P. 1
De Tai Nghien Cuu Khoa Hoc Hoan Chinh

De Tai Nghien Cuu Khoa Hoc Hoan Chinh

5.0

|Views: 55,083|Likes:
Được xuất bản bởiapi-3696427
bao chi voi cong tac chong tham nhung
bao chi voi cong tac chong tham nhung

More info:

Published by: api-3696427 on Oct 19, 2008
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/26/2014

pdf

text

original

1

1. Lý do chon dê tài:
Nên kinh tê là nhân tô chu dao cho su phát triên cua ca quôc gia. Nhung
nám gân dây, trong quá trình phát triên, nhân tô kinh tê dã duoc nhà nuoc
ta nhìn nhân môt cách nghiêm túc và dã có nhung chính sách hop lí thích
ung voi giai doan dôi moi.
Nhu câu hôi nhâp là nhu câu tât yêu dê nên kinh tê Viêt Nam vuot khoi
cái nguõng dói nghèo và vi trí “dang phát triên” dê tiên toi viêc tro thành
môt quôc gia có nên kinh tê phát triên cao, môt quôc gia thuc su “công
nghiêp hoá –hiên dai hoá”. Nhung dê có thê hoà mình vào sân choi quôc
tê chung dó, có nhung nguyên tác mà nên kinh tê Viêt Nam buôc phai
tuân theo. Dê thu hút dâu tu, dê Viêt Nam thuc su tro thành môi truong
mo uoc cua các nhà dâu tu, nhà nuoc ta phai kiên quyêt chông tham
nhung.
Nhu tác gia Thomas L. Friedman trong tác phâm “Chiêc Lexus và Cây
Ôliu” vê quá trình toàn câu hoà dã tung phân tích, chi nhung quôc gia có
môi truong kinh doanh trong sach, minh bach vê tài chính và ôn dinh vê
chính tri moi có thê khiên nhung ông trùm tài chính và nhung tâp doàn da
quôc gia dê mát dên và dâu tu vào nhung khoan kêch xù cho su phát
triên.
Ý thuc duoc diêu dó, trong giai doan hôi nhâp và nhung buoc cuôi cùng
tiên toi hoàn tât dàm phán gia nhâp tô chuc Thuong Mai Thê Gioi WTO,
Viêt Nam dã kiên quyêt thê hiên mình không khoan nhuong voi tham
nhung, kiên quyêt chông tham nhung.Ca nuoc Viêt Nam dã thuc su nhìn
tháng vào nhung yêu kém, châp nhân nhung con chuyên mình dau don và
nhung thay dôi khó khán dê nâng cao chât luong “trong sach” cho môi
truong dâu tu. Viêt Nam thuc su ý thuc rõ vai trò và trách nhiêm cua
mình trên sân choi toàn câu.
Báo Chí – bô máy, co quan ngôn luân cua Dang và nhà nuoc- dã thuc su
thê hiên duoc vai trò tích cuc, di dâu và có ý thuc tôt trong quá trình dinh
huong du luân, cùng voi du luân góp phân vào công cuôc dâu tranh
chung cho su phát triên ây. Báo Chí luôn di dâu trong các hoat dông
chông tham nhung tro thành tiêng nói lon cua nhân dân, dung vê phía
nhân dân, bao vê quyên loi cua nhân dân và gìn giu uy tín, nâng cao vai
trò cua Dang và Nhà Nuoc trong cuôc dâu tranh dó.
Vai trò cua báo chí thuc su to lon trong công cuôc phát triên. Chính vì
thê, tôi chon dê tài nghiên cuu: “Vai trò cua báo chí voi công tác chông
tham nhung trong nên kinh tê Viêt Nam trong nám 2006” voi mong muôn
kháng dinh vai trò quan trong cua báo chí trong su phát triên, xem xét ki
nhung mát còn han chê trong công tác chông tham nhung cua báo chí.
Voi chuyên ngành cua ban thân là Báo Chí, tôi chon dê tài vì niêm yêu
thích, su quan tâm và phù hop voi dác thù cua nôi dung hoc tâp cua ban
thân.
2
2. Giói han nghiên cúu:
Dê tài chú trong nôi dung nghiên cuu vào vân dê báo chí trong công tác
chông tham nhung o nuoc ta trong nám 2006, môt nám voi nhiêu su kiên
và biên dông. Tôi chi khao sát các nôi dung trên môt sô to báo in chu
không huong vào báo hình và báo mang cùng các thê loai khác vì kha
náng còn han chê và vì su không chê vê mát thoi gian, tài chính.
3. Phuong pháp nghiên cúu:
Thu thâp tài liêu vê các su kiên tham nhung trong nên kinh tê Viêt Nam
trong nám 2006 cùng voi nhung bài viêt, nhung thông tin mà báo chí dã
khai thác o các vu viêc dó.
Phân tích các su kiên và các vu án tham nhung dó qua cái nhìn cua gioi
báo chí.
Phân tích, tông hop các tu liêu dã có, viêt bài và viêt báo cáo.
4. Tình hình nghiên cúu dê tài :
Tính dên nay, dã có nhung dê tài nghiên cuu vê nôi dung vai trò phan
biên xã hôi cua báo chí, vôn là môt yêu tô quan trong trong công tác
chông tham nhung trong nên kinh tê hiên nay. Tuy nhiên, nhung dê tài di
chuyên sâu phân tích vê nôi dung tham nhung trong nên kinh tê Viêt nam
và su can thiêp cua báo chí vân chua duoc chú ý mô xe và phân tích.
5. Ý nghia cua dê tài:
Voi kiên thuc han hep cua môt sinh viên, tôi chi mong dê tài có thê góp
phân dua ra môt hình dung khái quát vê nhung gì mà báo chí Viêt Nam
dã làm duoc và chua làm duoc cùng voi các co quan chuc náng trong
cuôc chiên chông tham nhung trong nám 2006.
Qua dó, dê tài cung cô gáng cung câp môt luong thông tin cân thiêt dê
sinh viên báo chí có thê hình dung ra vê công viêc và ý nghia cua công
tác chông tham nhung trong nên kinh tê cua nguoi viêt báo. Dê tài cung
hi vong dem lai nhung cái nhìn dây du hon dê có nhung giai pháp tích
cuc dê công tác chông tham nhung báng báo chí thuc su duoc thuc hiên
tôt hon, nghiêm túc hon và có suc manh hon.
3
Chuong 1 :
Khái luân vê nên kinh tê Viêt Nam trong thòi kì dôi mói .Vai trò cua
báo chí trong công cuôc dôi mói:
1. Tình hình kinh tê Viêt Nam trong thoi kì dôi moi:
Nên kinh tê Viêt Nam, cùng voi Trung Quôc , liên tuc trong
hai nám 2005, 2006 duoc nhìn nhân là “thân kì”. Nêu Trung Quôc
chóng mát voi muc dô táng truong quá dôt ngôt gân 10% thì Viêt
Nam cung không hê kém o muc 8, 89%. Và dên dâu nám 2007, khi
dên tru so cua WTO o Geneve (Thuy Si) dê buoc vào vi trí cua
thành viên thu 150 cua WTO, Viêt Nam dã duoc nhân danh hiêu
'Dât nuoc tiêu biêu cua nám 2006” tu co quan Thuong Mai và
phát triên Hoa Kì cho nhung thành tuu to lon dã dat duoc trong
nám 2006.
GDP bình quân dâu nguoi cua Viêt Nam táng, chât luong
doi sông cua nguoi dân duoc nâng cao, nhung công trình voi
nhung khoan dâu tu không lô dã dem lai diên mao moi cho cuôc
sông cua nguoi Viêt Nam: sung túc hon, ván hoá hon, tiên bô hon.
Nguyên nhân cua su phát triên vuot bâc và nhung buoc tiên
thân kì dó phai duoc ghi nhân tu nhung nô luc cai cách cua Dang
và Nhà Nuoc cho phù hop voi giai doan phát triên moi. Nhung
tranh cãi, nhung sua dôi, nhung cai cách trong hê thông hành chính
su nghiêp dã khiên Viêt Nam tro nên thân thiên hon voi các nhà
dâu tu, nguôn vôn nuoc ngoài dành cho Viêt Nam ngày càng nhiêu.
Song song dó, cung phai kê dên viêc nhìn nhân chín chán
cua nhà nuoc vê tiêm náng kinh tê o các ngành công nghiêp
“không khói” nhu Du Lich và các hoat dông Thuong Mai – Dich
Vu mà nguoi Viêt vôn luôn làm rât tôt. Kháng dinh tiêm náng du
lich, phát triên du lich, nhà nuoc Viêt Nam dã làm nhung dòng loi
nhuân ngoai tê ào at chay vê nuoc.
Tuy nhiên, trong ánh sáng cua su phát triên cùng nhung thay
dôi vuot bâc dó, nguoi ta không thê không thua nhân Viêt Nam
vân là môt trong các quôc gia có ti lê tham nhung và duoc “xêp”
diêm tham nhung rât cao trên bình diên chung cua thê gioi.Nhung
nhà dâu tu tât nhiên luôn ái ngai vê diêu dó.Nhung lô trình trong
viêc xin giây phép kinh doanh, dâu thâu...o Viêt Nam còn nhiêu bât
câp và còn nhiêu kë ho dê nhung ke nám nhung chuc vu chu chôt
thao túng nên kinh tê.
