MỤC LỤC

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH.....................................................................................................6 TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN...............................................................9 VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.................................................................11 ÔN TẬP CHUẨN BỊ BÀI VIẾT SỐ 1...................................................................................13 TỰ TÌNH......................................................................................................................... 15 CÂU CÁ MÙA THU.......................................................................................................... 18 PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN............................................................21 THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH...................................................................................24 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.................................................................27 THƯƠNG VỢ................................................................................................................. 30 Đọc thêm: KHÓC DƯƠNG KHUÊ, VỊNH KHOA THI HƯƠNG............................................33 TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN.............................................................35 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: KHÓC DƯƠNG KHUÊ VÀ VỊNH KHOA THI HƯƠNG...................................................................................................................37 BÀI CA NGẤT NGƯỠNG................................................................................................. 39 BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT......................................................................................42 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.................................................................45 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG, BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT............................................................................................................47 LẼ GHÉT THƯƠNG.........................................................................................................50 Đọc thêm: CHẠY GIẶC, BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN..........................................53 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1,VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2............................................................55 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA HAI TÁC PHẨM: CHẠY GIẶC VÀ BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN.......................................................................................................57 VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC........................................................................................60 THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ.........................................................................65 LUYỆN TẬP VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ............................................................................68 Trang 1

CHIẾU CẦU HIỀN............................................................................................................70 Đọc thêm: XIN LẬP KHOA LUẬT.....................................................................................73 THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG........................................................75 CỦNG CỐ ĐỌC THÊM: XIN LẬP KHOA LUẬT...................................................................77 ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM........................................................................79 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2..................................................................................................83 THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH......................................................................................86 ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM........................................................................89 KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945....91 BÀI LÀM VĂN SỐ3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC.......................................................................96 LUYỆN NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG.......................................................................98 HAI ĐỨA TRẺ...............................................................................................................101 NGỮ CẢNH.................................................................................................................. 107 LUYỆN TẬP VỀ NGỮ CẢNH...........................................................................................110 CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ......................................................................................................113 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH..................................................................119 LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH..122 LUYỆN CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH..........................................124 HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA.................................................................................128 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ.............................................................................133 TRẢ BÀI LÀM SỐ 3....................................................................................................... 135 LUYỆN TẬP PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ...........................................................137 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ, TRUYỆN................................................................139 CHÍ PHÈO..................................................................................................................... 142 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ (Tiết 2).................................................................146 CHÍ PHÈO..................................................................................................................... 149 THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU................................155 Trang 2

BẢN TIN....................................................................................................................... 158 GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO..............161 Đọc thêm: CHA CON NGHĨA NẶNG, VI HÀNH, TINH THẦN THỂ DỤC............................163 LUYỆN TẬP VIẾT BẢN TIN.............................................................................................167 PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN.........................................................................169 LUYỆN TẬP VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU..................................172 VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI.........................................................................................174 THỰC HÀNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ CÂU TRONG VĂN BẢN..................................179 ÔN TẬP HỌC KỲ I.........................................................................................................182 TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN................................................................................................ 185 LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG........................................................................................190 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 194 HẦU TRỜI.................................................................................................................... 197 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 201 VỘI VÀNG.....................................................................................................................204 BÀI LÀM VĂN SỐ 5: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.......................................................................208 ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI..........................................................210 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 213 TRÀNG GIANG.............................................................................................................. 215 THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ, LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ....................219 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ....................................................................222 ĐÂY THÔN VĨ DẠ..........................................................................................................224 CHIỀU TỐI.................................................................................................................... 227 NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG THƠ TRỮ TÌNH..............231 TỪ ẤY.......................................................................................................................... 233 Đọc thêm: LAI TÂN, NHỚ ĐỒNG..................................................................................238 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 5................................................................................................241 Trang 3

Đọc thêm: TƯƠNG TƯ, CHIỀU XUÂN...........................................................................243 ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT.........................................................................245 TIỂU SỬ TÓM TẮT........................................................................................................ 248 LUYỆN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT......................................251 TÔI YÊU EM.................................................................................................................. 254 ĐỌC THÊM: BÀI SỐ 28.................................................................................................258 LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT..............................................................................261 LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC................263 NGƯỜI TRONG BAO....................................................................................................266 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 6................................................................................................271 ĐỌC VĂN NGHỊ LUẬN...................................................................................................273 NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN.................................................................275 THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN.................................................................................280 TIỂU THUYẾT NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ....................................................................283 VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA..................................................................................285 Đọc thêm: TIẾNG MẸ ĐẺ - NGUỒN GIẢI PHÓNG CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC...................290 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN...............................................................292 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC........294 BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC...........................................................................296 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN.......................................................................301 MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA.....................................................................................304 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN.......................................................................308 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: KỊCH, NGHỊ LUẬN...........................................................310 LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN........................................313 ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC...............................................................................................315 TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN....................................................................................318 ÔN TẬP TIẾNG VIỆT......................................................................................................320 Trang 4

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN..................................................................323 ÔN TẬP LÀM VĂN......................................................................................................... 325

Trang 5

Tuần 1: Tiết 1, 2. Giáo án văn học sử

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
(Trích: Thượng kinh ký sự) Lê Hữu Trác
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: - Hiểu được giá trị nội dụng và nghệ thuật của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” trong “Thượng thư ký sự” của Lê Hữu Trác: thái độ lên án cuộc sống xa hoa nơi phủ Chúa; tính chân thực sinh động của nghệ thuật miêu tả, kể chuyện. - Nhận biết một vài đặc điểm của truyện ký trung đại. - Biết cách đọc-hiểu một tác phẩm hoặc một đoạn trích truyện ký trung đại theo đặc trưng thể loại. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, các tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,... D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy cho biết thời vua Lê, chúa Trịnh thuộc giai đoạn nào trong lịch sử phong kiến nước ta? Em có biết gì về Lê Hữu Trác? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Lê Hữu Trác không chỉ là một thầy thuốc nỗi tiếng mà còn được xem là một tác giả văn học có những đóng góp lớn cho sự ra đời và phát triển của thể loại ký sự. Ông đã ghi chép một cách trung thực và sắc sảo hiện thực của chính sách trong phủ của chúa Trịnh qua Thượng kinh ký sự (Ký sự lên kinh). Để hiểu rõ tài năng, nhân cách của Lê Hữu Trác cũng như hiện thực xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII, chúng ta sẽ tìm hiểu đoạn trích vào phủ chúa Trịnh (trích thượng kinh ký sự). Hoạt động GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên gọi 1, 2 học sinh đọc tiểu dẫn trong sách giáo khoa. Giáo viên gọi 1 học sinh tóm tắt ý chính mục tiểu dẫn. Giáo viên nhận xét câu trả lời học sinh và ghi ý chính lên bảng. I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả - Tác giả Lê Hữu Trác (1724-1791) hiệu là Hải Thượng Lãn Ông. - Quê quán: làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương (nay Mĩ Hào, Hưng Yên) - Không chỉ là một danh y đã soạn sách, mở trường dạy nghề thuốc truyền bá y học mà còn là nhà văn, nhà thơ. 2. Tác phẩm Thượng kinh ký sự (ký sự lên kinh) - Là tập ký sự bằng chữ Hán, viết 1782, khắc in 1885. - Ký sự là một thể loại ký ghi chép một caau chuyện, một sự việc có thật và tương đối hoàn chỉnh.
Trang 6

Cảnh nội cung của thế tử: + Ở trong tối om. Xuất xứ: thể một đoạn. được miêu tả như thế II.Từ “cửa sau” vào nơi ở phải qua rất nhiều cửa. phải năm sáu lần trướng gấm Qua quang cảnh và mới tới nơi. khi kê đơn thuốc cho . lộng lẫy đầy quyền uy tác giả tỏ ra sắc của Lê Hữu Trác dửng dưng trước những quyến rủ vật chất nơi đây. nghi lễ rườm rà: Đến phủ chúa phải có thánh Tâm trạng của tác giả chỉ. . Nội dung: theo) Đoạn trích nói về việc Lê Hữu Trác tới kinh đô. Trác đối với cuộc nhưng không khí cũng ngột ngạt. Hữu Trác cũng như + Thế tử có bệnh đến bảy tám thầy thuốc phục dịch.Kiệu của vua chúa. sống nơi phủ chúa b) Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa như thế nào? . Không đồng tình mỉa Trang 7 . đồ nghi trượng. cung cách sinh hoạt + Bên trong: nệm gấm.Nội dung: tác phẩm tả quang cảnh ở kinh đô. cho thế tử. màu mặt phấn và màu áo đỏ.Đứng trước cảnh phủ chúa xa hoa. này? * Cách nhìn và thái độ của tác giả: Bút pháp ký sự đặc . nhân gian chưa từng thấy. ghế rông sơn son thiếp nơi phủ chúa nói lên vàng. những điều mắt thấy. Đoạn trích: sinh đọc văn bản (có a. hương hoa ngào ngạt.Kẻ hầu người hạ tấp nập: → lượng người ăn bám quá lớn. . có thẻ mới được vào. quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống xa hoa của ông khi kê đơn hưởng lạc và sự lộng quyền của nhà chúa. được dẫn vào phủ chúa Quang cảnh phủ chúa để bắt mạch kê đơn cho thế tử. Quang cảnh và những sinh hoạt nơi phủ chúa a) Quang cảnh nơi phủ chúa . tù đọng. lộng lẫy không đâu sánh bằng. võng đều hào nhoáng “sơn son thiếp vàng”. và chữa bệnh của Lê + Xung quanh chúa bao giờ cũng có phi tần chầu trực.Điếm hậu mã nằm bên hồ. đèn sáp chiếu sáng. không thấy cửa ngõ gì. tai nghe trong chuyến đi từ Hương Sơn ra Thăng Long chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán và chúa Trịnh Sâm.Vườn hoa: cây cối um tùm. cách nhìn của Lê Hữu →Quang cảnh ở phủ chúa vô cùng tráng lệ. màn là. danh hoa đua nở. cột. thái độ và tâm trạng của tác giả đối với cuộc sống nơi về người thầy thuốc phủ chúa. Cách chuẩn đoán bệnh .. . ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN nào? 1. . các học Trích trong tác phẩm “Thượng kinh ký sự” của Lê Hữu Trác.Khuôn phép nghiêm ngặc. chim kêu ríu rít. Giáo viên gọi học 3. ta hiẻu gì 2) Cách nhìn. diễn biên tâm trạng → Phủ chúa là nơi cao sang. của phủ chúa ra sao? . cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa.Lời lẻ nói năng hết súc cung kính lễ độ: Khi nhắc đến chúa và thế tử → thế tử? uy quyền của chúa. sinh đọc phần tiếp b.Đồ dùng tiếp khách ăn uống toàn mâm vàng chén bạc. những hòn đá kỳ lạ cột bao Cung cách sinh hoạt lơn lượn vòng. có nhiều cây lạ.

cuối cùng lương tâm. phẩm chất cao đẹp của người thầy thuốc Lê Hữu Trác. Hướng dẫn tự học: GV hướng dẫn học sinh: . . lôi cuốn.Quan sát tỉ mỉ.Chuẩn bị bài mới: Từ ngôn từ chúng đén lừoi nói cá nhân. * Tâm trạng của tác giả khi kê đơn thuốc cho thái tử: là thầy thuốc có kinh nghiệm. Đồng thời thể hiện nỗi xót xa. 4. 3. chính kiến.Tả cảnh sinh động. công danh trói buộc nên có ý định chữa cầm chừng cho thuốc vô thưởng vô phạt nhưng lại giằng co. mai cuộc sông quá sức no đủ. → Qua việc chữa bệnh cho thế tử chứng tỏ: + Tác giả là một thầy thuộc giỏi. khinh thường lợi danh quyền quý. . quyền uy của chúa Trịnh qua đó bộc lộ thái độ coi thường danh lợi.Xem SGK. có kiến thức sâu rộng và già dặn kinh nghiệm. một sự chạnh lòng khi nghỉ đến tình cảnh của người dân nghèo khổ. ghi chép trung thực và tả cảnh sinh động. + Là người có bản lĩnh.được thể hiện như thế nào qua đoạn trích? GV hướng dẫn HS luyện tập. 2. Nghệ thuật viết ký sự của tác giả. Luyện tập 3. làm bài tập luyện tập. đầy tính hiện thực về cuộc sống xa hoa. . đức độ. Cũng cố Bằng tài quan sát tỉ mỉ. xung đột. học bài. Trang 8 .SGK) III. phẩm chất trung thực của người thầy thuốc đã chiến thắng để đưa ra cách chữa bệnh đúng. LUYỆN TẬP: 1. kể chuyện khéo léo. chọn lựa chi tiết sắc sảo có ý nghĩa sâu xa. hiểu rõ bệnh của thế tử nhưng lại sợ chữa có hiệu quả sẽ được tin dùng. tiện nghi nhưng thiếu khí trời và không khí tự do. + Ông là thầy thuốc có lương tâm. → Giá trị hiện thực sâu sắc. ghi chép trung thực. Tổng kết: (Ghi nhớ. Đoạn trích vẽ lên bức tranh sinh động. yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm giản dị nơi quê nhà. kể diễn biến sự việc khéo léo tạo nên cái thần của cảnh và việc.

. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Anh (chị) có nhận xét gi về đặc dỉm ngôn ngữ của tác giả thể hiện qua đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”. 3. dân tộc là phương tiện giao bằng gì? tiếp quan trọng của cộng đồng.. chung ta sẽ tìm hiểu qua bài học: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân.Các âm và các thanh. . Tính chung của ngôn ngữ cộng đồng biểu hiện qua các phương tiện: 1) Các đơn vị yếu tố ngôn ngữ chung (có sẵn) Giáo viên hướng dẫn ví dụ . . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. nhận biết được những biểu hiện của cái chung trong ngôn ngữ và nét riêng trong lời nói cá nhân. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .TÀI SÁN CHUNG CỦA XÃ HỘI chúng ta giao tiếp với nhau Ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội.. phong cách.. trả lời câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1.Các tiếng. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN A. LỜI NÓI – SẢN PHẨM RIÊNG CỦA CÁ NHÂN Khi giao tiếp mỗi cá nhân vừa phải biết tích lũy. . ngữ.. . Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: trao đổi thảo luận. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Các từ. kiểu câu. quán ngữ) 2) Các quy tắc.. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trong cuộc sống con người I. sử dụng ngôn ngữ Trang 9 . B. trong sách giáo khoa.Các ngữ cố định (thành ngữ. Vào bài mới: Lời vào bài: Cha ông ta khi dạy con cái cách sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp hàng ngày thường sử dụng câu ca dao: Lời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau Để hiểu được điều này.Biết tuân thủ nguyên tác chung của ngôn ngữ. sáng tọ quy tác trong lời nói cá nhân.Quy tắc cấu tạo từ. diễn giảng. đồng thời biết vận dụng linh hoạt. D. sách giáo viên.Phương thức chuyển nghĩa từ. II. tài liệu tham khảo. NGÔN NGỮ . phương thức chung: Giáo viên cho học sinh lấy . .Hiểu mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội với lời nói riêng của cá nhân. thêm ví dụ minh họa. C.Tuần 1: Tiết 3.

Học sinh lấy thêm ví dụ. Bài tập 2: Sự sáng tạo của HXH: .“thôi”(2): chấm dứt. III.Đối lập: Xiên ngang – Đâm toạc Rêu từng đám – Đá mấy hòn . cuộc sống → sự mất mát.Giáo viên hướng dẫn ví dụ trong sách giáo khoa.Xem sách giáo khoa. Trang 10 . LUYỆN TẬP 1) Củng cố + Ngôn ngữ . chung của cộng đồng.“thôi”: nghĩa chung chỉ sự chấm dứt. + Lời nói – sản phẩm riêng cá nhân. Học sinh thực hành. phương thức chung. Giáo viên hướng dẫn.Đảo ngữ: Vị ngữ đứng trước chủ ngữ → Tạo âm hưởng mạnh cho câu thơ: thiên nhiên cựa quậy và căng đầy sức sống. Giáo viên phân tích ví dụ. . đau đớn. kết thúc hoạt động nào đó.Chuẩn bị bài mới: Bài viết số 1. . HƯỚNG DẪN TỰ HỌC: GV hướng dẫn học sinh: . học bài. 1) Giọng nói cá nhân 2) Vốn từ ngữ cá nhân 3) Sự chuyển đổi sáng tạo khi sử dụng từ ngữ chung 4) Tạo ra các từ mới 5) Việc vận dụng linh hoạt.tài sản chung của xã hội. Cái riêng của lời nói cá nhân. 2) Luyện tập trên lớp Bài tập 1: . lại vừa biết tạo sắc thái riêng của lời nói cá nhân để tăng sự hấp dẫn. kết thúc cuộc đời. học sinh lấy thêm ví dụ minh họa. sáng tạo quy tắc chung. làm bài tập luyện tập. IV.

Nội dung nghị luận: cuộc đáu tranh giữa cái thiện và cái ác.Yêu cầu về phương pháp: kết hợp các thao tác lập luận.Cuộc đấu tranh gian khổ nhưng cuối cùng cái thiện.Trong cuộc sống. Trang 11 . luận cứ của a/ Mở bài: đề bài trên. Phương pháp dạy học: Ra đề phù hợp với trình độ học sinh. người tốt cuối cung cũng chiến thắng. c/ Kết bài: . sách giáo viên. dẫn chứng thuộc phạm vi xã hội. Tiến trình lên lớp: 1.Trong học tập.Truyện “Tấm Cám” gợi suy nghĩ về cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác.Cũng cố kiến thức về văn nghị luận đã học ở THCS và học kỳ II của lớp 10. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . . . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. người tốt và kẻ xấu vô cùng gian khổ nhưng cuối cùng cái Mở bài cần giới thiệu những gì? thiện. D. . II/ Lập dàn bài: Xác định luận điểm. .Đề bài có định hướng sẵn.Viết được bài nghị luận xã hội có nội dung sát với thực tế cuộc sống và học tập của học sinh THPT. người tốt cung chiến thắng. người tốt chiến thắng. giữa người tốt và kẻ xấu trong xã hội xưa và Phần kết bài cần tóm tắt lại nay. thiết kế bài học. giữa người tốt và kẻ xấu Thao tác lập luận như thế nào? trong xã hội xưa và nay? Dẫn chứng ở đâu? I/ Phân tích đề: .Tuần 1: Tiết 4. Kiểm tra bài cũ: 3. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Nội dung cần nghị luận là gì? Đề bài: Đọc truyện Tấm Cám. C. tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. giáo viên hướng dẫn để học sinh làm bài.Ý nghĩa cuộc đấu tranh: mặc dù nhiều khó khăn gian khổ nhưng cái thiện. B. những ý gì? . gian khổ. em suy nghỉ gì về cuộc sống đáu tranh giữa cái thiện và cái ác. b/ Thân bài: .Cuộc đấu tranh giẫ Tấm và mẹ con Cám khó khăn. . . học sinh thực hành.

.Học sinh: + Nộp bài làm của mình.Bài học đối với bản thân. III/ Hướng dẫn tự học .Giáo viên: Thu bài làm của học sinh và hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới. Trang 12 . + Chuẩn bị bài mới: Tự tình.

MỘT ĐOẠN THƠ. Phương pháp dạy học: . Tiến trình lên lớp: 1. giáo án. Mở bài: Giới thiệu và nêu vấn đề cần nghị luận.Kết hợp các phương pháp: trao đổi thảo luận. .Cũng cố kiến thức về văn nghị luận. Các dạng đề văn nghị luận: NGHỊ LUẬN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC MỘT TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG MỘT TÁC PHẨM.Tuần 1: Tiết tự chọn. Bố cục bài văn nghị luận a. b. tiếp tục gợi mở những suy Trang 13 . B. diễn giảng. nêu vấn đề. Giáo án làm văn (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP CHUẨN BỊ BÀI VIẾT SỐ 1 A. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.. Phương tiện dạy học: . ĐOẠN TRÍCH MỘT Ý KIẾN BÀN VỂ VĂN HỌC MỘT VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG TÁC PHẨM VĂN HỌC 2. CŨNG CỐ LÝ THUYẾT: 1.Sách giáo khoa. Thân bài: Lần lượt triển khai các luận điểm. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. D.Cung cấp thêm những kinh nghiệm viết bài văn nghị luận. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . tài liệu tham khảo. Kết bài: Thâu tóm những nội dung cơ bản. C. c. viết được bài nghị luận xã hội có nội dung sát với thực tế cuộc sống và học tập của học sinh THPT. Kiểm tra bài cũ: 3... luận cứ nhằm làm sáng tỏ vấn đề.

luận cứ và lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp. 4..Lập dàn ý và viết bài: + Dựa vào kết quả phan tích đề. . dùng từ chuẩn xác và trôi chảy. hoặc nêu cảm nghỉ riêng của người viết..nghĩ cho người đọc. .Các thao tác nghị luận: chứng minh.Học sinh ôn tập chuẩn bị viết bài trên lớp một tiết. Củng cố và dặn dò . tìm luận cứ.Đọc kỹ đề bài để: + Xác định vấn đề cần nghj luận. Trang 14 .Cách xây dựng luận điểm.. so sánh.. cách lập luận. Gợi ý cách làm . giải thích. lí lẻ và dẫn chứng phải bám sát yêu cầu đề.. lập dàn ý rồi viết bài. + Xác định các luận điểm. Lập luận .. 3. + Khi viết. II.

Nghệ An.. tạo nền cho tâm trạng. Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luật. b. Xuất xứ: Nằm trong chùm thơ “Tự tình” của HXH. là niềm khát khao sống mãnh liệt. D. tài liệu tham khảo. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. đồng thời thể hiện được những đặc sắc về thơ Nôm của Hồ Xuân Hương. Quỳnh Lưu. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỰ TÌNH (BÀI II) – Hồ Xuân Hương A. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thực. Tìm hiểu chung dẫn trong sách giáo khoa. kết. từ trong hai câu đề như thế 2. . luận. B. Trang 15 . nhận xét câu trả lời. c. Tác giả .. . Vào bài mới: Lời vào bài: Hồ Xuân Hương là một trong những nhà thơ nổi tiếng của văn học trung đại Việt Nam. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . mất.. Tiến trình lên lớp: 1. Bài thơ nào? a. cách dùng từ ngữ. hình ảnh giản dị. Đặc biệt là những bài thơ Nôm của bà là cảm xúc về thời gian tinh tế. quê làng Quỳnh Đôi. “Tự tình” (bài II) là một trong những bài thơ tiêu biểu cho điều đó. Bố cục: đề. khẳng định vẽ đẹp và khát vọng của họ. giàu xúc cảm. . khát vọng hạnh phúc của Hồ Xuân Hương. vừa phẫn uất trước tình cảnh éo le và khát vạng sống. sách giáo viên. 1.Cảm nhận được tâm trạng vừa buồn tủi. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu những đặc điểm bút pháp ký sự của Lê Hữu Trác trong đoạn trích “vào phủ chúa Trịnh”? 3.Được mệnh danh là “bà chúa thơ Nôm”.Tuần 2: Tiết 5. Sống vào khoảng cuối thế kỷ XVIII – nửa đàu thế kỷ XIX. bà được mệnh danh là bà chúa thơ Nôm. diễn giảng.Sáng tác cả thơ Nôm và thơ chữ Hán: trên dưới 40 bài thơ Nôm và tập thơ “lưu Hương ký” → Thể hiện lòng thương cảm đối với người Nghệ thuật và cách dùng phụ nữ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Thơ của bà là tiếng nói đòi quyền sống. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tóm tắt tiểu I. thiết kế bài học. táo bạo mà tinh tế. cuộc đời tình duyên ngang Giáo viên hướng dẫn trái éo le.Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của Hồ Xuân Hương: Thơ Đương luật viết bằng tiếng Việt. C.Hồ Xuân Hương chưa xác định năm sinh.

bẽ bằng mà còn thể hiện bản lĩnh Hồ Xuân Hương: sự bền gan thách đố.2” Câu thơ “mảnh tình san sẻ tí con con” sử dụng Giáo viên hướng dẫn luyện tập.. niềm phẩn uất. trăng sắp tàn mà vẫn chưa tròn → tuổi xuân trôi qua mà hạnh phúc vẫn chưa trọn vẹn (sự đồng nhất giữa trăng và người) → phận hẩm duyên ôi. non” + Nghệ thuật đảo ngữ “trơ” lên trước → tủi hổ. → Càng gợi nỗi sầu đau đơn lẻ.Hai câu thực diễn tả những cảnh thực nào? Hai câu luận nhà thơ sử dụng BPNT.V) . . 5. xuân.. quyết liệt. + Xuân: mùa xuân.. Đọc hiểu văn bản: 1. → sức sống mảnh liệt của Hồ Xuân Hương ngay cả khi đau buồn nhất. mỉa mai.Mượn rượu để quên hiện tại nhưng “say lại tỉnh” – quên rồi nhớ → càng rả rời chán chường. → “Trơ cái Hồng nhan”. → “Xuân lại lại”: sự trở lại của mùa xuân đồng nghĩa với sự ra đi của tuổi xuân. mạnh mẽ.NV trữ tình: người phụ nữ trơ trọi. tròn”. 3. 4. ngang ngạnh. + “Hồng nhan” đi với từ “cái”. cách dùng từ như thế nào để diễn tả tâm trạng? Em có nhận xét gì về cách dùng từ “ngán.Thời gian: đêm khuya .Bằng thủ pháp nghệ thuật tăng tiến: nhấn mạnh sự nhỏ bé dần làm cho nghịch cảnh càng éo le hơn “Mảnh tình – san sẻ .Không gian: “văng vẳng . . + Cách ngắt nhịp “Trơ cái Hồng nhan / với nước non” + Từ “trơ” kết hợp với “nước non” → không chỉ nhấn mạnh sự cô đơn lẻ loi. thấp bé nhưng “xiên ngang mặt đất” .Với cách dùng từ: + Ngán: ngán ngẫm duyên phận éo le bạc bẽo. Hai câu thực: .BP đảo (C .“đâm toạc chân mây” → tìm mọi cách để vươn lên. nỗi xót xa bẽ bàng. → rẻ rúng.Cách dùng “xiên ngang”.. II. Hai câu kết: . Lại 2 → trở lại.Ngắm trăng “Vầng trăng . sự phản kháng của tác giả. thể hcá tính Hồ Xuân Hương bướng bỉnh.tí – con con” → thật xót xa tội nghiệp cho nỗi lòng duyên phận tác giả (người phụ nữ). ”đâm toạc”. → Hai câu đề: Tâm trạng cô đơn.. Hai câu luận: .Hai từ “lại”: lại 1 → thêm lần nữa. . Tổng kết: Ghi nhớ Trang 16 . dồn” → tĩnh vắng. Hai câu đề: . tủi hổ bẽ bàng của Hồ Xuân Hương.. lại1. 2. tuổi xuân . . buồn đau. đơn độc “trơ cái .Hình ảnh “rêu” và “đá” là những vật mềm yếu.

tiếng rên rỉ. Hướng dẫn tự học: . . Luyện tập .Nội dung: Bài thơ thể hiện nỗi lòng buồn đau. Cũng cố . .Khác: “Tự tình”. làm bài tập..Chuẩn bị bài mới. sách giáo khoa. Trang 17 . duyên. yếu tố phản kháng mạnh mẽ hơn (tác giả còn trẻ). 3.III. chuông sầu. thảm. . Luyện tập: 1. 2.Xem lại bài giảng.NT: Cấu tạo thể thức thơ Nôm Đường luật và vận dụng ST những hình ảnh..Giống: + Nỗi lòng. tâm trạng: buồn tủi xót xa.) bút pháp nghệ thuật tu từ đảo ngữ tăng tiến. Đó là vẽ đẹp của bài thơ và cũng là của nhà thơ. các từ ngữ làm định ngữ hoặc bổ ngữ (mỏ. + Tài sử dụng TV. phẩn uất nhưng vẫn cháy lên khát vọng về hạnh phúc. những từ ngữ mang tính biểu cảm. phẩn uất trước duyên phận.

Cuộc đời: tắt của học sinh và ghi ý . Tìm hiểu chung tóm tắt tiểu dẫn. sách giáo viên. thảo luận trả lời các câu hỏi. nhan đề Trang 18 .Nguyễn Khuyến (1835 . .Sáng tác khoảng tám trăm bài. 1. đặc biệt là “Thu điếu”. Thể thơ: Viết theo thể Đường luật (thất ngôn bát cú).Cảm nhận được vẽ đẹp của cảnh thu điển hình cho mùa thu làng cảnh Việt Nam vùng đồng bằng Bắc bộ. học giỏi và đỗ đầu 3 kỳ thi (Tam nguyên Yên đỗ). Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Tự tình” (bài II) của Hồ Xuân Hương và nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ? 3. Giáo . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. tình yêu quê hương đất nước. . Là người có cốt cách thanh cao. gồm: thơ. C.Tuần 2: Tiết 6. Tác giả Giáo viên nhận xét tóm a. văn câu đối với nội dung: viên nhận xét cách đọc. b. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn và I. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . nghệ thuật gieo vần. châm biếm đã kích tầng lớp thống trị. thông minh. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong các nhà thơ cổ điển Việt Nam Nguyễn Khuyến được mệnh danh là nhà thơ làng cảnh Việt Nam. thiên nhiên. tài liệu tham khảo.Vẻ đẹp tâm hồn thi nhân: tấm lòng yêu thiên nhiên. Bài thơ Điểm nhìn cảnh thu của a. quê hương đất nước tâm trạng thời thế. điểm nhìn ấy nhà thơ đã b. Xuất xứ: Bài thơ “Câu cá mùa thu” (Thu điếu) nằm trong chùm tác giả có gì đặc sắc? Từ thơ thu của Nguyễn Khuyến gồm ba bài (Thu vịnh. B. có tấm lòng yêu nước thương dân sâu nặng. Thu ẩm). con người dân quê. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CÂU CÁ MÙA THU (Thu điếu) Nguyễn Khuyến A. thiết kế bài học.Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của Nguyễn khuyến với bút pháp nghệ thuật tả cảnh. Điều đó không chỉ được thể hiện qua tình yêu của nhà thơ đối với cảnh vật mà còn là sự đánh giá về nghệ thuật bậc thầy trong miêu tả cảnh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sử dụng từ ngữ. bộc bạch tâm sự. Điều đó được thể hiện rõ trong chùm thơ thu. tả tình. Tiến trình lên lớp: 1. D. tả tình của ông. Thu điếu. Sáng tác: Học sinh đọc bài. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. 2.1909) xuất thân trong một gia đình nhà nho chính len bảng.

đất nước. + Sự vật: ao thu.bao quát cảnh thu như thế nào? Những từ ngữ.Ngôn ngữ giản dị trong sáng giàu khả năng biểu hiện tinh tế. lá vàng “khẽ đưa vèo”.. khẽ: sóng “hơi gợn tí”. đâu đó vẵng lại tiếng cá Cách gieo vần trong bài đớp mồi càng tăng sự yên ắng. ngõ trưa. Em có nhận xét gì về nội . tĩnh mịch của cảnh vật (nghệ thuật cổ thơ có gì đặc biệt? Cách điển phương Đông). tầng mây “lơ lửng”. xanh bèo có một màu vàng đâm ngang của chiếc lá thu thơ như thế nào? Góp rơi (Xuân Diệu). thơ? . . tình thu trong bài thơ. xanh bờ.Cách gieo vần “eo” (tử vận) rất thần tính vừa là hình thức chơi chữ vừa dùng vần để biểu đạt nội dung (mượn cảnh gợi tình). Tình thu: . gam màu xanh. uẩn khuất trong tâm hồn nhà thơ. Thành công về nghệ thuật: Giáo viên hướng dẫn học . trời thu. IV. của bài thơ? + Không gian vắng lặng “Ngõ trúc. thuyền câu “bé tẻo teo” và dáng phần diễn tả tâm trạng gì người cũng như thu hẹp lại. bèo. đặc biệt là khi viết về mùa thu.. III.. khép kin phù hợp với tâm trạng đầy uẩn khuất. sinh luyện tập. Không gian thu hẹp nhỏ dần. sáng biếc. gieo vần ấy gợi cho ta có → Cảnh vật thu đẹp nhưng tĩnh lặng và đượm buồn. “Câu cá mùa thu” là sự cảm nhận tinh tế sắc sảo của nhà thơ về bức tranh thu lang quê Bắc Bộ qua hình thức thơ Nôm Đường luật. đất nước. còn ao thu nhỏ. Cũng cố + Cảnh thu.Cảnh vật trong “mùa thu câu cá”. Tổng kết: Nguyễn Khuyến là nhà thơ tài năng. Trang 19 . hình ảnh nào gợi lên được nét riêng của cảnh sắc mùa thu? Đó là cảnh thu ở miền quê nào? bằng chữ Hán.Cảnh thu đẹp mang nét đặc trưng mùa thu Bắc Bộ → tâm hồn gắn bó. xanh Không gian thu trong bài sóng. lá vàng. 3. cảnh điển hình cảm giác gì về cảnh thu và hơn cả cho mùa thucủa lang cảnh Việt Nam (Xuân Diệu) với nét riêng tình thu? của làng quê Bắc Bộ.Cách sử dụng từ “vèo”: tả ngoại cảnh gợi tâm cảnh. thuyền câu. xanh tre. 2.Điểm nhìn: Từ gần đến cao xa rồi từ cao xa đến gần (thuyền câu – ao – trời – ngõ trúc – ao – thuyền câu). . Luyện tập: 1. Từ đó thấy được tấm lòng của Nguyễn Khuyến đối với thiên nhiên quê hương. + Hòa sắc tạo hình độc đáo ở các điệu xanh: xanh ao.Sử dụng nét đặc sắc của nghệ thuật phương Đông (lấy động nói tĩnh).. .Không gian tĩnh lặng. + Màu sắc: nước trong veo. Cảnh thu: . quê hương. trời xanh ngắt. II. cái lạnh se của mùa thu → dung và nghệ thuật bài nỗi cô quạnh. + Đường nét chuyển đọng nhẹ. Đọc hiểu văn bản: 1. lá vàng rơi. tha thiết với thiên nhiên. teo”.

Luyện tập Bài tập 1: Cái hay của nghệ thuật sử dụng từ ngữ trong bài “Câu cá mùa thu”. Hướng dẫn tự học: . 2.Cảnh thanh sơ dịu nhẹ gợi lên qua các động từ.Từ “vèo”: tâm sự thời thế của nhà thơ. lập dàn ý bài văn nghị luận. tính từ. . sách giáo khoa.Chuẩn bị bài mới: phân tích đề. làm bài tập. . . Trang 20 .+ Thành công về nghệ thuật. 3.Xem lại bài giảng.Vần “eo”: sử dụng thần tính góp phần tả cảnh gợi tình. .

Vấn đề cần nghị luận: tâm sự của Hồ Xuân Hương trong bài “Tự tình” (bài II) Học sinh đọc các đề bài .Yêu cầu về nội dung: nêu cảm nghỉ của mình về tâm sự và diễn tiến hành chia nhóm thảo biến tâm trạng của Hồ Xuân Hương: nỗi cô đơn. Phân tích đề: đọc các đề bài trong sách Đề 1: Đây là dạng đề định hướng rõ các nội dung nghị luận. mới. D. tài liệu tham khảo. thức cơ bản. Trang 21 . sinh thảo luận. cử người trình bày kết vọng được sống hạnh phúc. cách lập dàn ý cho bài viết. Giáo viên hướng dẫn học .Tuần 2: Tiết 7. chứng minh. nhận xét kết + Người Việt Nam cũng không ít các điểm yếu: thiếu hụt về kiến qủa. Giáo viên nhận xét kết + Phát huy điểm mạnh. Tiến trình lên lớp: 1.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHÂN TÍCH ĐỀ. lập dàn ý bài văn nghị luận.trong tiết học này. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Nắm vững cách phân tích và xác định yêu cầu của đề bài. chúng ta sẽ rèn luyện thêm một kỹ năng nữa nhằm tránh trường hợp lạc đề. xảy ra khi làm bài: kỷ năng phân tích đề.Yêu cầu về nội dung: từ ý kiến của Vũ Khoan có thể suy ra: sinh thảo luận. . thiết kế bài học. chán chường. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình ngữ văn THCS. giải thích. khát luận. luận cứ. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên cho học sinh I. . B. nhạy bán với cái Giáo viên hướng dẫn học mới. phần luỵen tập gợi ý bằng câu hỏi để học sinh thảo luận. C. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy nêu nghệ thuật sử dụng hình ảnh. khả năng thực hành và sáng tọ hạn chế. dẫn chứng thực tế xã hội là chủ yếu. bình luận.Có ý thức và thói quen phân tích đề và lập dàn ý trước khi làm bài. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp quy nạp. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . sách giáo viên. giáo khoa và tiến hành chia Vấn đề cần nghị luận: việc chuẩn bị hành trang chuẩn bị vào thế kỷ nhóm thảo luận. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. từ ngữ của Nguyễn Khuyến trong bài thơ “Câu cá mùa thu”? 3. đặc biệt là đã rèn luyện được một số kỹ năng như: cách lập luận. cách xây dựnh luận điểm.. LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN A. hành trang vào thế kỷ XXI.. + Người Việt Nam có nhiều điểm mạnh: thông minh. Đề 2: . khắc phục điểm yếu là thiết thực chuẩn bị qủa. chúng ta đã làm quen vớ văn nghị luận.

Luyện tập Học sinh đọc các đề bài tiên hành chia nhóm thảo luận. + Cái mạnh: thông minh. + Bày tỏ uất ức.quả. . tài năng và những đóng góp của Hồ Xuân Hương về thơ Nôm. . + Trở lại xót xa cho duyên phận hẩm hiu. Bài tập 1: (đề 1) a/ Phân tích đề: . cách lập dàn ý. khái quát tác phẩm.Vấn đề nghị luận: giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”. Giáo viên hướng dẫn học sinh thảo luận. Cũng cố Thao tác phân tích đề.Kết bài: tóm tắt ý chính. dẫn chứng cho Hồ Xuân Hương là chủ yếu. . 2. * Ghi nhớ (phần lập dàn ý). đánh giá ý nghĩa của văn bản.Thân bài: triển khai văn bản + Nỗi cô đơn bẽ bàng + Nỗi đau buồn vì tuổi xuân trôi qua nhưng hạnh phúc chưa trọn vẹn. muốn phản kháng. Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập. * Ghi nhớ (phân tích đề) II. nhạy bén với cái mới. tiêu biểu là Trịnh Cán.Kết bài: đánh giá ý nghĩa của văn bản.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghĩ.Yêu cầu về nội dung: + Bức tranh cụ thể sinh động về cuộc sống xa hoa nhưng thiếu sinh khí của những người trong phủ chúa Trịnh. tài năng và những đóng góp của Hồ Xuân Hương. + Giới thiệu về vị trí. III. bài học.Thân bài: triển khai vấn đề: + Cái yếu: Còn nhiều thiếu hụt về kiến thức cơ bản. + Thái độ phê phán nhẹ nhàng mà thấm thia cũng như dự cảm về sự suy thoái đang tiến tới gần của triều Lê – Trịnh. . Trang 22 . nhận xét kết quả.Mở bài: giới thiệu vấn đề (nhìn nhận cái mạnh và cái yếu của con người Việt Nam để bước vào thế kỷ XXI) . cử người trình bày kết quả. Học sinh chia nhóm thảo luận. Đề 2: .Mở bài: giới thiệu về vị trí. . Lập dàn ý: Đề 1: . thế kỷ XVIII. Khả năng thực hành và sáng tạo còn hạn chế. Luyện tập: 1.

