -9 giEt 7µ 3W thQ1 b"n
ngoµi gZ9 #a, t#ong B2 tÊ 1hTa t#í! gÇ9 ti)ng hn nhiau nhÊt. N)u ta
,-n 3µo t#ong tÊ 1hTa t#í! 2 i)ng !ao su 7u ho- hoE! $t, ti)ng hn sÏ
giR Bi #„ #+t. C-!h 7µ nh sau: (h-o tÊ thQ1 1hTa t#í!, ,ïng s/ 8 t8
hWng, !%t 7Ê9 2 i)ng !ao su 7u ho- 0GGx15G , 7au sC!h ba Et, b8i
*bo ,-n 3Cn n/ng 7"n, ,-n 3µo Et t#ong !Va tÊ thQ1 t#í!, ,ïng 3=t nEng
!2 Et 1hzng Q1 7"n, sau 20h i)ng !ao su ,Tnh !h%! 7Ci 7µ BI!. Dïng
$t hi+u SuR sÏ !µng tMt.
€ C-!h tha9 B]i 7inh *i+n: X-9 giEt *iPu 3`ng s2ng sau *hi sJ ,eng
th&i gian ,µi, ti)ng hn sÏ !µng 7ín, ti)ng hn th&ng ,o Bra tCo s2ng 3µ t#e!
Mng gZ9 #a. Hi_a Bra tCo s2ng 3µ bL t#e! Mng !2 B+ 1 !-i 7ong Bbn
bAng Bhng, µu 3µng ,µi *hoRng 2.5 € ', sau 1 th&i gian sJ ,eng 7ong
Bbn bÞ µi `n sÏ xuÊt hi+n ti)ng *"u 7ín. ;hi sJa ta th-o !hMt \ b-nh xb
!hu9Pn BLng 7ín #a ?!2 nh_ng !hi)! -9 giEt ,ïng Binh M! !M BÞnh@ ,N
b-nh xb !hu9Pn BLng #a, nZng Bra tCo s2ng \ t#ong thïng -9 giEt 7"n
sÏ nhFn thÊ9 7ong Bbn nA \ t#"n BÇu !Va t#e! Mng. (a 7Ê9 !hi)! 7ong
Bbn #a, 7=t Et 7Ci, BP Et bÞ µi `n híng xuMng ,íi #hi 7%1 7Ci nh !f,
nh 3=9 ti)ng hn sÏ BI! giR bít.
PhÇn 5 : M7 8ông vµ "7& ch+& 2On c¸c l)1i.
520. C¸ch ?i) 8µi tni thX c-& 2On t:p.
iau *hi sJ ,eng 1 th&i gian, 2 BÇu b2ng B6n tuK1 th&ng bÞ Bbn, 7µ
giR BL s-ng !Va B6n, BFau B2 !ho thÊ9 B6n s%1 h)t th&i hCn sJ ,eng.
N)u ta th-o b2ng B6n, Sua9 ngI! t#e! ,Z9 ?,Z9 Bi+n nMi gi_a 2 BÇu
D1
b2ng B6n@ !Va B6n 7Ci, t.! BRo ngI! !^! ti)1 x$! !Va b2ng B6n, tu]i thj
!Va B6n sÏ t/ng 7"n gÊ1 B8i.
529. C¸ch lµ' '5t tiÕng ?E c-& t$5n l.
;hi B6n tuK1 7µ 3i+!, t#Ên 7u !2 *hi 1h-t ti)ng *"u ~u• ~u•. ;hi sJa,
t#í! ti"n, ta 1hRi \ n%1 B=9 !hÊn 7u #a, 7Ê9 n)n BMt !h-9, nhW 3µo *hb
h\ !Va i)ng thQ1 si7i! \ t#Ên 7u, tha9 B]i tÇn sM !hÊn BLng !Va i)ng
thQ1 si7i!, 7µ !ho tÇn sM !ao bi)n !Va ,`ng Bi+n xoa9 !hiau 3µ i)ng
thQ1 si7i! *h8ng 1h-t sinh #a !Lng h\ng, nh 3=9 ti)ng *"u sÏ Êt Bi.
53/. C¸ch hµn 2i 2On 2iPn.
;hi Bui B6n Bi+n, B6n tuK1 bÞ 7Wng, n)u t#ong ta9 *h8ng !2 *bo
,Tnh, ta !2 thP !ho Lt Tt 1h6n !hua 3µo t#ong ,ung ,Þ!h n)n n2ng !hR9,
sau *hi t#Ln Bau nhW 3µo !hw Bui B6n bÞ 7Wng, 3µi 1h$t sau 3 )t n.t sÏ
*h8 !.ng, BL !h%! *h8ng *Q gF *bo.
531. C¸ch th¸) 2i 2On ?hY 9)&D vFn ?hi 2On vH.
N)u *h8ng !Yn th=n 7µ 3N b2ng B6n µ Bui 7Ci *h2 3En #a, t#í! ti"n
ta ng%t nguhn Bi+n, B=1 bW nh_ng Rnh thuy tinh 3N \ Bui B6n, ,ïng 1
!V *hoai tZ9 to Ên !hEt 3µo t#ong b2ng B6n BP 3En, Bui B6n sÏ BI! 3En
#a.
532. C¸ch "7& c@ng t\c ?i) 8lD
C8ng t%! *Qo ,Z9 \ B6n, SuCt ,o sJ ,eng nhiau 7Çn n"n ,n xuÊt
hi+n s^ !M, *Qo *h8ng BI!, B2ng *h8ng s-ng hoE! *h8ng t%t. ;hi gE1
t#&ng hI1 nµ9, nhiau ng&i 7=1 t.! tha9 !8ng t%! íi. (h^! #a s\ ,r !8ng
t%! *Qo *h8ng sJ ,eng B^I! 7µ ,o 7Ni gµ !Va !8ng t%! ti)1 x$! *h8ng tMt,
ta !ho !Çn ,ïng tuM! n¬ 3Tt hoE! Sub Ban bAng t#b !hÊ 7"n !hw ti)1
x$! !Va 7Ni gµ Lt Tt ,Çu b8i t#¬n BE! 7µ BI!.
533. C¸ch t$î gidp 2On t:p ?hmi 2<ng.
;hi Bi+n 9)u, B6n tuK1 #Êt *h2 s-ng, ,o bÞ nhÊ1 nh-9 nhiau 7µ !ho
B6n nhanh bÞ hWng. C2 ng&i BP B6n s-ng nhanh, th&ng b=t t[ t#í! 7$! t#&i
tMi *hi Bi+n Bang *hou hoE! tha9 B]i t/!tb 7ín h¬n. (u9 nhi"n hai !-!h
nµ9 3dn !ha 1hRi 7µ tMt nhÊt 3F !-!h 7µ th. nhÊt gZ9 7cng 1hT Bi+n,
!-!h 7µ th. 2 *hi Bi+n BV !fng 7µ t/ng th" !&ng BL ,`ng Bi+n 7µ
3i+! !Va b2ng B6n, 7µ B6n nhanh bÞ !h-9. C-! bCn !2 thP tha *hRo
!-!h 7µ !Va !h$ng t8i, !/n !. thbo ngu9"n 7K b-n s2ng !honh 7u, 3=t 7i+u
!Çn ,ïng 7µ Lt b2ng B6n 2 !^! ?!`n gji 7µ B6n Bi8t@ !hÞu BI! Bi+n -1 7ín
t¬ng B¬ng 25GU 3µ !&ng BL ,`ng Bi+n t¬ng B¬ng 5GGX|. C-!h 7µ
nh sau: (h-o t/! tb xuMng, bW 3W nh8 #a, !%t bW te Bi, hµn #&i 1 BÇu
ti)1 x$! 3µo B6n bÊt *t !Va t%! tb, nMi 7ian 3íi b2ng B6n 2 !^!, #hi B=9
hL1 ngoµi 3µo 7µ xong. Ch$ K *h8ng BI! BÊu nhÇ !^! B6n. Uíi !-!h nµ9,
,ï Bi+n 9)u B)n .! 1>G3 !fng !ho t#ong 3`ng 1G giZ9 7µ B6n s-ng.
PhÇn ( : M7 8ông vµ b#) 8Hng c¸c 2A 2iPn ?h¸c.
534. Ph>ng ph¸p tiÕt ?iP' 2iPn ch) nAi c>' 2iPn.
€ ;hi nÊu !¬, ta !ho gCo 3µo ní! ngZ 1 7$!, !¬ nÊu nh 3=9 3[a
nhanh !hTn 3[a ti)t *i+ Bi+n.
D2
€ NÊu !¬ tMt nhÊt n"n ,ïng ní! n2ng, 7µ nh 3=9 ta 3[a gi_ BI!
thµnh 1hÇn ,inh ,Nng !Va gCo, 3[a ti)t *i+ Bi+n.
€ iau *hi !% nhi !¬ Bi+n, ,ïng *h/n Et hoE! t$i 3Ri b8ng t^
!h) B=9 n%1 nhi 7Ci, *h8ng !ho nhi+t 7Ing nhi !¬ toR #a ngoµi. ;hi !¬
s8i n)u thÊ9 ní! s%1 t#µo #a #a ngoµi, ta t%t Bi+n Bi, *hoRng 5€1G 1h$t
sau ta 7Ci ti)1 te! !% Bi+n, !ho B)n *hi nhi !¬ Bi+n t^ BLng t%t
Bi+n. iau B2 ta ti)1 te! BP !¬ t#ong nhi V 1G 1h$t #hi íi \ n%1 #a.
Oµ nh 3=9 3[a ti)t *i+ BI! Bi+n, t#-nh !ho ní! !¬ *h8ng bÞ t#µo #a
ngoµi 7µ bYn nhi.
535. C¸ch hµn bÕp lß ").
p)1 Bi+n 7` so #Êt ha9 bÞ B.t. ;hi 7` so bÞ B.t, ta !2 thP SuÊn nMi 2
BÇu bÞ B.t 7Ci, #%! 1 Tt hµn thb 3µo !hw nMi !Va 2 BÇu ,Z9, sau *hi
!% Bi+n 3µo 1 7$!, hµn thb sÏ t^ BLng !hR9 #a 3µ g%n !hEt !hw SuÊn
7Ci.
53(. C¸ch "7 l: 'k hµn 2iPn ?h@ng 8Knh thiÕc.
XW hµn Bi+n ,ïng 7Zu ngµ9 th&ng *h8ng ,Tnh thi)!, 3F BÇu W
hµn bÞ 8 x9 ho-. ;hi gE1 t#&ng hI1 nµ9 ta !2 thP Bb BÇu W hµn BMt
n2ng ngZ 3µo t#ong !hn, µng 8 x9 ho- sÏ t#\ thµnh Bhng, nh 3=9 W
hµn 7Ci ti)1 te! sJ ,eng BI!.
53.. Ph>ng ph¸p l& t,D nh+ng vÕt gT m bµn lµ.
UW thQ1 b"n ngoµi !Va bµn 7µ 1hÇn 7ín !2 C 1 7í1 hI1 *i !#8€ni*bn
*h8ng ,n bÞ go. Nhng ,o sJ ,eng *h8ng hI1 7K ho/!h 7í1 C t^ nhi"n bung
#a, thF sÏ xuÊt hi+n hi+n tIng go. pµn 7µ bÞ go *hi 7µ sÏ ,Z9 bYn #a SuÇn
-o, !2 *hi !`n *Qo sIi 3Ri ?nh hµng t¬ tA@. mP tY9 sC!h 3)t go, ta !ho 1 Tt
thuM! B-nh #/ng hoE! thuM! B-nh #/ng bLt 3µo *h/n ít BP 7au, sau *hi
7au xong, s-t 7"n !hw bÞ go Lt Tt n)n, sau B2 !% Bi+n 3µo !ho n)n
!hR9 #a #hi 7au ti)1. N)u !hw bÞ go nA 1hTa ,íi Et bµn 7µ, ta !fng ,ïng
1h¬ng 1h-1 nµ9. iau !ïng ta 7µ 3µi 7It 7"n 1 i)ng 3Ri bW Bi 7µ BI!. CÇn
!h$ K, tu9+t BMi *h8ng BI! ,ïng giÊ9 #-1 BP B-nh !j.
530. C¸ch lo& chXn '¸D tKnh.
;hi ua -9 tTnh, uMn *iP t#a xb -9 tTnh !2 B$ng *h8ng ta
!2 thP Ên > sM 1 sau B2 Ên 3µo ,Êu nhZn #hi ti)1 te! Ên 3µo ,Êu bAng.
N)u t#"n Et bµn tTnh xuÊt hi+n sM 12'054:.> thF -9 tTnh B2 B$ng
3µ *h8ng thi)u ,Êu !hÊ 1hY9 t#ong !h_ sM.
539. C¸ch gi#' bQt tiÕng 2iPn th)1i.
;hi !hu8ng Bi+n thoCi *"u gZ9 !R gi-! !h2i tai. mP giR bít ti)ng
hn, ta !2 thP 72t xuMng ,íi Bi+n thoCi 1 i)ng $t, ti)ng Bi+n thoCi sÏ BN
!h2i tai.
Ch>ng j_ : phÇn vP "inh gi& 2=nh
PhÇn 1 : C,D c¸ nQc.
54/. C,D c¸ b|n t$)ng phKch nQc nYng.
;hi 1hT!h ní! ,ïng 7Zu, t#ong sÏ xuÊt hi+t !-u bYn. (a !2 thP B] 3µo
t#ong 1hT!h Lt Tt giÊ n2ng, B=9 !hEt n%1 7Ci 7%! nhk #hi BP *hoRng
D'
nJa ti)ng, sau B2 ,ïng ní! 7Cnh #Ja sC!h, !hÊt !-u bYn sÏ BI! tY9 h)t. N)u
*h8ng ,ïng giÊ, ta !2 thP ,ïng 2GG7 axit C7oh9B#i! 7ocng, ha9 5Gg
Ca!b8nat nat#i NaHCg, 3µ 1 !M! ní!, 7µ giMng nh t#"n. Ngoµi #a ta !`n !2
thP 7Ê9 3W t#.ng B=1 nhW !ho 3µo t#ong #uLt 1hT!h, sau B2 B] 1 Tt
thuM! tY9 3µ ní! 3µo, B=9 n%1 7Ci 7%! nhk, sau BÊ9 ,ïng ní! #Ja sC!h 7µ
BI!.
541. C,D c¸ chO.
CM! uMng !h6 ,ïng nhiau, t#"n thµnh !M! ha9 Suai !M! th&ng ,Tnh !-u
bYn *h2 #Ja, ta !2 thP ,ïng thuM! B-nh #/ng hoE! 3W t#.ng B=1 n-t !j
#Ja #hi ,ïng ní! #Ja sC!h 7µ BI!.
542. C,D vÕt c¸ b,n m b¸t 2w&.
(a ,ïng uMi /n, bc !h6 hoE! giÊ /n BP !j #Ja !ho h)t 3)t !-u, sau
B2 ,ïng ní! sC!h #Ja 7Ci 7µ BI!.
543. C,D c¸ t$)ng 5' 2n nQc.
€ (Y9 !-u ní! b/ng Ca!b8nat nat#i: ;hi ,ïng Ê nh8 Bun ní! ta !ho
Lt thFa nhW Ca!b8nat nat#i 3µo Bun s8i 3µi 1h$t, !-u ní! sÏ h)t.
€ (Y9 !-u ní! b/ng t#.ng gµ: Ê Bun ní! ,ïng 7Zu ngµ9 3)t !-u tT!h
7Ci #Êt !.ng, *h2 #Ja. UF 3=9 ta !2 thP ,ïng Ê 7uL! t#.ng gµ 3µi 7Çn, sÏ
thÊ9 hi+u SuR nga9.
€ (Y9 !-u ní! bAng 3W *hoai tZ9: nhi, Ê nh8 ,ïng Lt th&i gian sÏ
!2 1 7í1 !-u, ta !ho 3W *hoai tZ9 3µo nhi, B] Lt Tt ní!, Bun s8i *hoRng
1G 1h$t, 7í1 !-u sÏ h)t.
€ (Y9 !-u bAng giÊ: N)u t#ong ní! !h$ng ta Bun !2 *ia, ta !2 thP
!ho 3µi thFa giÊ 3µo ní! Bun !ïng, sau *hi Bun s8i, *ia sÏ h)t.
€ (Y9 !-u bAng *hYu t#ang: ta !2 thP BEt 3µo t#ong Ê ní! 1 !hi)!
*hYu t#ang, *hi Bun ní!, !En ní! sÏ bÞ h$t 3µo *hYu t#ang.
PhÇn 2 : C,D vÕt b,n.
544. aIng nQc chÇn 'y $7& b¸t.
N)u *hi *h8ng !2 ní! #Ja b-t, 7Ci !2 ní! t#Çn t, ta !2 thP ,ïng ní!
t#Çn t BP #Ja b-t, #Ja xong ,ïng ní! sC!h t#-ng 7Ci, b-t Bra !fng sÏ sC!h
*h8ng *Q gF #Ja bAng ní! #Ja b-t.
545. Ch% to $7& 2A 2ong th%c ;n.
Uíi nh_ng Bh B^ng s_a b`, bLt F t#Ln t#.ng gµ, t#í! ti"n ta 1hRi
,ïng ní! 7Cnh BP ngZ, sau B2 ,ïng ní! n2ng BP #Ja. N)u ,ïng ní! n2ng
t#í!, th.! /n !`n ,Tnh 7Ci sÏ ,Tnh h¬n, 7µ Bh B^ng *h2 #Ja sC!h.
54(. jk t¸) cY thh lµ' ch) nAi nh@' "¸ng bYng.
Nhi nh8 ,ïng 7Zu, b"n t#ong nhi sÏ bÞ Bbn, ta 7Ê9 3W t-o t¬i !ho 3µo
7Ing ní! 3[a 1hRi, Bun s8i *hoRng 15 1h$t, sau B2 ,ïng ní! sC!h #Ja 7Ci, nhi
sÏ t#\ n"n s-ng b2ng nh íi.
54.. C¸c 8ông t,D b,n c-& gi5' vµ '&i 'oc.
Nhi nh8, Ê nh8 sau *hi ,ïng 7Zu, b"n ngoµi !2 Lt 7í1 uLi Bbn,
,ïng bLt tY9, ní! #Ja #Ja *h8ng Bi. N)u ta ,ïng *h/n tY giÊ hoE! ai
D0
!- ^! gic thµnh bLt BP 7au !j, nh 3=9 7í1 uLi sÏ BI! !j sC!h Lt !-!h
,n ,µng.
540. `En c,n th3n ?hi 8Ing t$) c¸t 2h l& chIi 2A 8Ing.
mh nh8, Bhng *hi Bc !f *h8ng n"n ,ïng !-t hoE! t#o b)1 BP !j,
nh 3=9 sÏ !j thµnh 3)t xí!, #Êt ,n tT!h !-u, *h2 #Ja sC!h. (a n"n ,ïng giÊ
BP !hïi #Ja, 3[a s-ng nh íi 7Ci *h8ng Rnh h\ng B)n Bh ,ïng.
549. C¸ch cX $7& nAi 2n nQc 2Lng.
;hi !j #Ja nhi Bun ní! B&ng, ta n"n ,ïng ní! xµ 1h`ng 3[a Bun 3[a
#Ja sÏ #Êt ,n #Ja sC!h.
55/. C¸ch l& $7& vß, v1i "µnh, nAi 25t bÞ c¸ b,n
(a !2 thP ngZ !h$ng 3µo t#ong ní! 3o gCo #hi Bun n2ng, sau B2
,ïng bµn !hRi !j sC!h #hi ,ïng n.¬! sC!h t#-ng 7µ sC!h.
551. C¸ch l& 2A 21c.
mh bAng bC! ,ïng 7Zu ,n bÞ Bbn. (a !2 thP ,ïng giÊ BP #Ja hoE!
,ïng thuM! B-nh #/ng BP 7au, Bh bC! sÏ sC!h 3µ s-ng b2ng.
552. C¸ch l& chIi 8ông cô 'Nn "%, th! tinh.
(a ,ïng Lt Tt uMi /n 3µ giÊ t#Ln Bau, 7au !-! Bh ,ïng bn s.,
thuy tinh, t#ong B2 !2 bn 1h-1 7ang ?7oCi bn BE! bi+t b8i 7"n !-! 3=t
bAng Bhng, bC!, #hi Bb nung, 7í1 bn b2ng 3µ nhiau µu s%!@ nh_ng
3)t bYn t#"n Bh ,ïng sÏ h)t nga9.
553. C¸ch $7& 2A 8Ing bfng nho&.
;hi #Ja Bh nh^a, ta !ho !2 thP ,ïng *h/n tY *ia, giÊ hoE! ní!
#Ja b-t BP #Ja, *h8ng n"n ,ïng bLt tY9, BP t#-nh µi Êt 7í1 b2ng \ ba
Et Bh nh^a.
554. C¸ch ng;n ng4& '<i lµ' b,n nAi.
mP uLi b)1 *h8ng 7µ bYn nhi, t#í! *hi sJ ,eng ta xoa Lt 7í1 xµ
1h`ng b"n ngoµi nhi, ,ïng xong #Ja sC!h nhi sÏ t#%ng nh íi.
555. C¸ch l& bÕp g&.
Ní! 7uL! F ,ïng BP 7au b)1 ga #Êt tMt. Ngoµi #a !`n !2 thP ,ïng ní!
7uL! F 7au !-! 3)t bYn t#ong b)1. C-!h 7µ nh sau : ta 7Ê9 ní! 7uL! F
thÊ 3µi 7Çn 3µo nh_ng !hw bYn t#ong b)1, BP 5 1h$t sau B2 ,ïng bµn
!hRi BP !j, ,ïng ní! sC!h #Ja 7Ci 7µ xong.
55(. C¸ch cX $7& g1ch t$¸ng 'Nn.
€ Dïng uMi BP #Ja: ;hi gC!h t#-ng bn t#%ng bÞ 3µng, ta ,ïng *h/n
tY uMi, 7au wi ngµ9 2 7Çn. Oau 7ian 2,' ngµ9, sau B2 ,ïng *h/n ít 7au
3µi 7Çn, gC!h sÏ t#%ng 7Ci nh ban BÇu.
€ Dïng 78ng gµ BP !j #Ja: iau *hi gC!h bn t#"n Et sµn nÊu b)1 bÞ
,Tnh bYn, ,ïng *h/n 7au 3)t bYn *h8ng Bi, ,ïng xµ 1h`ng 7au !fng *h8ng
sC!h, ta !2 thP ,ïng Lt n% 78ng gµ tY ní! Ê BP 7au, 7au Sua 7µ sC!h.
55.. aIng tYc $Bi cX $7& bAn $7& 'Ft.
(#"n 3ian bhn #Ja Et #Êt ,n tT!h !-u bYn. (h8ng th&ng ta Bau ,ïng
xµ 1h`ng BP #Ja, nhng 3)t bYn #Êt *h2 #Ja sC!h. mP *h%! 1he! tFnh
t#Cng nµ9, ta !2 thP ,ïng Lt b$i t2! #Mi, thÊ 3µo ní! !j #Ja, !-! 3)t bYn
sÏ BI! tY9 Bi #Êt nhanh.
D5
550. C¸ch $7& lîc bK
OI! bT n)u !2 nhiau ,Çu ?,o t2!@ ,ïng ní! n2ng 3µ xµ 1h`ng BP !j
#Ja Bau *h2 sC!h, 3F #/ng 7I! ,µ9 *hTt, *hb h\ Su- nhW. (a !2 thP ,ïng ní!
ngZ Lt 7$! 7Ê9 #a 1h¬i ,íi -nh n%ng #hi ,ïng ní! xµ 1h`ng BP #Ja, sau
B2 t#-ng 7au bAng ní! sC!h 7µ BI!.
PhÇn 3 : C,D vÕt b,n 'H 8Ç R;nS
559. aIng tdi 2ong 2Ç ', 9µ phßng 2h t,D vÕt b,n 8Ç
'H.
(a ,ïng 3Ri !f a9 thµnh t$i nhW, !ho BÇu Yu xµ 1h`ng 3µo t#ong
t$i, BEt 3µo hL1 B^ng xµ 1h`ng *h8ng !2 7w, #%! 7"n 1 Tt ní! !ho t$i 7u8n
gi_ BI! BL Y, a. ;hi thµnh !h=u s%t t#-ng bn, bhn #Ja #au !2 !-u
bYn ,Çu N, ,ïng t$i B^ng Yu xµ 1h`ng 7au 3µi 7Çn, sau B2 ,ïng ní! sC!h
t#-ng 7Ci 7µ BI!.
5(/. C,D b,n 8Ç 'H bfng t$) $>'.
;hi !h=u, b-t, Bra bÞ ,Tnh ,Çu N, ta !2 thP ,ïng t#o b)1 hoE! ïn
!a BP !j #Ja, sau B2 #Ja sC!h bAng ní! gCo, #hi t#-ng 7Ci bAng ní! sC!h.
5(1. C,D b,n 8Ç 'H bfng bp chO.
p-t Bra ,Tnh Su- nhiau ,Çu N !2 thP ,ïng bc !h6 hoE! 7Ê9 1 Tt
thuM! B-nh #/ng !ho th" 3µo 1 7Tt ní! BP !j #Ja, #hi t#-ng 7Ci bAng ní!
sC!h 7µ BI!.
5(2. C,D b,n 8Ç 'H bfng c¸ nQc
OÊ9 !-u ní! t#ong Ê Bun ní!, gic nhW ,ïng *h/n !hÊ BP 7au Bh
,Tnh N. C-u ní! !j #Ja 3)t bYn hi+u SuR #Êt tMt, !2 thP ,ïng BP #Ja sC!h
!R nh_ng 3)t bYn ,Çu N \ Bh s., s%t t#-ng bn, !`n !2 thP 7au b2ng
!-! Bh ,ïng nhµ b)1 bAng Bhng nh8.
5(3. aIng b¸) cW l& vÕt 8Ç 'H.
;hi #Ja Bh ,Tnh N, t#í! ti"n ta ,ïng b-o !f 7au sC!h 3)t N, sau B2
,ïng ní! *ia BP #Ja, t#-ng 7Ci bAng ní! sC!h.
5(4. g¸ c#i th=& cWng cY thh t,D vÕt b,n 8Ç 'H.
;hi Bh s¬n bÞ ,Tnh N hoE! ,Çu, ta ,ïng 7- #au !Ri thFa #Ja 7µ sC!h.
5(5. C,D vÕt 8Ç 'H ch¸D bfng vk *# lE t>i.
ChRo ,ïng xµo #au 7Zu ngµ9 sÏ tT!h te 1 7í1 !-u ,Çu !h-9, nhiau *hi
,ïng ní! #Ja b-t !fng #Êt *h2 #Ja sC!h. (a !2 thP ,ïng 3W SuR 7" t¬i !ho 3µo
!hRo B] ní! 3µo Bun 7"n, 3)t !-u sÏ bong #a 1 !-!h ,n ,µng.
5((. s7& vÕt ch¸D c>' bfng th&n.
;hi nÊu !¬ bÞ Su- 7Ja, BTt nhi sÏ !2 3)t !¬ bÞ !h-9, 3)t !h-9 nµ9
th&ng *h2 #Ja sC!h, 7Çn sau nÊu !¬ #Êt ,n bÞ !h-9 ti)1. N)u ta ,ïng
than !Vi BP #Ja !hw !h-9, !hw !h-9 sÏ #Êt nhanh sC!h ,ï 7µ ,µ9 ha9 Wng
µ *h8ng 7µ hWng nhi.
5(.. aIng '&i c¸ 'oc t,D vÕt b,n 8Ç 'H.
XuLi ,Çu N ,Tnh t#"n Bh ,ïng nhµ b)1 #Êt *h2 #Ja sC!h. N"n ta ,ïng
ai !- ^! tY9 3)t bYn, hi+u SuR #Êt tMt.
D4
5(0. 6p chO cWng cY thh t,D "1ch vÕt b,n 8Ç 'H.
;hi Bh ,ïng nhµ b)1 !2 !-u N, ta !2 thP ,ïng bc !h6 !`n Ê 7au Bh
,ïng 3)t !-u ,Çu sÏ h)t. N)u *h8ng !2 bc !h6 íi, ta !2 thP ,ïng bc !h6 *h8
1ha ní! s8i #hi 7au, 3)t !-u !fng h)t.
5(9. C,D 8Ç, 'H t$En bµn ;n bfng $î t$\ng.
iau *hi /n !¬ xong, t#"n bµn ha9 bÞ #ít th.! /n, nhiau *hi ,ïng *h/n
3` ní! n2ng !fng 7au *h8ng sC!h. N)u ta B] 1 Tt #Iu t#%ng 7"n t#"n Et
bµn #hi ,ïng *h/n sC!h 7au 3µi 7Çn, 3)t bYn N sÏ h)t.
5./. C,D vÕt 8Ç 'H bfng vk *:t.
;hi Bh gM s. !Va !h$ng ta bÞ ,Tnh N, n)u ta ,ïng 3W SuKt !hÊ
3µo uMi BP 7au, 3)t N sÏ h)t.
5.1. aIng 8ng 8Þch C&cb@n&t n&t$i $7& b=nh 2ong 8Ç bfng
nho&.