Nhung nhân tô kë ho dó dã làm nên kinh tê Viêt Nam phát
triên nhung chua thât su dông dêu, có tiên bô nhung còn dê lai
nhiêu hô sâu sai lâm. Chính hiên tuong tham nhung dã góp phân
làm trì trê quá trình phát triên, làm Viêt Nam châm duoc thê gioi
4
chào dón, làm quá trình hôi nhâp mang nhiêu gian nan và nhung
thu thách thuc su không hê dê vuot qua.
Chính vì thê, Luât Phòng chông tham nhung dã duoc Quôc
hôi khoá 11 thông qua tai ky hop thu 8, vào cuôi tháng 11/2005,
sau quá trình xây dung công phu, trung câu dân ý và nhiêu phiên
thao luân sôi nôi tai nghi truong.
Ta së tìm hiêu khái luoc vê vân dê tham nhung và chông
tham nhung trong nên kinh tê nuoc ta.
2. Hiên tuong tham nhung trong nên kinh tê:
2.1. Khái niêm tham nhung (trên thê gioi và o Viêt Nam):
Trong trang web cua Co quan ngoai giao Hoa Kì cua Viêt
Nam có bài phân tích cua tác gia Boris Begovic (trung tâm nghiên cuu Tu
Do- Dân Chu) vê các vân dê toàn câu. Trong bài phân tích, ông có nói
dên vân dê tham nhung và chông tham nhung. Dinh nghia “Tham nhung”
duoc ông khái quát nhu sau:
“Ðinh nghia 'Tham nhùng`:
Tham nhùng là gì? Có thê có nhiêu câu tra loi cho câu hoi này. O cap do
phân tích, Vito Tanzi dã dua ra câu tra loi súc tích nhat: 'Tham nhùng là
hành dong co tình không tuân thu các nguyên tác công minh nhám truc
loi cho cá nhân hoàc cho nhùng ke có liên quan toi hành dong do`. Có
ba noi dung chính trong dinh nghia này. Noi dung thu nhat dê cap tói
nguyên tác công minh boi le nó dòi hoi quan hê cá nhân hoác các môi
quan hê khác không duoc xen vào các quyêt dinh kinh tê có liên quan
dên nhiêu bên. Viêc doi xu bình dáng voi tat ca các chu thê kinh tê là
mot yêu cau can thiêt doi voi mot nên kinh tê thi truong hoat dong có
hiêu qua. Thái do thiên vi doi voi mot so chu thê kinh tê cu thê nào dó
chác chán se vi pham nguyên tác công minh và mo duong cho tham
nhùng. Không có thiên vi thì se không có tham nhùng.
Còn có thêm hai diêu kiên can thiêt khác don duong cho tham nhùng, hay
nói cách khác, nhùng diêu kiên can thiêt dê hành dong co tình thiên vi
('không tuân thu nguyên tác công minh`) có thê duoc goi là tham nhùng.
Ðiêu kiên thu nhat là thái do thiên vi phai có chu dích. Viêc vô ý vi pham
nguyên tác công minh, cháng han vì thiêu thông tin day du, không duoc
coi là tham nhùng. Thu hai, phai có ích loi nhat dinh nào dó cho cá nhân
vi pham nguyên tác công minh; nêu không se không có tham nhùng. Viêc
vi pham nguyên tác không thiên vi dôi khi duoc coi là phân biêt doi xu,
nhung lai không phai là tham nhùng.
Viêc truc loi hoàc dành loi thê cho ke hoi lo có thê diên ra duoi nhiêu
hình thuc. Nguoi ta thuong cho ráng tham nhùng có nghia là nhan tiên
(loai tham nhùng này thuong duoc goi là nhan hoi lo), nhung nhùng
bong loc tuong tu cùng có thê là món quà dát tiên hoàc nhùng ân huê
khác. Tàng mot bo trang suc dát tiên cho vo cua mot nguoi dã vi pham
5
nguyên tác công minh và dành cho con trai cua ông ta mot công viêc (nhe
nhàng) hau hinh rõ ràng là tham nhùng.
Viêc truc loi hoàc huong loi có thê diên ra cùng lúc voi viêc vi pham
nguyên tác công minh, nhung cùng có thê diên ra o nhùng thoi diêm khác
nhau. Cu thê, su thiên vi cua mot cá nhân nhan hoi lo se khiên cho ke hoi
lo có bon phan hoàc dôi khi bát buoc phai ngam ngam dên dáp lai su uu
ái dó. Bon phan dó se không mat di theo thoi gian, và vì vay viêc truc loi
tu nhùng cá nhân hoi lo se van tiêp tuc trong tuong lai. Nêu tra on báng
cách dành cho con trai cua ông ta mot công viêc có thu nhap cao, nhung
cau ta lai vua bát dau hoc dai hoc thì rõ ràng là giùa viêc cho và nhan có
mot khoang cách vê thoi gian. Hon nùa, khi thoa thuan tham nhùng, dôi
khi viêc tra on tham chí không duoc nêu cu thê nhung hai bên van ngam
hiêu dó là bon phan can phai thuc hiên.`
Qua dinh nghia cua ông, ba nguyên tác khi vi pham së dân toi hành vi
duoc xem là tham nhung là: Nguyên tác công minh, thái dô thiên vi có
chu dích, loi ích cua cá nhân nào dó khi vi pham nguyên tác công minh.
Cách dinh nghia và xem xét các yêu tô tham nhung này chu yêu huong
vào ý thuc, hành vi cua chu thê có quyên chuc, có dia vi nhât dinh dôi voi
môt nguyên tác và yêu câu xã hôi nào dó mà khi vi pham nguyên tác dó,
không hoàn thành nghia vu cua dia vi dó, nguoi có dia vi së duoc huong
môt món loi vât chât nào dây, thuong có ý nghia kinh tê rât cao.
Còn môt dinh nghia khác mà Ngân Hàng Thê Gioi (World Bank) su dung
.Theo dó, tham nhùng là 'lam dung công quyên dê tu loi`. Ðinh nghia
này cho ráng càn nguyên cua tham nhùng xuat phát tu công quyên và lam
dung công quyên, tham nhùng gán liên voi nhà nuoc và các hoat dong
cua nhà nuoc, viêc nhà nuoc can thiêp vào thi truong và tu su ton tai cua
khu vuc công. Nói cách khác, khái niêm này loai tru kha nàng tham
nhùng xay ra trong khu vuc tu nhân, và chi tap trung duy nhat vào tình
trang tham nhùng trong khu vuc công. Ðinh nghia này phù hop voi quan
diêm cua Gary Becker, nguoi dã doat giai Nobel, cho ráng 'nêu chúng ta
xóa bo nhà nuoc thì chúng ta cùng xóa bo duoc tham nhùng`.
Trên dây, chúng ta dã khao sát hai khái niêm vê tham nhung và ta có thê
nhân thây, trong ca hai dinh nghia ây, yêu tô “công quyên” duoc dê câp
xoáy sâu hon ca. Diêu này có thê lí giai không khó khán vì chi có nhung
nguoi nám nhung vai trò chu chôt trong nên kinh tê, trong các lô trình
hành chính phuc vu cho nên kinh tê moi có thê thuong xuyên tiêp xúc voi
các dôi tuong “có tiêm náng cho hôi lô” dê tìm duoc quyên loi cân thiêt
cho ban thân báng con duong ngán nhât. Chính o dây, các quan chuc
hành chính moi có thê bán danh vi cua mình mua vê loi ích vât chât.
2.2. Lich su xuât hiên và giai doan bùng nô cua tham nhung
trong nên kinh tê Viêt Nam nhung nám trong giai doan dôi moi nói
chung và nám 2006 nói riêng :
6
Không chi có trong nên kinh tê hiên dai chúng ta moi có tham
nhung. Thuc ra o bât kì dâu, trong môt xã hôi có nhà nuoc, có môt bô
máy can thiêp vào thi truong và các loi ích lon, có giá tri thì o dó có
nguoi quan lí.Nguoi quan lí nám nhung dâu môi dân dên quyên loi cua
môt nhóm nguoi nào dó. Tât yêu diêu dó dân dên tham nhung. Tuy
nhiên, trong giai doan truoc dôi moi, con sôt tham nhung chua lon,
chua thuc su lon và nhà nuoc cung chua thuc su nhìn nhân nó môt cách
nghiêm túc. Nhung trong quá trình hôi nhâp, minh bach và lành manh
trong kinh doanh là yêu câu tât yêu cho su tôn tai cua môt quôc gia.
Viêc thúc dây su lành manh, minh bach trong hoat dông kinh doanh tât
yêu làm nhung bât ôn tiêm ân truoc dây o các mát xích có vân dê trong
nên kinh tê lô ra, dut gãy và buôc nhà nuoc ta phai chinh dôn cho công
cuôc phát triên.
Chua bao gio nhà nuoc Viêt Nam, nhân dân Viêt Nam kiên
quyêt dâu tranh chông tham nhung dên vây.