Bài tập 2: (đề 2) (Học sinh làm ở nhà).Thân bài: bức tranh cụ thể hiện thực sinh động về cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa.Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận phân tích. Thái độ Lê Hữu Trác đối với cuộc sống nơi phủ chúa.. b/ Lập dàn ý: .Mở bài: giới thiệu tác giả và giá trị đoạn trích. làm bài tập. . dùng dẫn chứng trong đoạn trích là chủ yếu. Trang 23 . Hướng dẫn tự học . Nét đặc sắc của ngòi bút ký sự Lê Hữu Trác. . sách giáo khoa.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghỉ. 4.Xem lại bài giảng. c/ Kết luận: sự đánh giá về giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích.

Phân tích là chia nhỏ đối tựơng thành các yếu tố xem xét một cách niệm “phân tích” là gì? kỹ càng nội dung. tài liệu tham khảo. xã hội hoặc văn học.. phân Giáo viên giới thiệu cách tích theo sự đánh giá chủ quan của người lập luận. bần tiịen. bất chính: giã làm người tử tế đánh lừa một người con gái ngây thơ. kết quả lừa bịp tráo trở. đại diện của sự đồi sinh tìm hiểu.. quyết định phần lớn đến sự thành công của văn bản. Học sinh đọc đoạn trích. hiếu thảo. Trang 24 .Phân tích bao giờ cũng gắn liền với tổng hợp đó là bản chất của thao tác phân tích trong văn nghị luận. khi phân tích chi tiết bộ mặt . Giáo viên hướng dẫn học . Thao tác phân tích kết hợp II. C. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Cách phân tích: chặt chẽ với tổng hợp sau . như thế nào? . yêu cầu nêu bên dưới (có . Thao tác lập luận phân tích nhằm mục đích gì? Cách thức tiến hành như thế nào? Bài học hôm nay sẽ làm rõ vấn đề này. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Nắm vững mục đích và yêu cầu của thao tác lập luận. mức cao nhất của tình hình đồi bại trong cã hội này”. phần luỵện tập gợi ý bằng câu hỏi để học sinh thảo luận. trả lời các bại trong xã hội Truyện Kiều. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . yêu cầu của thao tác lập luận phân tích: Giáo viên giảng giải khái . + Sở khanh là kẻ đồi bại nhất trong những kẻ làm cái nghề đồi bại. thường xuyên lừa bịp tráo trở của Sở khanh → tổng hợp và khái quát bản chất của hắn “. Ví dụ: đoạn trích mục I. thiết kế bài học. phân tích. D. sách giáo viên. hình thức và mối quan hệ bên trong cũng như bên Phân tích trong làm văn là ngoài của chúng. Mục đích. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn nghị luận thao tác lập luận phân tích giữ vai trò quan trọng. Tiến trình lên lớp: 1. tìm câu hỏi trả lời). quan hệ giữa đối tượng và đối tượng liên quan.Phân tích căn cứ vào quan hệ nội bộ của đối tượng.Luận cứ: thể cho học sinh thảo luận + Sở khanh sống bằng nghề đồi bại bất chính.Luận điểm: Sở khanh là kẻ bẩn thỉu.Phân tích theo mối quan hệ nguyên nhân – kết quả. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu quá trình lập dàn ý bài văn nghị luận? 3. nguyên nhân. . trở mawtj một cách trơ tráo.Biết cách phân tích một vấn đề chính trị.Tuần 2: Tiết 8. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp quy nạp. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.

rút ra từ mục I. Tâm trạng đơn độc của Thúy Kiều. Giáo viên hướng dẫn luyện tập.Cách phân tích. thực phẩm.Mục đích yêu cầu của thao tác nghị luận. Khẳng định cảm xúc của Xuân Trang 25 . * Ví dụ 1: .Phân tích theo quan hệ nguyên nhân – kết quả: bùng nổ dân số (nguyên nhân) → ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người (kết quả). + Sức mạnh tác quái của đồng tiền (nguyên nhân). Học sinh đọc ghi nhớ. vừa có tác dụng xấu (sức mạnh tác oai tác quái). . gia đình. nhận xét kết quả. . nhận xét kết quả. b/ Phân tích theo quan hệ giữa đối tượng với đối tượng liên quan: cảm xúc của Xuân Diệu sau đó dẫn ra hai câu “tỳ bà hành” của Phan Huy Vinh. + Thiếu lương thực. Ghi nhớ (Sách giáo khoa). cá nhân giảm sút. . * Ví dụ 2: . → phân tích luôn gắn liền với khái quát tổng hợp sức mạnh của đồng tiền. trình bày kết quả. bất chính đều do đồng tiền chi phối (giải thích nguyên nhân). thái độ.phân tích lập luận. 2 câu thơ của Thế Lữ. Học sinh đọc ví dụ 1 tiến hành chia nhóm thảo luận. Luyện tập Bài tập 1: a/ Phân tích theo quan hệ nội bộ đối tượng (phân tích từ ngữ) tách từ “bàn hoàn” trong “nỗi riêng bàn hoàn”. trình bày kết quả. thái độ của Nguyễn Du. suy thoái nòi giống.Phân tích mối quan hệ nguyên nhân – két quả. II. .Phân tích theo quan hệ nội bộ đối tượng: các ảnh hưởng xấu của việc bùng nổ dân số đến con người. + Vì hàng loạt hành động gian ác. tiến hành chia nhóm thảo luận. + Nguyễn Du chủ yếu vẫn nhìn về mặt tác hại của đồng tiền (kết quả). Luyện tập: 1. + Suy dinh dưỡng.Phân tích theo quan hệ nội bộ của đối tượng: đồng tiền vừa có tác dụng tốt. + Tất cả mọi thứ cụ thể Kiều bị chi phối bởi đồng tiền (kết quả).Phân tích theo quan hệ kết quả . → phân tích kết hợp chặt chẽ với khái quát. cách hành xử của các tầng lớp trong xã hội đối với đồng tiền. . Dân số tăng nhanh thì chất lượng cuộc sống của cộng đồng. Thiếu việc làm. thất nghiệp. Học sinh đọc ví dụ 2. Giáo viên hướng dẫn thảo luận. Cũng cố . III.nguyên nhân. Giáo viên hướng dẫn thảo luận. tổng hợp: bùng nổ dân số → ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người. 2.Phân tích theo sự đánh giá chủ quan của người viết: thái độ phê phán khih bỉ của Nguyễn Du khi nói đến đồng tiền.

Diệu. Bài tập 2: giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm.Chuẩn bị bài mới: Thương vợ . . 3. làm bài tập.Trần Tế Xương. Trang 26 . Hướng dẫn tự học . sách giáo khoa.Xem lại bài giảng.

nêu vấn đề. -Phạm vi dẫn chứng: đoạn trích.. thảo luận. luận cứ? Luận chứng?). .) . .Em triển khai phần thân bài ra sao? (Sắp xếp luận điểm.Trình bày nhiệm vụ của phần mở bài? (Giới thiệu về tác giả. Tìm hiểu đề: . giáo án tự chọn. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Giáo viên gọi học sinh trình bày lại mục đích. Tiến trình dạy học: 1. yêu cầu của thao tác lập luận phân tích? Cách phân tích? 3. sách giáo viên. phát biểu cảm nghĩ). II.Tiếp tục cũng cố. B. Giá trị nội dung. -Xác định luận điểm chính HS: .Phương pháp nghị luận: Chủ yếu là thao tác lập luận phân tích (có kết hợp thêm thao tác chứng minh. nghệ thuật của đoạn trích.Nội dung nghị luận: Cuộc sống xa hoa. thái độ và tâm trạng của tác giả khi “Vào phủ chúa Trịnh” (Có thể chia thành các luận điểm nhỏ hơn). . .Giới thiệu về đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”: thể hiện Trang 27 ..Giáo viên ghi đề lên bảng Học sinh đọc kỹ đề bài và phân tích đề. 2. quyền quý nơi phủ chúa Trịnh.Học sinh viết được bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội hoặc văn học.Cách nhìn. khắc sâu và nâng cao kiến thức về lập luận phân tích.Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. D. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: Phát vấn.Giới thiệu vài nét về danh y Lê Hữu Trác và tác phẩm “Thượng kinh ký sự” – một tác phẩm mang giá trị hiện thực sâu sắc. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Ổn định tổ chức. Giáo án làm văn (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A.. tác phẩm “Thượng kinh ký sự”. . Lập dàn ý: 1. Vào bài mới: .Nội dung vấn đề cần nghị luận? -Phương pháp nghị luận? -Phạm vi tư liệu (dẫn chứng)? Giáo viên yeu cầu học sinh lập dàn ý cho đề bài trên. I. Mở bài: . bình luận. . Đề luyện tập Anh (chị) hãy phân tích giá trị hiện thực của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” (Trích “Thượng kinh ký sự” – Lê Hữu Trác).Tuần 2: Tiết tự chọn. C.

.. ra vào phải có thẻ. có sập. → Tài năng. thái độ của tác giả khi “Vào phủ chúa Trịnh”: .Phân vân. 3.Cảnh trong phủ chúa: có nhiều nhà (Đại đường.6 lần trướng gấm... * Tâm trạng của tác giả khi chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán: . + Tác giả phản ánh một cái tâm lương y trong sạnh. lộng quyền của nhà chúa).Miêu tả. nối tiếp nhau. trung thực. (mang giá trị hiện thực sâu sắc: tố cáo sự xa hoa. mỗi cửa đều có lính gác “vác đường nghiêm nghặt.. quyền bồng.. coi thường danh lợi. Kết bài: . thái độ. việc gì thấy trước thì kể.. ích kỷ. b. phòng trà). gác tía.. sống xa hoa . hơi phấn sáp. + Xưng hô. tả trước. kiệu son. Cách nhìn. .. xa hoa tráng lệ nhưng ngột ngạt. có người dẫn đường. . trong phòng thắp nến. mâm vàng. tấp nập: “qua lại như mắc cửi”. sâu sắc giá trị hiện thực của tác phẩm.. quyền uy + Vào phủ phải có thánh chỉ. Thân bài: a. hương hoa ngào ngạt → mầm mống của bệnh tật.. Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa: * Quang cảnh phủ chúa: .. tâm trạng của tác giả khi vào phủ chúa chữa bệnh? Các dẫn chứng cụ thể. * Cung cách sinh hoạt: . → Kín cổng cao tường. phù hợp? .Chỉ ra cách nhìn.. bẩm tấu kính cẩn. sợ danh lợi ràng buộc.Đường vào phủ chúa: Phải qua nhiều lần cửa. hương thơm ngào ngạt.Quyết định trị bệnh cứu người. võng điều. hiên ngọc..Thâm nghiêm. trong khi dân tình đói khổ. đánh giá chung về tác phẩm và đoạn trích.Phê phán kín đáo: + Phủ chúa lấn át cung vua. lễ phép. nheo nhóc.. + Thiếu sinh khí. + Đồ dùng: rèm châu. có thẻ.Vấn đề cần trình bày ở phần kết bài? GV: yêu cầu HS dựa vào phần lập dàn ý viết một đoạn văn ở phần mở bài hoặc kết bài.. thiếu sinh khí: chỉ thấy hơi người. đồ nghi trượng sơn son thiếp vàng. hành lang quanh co.Nội cung của thế tử: qua 5. ghi chép tỉ mỉ... + Bộ máy phục vụ đông đúc.Tổng hợp. 2. chén ngọc. khách quan: từ ngoài vào trong. .. tù túng . ngột ngạt. đưa đón. đức độ. cao Trang 28 . do dự.”.

coi thường danh lợi. Củng cố . .Dặn dò: . Bài viết 4. Trang 29 .khiết. yêu cầu. III.Kiến thức trọng tâm: Mục đích.Tiết sau: Học 2 tiết văn học: “LẼ GHÉT THƯƠNG”. lập dàn ý. cách làm bài phân tích? Cách thức tìm hiểu đề.

sáo trường quy niên. đảm đang. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THƯƠNG VỢ Trần Tế Xương A.Nắm được những thành công về nghệ thuật của bài thơ: từ ngữ giản dị. Cuộc đời: tác giả và đề tài bà Tú .1907) quê làng Vị Xuyên. người vợ. Qua những lời tự trào thấy được vẽ đẹp nhân cách và tâm sự của nhà thơ. (thường gọi là Tú Xương). sự kết hợp giữa giọng điệu trữ tình và tự trào. 10. Sự cảm thông của xã hội đối với họ là cần thiết nhưng cần thiết nhất có lẽ là tình cảm của chính những thành viên trong gia đìnhvới cuộc sống của những người mẹ. . C.Tú Xương có hẳn một đề tài viết về bà Tú gồm bài thơ. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong xã hội phong kiến. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Mùa thu câu cá” của Nguyễn khuyến và nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ? 3. yêu thương và lặng lẽ hi sinh cho chồng con. làng Mĩ Lộc. B. vận dụng hình ảnh.Sáng tác của Tú Xương gồm 2 mảng: trào phúng và trữ tình. 2. Viết theo thể thơ Nôm Đường luật. sách giáo viên. khó gò vào khuôn Xương.Cảm nhận được hình ảnh bà Tú: vất vả. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. văn tế nhưng “Thương vợ” là một trong những bài thơ hay và cảm động nhất của nhà thơ. Tiến trình lên lớp: 1. phóng túng. thân phận những người phụ nữ bao giờ cũng gắn liền với những vất vả.Tuần 3: Tiết 9. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . câu đối. Bài thơ Trang 30 . thấm chí còn gắn với những bi kịch. . Sáng tác: . thiết kế bài học. thảo luận trả lời các câu hỏi. khó khăn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . quý trọng của Trần Tế Xương dành cho người vợ. b. tài liệu tham khảo. giàu sức biểu cảm. Tú Xương là người chông đã thấu hiểu những khó khăn vất vả của bà Tú. Tác giả viên giới thiệu ngắn gọn a. Tìm hiểu chung trong sách giáo khoa. ngôn ngữ văn học dân gian. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Là người có tính sắc sảo.Thấy được tình cảm yêu thương. D. Đi thi 8 lần mà chỉ đỗ tú tài. Bài thơ “Thương vợ” giúp chúng ta hiểu hơn những tấm lòng của ông đối với người vợ của mình. hoàn thành tốt trách nhiệm của mình. giáo 1.Trần Tế Xương (1870 . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn I. tĩnh trong bài thơ Trần Tế Nam Định. là động lực để họ vươn lên.

nguy hiểm. Bố cục: 4 phần: Đề. người như thế nào? + 5. đông con mọi thứ “mom sông”. pháp nghệ thuật nào? Hình + Buôn bán: công việc của bà Tú buôn thúng bán mẹt (nhỏ). ngôn ngữ dân gian nào? → Bà Tú là người đảm đang... + Hai câu thành ngữ: “Âu đành phận”. khuyết điểm. từ ngữ nào để diễn tả cảnh bà Tú là người tảo tần. luận.. Có tác dụng làm gì? . nguy hiểm. chu đáo với chồng con. a. trào phúng “nuôi đủ . vừa gợi nỗi đau thân phận.Hai câu đề “Quanh năm . vì con. số phận → con người có nhân cách. như thế nào? Qua bài thơ → Vừa đối đầu về từ ngữ nhưng lại vừa thừa tiếp nhau về ý làm nổi em có nhận xét gì về tâm bật sự vất vã gian truân của bà Tú.. + Từ “với” tách 2 vế câu 5 (con) với 1 (chồng) → vai bà Tú gánh Hai câu luận đã sử dụng nặng gia đình. 1: số đếm (lượng người gia đình bà Tú). chịu khó. Hình ảnh bà Tú qua nỗi thương vợ của ông Tú: chồng”. như thế nào? II. gì? + “Khi quãng vắng”: thời gian. thực. .Các từ “quanh năm”. hết lòng vì chồng.Sử dụng cốt cách khôi hài. . không vứt bỏ trách nhiệm dựa vào duyên số.. → bối ảnh. Hai câu thực sử dụng bút + Mom sông: địa điểm chênh vênh nguy hiểm. “Dám quản công” → Vừa nói lên sự vất vả gian truân vừa thể hiện đức tính của bà Tú chịu thương. “năm nắng mười mưa” nghệ thuật của bài thơ. rợn ngợp đầy lo Nỗi lòng thương vợ của âu. tháo vát. 2. “buôn bán” chỉ trông chờ bà Tú. Hình ảnh ông Tú qua nỗi thương vợ: Giáo viên hướng dẫn học . Xuất xứ: Hoàn cảnh sống của Tú Xương nghèo. 1. Trang 31 . bạc” đây là tiếng chửi đời giận đời bạc bẽo với bà Tú và cũng là lời tự phán xét lên án mình của ông Tú “có chồng .Hai câu kết: sinh luyện tập. Bằng cách đảo trật tự từ “cha mẹ thói đời. một chồng” → tấm lòng không chỉ thương mà còn tri ân vợ. Em hiểu “nuôi đủ” là c. kết.. tất bật. Ông làm bài thơ để thể hiện tấm lòng yêu thương. trong bài thơ chỉ về việc gì quý trọng. Đọc hiểu văn bản: Qua câu “nuôi đủ . biết ơn đối với vợ. giàu đức tính hi sinh.Hai câu thực: +Cách đảo ngữ “lặn lội. của bà Tú? b. hình ảnh bà Tú .Hai câu luận: Nhận xét về nội dung và + Hai thành ngữ: “Một duyên hai nợ”. hình ảnh bà Tú? Bà Tú là + Nuôi đủ: đảm bảo số lượng và chất lượng.. như không” → dám thừa nhận thiếu sót. đó cũng là tấm lòng xót thương da sự và vẽ đẹp nhân cách diết của ông Tú. Thể thơ: Thể thơ Nôm Đường luật. một chồng” hiện lên như thế nào? + Quanh năm: thời gian suốt năm lặp lại. của ông Tú.. Tú Xương được thể hiện + “Buổi đò đông”: nhiều bất trắc. không gian heo hút. eo sèo” Lời chửi trong hai câu + Hình ảnh ẩn dụ “thân cò” → vừa nhấn mạnh nỗi vất vả gian truân thơ cuối là ai? Có ý nghĩa của bà Tú...

2.Vận dụng từ ngữ: 2 thành ngữ: đức tính cao đẹp của bà Tú. Hướng dẫn tự học: . Trang 32 . gian truân. nghệ thuật đời sống. sách giáo khoa. Qua đó còn thấy tâm sự và vẽ đẹp nhân cách của ông Tú. nghệ thuật dân gian. . vất vả.Nội dung: tình thương yêu quý trọng vợ của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi gian truân vất vả và đức tính cao đẹp của bà Tú. .Xem lại bài giảng.Chuẩn bị bài mới: Đọc thêm: Khóc Dương Khuê.SGK) . . Vịnh khoa thi hương. . Luyện tập .Nội dung: tịnh thương yêu quý trọng vợ của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi đau gian truân vất vả và đức tính cao đẹp của bà Tú. làm bài tập.Vận dụng hình ảnh: thân cò. Tổng kết (Ghi nhớ . Cũng cố .3. nghệ thuật dân gian. Luyện tập: 1. vận dụng sáng tạo hình ảnh. III.Nghệ thuật: từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm. nghệ thuật đời sống. 3. đau thân phận. vận dụng sáng tạo hình ảnh.Nghệ thuật: từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm.

C. B. D. thảo luận trả lời các câu hỏi. Câu 2: Tình bạn thắm thiết. Theo em bài thơ này có thể chia thành mấy đoạn? Nội dung mỗi đoạn là gì? Tình bạn thắm thiết. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sách giáo viên. tài liệu tham khảo.16 câu còn lại: nỗi đau khôn tả lúc bạn “ra đi”. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: KHÓC DƯƠNG KHUÊ. VỊNH KHOA THI HƯƠNG A. . thủy chung qua sự vận động cảm xúc.. lúc đột ngột. Tiến trình lên lớp: 1. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh bà Tú qua nỗi nhớ thương vợ của ông Tú? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Nguyễn Khuyến và Tú Xương là những tác giả cuối cùng của thời kỳ văn học trung đại. thiết kế bài học.Bài “Vịnh khoa thi hương”. Hoạt động của GV và HS Hs tóm tắt những ý chính ở phần tiểu dẫn.12 câu tiếp: sự hồi tưởng về kỷ niệm . diễn tả tâm trạng: nỗi đau bàng hoàng khi nghe tin bạn mất – sự hồi tưởng kỷ niệm – nỗi đau tê tái khi không còn bạn. chúng ta đã tìm hiểu một số tác phẩm của hai nhà thơ này. rồi” Trang 33 . Trần Tế Xương: + Cảnh trường thi và bức tranh xã hội đương thời. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Ở những tiết trước.Nói giảm: “Bác Dương . để hiểu sâu sắc hơn về những giá trị nội dung và nghệ thuật trong thơ văn của mỗi tác giả. Học sinh đọc tóm tắt ý Nội dung * Bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến I/ Tìm hiểu chung: (SGK) II/ Đọc hiểu văn bản: Câu 1: Bài thơ viết theo dòng cảm xúc của tác giả và được chia thành 4 đoạn: .2 câu đầu: tin đến đột ngột . thủy chung giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê. lúc lắng đọng thấm sâu. luyến tiếc. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.. thái độ của tác giả. + Những nét nghệ thuật tu từ đặc sắc.Bài “Khóc Dương Khuê” của Nguyễn Khuyến: + Tình bạn thắm thiết. + Nghệ thuật sử dụng của bài thơ. . lúc ngậm ngùi. Câu 3: Sử dụng nhiều bút pháp tu từ .Tuần 3: Tiết 11. thủy chung giữa hai người được thể hiện như thế nào trong bài thơ? Hãy phân tích những bút pháp tu từ thể hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn qua đời.8 câu tiếp: ấn tượng lần gặp cuối cùng.

SGK. BT.Bút pháp nhân hóa: “nước mây man mác” . “Nhân tài . nghệ thuật bài “Khóc Dương Khuê” + Nội dung. thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi? . → sức mạnh đã kích. Hướng dẫn tự học: + Xem bài giảng.Từ “ậm ọe” . ẩn trong đó không ít nỗi xót xa.. Trang 34 . Phân tích tâm trạng. Hai câu đầu cho thấy cuộc thi diễn ra như thế nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và quan trường? Phân tích hình ảnh quan sứ. bà đầm. đến”.. Câu 2: Hai câu thực thể hiện rõ sự ô hợp của kỳ thi: ... Câu 3: Hình ảnh quan sứ. * Bài “Vịnh khoa thi hương” – Trần Tế Xương. dữ dội.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “lôi thôi sĩ tử” Sĩ tử luộm thuộm. có khi.Nghệ thuật đảo ngữ “Long cắm . . + Chuẩn bị bài mới: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân.Sử dụng lối liệt kê: có lúc. * Luyện tập 1. bà đầm và sức mạnh châm biếm.Cách nói so sánh: “tuổi già . cũng có khi. Cũng cố + Nội dung. → Từ khoa thi bức tranh xã hội năm Đinh Dậu được hiện lên bên cạnh nỗi nhục mất nước. châm biếm.Hình ảnh “vai đeo lọ” . không gọn gàng → sự ô hợp. ra” .. I/ Đọc và tìm hiểu tiểu dẫn: (SGK) II/ Đọc và tìm hiểu văn bản: Câu 1: Hai câu đầu có tính tự sự thể hiện rõ sự ô hợp nhộn nhạo trong thi cử “trường Nam thi lẫn với trường Hà” từ “lẫn” thể hiện điều đó. sương” . đã kích của bút pháp nghệ thuật đối. nghệ thuật bài “Vịnh khoa thi hương” 2.Nghệ thuật đối: lọng><váy.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “ậm ọe quan trường” Quan trường với cái oai cố tạo (oai vờ) → tính chất lộn xộn của kỳ thi.. là sự tác động tới tâm linh người đọc. Luyện tập 3..chính tiểu dẫn. né nhà” → lời kêu gọi đánh thức lương tri không chỉ của sĩ tử mà còn là của những ai được xem là nhân tài đất Bắc. . “váy lê ... nhốn nháo của xã hội.. sâu cay. Câu 4: Hai câu kết: từ giọng điệu mỉa mai châm biếm sang trữ tình.Các từ “lôi thôi” .

Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Những cái chung của ngôn ngữ. những nét riêng của lời nói cá nhân? 3.thơ Hồ Xuân Hương: Vừa mùa xuân. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. tình cảm thắm thiết bạn bè. Quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân: lời nói cá nhân có mối . Vào bài mới: Lời vào bài: Ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội.Từ “xuân”. tài liệu tham khảo. dùng từ? . Tiến trình lên lớp: 1. Luyện tập: dùng từ “nách” trong câu Bài tập 1: Từ “nách” chỉ vị trí trên thân thể con người. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. đã có ST như thế nào khi . sức xuân (tuổi Trong những câu thơ sau trẻ).“xuân” – Hồ Chí Minh: xuân 1: mùa đầu tiên. Chia nhóm thảo luận.Có ý thức tôn trọng những quy tắc ngôn ngữ của xã hội. Trong những câu thơ . Để hiểu rõ mối quan hệ này. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN A.“xuân” – Nguyễn Du: vẽ đẹp người con gái trẻ tuổi. chung của ngôn ngữ cộng đồng. .Ngôn ngữ chung là cơ sở để sản sinh lời nói cá nhân và là cơ sở để quan hệ như thế nào? lĩnh hội lời nói cá nhân. . Hoạt động của GV và HS Nội dung Giữa ngôn ngữ chung và III. C. thảo luận trả lời các câu hỏi. tác động bổ sung cho nhau. chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn qua tiết học hôm nay. Tuy nhiên giữa ngôn ngữ và lời nói lại có mối quan hệ hai chiều. giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc. sức sống dạt dào của cuộc sống. thiết kế bài học.“xuân” – Nguyễn Khuyến: men say nồng của rượu ngon. . Bằng phương thơ Nguyễn Du? thức chuyển nghĩa chung của Tiếng Việt (phương thức ẩn dụ) trong Sự ST riêng của mỗi nhà câu thơ của Nguyễn Du từ “nách” dùng chỉ chổ giao nhau giữa hai bức thơ trong cách dùng từ tường tạo nên một góc (góc tường). Xuân 2: sức sống mới sau từ nào từ mới được tao tươi đẹp.Có ý thức sử dụng lời nói cá nhân phù hợp với yêu cầu của ngôn ngữ chung trong xã hội. D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Tuần 3: Tiết 12. B. . “Xuân”? Bài tập 2: . hiện thực hóa những tính mỗi nhóm thảo luận 1 bài. Chỉ ra sự DT riêng khi IV. sách giáo viên.Lời nói cá nhân là thực tế sinh động. ra trong thời gian gần đây Bài tập 3: Trang 35 . lời nói lại là sản phẩm riêng của từng cá nhân.Nắm được mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội và lời nói của từng cá nhân.

Những quy tắc tạo chung: + Những quy tắc tạo từ láy: phụ âm đầu. + Trong hai tiếng. 2. không đáng kể. tiếng gốc đặt trước. + Chuẩn bị bài mới: Bài ca ngất ngưỡng. Hướng dẫn tự học + Xem bài giảng.và được dựa theo tiếng nào? Phương thức cấu tạo như thế nào? a/ Huy Cận: .“mặt trời”: mặt trời thiên nhiên nhưng dùng theo phép nhân hóa nên có thể “xuống biển”. c/ Từ “nội soi”: từ mới tạo ra từ. . b/ Tố Hữu: . làm bài tập. Bài tập 4: a/ Từ “mọn mằn” từ mới tạo ra từ. “mặt trời” 2: dùng với nghĩa ẩn dụ là đứa con của mẹ. Trang 36 . phụ đi trước V.Tiếng “mọn” (nhỏ đến mức không đáng kể) – nhỏ mọn.Hai tiếng có sẵn “nội soi”. . tiếng láy đặt sau.Phương thức cấu tạo từ chính phụ: từ chính sau. + Tiếng láy lặp lại âm đầu nhưng đổi vần “ăn”. b/ Từ “giỏi giắn”: rất giỏi. tầm thường. Cũng cố và dặn dò 1.“mặt trời” 1: mặt trời thiên nhiên. + Hướng dẫn luyện tập. sách giáo khoa. Cũng cố + Mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân. .“mặt trời” chỉ lý tưởng Hồ Chí Minh. . → Từ “mọn mằn”: nhỏ nhặt. c/ Nguyễn Khoa Điềm: .

diễn tả tâm trạng: nỗi đau bàng hoàng khi nghe tin bạn mất – sự hồi tưởng kỷ niệm – nỗi đau tê tái GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.SGK) II/ Nội dung: Câu 1: Bài thơ viết theo dòng cảm xúc của tác giả và được chia thành 4 đoạn: Tình bạn thắm thiết. Hãy phân tích những bút pháp tu từ thể . bố cục bài thơ. bố cục bài thơ.12 câu tiếp: sự hồi tưởng về kỷ niệm trong bài thơ? . Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: phát vấn.. * Bài “Vịnh khoa thi hương” – Trần Tế Xương. nêu vấn đề. cũng có khi.. I/ Tìm hiểu chung: (Tiểu dẫn .. khi không còn bạn. Hai câu đầu cho thấy cuộc thi diễn ra Câu 3: Sử dụng nhiều bút pháp tu từ như thế nào? . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. sương” . thảo luận. lúc đột ngột. Kiểm tra bài cũ: 3.16 câu còn lại: nỗi đau khôn tả lúc bạn “ra đi”. khắc sâu một số nội dung kiến thức về 2 tác phẩm: * Khóc Dương Khuê: tình bạn thắm thiết thủy chung giữa Nguyễn Khuyến với bạn và những nét nghệ thuật tu từ đặc sắc. Trang 37 .Cách nói so sánh: “tuổi già . Tiến trình lên lớp: 1. thủy chung qua sự vận qua đời.. * Vịnh khoa thi hương: cảnh trường thi và bức tranh xã hội đương thời. tiếc..8 câu tiếp: ấn tượng lần gặp cuối cùng. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh Tiếp tục cũng cố. B.. thể loại. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.. hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn Câu 2: Tình bạn thắm thiết.Tuần 3: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: KHÓC DƯƠNG KHUÊ VÀ VỊNH KHOA THI HƯƠNG A. thái độ của tác giả và nghệ thuật sử dụng trong bài thơ.Bút pháp nhân hóa: “nước mây man mác” quan trường? . giáo án tự chọn..Sử dụng lối liệt kê: có lúc. C. * Bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến nhắc lại xuất xứ.2 câu đầu: tin đến đột ngột hai người bạn được thể hiện như thế nào .Nói giảm: “Bác Dương . động cảm xúc. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. luyến nhắc lại xuất xứ.. lúc ngậm ngùi. có khi. lúc lắng đọng thấm sâu. rồi” Em có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và . D. sách giáo viên. thủy chung giữa . thể loại.

Nghệ thuật đối: lọng><váy.Phân tích hình ảnh quan sứ. → sức mạnh đã kích.. Phân tích tâm trạng.. thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi? I/ Tìm hiểu chung: (Tiểu dẫn .Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “ậm ọe quan trường” Quan trường với cái oai cố tạo (oai vờ) → tính chất lộn xộn của kỳ thi. Luyện tập 3. * Luyện tập 1. bà đầm. Câu 2: Hai câu thực thể hiện rõ sự ô hợp của kỳ thi: . đến”. “váy lê . bà đầm và sức mạnh châm biếm. đã kích của bút pháp nghệ thuật đối.Các từ “lôi thôi” . ẩn trong đó không ít nỗi xót xa. “Nhân tài . . nhốn nháo của xã hội.Nghệ thuật đảo ngữ “Long cắm ..Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “lôi thôi sĩ tử” Sĩ tử luộm thuộm. Cũng cố 2. . Câu 3: Hình ảnh quan sứ. không gọn gàng → sự ô hợp. ra” . → Từ khoa thi bức tranh xã hội năm Đinh Dậu được hiện lên bên cạnh nỗi nhục mất nước. Câu 4: Hai câu kết: từ giọng điệu mỉa mai châm biếm sang trữ tình. châm biếm...Hình ảnh “vai đeo lọ” . dữ dội. là sự tác động tới tâm linh người đọc.SGK) II/ Nội dung: Câu 1: Hai câu đầu có tính tự sự thể hiện rõ sự ô hợp nhộn nhạo trong thi cử “trường Nam thi lẫn với trường Hà” từ “lẫn” thể hiện điều đó.Từ “ậm ọe” .. Hướng dẫn tự học: Trang 38 . sâu cay. né nhà” → lời kêu gọi đánh thức lương tri không chỉ của sĩ tử mà còn là của những ai được xem là nhân tài đất Bắc.

Hiểu đúng nghĩa khái niệm “ngất ngưỡng”. sách giáo viên. 1.Hiểu được phong cách sống của Nguyễn Công Trứ với tính cách là nhà nho và hiểu được vì sao có thể coi đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân mang tính ý nghĩa tích cực.6 câu đầu: ngất ngưỡng chốn quan trường.Tuần 4: Tiết 13. Xuất xứ: Làm sau năm 1848 là năm ông cáo quan về hưu. cần cù. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được chữ “ngông” ấy của nhà thơ Nguyễn Công Trứ. Tác giả Giáo viên hướng dẫn a. ngông như Tản Đà.Sáng tác chủ yếu bằng chữ Nôm. Sáng tác: . yêu nước. C. 3.Đề tài. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thể loại ưa thích là hát nói. . 2. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc và tóm tắt I. Bài thơ a. chung và của Nguyễn c. để không nhầm lẫn với lối sống lập dị của một số người hiện đại. 14. say mê học hành. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. cảm hứng sáng tác: lời tự thuật cuộc đời. . làm quan dưới triều Nguyễn. Trang 39 .Nắm được những tri thức về thể hát nói và thể thơ dân tộc bắt đầu phổ biến rộng rãi từ thế kỷ XIX. ngông như Nguyễn Tuân và ngông như Nguyễn Công Trứ. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Bài thơ làm theo thể hát nói (ca trù). b. Thể thơ Giáo viên giảng giải khái . Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG Nguyễn Công Trứ A. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. xuất thân trong gia đình nhà nho sinh và ghi ý chính lên học. b. B. thảo luận trả lời các câu hỏi. thương dân. D. tài liệu tham khảo.1859). Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lịch sử Việt Nam. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. Tiến trình lên lớp: 1. Là người tài năng nhiệt huyết ở nhiều lĩnh vực. giáo án. . người ta thường nói tới hai chữ “ngông”. Bố cục: 3 phần: Công Trứ nói riêng. Cuộc đời: nhận xét tóm tắt của học . Tìm hiểu chung tiểu dẫn. giải Nguyên. thi cử lận đận nhưng cuối cùng cũng đỗ bảng.Nguyễn Công Trứ (1779 . niệm “ngất ngưỡng” nói .

bỏ qua danh giáo nhà nho để sống thật hơn. kiểm định bản lĩnh cá nhân. ngất ngưỡng”. * 8 câu tiếp (khổ đôi): lời tự thuật của tác giả về cách sống ngất ngưởng. vương tục”: + Cách ngắt nhịp 2/2 + Nghệ thuật hòa thanh bằng trắc. . 2. Đọc hiểu văn bản: 1... 10 câu tiếp: Sự ngất ngưỡng khi về hưu * 2 câu tiếp theo: Khẳng định con người có tài kinh bang tế thế lúc loạn giúp nước “Bình tây cờ đại tướng”. . .. phá lễ.. .Câu 3.“Kìa núi nọ .10 câu tiếp: ngất ngưỡng khi nghỉ hưu. nay về hưu sống ngất ngưỡng khác đời “Đô môn . khẳng định con người có tài năng và danh vị xã hội... ...Ngất ngưỡng của Nguyễn Công Trứ: là đối lập với lễ. “khi”.Đặc biệt là tiếng “ông” cuối bài vang lên như niềm tự hào. Sáu câu đầu: Sự ngất ngưỡng chốn quan trường.. . GV hướng dẫn HS về nhà luyện tập. sự” câu thơ chữ Hán → khẳng định con người có phận sự lớn lao mang tầm vóc vũ trụ. Tiêu đề “ngất ngưỡng” . ông”. kiêu hãnh đầy bản lĩnh khép lại bài thơ một cách độc đáo.. . dám là chính mình. .Em có nhận xét gì về câu 1 và câu 2? Em có nhận xét như thế nào về cách ngắt nhịp của câu 3.. “Trong triều . sơ chung”..3 câu cuối: ngất ngưỡng giữa đám quan lại đương triều. → Sống phóng túng mà vẫn trong sạch “không vướng tục” bản lĩnh. Hàn phú” → So sánh mình với các bậc danh tiếng của Trung Quốc. . 4? Nội dung 4 câu thơ tiếp theo là gì? Em có nhận xét gì về nghệ thuật nhà thơ sử dụng trong những câu thơ này? Tự hào về sự trung nghĩa “Nghĩa vua tôi. 4. sống phong lưu khác người bất chấp lời khen chê...Câu 2: “Ông Hi. ý thức cá nhân của tác giả... đông phong”. + Điệp từ “không”.“Khi ca . 3. II. → Câu 1 > < câu 2 → ngất ngưỡng.Câu 1: “Vũ trụ. Trang 40 .Ngất ngưỡng: là sự khác người.Tự hào về tài năng “Chẳng Trái . lồng”: là người tài giỏi trong cảnh tù túng chật hẹp. 4 với cách ngắt nhịp + 3/3/4 +3/3/2 → giọng điệu hào hùng. . 3 câu cuối: (khổ xếp 3 câu): khẳng định sự ngất ngưởng giữa đám quan lại đương triều (niềm tự hào). khác đời. thời bình thì giúp vua “phủ doãn Thừa Thiên”.

Cách sống ngất ngưởng của tác giả khi làm quan. Cũng cố .Xem lại bài giảng. cắc. 3.Nghệ thuật bài hát nói. Luyện tập Sự khác biệt về mặt từ ngữ giữa: . Luyện tập: 1.. các từ ngữ sinh hoạt (ca.. sách giáo khoa. có nhiều từ ngữ chỉ địa danh.“Bài ca ngất ngưởng”. quan chức.Chuẩn bị bài mới: Bài ca ngắn đi trên bãi cát. . làm bài tập. Trang 41 . Hướng dẫn tự học: . về hưu và niềm tự hào. 2.5. .).Tác giả NCT. Tổng kết (ghi nhớ): III. tửu. tùng.