Dïng ní! 1ha 7ocng bLt Ca!b8nat nat#i, B] 3µo t#ong bFnh B^ng ,Çu
N #hi 7%! Sua 7%! 7Ci 3µi 7Çn hoE! ,ïng bµn !hRi BP !j, ti)1 thbo ta B]
1 Tt *ia /n 3µo x$! x$! #hi B] Bi, sau B2 ,ïng ní! uMi n2ng #Ja 7Ci.
Nh 3=9 Bh nh^a B^ng N sÏ BI! #Ja #Êt sC!h µ *h8ng sI Rnh h\ng ho-
!hÊt.
5.2. C,D '<i 8Ç 'H m 2A gJ bfng thBc t,D.
;hi Bh ,ïng bAng gw bÞ ,Tnh uLi ,Çu N, ta !2 thP ,ïng ,ung ,Þ!h
thuM! tY9 ngZ ít 3µi ti)ng #hi ,Li bAng ní! sC!h 7µ BI!.
5.3. aIng gi5' ;n $7& 8Ç 'H t$En 2A gJ.
mh ,ïng bAng gw BP t#ong nhµ b)1 bÞ ,Tnh uLi ,Çu N, ta ,ïng ní!
sC!h hoµ 3íi Lt Tt giÊ /n BP 7au, Bh ,ïng sÏ 7Ci s-ng nh íi.
5.4. aIng t$) bÕp R$>' c-iS $7& vÕt 8Ç 'H t$En bP bÕp 9i
';ng.
p+ b)1 xi /ng sau Lt th&i gian nÊu níng, ,Çu N nÊu th.! /n th€
&ng b- 7"n #Êt *h2 #Ja sC!h. (a !2 thP ,ïng t#o b)1 t#Ln 3íi ní! SuÊ9
thµnh hh, B" h8 t#í! Su+t Bau 7"n Et b)1, s-ng sí h8 sau ,ïng n€
í! ,Li #Ja, b+ b)1 sÏ sC!h.
5.5. Gi5' ;n t,D vÕt 8Ç 'H c¸ t$En bYng 2On.
p2ng B6n t#ong 1h`ng b)1 #Êt ,n bÞ ,Tnh N, BP 7au nh_ng 3)t bYn
nµ9, ta ,ïng 3Ri thÊ 3µo giÊ n2ng 7au b2ng B6n, uLi ,Çu N sÏ h)t.
5.(. Gi5' ;n l& 8Ç 'H 8Knh t$En *1t th@ng giY.
vuCt th8ng gi2 7%1 t#ong nhµ b)1 *h8ng t#-nh *hWi bÞ ,Tnh uLi ,Çu
N. mP uLi ,Çu N Êt Bi Lt !-!h ,n ,µng, ta ,ïng *h/n sC!h thÊ
giÊ /n BP 7au.
5... s7& 8Ç 'H 8Knh t$En ?Knh bfng b<t giFt vµ 2Ç ',
thBc l¸.
;Tnh ha9 7íi t#ong nhµ b)1 *hi bÞ ,Tnh uLi ,Çu N, ta !2 thP ,ïng
bLt giEt h`a tan t#ong ní! #hi !ho th" 3µo BÇu Yu thuM! 7- 3µo, ,ïng
*h/n 7au thÊ 3µo ní! xµ 1h`ng t#Ln 3íi BÇu Yu thuM! 7- nµ9 BP 7au
hi+u SuR #Êt tMt.
D:
5.0. aIng gi5' t,D vÕt c¸ b,n 8Ç 'H t$En "µn 9i ';ng.
iµn nhµ b)1 bAng xi /ng th&ng ha9 ,Tnh ,Çu N *hi 7au sµn ta B]
1 Tt giÊ /n 7"n #hi ,ïng *h/n 7au nhµ !j Cnh 3µi 7Çn, 3)t bYn sÏ sC!h
b2ng.
5.9. C,D vÕt 8Ç 'H t$)ng ch&i lX bfng vk t$%ng.
;hi uMn #Ja !hai 7j B^ng N, ta B=1 n-t 3W t#.ng #a, !ho 3µo 7j !ïng
3íi ní!, x$! Cnh, ,Çu N t#ong 7j sÏ sC!h.
50/. aIng v@i "Bng $7& ch&i lX 2ong 8Ç h)#.
(#í! h)t ta Bb !hai 7j B^ng ,Çu hoR t#-ng Sua ní! sC!h, sau B2 !ho
3µo 7j 1 Tt 38i sMng, B] ní! BÇ9, B=9 n$t !hai 7Ci 7%! 1 7$! !ho 38i tan
Bau, BP 3µi ti)ng, th&ng !ho !Çn 7%! 1 7Çn 7µ !hai sC!h. N)u nh 3)t bYn
!`n 7Ci, ta 7µ th" 1€2 7Çn n_a 7µ BI!.
501. C¸t vµng t,D 8Ç 'H tKch c¸ t$)ng ch&i.
mP #Ja !hai B^ng ,Çu N, n)u \ nhµ *h8ng !2 *h/n #Ja !-n ,µi, ta !2
thP !ho 3µo !hai 1 Tt !-t 3µng ?hoE! uMi /n@ !ïng 3íi gÇn 1 nJa !hai ní!
*ia, B=9 n$t !hai 7Ci, 7%! Cnh, ,Çu N sÏ BI! tY9 sC!h.
PhÇn 4 : C,D vÕt gT.
502 . t¸nh gT bfng hµnh tlD.
Dïng hµnh tZ9 th-i #a BP 7au ,ao bÞ go, hµnh s-t B)n BZu, go h)t
B)n BÊ9.
503. C,D $T bfng nQc g1).
Deng !e nhµ b)1 nh u8i, thFa, ,ao s%t sau *hi ,ïng xong, ngZ
3µo t#ong ní! 3o gCo BE!, 3[a !2 thP !hMng go, 3[a tY9 sC!h go.
504. C,D gT bfng phOn ch&.
Nhi s%t íi ua, t#"n Et !2 Lt 7í1 go s%t µu Bbn, n)u #Ja bAng
ní! t#ong 1 th&i gian ng%n #Êt *h2 #Ja sC!h. (a !2 thP B] 3µo t#ong nhi
*hoRng 1 7Tt ní! sC!h 3µ 5Gg 1h6n !hua, Bun s8i 1 1h$t, ,ïng bµn !hRi
hoE! giu 7au !j #Ja, go s%t sÏ BI! tY9 sC!h.
505. C,D gT bfng Mnph&t 2Ang ng3' nQc.
iau *hi hoµ tan sun 1hat Bhng ng= ní!, b8i 7"n !hw go 1€2 7Çn,
*hoRng sau 1h go s%t sÏ h)t.
50(. C,D gT bfng p&$&phin.
(a gic nhW 1a#a1hin B^ng 3µo t#ong !hai ?*hoRng nJa !hai@ B] BÇ9
x/ng 3µo t#ong !hai, B=9 n$t 7Ci BP 3µo n¬i !2 nhi+t BL !ao. ;hi
1a#a1hin hoµ tan, Bb ,ung ,Þ!h nµ9 b8i 7"n nh_ng !hw go, BP 1 B"
hoE! *hoRng 20h, sau B2 ,ïng giu 7au #-1 hoE! giÊ9 BP 7au, go s%t sÏ
h)t. iau *hi 7au xong, ti)1 te! b8i 7"n 1 7í1 n_a, nh 3=9 sÏ !hMng go BI!
t#ong 3`ng 3µi th-ng. N)u ,ïng !ha h)t, ta !2 thP !Êt ,ung ,Þ!h Bi, sau
nµ9 ,ïng ti)1.
50.. C,D gT bfng gi5' ;n.
N)u Bh ,ïng !2 BM go, ta ,ïng giÊ 7au !hïi, 3)t go sÏ h)t. mh
nh8 bÞ go ta !2 thP ngZ 3µo t#ong ní! giÊ ?to 7+ giÊ !Çn !/n !.
D>
3µo BL go !Va Bh ,ïng BP 1ha@ iau *hi ngZ, ta 3ít Bh go #a #Ja sC!h,
Bh ,ïng sÏ s-ng 7Ci nh íi.
500. Gi5' ;n t,D gT 2Ang.
;hi Bh ,ïng bAng Bhng bÞ go, ta ,ïng *h/n tY giÊ /n !ïng 3íi 1 Tt
uMi hoE! bLt ai !- ^! BP 7au, 3)t go sÏ h)t.
509. C,D gT bfng nÕn.
mh ,ïng bAng s%t t#-ng bn sau *hi bÞ bong Êt 7í1 bn #Êt ,n bÞ
go. Do 3=9, n)u ta b8i 7"n !hw bÞ bong bn 1 7í1 ,Çu n)n, nh 3=9 sÏ !2 t-!
,eng !hMng go.
59/. ip 'µng chBng gT.
iau *hi Bh B^ng bAng s%t t#-ng bn bÞ bong s¬n, t#í! ti"n ta Bb
!hw bÞ bong 7au sC!h, µi sC!h 3)t go, sau B2 !%t 7Ê9 1 i)ng nh^a
Wng !-!h Bi+n to h¬n 3)t !hw bong s¬n 1 !h$t ?!2 thP ,ïng t$i ni 78ng
*h8ng !2 BL! tTnh@ ,ïng 7Ja nhW h¬ n2ng i)ng nh^a #hi Q1 nhanh 3µo
!hw bÞ bong s¬n, !h$ K Q1 Cnh, !hEt 3µo Bau 7µ BI!.
591. C,D vÕt gT m bAn "% t$)ng phßng vP "inh.
phn t%, bhn #Ja Et bAng s. sau 1 th&i gian sJ ,eng !2 3)t go ,o
ní! thbo Mng ,dn ní! !hR9 #a tCo n"n. mMi 3íi 3)t go nµ9, ta !2 thP 7Ê9 uMi
!ho 3µo t#ong giÊ 3íi 1 7Ing 7µ nh nhau, Bun h¬i n2ng #hi SuÊ9 Bau. iau
B2 ta ,ïng *h/n ít BEt 7"n 3)t go t[ 2G€'G 1h$t, sau !ïng ,ïng *h/n #-1
thY hwn hI1 uMi giÊ BP 7au, 7au Cnh Lt !h$t 3)t bYn sÏ h)t.
PhÇn 5: Uh7 'Ii h@i.
592. Uh7 'Ii h@i t$)ng ch&i lX bfng 'I t1c.
(a 7Ê9 ï tC! hoµ 7ocng 3íi 1 7Tt ní!, B] 3µo t#ong !hai 7j, ,ïng bµn
!hRi !-n ,µi !j #Ja, sau B2 t#-ng 7Ci bAng ní! sa!h 7µ BI!. N)u B] ,ung
,Þ!h ï tC! 3µo t#ong !hai ngZ 3µi ti)ng thF hi+u SuR tMt h¬n.
593. Uh7 'Ii ">n bfng gi5'.
mh B^ng th^! 1hY n)u ,ïng s¬n s¬n b"n ngoµi, *hi !`n íi !2 ïi
#Êt *h2 !hÞu. (a !2 thP ,ïng *h/n tY giÊ 7au 7"n Bh ,ïng, ïi s¬n sÏ
h)t.
594. Uh7 'Ii ">n bfng nQc 'Bi.
(&ng nhµ hoE! Bh ,ïng t#ong nhµ 3[a s¬n xong, sÏ !2 ïi s¬n nhng
nE!. (a !2 thP ,ïng 2 !h=u ní! uMi nguLi BEt ,íi sµn nhµ, !ho 1 B)n 2
ngµ9 sau, ïi s¬n sÏ *h8ng !`n n_a.
595. Uh7 'Ii nAi "\t.
€ ;hJ ïi bAng !-!h Bun nhi *h8ng : nhi s%t íi th&ng !2 ïi 7C #Êt
*h2 !hÞu. (#í! *hi sJ ,eng, ta ,ïng 7Ja Bun nhi *h8ng, sau B2 B] ní!
n2ng 3µ #au 3en 3µo Bun 15 1h$t, ïi 7C sÏ h)t.
€ ;hJ ïi bAng bc !h6 : (#ong nhi s%t !2 ïi tanh, t#í! ti"n n"n ,ïng bc
!h6 BP !j #Ja #hi t#-ng 7Ci bAng ní! sC!h, ïi tanh sÏ h)t.
DD
€ ;hJ ïi ,Çu N ?/n@ t#ong nhi bAng Bfa /n : ;hi Bun ní! 3µo nhi
,ïng BP xµo #au, ní! sÏ !2 ïi ,Çu N, n)u !ho 3µo nhi ní! Bun Lt B8i
Bfa *h8ng !2 s¬n, ïi ,Çu sÏ BI! *hJ h)t.
59(. Uh7 'Ii t$)ng nhµ bÕp bfng gi5' 2n nYng
(a B] 3µo t#ong nhi Lt Tt giÊ /n #hi Bun n2ng !ho bM! h¬i 7"n,
ïi h8i t#ong nhµ b)1 sÏ h)t. Ngoµi #a, ta !fng !2 thP BP Lt 3µi i)ng
3W SuKt t¬i b"n !Cnh b)1 h¬ *h8, hi+u SuR !fng #Êt tMt.
59.. Uh7 'Ii h@i v& li bfng gi5'.
;hi 3a 7i !2 ïi h8i, ta !2 thP ,ïng *h/n sC!h tY giÊ /n BP 7au, sau
*hi *h8, 3a 7i !fng sÏ BI! *hJ sC!h.
590. Uh7 'Ii 'Bc bfng 9µ phßng.
;hi ng/n g-! xQ1, tV t&ng hoE! h` #¬ng !2 ïi M!, ta !2 thP BEt
7"n g-!, t#ong tV hoE! #¬ng 1 b-nh xµ 1h`ng, ïi M! sÏ h)t.
599. Uh7 'Ii ?hYi t$)ng phßng.
(#ong 1h`ng !2 nhiau ng&i h$t thuM!, ïi *h2i thuM! th&ng gZ9 !R
gi-! *h2 !hÞu. mP *hJ bít ïi *h2i thuM!, ta !2 thP ,ïng *h/n tY giÊ
3ung 7"n t#ong 1h`ng, hoE! !2 thP BMt 2 !Z9 n)n BEt t#"n bµn, !fng
!2 thP 7Ê9 1 i)ng $t nh$ng Bd ní! !ho 3µo t#ong !M! BP t#ong
1h`ng, ïi *h2i thuM! !fng sÏ BN h¬n.
(//. Uh7 'Ii &'@ni;c.
C2 ng&i B" B)n ha9 BP b8 t#ong 1h`ng, 7µ t#ong 1h`ng !2 ïi
a8ni/!. N)u t#í! *hi Bi ngV, ta BMt 3µi ba t& giÊ9 7Ln 3µo t#ong b8, nh
3=9 ïi a8ni/! sÏ h)t.
(/1. Uh7 'Ii &9it c&cb)nic.
;hi t#ong 1h`ng *h8ng th8ng tho-ng th&ng !2 ïi axit !a!boni!, 7µ
Rnh h\ng B)n s.! *hou. mP *hJ ïi nµ9, ngoµi 3i+! \ !Ja !ho th8ng gi2,
ta !2 thP nhW 7"n b2ng B6n t#ong 1h`ng 3µi gijt ní! hoa, nh 3=9 *h8ng *hT
t#ong 1h`ng sÏ th¬ -t ,n !hÞu.
(/2. Uh7 'Ii h@i Bng nQc th#i.
C-! !/n hL \ nhµ !ao tÇng, t#ong nhµ b)1, 1h`ng 3+ sinh Bau !2
Mng ní! thRi, wi *hi ïa h6 B)n sÏ bM! ïi h8i #Êt *h2 !hÞu. mP *hJ h)t
ïi h8i, ta !2 thP 7Ê9 1 !-i t$i ni 78ng nhW ,µi, 7uhn i+ng t$i 3µo Mng ní!
thRi #hi buL! !hEt 7Ci, ,ïng *Qo !%t 3µi 7w nhW \ B-9 t$i, sau B2 ta nhQt
t$i ni 78ng 3µo t#ong B&ng Mng ní! thRi, ,ïng 1 i)ng ni 78ng n_a !hb 7"n
t#"n #hi B=9 n%1 !Mng 7Ci 7µ xong. Oµ nh 3=9 sÏ BR bRo *h8ng *hT BI!
t#ong sC!h.
(/3. C¸ch ?ih' t$& bÕp g& cY bÞ hm g& h&D ?h@ng.
(#í! ti"n ta B2ng !hEt bFnh ga 7Ci, *hoRng 1 ti)ng Bhng hh !ho b=t
n$t t%t \ b)1, !hZ 7Ja 3µo Et b)1, n)u b)1 3dn !2 7Ja !h.ng tW
b)1 ga *h8ng bÞ h\, n)u *h8ng !2 7Ja t.! 7µ b)1 bÞ h\.
(/4. C¸ch 9¸c 2Þnh chJ hm m bÕp g&.
mP *iP t#a b)1 ga !2 bÞ h\ ga *h8ng 3µ x-! BÞnh 3Þ t#T 3)t h\ ga,
ta !2 thP sJ ,eng ní! xµ 1h`ng bco hoµ. N)u ní! xµ 1h`ng bco hoµ n]i
bong b2ng, !h.ng tW b)1 ga h\ 3µ !hw 7µ ní! xµ 1h`ng n]i bong b2ng 7µ
!hw h\ ga.
1GG
(/5. Uh7 'Ii th&n bfng vk *:t.
N)u ta !ho 3µo b)1 than 3µi i)ng 3W SuKt *h8, ïi than sÏ BI! *hJ
bít.
(/(. Uh7 'Ii h@i nhµ vP "inh bfng 8Ç giY.
OÊ9 1 hL1 ,Çu gi2 \ n%1 BP 3µo g2! t&ng nhµ 3+ sinh, ïi h8i
t#ong nhµ 3+ sinh sÏ h)t. XLt hL1 ,Çu gi2 !2 thP ,ïng t#ong 2€' th-ng.
(/.. Uh7 'Ii h@i bfng c¸ch 2Bt bp chO.
OÊ9 bc !h6 1h¬i *h8, BMt !h-9 !ho *h2i hun \ t#ong nhµ 3+ sinh, ïi
h8i t#ong nhµ 3+ sinh sÏ h)t.
(/0. Uh7 'Ii h@i bfng phln "pN lln.
N)u nhµ 3+ sinh !2 ïi h8i, ta !2 thP th&ng xu9"n #%! 1 Tt 1hZn
su1b 7Zn, ïi h8i sÏ h)t. C-!h nµ9 #Êt thT!h hI1 tY9 ïi h8i t#ong !huhng
gµ.
(/9. C,D 'Ii h@i 8Knh m t&D.
€ N)u ta9 !2 ïi tWi, ta !2 thP ,ïng bc !µ 1h" BP #Ja.
€ N)u !2 ïi hµnh tZ9, !2 thP ,ïng #au ïi x-t 3µo ta9.
€ lJa ta9 !2 ïi tanh !Va !-, t#í! h)t 1hRi s-t uMi #hi íi #Ja ...
€ (a9 !2 ïi thuM! tY9, n"n #Ja ta9 bAng ní! 1ha Tt giÊ.
PhÇn ( : C$4 $Ai 'Ji, 8iPt ch<t.
(1/. C¸ch 8iPt $Ai 'Ji.
€ mMt 3W SuKt : n)u ta Bb 3W SuKt *h8 3µo t#ong 1h`ng BP BMt,
nh_ng ïi *h2 !hÞu t#ong 1h`ng *h8ng nh_ng h)t µ #uhi uwi !fng h)t
7u8n.
€ p%t #uhi uwi bAng ní! B&ng : Xïa h6 uwi #Êt nhiau, 1 !-!h B¬n
giRn BP b%t BI! uwi 7µ ta ,ïng !hai bia Bc ,ïng h)t B^ng t[ '€5 7 ní!
B&ng, !fng !2 thP B^ng 1 Tt bia !fng BI!, BEt 7"n bµn hoE! t#ong
1h`ng n¬i !2 nhiau #uhi uwi. ;hi ngJi thÊ9 ïi B&ng ngjt ha9 ïi bia,
uwi sÏ ba9 B)n 3µ bÞ ,Tnh 3µo !hai. N)u BEt \ ngoµi nhµ, Lt B" !2
thP b%t BI! hµng !he! th= !hT hµng t#/ !on uwi.
(11. C¸ch tiÕt ?iP' h>ng 'Ji.
XLt 3`ng h¬ng uwi th&ng th%1 BI! *hoRng 1 B". N)u ta ,ïng 1
!-i *k1 s%t nhW *k1 3µo !hw µ ta *h8ng BÞnh th%1 n_a, *hi ta ngV, h€
¬ng sÏ t^ BLng t%t Bi. Oµ nh 3=9, *h8ng nh_ng ti)t *i+ BI! h¬ng
uwi µ !`n gi_ gFn BI! s.! *hou *hWi 1hRi !R B" hTt ïi h¬ng uwi.
(12. C¸ch 8iPt $Pp.
€ Di+t #+1 bAng !Z9 *hu9nh ,i+1 : DÇu !Z9 *hu9nh ,i+1 t#Ln 3íi bLt
7- !Z9 *hu9nh ,i+1, #hi !ho 3µo 1 Tt ní! xµ 1h`ng, ,Çu th8ng t#Ln Bau,
sau B2 b8i 7"n nh_ng !hw #+1 th&ng b` B)n 7µ BI!.
€ Di+t #+1 bAng ,Çu hoR : N)u ta ,ïng ,Çu hoR 3Y9 xung Suanh gi€
&ng, *h8ng nh_ng #+1 ngJi thÊ9 7µ !h)t µ !-! 7oCi !8n t#ïng *h-! !fng sÏ
h)t.
1G1
(13. C¸ch 8iPt gi¸n.
€ p%t gi-n bAng ní! B&ng : OÊ9 1 !-i hL1 s%t !ho 3µo B2 ' thFa ní!
B&ng, hoµ ti)1 !ïng 3íi nJa b-t ní! BEt 3µo n¬i gi-n th&ng B)n BP nhJ.
NgJi thÊ9 ïi B&ng, gi-n sÏ B)n 3µ bÞ #¬i 3µo hL1 ní!.
€ Xhi BL! ,i+t gi-n : OÊ9 1 Tt b/ng sa, bLt F t#Ln 3íi B&ng, 3" thµnh
3i"n nhW nh hCt !¬, #%! 3µo !hw gi-n ha9 B)n, *hi /n 1hRi gi-n sÏ !h)t.
€ Da !huLt t¬i Bu]i gi-n : (a !2 thP BEt ,a !huLt t¬i 3µo t#ong tV
B^ng th.! /n, ngJi thÊ9 ïi ,a !huLt, gi-n sÏ bW Bi. iau 3µi ngµ9, ta 7Ci
!%t !hw ,a !huLt *h8 Bi, gi-n sÏ ti)1 te! *h8ng ,- B)n n_a.
€ O- Bµo t¬i Bu]i gi-n : (a Bb 7- Bµo t¬i BEt 3µo nh_ng !hw gi-n
th&ng B)n, ngJi thÊ9 ïi 7- Bµo, gi-n sÏ bW !hC9.
€ Hµnh tZ9 Bu]i gi-n: N)u t#ong b)1 ta BEt 1 Bra hµnh tZ9 Bc
!%t ssn, gi-n sÏ !hC9 Bi h)t, ngoµi #a !`n gi$1 th.! /n gi_ BI! t¬i 7Zu
h¬n.
(14. jk t$%ng 8iPt ?iÕn.
(a ,ïng 3W t#.ng sao *h8 gic nhW thµnh bLt #%! 3µo g2! t&ng 3µ t]
*i)n, *i)n sÏ !h)t.
(15. jk t$%ng 8iPt "En.
(a Bb 3W t#.ng 1h¬i *h8 gic nhW, #%! 3µo g2! t&ng t#ong b)1 hoE!
7` #au n¬i s"n ha9 b` B)n, s"n sÏ bW Bi.
(1( C¸ch chBng 'Bi 'Xt.
€ ChMng jt bAng ít : (a !2 thP ,ïng ít tha9 !ho b/ng 1hi)n BP 3µo
t#ong tV sÏ !2 t-! ,eng !hMng jt. (Êt nhi"n BMi 3íi tV SuÇn -o ta 3dn
1hRi ,ïng b/ng 1hi)n.
€ ChMng jt bAng t) tZn ?1 3Þ thuM! B8ng 9@
(a g2i *< t) tZn 3µo t#ong t$i 3Ri µn hoE! *h/n ïi xoa BP t#ong
tV SuÇn -o, ,Çu t) tZn sÏ 7µ !ho jt bÞ sa9 3µ 1hRi bW Bi. Ngoµi #a,
,Çu t) tZn !`n !2 t-! ,eng ng/n !hEn 3i *huYn M! 3µ !-! 7oCi 3i *huYn
!2 hCi !ho SuÇn -o, !2 t-! ,eng bRo SuRn tMt SuÇn -o.
(1.. aiPt ch<t bfng 9i ';ng.
(#Ln bLt F, bLt gCo hoE! bLt ng8 nÊu !hTn, !ho th" 1 Tt ,Çu /n
hoE! th.! /n !2 ïi th¬ t#Ln 3íi xi /ng, BEt 3µo n¬i !huLt th&ng
B)n. ;hi /n 1hRi th.! /n nµ9, xi /ng t#ong #uLt !huLt h$t ní! B2ng !.ng
7Ci 7µ !ho !huLt bÞ t-o, !híng beng 7"n sÏ !h)t.
PhÇn . : ChBng ,'
(10. ChBng nhµ ch#D 'A h@i.
Uµo ïa a hoE! nh_ng nga9 nh, nhiau sµn nhµ ha9 bÞ !hR9 h
h8i. mP *h%! 1he! tFnh t#Cng nµ9, *hi xZ9 nhµ !-! bCn !2 thP tha *hRo
!-!h 7µ sau : t[ ba Et sµn nhµ ,^ BÞnh 7µ, Bµo sZu xuMng *hoRng
15! #Ri B- ,/ 7"n 7í1 BÊt B2, ,ïng xi /ng t#-t 1hzng, BP *h8, 3R9
7"n Et sµn xi /ng 1 7í1 nh^a B&ng, #hi 1hV 7"n 1 7í1 giÊ9 ,Çu n_a, sau
B2 7Ci 3R9 7"n Lt 7í1 nh^a B&ng 3µ 1hV 1 7í1 giÊ9 ,Çu. iau !ïng, 3R9 1 7í1
1G2
nh^a B&ng, sau *hi nh^a B&ng *)t !.ng 7Ci, t#-t xi /ng hoE! B- hoa 7"n
t#"n.
(19. Ph>ng ph¸p chBng ,' 2>n gi#n.
N)u bCn Bc xZ9 nhµ #hi hoE! !ho uMn !hMng Y 1 !-!h B¬n giRn,
bCn !2 thP -1 ,eng Lt !-!h 7µ sau : ua 1G€15*g 38i sMng, B^ng 3µo
thïng gw hoE! thïng giÊ9, BEt ,íi gÇ gi&ng hoE! g2! 1h`ng. ;hi t#&i
*h8ng Y 7%, *h8ng BI! \ n%1 thïng. ;hi th&i ti)t th=t Y, hoE! nhµ
7au #Êt ít, ta \ n%1 thïng 38i #a, B2ng !Ja 7Ci, !ho \ nh_ng !Ja s] !Çn
thi)t. Do 38i sMng 7µ !hÊt h$t Y tMt n"n !2 thP h$t h)t h¬i Y t#ong
1h`ng, 7µ !ho 1h`ng *h8 #-o. Ngoµi #a than !Vi 1h¬i *h8 !fng !2 t-!
,eng h$t Y, tu9 nhi"n hi+u SuR *h8ng bAng 38i sMng. NgI! 7Ci than !Vi 7Ci
!2 thP ,ïng nhiau 7Çn, bAng !-!h ,ïng xong Bb #a 1h¬i ,íi -nh n%ng
Et t#&i 7Ci ,ïng ti)1.
Ch>ng j__ : C¸c ph>ng ph¸p ch+& bPnh th@ng thLng.
PhÇn 1 : C¸ch phßng ch+& c¸c l)1i c#'
vµ *&i bÞ.
(2/. Ph>ng ph¸p phßng c#'.
€ Xwi tMi ,ïng 1 SuR t-o tÇu 3µ 5 7-t g[ng t¬i Bun thµnh ní! !h6 uMng
Bau, !2 thP t/ng s.! !hÞu 7Cnh, 1h`ng !hMng !R !$ 3µ !-! b+nh B&ng
h8 hÊ1.
€ ;hi !2 ,Þ!h !R ta !2 thP Bun giÊ n2ng !ho ba9 h¬i t#ong nhµ, sÏ
!2 t-! ,eng !hMng 7Z9•
€ (h&ng xu9"n !%t tWi thµnh nh_ng sIi nhW nhQt 3µo fi ngJi !fng !2
*hR n/ng !hMng !R.
€ Dïng ,Çu gi2 b8i 3µo nhZn t#ung, th-i ,¬ng, Ên B&ng 3[a !2 *hR
n/ng !hMng !R.
€ Oe! thÇn hoµn 7µ 7oCi thuM! !hMng 3i *huYn gZ9 b+nh #Êt tMt, *hi !2
,Þ!h !R, ng&i 7ín wi ngµ9 uMng ' 7Çn, wi 7Çn 1G 3i"n.
(21. Ph>ng ph¸p ch+& c#'.