Trong nám 2006, kê thua nhung thành qua dã có tu nhung nám
2004, 2005, ý thuc nguoi dân vê trách nhiêm chông tham nhung cho su
phát triên chung cua nuoc nhà dã duoc nâng cao. Truoc kia, tham
nhung trong nhà nuoc chi có nhà nuoc chông, các co quan huu quan
chông. Còn nám 2006 lai khác, rât nhiêu nhung vu viêc tham nhung
duoc dua ra ánh sáng nho vào quyêt tâm và ý thuc cua nguoi dân.Hình
anh nhung nông dân lam lu chay trôn tránh phai “”tra loi các câu hoi có
liên quan”” voi gioi báo chí dã không còn. Thay vào dó là nhung lá thu
khiêu nai hàng loat, nhung tâm lòng kiên quyêt “”theo dên cùng”” hành
trình chông tham nhung cua các co quan công an, các co quan báo chí,
nhà nuoc.
Có thê nói, mâm mông tham nhung trong nên kinh tê dã có tu
lâu, thuc su phát triên, bén rê trong thân thê nên kinh tê tu lâu nhung
nám 2006 là thoi diêm dánh dâu buoc ngoát trong công tác chông tham
nhung cua nhà nuoc Viêt nam : thoi diêm tuyên chiên thuc su. Toàn dân
dã quyêt tâm buoc vào công cuôc bao vê nên móng quôc gia khoi su
bành truong cua nhung con bach tuôc tham nhung không lô.
Dòi hoi tât yêu cua môt quôc gia muôn thu hút duoc vôn dâu tu
và su quan tâm chú ý cua nuoc ngoài chính là môt môi truong dâu tu
trong sach, minh bach. Và Viêt Nam dang nô luc không ngung cho muc
tiêu dó.
Tuy nhiên, su phát triên và cuôc dâu tranh nào cung di kèm voi
nhung dôi thay dau don.
3. Báo chí vào cuôc chông tham nhung:
3.1.Dôi nét vê lich su hình thành và phát triên cua báo chí Viêt
Nam và vai trò chông tham nhung cua báo chí trong lich su:
Báo Chí Viêt Nam ra doi muôn.Mãi dên nám 1865, to Gia
Dinh Báo dâu tiên viêt báng chu quôc ngu moi ra doi .Nhung dên mãi
7
nám 1869, nguoi Viêt Nam dâu tiên làm báo là ông Truong Vinh Kí moi
xuât hiên, ông làm chu bút cho to Gia Dinh Báo tu nám này.
Trai qua tháng trâm và nhung buoc ngoát phát triên duoi
chính quyên bao hô cua Thuc dân Pháp, báo chí Viêt Nam dân tu công cu
tuyên truyên môt huong cua nhà nuoc Pháp dã thuc su tro thành san
phâm cua nguoi Viêt Nam, phuc vu cho cuôc sông cua nguoi ViêtNam.
Trong suôt quá trình phát triên cua mình, báo chí dã luôn là
nhân tô dinh huong cho tu tuong cua sô dông nguoi dân. Môt nôi dung
trong chuc náng dinh huong tu tuong dó là lên án nhung hành dông xâu,
vach trân bô mát thât cua nhung thê luc chông lai quyên loi cua nhân dân
lao dông và gìn giu nhung giá tri nhân ván, ván hoá, nhung giá tri tinh
thân, dao duc truyên thông tôt cua dân tôc. Chính vì thê, trong quá trình
hoat dông và phát triên cua mình, báo chí dã luôn dung o vi trí tuyên
chiên voi cái ác, cái xâu trong xã hôi.
Voi “ông vua phóng su Bác Kì” Vu Trong Phung, nhung
thiên phóng su “Com thây com cô”, “Ki nghê lây tây”... dã cho thây nôi
cay dáng cua nhung con nguoi cùng khô trong xã hôi cu và vach trân bô
mát vô nhân, tàn bao, dâm duc cua nhung con nguoi cua “nuoc me Dai
Pháp”.
Sau này, báo chí cách mang cung thua nhân trong chuc náng
quan lí cua báo chí có nôi dung “báo chí tham gia tích cuc vào cuoc dau
tranh chong các hiên tuong tiêu cuc trong doi song kinh tê - xã hoi, trong
to chuc Ðang và các co quan nhà nuoc.”
1
Chính V.I Lênin cung dòi hoi: “chính phu cùng phai duoc
du luan công chúng cua nuoc mình kiêm soát”
2
Vai trò cua báo chí trong công tác chông tiêu cuc trong kinh
tê-xã hôi thuc su duoc chính thuc thua nhân.Trong nhung nám chiên
tranh, ngoài vai trò cô dông tinh thân yêu nuoc, chông giác ngoai xâm và
xây dung Tô quôc Chu Nghia Xã Hôi, báo chí dã góp phân không nho
vào công tác chông nhung biêu hiên không tôt, nhung hành vi gây hai dên
uy tín cua Dang và xâm hai quyên loi cua nhân dân. Vai trò chông tham
nhung cung dã có tu rât lâu nhu vây nhung ý thuc cua nguoi làm báo
truoc kia còn e dè, so gây phuong hai dên danh du, uy tín cua Dang nên
cuôc dâu tranh chông tham nhung truoc kia trên báo chí chua thuc su lon,
chua thuc su sâu rông và làm nên nhung thay dôi trong ý thuc cua nguoi
dân nhung nám gân dây.
Trong thoi dai mo cua, giai doan dôi moi, báo chí cùng voi
các co quan chuc náng và nhung công dân yêu nuoc, quan tâm dên vân
mênh dât nuoc dã bát tay nhau tro thành môt thê chân kiêng vung chác
trong công tác chông tham nhung thuc su ngày hôm nay.
1
PTS.Duong Xuân Son, PTS. Dinh Ván Huong, Giang viên Trân Quang:Co so lý luân báo chí truyên
thông,NXB Ván Hoá Thông Tin, Hà Nôi, 1995,tr.89
2
V.I Lênin: Toàn tâp. tâp 35, Moscow, 1976,tr.20 (Ban tiêng Nga)
8
Trong giai doan mo dâu, dù còn gáp nhiêu khó khán: su lo
so không dám hop tác cua nguoi dân, su cua quyên uc hiêp cua các co
quan nhà nuoc có sai pham nhmung vân biêt cách loi dung yêu tô “không
minh bach” cua mình trong cuôc dôi dâu voi báo chí, su “không chính
thuc” cua thông tin báo chí... nhung trong hai nám 2005, 2006, nhung gì
mà báo chí Viêt Nam -dác biêt báo chí TP.HCM dã làm duoc thuc su
lon.Tiêng nói kháng dinh: “Nhà Nuoc Viêt Nam tuyên chiên voi tham
nhung” cung dã duoc ban bè thê gioi nhìn nhân qua bô mát cua báo chí.
Nhung gì báo Chí Viêt Nam làm duoc tao nên môt buoc
ngoát lon trong quá trình hôi nhâp cua dât nuoc. Nhung thành qua dat
duoc trong công tác chông tham nhung së duoc nhìn nhân ki luõng hon
qua phân 3.3 cua chuong 1 này.
3.2. Báo chí hiên nay voi vai trò chông tham nhung trong
cách nhìn nhân cua nhà nuoc và nhân dân:
Trên trang web chính thuc cua Dang Công San Viêt Nam,
nhà nuoc ta dã chính thuc thua nhân yêu tô quan trong trong quá trình
phát triên cua giai doan dôi moi: phan biên xã hôi. Phan biên xã hôi duoc
xem nhu môt nhân tô quan trong duy trì su ôn dinh cua xã hôi. Phan biên
xã hôi vach ra nhung thiêu xót, sai lâm, nhung quan diêm còn thiêu tính
thuc tê, mang náng tính duy ý chí. Phan biên xã hôi là thuc su cân thiêt
trong các lô trình thuc tê hoá các chính sách, làm trong sach bô máy nhà
nuoc cung nhu dành quyên làm chu thuc su vê tay nhân dân.
Cuôi nám 2006, báo Tuôi Tre có môt bài viêt: “Phan biên xã
hôi: nhân vât cua nám 2006”. Bài viêt nhu môt su chính thuc thua nhân
vai trò và nhung dóng góp tích cuc cua phan biên xã hôi trong quá trình
dât nuoc tiên vào hôi nhâp.
Voi báo chí, phan biên xã hôi duoc chính thuc thua nhân
cung chính làm nâng cao ý nghia, tiêng nói cua báo chí trong hê thông
quan lí xã hôi.
Voi công tác chông tham nhung trong nên kinh tê, báo chí
không chi là nhân tô “dâu tàu” dinh huong du luân mà còn là nguoi ban
song hành cho nhung cá nhân, tô chuc “không chính thuc” có thê góp
tiêng nói cua mình vào cuôc dâu tranh chung.
Chuc náng phan biên xã hôi, môt mang nám trong chuc náng
quan lí cua báo chí, dã duoc nhà nuoc thuc su quan tâm và coi trong. Hon
thê nua, nhân dân dã và dang thuc su ý thuc duoc vai trò và suc manh,
cung nhu tiêng nói cua mình trong công tác chông tham nhung.