Đọc và tìm hiểu tiều dẫn: tiểu dẫn. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. giáo án. B.1885) làng Phú Thị. bảo thủ. không ít những nhà nho đã chán ghét cuộc sống mưu cầu danh lợi tầm thường để khát khao có một cuộc sống mới tốt đẹp hơn. c. tĩnh Bắc nhận xét phần trả lời của Ninh (quận Long Biên – Hà Nội) ông là một nhà thơ có tài và bản lĩnh. tài liệu tham khảo. Bài thơ: Bài thơ ngắn đi trên bãi cát. sách giáo viên. Bài thơ biểu lộ tinh thần phê phán của ông đối với học thuật và sự bảo thủ. Tác giả Giáo viên hướng dẫn . hình ảnh. 2. thảo luận trả lời các câu hỏi. . D.Cao Bá Quát (1809 . 15. chúng ta sẽ tìm hiểu bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” của ông. a. C. Cao Bá Quát tuy vẫn đi thi nhưng đã tỏ ra chán ghét con đường mưu cầu danh lời tầm thường. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc và tóm tắt I.. Nội dung: Mượn hình ảnh người đi khó nhọc trên bãi cát để hình Em hãy chỉ ra những câu dung con đường mưu cầu danh lợi chán ghét. Để hiểu rõ hơn tâm hồn và nhân cách của ông.Hiểu được mối quan hệ giữa nội dung nói trên và hình thức nghệ thuật của bài thơ cổ thể về nhịp điệu. học sinh..Nắm được trong hoàn cảnh nhà Nguyễn trì trệ. . Cao Bá Quát là một trong những nhà nho ấy. Thể loại: Viết theo thể hành (hành ca). các yếu tố hình thức này có đặc điểm riêng phục vụ cho việc chuyển tải nội dung. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc diễn cảm bài thơ. Xuất xứ: Viết trong những lần đi thi hội qua các tĩnh miền trung đầy cát.. lý giải cách ngông của Nguyễn Công Trứ thể hiện qua “Bài ca ngất ngưởng”? 3. Tiến trình lên lớp: 1. phản ánh nhu cầu đổi mới của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ.Thơ ông bộc lộ sự phê phán chế độ phong kiến nhà Nguyễn và chứa đựng nội dung khai sáng có tính chất tự phát. trì trệ của chế độ nhà Nguyễn nói chung góp phần lý giải hành động khởi nghĩa của ông về sau năm 1854. cũng như sự bế tắc của Trang 42 . Vào bài mới: Lời vào bài: Sống trong một xã hội mục nát của triều Nguyễn. b.Tuần 4: Tiết 14. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT (Sa hành đoản ca) Cao Bá Quát A. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. huyện Gia Lâm. 1.

sóng dào dạt” → Xung quanh vây bủa bởi núi. than (câu cảm thán) những bãi cát dài.“Phía Nam ....Đoạn 1(4 câu đầu): Nỗi chán nản của nhà thơ khi thấy mình phải hành hạ thân xác. 2. . mây” → sự cám dỗ của bả công danh đối với người đời..“Đường ghê sợ .. không nguôi”.“Tính sao đây . →đây là những dấu hiệu thức tĩnh của tác giả “Anh đứng làm chi trên bãi cát?” hiện tại anh chưa tìm được con đường khác. d. lối học khoa cử.“Bãi cát ... con đường công Trang 43 . mờ mịt” . II....“Bãi cát lại . chạy xuôi vất vả.. → Hình ảnh bãi cát là hình ảnh tượng trưng cho đường đời và đường công danh chông gai nhọc nhằn của tác giả..Đoạn 3 (còn lại): Tác giả đi đến kết luận cần phải thoát khỏi con đường danh lời vô nghĩa.. dài” .. ơi” Điệp từ “bãi cát”. . . mấy người” nói lên điều gì? Cụ thể ra sao? Em có nhận như thế nào về ý nghĩa câu “anh đứng làm chi trên bãi cát”? Những nét đặc sắc trong nghệ thuật của bài thơ là gì? triều Nguyễn. b/ Hình ảnh người đi trên cát: . muôn trùng” . Bố cục: 3 phần: . đâu ít” Câu hỏi.. rơi” → con người cô đơn. từ ngữ mà tác giả dùng diễn tả hình ảnh bãi cát? Đó là bãi cát như thế nào? Tác giả mượn hình ảnh bãi cát để tượng trưng cho điều gì? Những câu thơ nào diễn tả hình ảnh người đi trên bãi cát? Con người đó như thế nào? Hai câu thơ “Không học được . ít ai có thể thoát khỏi sự cám dỗ của nó. bế tắc. hình ảnh bãi cát và người đi trên cát: a/ Hình ảnh bãi cát: . nhưng không chấp nhận đi tiếp con đường danh lợi chán ghét.“Không học được . nơi khó xác định phương hướng.Bước đi trầy trật “đi một bước ..Đoạn 2 (4 câu tiếp): Sự cám dỗ của công danh đối với người đời. Đọc hiểu văn bản: 1.. một bước”. biển. Tác giả ví mùi danh lợi như rượu ngon dễ say người. cố học để thi cử cầu danh lợi → bản lĩnh nhà thơ. Tâm trạng nhà thơ (người đi trên bãi cát) . bế tắc cho thấy tư tưởng của tác giả. vì sao? Bốn câu “Xưa nay .“Xưa nay .. Thực tế những người “phường danh lợi” đều phải chạy ngược... không nguôi” thể hiện tâm trạng gì của tác giả.. . hình ảnh.Vất vả và đau khổ “Lữ khách . cô độc khốn khổ theo đuổi con đường công danh nhọc nhằn. rộng. nỗi chán ngán khi thấy mình cứ hành hạ thân xác theo đuổi con đường công danh. ..“Phía Bắc núi . .. * Tóm lại: Từ tâm trạng chán ngán.. vô nghĩa → Hình ảnh người trí thức trong xã hội VN thời Nguyễn.. đường cùng.thơ..Đi không kể thời gian “Mặt trời . nhận ra tính chất vô nghĩa của lối học khoa cử. dừng” .

làm bài tập.Là người có bản lĩnh và luôn có khát vọng khai sáng đổi mới. “ta” → Hình tượng người đi đường được thể hiện một cách đa chiều. Tổng kết (ghi nhớ): III.Chuẩn bị bài mới: Luyện tập thao tác lập luận phân tích. day dứt không nguôi của người trí thức. lúc dàn trải lúc dứt khoát cùng với nhiều cách xưng hô. Hướng dẫn tự học: . .Nhịp điệu: có sự kết hợp giữa câu thơ dài ngắn khác nhau với cách ngắt nhịp khác nhau trong mỗi câu thơ tạo ra sự diễn đạt phong phú. . Bài thơ thể hiện con đường công danh nhọc nhằn. Cũng cố Với nhịp điệu lúc nhanh lúc chậm. Luyện tập .Cao Bá Quát nhận ra bản chất thối nát của triều Nguyễn. . 2. nhiều câu than.Lời thơ vừa mang âm điệu bi tráng vừa mang âm điệu u buồn chứa đựng sự phản kháng âm thầm trước sự trì trệ bảo thủ của xã hội lúc bấy giờ. sách giáo khoa.Xem lại bài giảng. Nghệ thuật .danh theo lối cũ dẫn tới nguy cơ lạc hậu.Sử dụng các đại từ nhân xưng khác nhau: “khách”.Hình ảnh sáng tạo “bãi cát dài”. . Luyện tập: 1. bế tắc và nỗi dằn vặt. 3. 4. . “anh”. bị xâm lược đến gần. được lặp lại nhiều lần làm nổi bật sự gian nan và mệt mỏi của người đi trên đường. Trang 44 . 3. lúc dài lúc ngắn. câu hỏi.

thiết kế bài học. ậm ọe. thảo luận trả lời các câu hỏi. luyện nói theo từng ý. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. Chú Bài tập 2: Phân tích hình ảnh “sĩ tử” và “quan trường” qua hai câu ý các thao tác lập luận.Vận dụng thao tác lập luận.Phân tích tác hại của tự ti và tự phụ. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. 3.Tuần 4: Tiết 16. C. sau . Luyện tập trên lớp giáo viên có thể yêu cầu Bài tập 1: học sinh viết thành từng Học sinh tự ti và tự phụ là hai thái độ trái ngược nhau nhưng đều đoạn hoặc viết thành bài ảnh hưởng không tốt đến kết quả học tập và công tác.Phân tích nghệ thuật sử dụng biện pháp đảo trật tự từ: lôi thôi. Trang 45 . B.Phân tích hình ảnh “vai đeo lọ” của sĩ tử và hình ảnh “miệng thét loa” của quan trường.Cảm nhận về cảnh thi cử và tài năng trong việc tái hiện hiện thực. . luyện nói theo từng vấn đề. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . Em hãy phân hoàn chỉnh.Liên hệ với đời sống thực tế. Bài hôm nay chúng ta sẽ tập trung luyện tập thao tác lập luận phân tích. tích hai căn bệnh trên.Khẳng định cách sống hợp lý. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy nêu ngắn gọn cách sử dụng lập luận phân tích trong bài văn nghị luận.Phân tích những biểu hiện của thái độ tự ti và tự phụ. HS đọc phần đọc thêm. . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Từ ngững nội dung bên. nhận xét cách sử dụng các thao tác lập luận phân tích được sử dụng trong hai đoạn trích. .Cũng cố và nâng cao trí thức về thao tác lập luận phân tích. tài liệu tham khảo. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong bài trước chúng ta đã học về mục đích yêu cầu và cách sử dụng lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. II. Luyện tập ở nhà 1. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Giải thích khái niệm sinh những luận điểm bên. Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . phân tích trong bài văn nghị luận. đó viết thành đoạn văn. thơ: Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ. sách giáo viên. Giáo viên cho học sinh . I. Ậm ọe quan trường miệng thét loa. . D. Giáo viên có thể cho học .

Đêm khuya văng vẵng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non.HS làm bài tập về nhà . III. Hướng dẫn tự học .2.Chuẩn bị bài mới: “Lẽ ghét thương” Trang 46 . Phân tích hai câu thơ trong bài “Tự tình”(2) của Hồ Xuân Hương.

* Bài ca ngắn đi trên bãi cát: hiểu được tâm trạng của nhà thơ (người đi trên bãi cát). Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn – SGK trang 37) bài thơ.Câu 2: “Ông Hi .Câu 3. giáo án tự chọn. thảo luận. D. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh Tiếp tục cũng cố. được thể hiện như thế nào? . C. * 6 câu đầu: Sự ngất ngưỡng chốn quan trường. khắc sâu một số nội dung kiến thức về 2 tác phẩm: * Bài ca ngất ngưỡng: phong cách sống ngất ngưỡng của Nguyễn Công Trứ và hiểu được vì sao có thể coi đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân. B. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài * BÀI CA NGẤT NGƯỠNG (Nguyễn Công Trứ) thơ. thể loại. thời bình Trang 47 . .. . qua đó thấy được tinh thần phê phán của ông đối với học thuật và sự bảo thủ trì trệ của nhà Nguyễn. II.. khẳng định con người có tài năng và danh vị xã hội. → Câu 1 > < câu 2 → ngất ngưỡng.2 câu tiếp theo: Khẳng định con người có tài kinh bang tế thế lúc loạn giúp nước “Bình tây cờ đại tướng”. sách giáo viên.. *10 câu tiếp: Sự ngất ngưỡng khi về hưu . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Giải thích từ “ngất ngưỡng” trong Nguyễn Công Trứ bài thơ. bố cục I. 4: với cách ngắt nhịp ..Phong cách sống ngất ngưỡng khi + 3/3/4 về hưu của Nguyễn Công Trứ được +3/3/2 thể hiện như thế nào? → giọng điệu hào hùng. lồng”: là người tài giỏi trong cảnh tù túng chật hẹp.Phong cách sống ngất ngưỡng khi . nhắc lại xuất xứ...Tuần 4: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG. Kiểm tra bài cũ: GV gọi HS trình bày lại mục đích. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: Phát vấn. yêu cầu của thao tác lập luận phân tích? Cách phân tích? (Phần “ghi nhớ” – SGK trang 27) 3. BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT A. Nội dung: Phong cách sống ngất ngưỡng của .Câu 1: “Vũ trụ . nêu vấn đề. sự” câu thơ chữ Hán → khẳng định còn làm quan của Nguyễn Công Trứ con người có phận sự lớn lao mang tầm vóc vũ trụ..

ông”. tuyệt vọng: “Tính sao đây . → Đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân trong cuộc sống. ý thức cá nhân của tác giả.. phê phán lối học khoa cử theo lối cũ. .Tóm lại. nay về hưu sống ngất ngưỡng khác đời “Đô môn . nhắc lại xuất xứ. đâu ít” → Lữ khách chỉ còn biết hát về “con đường cùng” của mình... .Hãy giải thích mâu thuẫn trong hành động và suy nghĩ của lữ khách. mưu cầu danh lợi → con đường chung của nho sĩ phong kiến. ngất ngưỡng”. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn SGK . về sự tuyệt vọng của mình. .Tự hào về tài năng “Chẳng Trái .Hành động: đi thi để đỗ đạt làm quan.. đông phong”. ...Sự mâu thuẫn đó nói lên điều gì? thì giúp vua “phủ doãn Thừa Thiên”.Tâm trạng của lữ khách được thể hiện qua những câu thơ nào? .Suy nghĩ: + Oán hận chính mình vì không học được phép tiên ông – học được lối sống nhàn hạ để thoát khỏi vòng danh lợi. vương tục”: + Cách ngắt nhịp 2/2 + Nghệ thuật hòa thanh bằng trắc. Tóm lại: Phong cách sống ngất ngưỡng của nhà thơ là sự thể hiện trong tư thế thái độ sống. .40) II. .. → Sống phóng túng mà vẫn trong sạch “không vướng tục” bản lĩnh. bố cục bài thơ. kiêu hãnh đầy bản lĩnh khép lại bài thơ một cách độc đáo. .. một tinh thần của một người vượt lên trên thế tục sống khác đời.. vô vọng. đối lập với xung quanh. + Tâm trạng bế tắc. thể loại.3 câu cuối tác giả đã khẳng định sự ngất ngưỡng của mình giữa đám quan lại đương triều như thế nào? .. GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. “Trong triều . * BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT (Cao Bá Quát) I. bất chấp đời.“Kìa núi nọ . Nội dung: Tâm trạng của lữ khách → Thể hiện qua sự mâu thuẫn giữa hành động và suy nghĩ. Hàn phú” → So sánh mình với các bậc danh tiếng của Trung Quốc. Qua đó ta thấy được nhận thức của Cao Bá Quát về con đường công danh. → Mâu thuẫn giữa hành động và suy nghĩ của tác giả dẫn đến bi kịch tâm trạng: sự thất vọng và bi phẫn trước đường đời bế tắc.Đặc biệt là tiếng “ông” cuối bài vang lên như niềm tự hào. .8 câu tiếp (khổ đôi): lời tự thuật của tác giả về cách sống ngất ngưởng. + Điệp từ “không”.“Khi ca ... là sự nhắn nhủ với người đời hãy dũng cảm vứt Trang 48 . “khi”. * 3 câu cuối: (khổ xếp 3 câu): khẳng định sự ngất ngưởng giữa đám quan lại đương triều (niềm tự hào). sống phong lưu khác người bất chấp lời khen chê. phong cách sống ngất ngưởng của NCT đã khẳng định được điều gì về con người ông.. .

Hướng dẫn tự học: Trang 49 . III.bỏ con đường công danh vô nghĩa tự tìm cho mình con đường đi khác để thực hiện lí tưởng của mình. Luyện tập: 1. Cũng cố 2. Luyện tập 3.

Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” và phân tích tâm trạng tác giả (người đi trên bãi cát). Tử Trực. nhằm đề cao tinh thần nhân nghĩa. Nội dung cần đạt I.Thuộc loại truyện Nôm bác học. sách giáo viên. . . thiết kế bài học. sáng tác khoảng đầu những năm 50 của thế kỷ XIX khi mà NĐC đã bị mù về dạy học và chữa bệnh cho dân ở Gia Định. bút pháp trữ tình. Trịnh Hâm.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích “Lẽ ghét thương” trong tác phẩm “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu: Thái độ yêu ghét phân minh.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của truyện thơ Nôm.Tuần 5: Tiết 17. Ở đó chứa những bài học đạo lý về lối sống. “Lục Vân Tiên” là một tác phẩm được nhiều người yêu thích không chỉ trong thời đại ông mà còn được yêu thích trong mọi thời đại. . Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LẼ GHÉT THƯƠNG (Trích Lục Vân Tiên) Nguyễn Đình Chiểu A. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Vào bài mới: Lời vào bài: Nguyễn Đình Chiểu được xem là một cảnh thơ tiêu biểu cho văn học cổ điển Việt Nam. D. B. “lẽ ghét thương” là một trong những đoạn trích tiêu biểu cho điều đó. 3. Nhân vật chính của đoạn trích là ai? Học sinh đọc đoạn trích. Giáo viên hướng dẫn nhận xét phần trả lời của học sinh và ghi ý chính lên bảng. Truyện Lục Vân Tiên: . tài liệu tham khảo. thảo luận trả lời các câu hỏi. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc và tóm tắt tiểu dẫn. thể hiện khát vọng lý tưởng của tác giả và nhân dân về một xã hội tốt đẹp. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Tìm hiêu chung 1. Bùi Kiệm) khi họ cùng uống rượu làm thơ trong Trang 50 Xác định nội dung của đoạn trích. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Đoạn trích: a/ Vị trí: Trích từ câu 473 đến 504. . dài 2082 câu lục bát. Tiến trình lên lớp: 1. C. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . 18. lòng thương dân sâu sắc. b/ Nội dung: Kể lại cuộc đối thoại giữa ông Quán và 4 chàng nho sinh (Vân Tiên. 2.Biết cách đọc hiểu một đoạn trích truyện thơ Nôm theo đặc trưng thể loại. Trong số những sáng tác của ông.Nội dung và giá trị tác phẩm: Cốt truyện xoay quanh cuộc xung đột giữa thiện và ác.

trong sáng của quần chúng. Liên hệ 2 câu cuối với câu → Ghét các vua chúa chỉ lo ăn chơi hoang dâm vô độ.Đoạn trích chia làm mấy phần? quán của ông trước lúc vào trường thi. → Đó là cơ sở của lẽ ghét. đa đoan → để dân lầm than muôn phần. không có ý nghĩa đối với dân với nước. mọi tai ách khổ sở trăm điều.Phần 2 (10 câu tiếp): Lẽ ghét . gây loạn lạc → để dân nhọc nhằn. Trụ mê dâm → để dân ra hầm sảy hang. . Ở những triều đại đó chỉ có dân là phải chịu NĐC.Phần 3 (14 câu tiếp): Lẽ thương . . hiếu học.Phần 1 (6 câu đầu): Lời đối đáp giữa ông Quán với Tử Trực và Vân những ai? Vì sao? Tiên.. Tiểu Đồng. Nghệ thuật điệp từ được mảnh liệt. cách dùng từ của + Thương Gia Cát Lượng tài trí nhưng không gặp thời vận. tranh quyền thơ đầu: “Vì chưng hay ghét đoạt lợi không chăm lo chính sự và đời sống nhân dân → tấm lòng cũng là hay thương” thương dân của Nguyễn Đình Chiểu và tình hình xã hội Việt Nam dưới Hãy nhận xét về cơ sở triều Nguyễn. đến tột cùng: “Ghét cay. cách độ nhưng chết sớm công danh lở dở. đức nào về giọng văn. ghét đắng. ghét sâu sắc. Tiều. làm quan nhưng không được Nhận xét khái quát trọng dụng. + Ghét U Lệ. .Tác giả đứng về phía dân. Trang 51 . ghét vào tận tâm” sử dụng trong đoạn trích b/ Lẽ thương (câu 17 đến câu 32) như thế nào? * Từ câu 17 đến 30: lẽ thương.Câu 9 đến câu 16: ghét cụ thể + Ghét Kiệt. Đọc – hiểu văn bản: những đời vua này? 1. Trong đoạn trích dùng + Thương Khổng Tử “đức thánh nhân” đi khắp nơi tìm các hành đạo những cách đối nào? nhưng không được. về gì? + Ghét đời thúc quý sớm đấu tối đánh → làm rối dân. Em có nhận xét như thế + Thương Nhan Uyên học trò giỏi nhất của Khổng Tử. xuất phát từ quyền lợi của dân mà lên án quan điểm đạo đức của bọn vua chúa bạo ngược. * Câu 1 đến câu 6: Căn nguyên của sự ghét cả lòng thương. Nội dung lẽ ghét thương của Nguyễn Đình Chiểu: a/ Lẽ ghét (câu 1 đến câu 16).Ông Quán nằm trong hệ thống các lực lượng phù trợ cho nhân vật chính trên con đường thực hiện nhân nghĩa (ông Ngư. của lẽ ghét thương theo .Phần 4 (2 câu còn lại): 2 câu kết Vì ai mà ông Quán ghét II. Đây là nhân vật biểu tượng cho tình cảm yêu Tìm những câu thơ mà ghét phân minh. Ông Quán thương những * Câu 7 đến câu 16: lẽ ghét ai? Vì sao? . lão bà dệt vải . những nét đặc sắc về nội + Đào Uyên Minh không chịu lôi cuốn quan trên nên lui về ở ẩn. ông thể hiện lẽ ghét. hành văn..Câu 2 đến câu 8: khái quát lẽ ghét rất “ghét việc tầm phào” → ghét việc vu vơ hảo huyền. tác giả trong đoạn trích? + Đồng Trọng Thư học rộng tài cao. c/ Bố cục: 4 phần Ông Quán ghét cụ thể . Hai câu thơ khổ cuối nói + Ghét đời Ngũ Bá lộn xộn.). không có điều kiện thi thố tài năng.

ngậm ngùi.Dùng từ tuy mộc mạc nhưng đầy sức mạnh và cảm xúc: ghét cay . sâu sắc. 2. thương ghét > < ghét thương.. Ghét thương không mập mờ lẫn lộn chung chung. thương” . lui về dạy học. sa hầm . lại ghét > < lại thương → cảm xúc trong sáng phân minh rõ ràng.... Luyện tập: 1. + Đối từ: ghét > < thương. Tuy nhiên đoạn thơ mang tính triết lý đạo đức nhưng vânx dạt dào cảm xúc. .Căn nguyên của sự ghét là lòng thương. lằng nhằng . 3. Hướng dẫn tự học: .Giọng văn buồn giận đắng cay. Luyện tập . dân.. căm ghét đến tột độ. 2. trí thức) phải lận đận không có điều kiện thi thố tài năng.. + Hàn Dũ vì dâng sớ can ngăn mà bị vua giáng chức lưu đày. + Ba thầy trò Liêm Lạc những nhà triết học nổi tiếng làm quan nhưng không được tin dùng. Trang 52 . Cũng cố Chỉ có 32 câu mượn lời ông Quán. * 2 câu cuối: Khái quát lại lẽ thương Thương là cội nguồn của cảm xúc. nhà văn đã thể hiện được một phần tư tưởng chung của truyện Lục Vân Tiên và quan điểm đạo đức của mình về lẽ ghét thương.. + Tiểu đối: hay ghét > < hay thương. làm bài tập. . “thương” (12 lần) → tăng cường độ cảm xúc yêu thương.đắng.Câu thơ hay nhất “vì chưng .Xem lại bài giảng.Chuẩn bị bài mới. Tổng kết (ghi nhớ): III. những người tài đức có điều kiện thực hiện chí nguyện bình sinh. 3.Nghệ thuật: + Điệp từ: “ghét” (12 lần).→ đặc trưng bút pháp trữ tình của NĐC: triết lý đạo đức nhưng không khô khan. cứng nhắc mà lại dạt dào cảm xúc (cảm xúc đạo đức) thông qua những lời lẽ có khi mộc mạc đến thô sơ. mong muốn nhân dân được sống hạnh phúc. phui phơ. ghét cũng từ thương mà ra. không thực hiện được ước nguyện giúp đời → đó là phần nào bóng dáng của tác giả.. . → thương những bậc hiền tài (nho sĩ. Tóm lại: Lẽ ghét thương của NĐC xuất phát từ tình cảm yêu thương nhân dân. hang..dung và nghệ thuật của đoạn trích? GV hướng dẫn HS luyện tập. sách giáo khoa.. tầm phập. sâu sắc.

“Nỡ để .SGK) dân khi giặc Pháp xâm II. Tiến trình lên lớp: 1.“ Hỏi trong . tan vỡ chợ. thái độ của tác giả.. .. 3. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Lẽ ghét thương trong đoạn trích “lẽ ghét thương” của Nguyễn Đình Chiểu. → Thực dân Pháp xâm lược phá tan không gian ấy. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. trách cứ. cảnh Hương Sơn” là câu Câu 3: Nỗi đau của nhà thơ đọng lại đậm nét nhất ở 2 câu kết. trong ngòi bút tả thực của . đau dân.. . này” → tiếng kêu cứu → nỗi đau. xót xa trước cảnh nước mất nhà tan. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt * Bài “Chạy giặc” – Nguyễn Đình Chiểu Cảnh đát nước và nhân I.. D. bay” Trong hoàn cảnh đó.Hai câu thực: “bỏ nhà . C. Câu 2: Trong hoàn cảnh đó. màu mây” + Hình ảnh sóng đôi.Bài “bài ca phong cảnh Hương Sơn”: vẻ đẹp thoát tục đượm không khí màu sắc. trạng và tình cảm của tác + Ý. đau lòng của Trang 53 . thiết kế bài học... Phương pháp dạy học: Tổ chức lớp học theo cách kết hợp hình thức trao đổi thảo luận trả lời. nhân dân nô lệ. + Chợ là không gian văn hóa.Bài “Chạy giặc”: cảnh đất nước và nhân dân khi chạy giặc Pháp đến xâm lược. âm thanh cõi phật của Hương Sơn. Em hiểu câu này như thế . phần tiểu dẫn. giả như thế nào? . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. nơi gặp gỡ giao lưu thể hiện đời sống kinh tế văn hóa của cộng đồng.. tâm trạng và tình cảm của nhà thơ vô Mở đầu “Bài ca phong cùng đau đớn. Tây” tác giả? + “Tan chợ” tan nát. nhịp điệu đặt trong thể sóng đôi.Tuần 5: Tiết 19 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: CHẠY GIẶC.. đất nước rơi vào thế nguy nan “một bàn . Đọc – hiểu văn bản: lược được miêu tả như thế Câu 1: Cảnh đất nước và nhân dân khi thực dân Pháp xâm lược được nào? Phân tích nét đặc sắc miêu tả qua từng câu chữ. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . từ ngữ. B. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . sách giáo viên. BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN A. tâm + Hình ảnh giàu tính biểu cảm: lũ trẻ. “bầu trời cảnh vật bụt”. bầy chim. Nghệ thuật tả cảnh đặc sắc của tác giả.Hai câu đề: “Tan chợ . Tâm trạng. sa tay” .Hai câu luận: “Bến nghé . vắng”: câu hỏi tu từ.. Học sinh đọc và tóm tắt + Liệt kê địa danh.. tài liệu tham khảo. hỏi để mỉa mai... → nỗi đau mất nước.

Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . Luyện Tập 1.nào? Câu này gợi cảm hứng gì cho bài hát nói? Không khí tâm linh thể hiện ở những câu nào? Hãy nhận xét về cảm nhận phong cảnh thiên nhiên của người xưa qua 2 câu thơ “vắng . → đối diện trực tiếp với cảnh Hương Sơn (hấp dẫn). III. màu sắc.. giấc mộng” Câu 2: Hai câu thơ miêu tả cảnh đẹp bẳng sự cảm nhận gián tiếp qua tiếng chuông chùa. * Bài “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” I.Chuẩn bị bài mới. Câu 3: Cảnh Hương Sơn được miêu tả từ xa (bao quát) → gần (cận cảnh với âm thanh. mộng” Phân tích nghệ thuật tả cảnh của tác giả? nhà thơ. Cũng cố 2. cõi Phật.SGK): II. .. so sánh tạo màu sắc. + Câu thơ gợi không khí tâm linh. Hướng dẫn tự học .)... bài tập. cá suối . Đọc – hiểu văn bản: Câu 1: Bài “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” làm theo thể hát nói. thấp → cao.. + Gợi cảm hứng chủ đạo cho bài hát nói: cảnh đẹp gợi sắc thái linh thiêng. Thực hư có cảm giác hòa vào nhau. “Vẳng bên tai .. Luyện tập 3.Xem bài giảng sách giáo khoa. Trang 54 . nỗi thảng thốt của tâm hồn du khách..Dùng nhiều từ chỉ trỏ: Kìa..Câu “bầu trời cảnh bụt” + So sánh ngầm: cảnh đẹp Hương Sơn như cảnh của chốn linh thiêng. này . . . tạo không khi tâm linh.

Đề bài: Viết một bài văn bàn về tính trung thực trong học tập và thi Giáo viên nhận xét bài cử của học sinh ngày nay. Tiến trình lên lớp: 1.Rút kinh nghiệm về cách phân tích đề. Kết quả: . C. Vào bài mới: a/ Lời vào bài: b/ Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên ghi đề lên A/ Trả bài làm số 1: bảng. sau đó cho học sinh cùng trao đổi thảo luận và sữa chữa. thiết kế bài học. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Viết được bài văn nghị luận văn học vừa thể hiện hiểu biết về tác phẩm. . Có thể đọc 1 1. D. Phương pháp dạy học: Tổ chức lớp học theo cách kết hợp hình thức trao đổi thảo luận trả lời. B.Số bài đạt điểm trên TB: Trang 55 GV đưa ra một số lỗi sai cơ bản trong các bài viết. khuyết điểm của bài làm để củng cố kiến thức và kỹ năng về văn nghị luận. tài liệu tham khảo. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh * Trả bài số 1: . lập dàn ý bài văn nghị luận.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. Giáo viên ghi lên bảng . I. làm của học sinh (ưu điểm. sách giáo viên.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. Kết quả nhược điểm).VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2 A. . Kiểm tra bài cũ: 3. lập luận tốt. Nhược điểm: Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. . 3.Rèn luyện cách phân tích nêu cảm nghỉ của bản thân.Tuần 5: Tiết 20 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1. dùng từ ngữ không chính xác. . bước đầu có tính sáng tạo.Số bài khá (điểm 7 trở lên): 2. bố cục viết chưa cân đối. Ưu điểm: đến 2 bài kết quả tốt. .Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. vừa nêu lên những suy nghĩ riêng. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. * Viết bài làm số 2: .Hiểu rõ ưu. . lan man.

Số bài điểm dưới TB: II. Sữa lỗi .Chuẩn bị bài mới: Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc.Các lỗi diễn đạt và dùng từ. .Xác định nội dung của đề sai. “Tự tình” của Hồ Xuân Hương và “Thương vợ” của Trần Tế Xương.học sinh chép đề làm bài ở nhà.Học sinh làm bài ở nhà và nộp đúng quy định . . chưa xác định được trọng tâm của đề. Trang 56 . .Bố cục chưa cân đối không rõ ràng. B/ Bài viết số 2: Đề bài: Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam xưa qua các bài “Bánh trôi nước”. C. Hướng dẫn tự học .

Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. Nội dung cơ bản: Tác giả nhắc đến các địa danh để làm gì? . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh * Chạy giặc: . Tiến trình lên lớp: 1.SGK) a.) phút sa tay . Dùng . từ láy. nhắc lại xuất xứ..2 câu đề: Tình thế hiểm nghèo của đất nước khi (Nhấn mạnh sự tàn ác của kẻ thù. ... kết 2. giáo án.Tấm lòng yêu nước thương dân và tâm trạng căm phẫn của tác giả. lại dùng câu nghi vấn ở 2 câu thơ này? → Nghệ thuật: đối. C.Tương truyền bài thơ được tác giả viết sau khi quân Pháp tấn công thành Gia Định (17/2/1859) b. luận. D. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. ) Câu thơ đầu phản ánh tâm trạng của tác . 3. sách giáo viên. nêu vấn đề thảo luận. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa..Tuần 5: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA HAI TÁC PHẨM: CHẠY GIẶC VÀ BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN A. dáo dác bay... Xuất xứ: . hoang của đất nước ..HS thấy được hoàn cảnh khổ nhục của nhân dân ta trong những ngày đầu quân Pháp tấn công thành Gia Định.. tiếng súng Tây ... Tâm trạng oán hận với triều đình.. Kiểm tra bài cũ: Kết hợp kiểm tra khi dạy bài mới... lơ xơ chạy.2 câu luận: cuộc sống thanh bình trù phú bị tàn Trang 57 . Thể loại: Hai câu thơ đầu thông báo điều gì? Thơ Nôm – Thất ngôn bát cú Đường luật Hình ảnh nào nói lên sự chạy giặc khốn c. thể loại. bố cục bài thơ... cảnh tan TD Pháp xâm lược đất nước (.. B. Câu kết thể hiện điều gì? Tại sao tác giả + . Bố cục: 4 phần khổ của nhân dân? Nét đặc sắc nghệ thuật? Đề. Chạy giặc – Nguyễn Đình Chiểu 1. thực. * Bài ca phong cảnh Hương Sơn: cảm nhận được tình yêu quê hương đất nước sâu sắc qua sự cảm nhận tinh tế của tác giả.2 câu thực: Cảnh khốn khổ của người dân ta: giả như thế nào? + . Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: đàm thoại. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . Nội dung cần đạt I. đảo ngữ.... phát vấn.

cúng trái. phản ánh tình thế lịch sử đương thời. Cảnh đẹp Hương Sơn. nhắc lại xuất xứ.. khách tang hải. . → Tâm trạng tác giả đau đớn bàng hoàng. → không gian.SGK): kình: chim cúng trái) a. GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. .4 câu đầu giới thiệu về Hương Sơn. c. Tâm trạng của tác giả trước cảnh đẹp . cảnh vật. mây mây” → Cảnh thiên nhiên vô tận mang nét riêng của Hương Sơn + Từ góc độ người xưa “Đệ nhất động . cảnh thực.10 câu giữa không khí thần tiên 4 câu và cảnh vật thần tiên của Hương Sơn 6 câu. “Kìa non non . Giới thiệu về Hương Sơn từ nhiều góc độ: + Từ sự ao ước bấy lâu nay của tác giả. 2. . + . căm hận. nghệ thuật + Từ cảnh thật: của 2 bài thơ? “Bầu trời cảnh vật” không gian thần tiên rộng lớn thoát tục. Thể loại: viết theo thể loại hát nói – dôi 2 khổ giữa. chày kình.. → Nghệ thuật đối – đảo ngữ. Tác giả giới thiệu cảnh đẹp của Hương + Tiếng kêu đau thương của những người dân mắc Sơn từ những góc độ nào? (Sự ao ước.4 câu cuối suy niệm của tác giả. con người nhuốm màu Trang 58 .” b. giấc mộng.. thể loại. Thỏ thẻ .. . Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . đau đớn. .. cá nghe kinh. xót xa.. Bài ca phong cảnh Hương Sơn (Chu Mạnh Những chi tiết nào nói lên cảnh đẹp thần Trinh) tiên thoát tục của Hương Sơn? (Tiếng chày 1.. nạn.. nhuốm màu mây.. quê hương.câu nghi vấn nhưng với nghĩa khẳng định. Hương Sơn? (yêu nghệ thuật. sự đánh giá của người xưa) II.... phá. của Tiền tan bọt nước. xót xa. người xưa. .Không khí thần tiên thoát tục – cái thần của Hương Sơn.2 câu kết: + Nỗi nghi ngờ. + ..Tương truyền bài thơ được Chu Mạnh Trinh khi những chi tiết nào? tham gia trùng tu thắng cảnh Hương Sơn.. Bố cục: Gồm 3 phần. b.. GV gọi HS kết luận nội dung. oán hận với triều đình. Nội dung cơ bản: đất nước) a. bố cục bài thơ.. Xuất xứ Vẻ đẹp thực của Hương Sơn hiện lên qua .

Này: suối. + Nghệ thuật liệt kê .“Càng trông – càng yêu”: yêu quý tự hào về non sông gấm vóc tươi đẹp.. cao – thấp) → Cảnh vừa thiêng liêng vừa gần gũi cõi trần.“Đá ngũ sắc – long lanh. → Vẻ đẹp vừa thiên tạo. chủ quyền đất nước. bố cục thể loại và giá trị..HS nắm xuất xứ. động. vừa nhân tạo. . nghệ thuật 2 bài thơ. Trang 59 .Vẻ đẹp phong cảnh Hương Sơn. đời ai đây” → chủ nhân. chùa. nhiều đường nét (xa – gần. Suy niệm của tác giả .dặn dò . gập ghềnh mấy lối. Cũng cố . c.“Giang sơn . nội dung.càng” III.” → Vẻ đẹp lung linh. hang. cửa hang – thăm thẳm. huyền ảo. .Thiền. thấp – cao.. + Nghệ thuật: tăng cấp “càng ..

cha là Nguyễn Đình Huy giáo khoa. thường gọi là Đồ Chiểu tóm tắt mục I. .Nắm được những kiến thức cơ bản về nhân thế. Học sinh ghi nhớ sách Ông xuất thân trong mộ gia đình nhà nho. ông bị đau mắt rồi mù.Khi thực dân Pháp vào Gia Định. vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người nông dân nghĩa sĩ. sách giáo viên. . .Nhận biết một số đặc điểm cơ bản của bài văn tế. Tiến trình lên lớp: 1.Năm 1843 đỗ tú tài. Hối Trai. 1846 ông ra Huế học tiếp tục thi tú tài tại quê cha thì nghe tin mẹ mất. tạm giữ tấm lòng chung Trang 60 . tự là Mạnh Trạch. 23 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC Nguyễn Đình Chiểu A. thảo luận trả lời các câu hỏi. C. tài liệu tham khảo. Ông trở về Gia Định. kết hợp chất hiện thực và trữ tình. 2 học A/ PHẦN MỘT: TÁC GIẢ sinh đọc mục I trong sách I/ Cuộc đời: giáo khoa. Vào bài mới: Lời vào bài: có ý kiến cho rằng “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” tái dựng được bưc tượng đài bi tráng về cho những người nông dân khởi nghĩa trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.1888).Tuần 6: Tiết 21. B. → Cuộc đời nhiều bất hạnh. người Thừa Thiên Huế. D.Quê quán: sinh tại quê mẹ ở làng Tân Thới. Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên gọi 1. . Nam kỳ mất ông trở về Bến Tre. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. hiệu Trọng Giáo viên gọi 1 học sinh Phủ. thiết kế bài học. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Bài thơ “Chạy giặc” (Nguyễn Đình Chiểu) cho anh (chị) thấy được tâm trạng gì của nhà thơ? Đọc diễn cảm bài thơ? 3. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Biết cách đọc – hiểu một bài văn tế theo đặc trưng thể loại.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài văn tế: tinh thần yêu nước thiết tha. mở trường dạy học bốc thuốc cho nhân dân. . thương dân của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu. . . cách khắc họa hình tượng. ông đã cùng các lãnh tụ bàn mưu Những nội dung lớn kế đánh giặc. huyện Bình Dương. Bài học hôm nay sẽ giúp cho ta đánh giá được ý kiến này cũng như thấy được tấm lòng yêu nước. sự nghiệp và giá trị nội dung và nghệ thuật của thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. Về chịu tang mẹ. 22.Nguyễn Đình Chiểu (1822 .