€ ;hi bÞ !R Bhng th&i thÊ9 Bau BÇu, ta !2 thP ,ïng *h/n 3` ní!
n2ng, B%1 7"n %t, fi hoE! hu9+t 1hong t#F t#"n BÇu sÏ giR bít
b+nh.
€ OÊ9 257 #Iu nho, Bun !ho ba9 h)t h¬i #Iu, B=1 1 SuR t#.ng gµ,
B-nh Bau !ho 1 thFa B&ng t#%ng 3µo. ;hi uMng hoµ 3íi ní! s8i !ho 7ocng.
ŒMng xong B%1 !h/n nA ngho. Ngµ9 h8 sau, !-! hi+n tIng t%! fi,
!hR9 ní! fi, Bau hjng sÏ BN Bi nhiau, th= !hT !2 thP h)t hzn. C2 ng€
&i uMng 1 7Çn 7µ *hWi.
€ OÊ9 1 SuR 7", 25g g[ng t¬i, !R 2 !%t thµnh 7-t Wng, !ho 1 b-t ní!,
s%! 7"n uMng h)t t#ong 1 7Çn, sÏ !2 t-! ,eng nga9.
€ OÊ9 1GGg hµnh !V, ' 7-t g[ng t¬i, s%! thµnh ní! hoE! B] ní! s8i
3µo uMng. Cfng !2 thP 7Ê9 2Gg hµnh !V, 5 7-t g[ng t¬i, 1 thFa B&ng
t#%ng, 1 nh$ bc !h6, 1 b-t ní! #hi s%! 7"n uMng.
1G'
€ OÊ9 2G 3W 7C! ?3W !.ng@ ' !V hµnh to ?1hÇn !V \ hµnh 7-@ !R #n, #Ja
sC!h, Bun !ïng 1 7Ing 3[a 1hRi ní! 7c. iau *hi s8i, Bun nhW 7Ja *hoRng 15
1h$t, !h%t 7Ê9 ní! uMng n2ng. N)u !2 hi+n tIng buhn n8n, *hi Bun nhW 7Ja
!ho th" 1 7-t g[ng t¬i. N)u bÞ ho hoE! Bau beng, *hi Bun nhW 7Ja !ho
th" 1 7-t 7".
€ (a !fng !2 thP ,ïng !ao ,-n BP !h_a !R. C-!h 7µ nh sau : OÊ9 2
i)ng !ao ,-n *T!h !N 5x5!, #%! Bau 1 Tt bLt thuM! !R !8ng hi+u
nhanh 7"n t#"n, ,-n 7"n hu9+t ,fng tu9an \ 7`ng bµn !hZn. Xwi ngµ9 tha9
1 7Çn, wi 7Çn xoa b21 *hoRng 2€' 1h$t. (h&ng !ho sau *hoRng 1€' 7Çn 7µ
BN hoE! *hWi hzn.
€ mMi 3íi 1he n_ !2 thai *hi !R *h8ng n"n uMng thuM! hoE! nh_ng
ng&i *h8ng uMn uMng thuM!, !2 thP ,ïng 1h¬ng 1h-1 t% bAng #Iu• C-!h
7µ nh sau : Dïng *h/n b8ng tY #Iu !2 nhng BL !ao 7au Bi 7au 7Ci *hoRng
'G€0G 7Çn 3µo nh_ng !hw nh ,-i tai, 2 b"n !], n-!h, 1hTa t#ong !-nh ta9,
7`ng bµn ta9, *huyu !hZn, BÇu gMi, 2 b"n %t !- !hZn, 7`ng bµn !hZn,
!-! *hí1 x¬ng.... iau B2 B%1 !h/n ngV 1 giÊ!, !R !fng sÏBN h¬n, th=
!hT *hWi hzn.
(22. gôc thÇn h)µn ch+& *&i bÞ
Xïa thu 3µ ïa xuZn, t#u b #Êt ,n bÞ Suai bÞ. C-!h !h_a B¬n giRn
nhÊt 7µ: wi ngµ9 uMng 7e! thÇn hoµn ' 7Çn, wi 7Çn 5 €> 3i"n, Bhng th&i,
wi ngµ9 ,ïng 1G € 2G 3i"n 7e! thÇn hoµn t-n thµnh bLt t#Ln Bau 3íi giÊ
b8i 3µo !hw Bau, 2 € ' ngµ9 sÏ !2 hi+u SuR.
PhÇn 2: c¸ch phßng ch+& c¸c bPnh
vV t&i, 'Wi, hXng, $;ng, hµ', 'Ft.
(23. Ph>ng ph¸p ch+& 2& $;ng
€ pAng hoa hub¬78ng: ;hi Bau #/ng, 7Ê9 3µi !-nh hoa hub¬78ng !ho
t[ng !-nh 3µo h, nhai bAng #/ng Bau, sau *hi nhai n-t !-nh hoa thF
nuMt Bi.
€ pAng hCnh nhZn: OÊ9 1 SuR hCnh nhZn, !ho 7"n 7Ja BMt !h-9 thµnh
ngjn 7Ja, th]i 7Ja t%t, !%n 3µo !hw #/ng Bau, 7µ 7i"n te! 2€' 7Çn.
€ pAng g[ng t¬i: ;hi Bau #/ng, 7Ê9 Lt 7-t g[ng t¬i !%n 3µo !hw #/ng
Bau.
€ pAng Binh h¬ng: OÊ9 1 1hÇn !8ng Binh h¬ng gic nhW, 2 1hÇn !hn
D5ƒ, !ho !8ng Binh h¬ng ngZ 3µo !hn t[ ' • 5 ngµ9. ;hi #/ng Bau,
,ïng b8ng thÊ ,ung ,Þ!h nµ9 !hÊ 3µo !hw #/ng Bau, !fng !2 thP 7Ê9
!8ng Binh h¬ng Bc gic nhW b8i 7"n !hw #/ng Bau.
€ pAng bLt t) tZn: OÊ9 1 Tt t) tZn gic nhW, b8i 3µo !hw 7Ii !Va #/ng bÞ
Bau ?!-!h nµ9 ,ïng !h_a sZu #/ng !ho t#u b #Êt tMt@.
€ pAng tWi: OÊ9 2 • ' nh-nh tWi, b2! 3W !ho 7"n b)1 7Ja níng !hTn,
t#anh thV 7$! n2ng, !%t #a !ho 3µo !hw #/ng Bau, *hi tWi nguLi 7Ci tha9
i)ng *h-!, 7µ 7i"n te! nhiau 7Çn. ;hi ng&i bÞ sZu #/ng Bau #/ng, xoa
sC!h !hw 7w #/ng bÞ sZu, nhQt 3µo B2 Lt Tt tWi gic nhW, nh 3=9 sÏ BN Bau.
1G0
€ pAng #Iu 3µ B=u Bbn: OÊ9 1 Tt #Iu 3µ B=u Bbn Bun nh[, !h%t 7Ê9
ní! s$! i+ng nhiau 7Çn.
€ pAng B&ng 1h6n: OÊ9 1 b-t ní! !ho 3µo nhi !ïng 3íi 1GG • 15Gg B&ng
1h6n, Bun !ho B&ng tan #a, B)n *hi !`n nJa b-t thF ,[ng 7Ci, BP nguLi,
uMng h)t 1 7Çn, 1 ngµ9 uMng 2 7Çn.
€ pAng thuM! t#.ng: OÊ9 5Gg sinh BÞa, 2 SuR t#.ng 3Þt, 5g B&ng 1h6n.
Dïng nhi BÊt, !ho 3µo 1 7Ing ní! 7c 3[a 1hRi, ngZ sinh BÞa *hoRng 'G
1h$t, #Ja sC!h t#.ng, !ho t#.ng 3µo Bun !ïng 3íi sinh BÞa, *hi t#.ng !hTn,
b%! #a b2! 3W, !ho 7Ci 3µo t#ong nhi Bun ti)1 Lt 7$!. mIi ní! Ê, /n t#.ng,
uMng ní! ?*hi uMng ,ïng B&ng 1h6n 1ha !ho ,n uMng@.
€ pAng 8 ai ?Lt 3Þ thuM! b%!@ 3µ sinh BÞa: OÊ9 8 ai ?1hÇn thÞt@, sinh
BÞa wi th. 'Gg, BP 7dn gic nhW, 3" thµnh 3i"n to bAng hCt B=u t¬ng,
BEt 3µo !hw #/ng Bau, !%n !hEt 7Ci, sau B2 \ i+ng !ho ní! i)ng
!hR9 #a, n)u *h8ng !hR9 ní! i)ng n_a tha9 3i"n *h-!. Ng&i bÞ nEng
ng= 5 •4 3i"n, ng&i Bau nhk ng= 1 • 2 3i"n 7µ *hWi.
€ pAng #au hk: OÊ9 2 SuR t#.ng 3Þt uMi, 1GGg #au hk, Dg uMi !ho 3µo
t#ong nhi B] ní! Bun 7dn, uMng *hi B2i.
€ pAng 3W ,a hÊu: C%t 7Ê9 7í1 3W ngoµi !ïng !Va ,a hÊu 1h¬i n%ng !ho *h8
?BP Sua s¬ng !µng tMt@, sau B2 !ho 3µo 7j thuy tinh *Tn, *hi #/ng sZu
Bau, 7Ê9 1 Tt nhQt 3µo !hw Bau sÏ h)t Bau.
€ pAng 7e! thÇn hoµn: OÊ9 ' •5 3i"n 7e! thÇn hoµn gic nhW, b8i 3µo !hw
Bau, sau *hoRng 5 1h$t, #/ng sÏ bít Bau, *hoRng 1 ti)ng sau !2 thP h)t
Bau.
€ pAng 7- hµnh: ;hi /n Bh !hua th&ng !2 hi+n tIng " #/ng #Êt *h2 !hÞu.
N)u 7$! nµ9 !ho !Çn nhai 1 3µi 7- hµnh 7µ *hWi.
€ pAng 3W !Z9: Dïng 3W !Z9 Bµo ?,ïng BP /n t#Çu@, 3W !Z9 7inu wi 7oCi
0g !ïng 1 Tt #Iu, s%! 7"n, x$! i+ng *hi !`n n2ng, #Iu nguLi nh] #a. C-!h
nµ9 *h8ng !ho !h_a Bau #/ng, !`n !2 !h$t t-! ,eng BMi 3íi 3i" 7Ii.
(24. Ph>ng ph¸p chBng "l $;ng
€ i$! i+ng bAng ní! !h6: (#ong 7- !h6 !2 !hÊt 7µ !h%! #/ng, t#ong ní! !h6
!2 !hÊt *ia !2 thP t#ung hoµ a xit, !hMng sZu #/ng 3µ ng/n !hEn Lt sM
7oCi 3i *huYn gZ9 b+nh.
€ i$! i+ng bAng ní! uMi: Xwi ngµ9 ,ïng ní! uMi nhCt s$! i+ng 2 •'
7Çn, !2 thP 1h`ng !hMng b+nh !h-9 -9 7Ii.
(25. C¸) RtlDS gidp phßng chBng viE' $;ng 'iPng
€ (h&ng xu9"n /n t-o sÏ gi$1 1h`ng !hMng !-! b+nh 3a #/ng i+ng, 3F
t#ong t-o !2 !hÊt xbn7u78 gi$1 7µ sC!h !-u #/ng, 7Ii. (u9 nhi"n, /n t-o xong
n"n s$! i+ng, 3F t#ong t-o !2 'Gƒ !-! 7oCi B&ng 7"n bn, t.! !hÊt /n
`n, BP 7Zu ,n 7µ #/ng bÞ hWng. UF 3=9 n)u th&ng xu9"n /n t-o µ
Su"n s$! i+ng sÏ #Êt ,n ,dn B)n sZu #/ng. ;h8ng !ho /n t-o, ,ï 7µ /n
bÊt !. th. gF xong Bau n"n s$! i+ng nga9, 3F BZ9 7µ bi+n 1h-1 bRo
3+ #/ng tMt nhÊt.
(2(. Ph>ng ph¸p ?h7 t$Ing $;ng 2>n gi#n
N)u ng&i nµo /n BI! tWi sMng, thonh thoRng !ho 1 nh-nh 3µo i+ng nhai,
nh 3=9 sÏ gi$1 *hJ t#ïng #/ng i+ng.
1G5
(2.. C¸ch ?h7 'Ii h@i t$)ng 'iPng.
€ pAng !h6: iau *hi /n tWi h th&ng #Êt h8i, BP *hJ h)t ïi tWi, ta !ho
!Çn nhai 1 Tt !h6, ïi tWi sÏ h)t nga9, n)u *h8ng nhai 7- !h6 !2 thP nhai t-o
tµu hoE! uMng Lt !M! ní! !h6 BE!.
€ pAng s_a b`: ŒMng 1 !M! s_a b` !fng !2 thP *hJ BI! ïi tWi t#ong
i+ng.
€ i$! i+ng ní! uMi: Dïng uMi s$! i+ng, hoE! ngZ t#ong i+ng, sÏ
gi$1 ,i+t !-! 7oCi 3i *huYn 7µ h8i h.
(20. C¸ch ch+& $<p 'iPng, nZ '@i
€ Ch_a bAng g[ng: N)u *hi /n th.! /n, i+ng bÞ #L1, ta !2 thP !%t 3µi 7-t
g[ng !ho 3µo i+ng nhai nhW, 3)t #L1 sÏ nhanh h)t.
€ Ch_a bAng tWi: Xi+ng bÞ #L1, !ho !Çn nhai sMng 3µi 7-t tWi hoE! 7- tWi,
3)t #L1 !fng nhanh xk1.
€ Ch_a bAng thuM! N Bau %t: Xïa B8ng 8i th&ng ha9 bÞ nu. iau *hi
#Ja Et t#í! *hi Bi ngV, ta 7Ê9 1 Tt thuM! N %t b8i 7"n !hw nu t#"n 8i,
ngµ9 h8 sau, !hw nu sÏ BN Bau, sau 3µi ngµ9 b8i 7i"n te!, 3)t nu sÏ h)t.
(29. C¸ch ch+& "ng, 2& hXng
€ Ch_a bAng giÊ: ;hi bÞ sng, Bau hjng, ta !2 thP ,ïng giÊ 1ha 3íi 7Ing
ní! bAng 3íi giÊ s$! i+ng, sÏ thÊ9 BN Bau h¬n.
€ Ch_a bAng uMi: (a 7Ê9 uMi #ang *h8, !hTn, gic nhW, th]i 3µo t#ong
hjng, nh] ní! bjt #a, !R gi-! Bau sÏ h)t, 7Ci !h_a BI! 3i".
€ Ch_a bAng 7": N)u th&ng xu9"n /n 7", !2 thP !hMng nhi+t i+ng, Bau
hjng.
€ Ch_a bAng í1: (a 7Ê9 SuR í1 non, giA n-t 7Ê9 ní! x$! i+ng th&ng
xu9"n.
€ Ch_a bAng xF ,Çu: ;hi bÞ Bau hjng, ta !2 thP 7Ê9 1 thFa !anh xF ,Çu
x$! i+ng, x$! *hoRng 1 1h$t thF nh] #a, 7µ 7i"n te! 2 • ' 7Çn sÏ thÊ9
t-! ,eng. ;hi x$! i+ng, !M g%ng ngJa !ao !] BP xF ,Çu ti)1 x$! 3µo
hjng, hi+u SuR sÏ tMt.
(3/. C¸ch tiE 2L', ch+& h)
€ Ch_a bAng 3W !Z9 ,Zu: OÊ9 1Gg 3W !Z9 ,Zu, 5g !a thRo, 5g 7- t#a #Ja
sC!h, !ho 3µo nhi !ïng 3íi Lt 7Ing ní! 3[a 1hRi s%! 7"n BP uMng, sÏ t#Þ
B& 3µo bu]i s-ng sí.
€ Ch_a bAng 3W bT Bao: OÊ9 1 7Ing 3[a 1hRi 3W bT Bao Bc 1h¬i Sua s¬ng,
!ho B&ng =t 3µo nÊu thµnh !anh BP uMng, !2 thP !h_a ho.
€ Ch_a bAng g[ng 3µ t#.ng: OÊ9 1 i)ng g[ng th-i nhW, 1 SuR t#.ng gµ,
!-!h 7µ nh 7µ t#.ng M1 7)1, #-n !ho t#.ng 3µ g[ng !hTn 7"n, /n nga9 7$!
Bang !`n n2ng, wi ngµ9 /n 2 7Çn, !h_a ho #Êt tMt.
€ Ch_a bAng 3W b\i 3µ ,Çu µo gµ: mMi 3íi ng&i giµ bÞ ho *6 thbo *h2 th\,
!2 thP ,ïng 3W b\i hÊ1 ,Çu µo gµ uMng.
(31. Ch+& viE' hXng 'pn tKnh bfng 'Qp
(a !2 thP 7Ê9 SuR í1 Q1 7Ê9 ní! hoE! !2 thP !%t ,Z9 í1 !ho ní! t^
nhi"n !hR9 #a, B^ng 3µo b-t !ho 7"n n8i hÊ1 !hTn, !ho B&ng 1h6n 3µo
uMng.
1G4
(32. C¸ch lµ' nh3n hXng
€ pAng !ao 7" =t ong: Q1 7" 7Ê9 ní!, !ho =t ong 3µo Bun thµnh ,Cng !ao,
*hi uMng 1ha 3íi ní! Ê uMng, wi ngµ9 uMng 1 7Çn, wi 7Çn 1 thFa.
€ ŒMng t#µ B&ng 3W SuKt: OÊ9 3W SuKt 1ha 3µo ní!, !ho th" 1 Tt B&ng
t#%ng, uMng nh t#µ.
(33. C¸ch ch+& ?h#n giXng
€ pAng giÊ /n 3µ t#.ng: N)u ,o bÞ !R hoE! 3i" hjng cn tTnh gZ9
n"n *hRn gijng, ta !2 thP ,ïng 1GGg ,Ê /n 7uL! 1 SuR t#.ng gµ ?7uL!
*hoRng 15 1h$t@, sau B2 /n !R giÊ 3µ t#.ng, !ho 1 • 2 7Çn 7µ *hWi.
€ ŒMng t#µ g[ng *ha tJ: OÊ9 5 • 4 7-t *ha tJ ?1 3Þ thuM! b%!@ !ïng 3íi 1 Tt
g[ng, ngZ 3µo ní! s8i uMng nh t#µ, t#ong 3`ng 2 ngµ9 sÏ *hWi.
€ ŒMng ní! uMi nhCt: (#í! *hi h-t ha9 Bj! ,inn 3/n, ta !2 thP uMng ní!
uMi nhCt BP t#-nh *hWi bÞ *hRn gijng.
(34. C¸ch ch+& n5c
€ Ên t#`ng %t: ;hi bÞ nÊ!, ,ïng bµn ta9 Ên h¬i Cnh 3µo t#`ng %t, 7$!
nµ9 Lt 7uhng *hT sÏ to-t #a t[ t#ong ,C ,µ9, nÊ! !fng sÏ h)t. N)u Ên 3µo
t#`ng %t *h8ng thÊ9 !2 hi+u SuR, !2 thP Ên xung Suanh 3µnh %t,
tF !hw nµo Ên thÊ9 Bau thF ,ïng s.! Ên 3µi 7Çn, !fng sÏ h)t nÊ!. (u9
nhi"n, 1h¬ng 1h-1 nµ9 *h8ng thT!h hI1 3íi nh_ng ng&i bÞ b+nh th8ng
anh, nÊ! nEng 3µ ti.
€ ;Qo 7Ni: ;hi bÞ nÊ!, ta !2 thP ,ïng ta9 72t 1 !hi)! *h/n b8ng sC!h, BP *Qo
7Ni #a ngoµi Lt !h$t. ;hi *Qo, ta !fng sÏ thÊ9 !2 1 7uhng *hT tho-t #a t[ ,C
,µ9, nÊ! sÏ h)t.
€ ŒMng ní! ,Ê B&ng: OÊ9 2 thFa giÊ, 1 thFa B&ng t#%ng hoµ tan #hi
uMng.
€ ŒMng ní! Ê: mZ9 7µ !-!h B¬n giRn 3µ th&ng ,ïng nhÊt, ta ng= Lt
nge ní! Ê 7ín, nuMt 7µ : 7Çn, Lt 7$! sau, nÊ! sÏ h)t.
(35. aIng tiÕt l>n ch+& 'i) 'A' Rt$dng giYS
€ OÊ9 1 !on 7¬n, !%t B.t BÇu hoE! Bu8i !ho ti)t !hR9 #a, 7Ê9 ti)t B2 b8i
7"n 1hTa ngI! 7Ci !Va b"n bÞ Qo ?t.! n)u bÞ Qo sang b"n t#-i thF b8i b"n
1hRi 3µ ngI! 7Ci@. Xwi ngµ9 b8i 2 •' 7Çn, 7i"n te! t#ong : ngµ9 sÏ !2 t-! ,eng.
(3(. Ch+& hYc 9>ng c¸
€ NuMt 3W !a: ;hi bÞ h2! x¬ng, ta !2 thP 7Ê9 1 i)ng 3W !a nhW, ng=
t#ong i+ng sau B2 nuMt Bi sÏ 7µ tan x¬ng !-.
€ Dïng 3itain C 7µ a x¬ng: N)u bÞ h2! x¬ng ,/, ta !2 thP 7Ê9 1
3i"n 3itain C ng= t#ong i+ng, 3µi 1h$t sau, x¬ng sÏ a #a 3µ h)t.
€ ŒMng ní! ,ci !Va 3Þt: OÊ9 1 !on 3Þt, ,M! BÇu 3Þt xuMng !ho n2 *"u BP
!hR9 ní! ,ci #a, B^ng 3µo b-t sC!h, uMng t[ t[ !ho nhu=n hjng, x¬ng ,/
sÏ tan #a.
€ ŒMng ní! gi)ng: N)u *hi bÞ h2! x¬ng, uMng ,Ê 3dn *h8ng *hWi, ta !2
thP BP B)n s-ng sí ngµ9 h8 sau uMng 1 b-t ní! gi)ng, sÏ h)t bÞ h2!.
1G:
(3.. C¸ch 97 l: ?hi nBt ph#i v3t c%ng
€ NuMt #ong biPn: N)u ai B2 *h8ng a9 nuMt 1hRi nh_ng Bh bAng
*i 7oCi nh tian xu hoE! *hu9 -o bAng *i 7oCi, *hi B2 ta !ho !Çn !ho hj
nuMt nhiau #ong biPn Bc BI! BRo !hTn bAng N 7In 7µ BI!.
€ {n #au hk !hÇn: OÊ9 Lt Tt #au hk #\a sC!h, *h8ng !%t, !ho 3µo ní!
s8i !hÇn !hTn t#Ln 3íi ,Çu 3[ng BP /n. Do #au hk !2 nhiau !hÊt xbn7u78,
7Ci *h8ng ,n bÞ ti"u ho- t#ong ,C ,µ9, n"n sÏ SuÊn 3µo 3=t bÞ nuMt 3µ bRo
3+ thµnh #uLt, gi$1 3=t bÞ nuMt BI! bµi ti)t #a ngoµi Lt !-!h thu=n 7Ii.
(30. Ch+& 2& '\t h<t bfng nQc 'Bi
Nh_ng ng&i bÞ Bau %t hLt, *hi gE1 gi2 th&ng ha9 !hR9 ní! %t.
C-!h !h_a t#Þ B¬n giRn nhÊt !2 thP -1 ,eng tCi gia BFnh 7µ hµng ngµ9
,ïng ní! uMi nhCt #Ja %t, hi+u SuR #Êt tMt.
(39. c)µng liEn vµ lE ch+& '\t 2k
(a 7Ê9 1 SuR 7", Q1 7Ê9 ní!, t#Lng Bau 3íi 15g hoµng 7i"n, 7j! bW bc, 7Ê9
ní! 7µ thuM! nhW %t !fng !2 t-! ,eng !h_a Bau %t BW.
(4/. c>i nQc nYng b#) vP '\t
Ui)t bµi, Bj! s-!h 7Zu, %t th&ng ha9 bÞ Wi. O$! nµ9, !2 thP 7Ê9 1
!M! ní! s8i ?tMt nhÊt 7µ !h6 hoa !$!@, h¬ %t 3µo h¬i ní! n2ng Bang bM!
7"n. !-!h 7µ nµ9 gi$1 !ho C!h -u \ %t BI! tuÇn hoµn. ta !fng !2 thP
,ïng *h/n 3` ní! n2ng B%1 7"n %t, hi+u SuR !fng *h- tMt.
(41. M+& ph& nQc nYng ch+& '\t bÞ 2iPn hµn b\n vµ)
(hI hµn *hi 7µ 3i+!, nhiau 7$! ,o s¬ xuÊt bÞ Bi+n hµn b%n 3µo
%t, n)u nhk hoE! sM 7Çn Tt, ,ïng thuM! nhW %t !2 thP !h_a *hWi. (u9
nhi"n, n)u sM 7Çn nhiau, 3)t th¬ng 7Ci nEng, thuM! Bau %t !fng *h8ng
!2 t-! ,eng, bCn !2 thP ,ïng s_a t¬i ?s_a ng&i !µng tMt@ 1ha 3íi ní! n2ng,
to 7+ 1:0, B^ng 3µo 7j 7µ thuM! nhW %t #Êt tMt. ;hi 1ha, !h$ K 3+ sinh.
(42. G&n c4 ch+& *¸ng gµ
OÊ9 1 bL gan ![u, ,ïng ní! uMi hoE! ní! 3o gCo #Ja sC!h, /n 7µ 2 €'
7Çn, 1 th-ng /n 2 bL 7µ BI!.
(43. C¸ch lµ' "1ch bôi t$)ng '\t
€ NhW ní! B&ng *hi 38i b%n 3µo %t: ;hi 38i ba9 3µo %t, %t sÏ
!a9 #Êt *h2 !hÞu. O$! nµ9, ta !ho !Çn nhW Lt Tt ní! B&ng 3µo %t, %t
sÏ h)t Bau.
€ lJa %t bAng ní! sC!h: ;hi bÞ !-t bei ba9 3µo %t, !-!h 7µ tMt
nhÊt 7µ 7Ê9 1 Bra BÇ9 ní! sC!h, ngZ %t bÞ bei 3µo ní!, nh-9 %t 7i"n
te!, bei sÏ #a h)t.
€ Ho !ho bei t#ong %t b%n #a: ;hi %t bÞ nh_ng hCt bei 7ín hoE!
Lt 3=t nhW gF B2 b%n 3µo %t, ta ,ïng ng2n ta9 !-i 3µ ng2n t#W ?!Va
ta9 !ïng !hiau 3íi %t@ *Qo nhk i t#"n, BÇu ¬i thÊ1 xuMng, ho th=t Cnh
3µi !-i, 3=t t#ong %t !2 thP sÏ b%n #a.
(44. C¸ch th@ng 'Wi ?hi bÞ tÞt 'Wi
€ (Wi: C%t Lt i)ng tWi !ho 3[a 3íi 7w fi, nhQt 3µo fi, 3µi 7Çn fi
sÏ h)t tÞt.
€ NgJi ,Çu bC! hµ: ;hi bÞ tÞt fi, hc9 7Ê9 ,Çu bC! hµ BP ngJi, BZ9 7µ
!-!h th8ng ,eng 3µ B¬n giRn nhÊt.
1G>
€ lJa fi bAng ní! uMi: ;hi bÞ tÞt fi ,o bÞ !R, ta !2 thP ,ïng ní!
uMi Ê #Ja fi, 7µ 7i"n te! t#ong 3µi ngµ9, *h8ng nh_ng !h_a BI! tÞt
fi, µ !`n !2 thP !hMng bÞ 3i" fi.
€ NgZ !hZn ní! n2ng: ;hi bÞ tÞt fi nEng B)n .! *h8ng ngV
BI!, ta ngZ !hZn 3µo ní! n2ng. C-!h 7µ nµ9 ngoµi t-! ,eng !h_a tÞt
fi, !`n gi$1 *T!h thT!h nco 7µ ta ngV ngon h¬n.
(45. C¸ch 97 l: ?hi bÞ ch#D '¸ 'Wi
€ Dïng ,Z9 buL! 3µo !uMi ng2n ta9 gi_a: ;hi bÞ !hR9 -u fi, 7=1
t.! ,ïng Lt sIi ,Z9 nhW ?,Z9 th[ng, ,Z9 !ao su...@ buL! 3µo !uMi ng2n
ta9 gi_a ?*h8ng !Çn Su- !hEt@ sÏ !Ç -u. ;hi fi b"n t#-i !hR9 -u,
buL! ng2n ta9 b"n 1hRi 3µ ngI! 7Ci, *hi !hR9 !R 2 b"n fi thF buL! !R 2
b"n ng2n ta9.
€ NhQt b8ng tY giÊ: ;hi bÞ !hR9 -u fi hc9 nhanh !h2ng nhQt
b8ng tY giÊ 3µo fi, -u sÏ !Ç.
€ OÊ9 #au hk nhQt 3µo fi: XLt t#ong nh_ng !-!h !Ç -u nhanh
nhÊt *hi bÞ !hR9 -u fi 7µ 7Ê9 #au hk giA n-t, 3i"n thµnh 3i"n nhW nhQt
3µo fi.
€ (Wi b8i 3µo 7`ng bµn !hZn: *hi -u fi !hR9 nhiau *h8ng !Ç, ta
!2 thP 7Ê9 Lt nh-nh tWi gic n-t BEt 3µo gi_a gan bµn !hZn, ,ïng *h/n
buL! 7Ci, sÏ !Ç -u.