3.3. Khái quát nhung thành qua mà báo chí dã dat duoc
trong công tác chông tham nhung trong nám 2006.Môt sô vu viêc tiêu
biêu duoc khao sát:
Cuôi nám 2006 vua qua, trang web cua Thanh Tra Chính
Phu công bô danh sách nhung vu án tham nhung nôi côm trong nám
2006. Sau dó, báo diên tu Vietnamnet (http://vietnamnet.vn) cung dua
9
vào nguôn tu trang Thanh tra chính phu công bô bang “phong thân” xêp
hang nhung vu án tham nhung lon nhât trong nám dã bi phanh phui. Xêp
theo thu tu, lân luot các vu án dó là :
"1. Ðung dau là vu án "con bac triêu dô" Bùi Tiên Dûng và tiêu cuc lon
o Ban Quan lý du án (DA) PMU18 Bo Giao thông Van tai (GTVT) bi
phanh phui khiên Bo truong GTVT Ðào Ðình Bình bi canh cáo và phai tu
chuc; tiêp dó là nguyên Thu truong Thuong truc Bo Giao thông Van tai,
nguoi duoc coi là 'có triên vong` bi bát.
17 to chuc và 40 cá nhân o Bo GTVT liên quan dã bi xu lý; mot so cán
bo cua ngành Công an liên quan dên 'chav` án bi dình chi công tác.
Chính phu dã phai xem xét và diêu chinh co chê quan lý von ODA.
2. Vu viêc cán bô lãnh dao thi xã Dô Son - Hai Phòng mang hàng chuc
manh dat có giá tri tiên tv duoc chia chác và mang di 'quan hê`. Nhùng
nguoi khiêu nai, to cáo thì bi trù dap, khai tru khoi Ðang.
Lên toi dinh diêm cua su hài huoc là ban án so tham duoc tuyên voi
50.000 dong tiên án phí cho các bi cáo và hình thuc nàng nhat là canh
cáo. Muc dích cua su can thiêp cua mot so lãnh dao Hai Phòng se duoc
làm sáng to trong thoi gian toi.
3. Vân dê nhà công vu biên thành nhà tu do báo chí phát hiên, diêu tra
và dua ra công luan dã khiên du luan ca nuoc quan tâm và bày to su buc
xúc. Van dê này lap tuc duoc dua lên bàn nghi su và dã làm nóng nghi
truong Quoc hoi và HÐND TP Hà Noi và TP.HCM.
Ông Hoàng Vàn Nghiên, ông Phan Vàn Vuong không duoc TP Hà Noi
bán cho 2 biêt thu mà 2 ông dang thuê o; ông Lê Ðuc Thúy - Thong doc
Ngân hàng Nhà nuoc Viêt Nam cùng dã phai tra lai nhà so 6 Lý Thái To
(Hà Noi) mua sai quy dinh.
4. Tiêp theo là vu siêu lùa Nguyên Dúc Chi cùng du án Rusalk và nhùng
su "uu ái" khó hiêu tu phía tinh Khánh Hòa.
5. Vu tiêu cuc mua sám thiêt bi o 38 buu diên tính, TP trên toàn quoc
tai các buu diên do trùm lua dao Nguyên Lâm Thái cam dau. Nguyên
Lâm Thái dã hoi lo hon 1 tv dong cho giám doc, Phó Giám doc, truong
phòng cua 9 buu diên.
10
Ðoi lai, nhiêu lãnh dao cua 38 buu diên tinh, TP dã ký hop dong mua bán
thiêt bi buu diên voi các công ty cua Nguyên Lâm Thái gây thiêt hai cho
nhà nuoc 45 tv dong.
6. Viêc cuu dai biêu Quôc hôi Mac Kim Tôn dã chi dao các truong trên
dia bàn tinh Thái Bình chi 20% tong tri giá so máy tính duoc láp dê chi
phí cho du án. Ðong thoi, ông Tôn dã ép 17 truong làm chung tu khong
dê rút ra gan 500 triêu dong trong vu Tran Thi ánh và nhùng nguoi có
liên quan dã lua mua cua các công ty hàng tràm máy tính, thiêt bi tri giá
hon 4,2 tv dong dê láp dàt cho khoang 20 truong hoc cua tinh theo mot
du án "ma".
7. Nhûng sai pham tai Vietnam Airlines cùng là mot trong 10 vu dình
dám cua nàm, Viêc Vietnam Airlines bao cho con mot so lãnh dao, bo
ngành di du hoc dù không du tiêu chuan, Nhùng thiêt hai trong viêc tra
máy bay, mua dong co hay mat 5,2 triêu euro tiên phat.
8. Dât rùng tai huyên ngoai thành Sóc Son (Hà Nôi) bi "bám nát"
nhung không duoc trong cây gây rung mà thay vào dó, các ngôi nhà cu
lan luot moc lên. Phan lon nhùng nguoi dung tên dên tu Hà Noi, chuyên
doi muc dích su dung, xây dung công trình, làm trang trai, nhà hàng, biêt
thu, nhà nghi cuoi tuan...
9. So tiên sai pham không lon nhung vu xà xeo tiên cúu tro o Huong
Son, Hà Tînh 'xung dáng` duoc dung trong danh sách 10 vu tham
nhùng, lãng phí cua nàm 2006.
Không có bat cu ai bi truy cuu trách nhiêm hình su trong vu án tham
nhùng voi hành vi nghiêm trong: "Xeo" tiên cuu tro nhân dao o huyên
Huong Son. Vu viêc bi "chìm xuong" tu nàm 2004 dên nàm 2006 moi bi
báo chí "khui" ra.
Phó Thu tuong Truong Vinh Trong (Truong ban Noi chính Trung uong,
Phó Thu tuong dàc trách vê chong tham nhùng) dã truyên dat ý kiên yêu
cau tinh Hà Tinh phai làm rõ, xu lý nghiêm vu viêc tu ngày 25/8.
10. Nhûng gian lân trong kv thi tôt nghiêp nám 2006 tai mot so hoi
dong thi cua Hà Tây dã châm ngòi cho ca nuoc phát dong phong trào nói
không voi tiêu cuc trong thi cu. `
3
3
Nguôn: Trang web thanh tra chính phu, báo Vietnamnet: ngày …..
11
Qua cách xêp hang cua trang Thanh Tra Chính Phu mà to
Vietnamnet dã châp nhân, ta có thê nhân thây cách xêp hang này dua trên
quy mô tham nhung, muc dô thiêt hai mà nhung cá nhân, tô chuc tham
nhung gây ra trong quá trình tìm kiêm và loi dung nhung kë ho cua luât
pháp và tuoc vi cua ban thân ho.
Cung trong bang xêp hang, ta cung nhân thây, tât ca các vu
viêc tham nhung nêu trên dêu có su tham gia tích cuc, sát sao và sâu sác
cua các to báo trong ca nuoc. Có nhung vu viêc do báo chí dia phuong
phanh phui, cung có nhung vu do các co quan diêu tra tiên hành diêu tra
song song voi su tro giúp cua báo chí. Cung có nhung vu án, nho câu nôi
là báo chí, nhung nhân chung tu bóng tôi và su im láng dã buoc ra cung
câp nhung thông tin quan trong, nhiêu khi mang tính chât buoc ngoát cho
quá trình diêu tra.
Tât ca các vu viêc nôi côm nêu trên, cùng voi hàng trám sai
pham voi bô mát thât cua nhung cá nhân, tô chuc lông quyên truc loi
khác dã duoc báo chí dê câp dên. Trong dê tài nghiên cuu này, vì thoi
gian han hep và kha náng cua nguoi viêt còn thâp, chúng tôi chi su dung
hai trong sô 10 vu viêc nêu trên dê làm cán cu phân tích vai trò, anh
huong, tác dông cua báo chí voi công tác chông tham nhung trong nên
kinh tê Viêt Nam nám 2006, dó là 2 vu viêc: vu án con bac triêu dô Bùi
Tiên Dung và vu viêc biên nhà công thành nhà tu (xêp vi trí lân luot là
thu 1 và thu 3 trong bang xêp hang nêu trên).
Tóm lai:
Nên kinh tê trong giai doan hôi nhâp voi nhung tiên bô vuot
bâc dòi hoi Viêt Nam phai kiên quyêt dâu tranh chông tham nhung, xây
dung môt môi truong kinh tê trong sach, lành manh và thu tuc thông
thoáng. Trong cuôc chiên chông tham nhung dó, báo chí voi chuc náng
quan lí xã hôi dóng vai trò là câu nôi cua nhân dân dê tiêng nói cua nhân
dân tro thành tiêng nói “phan biên xã hôi” làm cho hê thông quan lí trong
sach, thuc tê hon, nên kinh tê phát triên vung manh và ôn dinh hon. Báo
chí thuc su là luc luong tiên phong trong cuôc chiên chông tham nhung
và là hình anh tiêu biêu kháng dinh quyên làm chu, ý thuc làm chu thuc
su cua nhân dân nuoc Viêt Nam dôc lâp.
Tuy nhiên, hành trình cua báo chí trong cuôc chiên cam go
dó thuc su không dê. Trong chuong tiêp theo, chúng ta së dê câp dên vai
trò cua báo chí trong công tác chông tham nhung voi nhung khía canh và
nôi dung khác nhau cua nó.