Sau khi Pháp đen Nam Kỳ ông viết Chạy Tây. nghĩa quân hi sinh khoảng 20 người. 1/ Hoàn cảnh sáng tác: Lai lịch và hoàn cảnh Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là bài văn Nguyễn Đình Chiểu viết theo sống.Nôi dung cơ bản của bài tế. lòng yêu thể chia như thế nào? thương con người của nhà thơ bao giờ cũng nồng dạm hơi thở cuộc sống. trước khi Pháp đến Nam kỳ: Truyện Lục Vân tích cực trong “Truyện Lục Tiên và Dương Tử .. phẩm hạnh của người đã khuất. Vân Tiên”. giữ gìn nhân cách ngay thẳng. + Dựng lên bức tượng đài bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. thống dân tộc..Vẽ đẹp trong thơ ông không phat lộ rực rỡ bề ngoài mà tiềm ẩn ở tầng sâu cảm xúc. Bố cục bài văn tế này có .Đề cao lý tưởng đạo đức.. này có thái độ như thế . cao cả dám đấu tranh với tóm tắt những nội dung những thế lực bạo tàn. + Bày tỏ nỗi thương đau của người sống trong giờ phút vĩnh biệt. Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc.Thơ văn Nguyễn Đình Chiểu mang đậm tính chất Nam bộ. suy ngẫm. tư tưởng nhân nghĩa. tâm hồn thái độ của yêu cầu của tuần phủ Gia Định. trong phần này. * Nội dung thơ văn: . công đức. + Nhiệt liệt biểu dương những anh hùng nghĩa sĩ đã chiến đấu hi sinh vì Tổ quốc. HS đọc phần tiểu dẫn và thủy chung. nhiệt thành. + Tố cáo tội ác của giặc xâm lăng.trong thơ văn NĐC.Thể hiện lòng yêu nước thương dân. .Sử dụng trong tang lễ. . sinh trong trận tập kích đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 16/2/1861.Hà Mậu. * Nghệ thuật thơ văn: . . nhằm bày tỏ tiếc thương đối với người đã thì những người nông dân mất. + Ghi lại chân thực một thời “khổ nhục nhưng vĩ đại” của đất nước. Học sinh đọc bài văn tế + Truyền dạy những bài học đạo lý làm người chân chính mang tinh và phát biểu nội dung chủ thần nhân nghĩa của đạo nho nhưng đạm đà tinh nhân dân và truyền thể đề bài văn. 2/ Thể loại: Văn tế Khi giặc đến xâm lược . Trang 61 . gồm 2 nội dung: nào? + Kể lại cuộc đời. B/ PHẦN II: TÁC PHẨM I/ Tìm hiểu chung. II/ Sự nghiệp thơ văn: * Các tác phẩm chính: Kể tên một số nhân vật . khích lệ lòng căm thù giặc và ý chí cứu nước của nhân dân ta.Trong giai đoạn đầu. Ngư Tiều y thuật vấn đáp. Đỗ Quang để tế những nghĩa sĩ đã hi người nông dân nghĩa sĩ. thủy với dân với nước.Bút pháp trữ tình xuất phát từ nơi tâm trong sáng. + Có nhiều nhân vật là những con người lý tưởng sống nhân hậu.

Lung khởi: (câu 1 .. việc cấy .”. “ra tay bộ hổ” → sự tự nguyện và quyết tâm cao độ. đâu tới trường nhung. cuộc đời của người đã khuất. việc cày. tập khiên. II/ Đọc – hiểu văn bản: 1/ Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ Cần Giuộc: a/ Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ trong cuộc sống bình thường: (khi giặc chưa xâm lược) (câu 3 . mác.Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong trận đánh Tây được miêu tả như thế nào? Em hãy cho biết trang bị phương tiện.Cuộc sống “cui cút làm ăn. việc bừa.Hàng ngày chỉ biết “việc cuốc. từ cuộc sông lao động vất vả. cắn cổ. .. .. .Lòng căm thù giặc (câu 6..Nhận thức trách nhiệm đối với sự nghệp cứu nước (câu 8) Một mối xa thư đồ sộ .15): Tái hiện chân thực hình ảnh người nông dân – nghĩa sĩ. + Từ ngữ dân dã “trông tin quan ... phẩm hạnh. .Thích thực: (câu 3 . 7). + Tiếng phong hạc .. + Đoạn 2 (Thích thực): Kể về công đức.. “hỡi ôi”. b/ Khi giặc Pháp xâm lược (câu 6 – 9 ): . thống thiết → xót thương.. + Bữa thấy bòng bong .. Hai vầng nhật nguyệt chói lòa .Không biết gì về chiến trận “chưa quen cung ngựa. ghét cỏ” Trang 62 .2): Hoàn cảnh và ý nghĩa của cái chết bất tử của người nông dân – nghĩa sĩ.Giọng điệu: Lâm li..Nghệ thuật: + Sử dụng từ ngữ sắc thái biểu cảm mạnh: “nào đợi”.Bố cục: 4 đoạn: + Đoạn 1 (lung khởi): Luận chung về lẽ sống chết.28): Bày tỏ lòng tiếc thương .. Ghét thói một như nhà nông ghét cỏ. .. ...5) . . tập súng.Ai vãn (câu 16 . mở đầu bằng những từ “thương ôi”. + Đoạn 3 (ai văn): Niềm thương tiếc đối với người đã chết. . sự cảm phục và nd đối với người nghĩa sĩ.Kết (2 câu cuối): Ca ngợi linh hồn bất tử của các nghĩa sĩ. niềm cảm phục và tự hào) Trước sự hi sinh của các nghĩa sĩ tấm lòng của nhà văn đối với sự hi sinh của họ. tủy cực đến khi trở thành người nghĩa sĩ đánh giặc và lập chiến công. 3/ Bố cục: 4 phần.Hành động tự nguyện: “mến nghĩa làm quân chiêu mộ” với một ý chí quyết tâm tiêu diệt giặc. lo toan nghèo khó” . . “ra sức đoạn kình”. . mắt chưa từng ngó” → Những người nông dân hiền lành chăm chỉ làm ăn. “chẳng thèm”.. + Đoạn 4 (kết): Bày tỏ lòng thương tiếc và lời cầu nguyện của người đứng tế. đầy khí thế. Ăn gan: xem ống khói . vũ khí của người nghĩa sĩ khi ra trận như thế nào? Em có nhận xét gì về sức chiến đấu và tinh thần của họ? Kết quả họ thu được là gì? Tiếng khóc của NĐC xuất phát từ những cảm xúc nào? (sự xót thương. với đất nước đau thương như thế nào? Qua sự hi sinh của người nông dân nghĩa sĩ nhà văn bày tỏ quan niệm sống chết như thế nào? .

. Tất cả là tiếng khóc. * Tinh thần chiến đấu (câu 13. kết) Lời văn vừa xót thương. lưỡi dao phay → sự thiếu thốn. “ó”. hiện thực.Vũ khí chiến đấu: manh áo vải. . đạp. “như chẳng có”. khó khăn khi ra trận.Pháp đối: + Đối từ: trống kỳ . rất tự tin và đầy chiến thắng → rất oai phong nhưng cũng rất gần gũi. sinh động. xô. coi thường khó khăn..) với giọng văn hăm hở.. Tóm lại: Bằng lối dùng từ ngữ diễn tả hoạt động nhanh.. dồn dập và với các chi tiết chân thực. c/ Hình ảnh người nông dân – nghĩa sĩ trong “trận nghĩa đánh Tây” (câu 10 .. sôi sục. mạnh.Sẵn sàng tự nguyện xã thân vì nghĩa lớn.. lụi nhỏ”.. giản dị mà anh hùng bởi tấm lòng mến nghĩa. tiếng khóc của tác giả.Bút pháp tả thực → ánh lên một vẽ đẹp mộc mạc. . xuất thân. khẩn trương làm cho giặc Pháp khiếp sợ. tàu sắt. liều mình như chẳng có * Nghệ thuật ... dứt khoát (đâm. đạn nhỏ . (Ai vãn.15): * Điều kiện chiến đấu: . dứt khoát: đánh. không quản ngại bất kỳ gian khổ. Khóc cho những người nghĩa sĩ đã hi sinh Trang 63 . thể loại) GV hướng dẫn HS luyện tập → Thái độ căm thù giặc của người nông dân – nghĩa sĩ. + Chém rớt đầu quan hai họ + Đốt xong nhà dạy đạo + Nào sợ . → T/d: tạo nhịp điệu nhanh. bình thường mà vĩ đại. ngọn tầm vông) >< địch (đạn nhỏ.. thiếu thốn. tàu đồng) Vũ khí thô sơ (rơm con cúi. chém . . 15): .Xây dựng nhân vật với hình ảnh tả thực: ngoại hình.Sd các động từ sắc mạnh. Đây là hình tượng người nông dân vào loại đẹo nhất trong lịch sử Việt Nam từ trước tới nay. 2/ Nỗi đau trước sự hi sinh của các nghĩa sĩ.Chiến đấu với một khí thế quyết liệt... 14. chém rớt đầu). rơm con cúi. vừa tri ân đi đôi với sự căm giận kẻ thù. của nhân dân “người già . tư thế hiên ngang. đạn to. chém. + Đối ý: Ta (mang áo vải.Sd dụng từ ngữ mang sắc thái Nam bộ: “nhà dạy đạo”. mạnh dứt khoát... lưỡi dao phay) >< chiến thắng lớn (đốt xong nhà...trống dục. ngọn tầm vông. vừa an ủi. hành động. “hè”. đốt. .Nội dung của phần kết là gì? Vẫn tiếp tục nỗi đau và tiếng khóc nhưng ở đây còn có tiếng khóc cho đối tượng nào nữa? Em có nhận xét gì về giá trị bài văn tế? (trữ tình. hi sinh. . . Nguyễn Đình Chiểu đã dựng lên tượng đài người nông dân nghĩa sĩ lam lũ mà cao đẹp.

khóc cho cả quê hương đất nước đau thương bị ngoại xâm. khóc cho cả “sông Cần Giuộc”.Chuẩn bị bài mới: Thực hành về thành ngữ.. 25) → Với cách tạo hình. “chợ Trường Bình”. 24) . 2/ Luyện tập 3/ Hướng dẫn tự học . tạo cảnh.23) . 28.“những long .SGK) III/ Luyện tập 1/ Cũng cố .Bài văn tế có giá trị hiện thực lớn: dựng lên tượng đài về người nông dân nghĩa sĩ tương xứng với phẩm chất vốn có của họ. treo mộ”. cho những người mẹ mất con.Tiếp tục với nỗi đau là tiếng khóc.. trước ngõ” (câu 24. khóc cho nghĩa sĩ. ..Bày tỏ quan niệm sống chết “Thà chết vinh còn hơn sống nhục” rất tiến bộ và cao đẹp “Sống làm chi . “tấc đất ngọn rau ơn chúa” và cho cả “nước nhà ta” đau thương.Bài văn tế có giá trị trữ tình lớn: tiếng khóc cho những con người cao đẹp của dân tộc. làm bài tập. khóc cho quê hương đất nước. Trang 64 . 29) 3/ Tổng kết (Ghi nhớ .Xem bài giảng sách giáo khoa. cho nhân dân và cho cả bài văn. . gợi nỗi niềm lớn cho nhà văn.Tiếp tục ca ngợi công đức từ đó nêu lên ý chí diệt thù (câu 26.Bài văn tế này cùng với một số bài văn tế khác của Nguyễn Đình Chiểu đã đưa văn tế của ông tới vị trí đứng đầu trong kho tàng văn tế Việt Nam. có tính chất sử thi.. dùng từ láy có sức biểu cảm tối đa.. → Đây là tiềng khóc lớn có tầm vóc thời đại. . .. điển cố. rất khổ” (câu 23. những người vợ mất chồng “Chùa Tông Thạnh . – tiếng khóc bi tráng của tác giả (câu 16 .

Thực hành ngữ thông thường và cấu 1/ Bài 1: Tìm thành ngữ trong đoạn thơ và phân tích giá trị các thành tạo và đặc điểm ý nghĩa: ngữ. Trang 65 . Đó là khi chúng ta đã vận dụng thành ngữ. Người lĩnh hội điển 1. điển cố. + Có tính hình tượng (đó là cách nói có hình ảnh) + Có tính khái quát về nghĩa (chứ khyông phải cộng nghĩa của các tiếng trong thành ngữ lại với nhau) + Có tính biểu cảm + Tính cân đối. .. thảo luận trả lời các câu hỏi. vốn tri thức văn hóa.Tuần 6: Tiết 24 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ. . chúng ta thường sử dụng những tập hợp từ đã trở nên cố định để diễn đạt một ý nào đó. tài liệu tham khảo. Chia nhóm thảo luận rồi . Văn học trung đại thường dùng nhiều điển cố. C. ĐIỂN CỐ A. 3.Một duyên hai nợ: Thành ngữ dân gian có nghĩa nói đến sự may rủi. điển cố nhắc lại khái niệm về . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Bài học hôm nay nhằm mục đích rèn luyện kĩ năng sử dụng thành ngữ. súc. Tiến trình lên lớp: 1. D. phong phú sâu rộng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Khái niệm thành ngữ. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lời nói hằng ngày cũng như trong các tác phẩm văn chương. điển cố trong đời sống cũng như trong văn học. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh người nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. B..Thành ngữ: là một cụm từ cố định được dùng tương ứng với một thành ngữ và điển cố. “Lặn lội . → câu.Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những trường hợp cần thiết. quãng vắng” . Tìm thành ngữ trong cố phải có vốn sống. Điển trình bày → giáo viên chốt cố thường có hình thức ngắn gọn nhưng nội dung ý nghĩa lại rất hàm lại. 2. Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên gọi học sinh I. Phân tích giá trị nghệ Thành ngữ đi vào bài thơ Thương vợ của Tú Xương lại có ý lấy chồng thuật của các thành ngữ in duyên chỉ một (ít) mà nợ đến hai (nhiều vất vả). đoạn thơ sau.Cảm nhận được giá trị của thành ngữ và điển cố.Điển cố: Không có tính chất cố định về cấu tạo như thành ngữ. về tác dụng biểu đạt của chúng.Nâng cao hiểu biết về thành ngữ và điển cố. thiết kế bài học. phân biệt từ II. Thành ngữ có giá trị: Giáo viên chốt lại cũng cố. nhất là trong các văn bản văn chương nghệ thuật.

ngơ tiếng đàn” 3/ Bài 3: Các em đọc lại chú thích bài Khóc Dương Khuê của 4. “Ba thu” Chỉ có Chung Tử Kỳ mới hiểu được tiếng đàn của Bá Nha. tuy rằng bề ngoài có vẻ hào nhoáng. 3. “Đội trời đạp đất”.Chín chữ: Kinh Thi nói công lao cha mẹ đối với con cái nằm trong đến. súc.Năm nắng mười mưa: Chỉ sự vất vả cực nhọc. trong các văn bản đã đọc. phúc. cho biết thế nào là điển cố.” Thúy Kiều nhớ “chín chữ” đó là nhơ công lao to lớn của cha mẹ đối “Họ không đi tham quan.Cả hai điển cố này.Liễu chương đài: Lấy từ chuyện xưa. Kiều hãy phân tích tính hàm súc thâm thúy của điển cố trong những tương về nghĩa. Đọc lại chú thích về chỉ trích (tính biểu cảm). tính cảm xúc). cố. Nguyễn Khuyến dung để nói tình bạn.Các cụm từ “Lặn lội thân cò”. Khi bạn về thì súc. Một người đi làm quan xa viết ngựa xem hoa mà đi chiến thư về thăm vợ có câu: “Cây liễu chương đài xưa xanh xanh.đậm (về tính hình tượng. Mất bạn chẳng 5. Nhận xét câu thơ trích trong bài tập. với mình mà chưa báo đáp được. phục. chật hai câu thơ sau trong bài hẹp.Thành ngữ “Đầu trâu mặt ngựa”: Thể hiện tính chất hung hăng.Thành ngữ “Đội trời đạp đất” chỉ hành động và lối sống tự do. Dựa vào chú thích Nguyễn Khuyến để tìm hiểu ý nghĩa các điển cố. không đi thực tế kiểu cưởi . dục. tính biểu cảm và tính hàm súc). những điển cố in đậm ở . ấy mới chân ướt chân ráo . Vì vậy sau “Chín chữ” khi bạn chết. mình phải tìm cách chín chữ: cúc. tượng. “Giường kia treo cũng ngang tàng không chịu khuất phục bất cứ uy quyền nào (Tính hình hững hờ. Bá Nha đã đập đàn và không chơi đàn nữa. . sự khác biẹt và hiệu quả . . hàm súc). hoa mĩ. trong những câu thơ sau: . “Chương Đài” . giúp đỡ chứ. 2/ Bài 2: Phân tích các giá trị thành ngữ: (Tính hình tượng. “Cá chậu. vô tổ chức của bọn sai nha đến nhà Kiều khi gia đình nàng bị vu oan (tính hình tượng. (Tính hình “Khóc Dương Khuê” và tượng. trường.Ba thu: Nguyễn Du lấy ý từ câu thơ trong Kinh thi “Nhất nhật bất của mỗi cách diễn đạt. . Dùng điển cố này Nguyễn Du cho ta thấy Kim Trọng đã tương tư ma cũ bắt nạt ma mới. Thể hiện sự ca ngợi ngưỡng mộ của Nguyễn Du đối Đàn kia gãy cũng ngẩn với khí phách của Từ Hải (biểu cảm). hàm súc). tính biểu cảm. .Đàn kia: Nhắc đến chuyện tình bạn giữa Bá Nha và Chung Tử Kỳ. thâm thúy của điển cố lại treo giường lên. “eo sèo mặt nước” có dáng dấp thành ngữ góp phần làm nổi bật sự tần tảo. thú vật. “Đầu trâu mặt ngựa”. chim lồng” thể hiện cảnh sống tù túng. Cậu Thúy Kiều thì một ngày không gặp có cảm giác lâu như ba năm. biểu hiện thái độ chán ghét (biểu cảm). đảm đang của bà Tú.Thành ngữ “Cá chậu. giữa “Mắt xanh” mình và Dương Khuê cũng thắm thiết và tri kỷ như thế. Thay thế thành ngữ còn ai hiểu được lòng mình. .Giường kia: nhắc đến câu chuyện Trần Phồn đời Hậu Hán dành hãy phân tích tính hàm riêng cho bạn là Tử Trĩ một cái dường khi bạn đến chơi. phủ. chim lồng”. trong những câu sau bằng 4/ Bài 4: Dựa vào chú thích trong các văn bản trích đã đọc về Truyện các từ ngữ thông thường. nay có Trang 66 . kiến như tam thu hề” (Một ngày không thấy mặt nhau lâu như ba mùa “Này các cậu đừng có mà thu). tinh hàm súc) – thái độ của tác giả là căm ghét. mất tự do. chịu đựng dãi dầu nắng mưa.

làm nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường .Chuẩn bị bài mới: Chiếu cầu hiền.Dĩ hòa vi quý. III/ Luyện tập 1/ Củng cố . .Làm bài tập thực hành (còn lại) ..Họ không đi tham quan.Này các cậu đừng có mà ma cũ bắt nạt ma mới. .Trứng khôn hơn vịt. xem hoa mà đi chiến đấu thực không đi thực tế một cách qua sự. .. điển cố. tương đương về nghĩa – Nhận xét về sự khác biệt và hiệu quả của hai cách diễn đạt. mình phải tìm cách giúp b/ . 5/ Bài 5: Thay thế các thành ngữ trong các câu sau bằng các thành ngữ thông thường.Họ không đi tham quan.Này các cậu đừng có mà a/ . 2/ Hướng dẫn tự học .. lạ lẫm. hay là tay khác đã vin bẻ mất rồi”. không hàm súc. sắc thái biểu cảm của thành ngữ. đi chiến sĩ bình thường ..Muốn đặt câu với một thành ngữ nào các em cần phải tìm hiểu ý nghĩa. Cậu ấy mới đến.Nấu sử sôi kinh. không đi thực tế kiểu cưởi ngựa b/ . mình người mới. Nhận xét: Nếu thay các từ ngữ tương đương vào các thành ngữ thì vẫn biểu hiện được phần nghĩa cơ bản nhưng mất đi tính hình tượng. Đặt câu hỏi với các thành ngữ: . còn phải tìm cách giúp đỡ chứ. Cách nói có dùng thành ngữ Cách nói thông thường a/ . còn hay không. . . mất sác thái biểu cảm và phải diễn đạt dài dòng.Lòng lang dạ thú. Đưa điển tích này váo đoạn thơ Nguyễn Du cho ta thấy Kiều đang hình dung ngày Kim Trọng trở lại thì Kiều đã thuộc về người khác mất rồi.Mẹ tròn con vuông. 6/ Bài 6 và bài 7: Yêu cầu các em đặt câu hỏi với một số thành ngữ và điển đã cho.. đi làm nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường .. phải xem đặt thành ngữ vào câu nào cho phù hợp nội dung.Khái niệm thành ngữ.” 6. Cậu ấy cho mình là người cũ mà bắt nạt mới chân ướt chân ráo đến.đấu thực sự. đi làm nhiệm vụ của những loa mà đi chiến đấu thực sự. Trang 67 . đỡ chứ.

“múa rìu qua mắt thợ”. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . thiết kế bài học. điển cố. Bài tập 1: Phân tích giá trị các thành ngữ (tính hình tượng. b. oan nó. tính biểu cảm và tính hàm xúc). c. “Đừng nghĩ bậy. Thật công giả tràng” (Chu Văn – “Bảo biển”) . một ngày một hư đốn. “Nói chi kết tóc xe tơ. 1. “nóng Trang 68 . . về tác dụng biểu đạt của chúng.Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những trường hợp cần thiết. Tiến trình lên lớp: 1. . “công như công dã tràng”. . “lo bò trắng răng”. → thái độ thất vọng.Tuần 6: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ THÀNH NGỮ. 2. D. “ôm rơm rặm bụng”.Ý nghĩa: chỉ cái duyên.Củng cố.Thành ngữ “công giã tràng” còn có biến thể “giã tràng xe cát”. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Nêu định nghĩa về thành ngữ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. cái số tiền định và nghĩa vợ chồng của trai gái. nâng cao hiểu biết kiến thức về thành ngữ và điển cố. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. “Tôi cho nó đi học. mong nó kiếm ít chữ cho nó ăn ở ra người. 3. B. ai ngờ có chẳng chịu học. ĐIỂN CỐ A.Ý nghĩa: nói về những người có bản chất hay ngờ vực hay nghi kỵ điển hình như một tính cách.Ý nghĩa: chỉ những việc làm không đạt kết qủa gì mà chỉ tổn phí thời gian và công sức. Cho ví dụ minh họa. thảo luận trả lời các câu hỏi. Luyện tập luận nhóm. Không hiểu con gái mà cứ đa nghi như Tào Tháo” . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. a. C. Đã buồn cả ruột mà dơ cả đời” (Nguyễn Du) . nhất là trong các văn bản vưn chương nghệ thuật. Bài tập 2: Đặt câu với mỗi thành ngữ sau: “xôi hỏng bỏng không”. tài liệu tham khảo. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Tổ chức cho HS thảo I.Cảm nhận được giá trị của thành ngữ và điển cố.

Đã không biết thì đừng có mà múa rìu qua mắt thợ.Đã nói rồi.Không phải việc của mình mà cứ đi lo quá mức. . .Mọi việc đã rõ như ban ngày rồi mà cứ còn cãi. đừng việc gì cũng vơ vào mình cho khổ. chỉ tổ ôm rơm rặm bụng thôi.Mất bao nhiêu công sức đổ vào đó mà cuối cùng xôi hỏng bỏng không. chỉ toàn lo bò trắng răng. “rõ như ban ngày”. . Hướng dẫn tự học: Trang 69 . . II.như lửa”. .Tính anh ta lúc nào cũng nóng như lửa vậy. .

quê làng Tả Thanh Ngô Thì Nhậm Oai. những nho sĩ mang nặng tư tưởng nho giáo vì vậy mà “mời” chứ không phải là “lệnh”. C.Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm hoặc một đoạn trích nghị luận trung đại theo đặc trưng thể loại. văn tế.Chiếu cầu hiền được viết khoảng 1788 – 1789 Ngô Thì Nhậm thay loại chiếu là gì? Đặc điểm lời Quang Trung thuyết phục sĩ phu Bắc Hà ra cộng tác với triều đại cấu tạo ra sao? Tây Sơn. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: HÌnh ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. B. Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . cáo. giáo án. . văn bia. Hoạt động của GV và HS Nội dung Học sinh đọc và tóm tắt I/ TÌM HIỂU CHUNG: tiểu dẫn. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. tài liệu tham khảo. đóng góp nhiều cho triều đích sáng tác? đại Tây Sơn.Đối tượng là bậc hiền tài. trấn Sơn Nam (Thanh Trì – Hà Nội) . là viên tướng giỏi của chúa Trịnh. hiệu Hi Doãn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . Trong thể loại văn chiếu này. 1..Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của nghị luận trung đại qua thể loại “chiếu”.Hiểu được một số nét đặc sắc về nội dung tư tưởng và nghệ thuật lập luận về tác phẩm. 26 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHIẾU CẦU HIỀN (Cầu hiền chiếu) Ngô Thì Nhậm A. sách giáo viên.Đỗ tiến sĩ năm 1775. Vào bài mới: Lời vào bài: Nói đến nền văn hóa trung đại nước ta là nói đến một giai đoạn văn hóa phong phú đa dạng về thể loại: hịch. Tác giả: Vài nét chính về tác giả .1803). khi nhà Lê Nêu hoàn cảnh và mục Trịnh sụp đỗ đi theo phong trào Tây Sơn.. chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm được xem là tác phẩm không những có giá trị lớn về nội dung tư tưởng mà còn có giá trị về nghệ thuật. thảo luận trả lời các câu hỏi.Ngô Thì Nhậm (1746 . D. Trong những thể loại mang tính đặc trưng của văn hóa trung đại còn có một thể loại khá đặc biệt đó là chiếu.Tuần 7: Tiết 25. 3. . Hoàn cảnh sáng tác và mục đích sáng tác chiếu cầu hiền: Giáo viên giảng giải thể . Tác phẩm a. Trang 70 . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. 2. thơ Nôm Đường luật.

.Phần 2: cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà (tiếp theo . Mối quan hệ giữa người tấu. diễn giải các cách ứng xử . có tờ văn chương) . biểu. trái với quy luật cuộc Điều đầu tiên trong đường sống. chương. Bố cục: 3 phần: những sách kinh điển của .) hiền tài và thiên tử như thế . hoặc làm việc cầm chừng (gõ mỏ cánh cửa) thuật. văn biền ngẫu.. Phần 2: Cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà..) + Nhà vua truyền xuống cho bề tôi (Chiếu. nghị. Thể loại văn tế Theo em. khải .. nội dung chính thời xưa.. mệnh.Phần 1: mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử (từ đầu . mai danh ẩn tích. chế.b. dụ. ra người hiền vậy).“Chiếu cầu hiền” viết văn xuôi.Mượn quy luật vận động của tinh tú là chầu về Bắc thần → tác giả dụng nghệ thuật gì? Tác chỉ ra xuất xứ của người hiền tài là: dụng gì? + Phải do thiên tử sử dụng.Thường viết bằng văn xuôi. là công văn hành gồm mấy phần. xã hội.Sử dụng hình ảnh so sánh: của các sĩ phu Bắc Hà? + Người hiền như sao sáng trên trời Đoạn “nay trẫm . gồm hai loại: từng phần? + Cấp dưới chế độ lên nhà vua lên triều đình (tâu.. cầu hiền”? 2.Khi Tây Sơn ra Bắc diệt Trịnh. bỏ phí tài năng. hiền”? + Những người ra làm quan với Tây Sơn thì.. lệnh. cách ứng xử như thế nào? II/ Đọc – hiểu văn bản: Em có nhận xét gì cách 1. Hãy nêu đường lối cầu .. hoặc sợ hãi im lặng Những nét trong nghệ như bù nhìn. Luận ngữ một trong c. lẫn tránh suốt đời) Khi Tây Sơn ra Bắc diệt .Phần 3: đường lối cầu hiền của Quang Trung và lời kêu gọi những Trịnh các sĩ phu Bắc Hà có người hiền tài (phần còn lại). nội dung của bài + Một số người đi tự tử (ra bể vào sông) → nói tóm lại không đem chiếu là gì? tài năng của mình ra cống hiến cho đất nước khác nào kẻ chết đuối trên cạn mà không biết (tuy không nói trực tiếp mà dùng hình ảnh lấy trong kinh điển nho gia hoặc mang ý nghĩa tượng trưng và có tính Những thành công nghệ cách châm biếm nhẹ nhàng vừa tỏ ra người viết chiếu có kiến thức thuật của bài chiếu? sâu rộng. Phần 1: mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử. vương + Thiên tử là sao Bắc thần hầu chăng” tác giả đã sử . sĩ phu Bắc Hà có cách ứng xử như hiền của vua Quang Trung sau: thể hiện trong “Chiếu cầu + Bỏ đi ở ẩn. lối cầu hiền của vua Quang . bố cục bài chiếu . nào? . sớ. + Không làm như vậy là trái với đạo trời.. sinh nho gia.Chiếu thuộc loại văn nghị luận chính trị.Dùng câu hỏi theo thể lưỡng đạo hoặc coi Nguyễn Huệ (ít đức) Trang 71 .Dùng lời và hình ảnh lấy từ sách (luận ngữ) của Khổng Tử đặt vấn Trung thể hiện trong “Chiếu đề nhằm tăng sức thuyết phục.. văn vần..

Cuối cùng là kêu gọi mọi người cùng triều đình chung vai gắnh vác việc nước để cùng nhau hưởng phúc lâu dài → đường lối mở rộng. 4. luyện tập.Cách tiến cử: có ba cách: + Tự dâng sớ bày tỏ việc nước. thuyết phục người đọc. hoặc bây giờ đang thời loạn lạc → lời lẽ khiêm nhường nhưng cũng kiên quyết khiến người nghe thay đổi cách sống là ra phục vụ hết làm cho triều đại mới. Luyện tập 3.Chuẩn bị bài mới: Xin lập khoa luật Trang 72 . am hiểu nho học.Dùng các luận điểm với cách lập luận chặt chẽ thuyết phục. Củng cố: Bằng cách lập luận chặt chẽ.Đối tượng: tầng lớp nhân dân . + Thẳng thắn tự nhận những điều bất cập của triều đại mới do mình đứng đầu. Thành công nghệ thuật . Luyện tập 1. Đồng thời thể hiện kiến thức sâu rộng và tài văn chương của Ngô Thì Nhậm. Bài chiếu thể hiện tầm chiến lược nhìn xa trông rộng của vua Quang Trung trong việc nhận thức vai trò của người hiền tài trong việc đổi mới đất nước. + Dâng sớ tự cử. . 5.Dùng nhiều điển cố văn học TQ kết hợp cách nói trực tiếp thẳng thắn → Sự hiểu biết sâu rộng của người viết. 2. . SGK. bố cục rõ ràng. đúng đắn. Tổng kết (Ghi nhớ . + Hiện tại công việc nhiều nặng nề: Sức một tay không thể chống nổi một tòa nhà to.Xem bài giảng. Phần 3: Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung * Chỉ ra tính chất của thời đại và nhu cầu của đất nước: + Trời còn tăm tối buổi đầu của nền đại định.không xứng để phò tá. đòi hỏi phải có sự trợ giúp của nhiều nhà hiền tài. .SGK) III. có tài hoa . Hướng dẫn tự học . 3. ngắn gọn đầy sức thuyết phục. * Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung . + Các quan tiến cử.

thiết kế bài học. thảo luận trả lời các câu hỏi. sách giáo viên. Ông viểt nhiều bản điều trần đóng góp vào việc đổi mới.1871). Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Nắm được tầm quan trọng của luật đối với sự nghiệp canh tân đất nước và tấm lòng của Nguyễn Trường Tộ. D. Nội dung: Vua. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Nguyễn Trường Tộ (1830 . Tiến trình lên lớp: 1. người làng Bùi Chu. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. 2. xã Hưng Trung. Tác phẩm a.Bài văn điều trần là văn bản nghị luận chính trị xã hội. Tác giả: xét.Thấy được tấm lòng yêu nước thương dân của Nguyễn Trường Tộ nói riêng. Giáo viên nhận 1. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Học sinh đọc và tóm tắt I/ TÌM HIỂU CHUNG: tiểu dẫn. Nghệ An. Thể loại văn điều trần: vực nào? Ông đã giới thiệu .Là một trí thức có tầm nhìn xa.Tuần 7: Tiết 27 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: XIN LẬP KHOA LUẬT (Trích tế cấp bát điều) Nguyễn Trường Tộ A. phát triển đất nước (khoảng 60 di cáo). 3. của các nước phương tây ra . . tài liệu tham khảo. Xuất xứ: Trích bản điều trần số 27 “Tế cấp bát điều” bàn về sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội nhằm mục đích thuyết phục triều đình cho Theo Nguyễn Trường Tộ mở khoa luật. .Là văn bản mà cấp dưới trình bày một vấn đề quan trọng đề bạt việc thực hành pháp luật lên cấp trên. quan và dân phải có Bàn về sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội nhằm mục đích thái độ như thế nào trước thuyết phục triều đình cho mở khoa luật Trang 73 . của người Việt không phân biệt tôn giáo nói chung. trông rộng. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. B. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Hưng Nguyên. luật bao gồm những lĩnh b. sao? c.

hùng hồn cao.Vì: luật thể hiện đạo công bằng về tỏ rõ đạo nhân ái. Câu 4: Mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật.. III... Câu 5: Cách lập luận của Nguyễn Trường Tộ vừa sắc sảo. đức trời mà đức trời là đạo làm người bất tất phải đi tìm cái gì khác. Luyện tập 1.Chuẩn bị bài mới: Thực hành về nghĩa của từ trong sử dụng. . . II/ Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản Câu 1: . Đạo đức và pháp luật đi liền với nhau: trái luật là tội. Câu 3: Nho học truyền thống không tôn trọng luật pháp vì: nho giáo chỉ nói suông không có tác dụng bằng luật pháp “nhưng các sách nho chỉ . Trang 74 . Luyện tập 3. . uy quyền và chính lệnh → luật bao trùm lên tất cả vì thế mà bất luận quan. SGK.Việc thực hành luật ở các nước phương Tây “phàm những ai . Hướng dẫn tự học . có tính chiến đấu mạnh mẽ. chặt chẽ. được một bậc .. luật nước. luyện tập..Xem bài giảng.. .pháp luật? Nho học truyền thống có tôn trọng pháp luật không? Mối quan hệ giữa đạo đức và luật pháp như thế nào? Tác dụng của việc dùng lời Khổng Tử và khái niệm đạo đức văn chương... Củng cố: 2. đúng luật là đức. quan và dân phải có ý thức.Vua. cái đức chí công vô tư. thái độ đúng đắn tôn trọng luật.” Câu 2: . ngắn gọn.Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm: kỷ cương. được lỗi lầm”.

B. lá.Lá cót . Mục tiêu bài học Giúp học sinh: . → các nhóm trình bày Bài tập 1: xong. . sách giáo viên. Tiến trình lên lớp: 1.Luyện tập để có thể sử dụng từ theo các nghĩa khác nhau và lĩnh hội từ theo các nghĩa khác nhau.. a/ Từ “lá” được dùng theo nghĩa gốc: bộ phận của cây. → chỉ vật làm bằng chất liệu gỗ. tre .. cói. → vật giống lá dùng để vẽ.. bao giờ cũng có sự sáng tạo thêm từ mới. hoạt động I/ Thực hành thảo luận. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu những hiểu biết của mình về nghĩa của từ? 3. .Tuần 7: Tiết 28 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG A. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong thực tế ngôn ngữ của một dân tộc bao giờ cũng chỉ có số lượng hữu hạn nhưng để đáp ứng nhu cầu biểu hiện vô hạn của đời sống. chuyển nghĩa của các trường hợp . đồng thời chọn lựa từ thích hợp trong từng ngữ cảnh..Cũng cố và nâng cao hiểu biết về những phương thức chuyển nghĩa của từ và hiện tượng từ nhiều nghĩa. Bấy lâu bể Sở sông Ngô tung mỏng... Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.. hình dáng mỏng dẹt. mọc Từ “lái” trong thơ Nguyễn ở ngọn.. C. Hoạt động của GV và HS Nội dung Tổ chức chia nhóm. hiện tượng từ đồng nghĩa.. D.Lá thư .Bồi dưỡng và nâng cao tình cảm yêu mến vốn từ ngữ phong phú. Một trong những sự sáng tạo thêm từ mới có hiện tượng chuyển nghĩa của từ. thảo luận trả lời các câu hỏi. Khuyến dùng với nghĩa gì? b/ Định nghĩa từ “lá” trong các trường hợp sau: Xác định nghĩa và phương thức .Lá tôn .Lá gan .Lá cờ . viết. có hình chiếc lá. mũi nhô ra phía trước. → hình dạng như lá. cành có màu xanh. có hình giống chiếc lá. → chỉ bộ phận cơ thể. từ đồng nghĩa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. → chỉ vật làm bằng kim loại có dạng như chiếc dùng chỉ con người. giàu sức biểu hiện của Tiếng Việt. thiết kế bài học.. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta thực hành về hai hiện tượng này trong Tiếng Việt. GV chốt lại. bên? . hoành” (Truyện Kiều) Phương thức chuyển nghĩa ẩn dụ tức là theo lối liên tưởng Trang 75 . Đặt câu với từ chỉ bộ phận cơ thể . dẹt.. tài liệu tham khảo. “Một tay gây dựng cơ đồ → các vật trên có điểm giống nhau hình dạng chiếc lá.

là bác. . Bài tập 5: a/ Tính cách: tâm trạng day dứt triền miên của Bác. Bài tập 4: Tìm từ đồng nghĩa với “cậy”.Tình cảm của hai người ấy thật mặn nồng.“Người là cha.Tay: Tay này có biệt tài làm thơ.Miệng: Tay làm hàm nhai. cảm xúc? Đặt câu. theo Kiều chỉ có Thúy Vân mới làm được việc này cho dù không ưng ý. liên can” các từ khác không phù hợp về nghĩa hoặc ngữ pháp.Tim: Bác ơi tim Bác mênh mông thế Ôm cả non sông mọi kiếp người. làm bài tập + Chuẩn bị bài mới: Ôn tập văn học trung đại Việt Nam. “chịu” + “Cậy” đồng nghĩa “nhờ” + “Chịu” đồng nghĩa “nhận” Giải thích lý do. là anh Trái tim lớn bọc 100 dòng máu đỏ” (Tố Hữu) Tìm các từ có nghĩa gốc chỉ vị giác chuyển nghĩa chỉ âm thanh. c/ Bạn: mang nghĩa khác chung nhất. Bài tập 2: Đặt câu . Cũng cố 2. bài học. Tìm từ đồng nghĩa với “cậy”. “chịu” Giải thích lý do vì sao dùng từ “cậy” và “chịu” mà không dùng từ khác? Đánh dấu vào ô thích hợp giải thích tại sao? tương đồng. II. + “Cậy” không chỉ đơn thuần là nhờ mà còn biểu thị sắc thái khẩn cầu.Chua: Giọng nói gì mà chua thế? . Trang 76 .Bùi: Lời nói ấy nghe bùi tai quá! . (Tố Hữu) Bài tập 3: Tìm các từ . sự gửi gắm cả tấm lòng của Thúy Kiều đối với ThúyVân (việc trọng đại của đời người).Ngọt: Ngọt lịm yêu thương giọng Quãng Bình. Luyện tập 1. tay quai miệng trể.Chân: nó đã có chân trong đội bóng lớp tôi. (Tục ngữ) . + “Chịu” không chỉ là nhận mà còn hàm ý không còn sự lựa chọn nào khác. . tình cảm. b/ “Dính dáng. Hướng dẫn tự học + Xem bài giảng. (Tố Hữu) .Đầu: Đầu xanh có tội tình chi (Nguyễn Du) .