€ NgZ !hZn ní! n2ng: Cho ng&i bÞ !hR9 -u fi nghi 7"n gh),
ngJa Et 7"n t#&i, !ho !hZn 3µo t#ong !h=u ní! n2ng, !fng !2 t-! ,eng
!Ç -u.
(4(. Ph>ng ph¸p 9)& bYp ch+& viE' 9)&ng.
Ng&i b+nh nghi thoRi -i t#"n gh), t#í! ti"n xoa 2 ta9 3µo nhau !ho
n2ng 7"n, 7Ê9 ta9 t#-i xoa t[ b"n 1hRi t#-n sang b"n t#-i t#-n, #hi ,ïng ta9
1hRi xoa ngI! 7Ci, 7µ Bi 7µ 7Ci wi b"n 5 7Çn. iau B2, ,ïng ng2n gi_a !Va
!R 2 ta9 xoa t[ gi_a xuMng 2 b"n fi, !ho B)n !uMi !-nh fi ?hu9+t
ngh"nh h¬ng@, Bau ta9 ,a9 hu9+t ngh"nh h¬ng 5 !-i, 7µ nh 3=9 5 7Çn.
CuMi !ïng, ,ïng ng2n ta9 t#W ,a9 3µo hu9+t nµ9 *hoRng 2G 7Çn, *hi Ên thÊ9
hu9+t h¬i Bau 7µ BI!. Hµng ngµ9 xoa b21 3µo bu]i sRng *hi 3[a ngV
,=9, bu]i t#a *hi ngho ng¬i 3µ bu]i tMi t#í! *hi Bi ngV, #Êt !2 hi+u SuR.
(4.. C¸ch l5D v3t bÞ nhit vµ) 'Wi t$Z N'
Uíi t#u b íi bi)t Bi, gEo Bh 3=t gF !h$ng !fng !ho 3µo i+ng
hoE! fi, n)u *h8ng 7Ê9 BI! #a sÏ #Êt ngu9 hiP. C-!h 7Ê9 B¬n giRn 3µ
an toµn BMi 3íi t#u b, B2 7µ, 7Ê9 1 t& giÊ9, ngo-9 7w fi b"n *ia !ho t#u
h%t xF h¬i, 3=t t#ong 7w fi sÏ b%n #a.
(40. G&n lîn ch+& viE' t&i gi+&
OÊ9 1 bL gan 7In ?7Ê9 gan BLng 3=t *h-! !fng BI!@, #Ja sC!h, Q1 7Ê9 n€
í! nhW 3µo tai, wi ngµ9 2 7Çn, wi 7Çn '€5 gijt, !2 thP !h_a 3i" tai gi_a
!Ê1 tTnh.
(49. Ch+& nhXt t$)ng t&i
;hi bÞ nhjt t#ong tai, ta 7Ê9 3[a 7Ing 1h6n !hua, gic nhW thµnh bLt,
th]i 3µo t#ong tai, wi ngµ9 ' 7Çn, 3µi ngµ9 7µ *hWi.
1GD
(5/. C¸ch ch+& I t&i
€ OÊ9 uMi n2ng *" tai: ï tai sÏ #Êt Rnh h\ng B)n thTnh gi-! 3µ giÊ!
ngV, ta !2 thP ,ïng Lt Tt uMi, #ang *h8, !ho 3µo t#ong t$i 3Ri, gMi tai
7"n B2, *hi t$i nguLi 7Ci tha9 uMi *h-!, *i"n t#F 7µ 3µi 7Çn, sÏ !2 hi+u
SuR.
€ ŒMng ní! 3W hCt híng ,¬ng: OÊ9 15g 3W hCt híng ,¬ng, !ho 3µo Lt
!M! ní!, s%! 7"n uMng, wi ngµ9 uMng 2 7Çn.
(51. C¸ch l5D v3t Rh)Fc c)nS chi vµ) t&i
€ C-!h ,e !8n t#ïng #a *hWi tai: Xïa h6 nhiau !8n t#ïng, B8i *hi ,n bÞ
!8n t#ïng ba9 3µo tai. mP ,e BI! !8n t#ïng #a, ta !2 thP !hui 3µo !hw tMi,
,ïng B6n !hi)u 3µo tai BP !8n t#ïng ba9 #a• hoE! !2 thP nhW ' € 5 gijt
g79x"#in ?,Çu /n !fng BI!@, sau 2 €' 1h$t nghi"ng BÇu !ho !8n t#ïng !hR9
#a !ïng 3íi ,Çu. N)u 3dn *h8ng !2 t-! ,eng, !2 thP B] ní! Ê 3µo tai,
nga9 sau B2 nghi"ng BÇu, !8n t#ïng sÏ #a ngoµi !ïng 3íi ní!, sau B2 ,ïng
b8ng thÊ *h8 tai 7µ BI!.
€ OÊ9 B=u t#ong tai t#u: N)u t#u b *h8ng a9 nghÞ!h nhQt hCt B=u
3µo tai, ta !2 thP ,ïng !hn D5 BL nhW 3µo hCt B=u7µ !ho hCt B=u nhW 7Ci,
B=u sÏ 7/n #a ngoµi. (a !fng !2 thP ,ïng Lt !-i Mng !2 B&ng *Tnh 7ín h¬n
hCt B=u Lt !h$t, µi !ho i+ng Mng bít s%! #hi BP 3µo gÇn tai, 7Ê9 s.!
h$t hCt B=u #a, !h$ K *h8ng BI! BP tai bÞ Bau *hi ti)n hµnh.
PhÇn 3: C¸ch phßng ch+& c¸c bPnh ng)µi 8&

(52. C¸ch ch+& bkng
€ ;hi bÞ bWng, t#í! ti"n ta ,ïng ní! 7Cnh #Ja sC!h 3)t bWng, sau B2 !ho
3µo ní! 7Cnh gZ nJa ti)ng. (h&ng thF ngZ 3µo ní! !µng sí, nhi+t
BL ní! !µng thÊ1 ?*h8ng BI! thÊ1 ,íi 5 BL, BP t#-nh t]n th¬ng ,o gi-
#Qt@, thF hi+uSuR !µng tMt. Nhngn)u 3)t th¬ng Bc 1hhng #L1 hoE! t#ít #a
thF *h8ng BI! ngZ3µo ní!, n)u *h8ng ,n bÞ nhin t#ïng.
€ Uíi nh_ng 3)t bWng 7Ja, ta !2 thP ,ïng ní! uMi nhCt BP 7au 3)t
bWng sÏ t#-nh bÞ 3i", nhin.
€ ;hi bWng, ,ïng xF ,Çu hoE! =t ong, N 7In, N !h2, ní! g[ng t¬i
b8i 7"n 3)t bWng !fng !2 t-! ,eng tMt.
€ Dïng 7`ng t#%ng t#.ng gµ, =t ong !hTn t#Ln 3íi nhau b8i 3µo 3)t
bWng !2 t-! ,eng !hMng 3i" nhin 3µ giR Bau.
€ OÊ9 3µi 7-t 7" B%1 3µo !hw bÞ bWng, !2 t-! ,eng giR Bau 3µ !Ç
*h8ng !ho ,Þ!h !hR9 #a.
€ ;hi t#u !on bÞ bWng, ta ,ïng 25g B=u Bbn !ho ní! Bun 7"n 7Ê9 ní!
BE!, b8i 3µo 3)t bWng, t-! ,eng #Êt tMt.
€ Uíi nh_ng 3)t bWng nhk, ta !2 thP 7Ê9 bc !h6 *h8 sÊ9 h¬i 3µng, gic
nhW, t#Ln 3íi 1 Tt ,Çu hCt !Ri thµnh ,Cng hh, b8i 7"n 3)t th¬ng.
€ ;hi bÞ bWng \ !hZn hoE! ta9, 7=1 t.! 7Ê9 !h=u hoE! thïng nhW B]
!hn 3µo, ngZ !hF 3)t bWng 3µo B2, sÏ !2 t-! ,eng giR Bau, !hMng
tÊ9, !hMng 1hhng #L1. N)u ngZ 1 €2 ti)ng, !hw ,a bÞ bWng !2 thP t[ t[
hhi 1he! 7Ci t#Cng th-i ban BÇu. N)u 3)t th¬ng \ nh_ng n¬i *h-! *h8ng
11G
ngZ BI!, ta !2 thP 7Ê9 b8ng 9 t) !hÊ ng=1 3µo #Iu t#%ng, Ê1 3µo 3)t
th¬ng, Bhng th&i 7i"n te! B] #Iu 3µo !ho b8ng ít ?*h8ng BI! BP b8ng
*h8@, 3µi ti)ng sau sÏ thÊ9 BN nhiau.
€ ;hi bÞ bWng N hoE! ní! s8i, !2 thP ,ïng ,Çu gi2 hoE! ,Çu th^! 3=t
?nhng *h8ng ,ïng ,Çu 3[ng@ b8i nhk 7"n 3)t th¬ng, 3íi nh_ng 3)t th¬ng
!ha t#ít, !ho *hoRng 5 1h$t sÏ BN Bau.
€ (a !fng !2 thP ,ïng thuM! N !h_a Bau %t b8i 7"n 3)t th¬ng, 3µi
1h$t sau sÏ *h8ng bÞ sng, giR Bau.
€ ;hi 3[a bÞ bWng, 7=1 t.! ,ïng xµ 1h`ng b8i 7"n 3)t bWng, sÏ !2 t-!
,eng giR Bau, !hMng bÞ sng tC th&i.
€ N)u bÞ bWng nhk, 7=1 t.! nh$ng 3)t bWng 3µo ,Çu hoR, 3µi 1h$t
sau sÏ BN Bau, 3µ *h8ng bÞ 1hhng #L1.
€ (a !fng !2 thP 7Ê9 1 !-i ai #ïa, BMt thµnh t#o hoE! !ho !ïng Lt Tt
b/ng 1hi)n gic nhW, t#Ln Bau 3íi ,Çu 3[ng b8i 7"n 3)t bWng, 1 ngµ9 b8i '
7Çn.
€;hi bÞ bWng Tt, 7=1 t.! b8i 1 Tt thuM! B-nh #/ng, *h8ng nh_ng h)t
Bau, 7Ci gi$1 *h8ng bÞ #L1. N)u Bc 1hhng #L1 !fng sÏ t^ xk1 Bi, *h8ng bÞ
nhin t#ïng. pWng nhk !2 *hi !ho !Çn b8i 1 7Çn 7µ *hWi.
(53. C¸ch ch+& vµ cÇ' '¸ c¸c vÕt th>ng ng)µi 8&
€ ;hi 7µ 3i+! *h8ng a9 bÞ 3a xí! ,a, ta !2 thP ,ïng g[ng t¬i gic nhW
B%1 7"n 3)t th¬ng, 3[a !2 t-! ,eng ,i+t *huYn, !hMng sng, 7Ci gi$1 3)t
th¬ng nhanh 7µnh.
€ N)u 3)t th¬ng ngoµi ,a !hR9 -u, ta !2 thP 7Ê9 1 Tt hµnh !V, B€
&ng BW t#Ln 7dn gic nhW b8i 7"n 3)t th¬ng sÏ !2 t-! ,eng !Ç -u.
€ Ngoµi #a, *hi bÞ th¬ng !hR9 -u, ta !`n !2 thP nga9 7=1 t.! #%! 7"n
3)t th¬ng Lt Tt B&ng t#%ng, 3[a gi$1 ng/n !hEn s^ 1h-t t#iPn !Va 3i
*huYn, 3[a gi$1 3)t th¬ng nhanh 7"n 3Y9. i\ ,r ta 7µ nh 3=9 7µ ,o B&ng
t#%ng !2 thP giR bít thµnh 1hÇn ní! t#"n 3)t th¬ng, µ ní! !hTnh 7µ
Biau *i+n !ho 3i *huYn 1h-t t#iPn 3µ gZ9 nhin t#ïng !ho 3)t th¬ng.
€ ;hi 3)t th¬ng ngoµi ,a nhW !hR9 -u, ta !2 thP 7Ê9 1 Tt bc !h6 *h8
!ho 7"n b)1 sÊ9 3µng, gic nhW, #%! 7"n 3)t th¬ng, sÏ !2 t-! ,eng !Ç -u
?\ .! BL nhk@, 7Ci gi$1 3)t th¬ng *h8ng 7"n V, nhanh 7µnh.
€ ;hi bÞ B.t ta9 hoE! 3)t th¬ng ,o ,ao, ta !2 thP tF !-! 7oCi hoa
!W ,Ci. hoE! hoa C, 3%t 7Ê9 ní! hoa b8i 7"n 3)t th¬ng, 7µ 3µi 7Çn, sÏ !Ç
BI! -u.
€ Oí1 µng Wng t#ong t#b 7µ 7oCi thuM! thÇn ,I! BP !Ç -u. Uíi
nh_ng 3)t th¬ng nhk, ,ïng µng nµ9 ,-n 7"n sÏ 7=1 t.! !Ç -u.
€ Dïng ,Çu gan !- nhW 7"n 3)t th¬ng íi bÞ, !ho 1 € 2 ngµ9 sau, 3)t
th¬ng sÏ *hWi. Uíi nh_ng 3)t th¬ng *h8ng 7ín, ta !2 thP xQ 1hÇn giÊ9 BP
B-nh 7Ja \ bao ,i" ,Þt 3µo 3)t th¬ng, sÏ !Ç -u nga9.
€ ;hi Bi ,u 7Þ!h, n)u *h8ng a9 bÞ B.t ta9 !hR9 -u, ta !2 thP 7Ê9
thuM! 7- ,Þt, !Ç -u !fng #Êt tMt.
€ Uíi nh_ng 3)t th¬ng nEng, !hR9 nhiau -u, bÞ thZ tT, 1hRi
gi¬ !ao 3)t th¬ng, !\i SuÇn -o !h=t Su- #a, buL! !hEt 1hÇn 1hTa ,íi 3)t
th¬ng !hw xa ti, ,ïng bLt ai !- ^!, bC!h ,I! 3µ bLt ta thÊt b8i 7"n
111
3)t th¬ng, sau B2 ,ïng *h/n sC!h bÞt 3)t th¬ng 7Ci, Bhng th&i, !2 thP
uMng bC!h ,I! hoE! ta thÊt. (Êt nhi"n 3íi nh_ng 3)t th¬ng Su- nEng
n"n Ba Bi b+nh 3i+n. Ch$ K, 3íi !-! 3)t th¬ng !hR9 -u, 3Ri bj! 3)t th€
¬ng 1hRi sC!h, ngoµi #a, *h8ng BI! !ho ng&i bÞ th¬ng uMng ní! 7Cnh, tC
th&i *h8ng BI! 7au 3)t -u, BP t#-nh 7µ bYn 3)t th¬ng.
(54. C¸ch 97 l: ?hi bÞ c¸c c@n t$Ing c\n.
€ ;hi bÞ bj !h2, uMi, sZu #2 hoE! *i)n !%n, ta b8i Lt Tt thuM!
B-nh #/ng, giÊ /n, ní! !hanh ha9 7- hµnh, tWi, b/ng 1hi)n, hµnh tZ9 b/
nhW Bau !2 thP BN ng.a.
€ ;hi bÞ uMi BMt, ta !2 thP 7Ê9 xµ 1h`ng giEt ?b-nh@ hoE! xµ 1h`ng
th¬ !hÊ 3µo ní! b8i 7"n !hw uwi BMt, Lt 7$! sau, sÏ h)t ng.a.
€ Xuwi 3[a BMt xong, 7=1 t.! 7Ê9 n%1 1hT!h BEt 7"n !hw bÞ BMt 2 €'
1h$t, 7µ 7i"n te! 3µi 7Çn, 3[a BN ng.a ,a 7Ci *h8ng bÞ Yn BW. Ch$ K,
nhi+t BL !Va n%1 1hT!h 1hRi n2ng nhng *h8ng BI! gZ9 bWng 7µ BI!.
€ N)u bÞ uwi BMt thÊ9 ng.a ng-9 *h2 !hÞu, !2 thP 7Ê9 thuM! as1i#in
gic nhW hoµ 3íi Lt Tt ní! Bun s8i Bu nguLi !ho thµnh ,Cng Su-nh nh hh,
b8i 3µo !hw uwi BMt, sÏ BN bÞ sng 3µ ng.a.
(55. C¸ch 97 l: nh&nh ?hi bÞ )ng, bX c1p 2Bt
€ ;hi bÞ ong b` 3Ï ha9 bj !C1 BMt, 7Ê9 bLt *ia 3µ ,Çu hoR b8i 7"n
3)t th¬ng.
€ ;hi bÞ ong 3µng hoE! sZu #2 BMt, n)u b8i nga9 ,ung ,Þ!h
a8ni%! 7ocng 3µo !hw bÞ BMt, hi+u SuR #Êt tMt, 7=1 t.! h)t Bau.
€ ;hi bÞ ong hoE! !8n t#ïng BL! BMt, !2 thP 7Ê9 s_a ng&i b8i 7"n sÏ
BN Bau.
(5(. C¸ch 97 l: nh&nh ?hi bÞ $Õt c\n
pÞ #)t !%n, ,ïng nga9 ní! uMi #Ja 3)t th¬ng sÏ h)t Bau.
(5.. C¸ch 97 l: nh&nh ?hi bÞ "l, $\n R?h@ng 2<cS c\n
;hi bÞ sZu hoE! #%n !%n, Bun ní! uMi BE! #Ja !hw Bau, !2 thP
]n BÞnh t#Cng th-i.
(50. C¸ch ch+& ng%&
€ N)u t#"n ng&i !2 nh_ng !hw ,a bÞ ng.a, ta !2 thP ,ïng 7- í1 t¬i gic
nhW b8i 3µo !hw ng.a, hi+u SuR t¬ng BMi tMt.
€ ;hi ,a bÞ ng.a, ta !2 thP 7Ê9 1 ,$ tµn thuM! 7-, nhW 3µo 3µi gijt n€
í! !ho thµnh ,Cng Su-nh, b8i 3µo !hw ng.a !_ng !2 t-! ,eng.
€ (a !fng !2 thP ,ïng ní! uMi BP #Ja nh_ng !hw ,a ng.a hoE! bÞ
3i".
(59. `Qc 'Bi h)µ vQi phOn ch& phßng nQc ;n chln
Xïa h6 7µ Bhng th&ng Bi !hZn BÊt ha9 ng_ng ng&i ,o !8ng 3i+!
1hRi Bi !hZn BÊt 3µo nh_ng !hw !2 ní! th&ng ,n bÞ ní! /n !hZn, ,o 3=9,
sau *hi 7µ 3i+! xong, BP !hMng bÞ ní! /n !hZn, bCn !2 thP ,ïng ní! #Ja
sC!h !hZn, sau B2 ngZ #Ja !hZn Lt 7$! 3µo ní! uMi !2 hoµ 3íi 1h6n
!hua.
112
((/. C¸ch lµ' vÕt th>ng hÕt bÞ "ng
€ ;hi bÞ 3a !hC, ,a th&ng bÞ sng, te -u, 7$! nµ9 ta !2 thP b8i Lt
Tt thuM! B-nh #/ng, sÏ bít bÞ sng.
€ ;hi bÞ sng ng2n ta9, ta !2 thP 7Ê9 1 Tt xF ,Çu 3µ =t ong t#Ln Bau
Bun n2ng, !ho ng2n ta9 3µo ngZ, sÏ bít sng 3µ Bau.
€ OÊ9 1 Tt ní! 38i, nh$ng b8ng b8i 7"n !hw ng.a, 1 7$! sau sÏ h)t ng.a,
sng.
€ Uíi nh_ng 3)t th¬ng bÞ B-nh bÇ tT, ta ,ïng ,Ê n2ng b8i 7"n
!hw Bau ngµ9 ' 7Çn !fng sÏ *hWi.
€ OÊ9 5GGg B=u Bbn, 5 7Tt ní! 7Cnh, Bun s8i. iau *hi s8i n!ho 3µo 5
7Tt #Iu t#%ng, ti)1 te! ,ïng 7Ja nhW Bun !ho !`n ' 7Tt, t#anh thV 7$! Ê 7Ê9
ní! uMng 1 ngµ9 1 7Çn, uMng h)t t#ong ' 7Çn, sÏ !h_a BI! 1hï.
((1. C¸ch ch+& 'ôn nhXt, lm l)it
€ Da bÞ 7\ 7oQt, ta 3%t ní! hµnh t#Ln 3íi ,Çu 3[ng b8i 3µo !hw Bau.
€ N)u nhjt bÞ 3N, ta 7Ê9 B=u Bbn #Ja sC!h, 1h¬i *h8, gic nhW, t#Ln 3íi
ní! 7Cnh b8i 3µo !hw Bau, ngµ9 b8i 2 7Çn, 5 ngµ9 sÏ *hWi.
((2. C¸ch phßng ch+& cQc vµ) 'I& 2@ng
€ Xïa h6 *hi /n ,a hÊu, BP 7Ci 3W ,µ9 Lt !h$t sao !ho 3W !2 !R µu
t#%ng 3µ µu BW. OÊ9 3W nµ9 xoa nhk 3µo nh_ng !hw Bc bÞ !í! 3µo ïa
B8ng, wi 7Çn ' € 5 1h$t, wi ngµ9 1 € 2 7Çn, xoa 5 ngµ9 7ian, 7µ nh 3=9
sÏ gi$1 !hMng !í!.
€ OÊ9 1 b2 !uMng ít ?*hoRng 5GGg@, !%t nhW, !ho 3µo nhi s%! !ïng 3íi
!ïng Lt Tt ní! Bun s8i, hµng ngµ9 3µo bu]i !hiau tMi 7Ê9 ní! B2 #Ja
nh_ng !hw ,n bÞ !í! 3µo ïa B8ng, 7µ 7i"n te! 5 €: ngµ9, !fng !hMng B€
I! bÞ !í!.
€ OÊ9 3µi !he! !hi)! 7- 3µ hoa 3[ng t¬i, xoa 3µo nh_ng !hw t[ng bÞ !€
í! *hoRng 2G 1h$t, sau B2 BP ,Þ!h \ 7- 3µ hoa 3[ng ,Tnh \ !hw bÞ !í!
*hoRng 1 ti)ng íi ,ïng ní! #Ja sC!h, 7µ nh 3=9 nhiau 7Çn, t-! ,eng #Êt
tMt.
€ OÊ9 tWi t¬i 3W tT b2! 3W, gic nhW, BEt 1h¬i ,íi -nh n%ng Et t#&i
?ngµ9 n%ng to@ *hoRng 1 ti)ng !ho ní! tWi n2ng 7"n, 7Ê9 ní! tWi n2ng nµ9
b8i 3µo nh_ng !hw t[ng bÞ !í!, wi ngµ9 ' €0 7Çn, b8i 7i"n te! 0 € 5 ngµ9, sÏ
h)t bÞ !í!.
€ N)u íi bÞ !í!, ta ,ïng giÊ n2ng b8i 7"n !hw !í!, sau *hi giÊ *h8,
b8i ti)1. Ngµ9 7µ nhiau 7Çn nh 3=9, sÏ BN !í!.
((3. C¸ch ch+& nZ 8&
€ Xïa B8ng, ,a #Êt ,n bÞ nu. Hµng ngµ9, t#í! *hi Bi ngV, ta !2 thP
,ïng ní! n2ng ngZ !hw bÞ nu 3µi 1h$t, !ho ,a a #a, sau B2 7Ê9 ,ung
,Þ!h t#ong 2 € ' 3i"n ,Çu !- b8i 3µo !hw bÞ nu, wi tMi 1 7Çn, 1 tuÇn sÏ *hWi.
€ ;hi bÞ nu, ta hoµ giÊ 3µ g79x"#in thbo to 7+ 5:1, b8i wi ngµ9 2 7Çn,
,a sÏ b2ng 3µ Þn.
€ OuL! !hTn 2 SuR t#.ng gµ, b2! 7Ê9 1hÇn 7`ng BW, !ho 3µo nhi Bun
nhW 7Ja Bun !ho th=t nhu9nn, BP nguLi b8i 7"n !hw bÞ nu, wi ngµ9 2 7Çn,
' €0 ngµ9 sÏ h)t nu.
11'
€ ;hi !hZn ta9 bÞ nu, ta 7Ê9 1 SuR !huMi ti"u ?3W Bbn !µng tMt@, b21
!ho !huMi a #a, !%t 1 7w nhW t#"n SuR !huMi, b21 !ho thÞt !huMi \ t#ong
!hui #a nh b21 thuM! B-nh #/ng, !ho thÞt !huMi 3µo gi_a 7`ng bµn ta9, xoa
2 ta9 3µo nhau, sau *hi !huMi *h8, !R 7`ng bµn ta9 3µ u bµn ta9 Bau !2
!R gi-! #Êt Þn. N)u xoa 3µo !hZn !fng 7µ t¬ng t^. OÇn BÇu ti"n
7µ, BE! bi+t *hi Bc !2 3)t nu #hi, sÏ !2 !R gi-! x2t, BZ9 7µ hi+n tIng
th&ng gE1, 1 7$! sau sÏ *hWi. Oµ hµng ngµ9 3µo bu]i tMi, t#í! *hi 7µ #Ja
sC!h !hZn ta9, 7µ 7i"n te! sau 3µi 7Çn 7µ *hWi.
((4. C¸ch ch+& h@i n¸ch
€ OÊ9 2 € ' SuR ít ?*h8 t¬i Bau BI!@, 1G7 !hn i Mt nhng BL 2,5ƒ. C%t
ít thµnh t[ng *h$! nhW, !ho 3µo ngZ 3íi !hn i Mt, bÞt *Tn 7%! Bau. Dïng
b8ng 9 t) thÊ Bd ,ung ,Þ!h Bc ngZ b8i 3µo n-!h, wi ngµ9 ' 7Çn,
!ho B)n *hi *hWi.
€ OÊ9 'g b/ng 1hi)n ?7ong nco@, 2G 7 !hn nhng BL 5Gƒ. Cho bAng
1hi)n 3µo t#ong !hn, B=9 *Tn !ho b/ng 1hi)n t^ tan. (#í! *hi b8i ,ung
,Þ!h Bd ngZ, ta 7Ê9 ní! xµ 1h`ng Ê #Ja sC!h n-!h, 7au *h8. Xwi ngµ9
7µ 2 7Çn, wi BIt thuM! b8i 1G ngµ9.
€ iau *hi t% xong, ta !ho 3µo bhn t% 5GG 7 ní! !µ !hua, ngZ
n-!h 3µo t#ong ní! 15 1h$t, wi tuÇn 7µ 2 7Çn, hi+u SuR !fng #Êt tMt.
((5. C¸ch ?h7 'Ii h@i chln.
€ (a !ho 3µo ní! #Ja !hZn 25g !h6 3µ 1 Tt uMi, ngZ !hZn 3µo ní!
B2 Bhng th&i xoa 2 !hZn 3µo nhau 7i"n te! t#ong 3`ng 1G 1h$t, ïi h8i
!hZn sÏ h)t.
€ Xwi tMi *hi #Ja !hZn t#í! *hi Bi ngV, ta !ho 3µo !h=u ní! #Ja !hZn
5Gg 1h6n !hua, 7µ nh 3=9 *hJ ïi h8i !hZn #Êt !2 hi+u SuR.
(((. Ch+& n5' chln h)Fc bPnh NcpNt '#ng t$ßn m chln.
€ ;hi bÞ nÊ !hZn, ta 7i"n te! ,ïng tWi t¬i b8i 3µo !hZn !2 thP *hWi
b+nh.
€ Dïng ní! 7uL! gM! !Z9 !µ 3íi uMi #Ja !hZn !fng !h_a BI! nÊ
!hZn.
€ N)u gi_a !-! ng2n !hZn bÞ en ní! gZ9 ng.a, ta !2 thP 7Ê9 tµn
thuM! 7- #%! 3µo nh_ng !hw B2 sÏ *hWi.
€ N)u bÞ nÊ !hZn 7Zu n/, !2 thP ,ïng thuM! B-nh #/ng b8i 3µo
nh_ng !hw nÊ, t-! ,eng #Êt tMt.
((.. 5 t$Ing bX $ÇD, bX 2&, bX 84& ch+& 2îc 'ôn c>', ch&i
chln, ch&i t&D.
(#í! ti"n ta !hj! thVng 3W t#%ng b"n ngoµi !Va Êu t#ïng, sau B2 B-nh
n-t Êu t#ïng \ b"n t#ong, ,ïng b/ng ,Tnh Êu t#ung 3µo !hw bÞ b+nh 7µ BI!.
((0. Ph>ng ph¸p 8pn 9>ng cBt.
€ N)u !R thÊ9 Wi 3ai, !ho !Çn xoa b21 1 7$! sÏ BN. N)u *h8ng
thÊ9 BN, ta !2 thP !ho 1 Tt uMi 3µ giÊ 3µo ní! n2ng, sau B2 nh$ng
*h/n b8ng 3µo ní! Bc 1ha 3%t *h8, B%1 7"n !hw Wi, t=n ,eng h¬i ní!
tho-t #a gi$1 gicn x¬ng gicn !Mt.
€ N)u !-! *hí1 x¬ng bÞ !.ng, wi ngµ9 uMng ' 7Çn giÊ, wi 7Çn 1!M!
nhW *hoRng 'Gg, !-! *hí1 x¬ng sÏ ,Çn hhi 1he!.