Chuong 2:
Vai trò cua báo chí trong công tác chông tham nhûng.Nhûng thê hiên
cua vai trò dó trong nám 2006:
12
1. Khao sát nhung vu viêc và nhung su kiên tiêu biêu cua công tác
chông tham nhung :
Trong nám 2006 dã có nhiêu su kiên tiêu biêu tao nên nhung buoc
ngoát manh më trong nên kinh tê Viêt Nam. Sau khi chính thuc gia nhâp
tô chuc WTO (ngày 7/11/2006) chúng ta dã thu hút duoc su chú ý và uu
ái dác biêt cua các nhà dâu tu nuoc ngoài. Dác biêt, ngay tu truoc khi
buoc ngoát WTO dên voi ta, thi truong Viêt Nam vân duoc dánh giá là
môt thi truong thuc su tiêm náng và môi truong kinh doanh khá ôn dinh,
không có nhung bât ôn vê chính tri.Su kiên hãng Intel chính thuc xây
dung môt nhà máy san xuât linh kiên diên tu o Viêt Nam chính là thành
công thuc su có ý nghia cua nám. Tât yêu trong quy luât kinh tê, khi các
ông trùm kinh tê dô vôn vào dâu, së có hàng ngàn công ty vua và nho
khác “noi theo” khiên cho nên kinh tê Viêt Nam có duoc buoc ngoát do
huy dông duoc luong vôn không lô trong môt thoi gian ngán.
Tuy nhiên, cung trong môt nám dây su kiên này, nhà nuoc ta phai
thuc su kiên quyêt chông tham nhung nêu muôn su phát triên nhay vot
này có thê o lai lâu dài voi cuc diên kinh tê Viêt Nam. 10 su kiên tham
nhung hàng dâu mà chúng tôi nêu theo su xêp hang cua thanh tra chính
phu và su công nhân cua báo chí ca nuoc o phân 3.3 chuong 1 chính là bô
mát biêu hiên cho nhung thành công cua cuôc chiên cam go dó. Trong dê
tài này tôi chon hai su kiên diêm o thu hang 1 và 3 dê phân tích: vu án
con bac triêu dô Bùi Tiên Dung và vu viêc biên nhà công thành nhà tu
2 Khái quát vê nhung su kiên dó:
Vu án “con bac triêu dô Bùi Tiên Dung” có thê khái quát nhu sau:
Sau duong dây cá dô bóng dá và nhung vêt nho lon cua các câu thu Viêt
Nam o Seagame 23 vê hành vi bán dô, các co quan chuc náng bát dâu dê
mát toi mang tôi pham cá dô trong thê thao mà có lë tu lâu dã phát triên
nhung chê tài chua du manh và chua duoc su chú ý theo dõi nhu môt loai
hình tôi pham nguy hiêm.
Môt duong dây cá dô lon duoc phoi bày voi nhân vât chính là Bùi
Tiên Dung, tông giám dôc PMU18 (Ban quan lí các du án 18, truoc thuôc
Bô Giao Thông Vân Tai). Voi vai trò là là nguoi nám quyên lon nhât
trong môt co quan có chuc náng và nhiêm vu : 'thay màt chu dau tu quan
lý quá trình dau tu và xây dung các công trình giao thông do bo giao;
giao dich, tiêp xúc voi các to chuc trong và ngoài nuoc dê tìm nguon von
cho các du án do ban quan lý. PMU 18 luôn duoc uu ái giao cho quan lý
hàng tràm triêu USD tu nguon von ODA, von trái phiêu chính phu... dê
dau tu ha tang giao thông. PMU 18 dang là chu dau tu cua nhiêu du án
lon nhu QL18, QL10, QL2, cau Ðà Ráng, cau Bãi Cháy (muc dau tu
2.142 ti dong)... PMU18 dang duoc tuyên chon tu van cho du án xây
dung duong cao toc trên QL3 có von dau tu 3.533,4 ti dong.`
4
, ông Bùi
4
Tuân Phùng :Nhung du án tai tiêng; báo Tuôi Tre, sô ngày 19-01-2006
13
Tiên Dung dã loi dung chuc quyên, su dung bât hop pháp sô tiên không
lô cua PMU18 và dùng các hình thuc móc nôi án bot, gian lân dê rút
nhung khoan tiên không lô tính lên dên con sô triêu USD dê cá dô bóng
dá, bao gái, nhâu nhet, án choi ngút troi. Có nhung con sô vê thiêt hai các
công trình do PMU18 dã có bàn tay Bùi Tiên Dung cùng dông bon nhúng
vào làm du luân sung sôt: Du án câu Hàm Rông-Thanh Hoá (sau dôi tên
là câu Hoàn Long) vôn táng 2.7 lân nhung vân sut lún, bên phà Minh
Châu (Ba Vì-Hà Tây) xây xong không thê dua vào su dung, quôc lô 2 vua
xây xong 3 tháng dã xuông câp nghiêm trong...
Trong duong dây cá dô Bùi Tiên Dung, các co quan diêu tra còn
lân ra manh môi cua nhung hành vi pham tôi cua thu truong bô Giao
Thông Vân Tai Nguyên Viêt Tiên, hành vi tô chuc dánh bac cua Bùi
Quang Hung (Cán bô Canh sát giao thông công an Hà Nôi) và hàng loat
các quan chuc khác cua bô sâu PMU18 dang cùng nhau dôt nhung khoan
dâu tu không lô tu vôn vay nuoc ngoài cua Viêt Nam vào nhung canh bac
bóng dá.
Vu PMU18 duoc xem là vu tham nhung lon nhât trong nám voi các
tình tiêt nghiêm trong anh huong lon dên uy tín cua nên kinh tê Viêt
Nam.Nhung cung chính tu vu án này, nhà nuoc ta chính thuc tuyên chiên
voi tham nhung.
Khác voi hành vi tham nhung tráng tron và có hê thông trong nhiêu
nám cua Bùi Tiên Dung và dông bon trong vu PMU18, vu “biên nhà công
thành nhà tu” có tâm dô “nhe” hon nhung lai mang nhiêu yêu tô cho thây
nhung de doa tiêm ân trong bô máy hành chính dã lôi thoi nhung vân
chua duoc nâng câp cua nhà nuoc ta.
Nhung ngôi nhà công có giá tu 1 ti dên nhiêu ti dông Viêt Nam
trong nhiêu nám bi bo quên hoác su dung sai muc dích dã duoc “hoá giá”
dê các quan chuc câp cao có thê mua lai dê dàng voi giá vài trám triêu
hoác có khi chi vài chuc triêu dông. Môt phóng su ngán cua truyên hình
Viêt Nam trong môt chuong trình thoi su buôi tôi dã cho thây diên mao
môt cán nhà 4 tâng khang trang o dia chi sô 6, Lý Thái Tô, TP Hà Nôi
vôn truoc kia là nhà công vu voi vi trí dác dia o trung tâm TP Hà Nôi giá
có thê lên dên vài chuc ti dông dã duoc hoá giá bán cho thông dôc ngân
hàng nhà nuoc Lê Duc Thuý voi giá chi 476 triêu dông , duoi dang nhà o
cho cán bô nhà nuoc.
Theo sau dó là hàng loat các diêu tra vê ngôi nhà mà ông Thuý dã
mua duoc môt cách bât hop lí này, các co quan diêu tra, co quan báo chí
dã có thê lên danh sách hàng ngàn cán nhà công vu voi thiêt kê dát tiên,
vi trí dát giá dã duoc hoá giá bán cho các quan chuc ngành, dia
phuong...câp cao voi giá re mat.
Cuôc dâu tranh kiên trì voi kiêu “tham nhung biên tuong” này gioi
báo chí dã làm rât nghiêm túc và dã giúp dõ các co quan diêu tra, giúp
cho hành lang chinh lí nhung luât vê nhà công vu duoc hoàn chinh.
14
Hai vu án tiêu biêu mà chúng tôi vua khái quát cho thây muc dô
leo thang tham nhung trong hê thông công quyên có dâu hiêu gia táng
nhung dã bi kiên quyêt vach trân dên cùng. Trong hai vu án này, dôi
tuong dêu bi xã hôi lên án gay gát, bi các co quan truy cuu trách nhiêm và
báo chí dã tro thành câu nôi giua nhân dân và chính quyên trong cuôc dâu
tranh chung dó.
3. Vai trò cua báo chí trong các giai doan dâu tranh cua các chiên
dich, su kiên dó.
Vai trò cua báo chí trong hai su kiên dó có thê thây rât rõ.
Dâu tiên, voi chuc náng tu tuong trong ban chât cua mình, báo chí dã su
dung nhuân nhuyên ba hoat dông có tính dây chuyên trong hoat dông
truyên thông dai chúng là: tuyên truyên, cô dông và tô chuc.