B. bổ sung → giáo viên chốt b. Kiểm tra bài cũ: 3. bộ Hộ. Phương tiện dạy học: . d. bộ Tư pháp. sách giáo khoa. d. Bộ Nội vụ. c. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Mọi người từ vua đến dân đều phải tôn trọng pháp luật. Vua phải tôn trọng quan chấp pháp. Trước pháp luật vua. quan. bộ Nội vụ. bộ Công. b. d.Khắc sâu thêm để học sinh nắm những thành công trong nghệ thuật lập luận của ông. Triều đại nhà Nguyễn. b. Người dân phải tuân hành mệnh lệnh của vua. bộ Ngoại vụ. bộ Hình. Triều đại nhà Lý. c. bảng phụ. . bộ Tư pháp. bộ Binh. bộ Ngoại giao. Câu 3: Trong “Xin lập khoa luật” tác giả có đề xuất gì về thái độ của vua. C. bộ Lễ. trả lời. bộ Ngoại giao. Tiến trình lên lớp: 1. Bộ Lại. quan và dân đối với pháp luật? a. bộ Hình. Bộ nội vụ. .Phần trắc nghiệm: trình bày đáp án vào bảng Câu 1: Nguyễn Trường Tộ sống dưới triều đại nào? phụ → các nhóm khác góp a.Giáo viên: Sách giáo khoa.Hiểu sâu hơn ý nghĩa tư tưởng của Nguyễn Trường Tộ trong việc khoa luật. ý. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . D.Tuần 7: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CỦNG CỐ ĐỌC THÊM: XIN LẬP KHOA LUẬT (Trích tế cấp bát điều) Nguyễn Trường Tộ A. bộ Binh. Triều đại nhà Lê. Trang 77 . bộ Công. Câu 2: “Lục bộ” được đề cập đến trong tác phẩm “Xin lập khoa luật” là những bộ nào thời xưa? a. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Các nhóm thảo luận và A. bộ Giáo dục. lại vấn đề theo phần gợi ý c. giáo án và một số sách tham khảo khác. bộ Binh. bộ Lễ. Triều đại nhà Lê – Trịnh. bổ sung → giáo viên chốt lại vấn đề theo phần gợi ý trả lời. quan và dân đều công bằng. bộ Ngoại giao. bộ Giáo dục. Phương pháp dạy học: Các nhóm thảo luận và trình bày đáp án vào bảng phụ → các nhóm khác góp ý.Học sinh: Vở soạn. bộ Quốc phòng. Bộ Lại.

.Nêu ra nội dung của luật bao gồm: kỉ cương. chất phác. Vì triều đình mà đặc biệt là vua sợ đánh mất uy quyền tuyệt đối của mình.Cuối cùng ông khẳng định: pháp luật chính là đức.Để thuyết phục vua. tác giả đã chỉ ra những thuận lợi khi sử dụng luật pháp ở phương Tây. d. minh bạch đầy sức thuyết phục. đầy sức thuyết phục. + So sánh nho sĩ có học mà cư xử không bằng con con dân quê mùa. Có phù hợp.Câu 4: Chủ trương của tác giả có thích hợp với triều đình phong kiến không? Vì sao? a.Từ đó. Có phù hợp. Không phù hợp. + Sách vở Nho giáo thì chỉ nghi chép chính sự nên đọc chỉ “rối trí” mà không áp dụng được vào thực tế nhằm điều chỉnh các hành vi đạo đức của nhà nho → tiếp tục lấy câu nói của Khổng tử để làm căn cứ. ông chỉ ra những hạn chế trong Nho giáo: + Chỉ nói suông mà không thực hiện → ông lấy lời Khổng tử làm căn cứ. tác giả đã phê phán điều gì? Vì sao? Nhận xét về cách lập luận của tác giả? Gợi ý trả lời: Trong tác phẩm tác giả không phê phán đạo nho mà tác giả phê phán những hạn chế của nho học: . d. Không phù hợp. Vì không thỏa mãn quyền lợi của triều đình. c. B – Phần tự luận (có đáp án kèm theo) Câu 1: Nguyễn Trường Tộ đã đặt vấn đề phải lập khoa luật như thế nào? Gợi ý trả lời: . Vì đúng với chủ trương của triều đình.Bằng cách vào đề trực tiếp. . . c. tác giả đã nêu lên tầm quan trọng của luật đối với mọi người. Trang 78 . . luận cứ chặt chẽ. Đáp án: c. a. → lập luận chặt chẽ. → Các luận điẻm cực kỳ mạch lạc. Câu 2: Trong tác phẩm. Vì triều đình cũng mong muốn có sự công bằng trong pháp luật. b. uy quyền và chính lệnh → mọi lĩnh vực của đời sống.Đầu tiên ông khẳng định: chuẩn mực đạo đức của nho gia đó là không gì bằng trung hiếu và lễ nghĩa → ông không phủ nhận nho giáo.

B. lòng căm thù giặc. đồng thời tự đánh giá kiến thức văn học trung đại và phương pháp ôn tập. D. dung yêu nước qua các tác phẩm. Trang 79 . chúng ta đã được học và tìm hiểu những tác phẩm văn học trung đại. + Mang âm hưởng bi tráng (tác phẩm Nguyễn Đình Chiểu). từ đó có kinh nghiệm tốt hơn để học phần văn học tiếp theo. con người. Phân tích những biểu hiện của nội + Tư tưởng canh tân đất nước (xin lập khoa luật). đoạn trích đã học. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. thiết kế bài học. lòng tự hào về đất nước. + TK XVIII → nữa đầu XIX .Nội dung yêu nước trong văn học thế kỷ XVIII đến hết thế . tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. quyết + TK XV → hết XVII thắng kẻ thù xâm lược. Hoạt động của GV và HS Nội dung Những biểu hiện của nội dung I/ Nội dung kiến thức: yêu nước từ thế kỷ XVIII đến thế Câu 1: kỷ XIX. tinh thần quyết chiến. 30 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM A. Đã học trong chương trình ngữ văn lớp 11. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình THPT.Hệ thống được những kiến thức cơ bản về văn học trung đại Việt Nam.. C. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: . nỗi xót xa trước cảnh đất nước bị tàn phá.Tuần 8: Tiết 29. .Tự đánh giá được kiến thức cơ bản về văn học trung đại và phương pháp ôn tập.. Tiến trình lên lớp: 1..Những biểu hiện mới: + Nữa cuối TK XIX + Ý thức về vai trò của người trí thức đối với đất nước (chiếu cầu hiền). Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hệ thống lại những kiến thức cơ bản về văn học trung đại đã học trong chương trình lớp 11. cùng với những kiến thức khái quát về thời kỳ văn học này. từ đó rút ra được kinh nghiệm để học tập tốt hơn phần văn học tiếp theo. sách giáo viên.Phân tích những biểu hiện của nội dung yêu nước qua các tác phẩm và đoạn trích: + “Chạy giặc” (Nguyễn Đình Chiểu): lòng căm thù giặc.VHTĐ 4 giai đoạn lớn kỷ XIX: là phần trung quân ái quốc với cảm hứng: ý thức độc + TK X → hết XIV lập tự chủ. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. thảo luận trả lời các câu hỏi. . . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm những lĩnh vực nào? Mọi người có thái độ như thế nào với pháp luật? 3..

Biểu hiện nội nhân đạo: + Đề cao truyền thống đạo lý. + “Truyện Lục Vân Tiên” (Nguyễn Đình Chiểu): con người cá nhân nghĩa hiệp và hành động theo chuẩn mực nho giáo. tác phẩm tiêu biểu: + “Truyện Kiều” (Nguyễn Du): đề cao vai trò tình yêu. . + Khẳng định quyền sống con người.Vì sao có thể nói văn học từ thế kỷ XVIII đến hết thế kỷ XIX xuất hiện trào lưu nhân đạo chủ nghĩa? Những biểu hiện nội dung nhân đạo trong giai đoạn văn học này? Chứng minhvấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo trong giai đoạn văn học này? Phân tích giá trị phản ánh và phê phán của đoạn trích vào phủ chúa Trịnh? Những giá trị về nội dung và nghệ thuật? + “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” (Nguyễn Đình Chiểu): sự biết ơn với những nghĩa sĩ đã hi sinh vì Tổ quốc. qua tác phẩm nhà thơ muốn đặt ra và chống định mệnh. tập trung vào vấn đề con người. + “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” (Chu Mạnh Trinh): ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên đất nước. hưởng lạc ngoài khuôn khổ. hướng vào quyền sống con người (con người trần thế). Câu 2: . + “Xin lập khoa luật” (Nguyễn Trường Tộ): cách tân đất nước. + Khẳng định con người cá nhân.Chứng minh qua các tác giả. tình yêu đích thực. + “Bài ca ngất ngưỡng” (Nguyễn Công Trứ): con người cá nhân công danh. cá nhân bản năng khao khát sống. + “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): tình yêu thiên nhiên với một tấm lòng yêu nước thầm kín.Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học thế kỷ XVIII đến nữa đầu thế kỷ XIX. . xuất hiện thành trào lưu bởi lẻ: tác phẩm mang nội dung nhân đạo xuất hiện nhiều. . + “Vịnh khoa thi hương” (Trần Tế Xương): lòng căm thù giặc.Vấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo. + “Chinh phụ ngâm” (Đoàn Thị Điểm): con người cá nhân được gắn liền với nỗi lo sợ tuổi trẻ. + “Vịnh khoa thi hương” (Trần Tế Xương): lòng căm thù giặc và lời kêu gọi lương tri. khẳng định con người cá nhân. Tình yêu không chỉ đem lại cho con người vẻ đẹo cuộc sống. dám nói lên một cách thẳng thắn những ước muốn của con người phụ nữ bằng cách nói ngang tàng với cá tính mạnh mẽ. khao khát hạnh phúc. hạnh phúc chóng tàn phai do chiến tranh. + “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): con người cá nhân Trang 80 . Đó là biểu hiện cao nhất của sự đề cao con người cá nhân. + Thơ Hồ Xuân Hương: đó là con người. liên tiếp.

giàu sang xa hoa nhưng lại thiếu sự sống. * Tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”: Lần đầu tiên trong văn học dân tộc có một tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. Câu 3: “Vào phủ chúa Trịnh” là bức tranh chân thực về cuộc sống nơi phủ chúa. .Nội dung: + Đề cao đạo lí nhân nghĩa. vất vả. thể trạng con người.Trước Nguyễn Đình Chiểu văn học dân tộc chưa có một hình ảnh hoàn chỉnh nào về người anh hùng nông dân nghĩ sĩ. mọi việc đều phải có quan truyền mệnh lệnh. nỗi đau thương mất mát của người nghĩa sĩ và tiếng khóc xót đau của người còn sống. bởi vì ở hình tượng này có sự kết hợp giữa yếu tố “bi” (đau thương) và yếu tố “tráng” (hào hùng). . .Hình ảnh người anh hùng nông dân nghĩa sĩ mang một vẻ đẹp bi tráng. thương dân. ngấm sâu vào hình hài. giàu sang từ nơi ở đến tiện nghi sinh hoạt. . lớn lao. thức uống. người vào phải qua rất nhiều cửa gác.trống rỗng mất ý nghĩa. với những con người oai vệ và những con người khúm núm. chỉ dẫn. xa hoa từ vật dụng để đồ ăn. nghệ thuật thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. tiếng dạ ran. Là nơi thâm nghiêm đầy uy quyền với những tiếng quát tháo. sự ca ngợi công đức những người đã hi sinh vì quê hương đất nước. + Ngôn ngữ. Trang 81 . + Thơ Tú Xương: nụ cười giải thoát cá nhân và sự tự khẳng định mình. hình tượng mang đậm màu sắc Nam bộ. trữ tình.Nghệ thuật: + Tính chất đạo đức. truyền lệ. phủ chúa là nơi riêng biệt. + Lòng yêu nước. Thế tử Trịnh Cán cái gì cũng “quá”. Câu 4: Nội dung. thầy thuốc vào khám bệnh phải chờ. . → Tiếng khóc trong “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” là tiếng khóc bi thương mà cao cả. hành động quả cảm anh hùng của nghĩa quân. khúm núm lạy tạ. lòng yêu nước. sức sống. ám khí bao trùm không gian cảnh vật. + Yếu tố “tráng”: lòng căm thù giặc. sợ sệt. + Yếu tố “bi” gợi lên qua đời sống lam lũ. Phủ chúa Trịnh là nơi cực kỳ giàu sang và hết sức xa hoa.Là nơi âm u thiếu sinh khí.

SGK. làm bài tập.II/ Hướng dẫn tự học: + Xem bài học. + Chuẩn bị bài mới: Trang 82 .

Tuần 8: Tiết 31 Giáo án làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2
A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm; biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn; biết so sánh với bài làm số 1; từ đó cũng cố thêm các kiến thức và kỷ năng làm bài văn nghị luận, nhất là nghị luận văn học. - Tiếp tục rèn luyện kỷ năng phân tích đề, lập dàn ý, thao tác lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. B. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Đề bài: - Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời xưa qua các bài Bánh trôi nước, Tự tình (Bài 2) của Hồ Xuân Hương và Thương vợ của Trần Tế Xương. I. Phân tích đề Theo yêu cầu của đề bài nội dung - Đề bài có định hướng sẵn. cần nghị luận là gì? - Nội dung nghị luận: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa qua một số bài thơ của Hồ Xuân Hương, Tú Xương. - Yêu cầu về phương pháp: Kết hợp các thao tác lập luận, Đọc kĩ đề bài gồm có mấy ý (ý dẫn chứng thuộc phạm vi một số tác phẩm văn học. lớn, ý nhỏ) thể hiện cụ thể qua II. Lập dàn bài: những câu thơ nào? a. Mở bài: - Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học trung đại. - Hình ảnh người phụ nữ là một nội dung quan trọng của chủ nghĩa nhân đạo. b. Thân bài: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa. - Đó là những con người chịu nhiều khổ đau: Phần kết bài cần nhận xét đánh + Khổ đau vì vất vả cực nhọc. giá chung ưu, nhược điểm bài làm + Khổ đau vì không làm chủ được số phận. của học sinh, tuyên dương một số + Khổ đau vì cô quạnh, thiếu vắng hạnh phúc lứa đôi; vì bài đạt kết quả tốt. không người yêu thương, cảm thông.
Trang 83

GV sữa một số lỗi sai cơ bản của học sinh.

- Nhưng đó là những con người đẹp đẽ không chỉ ở vẽ bề ngoài mà chủ yếu ở: + Tình yêu thương, lòng nhân hậu, một lòng một dạ vì con. + Sự đảm đang tảo tần. + Lòng dạ sắt son, không thể mất đi trong cuộc đời chìm nổi lênh đênh. + Tinh thần mạnh mẽ, dám vượt lên đớn đau để tìm niềm hạnh phúc mà mình hằng khao khát. c. Kết bài: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa hiện thân cho nỗi khổ đau của con người trong xã hội xưa, đồng thời là sự kết tinh của những đức tính truyền thống đẹp đẽ mà dân tộc Việt Nam tích lũy được trong hàng ngàn năm lao động và đấu tranh. III. Nhận xét đánh giá bài làm của học sinh 1. Ưu điểm: - Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, lập luận tốt, lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. - Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: + Lớp 11C2: 2. Nhược điểm Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, bố cục viết chưa cân đối. - Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu, dùng từ ngữ không chính xác, lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. - Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải, lan man. 3. Kết quả - Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: 44/45 + Lớp 11C2: 43/44 - Số bài đạt điểm dưới TB: + Lớp 11A1: 1/45 + Lớp 11C2: 1/44 IV. Sữa lỗi - Xác định nội dung của đề sai, chưa xác định được trọng tâm đề. - Các lỗi diễn đạt và dùng từ - Bố cục chưa cân đối không rõ ràng. V. Hướng dẫn tự học:
Trang 84

+ Xem bài học, SGK, làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận so sánh.

Trang 85

Tuần 8: Tiết 32 Giáo án làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH
A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nắm được mục đích yêu cầu và so sánh trong văn nghị luận - Bước đầu vận dụng kiến thức đã học về thao tác lập luận so sánh để viết một đoạn văn trong bài văn nghị luận. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: Mục đich, yêu cầu của thao tác lập luận phân tích là gì? Cách thức tiến hành như thế nào. Câu hỏi: Thao tác lập luận phân tích? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn nghị luận để thuyết phục người đọc, người nghe tin và làm theo những gì mà mình đã gửi gắm, cần sử dụng nhiều thao tác lập luận phân tích, lập luận so sánh được dùng khá nhiều và có những mục đích hiệu quả riêng. Bài học hôm nay làm rõ những vấn đề trên. Nội dung I. Mục đích yêu cầu của thao tác lập luận so sánh Xác định đối tượng so sánh và đối 1. Xét ngữ liệu: tượng được so sánh. Ví dụ (SGK) Câu 1: Xác định đối tượng so sánh. - Đối tượng so sánh: Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc. Phân tích những điểm giống và - Đối tượng được so sánh: Văn chiêu hồn (Văn tế thập loại khác nhau giữa đối tượng được so chúng sinh). sánh và đối tượng so sánh? Câu 2: - Giống: Cùng đề cập vấn đề con người. - Khác: + Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc: Nói về một lớp người (người phụ nữ có chồng đi chinh chiến xa, người cung nữ bị nhà vua lạnh nhạt...) Phân tích mục đích so sánh trong - Truyện Kiều: Nói đến một xã hội người (tài tử, giai nhân, đoạn trích. lưu manh, quan lại lính tráng, dân thường, thầy tu...) Nâng cao lịch sử thơ ca Nguyễn Tuân đã so sánh quan + Văn chiêu hồn: nói đến cả loài người lúc sống và như lúc niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố chết. Mở rộng địa dư thơ ca vào tận cõi chết.
Trang 86

Hoạt động của GV và HS

với những quan niệm nào? Căn cứ để so sánh những quan niệm “soi đường” trên là gì?

Mục đích của sự so sánh đó là gì?

Trong đoạn trích tác giả đã so sánh “Bắc” và “Nam” về những mặt nào?

Từ sự so sánh đó rút ra kết luận gì? Sức thuyết phục của đoạn trích ra sao?

Câu 3: Mục đích so sánh Làm cho ý được cụ thể, sinh động hơn và bài văn có sức thuyết phục hơn. 2. Mục đích, yêu cầu: (ghi nhớ - SGK) Thao tác lập luận so sánh nhằm làm sáng tỏ, làm vững chắc cách lập luận trong văn nghị luận. II. Cách so sánh. 1. Xét ngữ liệu: Ví dụ: (SGK) Câu 1: Nguyễn Tuân so sánh quan niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố với hai loại người: - Loại chủ trương cải lương hương ẩm - Loại người hoài cổ Câu 2: Căn cứ quan niệm “soi đường” trên - Loại chủ trương cải lương hương ẩm: họ cho rằng chỉ cần cải cách thủ tục thì đời sống người nông dân sẽ được nâng cao. - Loại người hoài cổ: họ chỉ cần trở về với cuộc sống thuần phác ngày xưa thì đời sống của người nông dân sẽ được cải thiện. - Quan niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố: người nông dân phải đứng lên chống lại những kẻ áp bức bóc lột mình. Câu 3: Mục đích của sự so sánh đó là: Chỉ ra ảo tưởng của hai loại người trên và làm nổi bật cái đúng của Ngô Tất Tố. 2. Cách so sánh: (Ghi nhớ - SGK) Chỉ ra sự giống và khác nhau giữa đối tượng được bàn bạc với đối tượng khác. III. Luyện tập 1. Củng cố 2. Luyện tập Đoạn trích Bình ngô đại cáo – Nguyễn Trãi Câu 1: Tác giả so sánh “Bắc” và “Nam” Giống: Cả hai đều có: văn hóa, lãnh thổ, phong tục, chính quyền, hào kiệt... - Khác: + Văn hóa: vốn xưng nền văn hiến đã lâu + Lãnh thổ: núi sông bờ cõi đã chia + Phong tục: phong tục Bắc, Nam cũng khác + Chính quyền riêng: Từ Triệu, Đinh, Lý ... một phương. + Hào kiệt: Song hào kiệt đời nào cũng có Câu 2: Từ sự so sánh đó: khẳng định Đại Việt là một nước
Trang 87

độc lập tự chủ, ý đồ xâm lược của giặc phương Bắc là trái với đạo lý đạo trời Câu 3: Đây là đoạn văn so sánh mẫu mực có sức thuyết phục cao. IV. Hướng dẫn tự học: + Xem bài giảng, làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Khái quát văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945

Trang 88

“thu thủy”(ao thu lạnh lẽo. ưa sử dụng điển cố. đồng thời khẳng định sự ngất như thế nào? ngưỡng của mình với các bậc tiền bối xưa. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Hướng về những cái đẹp trong quá khứ. + “Bài ca ngất ngưỡng”: phơi phới ngọn đông phong. Tư duy nghệ thuật.. . . C.. từ đó rút ra được kinh nghiệm để học tập tốt hơn phần văn học tiếp theo. + “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” dùng nhiều điển cố. thu”.. những thi liệu Hán học..). đoạn trích cụ thể. Nêu bút pháp nghệ thuật của + “Truyện LVT” sử dụng các điển tích liên quan đến các bậc VHTĐ? Cho VD.. là phải nắm Các nhà văn học trung đại thường được đặc điểm bộ phận văn học này. Ở “Câu cá mùa thu” cũng có các yếu tố: “thu thiên” (tầng mây lơ lửng.. diệp. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Quan niệm về thẩm mỹ. điển tích. thu thủy.) 2. giáo án. Kiểm tra bài cũ: 3.. Phân tích qua bài thơ “Câu cá mùa 1. sách giáo viên. thanh nhã. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: Có phương pháp ôn tập văn học trung đại. Bài “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): Quan niệm thẩm mỷ của VHTĐ . D... nhằm nói lên cái thú tiêu dao của một VHTĐ thường sử dụng thể loại người sống ngoài vòng danh lợi. phường Hàn Dũ.. “thu diệp” (lá vàng trước gió. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.. thiên về cái cao cả. để từ đó đi sâu tìm hiểu có tư duy nghệ thuật như thế nào? tác phẩm.. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I/ Phương pháp: Phương pháp học văn học trung đại Việt Nam. không chăm lo đến đời sống nhân dân.Tuần 8: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM A. thảo luận trả lời các câu hỏi. Trang 89 . Tiến trình lên lớp: 1. điển tích. B. tài liệu tham khảo.). vua tàn ác.Tính quy phạm: thơ ca trung đại khi nói về mùa thu thường thể hiện như thế nào? Lấy VD phân có các hình ảnh ước lệ như: thu thiên.). Thường viết theo kiểu mẫu nghệ thuật có sẵn đã thành công thức → tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy phạm.. thu hoa. “ngư ông” (tựa gối. thu tích.

. Bút pháp nghệ thuật. gian khổ. tượng trưng: Trong “bài ca ngắn đi trên bãi cát”.. cáo. “Con đường cùng” tượng trưng cho con đường công danh vô nghĩa.Văn: bia. Trang 90 . 3. Thiên về ước lệ. biểu. II. 4. ngũ ngôn. . Sử dụng nhiều thể loại có kết cấu định hình vàcó tính ổn định cao: .. bát cú.thi liệu Hán học để bộc lộ sự chán ghét của trí thức đối với con đường danh lợi tầm thường.. “bãi cát” là hình ảnh tượng trưng cho con đường danh lợi nhọc nhằn. Những người đi trên bãi cát là những người ham công danh. hịch. chiếu.Thơ: tứ tuyệt. thất ngôn.. sẵn sàng vì công danh mà chạy ngược chạy xuôi. Thể loại.Chuẩn bị bài mới. Hướng dẫn tự học . đồng thời thể hiện niềm khao khát thay đổi cuộc sống..

xuất hiện nhiều đô thị và những tầng lớp mới.Đầu thế kỉ XX. tối thiểu về một số xu hướng. quy định của hoàn cảnh lịch sử xã hội. chịu sự chi phối. thảo luận trả lời các câu hỏi. nhu cầu thẩm mỹ cũng thay đổi. Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa a.Nắm vững những đặc điểm cơ bản về thành tựu chủ yếu của văn học thời kỳ này. C. giai đoàn khác nhau. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Hoạt động của GV và HS Nội dung I. Đó là cơ sở. đẩy mạnh khai thác thuộc địa về kinh tế. . D. điều kiện hình thành nền văn học Việt Nam hiện đại. Đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945. Mục tiêu cần đạt . luôn vận động và phát triển theo những quy luật riêng. Có kỹ năng vận dụng những kiến thức đó vào việc học những tác phẩm. B. có thể hội nhập với nền văn học hiện đại trên thế giới. Vậy thời kỳ văn học từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 đã ra đời và phát triển trong hoàn cảnh lịch sử xã hội như thế nào? Đặc điểm và thành tựu của nó ra sao? Tại sao nó được gọi là nền văn học hiện đại? Bài học hôm nay giúp ta lí giải điều đó.Tuần 9: Tiết 33. 3. Các nhà nghiên cứu văn học đã thống nhất trong việc phân kỳ văn học Việt Nam thành các thời kì. trào lưu văn học. Tiến trình lên lớp: 1.Nắm được những kiến thức cần thiết. giai đoạn đã vận động và phát triển khác nhau. Các nhân tố tạo điều kiện cho văn học phát triển theo hướng hiện đại hóa * Khái niệm “hiện đại hóa”: là quá trình làm cho văn học thoát khỏi hệ thống thi pháp của văn học trung đại và đổi mới theo hình thức của văn học phương Tây. Trang 91 Tình hình lịch sử xã hội Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 có những nét nổi bật nào? . Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh.Hiểu được một số nét nỗi bất về tình hình xã hội và văn hóa Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. 1. Mỗi thời kì. . sách giáo viên. thiết kế bài học. 34 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945 A. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tác giả cụ thể. * Các nhân tố: . Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học Việt Nam là một nên văn học thống nhất. thực dân Pháp xâm lược. đặc thù. tài liệu tham khảo.

Báo chí xuất hiện và phong trào dịch thuật giúp cho câu văn xuôi. Hoàng Ngọc Phách. Tiêu biểu có kịch “Chén thuộc độc” của Vũ Đình Long. tiếp xúc với văn hóa phương Tây. Quá trình hiện đại hóa: 3 bước + Từ đầu thế kỷ XX đến 1920 + Từ đầu những năm 20 đến 1930 + Từ đầu những năm 30 đến 1945 * Giai đoạn thứ nhất (đầu thế kỷ XX đến 1920) .. . xuất bản ra đời và phát triển. b. → VH đã đạt được một số thành tựu làm cho văn học mang tính hiện đại nhưng vẫn ảnh hưởng của nhiều yếu tố văn học trung đại. chủ yếu là văn hóa Pháp.Văn hóa VN dần thoát khỏi ảnh hưởng của phong kiến TQ. + Thành tựu thơ: tiêu biểu có Tản Đà.Chữ quốc ngữ được truyền bá rộng rãi. lớp trí thức “Tây học” thay thế lớp trí thức Nho học.VH đã đạt được một số thành tựu: + Thành tựu văn xuôi: tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh. nghệ thuật Tiếng Việt trưởng thành và phát triển . thể loại. * Giai đoạn thứ hai: (khoảng 1920 đến 1930) .Những thành tựu chủ yếu là thơ văn của các chí sĩ cách mạng: Phan Bội Châu. truyện ngắn của Nguyễn Bá Học. bút ký của Phạm Quỳnh. Phan Châu Trinh.Nghề báo chí. Á Nam Trần Tuấn Khải. Tương Phổ. phong trào dịch thuật phát triển. Ngoài ra còn có các tác phẩm của các nhà ái quốc đang hoạt động ở nước ngoài như: “Ngục trung thư”. tác động mạnh đến việc ra đời của văn xuôi. Nguyễn Ái Quốc. → Văn học thời kỳ này vẫn chịu nhiều ảnh hưởng của văn học trung đại cả về hình thức. chữ quốc ngữ dần dần thay thế chữ Hán và chữ Nôm. “Trùng quan tâm sử” của Phan Bội Châu. Đông Hồ.Quá trình hiện đại hóa của văn học Việt Nam trải qua mấy giai đoạn? Những giai đoạn nào? Văn học giai đoạn này có điểm gì mới và đã đạt được những thành tựu gì? Thành tựu đạt được trong giai đoạn văn học này là gì? .. → Đây là điều kiện thuận lợi để văn học Việt Nam vận động phát triển theo hướng hiện đại hóa. thi pháp. Ngô Đức Kế và sự xuất hiện văn xuôi. * Giai đoạn thứ ba (khoảng 1930 đến 1945) Trang 92 . Phạm Duy Tốn. truyện ký ở miền Nam. + Kịch nói: loại hình mới du nhập từ phương Tây. . hàng loạt ký sự của Phan Châu Trinh.Giai đoạn mở đầu và chuẩn bị các điều kiện cho công cuộc hiện đại hóa văn học .

. . . Đặc trưng: tập trung phơi bày những thực trạng. phát huy cao độ trí tưởng tượng để diễn tả những ước mơ. nhất là tiểu thuyết. . Nguyễn Bính. → Nhận xét: 2 giai đoạn đầu (1900 đến 1930): văn học giao thời. → HĐH đã diễn ra trên mọi mặt của đời sống văn học làm biến đổi toàn diện và sâu sắc diện mạo văn học.. + Thơ ca đổi mới sâu sắc với phong trào thơ mới đưa lại cuộc cách mạng trong thi ca với tên tuổi sáng chói và phong cách riêng biệt: Thế Lữ. với các nhà văn tiêu biểu: Nam Cao. Thạch Lam.Hoàn cảnh sáng tác: sáng tác và lưu hành công khai hợp pháp dưới sự kiểm duyệt của chính quyền. đề cao con người thế tục. khẳng định “cái tôi” cá nhân. Xuân Diệu. + Xu hướng hiện thực: . hạn chế: góp phần vào việc thức tĩnh ý thức cá nhân. giai đoạn 3: văn học thực sự hiện đại. vừa bổ sung cho nhau để cùng phát triển a. vừa đấu tranh với nhau.Đội ngũ nhà văn: phần lớn là những trí thức Tây học.Tính chất: có sự phân hóa phức tạp thành nhiều xu hướng hiện thực. Đặc trưng: là tiếng nói của cá nhân tràn đầy cảm xúc. mộng ước. thiên nhiên. + Truyện ngắn và tiểu thuyết được viết theo lối mới từ cách xây dựng nhân vật đến cách kể chuyện.. Tuy nhiên VH lãng mạn ít gắn với chính trị xã hội của đất nước đôi khi sa vào chủ nghĩa cá nhân cực đoan. ngôn ngữ nhân vật. Đóng góp.Tại sao nói giai đoạn thứ ba này văn học phát triển mạnh. Lưu Trọng Lư. chú trọng phân tích lý giải một cách chân thực.. coi con người là trung tâm của vũ trụ. đồng thời đi sâu phản ánh tình cảnh khốn khổ của các tầng lớp nhân dân bị bóc lột.. Bộ phận văn học công khai (văn học hợp pháp) . truyện ngắn và thơ. 2. Huy Cận.. quá khứ.. HMT. + Xu hướng lãng mạn: . đấu tranh chống lễ giáo phong kiến cổ hủ để giải phóng cá nhân. đi sâu vào thế giới nội tâm.. khát vọng. nhóm Tự lực văn đoàn. gặt hái được nhiều thành tựu nhất.. Nguyên nhân từ đâu mà văn học thời kỳ này có sự phân hóa? Sự hình thành hai bộ phận văn hóa đó là gì? VH đã hoàn tất quá trình hiện đại hóa với những cách tân sâu sắc trên mọi thể loại. Chế Lan Viên. Văn học hình thành 2 bộ phận và phân hóa thành nhiều xu hướng. bất công thối nát của xã hội đương thời. chính xác các hiện tượng Trang 93 . thường là đề tài tình yêu. thuộc tầng lớp tiểu tư sản. Nguyễn Tuân. (tác giả tiêu biểu).

Thành tựu chủ yếu của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 1. ..) . sâu sắc nhất của lịch sử văn học Việt Nam là gì? VH thời này có đóng góp gì mới cho truyền thống ấy? Những thể loại văn học nào mới xuất hiện trong văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945? Sự cách tân. Nguyễn Ái Quốc. Nghệ thuật (thể loại và ngôn ngữ văn học) Thành tựu văn học thời kỳnày không tách rời với những kết quả của cuộc cách tân văn học trên các thể loại và ngôn ngữ văn học.. II. Phan Châu Trinh. Nguyên nhân phát triển nhanh: .Sự thôi thúc của thời đại để hòa nhập vào xu thế chung . Ngô Tất Tố. (tác giả tiêu biểu) . + Đến “Tố Tâm” của Hoàng Ngọc Bích mới mẻ hơn trong việc diễn đạt tâm lí nhân vật. Nguyên Hồng Trang 94 .Chủ nghĩa nhân đạo gắn liền với sự thức tĩnh ý thức cá nhân.Sức tiềm tàng của văn học dân tộc .. + Nhóm tự lực văn đoàn.Chủ nghĩa nhân đạo trong thời kỳ này mang nội dung mới. Nhịp độ phát triển mau lẹ b. Tiểu thuyết được nâng lên ở trình độ cao với những cây bút xuất sắc như Vũ Trọng Phụng. Văn học phát triển với một tốc độ hết sức mau chóng a. .. hiện đại hóa các thể loại tiểu thuyết và thơ diễn ra như thế nào? xã hội thông qua nhân vật điển hình. khát vọng sống và đấu tranh vì hạnh phúc của tầng lớp nhân dân lầm than cơ cực nói riêng và con người nói chung..Tiểu thuyết phát triển mạnh + Người đầu tiên đóng góp cho quá trình hiện đại hóa tiểu thuyết là Hồ Biểu Chánh. đầu những năm 1930 cách tân tiểu thuyết lên một bước mới nhưng sau lại rơi vào sáo mòn. mau lẹ đến thế? Những truyền thống. + Các nhà tiểu thuyết hiện thực chủ nghĩa có công đưa tiểu thuyết xích gần với hiện thực đời sống nhân dân. tuy vẫn còn nhiều yếu tố cũ.Chủ nghĩa anh hùng trong văn học thời kỳ này mang tinh thần dân chủ. Nam Cao. . Nội dung tư tưởng Truyền thống tư tưởng lớn nhất và sâu sắc nhất của văn học của dân tộc ta là lòng yêu nước.Từ nguyên do nào mà văn học thời kỳ này phát triển khẩn trương. Đóng góp. tinh thần nhân đạo và chủ nghĩa anh hùng. Tuy nhiên ông vẫn bị chi phối bởi lối viết cũ. . Đối tượng chủ yếu là những con người bình thường. 2.Lòng yêu nước trong văn học thời kỳ này mang nội dung dân chủ sâu sắc (thể hiện ở tác phẩm của Phan Bội Châu. tư tưởng lớn nhất. hạn chế: 3.Tầng lớp tri thức Tây học đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển văn học dân tộc.

Tô Hoài.. Nam Cao. Phạm Duy Tốn. phong cách đa dạng với những cây bút: Nguyễn Bá Học. Nguyễn Tuân.. đã khiến Trang 95 . Nguyễn Công Hoan. Thạch Lam. Bùi Hiển.Truyện ngắn: đạt trình độ nghệ thuật cao..

5 điểm giả. ngữ pháp. Về kỹ năng: . Tiến trình lên lớp: 1. giáo án. . .Viết một bài văn nghị luậnvề một vấn đề văn học. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.. . dùng từ. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung A. Đáp án và biểu điểm 1..Viết một bài văn nghị luận văn học với lí lẽ lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục với một kết cấu hợp lý rõ ràng.. 36 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI LÀM VĂN SỐ3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC A.Hình tượng anh hùng nông dân nghĩa sĩ mang một vẻ đẹp bi tráng vì hình tượng này có sự kết hợp gai yếu tố “bi” và “tráng”. Em hãy làm sáng tỏ vấn đề này.. lần đầu tiên trong văn học dân tộc có một tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. B. Trang 96 . tác phẩm và nêu được vấn đề cần nghị luận. Kiểm tra bài cũ: 3.Không mắc những lỗi thông thường về hình thức: chữ viết..Bố cục hợp lý. Mở bài: Giới thiệu đôi nét cơ bản về tác 1. D. chính tả.Trước NĐC. 2. C. trong văn học dân tộc chưa có 1 điểm một hình tượng hoàn chỉnh về người anh hùng nông dân nghĩa sĩ: . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Phương pháp dạy học: Giáo viên ghi đề lên bảng. Đề bài: Với “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”. rõ ràng diễn đạt có cảm xúc. 2. học sinh làm bài trên lớp. sách giáo viên. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: . B.Biết vận dụng các thao tác lập luận trong văn nghị luận. Về kiến thức: Kiến thức Biểu điểm 1.Tuần 9: Tiết 35. Thân bài: Phân tích được vẻ đẹp bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ: .

+ Yếu tố “tráng” gợi lên qua lòng căm thù giặc. hành động quả cảm ành hùng của nghĩa quân và sự ngợi ca công đức hững người hy sinh vì quê hương đất nước.+ Yếu tố “bi” gợi lên qua cuộc sống lam lũ.5 điểm Trang 97 . nêu cảm nghĩ riêng của bản thân. nỗi đau thương mất mát của người nghĩa sĩ và tiếng khóc đau xót của người còn sống. lòng yêu nước. vất vả. Kết bài: Thâu tóm được vấn đề. 3. 3 điểm 3 điểm 1. gợi mở suy nghĩ cho người đọc.

Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Luyện tập để có thể sử dụng từ theo các nghĩa khác nhau và lĩnh hội từ theo các nghĩa khác nhau.. tôi để sẵn mấy lời này.. cán bộ và thái độ của Bác về sự ra đi. tình cảm và lòng biết ơn đối với thế giới. sẽ. Kiểm tra bài cũ: 3. C.Tôi có ý định đến ngày đó. .. Kế theo đó. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. Sau đó Bác đã thay các từ in đậm lần lượt bằng các từ: chúc mừng. . hiện tượng đồng nghĩa. . Giải thích tại sao Bác lại viết như vậy? .Bồi dưỡng và nâng cao tình cảm yêu mến vốn từ ngữ phong phú.Năm nay tôi vừa tròn 79 tuổi... Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: .Tại sao Bác lại dùng từ “chúc mừng” thay cho từ “thăm Trang 98 . tài liệu tham khảo. thảo luận.Bác viết di chúc năm 1969 nhằm mục đích: nói với nhân dân với Đảng về nhiệm vụ cách mạng. giàu sức biểu hiện của Tiếng Việt. trả lời câu hỏi. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Cũng cố và nâng cao những hiểu biết về các phương thức chuyển nghĩa của từ và hiện tượng từ nhiều nghĩa. Luyện tập Tổ chức chia nhóm thảo luận. sách giáo viên.. thăm. tuy sức khỏe có kém so với vài năm trước đây .. phòng khi tôi phải đi gặp cụ Các Mác. 1. Trong bản thảo Di chúc của chủ tịch HCM ngày 10 tháng 5 bổ sung cho nhau → GV cũng cố năm 1969 có những câu lúc đầu Bác viết: chốt lại. Điều đó cũng bình thường thôi. Bài tập 1: Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. đồng thời chọn lựa từ thích hợp trong từng ngữ cảnh. . điều đó cũng không có gì lạ. Tiến trình lên lớp: 1. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. .. tình thương đối với nhân dân. tôi sẽ đi khắp hai miền Nam – Bắc để thăm hỏi đồng bào. B... cán bộ. D.Tuần 9: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG A. giáo án.. tôi sẽ thay mặt nhân dân ta đi thăm viếng và cảm ơn các nước anh em.. cụ Lênin..Vì vậy.