110
((9. Ch+& 2& ?hQp 9>ng.
€ ;hi x¬ng *hí1 Bau hoE! bÞ t#$ng gi2, ta 7Ê9 hµnh gic nhW B%1 7"n
!hw Bau, Bhng th&i ,ïng uMi hCt #ang n2ng bj! 3µo t$i 3Ri BEt 7"n t#"n
!hw hµnh 3[a B%1.
€ XLt ngµ9 /n 1 SuR t-o tZ9 BP !R 3W t-! ,eng #Êt tMt BMi 3íi !-!
!h.ng !.ng BLng C!h, 3i" *hí1 3µ !h.ng b+nh tu]i giµ.
€ Hµng ngµ9 uMng 1 !h$t #I! t-o !fng !2 t-! ,eng BMi 3íi nh_ng ng&i
%! b+nh 3i" *hí1, *)t sWi.
(./. Ch+& bPnh t$w.
OÊ9 12Gg 3W !Z9 hhng, 1h¬i *h8 sÊ9 !hTn, gic nhW uMng 3íi ní! !¬,
wi ngµ9 uMng 1 7Çn, uMng 7ian t#ong 2 tuÇn, sÏ !h_a BI! t#r !hR9 -u.
PhÇn 4 : Phßng ng4& c¸c bPnh n<i ?h)&.
(.1. Ph>ng ph¸p 'Qi ch+& bPnh 2& n7& 2Ç.
;hi b+nh Bau nJa BÇu 1h-t b+nh, ta ngZ ta9 3µo 1 !h=u ní! n2ng
?nhi+t BL ní! 1hRi th=t n2ng nhng BR bRo *h8ng 7µ bWng ,a ta9 7µ B€
I!@ 7Ing ní! ng=1 Sua bµn ta9 7µ BI!. Xwi 7Çn ngZ nJa ti)ng. (#ong Su-
t#Fnh ngZ, 7i"n te! B] ní! n2ng 3µo BP 7u8n BR bRo nhi+t BL ní!.
;i"n t#F ngZ nhiau 7Çn, b+nh sÏ BN nhiau.
(.2. Ch#i 2Ç ch+& 2îc 2& thÇn ?inh t&' gi¸c R2@i th% 5
thÇn ?inh np)S
Nh_ng ng&i bÞ b+nh Bau thÇn *inh ta gi-! hµng nga9 t#í! *hi Bi
ngV 3µ sau *hi ngV ,=9 ,ïng 7I! gw !hRi t[ t#-n Sua Bonh BÇu xuMng B)n
sau !]. O$! b%t BÇu !hRi, wi 1h$t !hRi *hoRng 25 7Çn, 5 1h$t sau t/ng
,Çn tM! BL !hRi. ;hi !hRi ,ïng 7^! 1hRi Bau ta9, Cnh nhng *h8ng BI!
7µ xí! ,a BÇu. Xwi 7Çn !hRi 1G 1h$t, 1 tuÇn sau sÏ thÊ9 BN Bau, sau 1
th-ng !¬ bRn !h_a *hWi.
(.3. jk nhpn ch+& 2îc bPnh chYng 'Ft.
OÊ9 *hoRng 15g 3W nhcn, Bun 7Ê9 ní!, *hi bÞ !h2ng Et uMng sÏ h)t.
Ngoµi #a ní! 3W nhcn !`n !2 t-! ,eng giRi gi2 s-ng %t.
(.4. C¸ch chBng "&D tµ 9N.
€ ;hi t#u Bi tµu xb bÞ !h2ng Et, ta !2 thP 7Ê9 1 i)ng g[ng nhW
nhQt 3µo #Mn t#u, 7Ê9 b/ng ,Tnh 3Ri ,Tnh 3µo 7µ BI!.
€ (#í! *hi 7"n tµu xb, ta BEt 1 i)ng g[ng t¬i hoE! b8i Lt Tt ,Çu
gi2 3µo *hYu t#ang Bbo 3µo i+ng, *hi Bi sÏ BN Bau BÇu.
€ (#í! *hi Bi tµu xb hoE! -9 ba9 n"n ngV BÇ9 BV, *h8ng n"n /n Su-
no hoE! nhÞn B2i, *hi /n , /n Tt Bh N. ;hi nghi t#"n xb, n"n !hjn !hw
tho-ng gi2, %t nhFn xa sÏ thÊ9 bít !R gi-! sa9.
€ (a !2 thP 7µ 1 B8i g/ng !] ta9, 1hTa t#ong BEt 1 3=t t#`n !.ng.
(#í! *hi bÞ sa9 xb Bbo g/ng 3µo !] ta9, !ho 3=t t#`n Ên 3µo hu9+t nLi
Suan \ ta9 sÏ !2 t-! ,eng t#Ên trnh t#ung *hu thÇn *inh, gi$1 !hMng n8n.
N)u *h8ng !2 g/ng, ta !2 thP ,ïng ng2n ta9 hoE! 2ng ta9 Ên Cnh 3µo
hu9+t nLi Suan \ ta9 !fng BI!.
115
(.5. C¸ch lµ' tiE th%c ;n ch+& 2ÇD bông, 2& bông.
€ N)u ,o /n nhiau ngf !M! n"n BÇ9 beng, !2 thP 7Ê9 'Gg thÇn *h$!,
1Gg hCt !V !Ri #ang 1Gg C!h nha !ho 3µo ní! s%!, Lt ngµ9 uMng h)t,
uMng 7µ ' 7Çn.
€ N)u ,o /n nhiau hoa SuR 7Cnh n"n BÇ9 beng, Bau beng, Bi 7Wng, !2
thP 7Ê9 1,5g thÇn *h$! 1ha 3íi ní! n2ng uMng tha9 t#µ.
€ mÇ9 beng, I !hua ,o /n nhiau Bh bLt F, !2 thP 7Ê9 C!h nha 'Gg,
B] ní! 3µo s%!, uMng t#ong 3`ng 1 ngµ9, !hia 7µ ' 7Çn.
€ Do uMng bia #Iu /n nhiau th.! /n n"n bÞ Bau BÇu, bhn !hhn, BÇ9
beng, I !2 ïi !hua, 7Ê9 5GGg !V !Ri t#%ng, #Ja sC!h giÇ !h%t 7Ê9 ní!.
uMng h)t 1 7Çn. HoE! !2 thP 7Ê9 15g B&ng t#%ng 1ha 3íi 'G7 giÊ /n 3µ
ní! s8i #hi uMng.
€ OÊ9 2€Dg 3W SuKt, B] ní! 3µo s%! hoE! 1ha 3íi ní! s8i uMng tha9
t#µ !2 thP !h_a BI! !h.ng ti"u ho- *h8ng tMt, BÇ9 beng, !h-n /n, buhn
n8n, ho ,o bÞ 7Cnh th&ng gE1.
€ ;hi /n nhiau Bh N thÊ9 ,C ,µ9 ti"u ho- *h8ng tMt, bCn hc9 uMng 1 Tt
ní! sÏ !2 t-! ,eng gi$1 ti"u the th.! /n tMt h¬n.
€ Xµng a gµ ?ha9 !`n gji 7µ *" nLi *i@ 7µ 7í1 µng !.ng t#ong a
gµ !2 t-! ,eng gi$1 ti"u ho-, b] ,C ,µ9, !h_a BÇ9 beng.
(.(. Ph>ng ph¸p ch+& 2& 81 8µD.
€ mau ,C ,µ9 ,o bÞ 7Cnh, ta 7Z9 1 !Zn uMi hCt #ang !hTn, bj! 3µo 2
t$i 3Ri, 7Çn 7It !h& 3µo !hw bÞ 7Cnh sÏ !R thÊ9 BN Bau.
€ OÊ9 5GGg #Iu nÊu t[ !-! 7oCi 7¬ng th^!, 1GGg tiPu hoµng 7i"n tJ ?!`n
gji 7µ ngf 3Þ tJ BÊt@ 1 Tt B&ng BW, ngZ thµnh #Iu thuM!, hµng ngµ9
uMng !h_a ,C ,µ9 #Êt tMt.
€ ;hi 3i" ,C ,µ9, #uLt !Ê1 tTnh 1h-t b+nh gZ9 hi+n tIng n8n, Bi
ngoµi, *hi /n uMng !ho th" uMi !2 t-! ,eng Biau ti)t ,Þ!h t#ong !¬
thP, gi$1 bRo 3+ #uLt 3µ ,C ,µ9.
(... Ph>ng ph¸p chBng vµ cÇ' n@n.
€ ;hi ,C ,µ9 Bau SuEn, n8n 7i"n te!, !ho !Çn uMng 2 3i"n !on nhLng
UZn Na bC!h ,I! sÏ !Ç.
€ ;hi uMng !-! 7oCi thuM! *h2 uMng gZ9 !R gi-! buhn n8n, sau *hi
uMng thuM! ng&i b+nh n"n ng= B&ng hoE! /n *ko !ao su. (u9 nhi"n,
n)u 7µ ng&i bÞ b+nh B-i B&ng, *h8ng BI! /n B&ng, !ho BI! /n *ko !ao
su.
(.0. Ch+& 2& bông.
€ ;hi bÞ 3i" #uLt !Ê1 tTnh 3µ Bau beng Bi iR, 7Ê9 1GGg€2GGg giÊ
/n, B] 3µo nhi, Bun nhW 7Ja !ho n2ng 7"n, 7Ê9 2€' SuR t#.ng gµ B=1 3µo
giÊ, 7uL! !hTn, /n t#.ng uMng giÊ, sau 1€2 7Çn sÏ !2 hi+u SuR.
€ pÞ Bau beng ,o 7Cnh ,dn B)n tiuu ti+n *h8ng th8ng, ta #ang uMi
hCt !ho 3µo t$i 3Ri !h& beng.
(.9. Ch+& vµng 8&
€ OÊ9 2 !-i 3W b\i BMt thµnh t#o t-n nhW, wi ngµ9 uMng 5€1Gg sau
b_a !¬, wi ngµ9 ' 7Çn.
114
€ OÊ9 5Gg 3W !Z9 anh Bµo, s%! uMng h)t t#ong 2 7Çn, uMng *hi B2i.
ŒMng 7ian t#ong 1 tuÇn sÏ !2 t-! ,eng
(0/. gôc thÇn h)µn ch+& viE' g&n 6
Dïng 7e! thÇn hoµn !h_a 3i" gan p !2 t-! ,eng t/ng !&ng s.! ,a
*h-ng, gi$1 nhanh *hWi, wi ngµ9 uMng ' 7Çn wi 7Çn ' 3i"n, uMng 7i"n te!
t#ong 3`ng 2€0 tuÇn
(01. sî nh) ch+& thiÕ '¸
ŒMng Lt 7Ing 3[a 1hRi #Iu nho, hhi 1he! s.! *hou tMt, 3F t#ong #Iu nho
!2 nhiau 7oCi 3itain nh p
1
, p
2
, C, p
12
, #Êt !Çn !2 t#ong !¬ thP.
(02. M+& bß cY t¸c 8ông chBng "ki g&n
(#í! *hi Bi ngV uMng Lt !M! s_a ngu9"n !hÊt, sÏ gi$1 gan !hMng *)t
sWi, 3F s_a *T!h thT!h t$i =t 7µ 3i+! 7µ !ho t$i =t *h8ng bÞ !8 BE!
n"n *h8ng *)t thµnh sWi BI!.
(03. Ph>ng ph¸p gi#' hDÕt ¸p th@ng *& ;n Bng
€ m=u 1he: (h&ng /n B=u 1he sÏ giR 7Ing !ho7bstb#on, ,o 3=9 !2 t-!
,eng giR hu9)t -1.
€ lau !Çn: CÇn 7µ 7oCi #au !2 t-! ,eng bRo 3+ C!h -u, giR hu9)t
-1 3µ gi$1 t#Ên trnh.
€ Hµnh tZ9: (h&ng xu9"n /n hµnh tZ9 gi$1 giR 7Ing N t#ong -u,
!hhng t%! BLng C!h 3µ 7µ !ho hu9)t -1 giR xuMng.
€ Hµnh: C2 t-! ,eng giR 7Ing !ho7bstb#on tT!h 7u< \ thµnh C!h -u.
€ long biPn: Hi$1 !hMng N Bjng \ thµnh B8ng C!h.
€ OC!: (a ngZ 7C! 3µo giÊ t#ong 3`ng 1 tuÇn, !ho th" 3µo 7C! Lt
Tt B&ng, tWi 3µ xF ,Çu. Hµng ngµ9 uMng 3µo bu]i s-ng 3µ tMi, (h&ng
*hoRng 1€2 tuÇn hu9)t -1 sÏ giR. N)u ta 7Ê9 5G€1GG 3W 7C! !.ng, #Ja sC!h
ngZ 3µo t#ong ní! n2ng uMng tha9 t#µ !fng !2 t-! ,eng !h_a hu9)t -1.
€ HiÊ: Uíi nh_ng ng&i hu9)t -1 !ao 3µ !.ng BLng C!h, hµng ngµ9
!2 thP uMng Lt 7Ing ,Ê sÏ gi$1 7u th8ng C!h -u.
€ CZ9 3Ri gai: Xwi ngµ9 ,ïng ' hoa 3Ri gai, 1ha 3íi ní! s8i uMng nh t#µ,
7i"n te! t#ong 3`ng nJa th-ng, !h_a hu9)t -1 !ao #Êt tMt.
€ pc !h6 *h8: mb bc !h6 1h¬i *h8 !ho 3µo t$i nhW, *hi BV !ho 3µo 7µ
#uLt B+, *h8ng nh_ng *hi t^a !R thÊ9 " ,n !hÞu, h¬n n_a ,^a 7Zu
!2 t-! ,eng giR hu9)t -1 3µ Bau nJa BÇu.
(04. C¸ch ch+& viE' phÕ *#n
€ OÊ9 12Gg !V t[ ha9 !V µi gic nhW t#Ln 3íi Lt b-t ní! Ta ?hoE! B€
&ng t#%ng@, Bun s8i uMng *hi !`n Ê.
€ O" t¬i Lt SuR, Dg bMi du ?nghian nhW thµnh bLt@, 5Gg B&ng
t#%ng, 7" ta gjt bW 3W, !ho bMi du, B&ng 3µo, BP hÊ1 !hTn #hi /n.
€ Ngf 3Þ tJ 1Gg, 2 SuR t#.ng gµ !ho 3µo !ïng 3íi nhau 7Ê9 t#.ng /n.
!fng !2 thP 7Ê9 'Gg ngf 3Þ tJ, 12Gg !h6, 15g !a thRo, nghian th=t nhW,
Bun Tt ní! s8i 7µ thµnh ,Cng !ao, wi 7Çn uMng Lt thFa 3íi ní! s8i.
€ 1 bL 1h]i 7In, 1 !V !Ri t#%ng, !%t *h$! hÇ 3íi Dg hCnh nhZn, sau
B2 /n 1h]i uMng !anh.
11:
€ m&ng BW 4Gg, B=u 1he 25G g, g[ng t¬i 4g, B] ní! 3µo s%! t#í! *hi
Bi ngV /n B=u, uMng !anh t#ong 3`ng Lt tuÇn.
€ DÇu 3[ng 'G7, giÊ :G7, t#.ng ' SuR. mun ,Çu BRo t#.ng, t#.ng
!hTn !ho ,Ê 3µo ninh, wi ngµ9 /n t#.ng uMng !anh 2 7Çn 3µo bu]i s-ng
3µ tMi.
€ XN 7- 7In, =t ong, B&ng, C!h nha wi th !ho 12Gg, Bun tan h)t #a
!ho 'Gg b-nh t, 15g ngf 3Þ tJ ?!R hai th. Bau gic nhW@ Bun thµnh ,Cng
!ao wi ngµ9 uMng 2 thFa, wi ngµ9 '€0 7Çn, !h_a ho B& 7Zu ngµ9 #Êt
!2 hiPu SuR.
€ OC!, t-o tµu, =t ong wi 7oCi 'Gg B] ní! 3µo s%!, /n 7C! 3µ t-o,
uMng ní! thuM!, wi ngµ9 hai 7Çn.
€ OÊ9 3W t-o tZ9 t¬i ngZ 3íi ní! n2ng 7Ç !h6 uMng !fng !2 t-!
,eng.
(05. C¸ch ch+& viE' phÕ *#n
OÊ9 hhng *h8, g[ng t¬i gjt 3W !%t nhW nghian n-t, !ho 3µo b-t, !ho
Lt 7Ing =t ong bAng 3íi 7Ing g[ng 3µ hhng *h8 3µo, t#Ln Bau hÊ1 2
ti)ng. Ngµ9 uMng hai 7Çn, wi 7Çn Lt thFa. Ch$ K *hi uMng !Ê /n thÞt
7In, sau *hi uMng *h8ng BI! /n thV 7In. Xíi uMng thuM! !2 hi+n tIng Bi 7Wng
7µ bFnh th&ng.
phÇn 5: ch;' "Yc "%c ?h)Z ch) t$Z
(0(. C¸ch 8iPt $@' ch) t$Z
€ lJa sC!h 3W ,a hÊu gjt sC!h 1hÇn ,a !`n ,Tnh 7Ci t#"n 3W, xoa 3µo
nh_ng !hw bÞ #8 t#"n !¬ thP t#u b, xoa sau *hi t% hi+u SuR !µng tMt,
sau *hoRng 2 1h$t, t#u !2 !R gi-! -t u thoRi -i. Xwi ngµ9 xoa hai 7Çn,
th&ng sau 2 ngµ9 sÏ BN.
€ ;hi t#"n !¬ thP t#u nhiau #8, ta 7Ê9 í1 B%ng !%t 7-t, 7Ê9 ní! \
i)ng í1 xoa 3µo !hw !2 #8, 1€' ngµ9 sÏ h)t.
€ Dïng ní! Ê #Ja sC!h !hw bÞ #8, 7Ê9 thuM! B-nh #/ng b8i nhk 7"n,
hi+u SuR !fng #Êt tMt.
€ OÊ9 1 i)ng B- nhW, xoa nhiau 7Çn 7"n !hw #8 !fng sÏ h)t.
(0.. C¸ch 8Ing ?h¸c c-& "+& '[
(#u bÞ uwi BMt th¬ng thµnh nMi BW, #Êt 7Zu íi *hWi. (a !2 thP ,ïng
s_a k b8i 3µo !hw uwi BMt !ho t#u, wi ngµ9 '€0 7Çn, ' ngµ9 3)t uwi
BMt sÏ h)t, ,a 7Ci *h8ng bÞ sko.
(00. Ch¸) lE ch+& t$Z bÞ nhiPt
lJa sC!h 7" !%t nhW, !ho Tt ní! 3µo 7uL!, 7Ê9 ní! BP nÊu !h-o !ho t#u
/n.
(09.C¸ch ch+& t$Z 2¸i 8Ç'
€ Nh_ng B.a t#u íi !ai s_a, n)u !ho uMng ní! t#ong t#b ?ní! B^ng
*Tn t#ong thZn !Z9 t#b@ sÏ !hMng BI! b+nh B-i ,Ç.
€ OÊ9 'G€4Gg B=u Bbn, thÞt !h2 25G€5GGg ninh nh[ !ho t#u /n sÏ !h_a
BI! b+nh B-i ,Ç !Va t#u.
11>
(9/. `Qc t\' thBc ch) t$Z
€ OÊ9 !µnh Bµo t¬i, !µnh ,Zu t¬i, !µnh ai t¬i, wi 7oCi 25Gg, !%t
thµnh BoCn t[ 4€1G !, !ho 3µo nhi, B] t[ 2€' 7Tt ní!, B=9 *Tn 3ung Bun
ss8i *hoRng 15 1h$t, 7j! 7Ê9 ní! t#ong 1ha !ho nhi+t BL 3[a 1hRi t% !ho
t#u. Ní! t% thuM! nµ9 gi$1 giRi BL! t#ong thai gZ9 en nhjt !ho t#b s¬
sinh, !2 7Ii !ho x¬ng !Va t#u.
€ OÊ9 5GGg 7- bo bo t¬i, !%t nhW #hi B] ní! Bun s8i *hoRng 15 1h$t,
1ha !ïng 3íi ní! t% !ho t#u !2 t-! ,eng giR nhi+t, giRi BL! !hMng en
nhjt.
(91. C¸ch 2Ft t$Z nf'
€ Cho t#u ngV t#"n B+ ,+t bAng 78ng ![u, th&ng gi$1 t#u 7ín nhanh
h¬n *hi nA t#"n !-! 7oCi B+ *h-!.
€ (#u b s¬ sinh x¬ng BÇu !`n #Êt a, !ho n"n !Çn !h$ K t th) ngV
!Va bQ. ;hi ngV t#u th&ng thT!h híng Et 3a 1hTa !Ja. Do B2, sau Lt
th&i gian n"n tha9 B]i híng BÇu 3µ !hZn !ho t#u nh 3=9 gi.1 t#u tha9 B]i
t th), 3[a gi$1 t#u *h8ng bÞ bk1 BÇu.
(92. C¸ch lµ' ch) t$Z hÕt ?hYc
N)u Bang B" t#u gi=t Fnh ,=9 *h2! *h8ng ngít, ta !2 thP #Ja
Et !ho t#u, t#u tonh t-o 3µ h)t *h2!. iau B2 !ho t#u uMng Lt Tt ní! 3µ
8 t#u 3µo 7`ng Ba nhk Lt 7$! t#u ngV 7Ci.
(93. t)¸n bPnh c-& t$Z *& tiÕng ?hYc
€ ;hi t#u *h2! 7$! !h= 7$! nhanh, 7$! *h2! 7$! *h8ng, #Êt !2 thP t#u bÞ
Bi tR• t#u *h2! thQt *hRn ti)ng th&ng ,o th.! /n ti"u ho- *h8ng BI! tMt•
ti)ng *h2! !Va t#u B.t BoCn, 9)u ít th&ng ,o Bi tR ní!.
€ (#u th&ng *h2! 3µo ban B", ngV *h8ng ngon, ,n gi=t Fnh, nhiau
h 8i, 7µ t#i+u !h.ng !Va su9 ,inh ,Nng.
€ ;hi b$ k, thZn t#u -1 3µo ng&i k t#u *h2!, ha9 t$ tai !2 thP t#u
bÞ 3i" tai gi_a hoE! et nhjt t#ong tai.
€ (#u th&ng *h2! *hi !ho /n hoE! b$, 7µ t#i+u !h.ng 3a !-! b+nh 3a
i+ng nh ta 7Ni, nhi+t 33...
€ (#u BLt nhi"n *h2! thÊt thanh ,o nh_ng b+nh Bau thµnh t[ng !¬n
gZ9 n"n. N)u 7µ #uLt Bau SuEn ngoµi *h2!, t#u t#\ Fnh 7i"n te!, nA
nghi *h8ng 9"n, *h2! xong 7Ci ngV. N)u 7µ b+nh 7hng #uLt, *hi *h2! Et t#u
t#%ng nhIt, to-t h h8i Bi ngoµi s+t.
€ (i)ng *h2! nghb 9)u ít nh *h8ng !2 h¬i, h¬i th\ gÊ1, 8i BW tT,
sE! s_a, t#í n8n, th&ng 7µ b-o hi+u 3i" gan 3µ su9 ti.
€ (i)ng *h2! to, *6 thbo ti)ng *"u, sMt, n8n ok, !o gi=t, !2 thP t#u bÞ
3a nco hoE! thÇn *inh.
(94. C¸ch lµ' ch) t$Z hÕt n5c
;hi t#u nÊ!, ta b) t#u 7"n 7Ê9 ng2n ta9 !ï nhk 3µo tai hoE! 3µo b"n !Cnh
i+ng !Va bQ !ho t#u *h2! hoE! !&i, nÊ! t^ nhi"n h)t.
(95. C¸ch c\t 2Ç ti gi#
;hi !%t BÇu t9 giR !ho t#u, ta n"n ,ïng ,ao 7a #C!h thµnh hFnh ‡,
3F 3=9, *hi *h8ng ,ïng, BÇu t9 giR sÏ *Tn 7Ci *h8ng !ho 3i *huYn xZ
11D
nh=1 3µo, h¬n n_a *hi !ho t#u /n !2 thP Biau ti)t BI! 7Ing th.! /n !hR9
#a.
(9(. `Qc c>' lµ th%c ;n tBt ch) t$Z
(#ong ní! !¬ !2 #Êt nhiau 3itani nh p
1
p
2
55, 3µ Lt sM !hÊt ,inh
,Nng nh B&ng, !hÊt bQo. Ní! !¬ 7Ci !2 3Þ ngjt, !2 7Ii !ho *hT hu9)t, ,Nng
Z, gi$1 BN nhi+t, !2 7Ii !ho s^ 1h-t t#iPn !Va t#u, gi.1 t#u ti"u ho- 3µ hÊ1
the !hÊt bQo tMt h¬n. Do 3=9, ta !2 thP ,ïng ní! !¬ hoE! 1ha ní! !¬
3íi s_a !ho t#u /n.
(9.. C¸ch ch) t$Z ;n nQc *:t
(#u sau *hi !hµo B&i BI! Lt th-ng, wi ngµ9 !Çn !ho t#u uMng th" 1
7Çn ní! hoa SuR t¬i hoE! #au BP t/ng th" 3itain. mP gi$1 t#u uMng ní!
SuKt t#ong Biau *i+n 38 t#ïng, !-!h B¬n giRn nhÊt 7µ ua 7oCi SuKt to
*h8ng hCt, ,ïng *i !hj! Lt BÇu $i SuKt !ho t#u $t. (#u $t Lt 7$! ta
b21 $i SuKt !ho ní! !hR9 #a. Ch$ K SuKt 3µ ta9 1hRi sC!h
(90. C$Z cY thh ;n t¸) gif' nhDhn
(a giA nhu9nn t-o, Bun n2ng !ho t#u /n, ha9 !ho ng&i b+nh /n Bau
tMt, 3F BZ9 7µ Bh /n #Êt !2 7Ii !ho ti"u ho-.
(99. C¸ch th&D tp ch) t$Z vµ) 'I& 2@ng
Xïa B8ng, *hi tha9 tc, SuÇn -o !ho t#u, tMt nhÊt ,ïng -9 sÊ9 BP sÊ9
!ho SuÊn -o !Va t#u n2ng 7"n #hi tha9 !ho t#u, nh 3=9 t#-nh !ho t#u *hWi bÞ
!R 7Cnh.
.//. C¸ch c\t tYc ch) t$Z
C%t t2! !ho t#u 7µ Lt 3Ên Ba *h8ng nhW BMi 3íi nhiau bM k. N)u
,ïng -9 !Co #Zu Bi+n BP !Co BÇu !ho t#u, !-! bCn sÏ thÊ9 #Êt 3+ sinh 3µ
an toµn. Ngoµi #a, !%t t2! \ nhµ gi$1 t#u *h8ng sI s+t, !`n 3[a !%t 3[a
!h¬i, #Êt ti+n 7Ii.
PhÇn (: c¸c ph>ng ph¸p ch;' "Yc
"%c ?h)Z ?h¸c
./1. C¸ch lµ' ch) 8u ng- th@ng *& ;n Bng
€ (#í! *hi ngV, t#í! *hi Bi ngV 7Ê9 Lt thFa giÊ B] 3µo !M! ní!
nguLi, *huÊ9 Bau #hi uhng, nh 3Z9 ,n ngV 3µ ngV ngon h¬n. Cfng !2
thP u8ng Lt !M! s_a hoE! 1 !M! ní! B&ng, hi+u SuR !fng tMt.
€ C2 ng&i uMn ,n ngV Bc ,ïng !a, SuKt Bc b2! 3W hoE! !%t t[ng
i)ng BP 3µo gMi, BP ïi h¬ng toR #a *T!h thT!h buhn ngV.
€ (#í! *hi Bi ngV /n !h-o *", sÏ !R thÊ9 #Êt buhn ngV, giÊ! ngV #Êt
ngon.
€ ;hi #-n b-nh t, tu9)n tux sÏ ti)t #a t#i1xin, ti)n hµnh t#ao B]i
!hÊt 3íi axitain t#ong b-nh t, t#ong B2 !hÊt ,ïng t#ao B]i !hÊt !2 t-!
,eng t#Ên trnh thÇn *inh, gi$1 ,n ngV h¬n.
./2. C¸ch ch+& '5t ng-
€ ;hi ngV *h8ng 9"n ,o nh.! BÇu !h2ng Et, !2 thP 7Ê9 Lt Tt ,Çu
gi2 b8i 3µo th-i ,¬ng, hu9+t 1hong t#F sÏ !R thÊ9 ,n ngV.
12G
€ Uíi nh_ng ng&i th&ng xu9"n bÞ Êt ngV, n"n ,ïng 4Gg b-!h hI1, !ho
B&ng 3µo s%! uhng 3íi ní!, uMng t#í! *hi Bi ngV. iM 7Çn uMng !/n !. 3µo
b+nh tFnh t[ng ng&i.
€ 1 bL ti 7In t¬i, 15g t-o tÇu ?t-o BW@, ti !%t #a #Ja sC!h, t-o bW hCt
gic nhW, B] ní! 3µo ti 3µ t-o ninh, *h8ng uMng ní! !ho /n !-i, 5 ngµ9 /n
1 bL ti.