Cùng voi viêc su dung thông tin hô tro tu co quan diêu tra hình su
voi su tìm tòi, diêu tra cua tu thân các nhà báo, các thông tin moi, nóng
hôi và trung thuc trong vu án PMU18 voi nhung chân dung moi vê các ke
pham tôi, thông tin moi vê các nhánh cua duong dây cá dô triêu dô cua
Bùi Tiên Dung và dông bon, thông tin vê các công trình giao thông bi
“rút ruôt” có liên doi dên nhung khoan tiên không lô mà Buì Tiên Dung
chiêm doat...duoc dua ra truoc công luân. Nhung thông tin moi vê vu án
trên các báo Tuôi Tre ngày và online, Thanh Niên ngày và online, Tiên
Phong...liên tuc duoc câp nhât dên ban doc và nhung thông tin dó thuc su
mang dô dáng tin cây cao và ý nghia lon dôi voi ban doc. Công tác tuyên
truyên vê chông tham nhung dã bát dâu manh nha và hình thành trong
tâm thuc nguoi dân, nguoi dân phai ý thuc hon vê vai trò cua mình trong
dâu tranh vì su nghiêp xây dung và bao vê Tô quôc.
Cung trong công tác tuyên truyên dâu tiên dó, báo chí dã cô dông: dã thê
hiên rõ chính kiên cua mình dôi voi nhung tên tôi pham dâu xo, cho thây
tiêu su tiêm náng co bac cua Bùi Tiên Dung tu nhung nám còn thiêu niên
và lí giai các hành vi bao nguoc cua y khi thuc hiên nhung “thuong vu”
không lô nhu vây. Dáng nói là, trong quá trình tuyên truyên dó, báo chí
dã nhân duoc su ung hô to lon cua nguoi dân.Nhung to báo online nhu
Vietnamnet có hán ca diên dàn lon cho ý kiên cua ban doc vê vu PMU18,
báo Tuôi Tre nhân duoc nhiêu hiên kê cho công tác chông tham nhung tu
ban doc là moi tâng lop trong xã hôi.
Dác biêt hon nua, trong quá trình diêu tra cua các co quan công an,
nhiêu uân khúc và diêm den cua vu án có lë không thê khám phá ra duoc
nêu không có nhung loi khai cung, tu thú, nhung don thu tô cáo hoác truc
tiêp tô cáo thông qua kênh báo chí cua nhiêu dôi tuong có liên quan.
Nhung nu sinh viên vôn duoc xem là dô choi trong nhung cuôc truy hoan
cua nhung dai gia tham nhung dã dám nói lên nhung suy nghi, khai báo
nhung thông tin quan trong vê các dôi tuong trong bóng tôi chua bi xem
xét dên. Cách làm viêc nghiêm túc, thái dô tôn trong ban doc và phuong
pháp xu lí thông tin khoa hoc cua các toà soan báo voi các biên tâp viên,
15
nhà báo có lâp truong tu tuong vung vàng, kiên thuc chuyên môn cao...
dã giúp các dôi tuong có liên quan ý thuc duoc vai trò cua mình trong
chuyên án dác biêt nghiêm trong này.
Môt sô ý kiên ban doc trên báo Tuôi Tre duoc trích dáng sau dây mang
nhiêu thông tin tích cuc và thê hiên duoc hình anh cu thê cua hiêu qua
dinh huong du luân cua báo chí :
'Ông ta là ai? Huong nhùng tài san, cua cai cua xã hoi do nguoi dân
trong xã hoi dóng góp nên tu các khoan phí và thuê...dê tan tâm tan luc
phuc vu cho dân nhu thê u?! Có suy nghî gì khi nám nhûng dông tiên
mô hôi nuóc mát cua dân (tân tuy dóng góp dê xây dung, chân hung xã
hôi) vung vãi ra tân nuóc ngoài trong nhûng cuôc do den nhu vây? Sao
dã nghe phong phanh vê tình trang àn choi, co bac cua cán bo, dang viên
cua mình mà các cap trên không quan tâm, không dê ý diêu tra, that quan
liêu! Nguòi dân chúng tôi không cân nhûng nhûng nguòi cán bô Dang
viên tôi. Chúng tôi cân nhûng nguòi cán bô có ý thúc, có nhân tâm,
truóc môi hành dông dêu suy nghî mình làm vì ai, cho ai và có loi gì
cho dân tôc, cho tô quôc.
hoanglan@yahoo.com
Ðúng là cháng còn gì dê bình luan ca, sao lai phai cho dên gio này moi
nghi toi chuyên thanh tra? Có cam giác nhu dung dên dâu... sai pham
dên dó. Còn bao nhiêu lãnh dao Tong này, Công ty kia nhu vay?
ho_huu_quan@hcm.fpt.vn
Dân thì còn rât khó, dât nuóc thì xêp hang trên thú 100 mà có ông tông
giám dôc xài tiên nhu thê.Tiên dâu xài nhu vay??? Tham nhùng
chu o dâu ra! Nêu tôi là mot nhà báo thì luong tâm tôi không thê ngu yên
duoc khi ông tong giám doc này chua di tù và bi tich thu toàn bo tài san
cua ông ta. Dân còn khô lám, còn rât nhiêu nguòi không có gao án và
tre em nhiêu noi không có tiên di hoc. Mong các anh nhà báo hãy phát
huy hêt trách nhiêm cua mình dê tiêu diêt tham nhûng.
tomytttvn@yah
oo.com`
5
Nhung doan trích dân trên dây voi nhung dòng dã duoc in dâm thê hiên
duoc kiên thuc cua nguoi viêt vê hiên tuong tham nhung, thê hiên duoc ý
thuc và vai trò công dân cua ho, ý thuc vê thuê, ý thuc vê vi trí cua dât
nuoc còn bé nho trên truong quôc tê. Nguoi viêt thuc su thê hiên nôi buc
xúc rât riêng, rât cá nhân nhung cung là thât phô biên – voi tu cách nhung
5
Ban doc báo Tuôi Tre: Tông giám dôc cá dô 1,8 triêu USD là ai?, báo Tuôi Tre, sô ngày 18-01-2006
16
công dân yêu nuoc. Chính nhung bài viêt mang dung luong thông tin
thích hop, dánh giá dúng ban chât cua vu viêc (mà o dây là vu PMU18)
và dua ra nhung thông tin dúng dán vê su viêc khiên nhân thuc cua nguoi
dân vê su kiên cung dúng dán và nhung thông tin dó dã thuc su góp phân
xây dung ý thuc cho ho voi nhung công viêc chung mà trách nhiêm thuôc
vê ca công dông.
Cùng voi nhung nôi dung tuyên truyên dúng dán nhu dã phân tích o trên,
báo chí trong nuoc giai doan này còn su dung hình thuc cô dông – môt
nôi dung khác thuong dan xen, di liên voi hoat dông tuyên truyên dê gia
táng luong thông tin, gia táng suc manh doàn kêt toàn dân trong cuôc
chiên chông tham nhung. Hình thuc cô dông duoc khai thác o nhung nôi
dung nhu: cung câp thêm thông tin và nhung tu liêu sâu sác vê môt co
câu quan lí cua bô Giao Thông Vân Tai vôn còn nhiêu xa la voi nguoi
dân dó chính là hình thuc “Ban quan lí du án PMU”. Hay sâu sác hon, có
báo còn dua nhung phân tích cua các giáo su, tiên si kinh tê vê hoat dông
và nhung bât câp trong hoat dông cua hình thuc ban quan lí kiêu này –
vôn là “truyên thông” cua bô Giao Thông Vân Tai. Nhiêu báo cung dua
các thông tin “nóng” vê nhung nhân vât nôi côm voi bang “phong thân”
tiên án tiên su có liên quan dên vu án và các tình tiêt cua vu án nhu lich
su co bac cua Bùi Tiên Dung
6
, hoác thông tin vê nhung món tài san
không lô còn nám trong quÿ den cua các dôi tuong trong vu án, nhu bài
viêt vê tài san cua ông Nguyên Viêt Tiên (thu truong bô Giao Thông Vân
Tai)
7
...
Nhung thông tin nhu vây, di cùng voi thông tin liên tuc vê tiên trình diêu
tra cua các co quan công an, dã giúp nguoi dân có duoc cái nhìn toàn cuc,
không bi roi vào tình trang phiên diên vê vu án này.
Sau quy trình tuyên truyên, cô dông, báo chí bát tay vào khâu “tô chuc”:
là khâu cuôi cùng thê hiên kêt qua cua nhung thông tin dã duoc dua ra
trong môt thoi gian dài. Báo chí thuc hiên công tác tô chuc báng cách
phát dông nhung chuong trình hiên kê, hành dông cu thê trong công tác
chông tham nhung. Ban doc tro thành môt kênh thông tin tu giác cung
câp nhung thông tin quý giá cho viêc làm trong sach bô máy hành chính o
các dia phuong tu thâp dên cao. Cung trong quá trình “tô chuc”, báo chí
dã cùng voi các co quan ban ngành có nhung buôi trao dôi, giao luu cân
thiêt dê nhung ý tuong vê các ban chông tham nhung duoc ra doi môt
cách hoàn chinh sau này.Du luât chông tham nhung cung duoc dua ra cho
nhân dân góp ý và sua chua truoc khi dua vào thuc hiên.
Sau quá trình phân tích nhung cách thuc báo chí dã su dung trong công
tác chông tham nhung ta có thê nhân thây vai trò cua báo chí rât quan
6
Xem Minh Quang: Tông giám dôc cá dô 1.8 triêu USD dã ra trình diên, Tuôi Tre, sô ngày 19-01-
2006.