. răn reo – răn. . có thể dùng trong câu. (Nguyễn Công Hoan) Mỗi từ in đậm gồm hai thành tố. ít biểu cảm hơn so với câu văn cũ. biết ơn nhân dân sau ngày thắng lợi. – Từ “vòi”: hành động giống như đòi. “cần” (không mang sắc thái).“nhiều”: hàm ý chỉ số lượng xin. Tiên là ý chú muốn vòi xu. 2.Nói về cái chết sau tuổi 70 là “không có gì lạ” thay cho “cũng bình thường thôi” thể hiện đức tính khiêm tốn của Bác. câu văn miêu tả nhân vật sẽ bớt tinh cụ thể. c. có sự dai dẳng làm cho người ta khó chịu. Hãy tạm bới đi thành tố thứ hai trong năm từ nói trên và phân tích: sức biểu hiện của câu văn sẽ biến đổi như thế nào về hai mặt âm thanh và hình ảnh. Song thưa để mặc bóng trăng vào. .hỏi”. . Bài tập 2 Các câu thơ của Nguyễn Khuyến có các bản chép khác nhau: a.. . xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây. bây giờ cứ loáng thoáng Trang 99 . – “lọt”: có sự hạn chế. b. Song thưa để lọt bóng trăng vào.Nói về ý định đi thăm các nước. trắng giã – trắng. “được”. Tiên là ý chú muốn nhiều xu. Dăm chùm trước dậu hoa năm ngoái. khi bỏ đi thành tố thứ hai. b. còn “phải” (sự bắt buộc). lạc quan thì dùng từ “sẽ” (sự tự nguyện). nhưng để chỉ cái chết ở tư thế bình tĩnh.“mặc”: ý tự do (tâm hồn giao hòa khoáng đạt) 3. “cần” .Từ “phải”. Các từ gồm hai thành tố là những từ ghép hoặc từ láy. Bài tập 4 Đám mây lốm đốm. . “được”. Bài tập 3 Mặt nó già cấc. lúc đầu Bác dùng từ ‘thăm viếng” sau đó Bác lại thay bằng từ “thăm”. đó là hai từ cùng trường nghĩa. đen thui và răn reo làm cho hai con mắt nó trắng giã và khoăm khoặm như mắt vọ. ngăn trở nào đó. khoằm khoặm – khoằm. Từ “thăm” gợi sự thân mật và trang trọng. Mấy chùm trước dậu hoa năm ngoái. . 4. lại vừa nhấn mạnh công lao đóng góp của nhân dân. từ “chúc mừng” vừa có ý thăm hỏi. a. “sẽ”. Vì từ thăm viếng không chỉ nói về thăm nước bạn mà còn nói viếng những con người ở nước đó đã góp phần xương máu cho dân tộc ta. đen thui – đen. lê thê đi mãi.Bớt đi: già cấc – già.

nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đằng xa một bức vách. (Tô Hoài). Những từ in đậm là những từ tượng thanh hay tượng hình? Nếu bớt đi những từ láy thì tính nhịp nhàng và tính hình ảnh của câu văn sẽ bị ảnh hưởng như thế nào? Hãy phân tích những giá trị biểu hiện của từ láy trong câu văn. - Những từ láy: “lốm đốm”, “lê thê”, “thỉnh thoảng”, “lồ lộ” là các từ láy tượng hình. Nếu bớt chúng đi thì câu văn sẽ thiếu sự hài hòa về số tiếng và tính nhịp nhàng của câu văn sẽ bị ảnh hưởng. - Các từ láy trên có tính gợi hình ảnh rất rõ: + “lốm đốm” (đám mây): gợi sự phân bố chỗ đậm chỗ nhạt. + “lê thê”: gợi sự kéo dài chậm chạp. + “loáng thoáng”: gợi sự xuất hiện không rõ. + “thỉnh thoảng”: gợi sự thưa thớt về thời gian + “lồ lộ”: gợi sự hiện ra một cách rõ ràng. → Nếu bỏ chúng đi thì tính gợi hình ảnh của câu văn sẽ giảm hẳn. II. Hướng dẫn tự học - Hoàn thành các bài tập trên lớp - Chuẩn bị bài mới:

Trang 100

Tuần 10: Tiết 37, 38, 39 Giáo án Văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

HAI ĐỨA TRẺ
Thạch Lam
A. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh - Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Cảm nhận được tình cảm xót thương của nhà văn Thạch Lam đối với nhũng người phải sống nghèo khổ, quẩn quanh và sự cảm thông trân trọng của tác giả trước nhưng mong ước của họ về một cuộc sống tốt đẹp hơn. + Thấy được một vài nét nghệ thuật độc đáo của Thạch Lam qua truyện ngắn trữ tình này. - Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyện ngắn. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, ... C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học hiện đại giai đoạn 1930 – 1945, Thạch Lam có một vai trò vị trí khá quan trọng. Ông là một cây bút đặc sắc đại diện cho xu hướng, dòng văn học lãng mạn. Là một trong những cây bút của nhóm Tự lực văn đoàn, nhưng Thạch Lam lại khẳng định mình bằng hướng đi riêng biệt là những tác phẩm viết về nông thôn và những người nông nghèo. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc tiểu dẫn → cho biết những nét cỏ bản về cuộc đời và sự nghiệp thơ văn của Thạch Lam. Nội dung I/ TÌM HIỂU CHUNG: 1. Tác giả Thạch Lam: * Cuộc đời - Thạch Lam (1910 - 1942), tên thật Nguyễn Tường Vinh, sau đổi Nguyễn Tường Lân. - xuất thân trong một gia đình công chức gốc quan lại, sinh tại Hà Nội, thủa nhỏ sống ở Cẩm Dàng, Hải Dương rồi chuyển sang Thái Bình, học ở Hà Nội. Là em ruột của Nhất Linh, Hoàng Đạo, đều là thành viên của nhóm tự lực văn đoàn. * Sự nghiệp sáng tác: ( sáng tác khoảng 6 năm ). - Đề tài: Thường viết về những truyện không có chuyện, chủ yếu khai thác về thế giới nội tâm của nhân vật với những cảm xúc mong manh, mơ hồ trong cuộc sống thường
Trang 101

Đặc điểm truyện ngắn của Thạch Lam là gì?

Nêu xuất xứ của tác phẩm?

Tóm tắt của tác phẩm?

Bố cục?

Cảnh phố huyện được miêu tả với thời gian như thế nào?

Cảnh phố huyện được miêu tả ấn tượng qua những hình ảnh nào? Những hình ảnh đó gợi lên điều gì?

Hình ảnh những con người nơi phố huyện hiện ra như thế nào?

ngày. - Mỗi truyện như một bài thơ trữ tình, giọng điệu điềm đạm nhưng chứa đựng biết bao tình cảm mến yêu chân thành và sự nhạy cảm của tác giả trước những biến thái của cảnh vật và lòng người. - Lời văn trong sáng, giản dị mà thâm trầm, sâu sắc. - Tác phẩm chính (SGK). 2.Truyện ngắn Hai đứa trẻ a. Xuất xứ Rút trong tập Nắng trong vườn( 1938) b. Tóm tắt nội dung Truyện viết về cuộc sống tối tăm nghèo nàn của những người lao động nghèo ở một phố huyện nhỏ bé. Chị em Liên và An được mẹ giao cho trông nom một cửa hàng tạp hóa nhỏ. Cũng như những người dân nghèo nơi phố huyện, chị em Liên vừa bán hàng vừa trông chờ chuyến tàu đêm ở Hà Nội về. Chuyến tàu mang một chút ánh sáng của Hà Nội ầm ầm chạy vụt qua rồi im tiếng trong màn đêm sâu thẳm. Phố huyện và chị em Liên chìm vào giấc ngủ yên tĩnh. → Đây là truyện có cốt truyện đơn giản, gần như không có chuyện nhưng lại có sức gợi cảm sâu sắc. Giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng, gợi cảm. c. bố cục - Phần 1( Từ đầu....ngày tàn): Cảnh hoàng hôn buông xuống phố huyện. - Phần 2 ( tiếp theo... mơ hồ không hiểu): Cảnh sống của những kiếp người nghèo và tâm trạng của hai đứa trẻ. - Phần 3 (còn lại): Chuyến tàu đêm đi qua và ước vọng của hai đứa trẻ. II. Đọc - hiểu văn bản: 1/ Cảnh phố phố huyện: a/ Thời gian: Thời gian chiều tối: Thời gian két thúc của một ngày và mở ra đêm tối. Truyện được mô tả trong một không gian tĩnh nhưng thời gian động: hoàng hôn → đêm → đêm khuya vì thế cảnh một lúc một tối hơn Thời gian hòa quyện với không gian để tạo ra một thế giới nghệ thuật riêng. b/ Không gian nơi phố huyện: Cảnh chiều tàn đi dần vào đêm khuya được thu hẹp trong
Trang 102

Hoàn cảnh gia đình Liên như thế nào?

Trước cảnh ngày tàn thì tâm trạng Liên như thế nào?

Hình ảnh đoàn tàu có ý nghĩa như thế nào đối với hai chị em Liên? Có phải họ chờ Tàu để bán hàng chăng?

Phố huyện đã thay đổi như thế nào khi đoàn tàu xuất hiện?

một không gian nhỏ bé của một phố huyện nghèo. Không gian yên tĩnh, êm đềm của buổi chiều quê, “một buổi chiều êm ả như ru” đang chuyển vào đêm. Đêm mùa hạ “êm như nhung và thoảng qua gió mát”. Âm thanh: Tiếng trống thu không báo hiệu ngày tàn; tiếng trông cầm canh rời rạc điểm nhịp cho cuộc sống nặng nề trôi; tiếng dế, tiếng ếch tiếng côn trùng của sống dân dã; tiếng đàn bầu bật trong yên lặng → âm thanh gợi nỗi niềm xao xác trong lòng người.  Không gian vừa có vẻ đẹp thơ mộng vừa có vẻ buồn xơ xác. Không gian toàn cảnh nơi phố huyện chìm ngập trong bóng tối (không gian rộng) đối lập với không gian chập chờn, mờ ảo của ánh sáng xung quanh những ngọn đèn (không gian hẹp). Ánh sáng: Đèn của chị Tý: quầng sáng. Bếp lửa của bác Siêu: chỉ là “một chấm lửa nhỏ và vàng lơ lửng đi trong đêm tối” Ngọn đèn của Liên: từng hột sáng thưa thớt. Bóng tối: Bóng tối đến với tiếng trống thu không từ trên chòi cao. Bóng tối sắp đến với những đám mây hồng như hòn than sắp tàn. Bóng tối đến với dãy tre làng đen lại. Bóng tối đến với tiếng muỗi vo ve. Bóng tối bao trùm phố huyện: trên đường qua sông, qua chợ, các ngõ vào làng. Bóng tối về khuya như đặc lại… * Nhận xét: Ánh sáng le lói, hiếm hoi đối lập nghịch với đêm tối mênh mông → bóng tối như một ám ảnh, vượt qua ranh giới tự nhiên, thâm nhập, luồn lách, bám sát vào cảnh vật, con người; đè nặng, thấm vào tâm hồn con người, gợi nỗi buồn sâu lắng → không gian nghệ thuật là không gian bóng tối, gợi cảm xúc cho người đọc. c/ Con người: Chợ đã vản từ lâu, mấy đứa trẻ con nhà nghèo còn nhặt nhanh thanh nứa, thanh tre hay bất cứ thứ gì có thể dùng được của người bán hàng để lại. Mẹ con chị Tý dọn hàng nước nghèo nàn. Chị em Liên chuẩn bị đóng cửa hàng “đôi mắt chị bóng
Trang 103

Chủ đề tư tưởng của tác phẩm là gì?

tối ngập đầy dần”. Bác Siêu gánh phở đi bán, bóng Bác mênh mang ngã một vùng dài xuống đất. Bà cụ Thi lảo đảo bước đi trong bóng tối, tiếng cười khanh khách ghê sợ. Gia đình bác Sẩm trên manh chiếu hẹp trải dưới đất. * Nhận xét: Những thân phận, những con người bé nhỏ, sống lay lắt đang héo mòn hiện lên trong bức tranh nghèo nàn, tồi tàn nơi phố huyện tăm tối. Nhịp sống của họ cứ lặp đi, lặp lại ngày này qua ngày khác, đơn điệu, mỏi mòn lam lũ buồn tẻ, quẩn quanh trong cái nghèo túng nhưng họ vẫn hi vọng “Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ của họ”. 2/ Hình ảnh chị em Liên: a/ Hoàn cảnh: Cha mất việc, mẹ làm hàng xáo, kinh tế gia đình sa sút. Chuyển từ Hà Nội về phố huyện ngèo sinh sống. Chị em Liên được giao trông coi cửa hàng tạp hóa nhỏ thuê lại của người khác → Liên là người con gái hiếu thảo, đảm đang. → Chị ưm Liên đã hòa nhập được vào cuộc sống nơi phố huyện, đã quen với cảnh sống tối tăm, nghèo túng ở đây, khác hẳn với lúc sống ở Hà Nội. b/ Tâm trạng: Liên cảm thương cho những người nghèo mà đêm nào Liên cũng trông thấy: chị Tý, bác Sẩm, bà cụ Thi, những đứa trẻ ở chợ… → Liên là người con gái giàu tình thương, biết suy nghĩ, hay trầm tư trước cảnh đời mà Liên bắt gặp. Liên cảm nhận được cảnh tối tăm mà Liên và những người xung quanh đang sinh sống đắm chìm trong bóng tối, chị em Liên muốn quên đi thực tại xót xa “An và Liên lặng ngước mắt lên các vì sao để tìm sông Ngân Hà và con vịt theo sau ông Thần Nông” Chị em Liên luôn hoài niệm về quá khứ xa xưa, êm đềm ở Hà Nội “Liên nhớ lại khi ở Hà Nội, chị được hưởng những thức quà ngon lạ, bấy giờ mẹ Liên nhiều tiền, được đi chơi bờ hồ uống những cốc nước lạnh xanh đỏ”; còn bây giờ: “Phở của bác Siêu là món quà xa xỉ, hai chị em không bao giờ mua được”.
Trang 104

Đêm nào hai chị em cũng cố thức để chờ đoàn tàu đi qua – chuyến tàu đêm, hoạt động cuối cùng của đêm khuya, mang lại chuýt ánh sáng và âm thanh rộn rã của Hà Thành hoa lệ cho phố huyện nghèo tăm tối. 3/ Ý nghĩa hình ảnh đoàn tàu: a/ Đối với chị em Liên: Con tàu mang đến thế giới của kỷ niệm, đánh thức dậy trong chị em Liên hình ảnh đẹp của quá khứ, mang đến cho Liên nguồn sáng lấp lánh khác hẳn nguồn sáng hưu hắt của phố huyện. Chị em Liên chờ đợi tàu không phải để bán được thêm hàng mà vì muốn được nhìn thấy một thế giới khác sôi động, sang trọng hơn, vì thế việc chờ đoàn tàu đem lại niềm vui cho chị em Liên. →chờ đợi tàu trở thành một nhu cầu có thể khỏa lấp những khoảng trống mênh mông trong tâm hồn Liên, giúp Liên thấy rõ hơn, sâu hơn cuộc sống phủ đầy bóng tối nơi phố huyện. b/ Đối với dân phố huyện: Con tàu mang đến cho phố huyện một thế giới khác, thế giới với ánh sáng xa lạ của thị thành cho dù ánh sáng ấy chỉ thoáng vụt qua trong giây lát cũng đủ để đem lại cho họ một chút dư vị, dư âm khác lạ. Âm thanh của đoàn tàu dù thoáng qua cũng đủ sức át đi trong giây lát không khí buồn tẻ, đơn điệu của phố huyện. Khi đoàn tàu đã đi qua, phố huyện lại chìm trong bóng tối nhưng sự chờ đợi và hi vọng vẫn còn âm vang, ngày này qua ngày khác. → Con tàu tác động vào lòng người một ấn tượng mạnh mẽ, đưa phố huyện ra khỏi cảnh sống tù đọng, u uất dù chỉ trong chốc lát → chờ đợi con tàu trở thành nhu cầu không thể thiếu của người dân phố huyện. Chờ đợi con tàu chính là niềm vui, niềm an ủi, niềm hi vọng dẫu còn mơ hồ về một ngày mai tươi sáng; là khát vọng sống mãnh liệt chợt bùng lên trong tâm hồn những con người nghèo khổ → Thạch Lam đã nhìn thấy và mô tả khát vọng sống ẩn chứa trong sâu thẳm tâm hồn người lao động nghèo khổ. Tóm lại: Bàng tình cảm và tấm lòng nhân hậu của mình, Thạch Lam đã thể hiện một cách nhìn trong trẻo, nhẹ nhàng nhưng sâu lắng về người lao động nghèo, đặc biệt là trẻ thơ.
Trang 105

chất trữ tình. III. hành văn nhẹ nhàng. . nồng hậu sâu kín của Thạch Lam đối với những kiếp người nghèo khổ tăm tối. Củng cố: Tác phẩm thể hiện tâm hồn nhân ái.4/ Chủ đề: Tác phẩm thể hiện tấm lòng yêu mến. mềm mại. thiên về khai thác nội tâm. trân trọng của Thạch Lam với người lao động nghèo khổ và khát vọng mơ hồ của tuổi thơ. có sự đan cài của chất hiện thực. Luyện tập 3. Thể hiện phong cách nghệ thuật độc đáo của Thạch Lam: Truyện không có cốt truyện rõ ràng. hành vi. bài tập. Tổng kết: (ghi nhớ . Hướng dẫn tự học . chất tương phản tạo cho tác phẩm có sức hút đặc biệt.Xem bài giảng. Trang 106 . Luyện tập 1.SGK) IV.Chuẩn bị bài mới: Ngữ cảnh. 2.

nói (viết) cho ai nghe. B. Nội dung I. Trang 107 Các nhân tố của ngữ cảnh là những nhân tố nào? Nhân vật giao tiếp là gì? Bối cảnh là gì? (VD: truyện “Hai đứa trẻ”. nói (viết) ở đâu.Biết vận dụng hiểu biết về ngữ cảnh vào viẹc nói. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói và viết. Hoạt động của GV và HS GV hướng dẫn HS tìm hiểu ngữ liệu trong mục I và sau đó rút ra khái niệm. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. đồng thời người nghe (người đọc) dựa vào bối cảnh đó mà lĩnh hội được lời nói. . người đọc biết được qua lời kể của tác giả.Hiểu về ngữ cảnh trong giao tiếp (nói và viết). câu văn. Khái niệm Ngữ cảnh là bối cảnh ngôn ngữ mà ở đó một yếu tố ngôn ngữ được sử dụng hoặc được tạo ra trong hoạt động giao tiếp ngôn ngữ. thảo luận trả lời các câu hỏi. Ngữ liệu 2: đặt câu nói trong bối cảnh phát sinh ra nó. Các nhân tố của ngữ cảnh: 1. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Kiểm tra bài cũ: 3. . viết phù hợp với ngữ cảnh. 2. Nhân vật giao tiếp: Trong cùng một hoạt động giao tiếp có thể có một hoặc nhiều người tham gia (gọichung là các nhân vật giao tiếp).. giáo án. viết và đọc – văn bản: Biết nói. C.. chúng ta bao giờ cũng phải chú ý đến các vấn đề ai nói (ai viết). Tiến trình lên lớp: 1. sách giáo viên. Khái niệm: 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Xét ngữ liệu: Ngữ liệu 1: Nếu đột nhiên nghe câu nói này không biết bối cảnh sử dụng của nó thì không một ai có thể trả lời được những câu hỏi như vậy. chữ cụ thể trong văn bản mà còn phải quan tâm đến ngữ cảnh. Biết phân tích và lĩnh hội văn bản trong ngữ cảnh mà nó được sản sinh ra. lúc nào. II. D. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về ngữ cảnh.Tuần 10: Tiết 40 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGỮ CẢNH A. bối cảnh giao tiếp rộng là . Nhân vật giao tiếp hoặc đóng vai trò người nói (người viết) hoặc người nghe (người đọc).… Tất cả những vấn đề đó cho thấy nói (viết) không chỉ cần câu.

Vì bao gồm những phạm trù giao tiếp ở bên ngoài ngôn ngữ nên rất rộng lớn. Đó có thể là hiện thực bên ngoài các nhân vật giao tiếp hoặc hiện thực tâm trạng con người. dân tộc.Văn bản (sản phẩm của hoạt động giao tiếp) luôn được nảy sinh trong một tình huống giao tiếp cụ thể. văn hóa. đó là: Nơi chốn. tình cảm.XHVH những năm trước CMTT. Ví dụ: SGK * Đối với giao tiếp bằng ngôn ngữ. câu. hiện tượng xảy ra xung quanh. Văn cảnh: Trang 108 . nghề nghiệp. địa vị xã hội. Ví dụ: SGK * Đối với văn bản văn học: Bối cảnh văn hóa chínhlà hoàn cảnh sáng tác (ra đời) của tác phẩm. địa phương sinh sống… Những đặc điểm này luôn chi phối lời nói cá nhân và việc lĩnh hội lời nói của người khác) Ví dụ: SGK 2. lịch sử. cảm xúc của các nhân vật giao tiếp cũng thay đổi tùy tình huống → thay đổi nội dung. (Mỗi nhân vật giao tiếp đều có những đặc điểm về nhiều mặt: lứa tuổi. Em hiểu gì về nhân tố văn cảnh? Xét VD trong SGK. c/ Hiện thực được nói tới: Phần nghĩa sự việc của câu văn được tạo nên bởi hiện thực được nói đến. địa lý. chi phối nội dung lẫn hình thức ngôn ngữ (từ ngữ. vịthế giao tiếp. tình huống thường hay thay đổi → quan hệ giữa cá nhân và giao tiếp. Bối cảnh ngoài ngôn ngữ: Là cảnh tạo ra giao tiếp a/ Bối cảnh giao tiếp rộng: (Bối cảnh văn hóa) Đây là nhân tố tạo nên môi trường giao tiếp. câu văn luôn chịu sự chi phối bởi quan hệ của các nhân vật giao tiếp và vị thế của họ so với nhau. Những sự việc. hình thức của văn bản giao tiếp. Nội dung và hình thức của lời nói. b/ Bối cảnh giao tiếp hẹp: (Bối cảnh tình huống) . chi phối cả người nói và người nghe. đoạn…). thời gian phát sinh văn bản. cả quá trình tạolập và lĩnh hội lời nói của câu văn: Bối cảnh xã hội. giới tính. bối cảnh hẹp là phố huyện nghèo). cá tính. → Đây là những nhân tố không thể thiếu khi tìm hiểu mỗi trường hợp phát sinh văn bản (do bối cảnh giao tiếp này tạo nên những tình huống của văn bản giao tiếp nên còn được gọi là bối cảnh tình huống). thể chế chính trị… tựu trung là bối cảnh văn hóa. phong tục tập quán. 3.

câu văn) . các đơn vị ngôn ngữ (âm tiếng. câu văn. Đối với người nghe (người đọc và quá trình lĩnh hội lời nói.Ngữ cảnh chính là môi trường sản sinh ra lời nói câu văn → luôn ảnh hưởng và chi phối nội dung và hình thức của câu  người nói (viết) phải biết tạo nên những sản phẩm giao tiếp thích hợp với ngữ cảnh.Ngữ cảnh không chỉ có vai trò quan trọng với quá trình tạo lập mà với cả quá trình tạo lập văn bản giao tiếp. IV. + Phải gắn từ ngữ.SGK) V. hiệu quả) lời nói. Dạng nói hoặc dạng viết. Luyện tập Trang 109 . Trong mọi trượng hợp. không thể không nói đến văn cảnh xuất hiện của nó. người nghe (người đọc) nên: + Căn cứ vào ngữ cảnh rộng và hẹp. với từng tình huống và diễn biến cụ thể để có thể phân tích tìm hiểu và giải thích thấu đáo. từ. câu. III. muốn lĩnh hội trọn vẹn (chính xác. ngữ. . câu với ngữ cảnh sử dụng của nó. cặn kẻ về nội dung và hình thức của lời nói. bối cảnh giao tiếp. câu văn. Đối với người nói (người viết và quá trình sản sinh lời nói. vì vậy.Luôn có mối quan hệ giữa môi trường và văn bản giao tiếp – sản phẩm được tạo ra trong môi trường ấy  văn bản luôn mang dấu ấn của ngữ cảnh.Khi nói đến ngữ cảnh của một đơn vị ngôn ngữ rộng hoạt động giao tiếp. câu văn) . 2. Tổng kết: (ghi nhớ . văn cảnh vừa là cơ sở cho việc lĩnh hội đơn vị ngôn ngữ. Thuật ngữ văn cảnh đề cập đến những nhân tố ngữ cảnh sau: Lời đối thoại hoặc lời đơn thoại. → Cũng như nhân vật. đoạn…) đi trước hoặc đi sau một đơn vị ngôn ngữ đều tạo nên văn cảnh của nó. Vai trò của ngữ cảnh: 1.

Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . ngày xem ống khói đen sì muốn ra cắn cổ. hãy phân tích những chi tiết đựoc miêu tả trong hai câu thơ sau: Trong phong hạc phập phồng hơn mười tháng. Bữa thấy bòng bong che trắng lốp. Tiến trình lên lớp: 1. → Hai câu thơ gắn với tình huống giao tiếp cụ thể: đêm khuya.Có kỹ năng nói và viết cho phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp. giáo án. Người nông dân thì đã thấy rõ hình ảnh dơ bẩn của kẻ thù và căm ghét chúng mỗi khi thấy bóng dáng tàu xe của chúng. xuất phát từ bối cảnh: tin tức về kẻ địch đến đã phong thanh mười tháng nay mà lệnh quan thì vẫn chờ đợi. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Tổ chức chia nhóm thảo luận. trông tin quan như trời hạn trông mưa. B. 2. (Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc – Nguyễn Đình Chiểu) → Các chi tiết trong hai câu thơ này đều bắt nguồn từ hiện thực (xem chú thích). 3. Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. tài liệu tham khảo. Bài tập 1: Căn cứ vào ngữ cảnh (hoàn cảnh sáng tác). trơ trọi… Câu thơ là sự diễn tả tình huống. đồng thời có năng lực lĩnh hội chính xác nội dung. còn tình Trang 110 . mục đích của lời nói. tiếng trống canh dồn dập mà người phụ nữ vẫn cô đơn. thảo luận trả lời các câu hỏi. mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm. D.Tuần 10: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ NGỮ CẢNH A.Củng cố và nâng cao những hiểu biết về ngữ cảnh: khái niệm ngữ cảnh trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ cùng với những nhân tố của nó. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nội dung I. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Luyện tập 1. Kiểm tra bài cũ: Nêu khái niệm và phân tích vai trò của ngữ cảnh. Bài tập 2: Xác định hiện thực nói tới trong hai câu thơ: Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non. C. bổ sung cho nhau → GV cũng cố chốt lại. ghét thói mọt như nhà nông ghét cỏ. câu văn trong mối quan hệ với ngữ cảnh. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. muốn tới ăn gan. sách giáo viên. .

có quan hệ đến mọi người. Váy lê quét đất mụ đầm ra. Bài tập 4: Đọc những câu thơ sau trong bài “Vịnh khoa thi hương” của Tú Xương và cho biết những yếu tố nào trong ngữ cảnh đã chi phối nội dung của những câu thơ đó: -Nhà nước ba năm mở một khoa Trường Nam thi lẫn với trường Hà.huống nội dung đề tài của thơ. Rõ nhất là sự kiện vào năm Đinh Dậu (1879). → Từ hoàn cảnh về cuộc sống của nhà thơ. 4. mà chỉ có thể hỏi nhau về những đề tài khách quan. Những sự kiện đó chính là ngữ cảnh tạo nên câu thơ. chính quyền mới do thực dân pháp lập lên đã tổ chức cho các sĩ tử Hà Nội xuống thi chung ở trường Nam Định. nhằm mục đích Trang 111 . hai người không quen biết gặp nhau. Ngoài sự diễn tả tình huống. câu thơ còn bộc lộ tâm sự của nhân vật trữ tình – của chính tác giả. Chẳng hạn thành ngữ “một duyên hai nợ” không phải chỉ để nói đến nỗi vất vả của bà Tú mà xuất phát từ chính ngữ cảnh sáng tác: Bà Tú phải làm để nuôi cả chồng và con. Trong tình huống đó. nuôi con. hai người không quen biết gặp nhau. 5. -Lọng cắm rợp trời quan sứ đến. chịu thương chịu khó để làm ăn nuôi chồng. câu hỏi cần hiểu như thế nào? Nó nhằm mục đích gì? → Bài tập đã nêu tình huống (bối cảnh giao tiếp hẹp): Trên đường đi. mà nói về thời gian. Trong thời kỳ đó toàn quyền Đông Dương là Đu – me đã cùng vợ đến dự. có thể thấy vợ Tú Xương là một người tần tảo. Cho nên câu hỏi của người đi đường cần hiểu là không phải nói về đề tài đồng hồ. một người hỏi: “Thưa bác. Bà kiếm sống bằng nghề buôn bán nhỏ. → Hoàn cảnh sáng tác chính là ngữ cảnh của các câu thơ trong bài. bác có đồng hồ không ạ?”. một người phụ nữ lận đận trong tình duyên. Bài tập 5: Trên đường đi. Bài tập 3: Vận dụng những hiểu biết ngữ cảnh dể ký giải những chi tiết về hình ảnh của bà Tú trong bài thơ “Thương vợ” của Tú Xương. Những chi tiết trong hoàn cảnh sống của gia đình Tú Xương chính là bối cảnh tình huống cho nội dung của các câu thơ trong bài (6 câu đầu). 3. người ta không đường đột hỏi về chuyện riêng tư (có hay không có đồng hồ). Trong ngữ cảnh đó.

Trang 112 .nêu nhu cầu cần biết thông tin về thời gian.

Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Vẻ đẹp của hình tượng nhân vật Huấn Cao. . D. + Tình huống truyện độc đáo.Từi 1948-1958.Sau khi tốt nghiệp bậc thành chung ở Nam Địn. giáo án. . b. Tác phẩm “Chữ người tử tù” của ông như một bông hoa khác thường và có một hương vị rất riêng.Cách mạng tháng Tám thàng công. sau I. thảo luận trả lời các câu hỏi. . B. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . ngôn ngữ góc cạnh. 3. Kiểm tra bài cũ: Tóm tắt và nêu chủ đề tư tưởng truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam. . sinh trưởng trong một gia đình nhà nho khi Hán học đã tàn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Quê quán: làng Mọc ( nay phường Nhân chính. sự nghiệp sáng tác của Nguyễn a. Qua tác phẩm này chúng ta sẽ hiểu thêm về con người. quạn Thanh xuân. một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp. 42 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ Nguyễn Tuân A.Tác giả đời. thủ pháp đối lập.Sự nghiệp văn học . Nêu xuất xứ và chia bố cục của tác Nguyễn Tuân giữ một vị trí quan trọng và đóng góp không Trang 113 . Hà Nội) . . Hoạt động của GV và HS Nội dung Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyện ngắn. ông về Hà Nội làm báo. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. sách giáo viên.TÌM HIỂU CHUNG đó giới thiệu những nét chính về cuộc 1. dùng ngòi bút phục vụ hai cuộc kháng chiến của dân tộc.Nguyễn Tuân ( 1910-1987). qua đó hiểu được quan niệm thẩm mỹ của nhà văn.Tuần 11: Tiết 41. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Cuộc đời Tuân. Tiến trình lên lớp: 1. quan điểm nghệ thuật của Nguyễn Tuân cũng như giá trị của tác phẩm. tạo không khí cổ xưa. hiệun Nhất Lang. ông là tổng thư ký Hội văn nghệ Việt Nam.Là một nhà văn lớn . viết văn. . Nguyễn Tuân tự nguyện đến với cách mạng. Vào bài mới: Nguyễn Tuân là một cây bút xuất sắc của văn học giai đoạn 1930 – 1945.… C.Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm truyện ngắn.

. là tri âm tri kỉ với nhau. môi trường sống. là tác phẩm kết tin h tài năng của Nguyễn Tuân trước cách mangh tháng Tám. Tác phẩm a. Tác dụng của tình huống này đối với việc thể hiện tính cách nhân vật sự kịch tính của truyện.phẩm. giữa nhân vật với hoàn cảnh. + Trên bình diện xã hội họ hoàn toàn đối lập nhau: một người là tên đại nghịch cầm đầu cuộc nổi loạn nay bị bát giam. Tình huống truyện .Truyện ngắn Chữ người tử tù lúc đầu có tên là Dòng chữ cuối cùng in trên tạp chí tao Đàn 1938. Tình huống truyện là gì? Nêu tình huống của truyện ngắn này. cuộc gặp gỡ kỳ lạ tăm tối của họ. . Qua đó làm nổi bật vẻ đẹp hình tượng nhân vật Huấn Cao. góp phần thể hiện sâu sắc tư tưởng của tác phẩm. . bút ký văn học đạt tới trình độ nghệ thuật cao. đang chờ ngà ra pháp trường chịu tội. đồng thời cúng thể hiện sâu sắc chủ đề tác phẩm. . + Đem đến cho nền văn xuôi hiện đại một phong cách tài hoa và độc đáo. Sông Đà (1960) 2. trớ trêu giữa nhưng tâm hồn tri âm tri kỷ trong tình thế đói nghịch: tử tù và quản ngục. → Nguyễn tuân đã đặt những nhân vật của mình vào chốn ngục tù tăm tối. + Trên bình diện nghệ thuật: đều là những người có tâm hồn nghệ sĩ. b. Trang 114 . để tạo nên một tình huống độc đáo: mối quan hệ đặc biệt đầy éo le.Tác phẩm chính: Vang bóng một thời (1940). tính cách hay thân phận của mình. làm sáng tỏ tấm làng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục. Xuất xứ -Tập truyện Vang bóng một thời khi in lần đầu (1940) gồm 11 truyện ngắn. nhơ bẩn. sau đó tuyển in trong tập Vang bóng một thời đổi tên thành Chữ người tử tù. + Thúc đảy tùy bút. + Làm phong phú thêm ngôn ngữ văn học dân tộc.Tình huống truyện là mối quan hệ giữa nhân vật này với nhân vật khác . còm một người là kẻ đại diện cho trật tự xã hội dương thời.tình huống truyện độc đáo: Mối quan hệ giữa hai nhân vật Huấn Cao và quản ngục. Viên quản ngục có phẩm chất gì khiên HC cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ” và tác giả coi đó là “một thanh âm trong trẻo chen giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”? Những ngày HC ở tù thì quản ngục có thái độ và hành động như thế nào đối với HC? Diễn biến tâm trạng của quản ngục từ khi nghe tin có tử tù là HC đến cho đến khĩin được chữ của HC? (phần này GV hướng dẫn HS tiếp tục tìm hiểu) nhỏ đối với văn học Việt nam hiện đại. Đường vui (19490. qua đó nhân vật bộc lộ tâm trạng.Được nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học năm 1960.

→ sự kiên trì. nhã Trang 115 . Nhưng biết ngài là một người có nghĩa khí tôi muốn châm chước ít nhiều… Vậy ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết.Qua cuộc đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại thì HC là người như thế nào? Khi đến nhà lao. Bố cục Phần 1(“từ đầu …rồi sẽ liệu”): nỗi lòng của viên quản ngục khi nhận 6 tử tù trong đó có Huấn Cao. Trong buồng đây lạnh lắm” Một lần. hạ mình để xin cho được chữ Huấn Cao. Trong những ngày HC ở đề lao chờ thụ án: quản ngục nhìn thơ lại “dân rượu với đồ nhắm” “trước giờ ăn bữa cơm tù” bằng lời lẽ rất lễ phép: “Thầy quản chúng tôi có ít quà mọn vị này biếu ngày dùng cho ấm bụng. * Thái độ biệt nhỡn liên tài: Đối với HC: luôn dành một sự kính trọng. II. viên quản ngục thao thức nghĩ ngợi tìm cách để HC đỡ cực trong những ngày cuối cùng còn lại “dù trong lòng vẫn lo viên thơ lại cáo giác quan trên” Khi nhận phạm nhân: “trái với phong tục nhận tù mọi ngày. say mê quý trọng cái hay. Phần 2 (“Sớm hôm sau … thiên hạ”): diễn biến tâm trạng của Huấn Cao và viên quản ngục trong những ngày tử tù ở đề lao. ông vẫn ôn tồn. chính quản ngục mở khóa cửa buồng kính khép nép hỏi HC: “Đối với những người như ngài phép nước ngặt lắm. có việc dùng đến”. Tôi sẽ cố gắng chu tất”. HC đã có những thái độ và hành động ra sao? Vì sao HC phải chịu án chém? Khi được quản ngục biệt đãi thì HC có thái độ như thế nào? Đối với cái đẹp thì HC có quan niệm và thái độ như thế nào? Qua nhân vật HC. ông dặn thơ lại: “Thầy bảo ngục tốt nó quét dọn buồng trong cùng. cái đẹp: suốt đời ông chỉ ao ước một điều là “một ngày kia được treo ở nhà riêng của mình một đôi câu đôi do tay ông Huấn Cao viết” vì “chữ ông Huấn Cao đẹp lắm. Đêm hôm ấy. hôm nay viên coi ngục nhìn sau tên tù mới vào với cặp mắt hiền lành”. Là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây”. vuông lắm… có được chữ ông Huấn Cao mà treo là có một vật báu trên đời”. kể cả nhún nhường. Nguyễn Tuân đã bộc lộ quan niệm về cái đẹp như thế nào? Tại sao có thể nói cảnh tượng HC c. Phần 3 (còn lại): nguyện vọng của quản ngục đã trở thành và lời dặn dò của Huấn Cao đối với quản ngục. Mặc dù HC miệt thị nặng lời: “Người hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Đọc – hiểu văn bản: 1/ Viên quản ngục: * Biết trọng người tài. lòng kiêng nể sự biệt đãi: Biết trong số phạm nhân được giải đến có HC. biết giá người ngay.

→ Chứng tỏ Huấn Cao là nghệ nhân được nhiều người yêu mến: “nhiều người nhắc nhỏm đến cái danh ấy luôn” b/ Khí phách hiên ngang: Bị dẫn vào huyện ngục. “một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”. nghệ sĩ: Thể hiện qua cuộc đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại ở phần mở truyện khi nhận được công văn tiếp nhận tử tù: “Tôi nghe ngờ ngợ. và tác giả coi đó là “cái thuần khiết giữa một đống cặn bã”. ông không chút run sợ.cho chữ là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”? Không gian cho chữ được miêu tả như thế nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh người cho chữ và người xin chữ. quản ngục đến phòng giam HC với thiện ý biệt đãi. bày tỏ lòng kính trọng của ông đối với một bậc đại trượng phu. Một lần. Câu trả lời không khiến ngục quan tức giận mà từ hôm ấy HC vẫn nhận được sự biệt đãi từ quản ngục. Tôi sẽ cố gắng chu tất”. nghe lời khuyên bảo của HC. tục chưa bị giam cầm”. Huấn Cao? Hay cái người mà vùng tĩnh Sơn ta vẫn khen cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp đó không?”. điềm tĩnh bảo bạn tù dỗ gông diệt rệp. ngục quan có những phẩm chất khiến HC cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ”. ông rất trân trọng cái đẹp: “Ông ít chịu cho chữ” và “không ép mình viết câu đối”. cái đẹp đồng nghĩa với cái quý giá: “chữ thì quý thực” nhưng không phải ai cũng có thể nhận ra và biết thưởng thức. + Là một nghệ nhân thư pháp. 2/ Nhân vật Huấn Cao: a/ Tài hoa. HC trả lời với thái độ cố ý làm ra vẻ khinh bạc đến điều: “Ngươi hỏi ta cần gì? … đây”. thái độ trân trọng: vái. một người nghĩa khí. * Nhận xét: Qua ngòi bút Nguyễn Tuân. HC “vẫn thản nhiên nhận rượu thịt” do thơ lại đem đến hàng ngày và xem “đó là một việc vẫn làm trong cái hứng sinh bình. đợi ngày ra pháp trường. Trước lời đùa cợt của lính áp giải. nhặn “xin lĩnh ý” rồi lễ phép lui ra. Trang 116 . c/ Nhân cách trong sáng cao cả: (thiên lương) . ông đã: “lạnh lùng… khom mình… đánh thuỳnh”. Là tử tù. Lúc ấy. chắp tay. Khi được HC cho chữ: tư thế khúm núm. nghẹn ngào nói “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”.Tấm lòng quý trọng cái đẹp: + Đối với HC. ông đã khép nép hỏi ông HC: “Ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết.