./3. Ph>ng thBc ch+& h&D 'E ?hi 2i ng-
m¬ng Su9, sinh BÞa, hhng hoa, ngu tÊt wi 7oCi 15g, !ho x-!, xT!h th€
I!, !a thRo wi 7oCi 15g, !-t !-nh, xu9"n *hung wi 7oCi :,5g Bµo nhZn
2Gg, s%! 7Ê9 n¬! uhng.
./4. C¸c 8ông c-& gBi bp chO
mb bµ !h6 1h¬i *h8, 7µ #uLt gMi #Êt ", *hi ngV 7Ci !2 ïi th¬ ,n
!hÞu, tCo !R gi-! #Êt thoRi -i.
./5. C¸ch gip $î
Uíi nh_ng ng&i bi sa9 #Iu nEng, ,dn B)n t#$ng BL! !Çn *Þ1 th&i Ba
Bi b+nh 3i+n, !`n !-! t#&ng hI1 sa9 B¬n thuÇn *h-! !2 thP tha *hRo
!-! !-!h sau•
€ {n B=u 1he hoE! th^! 1hY 7µ t[ B=u *h8ng !ho tMt !ho !¬ thP,
!`n 7µ 7oCi th^! 1hY !2 *hR n/ng gic #Iu #Êt tMt.
€ OÊ9 3W !a t¬i 7uL! 7"n, !ho th" Lt Tt uMi tinh, !ho ng&i sa9 #Iu
uMng sÏ BN sa9.
€ Da hÊu, !µ !hua, t-o 7" 3µ nhiau 7oCi hoa SuR *h-! !2 *hR n/ng 7µ
7ocng nhng BL !Va #Iu t#ong -u, gi$1 bµi ti)t nhanh, n"n !fng !2 t-!
,eng gic #Iu.
€ (#ong 7- !h6 !2 nhiau 7oCi 1h"n8n, !a1h"in, axitain.33.. gi$1 gZ9 h€
ng 1hÊn !ho t#ung *hu thÇn *inh, t[ B2 nZng !ao *hR n/ng t#ao B]i !hÊt
!Va gan, n"n !2 t-! ,eng gic #Iu.
€ (#ong !-! b_a ti+!, nh_ng 2n !anh n2ng *h8ng N gi$1 nh_ng ng€
&i uMng nhiau #Iu giR bít nhng BL #Iu, 3F *hi /n !anh n2ng #Iu sÏ bµi ti)t
#a ngoµi Sua h h8i 3µ ti)t ni+u.
€ OÊ9 hai i)ng 3W !Z9 7ong nco, #Ja sC!h, !ho 3µo i+ng nhai
*hoRng 1 1h$t nh] #a, hoE! ,ïng gw 7ong nco 1GGg B] ní! 3µo s%! uMng
!fng !2 t-! ,eng gic #Iu.
./(. C¸c l)1i chO thBc
€ (hRo Su9)t inh: (huM! B8ng 9 3Þ thRo Su9)t inh !2 t-! ,eng
*i+n 3Þ 7Ii tiPu, gi$1 !h_a !ao hu9)t -1, Bi t-o th&ng xu9"n, thT!h hI1 !ho
ng&i giµ bÞ !ao hu9)t -1 3[a bÞ t-o b2n. mhng th&i !fng !2 t-! ,eng 3íi !-!
b+nh 3a %t nh gi2 !hR9 ní! %t, Bau %t sng BW. N)u ,ïng thRo
Su9)t inh 7Zu ngµ9 !2 thP gi$1 s-ng %t. C-!h ,ïng nh sau: 7Ê9 2Gg
thRo Su9)t inh !ho 3µo !M! !h6, 1ha nh 1ha !h6, BP 2G 1h$t sau thF
uMng, uMng h)t 7Ci B] ní! s8i 3µo, uMng *h8ng h)t ngµ9 h8 sau !2 thP
!ho ní! 3µo uMng ti)1.
€ Ch6 !$! t#%ng: Hoa !$! t#%ng !2 t-! ,eng hC nhi+t, giRi BL!, !hMng
!h2ng Et, !¬ thP giR BI! hu9)t -1. C-!h ,ïng: 7Ê9 1€2 hoa b8ng !$!
t#%ng *h8 ngu9"n 3kn, !ho 3µo !M! thuy tinh, B] ní! s8i 3µo, 1ha Lt Tt
121
B&ng BP uMng. Hµng ngµ9 ,ïng hoa !$! t#Ang, ngZ 4€:g, 1ha 3íi ní!
s8i, !h_a !ao hu9)t -1. ŒMng *hoRng '€: ngµ9, !-! !h.ng Êt ngV, Bau
BÇu sÏ giR, hu9)t -1 !fng giR xuMng .! bFnh th&ng.
€ UW 7C!, 3µ 7- 7C!: lJa sC!h 3W 7C!, s%! 7Ê9 ní! uMng tha9 !h6, !2 t-!
,eng #Êt tMt 3íi b+nh 3µnh ti, x¬ !.ng BLng C!h, !ao hu9)t -1 3µ gi$1
giR 7Ing !ho7bstb#on t#ong -u. Hµng ngµ9 ,ïng 7- 7C! t¬i 'Gg ?7- *h8
15g@, s%! uMng tha9 ní! !h6, !h_a !-! b+nh !ao hu9)t -1, b+nh ti, Bau
BÇu, Êt ngV, 33...
€ O- !Z9 hhng 7Ê9 SuR: O- !Z9 hhng !2 nhiau 3itain C, !a#otin,
3itain 5 3µ !87in, BE! bi+t 7µ !2 7oCi !hÊt !hMng 3i *huYn, giRi BL!. Dïng
7- !Z9 hhng 1ha 3íi ní! uMng tha9 !h6, !2 t-! ,eng t#I gi$1 BMi 3íi ng&i bÞ
!ao hu9)t -1, x¬ !.ng BLng C!h, 7Ii tiPu giR bít !h.ng !hZn ta9 t"
!.ng, *T!h thT!h /n ngon ngV ngon, ng/n !hEn s^ 1h-t t#iPn !Va h%! tM,
gi$1 !hMng #- Et.
€ UW SuKt: t#ong 3W SuKt !2 nhiau 3itain C, 3itain !2 t-! ,eng hoµ
tan t#ong ní!. (a Bb 3W SuKt ,ïng sÊ9 *h8 3µ 1ha nh t#µ, ;h8ng nh_ng
hÊ1 the BI! 3itain C #Êt tMt, !`n !2 thP !h_a ho B&, giR BL! ,o /n
!- t8. (#ong ,Zn gian th&ng ,ïng 3W SuKt, g[ng t¬i, B&ng 1h6n 1ha 3íi n€
í! n2ng !h_a ho ,o !R 1hong hµn.
€ UW Bw #/ng ng^a hoE! B=u tA: ,ïng 3W #/ng ng^a hoE! 3W B=u
tA ngZ ní! n2ng uMng tha9 t#µ !h_a b+nh 1hï, 7Ii tiPu• #ang 3µng
ngZ ní! n2ng uMng !fng *T!h thT!h ti"u ho-, *i+n 3Þ giRi *h-t.
€ (Z hCt sbn: (Z hCt sbn !2 t-! ,eng t#I ti giR hu9)t -1, ng&i
bÞ b+nh !ao hu9)t -1 ngµ9 ngµ9 ,ïng Lt Tt tZ sbn ngZ ní! n2ng
uMng sÏ !2 t-! ,eng ]n BÞnh hu9)t -1.
./.. C¸c l)1i ch¸) thBc
€ Ch-o *" b] *hT ,Nng hu9)t.
€ Ch-o B=u xanh hC nhi+t, giR BL!.
€ Ch-o B=u BW 7Ii tiPu, b] ti ,Nng hu9)t, !2 7Ii !ho ,C ,µ9.
€ Ch-o hCt sbn b] ti an thÇn.
€ Ch-o bC!h L! nhr ?L! nhr t#%ng@ ,Nng 1h]i b] th=n.
€ Ch-o b-!h hI1 giRi nhi+t, !h_a ho 3µ *h2 th\.
€ Ch-o 3[ng t#%ng b] 1h]i, ,Nng ,a.
€ Ch-o 3[ng Bbn b] th=n, s-ng %t, Bbn t2!, 7µ Bk1 ,a.
€ Ch-o !V !Ri 7Ii tiPu, tan B&, !h_a ho.
€ Ch-o #au !Çn giR hu9)t -1, s-ng %t giRi nhi+t.
€ Ch-o 1he! 7inh !h_a 3i" th=n.
€ Ch-o !Yu *y, hoa !$! !h_a hu9)t -1 !ao.
€ Ch-o hCnh nhZn !h_a ho.
€ Ch-o b-!h hI1 t#Çn bF !h_a 7ao 1h]i.
./0. Gi#i 2<c th%c ;n
€ {n t8 bÞ t#$ng BL!, !2 thP 7Ê9 ng2 sbn sMng gic nhW 7Ê9 ní! uMng
hoE! 7Ê9 ní! g[ng t¬i uMng.
122
€ ;hi /n !- bÞ t#$ng BL!, nÊu B=u Bbn 7Ê9 ní! uMng.
€ ŒMng nhÇ Bh !2 tTnh *ia, tC th&i uMng ,Ê BP !Ê1 !.u.
./9. C¸ch gidp Bng thBc 8u
€ Do 3Þ !R !Va 7Ni 3µ nhi+t BL thuM! b%! !2 7i"n Suan 3íi nhau n"n
*hi uMng thuM! b%! ta n"n BP nhi+t BL thuM! thÊ1 h¬n nhi+t BL !¬ thP
thF BN B%ng h¬n. ;hi uMng thuM! \ nhi+t BL ': BL 7µ B%ng nhÊt.
€ mP gi$1 uhng thuM! ,n h¬n, t#í! *hi uhng 3µi 1h$t ta !2 thP ng=
3i"n B- nhW 7µ !ho 7Ni t" Bi *h8ng !`n !R gi-!, *hi B2 uMng thuM! sÏ
*h8ng thÊ9 !2 ïi 3Þ gF. Ngoµi #a thuM! B%ng hoE! *h2 uMng, ta !2 thP
uMng thuM! bAng ní! !a, tu9+t BMi *h8ng uMng bAng ní! !h6.
.1/. Ch% to ?hi Bng thBc
€ C-! 7oCi thuM! b]: C-! 7oCi thuM! b] nh nhZn sZ n"n uMng 3µo
bu]i s-ng sí *hi B2i hoE! bu]i tMi t#í! *hi ngV.
€ (huM! ti"u ho-: ŒMng t#í! b_a /n 1G 1h$t, BP t/ng !&ng ,Þ!h ti"u
ho-, ti)t #a gi$1 !h$ng ta ti"u ho- ht.! /n t8t h¬n.
€ (huM! ngV, thuM! giun 3µ thuM! t#-nh thai: N"n uMng t#í! 7$! ngV.
€ C-! 7oCi 3itain: (h&ng n"n uMng 3µo gi_a 2 b_a /n ?*hi ,ïng 3itain
; BP !Çn -u n"n uMng nga9@
€ C-! 7oCi thuM! *h-ng *huYn: 7oaÞ thuM! bµi ti)t #a ngoµi nhanh n"n 4
ti)ng uMng Lt 7Çn.
€ (huM! giR hu9)t -1: !/n !. 3µo hh s¬ sinh 3=t !Va !¬ thP, n"n
uMng thuM! giR hu9)t -1 ngµ9 ' 7Çn, 3µo : gi& s-ng, ' g& !hiau 3µ : gi&
tMi. OIng thuM! bu]i s-ng 3µ tMi n"n Tt h¬n bu]i !hiau Lt !h$t. ;h8ng
BI! uMng t#í! *hi Bi ngV.
€ (huM! !h_a ,Þ .ng 3µng ,a: n"n uMng t#í! *hi Bi ngV 1…2 gi&.
€ (huM! *T!h thT!h ,C ,µ9: !hzng hCn thuM! as1i#in, n"n uMng sau *hi
/n !¬ 1…2 gi&.
€ (huM! !hMng 3i": !-! 7oCi b+nh 1hong thÊ1 hoE! 3i" *hí1 th&ng
Bau nhiau 3µo bu]i s-ng. Do 3=9 n"n uMng thuM! giR Bau 3µo bu]i
s-ng, hi+u SuR tMt nhÊt, bu]i t#a *h8ng !Çn uMng thuM! n_a.
€ C-! 7oCi thuM! *T!h tM: 5hRn .ng !Va !¬ thP 3íi *T!h tM !fng !2 Su9
7u=t 3íi th&i gian. pu]i s-ng t[ 4€D gi&, nhng BL t#ong -u 7µ !ao nhÊt, 12
gi& B" 7µ thÊ1 nhÊt, ,o 3=9 n"n uMng thuM! 1 7Çn 3µo bu]i s-ng.
€ ChÊt s%t: 3íi nh_ng b+nh nhZn thi)u -u !Çn uMng !hÊt s%t, uMng
3µo : gi& tMi 7µ tMt h¬n uMng 3µo : gi& s-ng, 7$! nµ9 nhng BL t#ong -u
t/ng 7"n 0 7Çn, t-! ,eng sÏ tMt.
.11. aIng 'Bi t$î thBc
€ ;hi uMng thuM! b] ti n"n ,ïng uMi #ang uMng !ïng sÏ t/ng t-!
,eng !Va thuM!.
€ ;hi uMng thuM! b] th=n uMng bAng ní! uMi sÏ !2 t-! ,eng tMt h¬n.
.12. C¸ch h)µ t&n thBc viEn l)1i thBc b\c
;hi uMn hoµ tan thuM! 3i"n, n"n hoµ tan t#ong ní! !2 nhi+t BL 0G€5G
BL 3[a tan nhanh 7Ci an toµn ?#i"ng thuM! 3i"n B&ng !h_a bCi 7i+t !ho t#u
*h8ng ,ïng !-!h nµ9@.
12'
.13. C¸ch c5t gi+ thBc
(huM! tC th&i *h8ng ,ïng B)n n"n BEt 3µo tV 7Cnh, sÏ gi_ BI! thuM!
*h8ng bÞ giR hi+u 7^!.
.14. C¸ch ph¸n 2)¸n thiÕ vit&'in
€ (hi)u 3itain |: iI -nh s-ng, ,n Wi %t, ,n %! b+nh *)t C!,
s.! Ba *h-ng *Q, #eng t2!.
€ (hi)u 3itain p
1
: ti"u ho- *Q, s.! !hÞu B^ng *Q, ,a *h8, s%! ,a
xÊu, !hZn ta9 !2 7$! bÞ t" ,Ci.
€ (hi)u 3itain p
2
: ChZn ta9 n2ng, ,a nhiau ,Çu, gÇu nhiau, /n !¬
xong !2 7$! & %t.
€ (hi)u 3itain p
'
: XÊt ngV, i+ng h8i, 38 !í Bau BÇu, tinh thÇn uy
x.
€ (hi)u 3itain p
4
: Ha9 bÞ !huLt #$t ?!2 !o gi=t@ 3)t th¬ng ngoµi ,a
*h8ng 7µnh, 1he n_ !2 thai buhn n8n Su- nhiau.
€ (hi)u 3itain p
12
: Ch-n /n, t#T nhí thi, h8 hÊ1 *h8ng Bau, Êt t=1
t#ung.
€ (hi)u 3itain C: Dn !hR9 -u !a, ,n !R, i+ng 3µ 7Ni *h8, #/ng
!hR9 -u, *hR n/ng thT!h nghi 3íi s^ tha9 B]i !Va 8i t#&ng *Q.
€ (hi)u 3itain Ž: (. !hi Wi +t, ,n #a h h8i, ,a *h8, t2! !hu, !/ng
thzng thÇn *inh, 1he n_ Bau beng *hi !2 *inh.
.15. }n h)& *# 2h gi#i nhiPt
€ Da hÊu, 7": X-t, nhu=n 1h]i tan B&.
€ (#- ?87iu@: hC hoR, !2 7Ii !ho hjng, giRi BL!.
€ ;h): HiRi *h-t, 7Ii tiPu.
€ (-o: X-t, !2 7Ii !ho s.! *hou.
€ Nho: HC nhi+t t#ong -u, 7Ii tiPu.
€ D.a: 7Ii tiPu, giR bít n2ng ïa h6.
€ Hhng: Nhu=n 1h]i.
€ X=n: HC hoR gan, 7Ii tiPu.
ch>ng viii : ch;' "Yc "\c 2[p
phÇn 1: c¸ch lµ' 2[p vµ b#) vP tYc
.1(. C¸ch t$Þ gµ
€ XuMi, 1h6n !hua t#Þ gµu: Hoµ uMi, 1h6n !hua 3µo 1 7Ing ní! 3[a 1hRi
BP gLi BÇu, gi.1 !h_a ,a BÇu bÞ ng.a, giR gµu.
€ HLi BÇu bAng giÊ 7u ni"n: OÊ9 5GG 7 giÊ 7Zu n/ 1ha Bau 3íi
1*g ní! Ê, wi ngµ9 gLi Lt 7Çn, !fng !h_a BI! gµu, ngoµi #a !`n !h_a
BI! #eng t2!, giR bít hi+n tIng t2! !hu.
€ (#Þ gÇu bAng hµnh !V: (a Bb hµnh !V b/ bj! 3íi 3Ri µn, ,Ê1 7"n
t2! !ho B)n *hi ní! hµnh ngÊ 3µo ,a BÇu, sau 3µi gi& gLi sC!h, !h_a B€
I! gµu.
120
.1.. C¸ch lµ' bYng tYc
€ (#-ng BÇu bAng ní! !h6: iau *hi gLi BÇu xong, ta ,ïng ní! !h6 t#-ng
Sua, sÏ 7µ sC!h !-! !hÊt !`n s2t 7Ci !Va ní! gLi BÇu, gi$1 t2! Bbn, a
3µ b2ng.
€ Ch/ s2! t2! bAng bia: Dïng bia b8i 7"n t2! *h8ng nh_ng gi$1 bRo
3+ t2!, !`n *T!h thT!h t2! j! nhanh. ;hi b8i bia, t#í! ti"n 1hRi gLi sC!h
BÇu, 7au *h8, ,ïng 1…> !hai bia, b8i 7"n t2! sau B2 ,ïng ta9 at xoa ,a
BÇu, BP bia thÊ Bau 3µo !hZn t2!. iau 15 1h$t, ,ïng ní! sC!h gLi 7Ci
t2! sÏ Bbn b2ng. C-!h nµ9 #Êt 1hï hI1 3íi ng&i !2 t2! *h8 3µ !.ng.
€ pRo 3+ t2! bAng t#.ng 3µ ,Ê: (#Ln Bau 7`ng t#%ng 3µo ní! gLi
BÇu, *hi gLi ,ïng ta9 -t xoa BÇu Lt !-!h nhk nhµng. iau *hi gLi sC!h
,ïng 7`ng BW t#.ng gµ !ho 3µo 1 7Tt ,Ê, B-nh th=t Bau, 3uMt thu=n thbo
!hiau !Va t2!, ,ïng *h/n V *hoRng 1 gi&, ,ïng ní! sC!h gLi th=t *<, t2! sÏ
Bbn b2ng, !-nh nµ9 thT!h hI1 3íi ng&i !2 t2! *h8 3µ !.ng.
€ NgZ t2! 3µo ,Çu !hRi t2!: sau *hi gLi BÇu xong, 7Ê9 1 7Tt ní! ,Çu
!hRi t2! hoµ 3íi ní! ?!ho !Çn 1…' 7Ing ,Çu ,ïng bFnh th&ng@, ngZ t2! 3µo
!h=u ní!, 7%! Sua 7%! 7Ci, ,ïng *h/n *h8 Ê1 3µo t2! !ho *h/n h$t ní! t#"n
BÇu, nh 3=9, *hi *h8 t2! sÏ 2ng It.
.10. tiV cÇn chd : ?hi 8Ing "+& ch#i tYc
€ HLi BÇu xong *hi s& t2! *h8ng !`n thÊ9 ,Tnh n_a thF b8i s_a !hRi
t2! 7µ thT!h hI1 nhÊt. N)u t2! ít Bc b8i, t2! sÏ *h8ng *h8 BI!, n)u *h8
Su-, t2! 7Ci *h8ng b2ng 7%.
€ iau *hi b8i s_a !hRi t2!, t#"n t2! sÏ !2 Lt 7í1 µu t#%ng, 7$! nµ9
!Çn ,ïng 7I! !hRi sÏ h)t.
.19. M<t ph>ng ph¸p gidp tYc 'Xc
N)u t2! #eng 7µ !ho t2! ngµ9 !µng Wng, ta !2 thP ,ïng Lt thFa
=t ong, 1 7`ng BW t#.ng gµ sMng, 1 thFa ,Çu th^! 3=t, hai thFa ,Çu gLi
BÇu 3µ 1 7Tt ní! hµnh t#Ln Bau 3íi nhau, b8i 7"n ,a BÇu, BLi f ni 78ng
Wng 7"n ?7oCi f ,ïng BP 7µ BÇu@, sau B2 7Ê9 *h/n Et nh$ng ní!
n2ng !h& 7i"n te! b"n ngoµi f. sau 1€2 ti)ng gLi 7Ci bAng ní! gLi BÇu.
XLt ngµ9 Lt 7Çn sau 1 th&i gian t2! sÏ j!.
.2/. c1t bmi ch+& $ông tYc
N)u t2! 3µng, bÞ #eng, ta ,ïng hCt b\i 25g, ngZ 3íi ní! n2ng, wi
ngµ9 2€' 7Çn b8i 3µo !hw #eng t2!, !fng !2 thP !ho !R g[ng t¬i BP b8i
!ïng. Oµ nh 3=9 !2 t-! ,eng !h/ s2! !hZn t2!, 3µ *T!h thT!h t2! j!
nhanh h¬n.
.21. C¸ch nh<' tYc ?h@ng bÞ b,n
;hi nhuL t2!, n)u ta b8i xung Suanh #Fa t2! 1 3`ng ,Çu /n, sÏ
!hMng thuM! nhuL ,Tnh 3µo !] -o 3µ ,a xung Suanh ,a BÇu. N)u
*h8ng a9 bÞ bYn ta !2 thP b8i tµn thuM! 7- 7"n #hi #Ja sC!h.
.22. C- l1nh lµ' ch) thBc nh<' ?h@ng bÞ biÕn '5t
(huM! nhuL BP t#ong 1h`ng !2 nhi+t BL !ao sÏ Êt Bi Lt 1hÇn
!8ng n/ng 3µ bi)n µu s%!. N)u ta !Êt thuM! nhuL 3µo tV 7Cnh, thuM!
nhuL gi_ BI! µu 7Zu h¬n.
125
phÇn2: c¸ch lµ' 2[p 8& 'Ft vµ c¸c b< ph3n ?h¸c
.23. Ph>ng ph¸p lµ' 2[p bfng t$%ng
€ iau *hi ,ïng s_a #Ja sC!h ,a Et, ,ïng 7`ng t#%ng t#.ng gµ b8i 7"n
t[ 15€2G 1h$t, *hi b8i *h8ng n"n !J BLng. iau B2 #Ja th=t sC!h, b8i *b
,Nng ,a, nh 3=9 gi.1 ,a Et s-ng sVa 3µ Þn.
€ Dïng 1…' hoE! !R 7`ng B] t#.ng, 5 gijt ,Çu 3itain Ž, t#Ln Bau b8i
7"n Et hoE! !], 15€2G 1h$t #Ja sC!h. 5h¬ng 1h-1 nµ9 1hï hI1 3íi ,a *h8,
!2 t-! ,eng !hMng 7co ho- ,a, tY9 n)1 nh/n.
€ Dïng 7`ng t#%ng t#.ng gµ t#Ln 3íi 5 gijt !hanh, b8i 7"n Et t[ 15€2G
1h$t #hi #Ja sC!h. C-!h nµ9 gi.1 ,a Et nhsn t#%ng, giR tµn nhang, 1hï
hI1 3íi ,a ,Çu.
€ Dïng 1…' hoE! 1…2 7`ng BW t#.ng gµ, t#Ln 3íi 5 gijt ,Çu 87iu, b8i 7"n
Et hoE! !], 15€2G 1h$t sau #Ja sC!h. C-!h nµ9 1hï hI1 3íi ,a t#ung
bFnh.
€ ;hi 7µ Bh /n !2 ,ïng B)n t#.ng, 7Ê9 1hÇn !`n ,Tnh t#"n 3W !Êt 3µo
tV 7Cnh, *hi !2 Lt 7Ing 3[a t#Ln 3íi 1 thFa s_a bLt 3µ =t ong, t#Ln !ho
thµnh ,Cng hh, bu]i tMi #Ja Et xong b8i 7"n Et, sau 1…2 gi& #Ja 7Ci, 7µ
7i"n te! gi$1 ,a Et giR bíi n)1 nh/n.
.24. gµ' 2[p bfng c>'
C¬ sau *hi th]i xong, t#anh thV !`n Bang n2ng n% 7Ci, 7/n 7i"n te!
t#"n Et !ho B)n *hi n% !¬ Bbn 3µ ,Tnh íi th8i, sau B2 ,ïng ní!
sC!h #Ja. Uíi !-!h nµ9 !¬ sÏ 7µ sC!h ,Çu 3µ !-! th. ,Tnh \ 7w !hZn 78ng.
N)u 7µ 7i"n te! t#ong 3`ng 1…2 n/, thÊ9 ,a Et t#%ng 3µ Bk1 7"n. Ch$
K !¬ 1hRi a 3µ *h8ng Su- n2ng.
.25. gµ' 2[p bfng c- c#i t$\ng
CV !Ri t#%ng *hi ,ïng 7µ th.! /n !2 t-! ,eng nhu=n 1h]i, ti"u B&.
N)u ta Bb !V !Ri #Ja sC!h nghian n-t, 3%t 7Ê9 ní!, 1ha !ïng 3íi Lt 7Ing
ní! bAng 3íi ní! !V !Ri ,ïng BP #Ja Et gi$1 !ho ,a Et t¬i -t. C-!h
nµ9 !`n #Êt tMt 3íi ng&i bÞ hbn su9nn ho cn tTnh.
.2(. gµ' 2[p bfng vk 8& h5
Dïng 3W ,a hÊu !%t !on !hF nhW ?!%t 7Ê9 1hÇn 3W !`n ,Tnh 1hÇn
#uLt BW 7µ tMt nhÊt@ xoa 7i"n te! 7"n Et t#ong 3`ng 5 1h$t, sau B2 ,ïng n€
í! sC!h #Ja sC!h, tuÇn 7µ 2 7Çn sÏ !2 t-! ,eng 7µ !ho ,a Et Þn t#%ng.
.2.. gµ' 2[p bfng 8& ch<t
Da !huLt !2 t-! ,eng !hMng *h8 ,a xo- 3)t nh/n, !2 t-! ,eng tMt 3íi
nh_ng ng&i bÞ ,a Bbn. OÊ9 ,a !huLt nghian n-t 3%t 7Ê9 ní! ,ïng b8ng
tY xoa 7"n Et, n)u sJ ,eng nhiau !2 t-! ,eng xo- bít n)1 nh/n. Uíi
nh_ng ng&i ,a ,Çu 7µ nh sau: Ní! ,a !huLt t#Ln 3íi 7`ng t#%ng t#.ng b8i
7"n Et *hi Bc #Ja sC!h Et, nA i t#ong 3`ng 2G 1h$t sau B2 #Ja sC!h
Et.
.20. C¸ch lµ' 2[p 'Ft bfng bK 2k
pT BW !2 t-! ,eng xo- n)1 nh/n, 7µ nhsn ,a. (a Bb bT BW th-i
nhW, nghian n-t, 3%t 7Ê9 ní! t#Ln Bau 3íi 1 Tt =t ong #Ja sC!h Et 3µ
b8i 7"n, *hoRng 'G 1h$t #Ja sC!h Lt tuÇn 7µ '€5 7Çn.
124
.29. gµ' 2[p bfng 'Qp 2\ng
Nghian n-t í1 B%ng 7Ê9 ní! b8i 7"n ,a !2 t-! ,eng !hMng ,a Et bÞ
ng.a 3µ !-! b+nh nÊ ngoµi ,a.
.3/. gµ' 2[p bfng 8lD 'Qp
Uµo ïa thu, *hi ,Z9 3µ 7- í1 *h8 3µng ta !%t ,Z9 í1 !hw !-!h
BÊt 4G! nh^a sÏ !hR9 #a !ho 3µo 7j sau Lt th&i gian ta tT!h BI! Lt 7€
Ing B-ng *P. (a ,ïng nh^a nµ9 b8i 7"n Et ?!2 thP t#Ln 3íi 3µi gijt g7ix"#in,
axitbo#i! 3µ !hn thF hi+u SuR 7µ Þn ,a sÏ !µng tMt h¬n, !`n !2 t-!
,eng ,i+t *huYn@, sÏ gi$1 7µ Bk1 3µ bRo 3+ ,a.
.31. gµ' 2[p bfng cµ ch&
Cµ !hua !2 nhiau 3itain C. N)u ta nghian n-t !µ !hua 7Ê9 ní!, t#Ln
3íi Lt Tt B&ng t#%ng, b8i 7"n ,a Et hoE! nh_ng !hw ,a BP 7L #a ngoµi
gi$1 ,a t#%ng Bk1 h¬n.