7
Xem : Ông Nguyên Viêt Tiên có tài san hàng chuc ti dông ?, Công An Nhân Dân, sô ngày 01-04 –
2006.
17
trong. Báo chí dóng vai trò là câu nôi dê nhân dân hiêu nhung giai doan
cua cuôc chiên chông tham nhung, giúp nhân dân cung câp thông tin cho
quá trình diêu tra, giúp các co quan diêu tra có thêm nhung “thông tín
viên” tu nguyên tu giác và có ý thuc công dân tham gia vào cuôc chiên
chông tham nhung. Vai trò cua báo chí duoc xem nhu môt gút nôi xiêt
chát và tông hop suc manh, kha náng cua Dang và Nhà Nuoc cùng voi
nhân dân khi phai giai quyêt, xu lí nhung công viêc chung có anh huong
dên vân mênh toàn dân tôc.
Trong vu “biên nhà công thành nhà tu” mà các báo dã khai thác cung cho
thây vai trò to lon cua báo chí. Báo Chí voi suc manh chu dao là du luân
quân chúng dã buôc các cá nhân dang giu nhung vai trò quan trong trong
hê thông quan lí nhà nuoc nhung không ý thuc vê vi trí cua mình, lo thu
vén, vo vét cho túi riêng. Nêu không phai vì du luân lên án quá gay gát có
lë ông Lê Duc Thuý dã không “nhe nhàng” tra lai ngôi nhà sô 6, Lý Thái
Tô, TP Hà Nôi cho ngành Ngân Hàng boi ông dang dung o vi trí rât cao,
ai có thê “ván” ông nêu không phai là nhân dân?
Báo chí có vai trò rât lon trong công tác quan lí xã hôi. Nhung quan diêm,
su kiên mà báo chí dã nêu ra duoc phân tích o trên dã góp phân giúp
nhung trât tu xã hôi co ban và dúng dán duoc phân nào chinh dôn và sua
chua lai tôt hon. Nêu không có báo chí, công tác quan lí cua Nhà Nuoc
gáp nhiêu khó khán, liên hê giua nhân dân voi chính quyên không kháng
khít, nhung mâu thuân và xung dôt khó có thê duoc giai quyêt.
Trong công tác chông tham nhung o Viêt Nam hiên nay, báo chí dã thê
hiên vai trò là nguoi dinh huong du luân và dân dát du luân môt cách rât
dúng dán.
Tóm lai, nhà nuoc ta dã ý thuc rât vung vàng vê vai trò cua báo chí trong
công tác chông tham nhung dây cam go này. Voi chuc náng tu tuong và
chuc náng quan lí, báo chí dã thê hiên thành công và làm tôt nhiêm vu
cua nguoi “thu kí cua thoi dai”.
4. Nhung thành qua dat duoc và nhung tôn tai còn lai khi báo chí
vào cuôc phôi hop cùng các co quan diêu tra:
Nhung thành qua dat duoc trong công tác chông tham nhung
trong nám 2006 vua qua thuc su là nhung vòng nguyêt quê tôn vinh su
cân mân, miêt mài cua nguoi làm báo.
Quá trình dâu tranh gian khô nhung kiên quyêt, nguoi làm
báo dã kiên tâm khai thác duoc nhung thông tin có ý nghia lon, ý nghia
thiêt thuc voi công tác diêu tra cua các con quan ban ngành và có ý nghia
trong viêc hình thành quan diêm vung vàng cua nhân dân trong nhung su
kiên dó.
Nhung thành qua dat duoc có thê duoc do báng nhung vu xu
kiên bi “lãng quên” dã duoc lât lai, nguoi oan duoc minh oan, ke có tôi
18
chiu tôi. Tuy nhiên, thành qua thuc su lâu dài chính là xây dung ý thuc
xem chông tham nhung là trách nhiêm công dân trong quân chúng nhân
dân. Tu sau vu PMU 18, trong xã hôi xuât hiên hàng loat nhung nguoi lao
dông vôn luôn tu xem mình “thâp cô bé hong” dên tô cáo ,vach trân bô
mát cua nhiêu quan tham, cho thây nhung báng chung quý giá kêt tôi
nhung ke pham tôi dang có kha náng thoát tôi.
Thành qua cho riêng ngành báo chí là kinh nghiêm. Nguoi
làm báo, qua nhung su kiên lon ây, càng hiêu rõ hon vê vi trí, vai trò cua
ngòi bút mình dang nám giu, ý thuc duoc trách nhiêm công dân, trách
nhiêm nhà báo trong chông tham nhung.
Nhung su viêc ây qua di cung dê lai nhung kinh nghiêm
“trân mac” dây thu thách mà môi nguoi làm báo buôc phai kiên mình dón
nhân. Các toà soan báo trong ca nuoc cung có thêm kinh nghiêm trong xu
lí thông tin kiên tung, chông tham nhung ... Báo chí Viêt Nam dã thuc su
ngày càng chuyên nghiêp hon.
Tuy nhiên, trong nhung thành qua dó cung còn có nhung tôn
tai.Nhiêu khi vì quá buc xúc trong công tác chông tham nhung, nhung toà
soan dã dáng nhung bài báo do công tác viên gui vê mà không thâm dinh,
cân nhác ki luõng dê thông tin duoc dáng lên thuong sai lêch, châm câp
nhât và châm sua chua sai sót.
Cách xây dung ý thuc phan biên trong nhân dân cua các toà
soan báo còn chua cao. Hâu hêt ban doc chi biêt phan biên cuôc chiên
chông tham nhung o nuoc ta chu chua thuc su ý thuc mình cung cân phai
bát tay vào làm nhu vây. Nhiêu khi thông tin dua sai lêch, môt chiêu cung
dân dên hoang mang trong tâm lí, cuôc sông cua nguoi dân. Nhiêu khi
cách dua bài voi nhiêu tin tuc vê cái xâu hon cái tôt dã khiên nhiêu nguoi
Viêt nhìn nhân không tôt vê bô máy chính quyên nhà nuoc. Dó cung là
môt nguyên nhân dê hê thông phan dông o nuoc ngoài có co so manh nha
hành dông. Nhung yêu kém dó trong công tác dâu tranh cua các co quan
báo chí voi tham nhung cân duoc khác phuc, cân duoc thay dôi thuc su.
5. Nhung khu vuc báo chí không duoc xâm pham:
Trong diêu 10, chuong III, Luât Báo Chí cua nhà nuoc Công
Hoà Xã Hôi Chu Nghia Viêt Nam dã quy dinh rõ báo chí không duoc
thông tin nhung nôi dung sau dây: bí mât nhà nuoc, bí mât quân su, an
ninh, kinh tê...và các bí mât khác do pháp luât quy dinh, các nôi dung
thông tin sai su thât, các nôi dung thông tin có thê gây kich dông bao luc,
chiên tranh
8
...
Chính vì thê trong công tác chông tham nhung nhung nôi
dung thông tin mà báo chí dua cung không duoc soi mói vào các yêu tô
có thê phuong hai dên an ninh quôc gia, chu quyên lãnh thô hoác có thê
gây ra bao loan.
8
Xem Quôc Hôi nuoc Công Hoà Xã Hôi Chu Nghia Viêt Nam : Luât báo chí, chuong III, diêu 10.
19
Môt trong nhung hình anh tiêu biêu cho khu vuc câm xâm
pham này là nhung thông tin báo chí dua vê chât luong tiên polime, cách
khai thác gây nhiêu kích dông, tiêt lô bí mât quôc gia. Chính vì thê dã có
không ít báo (báo Thoi Dai, Bao Vê Pháp Luât) bi buôc dình ban, báo
Tuôi Tre, Thanh Niên nhân ki luât.
Dây cung là môt trong nhung nôi dung mà nhà báo phai chú
ý nhiêu khi tham gia khai thác các thông tin nhay cam trong công tác
chông tham nhung vì nhung quan chuc tham nhung thuong nám trong bô
máy lãnh dao. Các nhà báo cân phai biêt dâu là diêm dung cua thông tin
và gioi han.
6. Khái quát mô hình phôi hop cua báo chí và co quan diêu tra
trong công tác chông tham nhung trong nên kinh tê:
Sau nhung phân tích dã làm o trên, chúng tôi khái quát vê
công tác báo chí chông tham nhung mà báo chí cùng các co quan diêu tra
dã tiên hành trong thoi gian qua.Mô hình này dua hoàn toàn trên chu kiên
cua tác gia chác chán không thê tránh khoi sai sót tuy nhiên chúng tôi
nghi su khái quát này là cân thiêt nên vân dua vào nôi dung dê tài :
7. Kháng dinh vai trò cua báo chí trong công tác chông tham nhung
trong nên kinh tê Viêt Nam trong giai doan dôi moi.
Qua nhung phân tích và khái quát dã làm o chuong 2, chúng
ta có thê thây rõ vai trò hêt suc quan trong cua báo chí trong công tác
chông tham nhung trong nên kinh tê Viêt Nam trong giai doan dôi moi
hiên nay.