Đó là hai mặt thống nhất trong một nhân cách lớn. vái lại tù nhân. ông chỉ cho chữ những tri âm tri kỷ. chân vướng xiềng và chỉ sớm tinh mơ ngày mai đã bị giải vào kinh chịu án tử hình. đất bừa bãi phân chuột. ẩm ướt. Người nghệ sĩ tài hoa say mê tô từng nét chữ không phải là người được tự do mà là một kẻ tử tù đang trong cảnh cổ đeo gông. 3/ Cảnh cho chữ: Cảnh tượng ông HC cho chữ viên quản ngục là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”. Cái đẹp lại được sáng giữa cái nhơ bẩn. răn dạy ngục quan. Đó là một quan điểm nghệ thuật tiến bộ. Nguyễn Tuân đã bộc lộ quan niệm về cái đẹp: cái tài phải đi đôi với cái tâm. coi khinh tiền bạc và đồng tiền vô nghĩa mà còn có một tấm lòng yêu quý cái thiện. bất khuất không sợ chết.Coi trọng cái đẹp. chật hẹp. cảm động trước “thiên lương” cao đẹp. hiểu được cốt cách của ông: “Đời ta cũng mới viết có hai bộ tứ bình và một bức cung đường cho ba người bạn thân của ta thôi” → HC là người có thể sáng tạo ra cái đẹp biết thưởng thức và luôn có ý thức giữ gìn.  Giữa chốn ngục tù tàn bạo. đồng thời ông rất quý trọng những tấm lòng biết yêu cái đẹp. HC đã thuận lòng cho chữ: “Về bảo với chủ nhân của ngươi … ta cho chữ”.Không phải ông hẹp hòi. Hình ảnh uy nghi của HC đối lập với hình ảnh của thầy thơ lại “run run bưng chậu nước” và hình ảnh viên quản ngục “khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ”… → thủ pháp đối lập. phân gián”. Trật tự. thiên lương cao cả lại tỏa sáng ở chính cái nơi mà bóng tối và cái ác đang ngự trị. cái đẹp và cái thiện không thể tách rời nhau. → thủ pháp đối lập. Khi hiểu được tấm lòng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục. bởi vì: Việc cho chữ vốn là một việc thanh cao. → HC không chỉ là người có tài mà còn có tâm. những người bạn thân hiểu được giá trị của cái đẹp. kỷ cương trong nhà tù bị đảo ngược hoàn toàn: tù nhân trở thành người ban phát cái đẹp. * Nhận xét: Qua hình tượng nhân vật HC. không phải những kẻ đại Trang 117 . hôi hám của nhà tù “tường đầy mạng nhện. có “thiên lương” cao đẹp. HC không chỉ có thái độ hiên ngang. còn ngục quan thì khúm núm . . một sáng tạo nghệ thuật lại diễn ra trong một căn buồng tối tăm.

Trong truyện ngắn Chữ người tử tù. bất khuất. Luyện tập 1. Qua cảnh tượng này. nhơ bẩn. làm bài tập . trang trọng trong việc sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình. . Đặc sắc nghệ thuật . trong nghệ thuật dựng cảnh.Tác phẩm thể hiện tài năng nghệ thuật của Nguyễn Tuân trong việc tạo dựng tình huống truyện độc đáo. cái thiện và nhân cách cao cả của con người bằng một bức tranh nghệ thuật đầy ấn tượng. có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang. giàu chất điện ảnh. giàu sắc thái truyền cảm. Đó là sự chiến thắng của ánh sáng đối với bóng tối và cái đẹp đối với cái xấu xa. chủ đề của tác phẩm được thể hiện sâu sắc.NT sử dụng ngôn ngữ giàu có. .Xem lại bài. tạo không khí cổ kính. 2. 4. Tổng kết (Ghi nhớ .Chuẩn bị bài: Luyện tập thao tác lập luận so sánh. Nguyễn Tuân đã khắc họa thành công hình tượng Huấn Cao – một con người tài hoa. Hướng dẫn tự học .Bút pháp xây dựng nhân vật: bút pháp lý tưởng hóa của cảm hứng lãng mạn. Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp và bộc lộ thầm kín tấm lòng yêu nước. Trang 118 . Luyện tập 3. Đó là sự tôn vinh cái đẹp. 3. .diện cho quyền lực thống trị làm chủ mà là người tù làm chủ. khắc họa tính cánh nhân vật.Bút pháp miêu tả cảnh vật: Bút pháp tạo hình. Cũng cố .SGK) III. của cái thiện đối với cái ác. góc cạnh. người đọc như thấy rõ mồn một những cảnh tượng ấy trước mặt mình khi đọc tác phẩm.

Đọc người xưa cũng là dịp để hiểu người nay sâu sắc hơn. Đó là điều dĩ nhiên.  Kết luận: Hạ Tri Chương sống trước Chế Lan Viên hơn một nghìn năm.Tuần 11: Tiết 43 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH A. Bài tập 1: So sánh tâm trạng của nhân vật trữ tình (khi về thăm quê) trong bài thơ của Hạ Tri Chương và của Chế Lan Viên.Biết vận dụng thao tác lập luận so sánh để viết đoạn văn có sức thuyết phục và hấp dẫn.… C. Chia lớp làm 4 nhóm. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . + Khi đi trẻ. 2. mỗi nhóm thảo luận 1 bài tập. Vào bài mới: Lời vào bào Hoạt động của GV và HS Tổ chức chia nhóm thảo luận. sau đó cử đại diện trình bày. + Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi? (Hạ Tri Chương) vì không còn ai nhận ra mình là người cùng quê cả. + Chẳng nhẽ thăm quê lại hỏi người (Chế Lan Viên) vì quê hương đã biến đổi sau chiến tranh. Cảnh vật. tình cảm con người đã có bao nhiêu biến đổi. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. D. lúc về già (Hạ Tri Chương) + Trở lại An. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Tuy thế. Luyện tập 1. không còn cảnh cũ người xưa nữa. cả hai đều trở thành “người xa lạ” trên chính quê hương của mình. giáo án.Củng cố kiến thức về thao tác lập luận so sánh. thảo luận trả lời các câu hỏi. cuối cùng GV củng cố chốt lại. .Điểm giống nhau: → Cả hai tác giả đều rời quê hương ra đi lúc còn trẻ và trở về lúc tuổi đã cao. B. sách giáo viên. tuổi lớn rồi (Chế Lan Viên) → Khi trở về. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Bài tập 2: Làm rõ lập luận so sánh trong câu văn sau: Trang 119 . Tiến trình lên lớp: 1. Nội dung I. Kiểm tra bài cũ: 3. giữa người xưa và người nay vẫn có những nét tương đồng.

những tiếng thêm rên rĩ. Bài tập 3: So sánh ngôn ngữ thơ Hồ Xuân Hương và ngôn ngữ thơ Bà Huyện Thanh Quan qua hai bài thơ: + Tự tình (bài 1) + Chiều hôm nhớ nhà. mùa xuân được hoa. kẻ chốn Chương Đài. ngư ông. duyên để mõm mòm. trí thức thượng lưu (Bà Huyện Thanh Quan). mùa thu” ở đây chỉ các giai đoạn khác nhau: ban đầu thu hoạch còn ít. tuy có xót xa nhưng vẫn tinh nghịch. chuông sầu. dặm liễu. tám câu (thất ngôn bát cú) → Cả hai đều gieo vần và tuân thủ nghiêm chỉnh luật đối (ở câu 3 + 4 và câu 5 + 6).…) kể cả những chữ có phần hiểm hóc (cớ sao om. Bài tập 4: HS tự chọn đề tài (một danh ngôn hoặc một thành ngữ. nhiều từ là từ thi liệu quen thuộc trong văn chương cổ điển: nàgn mai. nỗi hàn ôn.Điểm giống nhau: → Cùng là bài thơ bảy chữ. khắp mọi chòm. cùng với thời gian.Điềm khác nhau: “mùa xuân. tiếng nói của văn nhân. Đây là một câu so sánh để ta thêm kiên nhẫn trên con đường học tập. chẳng hạn: một Trang 120 .“Học cũng có ích như trồng cây. .” .  Kết luận: Tuy hai tác phẩm được làm cùng thể thơ nhưng sự khác nhau về cách dùng từ ngữ đã giúp bạn đọc thấy được sự khác nhau về phong cách nghệ thuật của hai nữ sĩ: + Một phong cách gần gũi bình dân. hiểm hóc (Hồ Xuân Hương). + Một phong cách trang nhã. cùng với thời gian sẽ thu hoạch được nhiều hơn. đài các. Nói cách khác: cả hai bài thơ đều hay nhận theo hai phong cách khác nhau. viễn phố. chịu gà tom) chỉ có một câu có nhiều từ Hán Việt: Tai tử nhân văn đó tá? → Bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan dùng nhiều từ ngữ Hán Việt: hoàng hôn. mùa thu được quả. tục ngữ có nội dung so sánh. 4. 3. (Ở đây chỉ so sánh ngôn ngữ thơ chứ không bàn đến thân thế và tài năng của tác giả). cô thôn.  Kết luận: Học hành cũng vậy. . người lữ thứ. vỡ vạc dần.Điểm khác nhau: cách dùng chữ → Thơ của Hồ Xuân Hương dùng ngôn ngữ hàng ngày (tiếng gà văng vẳng. mục tử. mõ thảm. người học rồi sẽ có những tiến bộ lớn.

Trang 121 .kho vàng không bằng một nang chữ) để viết đoạn văn so sánh.Chuẩn bị bài mới: Luyện tập kết hợp vận dụng các thao tác lập luận phân tích và so sánh. II. Hướng dẫn tự học . .HS hoàn thành các bài tập trên lớp.

thảo luận câu hỏi sách giáo khoa.” + So sánh: “Vì mình hay… Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén cái đĩa đã can. tác dụng của việc vận dụng hai thao tác kết hợp trên: giúp người đọc người nghe hiểu rõ vấn đề tự kiêu tự đại ở mỗi người sẽ hại chính bản thân.Mục đích. Tiến trình lên lớp: 1.Kết luận: + Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một bài hay một đoạn văn nghị luận. thảo luận trả lời các câu hỏi. sách giáo viên. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. giáo án. → Gọi một số học sinh đọc phần văn . Đoạn trích: .Đoạn trích sử dụng thao tác lập luận phân tích và so sánh. D. tài năng của mỗi người bao giờ cũng có giới hạn nhất định. thường chỉ có một Trang 122 Rút ra kết luận về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn (bài văn) nghị luận. ngày càng kém đi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kỹ năng về thao tác lập luận so sánh. vì bản thân sự hiểu biết. + Phân tích: “Chớ tự kiêu tự đại… tự kiêu tự đại là thoái bộ.” . . Luyện tập 1. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. tự cho rằng mình tài giỏi. Nếu không nhận thức được điều đó mà cứ tự mãn. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh . và trình bày vấn đề. hay hơn người thì con người ấy sẽ như cái chén. cái đĩa cạn. B. Đoạn trích trên sử dụng những thao tác nghị luận nào? Phân tích mục đích tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích. . Nội dung I. Học sinh viết theo yêu cầu của bài và trả lời câu hỏi theo yêu cầu SGK.… C. + Trong các bài (đoạn) văn nghị luận.Bước đầu nắm cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó. Vào bài mới: Lời vào bào Hoạt động của GV và HS HS đọc đoạn trích.Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn hoặc một phần bài hoặc một đoạn văn nghị luận trong đó sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh. Kiểm tra bài cũ: 3.Tuần 11: Tiết 44 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH A.

Vận dụng thao tác phân tích và so sánh. . viết đoạn văn bản về vẻ đẹp của một bài thơ (bài văn) mà mình yêu thích. + Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để và có cần kết hợp thao tác phân tích với thao tác so sánh không. Sưu tầm những đoạn văn hay. c. II. b. viết một đoạn văn trình bày một luận điểm khác một luận điểm ở dàn ý đã xác định ở phần bài tập 2. 2.Lập dàn ý. . Hướng dẫn tự học 1. Hoàn thành bài tập trên lớp. Vận dụng kết hợp phân tích và so sánh. Gợi ý: Viết một đoạn văn bản nghi luận ngắn về một phẩm chất của người học sinh. Hướng dẫn học sinh về nhà: a. trong đó có sử dụng thao tác phân tích và so sánh (tính trung thực trong thi cử và học tập). trong hai thao tác (phân tích hoặc so sánh) đóng vai trò chủ đạo. 2.bản mà mình vừa viết → HS nhận xét. 3. Chuẩn bị bài đọc – văn: “Hạnh phúc của một tang gia”. và thao tác nào đóng vai trò chủ đạo. GV sơ kết lại. ở đó đã thành công trong việc vận dụng phân tích và so sánh.Chọn luận điểm cần viết. Thao tác còn lại giữ nhiệm vụ bổ trợ cho thao tác chủ đạo đó. Trang 123 .

bổ sung cho nhau → GV cũng cố chốt lại. đồng thời Trang 124 Tổ chức chia nhóm thảo luân.Tuần 11: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH A.Bước đầu nắm cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó. Tiến trình lên lớp: 1. . Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. . Thao tác lập luận phân tích: * Mục đích: làm rõ đặc điểm về nội dung. quan hệ giữa các đối tượng với các đối tượng liên quan.Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn hoặc một phần bài hoặc một đoạn văn nghị luận trong đó sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh. hình thức.Phân tích mục đích. Kiểm tra bài cũ: 3. quan hệ nhất định (qh giữa các yếu tố tạo nên đối tượng. 2. thống nhất. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Văn bản này sử dụng những thao tác lập luận nào? . Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh . từng khía cạch. yêu cầu và cách thức thực hiện của từng thao tác. Nội dung I. * Yêu cầu: Khi so sánh phải đặt các đối tượng vào cùng một bình diện. * Cách phân tích: chia tách đối tượng thành các yếu tố theo những tiêu chí. cấu trúc và mối quan hệ bên trong. So sánh đúng làm cho bài văn nghị luận sáng rõ cụ thể. tác dụng của việc vận dụng hai thao tác trên. B. tài liệu tham khảo. đánh giá trên cùng một tiêu chí mới thấy được sự giống nhau và khác nhau giữa chúng. song cần đặc biệt cần lưu ý đến quan hệ giữa chúng trong cùng một chỉnh thể toàn vẹn. Thao tác lập luận so sánh: * Mục đích: làm sáng tỏ đối tượng đang nghiên cứu trong tương quan với đối tượng khác. C. giáo án. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. bên ngoài của đối tượng. quan hệ giữa người phân tích và đối tượng phân tích. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. sinh động và có sức thuyết phục. quan hệ nhân quả. sách giáo viên. Ôn lại kiến thức cũ 1. . thảo luận trả lời các câu hỏi.Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kỹ năng về thao tác lập luận so sánh. …) * Yêu cầu: Phân tích cần đi sâu vào các yêu tố. D. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS HS nhắc lại mục đích.

Hổ vi lao kỳ sinh (Ở đời tựa giấc chiêm bao. Lý lãng mạn. theo chủ nghĩa hưởng lạc. quan điểm của người nói. Đỗ là Thi thánh. II. Lý muốn ẩn dật trong cảnh núi xanh. còn thơ của Đỗ ai cũng “kính nhi ái chi”. Lý kiêu ngạo nhìn đời: Xử thế nhược đại mộng. Đỗ là cái chân tướng của xã hội. tôi chẳng được thành thi tiên hoặc thi thánh. Lý múa bút tới đâu thì gấm hoa hiện tới đó. Đỗ hạ bút chỗ nào thì nước mắt rơi theo chữ ấy. Đỗ thờ Khổng. hầu cứu sinh linh. cả hai đều được người đương thời và hậu thế suy tôn là minh tinh rực rỡ nhất trên thi đàn thời Thịnh Đường. Lý theo Phật lão. Mạnh. người viết. Lý là Thi tiên. trầm luân. Lý hay hơn Đỗ. đọc thơ Lý ta thấy phiêu diêu lên tiên thì đọc thơ Đỗ ta muốn sụt sùi nhăn mặt. Hướng dẫn tìm hiểu bài (đoạn) văn mẫu: * Văn bản nghị luận gợi ý: Đỗ là bạn thân của Lý. tài của Đỗ có kinh nghiệm nhiều. khi nhìn cảnh động lòng. Đỗ rên rỉ trên thập ác.GV hướng dẫn. mây trắng. Đỗ trọng thực tế. 150) 1. Nhưng có điều này ai cũng nhận là thơ của Lý có người “kính nhi viễn chi”. Đoạn trích trên đã sử dụng kết hợp hai thao tác lập Trang 125 . mặc dầu tính tình và sự nghiệp khác nhau rất xa. (“Đại cương văn học sử Trung Quốc” – Nguyễn Hiến Lê – Tập làm văn PTTH – Tạ Đức Hiền – trang 149. Đỗ thì lăn lóc giữa đời cùng khổ. đều là quốc sắc thiên hương. Lý tả cái ảo tưởng của chính mình. tài của Lý do thiên tư nhiều. chỉ xin một chức thi sử như Bạch Cư Dị. Cả hai đều kỳ hoa. hay Đỗ hay hơn Lý? Ta không thể quyết đoán được. Làm chi mà phải lao đao nhọc nhằn) (Trần Trọng Kim dịch) Đỗ nhiệt tâm cứu quốc: Cùng niên ưu lệ nguyên Thán tức trường nội nhiệt (Suốt năm lo dân đen Than thở ruột sôi nóng) Lý say sưa trong tháp ngà. Tuy nhiên nếu tôi là thi sĩ. khi nhậu say hướng tới. Lý còn có kẻ chê là đồi phế Đỗ thì đời nào cũng khâm phục. mỗi người một vẻ. gợi ý cho học sinh thực hành viết một bài văn ngắn trong phải nêu rõ ý kiến.

quốc sắc thiên hương. tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích: + Mục đích. Thao tác còn lại chỉ giữ nhiệm vụ bổ trợ cho thao tác chủ đạo đó.  thao tác lập luận so sánh là chủ đạo. tác dụng: So sánh chân dung của hai nhà thơ thời Thịnh Đường: Lí Bạch và Đỗ Phủ. Phân tích mục đích. Ví dụ: + Lý lãng mạn vì: . thơ Đỗ vẫn hơn vì “Đỗ thì thời nào cũng khâm phục” còn Lý thì “còn có kẻ chê đồ phế”. thường chỉ có một trong hai thao tác (phân tích hoặc so sánh) đóng vai trò chủ đạo. thao tác và sự kết hợp các thao tác cũng hổ trợ đắc lực cho mục Trang 126 .Tả ảo tưởng của chính mình + Đỗ trọng thực tế: Lăn lóc giữa đời cùng khổ.đó có sử dụng hai thao tác lập luận này. 2. Mục đích quyết định lựa chọn thao tác. Kết luận về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn (bài) văn nghị luận: + Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một đoạn (bài) văn nghị luận. thao tác phân tích là bổ trợ. + Trong các bài (đoạn) văn nghị luận như thế. Từ đó. và thao tác nào trong hai thao tác đó đóng vai trò chủ đạo. tính tình và sự nghiệp khác nhau rất xa nhưng cả hai đều được người đương thời và hậu thế suy tôn là minh tinh rực rỡ nhất trên thi đàn lúc bấy giờ. hầu cứu sinh ảnh Tả chân tướng của xã hội  Kết luận: Vậy.Kiêu ngạo nhìn đời . + Cách kết hợp thao tác lập luận trong đoạn trích: . trầm luân Nhiệt tâm cứu quốc Trải nhiều gian khổ.Say sưa trong tháp ngà.Trong văn bản trên người viết đã kết hợp hai thao tác này một cách nghệ thuật: trong so sánh có phân tích.Muốn ẩn dật trong cảnh núi xanh . cả hai đều là kì hoa. giúp người đọc thấy đựơc: Mặc dù. song. luận phân tích và so sánh. theo chủ nghĩa hưởng lạc . Tuy nhiên nhìn chung. 3. + Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để xác định: có thể và có cần kết hợp thao tác phân tích với thao tác so sánh không.

Hướng dẫn tự học .đích. 2. GV có thể gợi ý cho phần này bằng cách nêu một số đề đang được xã hội quan tâm: tình trạng tai nạn giao thông. Thực hành Hãy viết một bài văn nghị luận ngắn (khoảng 300 chữ) bàn về một vấn đề xã hội đang được quan tâm. tệ nạn ma túy trong trường học.HS hoàn thành bài tập ở trên lớp .Chuẩn bị bài mới: “Hạnh phúc của một tang gia” Trang 127 . Lập dàn ý: Trên cơ sở vốn kiến thức và kỹ năng phân tích đề. Gợi ý: 1. III. lập dàn ý đã học. Diễn đạt: HS tập diễn đạt thành lời văn những ý kiến và phương hướng lập luận mà các em vừa tìm được. HS phác nhanh dàn ý đại cương của bài làm. IV. thảm họa thiên tai. trong đó vận dụng kết hợp hai thao tác lập luận phân tích và so sánh.… 3.

Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại tiểu thuyết từ đầu thế kỷ XX đến CMT8/1945.TÌM HIỂU CHUNG 1. tóm tắt ngắn gọn nội dung tác phẩm.Tốt nghiệp tiểu học. Giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm? Tìm hiểu vị trí. Nội dung trong những sáng tác của VTP? Kể tên những tác phẩm chính. sách giáo viên. nội dung. giáo án. bên cạnh những tác phẩm có thiên hướng lãng mạn như “Chữ người tử tù”. .Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Nhận ra bản chất nhố nhăng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Là một nhà văn lớn trong dòng hiện thực phê phán. Vũ Trọng Phụng đã đi làm và kiếm sống chật vật chủ yếu bằng nghề viết báo.Mắc bệnh lao khoảng năm 1937 – 1938 nhưng không có điều kiện chạy chữa. Tiến trình lên lớp: 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 12: Tiết 45. 46 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA (Trích “Số đỏ” – Vũ Trọng Phụng) A. nổi tiếng là phóng sự và tiểu Trang 128 .Vũ Trọng Phụng (1912 .… C.Biết cách đọc – hiểu một đoạn trích tiểu thuyết. viết thành công nhiều thể loại. Hoạt động của GV và HS Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK. . “Hai đứa trẻ” đã học còn có những tác phẩm xuất sắc theo khuynh hướng hiện thực phê phán. thảo luận trả lời các câu hỏi. nêu những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của VTP. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Kiểm tra bài cũ: 3. D.1939) xuất thân trong một gia đình nghèo ở Hà Nội. biến hóa của chương XV của tiểu thuyết “Số đỏ”. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn học giai đoạn 1930 – 1945. ông qua đời. B.Sự nghiệp văn học . .Tác giả a. b. bố cục của đoạn trích? Chủ đề đoạn trích là gì? Nội dung I. Xuất xứ? HS dựa vào SGK. Cuộc đời . đồi bại của xã hội “thượng lưu” thành thị những năm trước CMT8/1945 + Thấy đựơc thái độ phê phán mạnh mẽ của VTP: vừa xoay quanh mâu thuẫn trào phúng cơ bản. viết văn chuyên nghiệp. . vừa sáng tạo ra tình huống khác nhau tạo nên một màn hài kịch phong phú. đó là tác phẩm “Số đỏ” của Vũ Trọng Phụng.

Tiểu thuyết “Số đỏ” a. b. Vỡ đê. Trước cái chết của cha thì cụ cố Hồng có thái độ. Xuất xứ Tiểu thuyết số đỏ được đăng ở Hà Nội báo (từ số 40) và được in lần đầu năm 1938.Nghệ thuật cường điệu độc đáo. “nhà tiểu thuyết hiện đại”. Đoạn trích: “Hạnh phúc của một tang gia” a. . chi tiết đối lập nhau gay gắt nhưng lại tồn tại trong cùng một đối tượng. . . . “thể thao”. Tuyết có cách thể hiện niềm vui riêng của mình như thế nào? Niềm vui riêng của cậu Tú Tân là gì? Ông Phán mọc sừng được lợi lộc gì khi mà cụ Tố chết? Xuân Tóc Đỏ nhờ vào cái chết của cụ Tố mà có sự thay đổi gì? Ngoài những gương mặt trong gia đình cụ cố Hồng còn có những gương mặt nào đến đưa đám tang? Những người bạn cụ cố Hồng được miêu tả như thế nào? Nhận xét về quy mô. . tạo bất ngờ. Vị trí: Thuộc chương XV của tiểu thuyết Số đỏ: b. Tóm tắt: (SGK) c. Cơm thầy cơm cô. .Vạch trần thực trạng thối nát của phong trào “Âu hóa”. II. văn minh nhưng thực chất là cặn bã của xã hội thực dân tư sản nước ta những năm trước cách mạng Tháng Tám 1945. * Giá trị nghệ thuật: Là bức vẽ biếm họa với thế giới nhân vật đa dạng và phức tạp. tầm vóc của đám tang. Đọc – hiểu văn bản: Trang 129 .Tác phẩm chính: + Phóng sự: Cạm bẩy người. Số đỏ.Sáng tác của ông toát lên niềm căm phẩn xã hội đen tối thối nát lúc bấy giờ và đã có những đóng góp đáng kể vào sự phát triển của văn xuôi Việt Nam hiện đại. quan lại đẩy người dân tới đói rét cơ cực. “trấn hưng phật giáo”. tác giả vạch trần chân tướng nhố nhăng của những hạng người mang danh là thượng lưu quý phái. “vui khỏe trẻ trung”.Bút pháp biến hóa. hành động như thế nào? Niềm vui riêng của ông Văn Minh trước cái chết của cụ Tố là gì? Trong đám tang của cụ Tố.Xây dựng tình tiết.Phần 1 (từ đầu đến “cho Tuyết vậy”): Những bối rối trước cái chết của cụ Tố. + Tiểu thuyết: Giông tố. linh hoạt.Lên án chính sách của bọn thực dân.Phần 2 (còn lại): Cảnh đám tang d. Nội dung đoạn trích: c. 3. sắc sảo. Giá trị tác phẩm: * Giá trị nội dung: Đã kích sâu cay cái xã hội tư sản thành thị chạy theo lối sống nhố nhăng đồi bại đương đời. Qua đó thấy được trình độ tiểu thuyết già dặn. .… . Từ niềm hạnh phúc của các nhân vật đến cảnh đám tang. Bố cục: 2 phần . thì mỗi người lại có niềm vui riêng. bút pháp châm biếm đặc sắc. em có nhận xét như thế nào về xã hội thượng lưu thành thị đương thời và thái độ của nhà văn đối với xã hội này ra sao? Em có nhận xét gì về nghệ thuật trào phúng của VTP qua đoạn trích này? thuyết → “ông vua phóng sự Bắc Kỳ”. 2.Tên chương truyện do chính tác giả đặt. Chủ đề: Qua cái chết và cảnh đám tang của cụ Tố. Kỹ nghệ lấy Tây. Em có nhận xét gì về tên chương truyện này và tình huống trào phúng của đoạn trích? Vì sao cái chết của cụ Tố lại là niềm hạnh phúc cho mọi thành viên gia đình? Ngoài niềm vui lớn chung.

tác giả đã dựng lên đúng cái cảnh bối rối của gia đình cụ cố Hồng khi cụ cố tổ nằm xuống. →Mỉa mai. cho thật linh đình một ngày vui. Dịp may đã tới. → nhân vật háo danh. Tình huống này bộc lộ không biết bao nhiêu mâu thuẫn trào phúng khác đủ loại và làm đậm nét hàng loạt chân dung hài hước.Người ta thường nói “tang gia bối rối”. cụ nhắm nghiền nát mắt lại để nghĩ đến lúc được mặc áo xô gai lụ khụ chống gậy. Ý nghĩa nhan đề chương truyện: . nghĩa là tài sản sẽ được chia cho con cháu. Những người trong gia đình cụ cố Hồng: * Niềm vui lớn chung: Tờ di chúc đã tới kỳ thực hiện. niềm vui của một lũ con cháu bất hiếu. + Cô Tuyết (cháu nội): được dịp “mặc bộ y phục ngây thơ Trang 130 . 2. chứ không còn là lý thuyết viễn vông nữa. Nhưng lo lắng bận rộn để tổ chức cho chu đáo. hài hước. một đám hội chứ không phải một đám ma. Đây cũng chính là tình huống trào phúng chính của toàn bộ chương truyện.1. Chẳng những bối rối mà còn hết sức bận rộn. để kiếm tiền. “có thể bán cho những ai đương đau đớn vì kẻ chết cũng được hưởng hạnh phúc chút ít ở đời” → đây là cơ hội để ông quảng cáo hàng. nhan đề khiến người đọc phải chú ý. * Niềm vui riêng: + Cụ cố Hồng: Tuy mới 50 tuổi nhưng lâu nay chỉ mơ ước được gọi là cụ cố. . hạnh phúc khi cụ Tố chết. Nhưng điều đáng nói hơn là nó đã phản ánh rất đúng một sự thật mỉa mai. vừa ho vừa khóc mếu máo diễn trò già nua ốm yếu giữa phố đông người để cho thiên hạ phải trầm trồ: “Úi kìa! Con giai nhớn đã già yếu đến thế kia kìa!” (cụ cố Hồng cố tình tỏ ra già yếu để được những người đi đưa đám ma khen với suy nghĩ: nếu người chết có nhiều con cháu và con cháu càng khôn lớn bao nhiêu thì càng được coi là gia đình có phúc bấy nhiêu). Những niềm “hạnh phúc” của mỗi người trong đại gia đình cụ cố Hồng và những người đến đưa đám ma của cụ tổ: a. hài hước: con cháu của đại gia đình này thật sự sung sướng.Tang gia mà hạnh phúc. + Ông Văn Minh (cháu nội cụ Tổ) – nhà cải cách y phục Âu hóa: Được dịp lăng xê những mốt y phục táo bạo nhất. Đúng là một hạnh phúc của một tang gia vô phúc. tàn nhẫn.

dưới cằm hoặc dài hoặc ngắn. đau đớn mà chỉ mừng vui. được thuê giữ trật tự cho đám tang (và có như vậy mới có tiền).Đủ cả kèn ta.– cái áo dài voan mỏng. + Bạn bè cụ cố Hồng: “Được dịp khoe các thứ huy chương. hoặc đen hoặc hung hung. Những người đến đưa đám ma: + Cảnh sát Min Đơ và Min Toa: Đang lúc thất nghiệp.… và các thứ râu ria trên mép. phẩm hàm: Bắc Đẩu bội tinh. * Nhận xét: Trước cái chết của cụ tổ. trông như hở cả nách và nửa vú – nhưng mà viền đen và đội một cái mũ mấn xinh”. Trang 131 . trong đó có nhiều vị tai to mặt lớn “đều cảm động hơn những khi nghe tiếng kèn Xuân nữ ai oán nảo nùng” → Đây là cơ hội để Tuyết chưng diện.chồng cô Hoàng Hôn) Thật sung sướng vì không ngờ rằng cái sừng trên đầu mình lại có giá trị đến thế (cụ cố tổ sở dĩ lăn đùng ra và cấm khẩu vì biết tin cháu rể mọc sừng) → Đây là cơ hội để ông được trả công xứng đáng cho cái sừng cắm trên đầu mình. Cảnh đám tang to tát. Vạn tượng bội tinh. + Cậu tú Tân (cháu nội): Được dùng đến cái máy ảnh mới mua nên sướng điên người. (Khi chưa phát phục. trong có cóoc-sê. hoặc lún phún hoặc rầm rậm. phấn khởi và hạnh phúc. + Xuân tóc đỏ: Danh giá và uy tín càng cao thêm vì chính nhờ Xuân mà cụ cố tổ chết (Xuân có công tố cáo việc ông Phán mọc sừng trước mặt cụ cố tổ) → Đây là cơ hội để Xuân tóc đỏ phô trương thanh thế. những ông bạn thân của cụ cố Hồng. xoăn xoăn…” + Hàng phố: Được xem một đám ma to tát chưa từng có “đưa đến đâu làm huyên náo đến đấy”. kèn tây. Cảnh đám tang: đám ma gương mẫu a. + Ông Phán mọc sừng: (cháu rể . kèn tàu. b. 2. mọi người không chút buồn rầu. cậu sốt ruột đến “điên người lên” vì cậu đã chuẩn bị đến cái máy ảnh mà mải mới được dùng!) → Đây là cơ hội hiếm có để cậu tú giải trí và chứng tỏ tài nghệ chụp ảnh của mình. Khi trông cô Tuyết. Cao Miên bội tinh. sang trọng: . đồng thời “trên mặt lại có một vẽ buồn hơi lãng mạn rất đúng mốt một nhà có đám”. phô bày sự hư hỏng của kẻ “chưa từng đánh mất chữ trinh”.

bình phẩm nhau.Hàng trăm câu đối. hẹn hò nhau. sang trọng: . b. .Xe hộ tống… → không khí nhộn nhịp huyên náo như một đám rước. nếu không gật gù cái đầu” Trang 132 . bằng những vẻ mặt buồn rầu của những người đi đưa ma” và nhận xét: “Thật là một đám ma to tát có thể làm cho người chết trong quan tài cũng phải mỉm cười sung sướng. ghen tuông nhau. bức trướng.Tác giả miêu tả đám tang diễn ra từ nhà cụ cố Hồng ra đến huyệt rất hài hước: nam nữ “chim nhau cười tình với nhau.. vòng hoa. Người đi đưa đông đúc. chê bai nhau.

Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sách giáo viên. cập nhật → Một bản tin cần có thơi gian. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. -Ví dụ:SGK b) Phóng sự * Đặc điểm + Vừa thông tin sự việc.… C.Biết cách phân tích. sự kiện chính xác nhằm cung cấp những tin tức ới cho người đọc. Kiểm tra bài cũ: 3. nhưng mở rộng phần tường thuật chi tiết sự kiện và miêu Trang 133 . quảng cáo. vừa miêu tả sinh động. Vào bài mới: Lời vào bài Hoạt động của GV và HS Từ " báo chí" nghĩa là gì? ( là một từ ghép "chí báo" và "tạp chí" là những xuất bản định kì).Hiểu đươc đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí .Tuần 12: Tiết 47 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ A. . giáo án.Biết viết một số văn bản báo chí thông dụng : tin tức. cụ thể.phân biệt phong cách ngôn ngữ báo chí với các phong cách ngôn ngữ đã học. địa điểm. . D. + Yêu cầu: gợi cảm. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . em thu nhận được tin tức gì? Nội dung I. biết so sánh . Trên báo chí ta thường gặp những thể loại nào? HS đọc lần lượt đọc các dữ liệu trong SGK Sau khi đọc bản tin này.…. lĩnh hội các văn bản thuộc phong cácg ngôn ngữ báo chí. NGÔN NGỮ BÁO CHÍ Nhận xét gì về thể loại của báo chí? 1/Tìm hiểu một số thể loại văn bản báo chí : a)Bản tin * Đặc điểm + Thông tin sự việc một cách ngắn ngọn + Thông tin kịp thời. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Tiến trình lên lớp: 1. gây được chú ý → Phóng sự báo chí về thực chất cũng là bản tin. thảo luận trả lời các câu hỏi. B.

3/ Kết luận: a) Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sợ trong nước và quốc tế chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. cập nhật .Ngôn ngữ phóng sự: sinh động. -ví dụ:SGK 2/ Nhận xét chung về văn bản báo chí và ngôn ngữ báo chí a) Về thể loại: +Có nhiều thể loại. hấp dẫn.Ngôn ngữ bản tin: ngắn gọn.Báo chí có các dạng văn bản nào? Yêu cầu và chức năng của ngôn ngữ báo chí như thế nào? tả bằng hình ảnh.Nói (đọc. sinh động.quảng cáo. cụ thể . ngoài các thể loại tiêu biểu nói trên còn có những thể loại khác như: thư bạn đọc. chính ý kiến của tờ báo nhằm thúc đẩy sự ↑ của xã hội. phóng sự.… Trang 134 .điện tử) c) Về ngôn ngữ báo chí * Mỗi thể loại có yêu cầu riêng về sử dụng ngôn ngữ. để cung cấp cho người đọc một cái nhìn đầy đủ. phỏng vấn. * Phạm vi sử dụng của ngôn ngữ báo chí.thuyết minh.phỏng vấn miệng trong các buổi phát thanh và truyền hình) + Các dạng khác:Báo hình kèm lơ dẫn giải.truyền hình. * Chức năng chung + Cung cấp tin tức thời sự + Phản ánh dư luận và ý kiến của quần + Nêu quan điểm.trao đổi ý thế tin. Có thể nói nó bao gồm hầu hết các phạm vi sử dụng của ngôn ngữ xã hội. b) Ngôn ngữ báo chí được sử dụng ở những thể loại tiêu biểu là bản tin. -Ví dụ: .thuyết minh(báo ảnh. tiểu phẩm.… b) Về dạng văn bản báo chí: + Các dạng chính: -Viết(báo viết) . Do phạm vi thông tin trên nhiều mặt hoạt động của xã hội nên ngôn ngữ báo chí không bị giới hạn ở một lĩnh vực nào. bình luận thời sự.Ngôn ngữ tiểu phẩm: viết về thời cuộc giọng văn gần gủi mà châm biếm.

Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. Kiểm tra bài cũ: 3.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. D. . lập dàn ý. thiết kế bài học. . Tiến trình lên lớp: 1.Nhận sõ ưu khiết. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. .Em hãy làm sáng tỏ vấn đề GV nhận xét. .Đề bài: Với"Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc". từ đó cung cấp thêm những kết thức và kĩ năng làm văn nghị luận. thảo luận trả lời các câu hỏi.Số bài khá ( điểm 7 trở lên) + Lớp 11C1: 4/44 + Lớp 11A1: 30/45 2. dùng từ ngữ GV sữa một số lỗi sai cơ bản của học không chính xác. đánh giá chung ưu. lạp luận tốt. nhược này? điểm bài làm của học sinh. 1. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. sinh. tuyên dương II. nhất là nghị luận văn học. Nhược điểm Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. B.… C. 2. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh.Tự đánh giá và sửa chữa bài làm cũa mình. lần đầu tiên trong văn học dân tộc có mội tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . bố cục chưa cân đối. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được Trang 135 . Ưu điểm: . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh. . . biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn.Tăng thêm lòng yêu thích học văn và làm văn. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. một số bài đạt kết quả tốt. biết so sánh với bài làm số 1.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. điểm của bài làm.Tuần 12: Tiết 48 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM SỐ 3 A.

Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: 0/45 + Lớp 11C1: 12/44 III. lan man. .Xem lại bài làm của mình. 3.Xác định nội dung của đề sai.Số bài điểm trên TB: + Lớp 11A1: 45/45 + Lớp 11C1: 32/44 . Trang 136 . IV. chưa xác định được trọng tâm của đề.trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải. .Chuẩn bị bài mới: Lí luận văn học: Thơ và truyện. Sữa lỗi . Kết quả: . Hướng dẫn tự học .Các lỗi diễn tả và dùng từ.Bố cục chưa cân đối và không rõ ràng. .