.32. gµ' 2[p bfng vk *:t
OÊ9 3W SuKt !ho 3µo !h=u ní! #Ja Et hoE! bhn t%, ngZ bAng n€
í! n2ng, ïi th¬ !Va 3W SuKt *h8ng nh_ng 7µ ta thÊ9 ,n !hÞu µ !`n
!2 t-! ,eng 7µ ,a nhsn, #Êt tMt 3íi nh_ng ng&i ,a xï xF *h8 #-1.
.33. gµ' 2[p 8& 'Ft bfng nQc 'Bi
Hµng ngµ9 3µo bu]i s-ng, ,ïng ní! uMi nhng BL 'Gƒ 7au Et, #hi
,ïng ní! !¬ hoE! ní! 3o gCo #Ja Et, sau B2 b8i *bn ,Nng ,a. iau nJa
th-ng ,a Et sÏ h)t bÞ *h8 #-1, t#%ng #a 3µ Þn µng h¬n.
.34. gµ' 2[p bfng "+& bß
Dïng s_a b` xoa Et 3µ ta9 sÏ 7µ !ho ,a Þn µng h¬n, hi+u SuR
*h8ng *Q gF < 1hY.
.35. GlD9E$in lµ' 2[p t&D
N)u uMn !2 Lt B8i ta9 a Ci, t#%ng t#uo, bCn !2 thP th&ng
xu9"n ,ïng g79x"#in t#Ln 3íi ,Ê b8i ta9. C-!h 7µ nh sau: 1 1hÇn H79x"#in,
2 1hÇn ní!, 5€4 gijt ,Ê, t#Ln Bau, xoa 7"n ta9.
.3(. C¸ch lµ' 'V' ?N' 'Ft n1 b@i 'Ft
N)u *b Et nC ,ïng !ha h)t BP bÞ !.ng, ta !2 thP 7µ a #a 3µ
,ïng ti)1. C-!h 7µ nh sau: Cho Lt Tt ní! 7j!, ní! !Êt !µng tMt 3µo hL1
B^ng *b ?7Ing ní! *h8ng nhiau Su-, !/n !. 3µo 7Ing *b@ m=9 *in !ho 3µo
nhi B^ng ní! Bun n2ng B)n 5G ,L *b sÏ a #a.
.3.. tiV chd : ?hi c1) $l
(h&ng xu9"n !Co #Zu, !Co Et sÏ 7µ !ho ,a 7u8n sC!h sÏ, !hMng 7co
ho- !ho ,a. m2 7µ ,o !Co Et t/ng !&ng hoCt BLng !Va !¬ Et, tuÇn hoµn
-u t#"n Et, 7µ !ho t) bµo ,a Et tha9 B]i tMt h¬n. mP *h8ng 7µ
,a Et bÞ t]n th¬ng *hi !Co Et, µ !Co 7Ci ,n h¬n, ta !2 thP ,ïng ní!
xµ 1h`ng Ê 7µ ít ,a Et, hoE! ,ïng *h/n Et sC!h nh$ng ní! n2ng 7au
Et #hi b8i *b !Co #Zu 7"n, nh 3=9 sÏ 7µ a !hZn #Zu 3µ ,a Et,
giR bít a s-t gi_a ,a Et 3µ ,ao 7a. lZu !µng ,µi, *hi !Co ,a Et
bÞ *Qo thbo !µng nhiau, t]n hCi B)n ,a !fng 7ín h¬n, ,o 3=9 n"n th&ng
xu9"n !Co #Zu. (u9+t BMi *h8ng n"n ,ïng ta9 hoE! nhT1 nh] #Zu BP
t#-nh 3i *huYn thZ nh=1, ,dn B)n 3i" 7w !hZn 78ng.
12:
.30. C¸ch ch+& 'ôn t$%ng c¸.
Ní! !µ !hua t#Ln Bau 3íi ní! !hanh, 1ho-t !hua xoa 7"n Et !2 thP
!h_a ,a Et ti)t #a Su- nhiau ,Çu, gi$1 ,a Et 7u8n *h8 #-o, sC!h sÏ,
giR bít en t#.ng !-.
.39. jk chBi tiE ch+& 'ôn cYc
Dïng 3W !huMi ti"u xoa 7"n ba Et en !2! 7µ en a #a 3µ #eng
,Çn !ho B)n *hi *hWi hzn.
.4/. Cµ t$\ng ch+& tµn nh&ng
C%t !µ t#%ng #a thµnh 7-t xoa 7"n !hw bÞ tµn nhang, 7µ t#ong nhiau
ngµ9, tµn nhang sÏ & ,Çn Bi.
.41. M+& vµ 85' ch+& "ng '\t
i-ng íi ngV ,=9, nhiau *hi bÞ sng %t. mP %t BN bÞ sng, ta ,ïng
Lt Tt s_a hoµ 3íi ,Ê 3µ ní! s8i, ,ïng b8ng !hÊ b8i 7"n i %t t#`ng
3`ng '€5 1hut, sau !ïng ,ïng *h/n n2ng Ê1 1 7$!, %t sÏ h)t sng.
.42. Ph>ng ph¸p lµ' t$\ng $;ng
€ Uíi #/ng bÞ 3µng 3µ Bbn, ta ,ïng ai !- ^! nghian thµnh bLt t#Ln
3íi thuM! B-nh #/ng, B-nh sau 3µi 7Çn #/ng sÏ t#%ng.
€ m-nh #/ng bAng 3µi gijt ,Ê nhW 3µo thuM! B-nh #/ng sÏ 7µ sC!h
3)t bYn ,o h$t thuM! b- \ #/ng.
.43. MBi tinh ch+& 'Wi 2k
Ng&i bÞ b+nh fi BW !2 thP th&ng xu9"n ,ïng uMi tinh xoa 7"n !hw
bÞ BW nhiau 7Çn t#ong Lt ngµ9, 1 th&i gian sau sÏ BN.
.44. ang 8Þch &'@ni;c t5D vÕt thBc t$En t&D
Nh_ng ng&i ha9 h$t thuM! t#"n ng2n ta9 th&ng !2 3)t thuM!. mP tY9
h)t 3)t thuM! nµ9 !ho !Çn 7Ê9 1 !M! ní! Ê, nhW 3µo 3µi gijt ,ung ,Þ!h
a8ni/! BE!, ngZ ta9 3µo 7µ BI!.
.45. ]~C t,D 2îc vÕt b,n nQc P.P
Ní! 55 ?,ung ,i!h thuM! tT@ sau *hi sJ ,eng n)u ,Tnh 3µo ta9 th&ng
7µ !ho ta9 bÞ !hu9Pn thµnh µu 3µng, #Ja ta9 bAng xµ 1h`ng th&ng
*h8ng Bi h)t BI!. N)u ta ,ïng 1 3i"n |5C ho/! 3itain C, thÊ ní! 3µo
!hw ta9 bÞ nhuL 3µng, ta9 sÏ sC!h.
.4(. Gi5' lµ' ch) 'µ ">n 'Yng t&D bYng vµ bVn h>n
(#í! *hi s¬n thuM! 2ng ta9, ,ïng b8ng tY9 ,Ê #Ja sC!h ta9. iau *hi
,Ê *h8 íi B-nh 2ng ta9, thuM! 2ng ta9 sÏ ban 3µ b2ng h¬n.
phÇn 3: c¸c ph>ng ph¸p t\'
cY lîi ch) "%c ?h)Z
.4.. C\' c&'
U%t ní! 2 SuR !a 3µo ní! t% Ê, nA ngZ t#ong bhn t%
*hoRng 1G 1h$t, 7µ nh 3=9 sÏ 7µ !ho ,a t#"n toµn bL !¬ thP h$t BI!
3itain C, !2 t-! ,eng 7µ !ho ,a Bk1.
12>
.40.C\' gi5'.
OÊ9 1 !M! nhW ,Ê B] 3µo ní! t% n2ng ngo-9 Bau #hi t%, sÏ
7µ !ho bCn !R thÊ9 thoRi -i, !hZn ta9 nhk nh„.
.49. C\' bfng '3t
;hi t% ní! n2ng, !ho 1 thFa B&ng =t 3µo t% xong, bCn sÏ thÊ9
tinh thÇn sRng *ho-i, ,a ,u Þn µng.
.5/. C\' bfng 'Bi
OÊ9 2 thFa uMi biPn, 1 thFa #Ni ,Çu 3[ng 3µ 1…2 thFa ní! !hanh t¬i
t#Ln 7dn 3íi nhau !ho 3µo ní! t% ngo-9 Bau *hi t% !2 t-! ,eng #Êt tMt
3íi ,a.
.51. C\' nQc 'Bi
Uµo ïa h6 *hi tinh thÇn +t Wi, ta !2 thP t% bAng ní! Ê 1ha
uMi, sÏ thÊ9 sRng *ho-i nga9.
.52. C\' $î
;hi t%, !ho 1 Tt #Iu 3µo ní! t% sÏ 7µ !ho ,a nhsn b2ng tTnh Bµn
hhi !ao. C-!h t% nµ9 !`n tMt 3íi !-! b+nh nhZn bÞ ,a 7inu ha9 Bau
*hí1.
.53. C\' bfng c&cb@n&t n&t$i
(#ong 5 *g ní! t% !ho 2 3i"n !a!b8nat nat#i wi 3i"n G,5g, nhi+t BL
*hoRng 0G BL. mIi !a!b8nat tan h)t thF t%. C-!h nµ9 !2 t-! ,eng hhi
1he! s.! *hou nhanh.
.54. C\' vßi h)& "Nn.
;hi t% 3`i hoa sbn, BP 3`i hoa sbn s-t 3µo ng&i, !ho ní! 1hun th=t
Cnh 3µo !¬ thP 7µ !ho ,a sC!h sÏ h¬n. 5hun ní! t[ nhiau g2! BL *h-!
nhau sÏ *T!h thT!h tuÇn hoµn -u 3µ tha9 B]i !hÊt.
.55. C\' h>i.
(#í! ti"n B2ng *Tn !Ja nhµ t% !ho *hT 7Cnh *h8ng t#µn 3µo BI!.
Dïng nhi -1 suÊt, B] 3µo nhi 0…5 ní!, ,ïng 1 Mng !ao su hoE! nh^a ?!hiau
,µi !/n !. 3µo *hoRng !-!h nhµ t% 3µ nhµ b)1@, 1 BÇu Mng nMi !hEt
3µo 7w tho-t *hT t#"n nhi -1 suÊt, BÇu *ia !hra 3µo nhµ t%. (#í! *hi t%
tMt nhÊt !huYn bÞ 1 !h=u ní! n2ng, t% xong ,ïng BP t#-ng !¬ thP. N)u
!ho 3µo nhi 1 Tt ní! th¬, *hi t% sÏ !2 ïi th¬, !R gi-! th=t ,n !hÞu.
.5(. C¸ch ?y lng ?hi t\'.
€ ;hi t% 1 Fnh n)u uMn *t 7ng !ho !2 thP ,ïng *h/n 7au Sua
gZ9 !R gi-! *h8ng sC!h. N)u *hi !j 7ng ta Bb *h/n b8ng t% *Qo
thzng #a, !uMn thµnh 3µi 3`ng #hi *Qo Sua *Qo 7Ci t#"n 7ng, nh 3=9 7^! a
sat gi_a *h/n 3µ 7ng sÏ 7ín h¬n, *t sÏ sC!h h¬n.
€ (a !fng !2 thP !ho $t 3µo t#ong tÊt ,a !hZn !f, buL! 2 BÇu tCo
thµnh *h/n !j 7ng !fng #Êt tMt.
.5.. j4& ;n c>' n) 9)ng ?h@ng nEn t\' ng&D.
;hi 3[a /n no xong Bi t% nga9 sÏ 7µ !ho tinh thÇn Bang 1hÊn
!hÊn t#\ n"n bÞ .! !h), !o b21 ,C ,µ9 !h= 7Ci, ,Þ!h ti"u ho- ti)t #a Tt Bi,
C!h -u to #a, t/ng th" 7Ing -u 7u th8ng. Nh 3=9 sÏ 7µ !ho 7Ing -u
!hR9 3µo h+ thMng ti"u ho- giR BLt ngLt, t/ng th" hoCt BLng !ho ti,
12D
#Êt ,n gZ9 nh_ng b+nh nh Bau ti, x¬ !.ng BLng C!h. Do 3=9, tMt
nhÊt ta n"n t% sau *hi /n !¬ xong *hoRng 1…2h hoE! 1h.
PhÇn 4 : '<t "B c¸ch lµ' 2[p vµ
c#i thiPn "%c ?h)Z ?h¸c
.50. Chni "¸)
(h]i s-o !2 t-! ,eng *T!h thT!h !¬ Et 3=n BLng t#i+t BP, ,o B2
!2 thP giR bít n)1 nh/n t#"n Et ngoµi #a !`n gi$1 C!h !h= 7Ci, giR
hu9)t -1.
.59. `h+ng ph>ng ph¸p t3p thh 8ôc 2>n gi#n.
€ ;hi uMng ní! n"n x$! i+ng, 7µ nh 3=9 3[a sC!h i+ng 7Ci 3[a nh
†t=1 thP ,e!† !ho Et.
€ ;hi t% n)u 3`i ní! thÊ1, tha9 3F B2ng 3`i ní! bAng ta9 hc9 ,ïng
!hZn B2ng, nh 3=9 sÏ 7µ !ho x¬ng 3µ *hí1 !hZn BI! 3=n BLng.
€ Nhµ !2 sZn #Lng !2 thP nQ Lt Bhng xu hoE! 1 Bh 3=t nhW Bi
#hi !2 g%ng tF 7Ci bAng BI!.
€ OÊ9 1GG hCt B=u, 3ung #a sµn #hi uMn !ong 7ng nhEt 7Ci ?!h$ K *h8ng
1hRi nghi x] xuMng nhEt@
€ ;hi nghb Bi+n thoCi, n)u Bi+n thoCi !-!h xa nhng 3dn !2 thP 3íi B€
I!, n"n #ín ta9 #a BP 3íi, !hZn *h8ng #&i !hw, BZ9 7µ Lt !-!h 3=n BLng
toµn thZn #Êt h_u hi+u.
€ HCn !h) Bi thang -9, hc9 t#6o !Çu thang.
.(/. Ph>ng ph¸p gi#' 'Pt 'ki ch) phô n+.
€ ;hi !R thÊ9 bhn !hhn, +t Wi, hc9 #Ja Et, !hRi t2!, t#ang BiP
1 !h$t.
€ mi tRn bL 3µ th gicn !hZn ta9 *hoRng 15 1h$t.
€ NA xuMng gi&ng, thR 7Wng toµn thZn, *h8ng nghr 3i+! gF !R t#ong
3`ng 1G 1h$t.
€ X\ !Ja s] hTt th\ sZu t#ong 3`ng 1 1h$t.
Ch>ng _v : j;n phßng Ph,'
.(1. v)¸ ch+ viÕt "&i bfng bdt '¸D
;hi 3i)t b$t -9 n)u 3i)t sai, !h$ng ta !2 thP b8i 7"n !h_ 1 !h$t
thuM! B-nh #/ng #hi xo- Bi, !h_ sÏ h)t.
.(2. M7& bdt bi t\c 'oc.
;hi b$t bi #a ^! *h8ng Bau, ta !2 thP !% BÇu b$t bi 3µo BZu 7j!
thuM! 7- Bc h$t xoa9 Bi xoa9 7Ci 7µ BI!.
.(3. C¸ch 'µi gXt bdt ch=.
pj! Lt 7í1 giÊ9 #-1 Wng 3µo BÇu b$t !hF #hi 7µ nh gjt b$t !hF,
nh 3=9 gjt b$t !hF sÏ s%! t#\ 7Ci.
1'G
.(4. Gi+ "¸ch, t$&ng ?hki bÞ 'Bc.
€ Dïng b8ng thÊ 3µo ,ung ,Þ!h 1h6n !hua #hi 7au 7"n t#ang s-!h, !-!
7oCi 3i *huYn 7µ hWng s-!h sÏ !h)t. (a !fng !2 thP !ho 1 !h$t 1h6n !hua
3µo SuÊ9 3íi hh ?*hi Bang 7µ hh@ ,ïng hh nµ9 ,-n s-!h sÏ !2 t-! ,eng
!hMng 3i *huYn M!...
€ Uµo ïa a 3µ nh_ng 7$! th&i ti)t nh, Y ít, ta !2 thP ,ïng -9
sÊ9 th]i nhk 3µo s-!h 3\, 7µ nh 3=9 !fng !2 t-! ,eng 7µ !ho s-!h 3\
*hWi bÞ M!.
€ Dïng 1 Tt b/ng 1hi)n hoE! 7ong nco ?7Ing nh nhau@ hoµ 3µo ,ung
,Þ!h !hn :5ƒ, ,ïng 7oCi giÊ9 !2 *hR n/ng h$t ní! tMt ngZ 3µo ,ung ,Þ!h
Bc hoµ tan t[ 2€' 1h$t, sau B2 7Ê9 giÊ9 B2 #a hong *h8 *k1 3µo s-!h
hoE! t#anh, nh 3=9 sÏ !hMng BI! Mi jt !ho s-!h 3µ t#anh.
.(5. v)¸ vÕt b,n t$En "¸ch.
€ ;hi s-!h bÞ ,Z9 3)t bYn ,Çu, ta BEt 1 i)ng giÊ9 !2 *hR n/ng h$t
ní! tMt 7"n t#"n t#ang s-!h bÞ ,Z9 bYn #hi ,ïng bµn 7µ 7µ nhk 3µi 7Çn, nh
3=9 ,Çu sÏ bÞ h$t h)t 3µo giÊ9, 7µ !ho s-!h 7Ci sC!h sÏ 3µ 1hzng 1hiu nh
ban BÇu.
€ N)u s-!h bÞ ,Z9 ^!, ta BEt 1 i)ng giÊ9 h$t ní! tMt xuMng ,íi
t#ang giÊ9 bÞ ,Z9 ^!, ,ïng ,ung ,Þ!h o x9 giµ 2Gƒ xoa ít 3)t bYn, sau
B2 7Ci BEt ti)1 Lt t& giÊ9 thÊ ní! 7"n t#"n t#ang giÊ9, B6 1 3=t nEng
7"n t#"n, nh 3=9 ^! sÏ bÞ ,ung ,Þ!h 8 x9 giµ h$t sC!h, sau B2 BP *h8 3)t
^! sÏ h)t.
€ N)u s-!h bÞ 3)t Y, M, ta n"n ,ïng 1h6n !hua BP tY9 sC!h. N)u bÞ
bYn ,o go s%t, ta !2 thP ,ïng ,ung ,Þ!h a xTt 8xa7i! hoE! a xit xit#i! BP
tY9, sau B2 ,ïng ní! sC!h #Ja Sua t#ang s-!h, #hi ,ïng giÊ9 thÊ *k1 3µo
s-!h, BP *h8 7µ BI!.
.((. C¸ch lµ' 'oc tµ ?h@ng bÞ ph&i 'µ.
;hi 3i)t, 3Ï 1hRi ,ïng ^! tµu, n)u uMn ^! *h8ng bÞ 1hai µu, ta
3µo hoµ ^! 1 !h$t ní! xµ 1h`ng ?hoE! ní! !h6@ #hi ,ïng BP 3i)t 3Ï, µu
^! sÏ #Êt 7Zu 1hai.
.(.. C¸ch 8¸n t$&nh #nh.
;hi t#bo hoE! ,-n t#^! ti)1 t#anh 7"n t&ng, ta th&ng ,ïng *bo, hh hoE!
Binh, nhng 7µ nh 3=9 7$! uMn th-o xuMng th&ng #Êt *h2, n)u *h8ng
th-o, t#anh Rnh !fng ,n bÞ jt /n, hoE! bÞ 3)t go ,Z9 bYn 7"n t#anh 3µ
t&ng. N)u !h$ng ta tha9 !-! 1h¬ng 1h-1 t#"n bAng ,ïng thuM! B-nh #/ng
,-n t#anh, t#anh *h8ng nh_ng BI! bRo 3+ *hWi bÞ jt /n, µ *hi 7Ê9
xuMng 7Ci ,n ,µng, t&ng 7Ci *h8ng bÞ 3)t hh, *bo bYn hoE! 3)t go s%t.
.(0. gµ' "1ch ?hng #nh ?i' l)1i bÞ gT.
N)u *hung Rnh *i 7oCi bÞ go, ta !2 thP ,ïng 3W *hoai tZ9 7au Bi 7au
7Ci nhiau 7Çn, *hung Rnh sÏ s-ng 7Ci nh !f.
.(9. C¸ch l& bôi tîng th1ch c&).
(Ing thC!h !ao th&ng #Êt ,n b- bei, µ bei Bc b- thF #Êt *h2 7au
sC!h. Ch$ng t8i xin Ba #a 1 1h¬ng 1h-1 sau BP !-! bCn !ïng tha *hRo :
7Ê9 bLt t t#Ln 3íi ní! sao !ho h¬i Su-nh, ,ïng bµn !hRi a xoa Bau
bLt F Bc t#Ln ní! 7"n t#"n tIng #hi Bb 1h¬i *h8. ;hi tIng Bc *h8, ta ,ïng
1'1
bµn !hRi ?!h$ K 7µ bµn !hRi sC!h@ SuQt tIng, 7í1 bei sÏ !ïng 7í1 bLt F #¬i #a
*hWi tIng.
../. C¸ch lµ' "1ch c)n 85.
Con ,Êu sau Lt th&i gian sJ ,eng sÏ bÞ !En ^! b- 7µ ,Êu in
*h8ng BI! #„ nQt. mP *h%! 1he! tFnh t#Cnh t#"n, ta !2 thP BMt 1 !Z9
n)n, !ho gijt n)n !hR9 3µo !-! *Ï ,Tnh !En bYn t#"n ,Êu, sau *hi gijt
n)n *h8 7Ci, ta Bb b2! #a. Cho !Çn 7µ nh 3=9 3µi 7Çn 7µ ta !2 thP 7Ê9
h)t BI! !-! 3)t bYn 3µ !En ^! t#"n !on ,Êu. Ngoµi #a ta !fng !2 thP
,ïng bµn !hRi a thÊ x/ng hoE! ,Çu hoR 7au nhk 7"n !on ,Êu. Ngoµi 2
!-!h t#"n tu9+t BMi *h8ng ,ïng *i hoE! ,ïng ,ïi BP gY9 hoE! Be!, nh
3=9 sÏ 7µ !-! B&ng nQt !Va ,Êu bÞ hWng.
..1. C¸ch c5t gi+ phi' chôp #nh.
(a !ho !Çn Bb 1hi !he1 Rnh ?!ha !he1@ !Êt 3µo tV 7Cnh, nh 3=9 sÏ
!2 thP *Qo ,µi th&i gian sJ ,eng !Va 1hi 3µ gi$1 1hi *h8ng bÞ hWng.
Nga9 !R BMi 3&i nh_ng !uLn 1hi Bc Su- B-t ?nhng !ha 7Zu@ n)u BI! !Êt
gi. t#ong tV 7Cnh !fng sÏ !2 thP Bb #a !he1 BI!.
..2. gµ' 'Qi nh+ng t5' phi' cW.
Uíi nh_ng tÊ 1hi Bc !f hoE! bÞ ,Z9 bYn, ta !ho ,ïng b8ng thÊ
!hn BP 7au 7µ 1hi 7Ci sC!h sÏ nh íi.
..3. C¸ch 8¸n vµ gH #nh t$)ng &lb' 8¸n.
N)u ta t#^! ti)1 ,-n Rnh 3µo a7bu, 7Zu ngµ9 uMn gN #a BP tha9
Rnh hoE! tha9 B]i 3Þ t#T Rnh sÏ #Êt *h2 *h/n. p\i 3=9, ta n"n 7µ nh sau
:
€ OÊ9 giÊ9 b2ng *Tnh Wng #Ja sC!h 7au *h8.
€ C%t giÊ9 b2ng *Tnh sao !ho nhW h¬n Rnh 1! t#\ 7"n.
€ Dïng i)ng giÊ9 b2ng *Tnh nµ9 B+ ,íi Rnh ?hoE! ,-n t#í! 3µo
a7bu@
Uíi !-!h nµ9, ta 7Ê9 Rnh #a sÏ ,n ,µng.
..4. C¸ch b#) *#n '¸D #nh.
Uµo ïa a !Çn !h$ K bRo SuRn -9 Rnh, t#-nh !ho -9 Rnh bÞ go,
Mng *Tnh bÞ M!. iau *hi !he1 Rnh xong, n"n 7Ê9 1hi #a nga9, bW 3W -9
Rnh #a, !ho -9 Rnh 3µo t$i ni 78ng *Tn !ïng !hÊt h$t Y, buL! !hEt 7Ci #hi
!ho 3µo hL1 B^ng b-nh bAng s%t B=9 7Ci, nh 3=9 -9 Rnh sÏ 7u8n *h8 #-o,
*h8ng sI bÞ hWng.
..5. C¸ch biÕn ph)ng b= nhk thµnh ph)ng b= t).
;hi !Çn gJi 1 Su9Pn tC1 !hT hoE! giÊ9 t& 7ín µ *h8ng !2 1hong bF
to, ta !2 thP ,ïng 2 !hi)! 1hong bF nhW ,-n ngI! !hiau 7Ci nhau 7µ BI!.
..(. Ph>ng ph¸p tiÕt ?iP' gi5D th&n.
mb giÊ9 than Bc ,ïng #hi h¬ 7"n b)1 hoE! 7` s\i 1 7$! sÏ ,ïng ti)1 B€
I! 1 th&i gian.
1'2
Ch>ng v: ch;' "Yc h)&, chi' c#nh
vµ c¸ c#nh
PhÇn 1: Ch;' "Yc h)& vµ chi' c#nh
] ^ Ch;' "Yc h)&
.... C¸ch tQi bYn clD
C¸ch 1: p2n !Z9 bAng bc !h6
mZ9 7µ !-!h b2n !Z9 #Êt th8ng ,eng, 3[a gi_ BI! BL Y !ho !Z9
3[a b] sung BI! !ho !Z9 nhiau !hÊt ,inh ,Nng. Nhng ta !fng *h8ng n"n
tut ti+n b2n nhiau bc !h6, µ t#í! *hi b2n 1hRi xb BL Y Bc thT!h hI1
!ha, Bhng th&i 1hRi b2n 3[a 1hRi 3µ b2n thbo BÞnh *t.
C¸ch 2: (íi hoa bAng s_a Bc bi)n !hÊt
;hi s_a uMng bÞ hWng, ta *h8ng n"n B] Bi µ n"n 1ha s_a 3íi ní!
#hi tíi !ho !Z9. Ch$ K 7Ing ní! 1hRi nhiau h¬n 7Ing s_a nhiau 7Çn. N)u s_a
!ha 7"n bn h)t *h8ng BI! 1hQ1 ,ïng BP tíi !Z9 3F t#ong Su- t#Fnh 7"n
bn toR #a Lt 7Ing nhi+t #Êt 7ín. N)u tíi !Z9 #hi s_a íi 7"n bn #n !Z9
sÏ bÞ BMt !h-9.
C¸ch 3: (íi !Z9 bAng ní! Ê
Uµo ïa B8ng, tíi !Z9 bAng ní! Ê 7µ 3i+! h)t s.! !Çn thi)t. Ní! Tt
nhÊt 1hRi !2 nhi+t BL bAng nhi+t BL t#ong 1h`ng, t.! *hoRng '5
o
C.
C¸ch 4: (íi hoa 7an bAng ní! 3o gCo
(h&ng xu9"n tíi ní! gCo !ho hoa 7an, !Z9 sÏ 7ín nhanh, hoa #a nhiau 3µ
#^! #N h¬n.
C¸ch 5: (íi hoa *hi 3%ng nhµ
;hi Bi 3%ng, ta !2 thP B^ng BÇ9 ní! 3µo t$i ni 78ng, tut thbo th&i
gian ,µi ha9 ng%n µ !hjn t$i to nhW@, sau B2 ,ïng *i !hZ 1 7w \ t$i,
BEt t$i ní! 3µo !h=u hoa ?s-t 3íi BÊt, 7w thVng !hÊ BÊt@. Nh 3=9, ní! sÏ
t[ t[ !hR9 #a ngÊ 3µo BÊt, gi$1 BÊt 7u8n 7u8n gi_ BI! BL Y ?!h$ K 7w
thVng *h8ng n"n !hZ to Su-@.
Ngoµi #a, ta !`n !2 thP 7Ê9 1 !h=u ní!, !hjn Lt i)ng 3Ri h$t ní!
tMt, 1 BÇu BEt 3µo !h=u ní!, 1 BÇu !h8n 3µo BÊt t#ong !h=u hoa. Nh
3=9, *hoRng t#ong 3`ng nJa th-ng BÊt 3dn gi_ BI! BL Y.
..0. 6Yn clD bfng vk t$%ng
N)u *hi t#hng !Z9 3µ b2n 1hZn !ho !Z9 ta ,ïng 3W t#.ng B=1 nhW
!h8n 3µo BÊt t#hng !Z9, !Z9 sÏ 7ín nhanh h¬n bFnh th&ng.