Báo chí trang bi tri thuc thuc tiên cho nhân dân, cung câp
cho nhân dân nhung thông tin anh huong dên doi sông cua ho, giáo duc
tu tuong và ý thuc cua nguoi dân voi nhung trách nhiêm chung cua ca xã
hôi.
Dôi tuong tham nhung Báo chí
Nhân dân
Co quan diêu tra
20
Báo chí tro thành môt luc luong giám sát công viêc chung
cua bô máy nhà nuoc và hoat dông cua nhân dân, cung câp thông tin và
uôn nán kip thoi nhung biêu hiên chêch huong trong quá trình phát
triên.Dông thoi qua dó, báo chí góp phân làm trong sach, vung manh bô
máy hành chính nhà nuoc và thúc dây nên kinh tê phát triên, triêt tiêu
nhung rui ro ngay tu nhung mâm mông ban dâu.
Cung qua kênh thông tin báo chí, chúng ta quang bá vê môt
hình anh Viêt Nam voi môi truong dâu tu lành manh, trong sach và là
diêm dên hua hen cua nhung nhà dâu tu sáng suôt.
Báo chí cùng voi nhân dân tham gia xây dung nên kinh tê
moi, xây dung tuong lai vung manh cho dât nuoc.
Chuong 3: 1uong lai cua báo chí trong công tác chông tham nhûng
trong nên kinh tê Viêt Nam sau này:
1. Nên tang cho su phát triên cua báo chí o mang công tác này:
Nên tang cho su phát triên cua báo chí trong công tác chông tham
nhung là rât rõ ràng. Trong bât kì nên kinh tê nào cung tôn tai
nhung mát tôi không thê tránh duoc. Nhung diêm den dó gây ra
nhung bênh tât trong nên kinh tê, làm trì trê su phát triên. Su dâu
tranh không ngung là nhân tô luôn cân thiêt dê dây su phát triên
không bao gio ngung lai. Chính trong su dâu tranh dó, báo chí hiên
huu và là nhân vât không thê thay thê. Nhiêm vu cua báo chí trong
môt quôc gia dang có nhung tiên bô vuot bâc vê kinh tê không chi
là quang bá hình anh, bô mát kinh tê quôc gia mà còn là hành dông
dâu tranh không ngung voi nhung biêu hiên tham nhung, lãng phí
có nguy co làm tut giam uy tín cua môi truong hoat dông kinh tê
trong nuoc.
Nhung trên hêt, voi chuc náng tu tuong và quan lí xã hôi, chông
tham nhung là môt phân nhiêm vu cua báo chí nuoc ta.
2. Chính sách cua nhà nuoc dôi voi báo chí trong công tác chông
tham nhung nhung nám sau này:
Truoc dây, trong co chê bao câp, viêc công khai dâu tranh voi
nhung biêu hiên xâu cua hoat dông kinh tê chua duoc chú trong,
thâm chí bi xem nhe. Nhung trong giai doan dôi moi, vai trò phan
biên xã hôi, dâu tranh chông tham nhung cua báo chí duoc nhân
manh và nhung thành công trong mang nôi dung này duoc xem
nhu nhung diêm son và vinh quang dành cho nguoi làm báo.
Chính nhung nhà lãnh dao hàng dâu cua nuoc ta hiên nay nhu thu
tuong Nguyên Tân Dung, phó thu thuong Nguyên Sinh Hùng...
cung khuyên khích và dát trách nhiêm chông tham nhung môt phân
lên các co quan báo chí. Dó là nhiêm vu quan trong cua báo chí
trong giai doan hiên nay.
21
4. Nhung han chê cân khác phuc:
Không thê phu nhân nhung thành qua mà báo chí dã làm duoc
trong nám vua qua nhung cung có nhung han chê mà chúng tôi dã
dê câp dên trong phân 4 cua chuong 2. O dây, chúng tôi không
nhác lai nhung han chê dó mà nêu ra môt vài diêm cân khác phuc
dê công tác chông tham nhung cua báo chí trong giai doan sáp toi
së có nhiêu thuân loi hon.
Dâu tiên, dó là vê trình dô nhân thuc và kiên thuc chuyên ngành
cua các nhà báo, biên tâp viên và ca Tông biên tâp. Nhiêu nhà báo
chua thuc su hiêu cum tu “bí mât quôc gia” hoác cô tình không
hiêu cum tu dó trong Luât Báo Chí và vô tình dã khai thác các
thông tin dó dem lai bât loi cho công tác quan lí cua môt sô co
quan, ban ngành, thâm chí náng nê hon là làm mât uy tín cua quôc
gia.
Hon thê nua, nhiêu phóng viên chua nhìn nhân dúng dán hâu qua
khi thông tin duoc lan truyên nên cách lua chon chu yêu huong vào
thi hiêu tò mò cua nguoi doc, hê cái gì la là dua hêt lên mà không
hiêu nhung cái la dó có thê làm chao dao ca nên kinh tê nhu vu tiên
Polime vua qua.
Chính vì thê, công tác tu tuong và dào tao nghiêp vu thuong xuyên
cho nhà báo nên duoc các toà soan chú trong dâu tu và dôi moi nôi
dung dào tao hon nua cho phù hop voi yêu câu cua thoi diêm moi.
Thu hai, chúng ta cung cân phai nhìn nhân ráng các co quan công
quyên nhà nuoc ta vân hoat dông theo môt co chê “dóng” và ngai
giao tiêp voi bên ngoài. Chính trong “cái giêng” dó, nhung quan
chuc tham nhung dó tha hô tung hoành, làm vua môt cõi. Và cung
trong co chê “dóng” dó, quyên duoc thông tin cua nhà báo bi xâm
pham. Nhiêu co quan không trung thuc khi trao dôi và cung câp
thông tin voi báo gioi nhung nhung chê tài xu phat cho hành vi này
lai không rõ ràng.Chính vì thê, nhà báo lâm vào thê “gong kìm”
cua thông tin chính thuc và thông tin hành lang. Dôi khi giá tri giua
nhung thông tin ho duoc cung câp voi thông tin ho tu khai thác
duoc rât khác nhau nhung lai không duoc nhìn nhân dúng muc. Kë
ho dó chính là diêm mâu cho nhung hoat dông bành truong và coi
thuong pháp luât cua nhung ke tham nhung.
Nhà nuoc cân có thêm nhung chê tài xung dáng dành cho nhung ke
xâm hai dên công tác cua nhà báo và xu phat các hành vi loi dung
báo chí cho muc dích tu loi anh huong xâu dên quôc gia cua môt sô
ke xâu.
Yêu tô minh bach trong co quan hành chính nhà nuoc cân duoc
chú trong và dào sâu hon nua dê báo chí có quyên khai thác thông
tin và xu lí thông tin dúng dán hon trong công tác chông tham
nhung dây phuc tap này.
22
Vê hoat dông nôi bô cua ngành báo chí cung còn dê lô nhiêu lô
hông cho nhung thông tin “nhiêu”, thông tin “tung hoa mù” có co
hôi xuât hiên trên báo. Hê thông thông tín viên và kiêm tra thông
tin cua các toà soan cân duoc chú ý xây dung tôt hon và có quy mô
hon hiên nay (chi có su tu kiêm chung cua biên tâp viên).
Trên dây là nhung kiên giai cua chúng tôi sau nhung tìm
hiêu và phân tích các khía canh trong dê tài.Hi vong nhung kiên giai dó
có thê khiên công tác chông tham nhung trong nên kinh tê cua báo chí có
thêm nhiêu thuân loi hon.
23
Phân Kêt Luân
Tông kêt lai, công tác chông tham nhung trong nên kinh tê
Viêt Nam cua báo chí trong nám 2006 vua qua dã dat duoc nhung thành
tuu to lon và góp phân nâng cao uy tín cua môi truong dâu tu Viêt Nam
trên thê gioi.
Tuy nhiên, trong nhung thành công dó còn nhiêu khó khán,
han chê.Nhung han chê này së duoc khác phuc trong quá trình ngày càng
phát triên dên trình dô cao hon cua báo chí. Nhà nuoc thua nhân vai trò
quan trong cua báo chí trong công tác chông tham nhung. Vai trò này
cung chính là môt phân chuc náng cua chuc náng quan lí cua báo chí.
Trong giai doan phát triên sáp toi, khi Viêt Nam dã gia nhâp
WTO, báo chí càng phai liên tuc dôi moi, liên tuc dâu tranh cho môt nên
kinh tê Viêt Nam không ngung phát triên.
24
Tài liêu tham khao
1. PTS.Duong Xuân Son, PTS. Dinh Ván Huong, Giang viên Trân
Quang: Co so lý luan báo chí truyên thông. NXB Ván Hoá Thông Tin .
Hà Nôi . 1995.
2. V.I Lênin: Toàn tap. Tâp 35. Moscow. 1976 (Ban tiêng Nga)
3. Báo Tuôi Tre Online. Chuyên muc Kinh Tê: Vu PMU18. Nám 2006
4. Báo Vietnamnet (http://vietnamnet.vn) :Biên nhà công thành nhà tu,
nám 2006
5. Nhà nuoc Công Hoà Xã Hôi Chu Nghia Viêt Nam: Luât Báo Chí,
Chuong III: Nhiêm vu và quyên han cua báo chí

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->