..9. C=' phln h+ c> ch) clD
(#hng !Z9 !Rnh t#ong nhµ ta *h8ng n"n th&ng xu9"n ,ïng 1hZn h_u
!¬ b2n !ho !Z9, sÏ !2 hCi !ho s.! *hou, nhng n)u !Z9 *h8ng BI! b2n
1hZn h_u !¬ sÏ 1h-t t#iPn *h8ng Bau. U=9 BP *h%! 1he! tFnh t#Cng
t#"n, ta !2 thP t[ nhiau th.! /n bW Bi hµng ngµ9 tF !ho !Z9 !-! 7oCi
1hZn h_u !¬ thT!h hI1.
OC!, B=u, hCt ,a, hCt bT 3µ !-! 7oCi ngf !M! BP 7Zu bÞ hWng !2 thP
,ïng 7µ 1hZn b2n 3F !h$ng !2 hµ 7Ing BC *h- 7ín. (a !2 thP V !h$ng
1''
?7µ 7"n bn@ BP ,ïng 7µ 1hZn b2n 72t, !fng !2 thP !h) bi)n ngZ
thµnh ní! ,ïng 7µ 1hZn b2n th$!.
q¬ng !-, x¬ng gµ, 7In, 78ng gµ, 3W t#.ng, 2ng ta9, t2!Š Bau 7µ
nh_ng th. !2 hµ 7Ing 7Zn !ao. mb nh_ng th. nµ9 t#Ln 3µo BÊt ,ïng
BP !Ê9 3i *huYn, tíi ní! #hi B^ng 3µo t$i ni 78ng, !ho 3µo Lt g2!, BP
Lt th&i gian !ho !h$ng 1hZn huy h)t, !h$ng sÏ t#\ thµnh 7oCi 1hZn h_u
!¬ #Êt h_u hi+u. N)u !h) thµnh ,ung ,Þ!h ní! BP b2n th$!, !Z9 #a hoa
hoa sÏ t¬i Bk1, !Z9 #a SuR SuR sÏ t#ru !µnh. Ní! gCo 7"n bn, ní! Bci gi-
B=u, ní! t#o !-! 7oCi !Z9 !W, ní! a, ní! tha9 bP !-Š. Bau !2 nh_ng hµ
7Ing BC, 7Zn, *a 7i nhÊt BÞnh. N)u ta bi)t sJ ,eng 3[a 7Ing, !h$ng sÏ
gi$1 !ho !Z9 ta t#hng 1h-t t#iPn nhanh h¬n.
.0/. jk h)& *# t$ng h)µ tKnh ?iV' t$)ng 25t
(#ong BÊt !2 nhiau *ia, !Z9 sÏ *h8ng #a BI! nhiau hoa, th= !hT
sÏ *h8ng sMng BI!. Oµ t#ung hoµ BÊt !2 tTnh *ia !2 thP !2 nhiau !-!h,
nhng !2 7Ï B¬n giRn 3µ ti)t *i+ h¬n !R 7µ sJ ,eng 3W SuR BP 7µ. (a
!ho !Çn bW tÊt !R 3W SuR 3µ hCt SuR ngZ 3µo ní! 7Cnh, ,ïng ní! nµ9 b2n
!Z9 th&ng xu9"n sÏ giR tTnh *ia t#ong BÊt.
.01. Phßng bPnh ch) h)&
Xïa xuZn 7µ ïa t#/ hoa Bua n\. ChTnh 7$! nµ9 ta !ho !Çn 1hun 1
• ' 7Çn ,ung ,Þ!h bo#to 1ƒ 3µo Et t#í! 3µ Et sau !Va 7- 7µ !2 thP
1h`ng b+nh BI! !ho !Z9. C-!h hoµ !h) ,ung ,Þ!h bo#to 1ƒ nh sau: OÊ9
1g axTt sun‹u#T! Bhng, t-n nhW hoµ 3íi 5G 7 ní! n2ng, 7Ê9 ti)1 1g 38i
sMng, !ho 3µi gijt ní! BP t8i, t8i xong 7Ci hoµ 3íi 5G7 ní!, 7j! !En. CuMi
!ïng, t#Ln !R hai ,ung ,Þ!h 3µo 3íi nhau, n)u thµnh Lt ,ung ,Þ!h µu
xanh ,a t#&i t#ong 7µ BI!.
.02. aiPt ?iÕn t$)ng bAn h)&
N)u t#ong bhn hoa xuÊt hi+n *i)n, ta !2 thP ngZ BÇu Yu thuM!
7-, sIi thuM! 7- 3µo ní! n2ng *hoRng 1 • 2 ngµ9, BP B)n 7$! ní! thµnh µu
nZu sd, 7Ê9 ní! B2 tíi 7"n !µnh hoa 3µ !-nh hoa, !`n 7Ci 1ha 7ocng #hi tíi
3µo bhn hoa, *i)n sÏ b` Bi h)t.
.03. C¸ch gi+ h)& t>i ll
Hoa t&ng 3i: iau *hi !%t !µnh !huYn bÞ !% hoa, h¬ 3)t !%t Sua
7Ja.
Hoa !$!: Cho th" 3µo ní! !% hoa Lt !h$t u#" !2 thP 7µ hoa
sMng BI! 'G ngµ9.
Hoa bC!h 7an: pu]i tMi bj! hoa bAng 3Ri Y, ban ngµ9 bW #a, !2 thP
gi_ hoa t¬i th" 2 • ' ngµ9.
Hoa 1hï ,ung: C% hoa 3µo ní! n2ng *hoRng 1 • 2 1h$t t#í! #hi !%
3µo ní! 7Cnh sau.
Hoa du B¬n 3µ hoa thI! ,I!: NgZ 3)t !%t 3µo ní! n2ng t#í! *hi
!% hoa 3µo ní! 7Cnh.
Hoa thuy ti"n: C% hoa 3µo ní! uMi nhCt ?to 7+ 1…1GGG@.
Hoa hu+: C% hoa 3µo ní! B&ng.
Hoa sbn: pÞt bïn 3µo ,íi !µnh hoa, sau B2 !% 3µo ní! uMi nhCt.
1'0
Ngoµi #a, hoµ thuM! as1i#in 3µo 7j ní! !% hoa !fng !2 thP *Qo ,µi
th&i gian hoa n\.
.04. tiV chTnh thLi gi&n nm h)&
mb giMng hoa hoE! !µnh ,ïng BP giZ bW 3µo t$i ni 78ng #hi BP
3µo ng/n B- t#ong tV 7Cnh, *hi thÊ9 th&i gian thT!h hI1 Bb #a t#hng nh
th) !2 thP tut K Biau !honh th&i gian t#hng hoa 3µ n\ hoa.
.05. C¸ch t$¸nh n\ng ch) l&n *ln t7
Uµo ïa h6, nhi+t BL ngoµi t#&i th&ng t#"n 'G
o
C, nhi+t BL nµ9 3íi 7an
SuZn tJ 7µ *h8ng thT!h hI1, th= !hT 7µ !2 hCi. mP *h%! 1he! Biau nµ9,
ta !2 thP 7µ giµn !hb BP hC nhi+t BL hoE! Bb !h=u hoa 3ïi *Tn ,íi !-t
?3ïi *Tn !R !h=u !ho BP 7L !Z9 hoa 7"n t#"n@, hµng ngµ9 tíi ní! 7"n !-t 2
7Çn, 1 7Çn bu]i s-ng, 1 7Çn bu]i tMi. Nh 3=9, ta 3[a gi_ BI! BL Y !ho
BÊt, Suan t#jng h¬n 7µ t=n ,eng BI! *hR n/ng h$t n2ng !Va !-t, gi$1 BÊt
hC BI! nhi+t BL.
.0(. C¸ch ghip l1i l¸ l&n *ln t7 bÞ $¸ch
Oan SuZn tJ 7µ 7oCi !Z9 !h¬i 7-, 3F 3=9 BMi 3íi 7an SuZn tJ, ng&i ta
th&ng !h/ s2! 7- h¬n !h/ s2! hoa, ,o 3=9 bRo 3+ 7- !Va 7an SuZn tJ 7µ
Lt 3i+! h)t s.! Suan t#jng. N)u *h8ng !Yn th=n 7µ 7- !Z9 bÞ #-!h nh€
ng !ha #&i hzn, ta !2 thP ,ïng b/ng ,Tnh t#ong ,Tnh 7Ci, nhng t#í! h)t 1hRi
,ïng hai i)ng thuy tinh t#ong Wng ?to gÇn bAng 7-@ !M BÞnh 7-, sau B2
SuÊn b/ng ,Tnh ?SuÊn !R i)ng thuy tinh@. UF 3íi b/ng ,Tnh 3µ thuy tinh
-nh s-ng Et t#&i Bau xu9"n !hi)u Sua BI!, b\i 3=9 !ho ,ï ,ïng !R thuy
tinh 3µ b/ng ,Tnh SuÊn 7- 3dn *h8ng ha Rnh h\ng B)n s^ Suang hI1 !uR
7-. Nhng !Çn 1hRi !h$ K #Ang t#í! *hi SuÊn b/ng ,Tnh 3µ !M BÞnh 7-, ta
1hRi !h$ K BEt 2 i)ng 7- *hí1 3µo nhau, #hi ,ïng b8ng 7au sC!h Et 7-,
nhÊt 7µ !hÊt ti)t #a t[ 3)t #-!h !Va 7-.
.0.. C¸ch l& "1ch c¸c vÕt b,n t$En l¸ clD
Nhiau gia BFnh *hi 7µ 3+ sinh !ho !Z9, *h8ng *P 7µ ïa h6 ha9
ïa B8ng Bau xMi 3`i ní! 3µo BP #Ja. Nhng 7µ nh 3=9 #Êt !2 hCi !ho
!Z9 3F nhi+t BL tha9 B]i BLt ngLt. p\i 3=9, BMi 3íi !-! 7oCi !Z9 !Rnh
!h¬i 7-, *h8ng !`n !-!h nµo *h-!, !h$ng ta 1hRi ,ïng $t thÊ ní!, to o
7au t[ng 7- Lt. C`n 3íi nh_ng 7oCi !Z9 *h-!, *h8ng 1hRi !Z9 !h¬i 7-, ta !2
thP ,ïng bFnh ní! 1hun 1hun nhk BP #Ja 7- !ho !Z9.
.00. Uh7 'Ii ch) clD
(#hng !Z9 !Rnh t#ong nhµ, n)u ,ïng ,ung ,Þ!h Bc 7"n bn BP 7µ
1hZn b2n !ho !Z9, !h=u !Z9 sÏ !2 ïi. (#ong t#&ng hI1 nµ9, ta !ho !Çn
!ho 3W SuKt 3µo ,ung ,Þ!h 1hZn b2n B2, ïi h8i sÏ h)t. Ngoµi #a, !hTnh
3W SuKt !fng 7µ Lt 7oCi 1hZn b2n #Êt !2 gi- t#Þ.
.09. C¸ch ph& chÕ thBc 8iPt c@n t$Ing cY h1i ch) clD
OÊ9 2GGg hµnh 7-, b/ nhW, ngZ 3µo 1G 7Tt ní! t#ong 3`ng Lt
ngµ9 B". iau *hi ngZ xong, ta 7j! 7Ê9 ní! t#ong #hi 1hun 3µo nh_ng
!µnh bÞ sZu !%n, wi ngµ9 1hun 7µ nhiau 7Çn, 1hun 7i"n te! t#ong 3`ng
5 ngµ9, !Z9 sÏ bít sZu.
OÊ9 2GG • 'GGg tWi, gic nhW 7j! 7Ê9 ní!, hoµ 7ocng 3íi 1G 7Tt ní!, *h8ng
1hRi ngZ !2 thP 1hun t#^! ti)1 3µo !µnh bÞ sZu.
1'5
OÊ9 0GGg sIi thuM! 7- ngZ 3íi 1G 7Tt ní! t#ong 3`ng 2 ngµ9 2 B",
7j! 7Ê9 ní!. ;hi ,ïng, 1ha th" 3íi 1G 7Tt ní! !ïng 3íi 2G • 'G gijt bLt giEt,
1ha Bau #hi 1hun 3µo !µnh !Z9 bÞ sZu.
OÊ9 1G 7Tt ní!, ngZ 3íi ' *g t#o thRo L! ?ha9 !`n gji 7µ t#o !W !Z9
,ïng 7µ 1hZn b2n@ t#ong 3`ng ' ngµ9 B", sau B2 1hun 3µo !Z9 bÞ
sZu.
.9/. C$Þ ck 81i
CW ,Ci th&ng j! #Êt nhanh, n)u nh] !fng !ho Ê9 ngµ9 sau !W sÏ
j! 7Ci nh !f. mP *h%! 1he! tFnh t#Cng nµ9, ta !2 thP ,ïng ní! uMi Bc
ngZ t#.ng 3Þt ?BP 7µ t#.ng 3Þt uMi@ hoE! ní! uMi ,a tíi 7"n nh_ng
!hw !W ,Ci j! nhiau, !ho !Çn ' •0 7Çn 7µ ng/n !hEn BI! s^ 1h-t t#iPn
!Va !W. Ngoµi #a, ní! 7uL! *hoai tZ9 !fng !2 thP ,ïng BP ,i+t !W ,Ci j!
\ sZn hoE! t#"n B&ng Bi. (huM! tY9 BMi 3íi t#Þ ,i+t !W ,Ci !fng #Êt !2 t-!
,eng. N)u ,i+t !W ,Ci bAng thuM! tY9 ta 1hRi 7µ nh sau: m] ní! 7"n n¬i !2
!W ,Ci j! ?BP ní! thÊ 3µo@ t#ong 3`ng 20 ti)ng Bhng hh, sau B2 ,ïng
,ung ,Þ!h thuM! tY9 tíi 7"n. Nh 3=9, !W ,Ci sÏ hQo 3µ !h)t Bi.
1'4
6 ^ C¸ch phßng ch+& c¸c bPnh
thLng gFp ch) chi' c#nh
.91. MI& 9ln lµ 'I& chi' c#nh 8u bÞ nhiu' bPnh
C2 nhiau 7oCi !hi ,o ~n2ng t#ong• n"n 1h-t b+nh. N)u gE1 t#&ng hI1
nµ9, ta !2 thP h-i Ç 7inu ?ngjn 7inu non@ !ho !-! 7oCi !hi /n ngf !M!
3µ /n tC1 /n, ha9 b%t nh+n !ho !hi /n sZu /n BP ~hC hoR• !ho !hi•
!fng !2 thP giR bít *hYu 1hÇn th.! /n !2 N 3µ nhiau !hÊt bQo, Bhng
th&i wi tuÇn !ho !hi uMng Lt 7Çn bb#bb#in ?7Ê9 1…0 3i"n bb#bb#in t.!
*hoRng 1g hoµ 3íi ní!@ !fng !2 thP 7µ !ho !hi BN n2ng h¬n. Ngoµi #a,
3µo ïa h6, ngoµi 3i+! !h/ s2! 3+ sinh !huhng, th.! /n, ní! uMng 3µ
!hMng uwi !%n !ho !hi, !h$ng ta !fng n"n th&ng xu9"n !ho !-! 7oCi
!hi, !hzng hCn nh !hi /n ngf !M! /n #au #/ng ng^a ?ha9 !`n gji 7µ !W
sMng B&i@, *" t¬i 3µ ng8 t¬i, !ho !hi /n sZu, /n nh+n, ,), 3b.33Š Uíi
!-!h nµ9 ta !fng !2 thP t/ng !&ng BI! s.! Ba *h-ng !ho !hi.
.92. C¸ch ch+& viE' tDÕn nhLn m chi'.
5hÇn ,íi Bu8i !hi !2 1 tu9)n nh&n 7µ n¬i ti)t #a !hÊt ,Þ!h gi$1
!hi 7µ It 78ng 3f. (u9)n nµ9 !Va !hi bÞ th¬ng, bÞ nhin t#ïng ha9
!hi bÞ !R n%ng, !R 7CnhŠ Bau 7µ nh_ng ngu9"n nhZn ,dn B)n
b+nh 3i" tu9)n nh&n \ !hi. Nh_ng !on !hi %! 1hRi b+nh nµ9 th€
&ng tW #a +t Wi, 78ng 3f tR t¬i, bi)ng /n, tu9)n nh&n BW tÊ9 sng V.
;hi 1h-t hi+n thÊ9 !hi %! b+nh, ta !2 thP !h_a bAng !-!h sau :
- Dïng !hn iMt *hJ t#ïng tu9)n nh&n.
- Dïng *i Bc *hJ t#ïng BZ thVng tu9)n nh&n, ,ïng ta9 b21 !ho V #a
h)t ?b21 *hi nµo thÊ9 -u t¬i 7µ BI!@
- p8i !hn iMt Lt 7Çn n_a 3µo !hw Bau !Va !hi.
iau *hi 7µ BLng t-! t#"n, t#-nh n¬i Su- n2ng hoE! Su- 7Cnh, !ho
!hi /n !2 !hÊt b], sau Lt th&i gian !hi sÏ *hWi b+nh.
.93. Ch+& c¸c bPnh vV chln ch) chi'.
Chi nu8i t#ong 7hng !hZn th&ng ,n bÞ 3=t !.ng nhjn !.a 3µo hoE!
bÞ !8n t#ïng !%n #hi nhin t#ïng, ng V, sng tÊ9, n)u nghi" t#jng !2
thP ,dn B)n hoCi th x¬ng. mP ng/n !hEn 3µ 1h`ng !hMng nh_ng b+nh
nµ9 !ho !hi, ta n"n th&ng xu9"n *hJ t#ïng !huhng, Bhng th&i *iP t#a
7oCi bW !-! 3=t !.ng nhjn. N)u !hzng a9 !hi bÞ %! b+nh, !h$ng ta
1hRi ,ïng ,ao s%! Bc BI! *hJ t#ïng 7Ê9 V #a, ti)1 B2 ,ïng ní! uMi sinh
7K ?ha9 !`n gji 7µ uMi Bzng t#¬ng@ hoE! ,ïng ,ung ,Þ!h thuM! tT
G.1ƒ ?1b/ngganat *a7i@ #Ja sC!h 3)t Bau, sau !ïng b8i !hn iMt 3µ thuM!
!hMng nhin t#ïng 7"n 7µ BI!.
.94. aiPt ?: "inh t$Ing lµ' h1i chi'.
;K sinh t#ïng 7µ hCi !hi th&ng #Êt nhW, !h$ng b- 3µo 78ng 3µ ,a
!hi, /n ,Çn 78ng, ,a 3µ th= !hT h$t !R -u !hi. mP Ba 1h`ng !hMng
*K sinh t#ïng !ho !hi, 3i+! Suan t#jng nhÊt 7µ ta 1hRi th&ng xu9"n gi_
!ho 7hng !hi BI! sC!h sÏ, *h8 #-o, Bhng th&i 1h-t hi+n sí n)u !hi bÞ
*K sinh t#ïng xZ nh=1 hoE! !2 #=n. ;hi 7µ 3+ sinh 7hng !hi, ta !2 thP
nh$ng 7hng Sua ní! s8i giµ. mMi 3íi nh_ng !hi bÞ *K sinh t#ïng, ta ,ïng ní!
1ha 3íi 3µi gijt ,Çu hoR ?,Çu tZ9@ t% !ho !hi, Bhng th&i ,ïng bLt b/ng
1':
1hi)n 2Gƒ #%! 3µo 78ng !hi ?1hRi xoa nhk 78ng !hi BP bLt thÊ sZu
1hTa t#ong@. Oµ nh 3=9 ta !2 thP ,i+t BI! *K sinh t#ïng 7µ hCi !hi.
.95. Phßng chBng bi) ph= m chi'.
Chi nhMt t#ong 7hng th&i gian ,µi Tt 3=n BLng 7Ci /n nhiau Bh /n !2
N, !2 nhiau !hÊt BC n"n ,n ,dn B)n !h.ng bQo 1hF. X%! !h.ng nµ9,
!hi t#\ n"n !h= !hC1, *h8ng ha9 nhR9 nh2t, BLt ngLt !h)t ,o 7Zu ngµ9
*h8ng 3=n BLng. mP t#-nh tTnh t#Cng t#"n, ta n"n !ho !hi /n Lt !-!h !2
*hoa hj!. mhng th&i th&ng xu9"n gi$1 !hi 3=n BLng 3µ !M g%ng *Qo ,µi
th&i gian hoCt BLng !ho !hi.
.9(.Ch+& viE' 81 8µD ch) chi'.
Chi /n 1hRi th.! /n BP 7Zu ngµ9, ha9 uMng ní! bYn Bau !2 thP
,dn B)n 3i" ,C ,µ9. ;hi bÞ b+nh, 78ng !hi tR t¬i, thZn hFnh gÇ9 g`,
th&ng tW #a V #f, 1hZn ,Tnh BE! !2 µu 3µng t#%ng, ïi h8i. N)u *h8ng
!h_a *Þ1 th&i !hi sÏ !h)t. p\i 3=9 BP 1h`ng !ho !hi *hWi bÞ 3i" ,C
,µ9, !h$ng ta 1hRi th&ng xu9"n !h$ K gi_ Bh /n, th.! uMng !Va !hi sC!h
sÏ. Uíi nh_ng !on !hi bÞ b+nh !Çn nhMt !h$ng 3µo nh_ng n¬i Ê -1 Tt
gi2, wi ngµ9 !ho uMng G.2 B)n 1g thuM! *i)t 7Þ hoµ 3íi ní! B&ng. Cho
!hi uMng 7ian t#ong ' ngµ9. Ngoµi #a, ta !`n !2 thP !ho 3[a 7Ing bLt than
gw t#Ln 3µo th.! /n BP bLt than h$t bít !hÊt BL! t#ong ,C ,µ9 !hi.
.9.. Ch+& c#' vµ viE' phni ch) chi'.
;hT h=u tha9 B]i BLt ngLt hoE! sau *hi t% xong 1hRi gi2 7Cnh,
!hi nu8i t#ong 7hng #Êt ,n bÞ !R, ta th&ng thÊ9 !h$ng 78ng 3f tR t¬i,
th\ *h` *h6, /n 9)u ,Çn, ní! fi !hR9 #a, !2 7$! toµn thZn #un #Y9. iM 7Ing
tJ 3ong ,o bÞ !R 3µ 3i" 1h]i \ !hi th&ng #Êt !ao. (a !2 thP !h_a !ho
!hi thbo !-!h sau :
- ;Þ1 th&i Ba !hi 3µo n¬i *Tn gi2, Ê -1 nhng tho-ng Bocng BP trnh
,Nng.
- Dïng b8ng thÊ 3íi ,Çu thÇu ,Çu 7au ní! fi !ho !hi.
- Hoµ ní! B&ng ?B&ng t#%ng@ !ho !hi uMng, Bhng th&i wi ngµ9 !ho
!hi uMng 2 7Çn 2€' g thuM! t"taxi7in.
PhÇn 2 : Ch;' "Yc c¸ c#nh.
.90. Ph>ng ph¸p t;ng cLng @ 9D ch) bh c¸ Rch) l)1i bh c¸ nhkS
Dïng ní! Bun s8i BP nguLi Bc BI! t/ng hµ 7Ing 8 x9 BP tha9 ní! bP
!- 7µ 1 1h¬ng 1h-1 t/ng !&ng. C-!h 7µ nh sau :
OÊ9 1 bFnh B^ng !8!a !87a 1.25 7Tt, B] ní! Bun s8i BP nguLi B)n
1…' bFnh, B=9 n%1 *Tn, s$! Cnh t[ 5€1G 7Çn ?7µ nh 3=9 hµ 7Ing 8x9
t#ong ní! sÏ t/ng nhiau 7Çn@. iau *hi s$! ní! xong, ta 7=1 t.! B] ní! B2
3µo bP !- !ïng 3íi ní! íi 3[a tha9. Uíi !-!h nµ9, ta sÏ tCo !ho ní! t#ong bP
!- !2 nhiau 7Ing 8 x9 h¬n.
.99. Ch+& bPnh ch5' t$\ng ch) c¸.
C- bÞ b+nh nµ9, t#"n ,a 3µ 3Z9 xuÊt hi+n nh_ng bj! nhW µu
t#%ng. mP !h_a b+nh nµ9, ta 1hRi 7µ nh sau: Cho !- bÞ b+nh 3µo ,ung
1'>
,Þ!h 1*g ní! hoµ 3íi 1 3i"n 5Gg 1hu#axi7in ngZ t#ong 1 tuÇn, Bhng th&i
tha9 #Ja toµn bL bP !-.
0//. Ch+& bPnh $¸ch '&ng m c¸ vµng.
C- bÞ b+nh ang th&ng #-!h tR t¬i, b"n t#ong x¬ng !hb ang th&ng
Bjng -u. (a !2 thP ,ïng ,ung ,Þ!h thuM! tY9 1…1GGGGGG !ho 3µo bP !-,
t#Ln 7dn 3íi ní! t#ong bP, ,Çn ,Çn !- sÏ *hWi b+nh.
0/1. Ch+& bPnh vlD $p) m c¸ vµng.
p+nh nµ9 th&ng gE1 3µo ïa xuZn, biPu hi+n !Va b+nh 7µ 3Z9 !-
*h8ng ,Tnh *hTt 3µo nhau µ #co #&i, nhFn ba ngoµi 3Z9 *h8ng b2ng
nhsn µ sÇn sïi 3µ th8. mP !h_a b+nh nµ9 !ho !-, ta !2 thP ,ïng ní! uMi
?uMi /n@ 'ƒ ngZ #Ja !- bÞ b+nh t[ 1G€15 1h$t, hoE! ,ïng ní! uMi /n
2ƒ hoµ 3íi ,ung ,Þ!h !a!bonat natt#i 'ƒ #Ja !ho !- t#ong 1G 1h$t.
0/2. Ch+& bPnh •l@ng t$\ng€ ch) c¸ vµng.
p+nh nµ9 !`n BI! gji 7µ b+nh thuy BL!, ngu9"n nhZn !Va b+nh 7µ
,o !- bÞ 3)t th¬ng ngoµi ,a hoE! bÞ 3i *huYn BL! xZ nh=1. (h&i *t
BÇu 1h-t b+nh th&ng *h2 1h-t hi+n #a, !ho B)n *hi !-! sIi t¬ !Va 3i
*huYn j! ,µi #a 1hTa ngoµi 7$! B2 %t th&ng !h$ng ta íi nhFn thÊ9
BI!. ;hi !- bÞ b+nh, ta !2 thP 7Ê9 ní! uMi /n 0…1G GGG hoµ Bau 3íi ,ung
,Þ!h !a!bonat natt#i 0…1G GGG ngZ #Ja !-. iau Lt th&i gian ng%n !- sÏ
*hWi b+nh.
0/3. C¸c c¸ch phßng ch+& bPnh ch) c¸ nhiPt 2Qi.
C- nhi+t Bíi %! b+nh Ba 1hÇn 7µ ,o ng&i nu8i !ho /n *h8ng B$ng
Sui !-!h hoE! th.! /n *h8ng hI1 3+ sinh. (#ong B2 !2 thP 7µ ,o !-!
ngu9"n nhZn sau : Hiun !ho !- /n !ha BI! xJ 7K sC!h ,dn B)n !- bÞ 3i
*huYn xZ nh=1, th.! /n !ho !- Su- nhiau ,dn B)n th.! /n e! n-t sinh
#a 3i *huYn, nhi+t BL ní! *h8ng ]n BÞnhŠ UF 3=9 !-!h 1h`ng b+nh tMt
nhÊt !ho !- nhi+t Bíi 7µ !ho !- /n Lt !-!h hI1 7K !R 3a sM 7Ing !fng nh
th&i gian. (u9 nhi"n, n)u !- %! 1hRi Lt sM b+nh th&ng gE1 nh b+nh
!hÊ t#%ng, b+nh !R thF !fng n"n bi)t !-!h !h_a !ho !-. iau BZ9
!h$ng t8i xin giíi thi+u !-!h !h_a 2 b+nh th&ng gE1 nµ9 \ !- nhi+t Bíi.
- p+nh !hÊ t#%ng: iM !- nhi+t Bíi %! 1hRi b+nh nµ9 7"n tíi DGƒ.
p+nh nµ9 th&ng b%t BÇu t[ Bu8i, 3Z9 Bu8i xuÊt hi+n nh_ng
!hÊ t#%ng to *hoRng 1, sau B2 7an #a *h%1 toµn thZn.
p+nh !hÊ t#%ng 7Z9 #Êt nhanh, !Çn !h_a *Þ1 th&i. (a !2 thP 7Ê9
0€5 3i"n 1hu#axi7in, hoµ Bau 3íi 0Gg uMi /n 3µ ní! ?*hoRng 1 !M!
nhW@ sau B2 B] 3µo bP !-, sau '€5 ngµ9 sÏ thÊ9 hi+u SuR !Va
thuM! ?tÊt nhi"n ta !fng n"n tut 3µo b+nh tFnh !Va !- 3µ BL 7ín
!Va bP BP !ho 7Ing thuM! !ho 1hï hI1@
- p+nh !R : C- bÞ !R #Êt !2 thP ,o nhi+t BL ní! t#ong bP !- bÞ
tha9 B]i BLt ngLt. ;hi !- bÞ b+nh th&ng b¬i Bi b¬i 7Ci 7%! 7 thZn
Fnh, 3Z9 Bu8i *hQ1 7Ci, /n Tt. (a !2 thP 7Ê9 ,ung ,Þ!h thuM!
ti" 5"nixi7in >G 3Cn B¬n 3Þ hoµ 3íi 0Gg uMi /n B] 3µo bP !- ?7€
Ing thuM! !fng n"n t/ng giR thbo BL 7ín !Va bP@
1'D

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->