Tiến trình lên lớp: 1. .… yêu cầu học sinh đọc và hướng dẫn học sinh nhận diện một số thể loại quen thuộc như: bản tin. C. . Phân biệt hai thể loại báo chí: bản tin và phóng sự * Bản tin: . Kiểm tra bài cũ: 3. Đọc một tờ báo và xác định các thể loại trên tờ báo đó. tiểu phẩm. thảo luận trả lời các câu hỏi. quảng cáo. phóng sự. thư bạn đọc. D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. lĩnh vực xã hội. trao đổi ý kiến. giáo án. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. tiểu phẩm.… đồng thời xác định đặc điểm của tờ báo (theo phương tiện. báo thanh niên. B. các thể loại chủ yếu của ngôn ngữ báo chí. phản ánh chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng.… . nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. vừa miêu tả sinh động. cụ thể. . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . * Phóng sự: .Thông tin kịp thời. báo tuổi trẻ.Mỗi thể loại có yêu cầu riêng về sử dụng ngôn ngữ. Khái niệm ngôn ngữ báo chí: Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sự trong nước và quốc tế. phóng sự. thời sự. tài liệu tham khảo. định kỳ xuất bản.Có thể viết một bài đưa lên báo tường.Tuần 12: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ A.Tuy có nhiều thể loại nhưng ngôn ngữ báo chí có một chức năng chung. và có phạm vi sử dụng không giới hạn ở một lĩnh vực nào. cập nhật. 2. Trang 137 Yêu cầu học sinh mang đến lớp một tờ báo như: báo tiền phong. độc giả. ÔN LẠI KIẾN THỨC CŨ 1. Các thể loại chủ yếu của báo chí: Bản tin. LUYỆN TẬP 1. sách giáo viên.…) . bình luận. phỏng vấn. II.Cũng cố kiến thức về phong cách ngôn ngữ báo chí: khái niệm ngôn ngữ báo chí.Thông báo sự việc một cách ngắn ngọn.Vừa thông tin sự việc. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. đối tượng. 2.

Sự kiện: chú ý sự kiện nổi bật. tô hồng hoặc bôi đen. . Gợi ý: Bản tin cần có các yếu tố: . tránh viết dài dòng hoặc thiếu thông tin khiến bất lợi cho người đọc. hư cấu. thậm chí người viết cần phải kiểm tra kỹ nguồn tin trước khi viết.Thời gian: vào thời điểm nhất định.. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC. Tin tức không cho phép bịa đặt. Viết bản tin ngắn gọn phản ánh tình hình học tập ở lớp.Địa điểm: tại lớp học.Yêu cầu: gợi cảm. khách quan và ngắn gọn nhưng vẫn đầy đủ thông tin cần thiết. . gây được hứng thú. . III.Ý kiến ngắn về sự kiện. * Tin ngắn có những yêu cầu là: Nội dung chính xác. 3. Trang 138 .

3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. ngôn ngữ hàm súc. Tìm hiểu chung về "loại" và "thể" trong văn học .Vận dụng những hiểu biết đó vào việc đọc văn. Kiểm tra bài cũ: Nêu nội dung và giá trị phê phán của đoạn trích "Hạnh phúc của một tang gia".…) + Trữ tình (thơ ca. suy nghĩ của nhà thơ trước cuộc sống.  Căn cứ vào hình thức tổ chức tác phẩm văn học chia làm 3 loại lớn. sách giáo viên. cho biết loại và thể khác nhau như thế nào? Nêu khái niệm về loại trong văn học? Nêu khái niệm về thể trong văn học? Nội dung I. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc phần đầu của bài học trong sách giáo khoa. . Vào bài mới: Lời vào bài: Mỗi tác phẩm văn học bao giờ cũng được xếp vào một thể loại văn học nhất định. Thơ 1.Có vần. đó là thơ và truyện. truyện. 50 Giáo án lí luận văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ. diễn giảng.…) + Ngoài ra còn có thể loại nghị luận. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Tiến trình lên lớp: 1. II. thơ tự Trang 139 Học sinh đọc mục khái lược về thơ: Nêu đặc điểm về thơ? Cơ sở phân loại thơ? Yêu cầu về đọc thơ? .… C. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. khúc ngâm. diễn tả tinh tế tâm hồn con người. tình cảm.Nhận biết được "loại" và "thể" trong văn học.Căn cứ vào nội dung biểu hiện: thơ trữ tình. gợi cảm. TRUYỆN A. . điệu. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . .Là tiếng nói tâm hồn.Tuần 13: Tiết 49. trong mỗi loại lại có nhiều thể: + Tự sự (truyện. Tìm hiểu thể loại sẽ giúp ta hiểu rõ hơn đặc điểm hình thức tổ chức của tác phẩm.Loại là phương thức tồn tại chung của tác phẩm văn học. . giáo án.Thể là sự hiện thực hóa của loại. Xác định thể loại văn học của tác phẩm "Số đỏ" của VTP. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu hai thể loại văn học phổ biến nhất. B. ký. * Sự phân loại thơ: .Hiểu được khái quát đặc điểm và sự phân loại của một số thể loại văn học: thơ. Khái lược về thơ: * Đặc điểm: .… D. thảo luận trả lời các câu hỏi.

… . thơ trào phúng. . Truyện 1.Phát hiện đặc điểm nội dung bài thơ. hoàn cảnh sáng tác. tình huống. mâu thuẫn diễn ra trong hoàn cảnh không gian và thời gian.Truyện phản ánh hiện thực trong tính khách quan của nó. hình ảnh hấp dẫn nhất. Yêu cầu về đọc thơ: . Luyện tập * Bài tập 1: Tìm hiểu đặc điểm bài thơ "Câu cá mùa Trang 140 .Trong văn học dân gian (căn cứ vào cách kể chuyện): thần thoại. luôn gắn liền với đời sống tâm hồn và tình cảm của người dân trong xã hội. . Cũng cố 2.Trong văn học trung đại (căn cứ vào chữ viết): truyện viết bằng chữ Hán.Học sinh đọc mục khái lược về truyện: Đặc điểm của truyện? Cơ sở phân loại truyện? Yêu cầu đọc truyện? sự. . * Đặc điểm: . .Căn cứ vào cách tổ chức bài thơ: thơ cách luật. Khái lược về truyện: (SGK).Đọc kỹ để cảm nhận ý thơ. tiểu thuyết. nhân vật. đánh giá. truyện viết bằng chữ Nôm.  Lý giải. ngụ ngôn. truyện thơ. . .Tìm hiểu xuất xứ. thơ tự do. … 3. . . Luyện tập 1. thơ văn xuôi. những từ ngữ. truyện vừa. cổ tích.Phân tích tình tiết và nhân vật. III.  thơ ra đời sớm. .Khái quát giá trị tư tưởng. lời nhân vật… * Sự phân loại: . Yêu cầu đọc truyện: .Tìm hiểu xuất xứ. 2. truyền thuyết. truyện cười.Ngôn ngữ truyện có lời người kể chuyện. nghệ thuật.Phát hiện những câu. IV.Tóm tắt cốt truyện.Trong văn học hiện đại (căn cứ vào quy mô và dung lượng): truyện ngắn. .Trong truyện thường có cốt truyện. Tổng kết (ghi nhớ SGK) V.

* Bài tập 2: Nhận xét về cốt truyện.Học sinh hoàn thành các bài tập trên lớp . truyền cảm như lời tâm sự → truyện ngắn tâm tình. . 3. dân dã. . mẹ con chị Tý.Nghệ thuật tả cảnh: lấy động tả tĩnh. An. .Lời kể chuyện nhỏ nhẹ. Trang 141 . giản dị. Hướng dẫn tự học. .Loại truyện không có cốt truyện rõ ràng. .Chuẩn bị bài mới: Chí Phèo (tác giả Nam Cao). .Các nhân vật: Liên. nhân vật người kể chuyện của truyện "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam. .Nghệ thuật tả tình: lấy cảnh tả tình.Ngôn ngữ: trong sáng.thu" của Nguyễn Khuyến. bác Siêu.… đều được khắc họa theo lối riêng nhằm làm nỗi bật ý nghĩa vô vị buồn chán và ước mơ thay đổi cuộc đời.

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . ngòi bút phân tích tâm lý sâu sắc. Tiến trình lên lớp: 1. D. huyện Nam Sang. . tài liệu tham khảo.Nắm được những nét cơ bản về thời đại. đi làm nhiều nơi: Sài Gòn.Học hết bậc thành chung. Phương pháp dạy học: . Theo em. Phần một: Tác giả I.Tuần 13: Tiết 51 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHÍ PHÈO (Nam Cao) A. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thân thế sự nghiệp của Nam Cao: cuộc đấu tranh nội tâm gay gắt để vươn lên chính mình. Hà Nội.Với tác phẩm nổi tiếng Chí Phèo cùng Nội dung A.Xuất thân gia đình trung nông nghèo.Biết cách vận dụng những hiểu biết trên để đọc-hiểu tác phẩm và tạo lập văn bản. những yếu tố nào trong cuộc đời của ông có ảnh hưởng đến những sáng tác của ông sau này? * Làng Đại Hoàng thuộc xã Hòa Hậu.Bản thân là một trí thức nghèo.Trước 1945 thuộc tổng Cao Đà. Vài nét về cuộc đời . Tiết học hôm nay. Cuộc đời: .Nêu vấn đề. trả lời câu hỏi. những trang viết sâu sắc về con người bằng "đôi mắt" tình thương và niềm cảm phục. chúng ta sẽ dành thời gian tìm hiểu về tác giả Nam Cao để hiểu rõ hơn về tiểu sử. Cuối cùng thất nghiệp. sống chật vật bằng nghề viết văn và làm gia sư.Phát vấn. . sách giáo viên.1951) . → vùng quê nghèo chiêm trủng quanh năm. Lý Nhân . Vào bài mới: Lời vào bài: Nam Cao là một nhà văn có vị trí khá đặc biệt trong dòng văn học hiện thực phê phán 1930 . con người và sự nghiệp văn học của ông. đông con. ngôn ngữ và nghệ thuật kể chuyện sinh động. gợi tìm . Kiểm tra bài cũ: Nêu đặc điểm của thể loại truyện và lấy ví dụ phân tích. B. luôn túng thiếu. tĩnh Hà Nam.1945 nói riêng và trong văn học hiện đại nói chung. Làng nằm gần ngã ba sông Hồng và sông Châu hay còn gọi là Ngã ba Tuần Vường (nay là khu vực trạm bơm Hữu Bị) .… C. 3. . Tĩnh Hà Nam.con người 1. phủ Lý Nhân. . giáo án.Nam Cao tên thật: Trần Hữu Tri (1917 . Hoạt động của GV và HS Em hãy nêu những nét chính về cuộc đời của Nam Cao. tổng Cao Đà.Quê quán: Làng Đại Hoàng. Phủ Nam Sang. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.1943: Tham gia hội văn hóa cứu nước. gợi mở. * Trước cách mạng Tháng 8: . * Sau cách mạng Tháng 8: Trang 142 . H.

sáng tạo.Nghệ văn đòi hỏi rất cao sự tìm tòi. Đặc điểm con người . tham gia vào kháng chiến. .Văn chương nhân chính phải có nội dung nhân đạo sâu sắc. vươn tới một cuộc sống cao đẹp xứng đáng với danh hiệu con người.Là người có bề ngoài lạnh lùng. Những nét tính cách nỗi bật nào trong con người Nam Cao đã ảnh hưởng đến những sáng tác của ông? . . nhìn thẳng vào sự thật tàn nhẫn nói lên nỗi thống khổ của người dân.Có tấm lòng đôn hậu. ít nói nhưng có đời sống nội tâm phong phú.nhiều tác phẩm có giá trị khác. 2. và là cây bút tiêu 2.Sự nghiệp văn học 1. thành nhà văn chiến sĩ. Đối với tác phẩm NT thì NC quan niệm  Cuộc đời và nhân cách của nhà văn. Trước CMT8: Hai đề tài chính: chống Pháp. chan chứa tình thương. Ông đã được tặng "Giải thửong Hồ Chí Minh về văn học" năm 1996. Ông hay suy nghĩ những vấn đề trong cuộc sinh: Đặt cuộc sống lên trên văn chương.Nghệ thuật phải gắn bó với đời sống của nhân dân lao động. Các đề tài chính: biểu của văn học giai đoạn kháng chiến a. luôn nghiêm khắc đấu tranh với bản thân để thoát khỏi lối sống tầm thường. 1950: tham gia chiến dịch biên giới. đặc biệt có sự gắn bó sâu nặng với quê hương.Nội dung: + Miêu tả cuộc sống nghèo nàn Trang 143 . * Sau cách mạng T8: quan niệm "sống rồi hãy viết" .chiến sĩ Nam như thế nào? Tìm dẫn chứng? Cao đã trở thành tấm gương đẹp đẽ trong giới văn nghệ Theo NC.11/1951: Hi sinh trên đường đi công tác.Nam Cao tham gia cách mạng trở → đặt lợi ích dân tộc trên hết.Vừa viết văn. cầm bút là gì? II. Quan điểm nghệ thuật: * Trước cách mạng T8: lúc đầu ảnh hưởng của văn học lãng mạn đương thời (nghệ thuật vị nghệ thuật) sớm Nêu sự nghiệp sáng tác của Nam Cao? đoạn tuyệt để tìm đến con đường nghệ thuật chủ nghĩa (nghệ thuật vị sinh nhân) . sống để rút ra những nhận xét có tầm triết lý sâu sắc và sống đã rồi hãy viết? mới mẻ.Tp tiêu biểu (SGK) trong sáng tác của Nam Cao? . . . * Những người tri thức nghèo: . yêu cầu đối với người nghệ sĩ sĩ cách mạng.Nhà văn phải có trách nhiệm và lương tâm nghề nghiệp. với những con người nông dân nghèo khổ bị áp bức và khinh miệt trong Quan điểm nghệ thuật hiện thực vị nhân xã hội cũ. vừa tích cực tham gia cách mạng: 1946: tham gia đoàn quân Nam Tiến. .Sau CMT8 đã có những thay đổi nào . nhỏ hẹp.

Phong cách nghệ thuật: . chao ôi. thể hiện niềm khao khát một cuộc sống có ích. + Đặt ra vấn đề "Đôi mắt" .Đi sâu vào nội tâm. bị tha hóa.Nội dung chính: + Tập trung khắc học tình cảnh và số phận của con người nông dân nghèo bị đẩy vào đường cùng. nhật ký "ở rừng" và tập ký sự "chuyện biên giới" (1950).Tp chính (SGK) . Và hắn khóc … Ôi chao! Hắn khóc! Hắn khóc nức nở…" (Đời thừa). → giá trị: kết án xã hội tàn bạo đã hủy diệt nhân tính của người nông dân lương thiện. hắn cứ thoang thoảng hơi cháo hành. 3.Kết cấu tâm lý vừa phóng túng.Nội dung: + Ca ngợi sức mạnh của quần chúng. → giá trị: phê phán xã hội phi nhân đạo đã tàn phá tâm hồn con người. phân tích tâm lý nhân vật tài tình và sâu sắc. .Nêu một số điểm nổi bật về phong cách nghệ thuật của Nam Cao? Em hiểu thế nào về phong cách nghệ thuật của một nhà văn? * Phong cách nghệ thuật của Nam Cao được thể hiện qua những biểu hiện cụ thể nào? Chứng minh ngắn gọn bằng một vài sáng tác của Nam Cao? + Miêu tả tấn bi kịch trong tâm hồn người tri thức. Buồn thay cho đời! Có lý nào thế được? Hắn đã già rồi hay sao? …" "Hăn băn khoăn nghĩ đến một tác phẩm nó sẽ làm mờ hết các tác phẩm khác cùng ra một thời…" (Đời thừa) "Nước mắt hắn bật ra như nước một quả chanh mà người ta bóp mạnh. thế giới tinh thần của con người.Tác phẩm tiêu biểu: Truyện ngắn "Đôi mắt" (1948). Sau CMT8: . * Ví dụ: Khám phá nội tâm nhân vật Chí Phèo sau khi tĩnh rượu. chặt chẽ Trang 144 .Giá trị: là bản tuyên ngôn nghệ thuật của những nhà văn đang chuyển mình theo kháng chiến. nội tâm nhân vật Hộ trong "Đời thừa"… "Tĩnh dậy hắn thấy hắn già mà vẫn còn cô độc. có biệt tài diễn tả. khẳng định nhân phẩm và bản chất lương thiện của họ. * Người nông dân nghèo . Thường sử dụng thủ pháp độc thoại và độc thoại nội tâm rất tinh tế và sâu sắc. b. Hắn ôm mặt khóc rưng rức…" (Chí Phèo) . "Tĩnh ra. linh hoạt.cách nhìn nhận của người trí thức trong cách mạng. thực sự có ý nghĩa. . buồn! Hơi rượu không sặc sụa.

* Ví dụ: Truyện "Một bữa no". Từ đó nhà văn đặt ra những vấn đề có ý nghĩa xã hội to lớn. những triết lý sâu sắc về con người. .(sự đảo lộn không gian và thời gian). "Lang rận"… . yêu thương… III.Thường viết những cái nhỏ nhặt xoàng xĩnh → những chuyện không muốn viết. Tổng kết (ghi nhớ) IV. Cũng cố 2. chua chát. Luyện tập 3.Nghệ thuật kể chuyện sinh động. lạnh lùng mà đầy thương cảm. . cuộc sống và nghệ thuật. "Trẻ con không đựoc ăn thịt chó". đằm thắm. Hướng dẫn tự học Trang 145 .Tác phẩm cua Nam Cao thường có giọng điệu buồn thương. Luyện tập 1. ngôi người kể chuyện biến thái linh hoạt.

rõ ràng. Ngữ * Câu văn trong ngôn ngữ báo chí thường ngắn pháp gọn. gợi mở. trả lời câu hỏi. biết so sánh. ngôn ngữ báo chí sử dụng những loại câu như thế nào? . Hoạt động của GV và HS Nội dung I. … B.giáo án.Tuần 13: Tiết 52 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ (Tiết 2) A.… C. phát vấn.Biết viết một số văn bản báo chí thông dụng:tin tức.Nêu vấn đề. SGV. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . 3. b.Tiểu phẩm: Sử dụng ngôn ngữ của nhân vật.Phóng sự: sử dụng nhiều từ chỉ hình ảnh có trong đời sống sinh hoạt ở một địa phương nhất định. Kiểm tra bài cũ: -Nêu khái niệm về ngôn ngữ báo chí. . Ở tiết trước.Biết cách phân tích. Tiến trình lên lớp: 1. . chúng ta đã được tìm hiểu một số thể loại của ngôn ngữ báo chí và hiểu được khái niệm về ngôn ngữ báo chí. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.phân biệt phong cách báo chí vơi các phong cách ngôn ngữ đã học. -Các thể loại của báo chí. Các phương tiện diễn đạt Biểu hiện Nội dung cụ thể của các phương tiện a. thảo luận. Phương tiện dạy học: SGK. sách tham khảo. . Từ vựng * Hết sức phong phú. Phương pháp dạy học: . chúng ta tiếp tục tìm hiểu về PCNN báo chí để thấy rõ các phương tiện biểu đạt ngôn ngữ báo chí để thấy rõ các phương tiện biểu đạt của ngôn ngữ báo chí và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí. quảng cáo. Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí 1.… D.Bình luận thời sự: Dùng nhiều từ ngữ có sắc thái chính trị… .Tin tức: Sử dụng danh từ riêng . đảm bảo thông tin chính Trang 146 Từ vựng là toàn bộ vốn từ ngữ của một ngôn ngữ. sáng sủa.Hiểu được đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí. Ở tiết học hôm nay. Vào bài mới: PCNN báo chí là một kiểu diễn đạt chúng ta thường gặp. Ở mỗi phạm vi phản ánh. . mỗi thể loại báo chí lại có lớp từ dành riêng. Ngôn ngữ báo chí sử dụng từ ngữ như thế nào? Về ngữ pháp. lĩnh hội các văn bản thuộc phong cách ngôn ngữ báo chí.

Cung cấp thông tin cập nhật.Ngôn ngữ báo chí phải kích sự tò mò.Tính gắn gọn: mỗi câu là một thông tin cần thiết. hấp dẫn gian. III. . người đọc.Câu ngắn trong tin vắn. hiểu biết của người đọc. chí có tính thông tin thời . của ngôn ngữ báo chí thể b. việc thực. … Mỗi chi tiết đều đảm bảo tính chính xác cập nhật.Ở dạng nói. 3. cần tính ngắn gọn? . thời Tính sinh động.Sử dụng từ ngữ thể hiện sự so sánh. địa điểm. đảo ngữ sử dụng câu ngắn với câu những đặc trưng cơ bản dài. truyền bá tin tức ngữ báo chí thể hiện như thông tin nóng hổi hằng ngày trên mọi hoạt động đời sống thế nào? Vì sao báo chí lại thời sự xã hội. Các đặc trưng của ngôn ngữ báo chí ngôn ngữ báo chí? Biểu hiện Nội dung cụ thể các đặc trưng Tính ngắn ngọn ở ngôn a. nhà làm. ý kiến. Tín ngắn .Vì phải cung cấp nhanh cho nên báo chí cần cách nào? phải ngắn gọn vì người đọc cũng không có nhiều thời gian để đọc. thu hút sinh động. ngôn ngữ báo chí đòi hỏi phát âm Tại sao nói ngôn ngữ báo rõ ràng. Luyện tập 1.Ghi chép về người thực. kiểu chữ. hoán dụ.Hoàn thành bài tập Trang 147 .Cần xác định xem viết vấn đề gì. đặt câu và đặc biệt là GV hướng dẫn học sinh về VD (SGK) ở tiêu đề báo. Tổng kết (ghi nhớ) IV. * Bài tập 2: Viết một bài phóng sự. B/p tu từ . Cũng cố: 2. c. Hướng dẫn tự học: . hấp dẫn . hiện tượng nào đang được dư luận quan tâm. lượng thông tin hiện ra sao? Báo chí thu hút cao. c. người nghe bằng gọn . .Lời văn báo chí phải ngắn gọn. có địa điểm thời gian cụ thể và tiến hành chọn lọc một số chi tiết tiêu biểu để miêu tả. câu dài trong bình luận. tin thời sự cần đòi hỏi gì ở 2.Thể hiện ở cách dùng từ. liên tưởng. Ngôn ngữ báo chí có ẩn dụ. Tính .Tính thời sự: những vấn đề thông tin: thời gian. . nhân vật và sự kiện.Ngôn ngữ báo chí sử dụng biện pháp tu từ ra sao? xác. Luyện tập: * Bài tập 1: Xét đặc trưng của ngôn ngữ báo chí qua một bản tin. nào? .Ở dạng viết chủ yếu cở chữ. Nhưng cũng có câu gắn với lời nói hằng ngày trong tiểu thuyết. . . Tính . chuẩn mực.Ngôn ngữ phải chính xác về địa điểm. màu sắc sự? Để đảm bảo tính thông và hình ảnh.

Chuẩn bị bài: "Chí Phèo" Trang 148 ..

nắm được những nét cơ bản về tiểu sử con người và sự nghiệp văn học của nhà văn. nhà văn luôn kín đáo thể hiện những dụng ý nghệ thuật nhất định. nghệ thuật trần thuật.Đầu tiên "Cái lò gạch cũ".Đoạn 1: Chí Phèo say và chửi.Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Hiểu và phân tích được các nhân vật. phát vấn. khi in lại trong tập "Luống cày". Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . → Nhưng khi đã in thành sách.Đoạn 2: Chí Phèo sau khi ra tù và trở thành quỷ dữ Trang 149 . + Thấy được một số nét nghệ thuật của tác phẩm như điển hình hóa nhân vật. trả lời câu hỏi. Kiểm tra bài cũ: 3. Nhan đề của tác phẩm: . một cây bút nhân đạo sâu sắc. B. Tìm hiểu chung: 1. Đó là một nhà văn hiện thực.Tuần 14: Tiết 53.một trong những tác phẩm xuất sắc của Nam Cao cũng như của văn học hiện giai đoạn 1930-1945. .Biết cách đọc . → Năm 1946. Để hiểu rõ hơn điều này. 54 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHÍ PHÈO (Nam Cao) A.… .Nêu vấn đề. Tóm tắt tác phẩm: * Tóm tắt theo cuộc đời nhân vật Chí Phèo: Lai lịch → lớn lên: Trước khi bị đi ở tù → Sau khi ra tù → Gặp Thị Nở và bị Thị Nở cự tuyệt → Đâm chết Bá Kiến và tự sát. * Tóm tắt theo bố cục 4 đoạn: . đặc biệt là nhân vật Chí Phèo. mới mẻ của tác phẩm. qua đó thấy được giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc. . nhà xuất bản tự ý đổi thành "Đôi lứa xứng đôi" (1941). ngôn ngữ nghệ thuật.… C. gợi mở. 2. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Phương pháp dạy học: . Vào bài mới: Lời vào bài: Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về tác giả Nam Cao.hiểu một tác phẩm theo thể loại truyện ngắn. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc mục tiểu dẫn Tác phẩm văn học là sản phẩm tinh thần của nhà văn. Đặt tên cho "đứa con tinh thần" của mình. * Em hãy cho biết những tên gọi khác của tác phẩm "Chí Phèo" và lý giải vì sao Nam Cao không giữ tên gọi ban đầu hay sử dụng cách đặt nhan đề của nhà xuất bản cho tác phẩm? * Tóm tắt và nêu chủ đề tác phẩm? Nội dung I. giáo án.Hiểu được một số đặc điểm của thể loại truyện ngắn. hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tác phẩm "Chí Phèo" . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thảo luận. tác giả đổi lại là "Chí Phèo".… D. sách giáo viên. miểu tả tâm lý. tài liệu tham khảo.

bất mãn. vô thức của thức được rằng xã hội phi nhân tính gạt bỏ mình ra khỏi những thằng say rượu. Sự xuất hiện hình tượng độc đáo của nhân vật tác phẩm? Chí Phèo trong tác phẩm: * Có ý kiến cho rằng: Nam Cao đã chọn * Nam Cao mở đầu truyện bằng hình ảnh Chí Phèo một cách vào cốt truyện vừa sâu sắc vừa say rượu.Đoạn 3: Gặp Thị Nở và thức tỉnh. Hình tượng nhân vật Chí Phèo: như thế nào trong đoạn văn mở đầu của a. Đó là tiếng chửi vu vơ. * Một nông dân hiền lành lương thiện: Trang 150 .Chí Phèo chửi những gì? đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn. xã hội loài người. giao tiếp với hắn (ngay D. Đọc . * Nhận xét: Cách vào truyện độc đáo tạo ấn tượng cho người đọc về nhân vật chính: CP hiện ra vừa cụ thể vừa sinh động. Chủ đề tác phẩm: Qua tác phẩm nhà văn nhà văn tố cáo mạnh mẽ xã hội thực dân nữa phong kiến tàn bạo đã cướp đi của người nông dân lương thiện cả nhân hình lẫn nhân tính. * Bình luận về tiếng chửi của Chí Phèo. 3. chửi đời. . Quá trình tha hóa của Chí Phèo: Từ nông dân hiền như thế nào? lành. lương thiện trở thành lưu manh. sau đó lại đưa người đọc về những năm tháng quá khứ như một lời giải thích cắt nghĩa cho hiện tại. Cả hai ý kiến trên đều không đúng. B. Đồng thời nhà văn cũng trân trọng phát hiện và khẳng định bản chất tốt đẹp của họ ngay cả khi tưởng chừng họ biến thành quỷ dữ.Là phản ứng của một con người bất mãn ít nhiều ý A.Cái mà Chí Phèo nhận được qua lời → phản ứng là sự im lặng không có người nghe chửi. Theo em điều đó có đúng . chửi làng Vũ không? Đại. thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại. chửi . giết Bá Kiến. chửi là gì? không có ai chửi lại. (Học sinh trao đổi nhóm) II. Mọi người vẫn sống xung C. Thị Nở … nghĩ đến gạch bỏ hoang. chửi cha đứa nào không chửi nhau với hắn. chửi bới là con đường để giao tiếp với cộng đồng… Quá trình tha hóa của Chí Phèo diễn ra b. Quan điểm của em? cả khi hắn chửi người ta).Nội dung tiếng chửi: chửi trời. quanh Chí nhưng không ai để ý. . hiệu quả. * Ý nghĩa tiếng chửi của Chí Phèo: có các ý kiến sau: .hiểu văn bản * Chí Phèo đã có màn ra mắt độc đáo 1. .Tiếng chửi ấy còn cho ta cảm nhận hoàn cảnh hiện đang đau đớn. bị tước mất quyền làm người.tay sai của Bá Kiến. Với Chí. Đây là tiếng lòng của một con người . tại của Chí là sự cô độc.Đoạn cuối: Chí Phèo bị Thị Nở từ chối. bắt đầu băng một hình ảnh quen thuộc trong đời sống hiện tại. vừa đi vừa chửi.

rạch mặt. Vợ dệt vải. đâm chém…) + "Rồi say khướt. cái răng cạo trắng hớn. không thứ tự biết bao nhiêu là sẹo.Bị Bá Kiến đẩy vào tù vì ghen tuông → Sau bảy. hôm sau đã thấy + Hắn làm tất cả mọi việc như một thằng "đầu bò ngồi uống rượu với thịt chó suốt từ trưa chính cống" (uống rượu. chửi bới. nhút nhát như xưa. nhà tù thực dân đã tiếp tay cho Bá Kiến biến người nông dân khỏe mạnh.Về nhân tính: + Chí không còn là một anh canh điền hiền lành. . + Có những ước mơ giản dị và lương thiện như bao người nông dân khác: "Có một gia đình nho nhỏ. được người dân làng Vũ Đại đem về nuôi: anh đi thả ống lươn → bà góa mù → bác phó cối.CP là hiện tượng có tính quy luật trong xã hội đương kiến của em? thời. vừa mới của hắn: "Hắn đã phá bao nhiêu cơ nghiệp. thức dậy vẫn còn say" và "hắn  Chí thực sự đã trở thành quỷ dữ của làng Vũ Đại: say thì hắn làm bất cứ cái gì người ta sai Cái mặt của Chí "không còn ra mặt người".Qua Chí Phèo. là sản phẩm của tình trạng đè nén. ngủ trong thiện" lúc say." * Có ý kiến cho rằng sự tha hóa của Chí * Nhận xét: Phèo là hiện tượng mang tính quy luật. Ý . Chồng cuốc mướn. tám năm ở tù. đạp đổ bao nhiêu hạnh phúc.Lớn lên khỏe mạnh. ăn vạ. Nam Cao đã: Trang 151 . cày thuê. "nó là mặt hắn làm" của một con vật lạ… cái mặt vàng vàng mà muốn xạm màu gio.… . . cái mặt thì đen mà rất cơng cơng. kẻ lưu manh. + Tính tình hiền lành. hắn xách một cái vỏ + Cuộc sống triền miên trong những cơn say. hai mắt gườm gườm… Cái ngực phanh đầy những nét chạm trổ… trông đặc như một thằng sắng đá" → Chí đã bị cướp mất hình hài của một con người. con quỷ dữ . áp bức. làm canh điền cho Lý Kiến.Về nhân hình: hoàn toàn khác trước đây "Cái đầu thì trọc lóc. mà trở thành một thằng liều mạng. lương thiện thành kẻ lưu manh. + "Hắn về hôm trước. đập tan kêu vừa lấy mảnh chai cào vào mặt…" bao nhiêu cảnh yên vui. nó vằn dọc vằn ngang. chai đến cổng nhà Bá Kiến… đập cái + Chí Phèo bị Bá Kiến lợi dụng và trở thành tay sai chai vào cột cổng… lăn lộn dưới đất.. biết tự trọng. + Từ đó hắn triền miên trong những làm chảy máu và nước mắt bao nhiêu người dân lương cơn say: "Hắn ăn trong lúc say. phá. Chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn…" .Lai lịch xuất thân: một đứa trẻ mồ côi bị bỏ rơi. nhút nhát.Chí Phèo không phải là trường hợp . đập đến xế chiều". * Trở thành kẻ lưu manh.

Cảm thấy cháo hành rất ngon. bâng khuâng. là biểu hiện của tình người chân thành của Thị Nở  Lương tâm. để rồi sau đó là trận ốm lúc nữa đêm. khát khao hoàn lương và lương thiện. Nhưng hôm nay hắn mới nghe thấy!" + Nhìn lại cuộc đời mình trong quá khứ.tiêu biểu cho một bộ phận cố nông dân bị lưu manh hóa trước CMT8. tương lai. của Thị Nở đã giúp Chí Phèo cởi bỏ cái vỏ "quỷ dữ" để sống lại làm người.Khi Thị Nở mang bát cháo hành đến: Ngạc nhiên. → Sự thức tĩnh về nhân tính * Ý nghĩa của bát cháo hành: . đã tước đi cả hình hài và nhân tính của người dân lương thiện. . Và các tác phẩm khác: Trạch Văn Đoành (Đôi móng giò). . c. muốn làm nủng với Thị Nở. . Những tiếng quen thuộc ấy hôm nào chả có. mắt hình như ươn ướt. * Việc gặp Thị Nở có ý nghĩa thế nào với Chí Phèo? Những gì đã diễn ra trong tâm hồn Chí Phèo sau cuộc gặp gỡ ấy? * Yếu tố nào xuất hiện có tác dụng làm chuyển biến sâu sắc hơn nội tâm Chí Phèo? * Hãy cho biết diễn biến tâm trạng của Chí Phèo khi ăn cháo hành? * Tại sao bát cháo hành của Thị Nở lại làm nên sự chuyển biến đặc biệt sâu sắc như vậy đối với Chí Phèo? + Phản ánh một sự thạt đau đớn về hiện tượng người nông dân lương thiện bị chà đạp về tinh thần và thể xác. Quá trình thức tỉnh của Chí Phèo * Cuộc gặp gỡ với Thị Nở (mối tình và trận ốm) đã thức tỉnh phần người bấy lâu bị vùi lấp ở Chí. để hắn trở về sống kiếp người một cách tự nhiên.Bát cháo hành chính là tình thương mộc mạc. thấy lòng thành trẻ con. Trước Chí Phèo đã có Năm Thọ. tình cảm của Chí: . hy vọng Thị Nở là cầu nối trở về với lương thiện. Anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá.Sáng hôm sau tĩnh dậy: + Lòng bâng khuâng mơ hồ buồn + Cảm nhận cuộc sống xung quanh thật bình dị: "Tiếng chim hót ngoài kia vui vẻ quá! Có tiếng cười nói của người đi chợ. Binh Chức. hiện tại.Bát cháo hành . * Diễn biến tâm lý.hơi cháo hành có ý nghĩa nhân đạo Trang 152 . nơi vườn chuối. Chính sự quan tâm. Đức (Nữa đêm)… * Ý nghĩa tư tưởng về hiện tượng tha hóa của hình tượng Chí Phèo: Bước ngoặt lớn diễn ra trong đời của Chí Phèo là cuộc gặp gỡ với Thị Nở trong đêm trăng thơ mộng. thèm lương thiện.thực dân đã gây ra bao nhiêu tội ác. Hình tượng Chí Phèo có ý nghĩa điển hình . Cu Lộ (Tư cách mỏ). + Lên án tố cáo các thế lực thống trị phong kiến . vừa vui vừa buồn. bị xã hội vô nhân tính cướp đi cả hình hài lẫn tính người. muốn làm hòa với mọi người.tha hóa duy nhất trong tác phẩm về người nông dân nghèo của Nam Cao. lương tri đã trở về trong hắn. một cái gì nữa giống như là ăn năn về những tội lỗi giống như là mình gây ra.  Đây chính là giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm.

Bá Kiến). có cá tính độc đáo.Qua kết cục bi thảm của nhân vật Chí Phèo thấy được tình trạng xung đột giai cấp ở nông thôn VN là hết sức gay gắt và chỉ có thể giải quyết bằng biện pháp quyết liệt.Ý nghĩa tố cáo mãnh liệt xh thực dân nữa phong kiến đẩy người nông dân lương thiện không những vào con đường bần cùng hóa. . d. càng buồn. 2. càng uống càng tỉnh ra. vừa sinh động. lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào chổ chết. . (Lời của bà cô nói với Thị Nở). tâm trạng của Chí Phèo khi bị Thị Nở từ chối? * Những biểu hiện trên nói lên điều gì? Đặc biệt chi tiết "Hơi cháo hành" được lặp lại nhiều lần? * Nêu nguyên nhân bi kịch của Chí Phèo? * Hãy chỉ ra những nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm Chí Phèo? sâu sắc.Tư tưởng nhân đạo độc đáo mới mẻ của nhà văn: phát hiện miêu tả và khẳng định phẩm chất tốt đẹp của người nông dân VN ngay cả khi tưởng như họ đã bị xã hội thực dân biến thành quỷ dữ. Thành công của nghệ thuật: . lại thoang thoảng hơi cháo hành.Sở trường khám phá và miêu tả những trạng thái tâm lý phức tạp của nhân vật (đặc biệt là nhân vật Chí Phèo sau khi gặp Thị Nở và bị Thị Nở khước từ) Trang 153 .Rơi vào sự bế tắc. Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người * Sau khi bị Thị Nở từ chối: .Nguyên nhân: + Nguyên nhân trực tiếp: do định kiến xã hội. .* Tìm chi tiết thể hiện thái độ. không lối thoát. + Nguyên nhân sâu xa: do bản chất xã hội bất công đã đẩy người dân lương thiện vào tình trạng bị tha hóa. Nhân vật vừa có ý nghĩa tiêu biểu. . .Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo. tuyệt vọng .Ý nghĩa của hành động giết Bá Kiến và tự sát: Chí Phèo đã thực sự thức tỉnh một cách toàn diện về mặt nhân cách. .Chí Phèo lại uống rượu. + Hành động tự sát: Vì Chí Phèo lâm vào bế tắc. gây ấn tượng. * Nhận xét: . + Hành động giết Bá Kiến: Vì Chí Phèo đã nhận ra kẻ thù."Hơi cháo hành" được lặp lại nhiều lần nhằm tô đậm niềm khát khao tình yêu thương và nhất là bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của Chí.

lúc trần thuật theo + Giọng người dân làng Vũ Đại "Chắc quan điểm của tác giả. lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào chổ chết. sâu sắc trong các tác phẩm của Nam Cao. Giá trị nhân đạo Nhà văn đã kết án sâu sắc cái xã hội tàn bạo đã tàn phá cả thể xác và linh hồn người nông dân lao động. đồng thời ông đã khám phá và khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay cả khi họ bị hủy hoại cả nhân hình lẫn nhân tính  Đó chính là chiều sâu nhân đạo mới mẻ.. Luyện tập 3. Cách trần thuật linh hoạt. hắn phải chửi cha đứa a. rượu không?" III. . Luyện tập + Đan xen giọng người kể và giọng 1. Giọng điệu có sự biến hóa vừa đan xen chửi…" lẫn nhau. cứ rượu xong là hắn nói hàng ngày. Giá trị nhân đạo? b.Ngôn ngữ sống động. văn có khả năng nhập vai. bình luận của nhà văn . tình tiết đầy kịch tính.Cốt truyện hấp dẫn. Hướng dẫn tự học Trang 154 .Kết cấu mới mẻ không theo trình tự của thời gian. biến hóa và càng về cuối càng gay go quyết liệt. Củng cố nhân vật "Đã thế. linh + Giọng Chí Phèo "Mẹ kiếp! Thế có phí hoạt. lúc trần thuật theo nhân vật. chuyển vai tự nhiên. + Giọng miêu tả. phản ánh chân thực mối quan hệ người bóc lột người không chỉ đẩy người nông dân nghèo lương thiện vào sự bần cùng hóa. Giá trị hiện thực nào không chửi nhau với hắn" Tác phẩm là bức tranh thu nhỏ về nông thôn Việt Nam Giá trị hiện thực? trong xã hội cũ. nhà nó trừ mình ra". 2. điêu luyện gần với lời ăn tiếng "Bao giờ cũng thế.

Chính vì thế. phát vấn. . Trong ngữ cảnh "c". Nhưng nói (viết) làm sao cho có sức thuyết phục đối với người đọc (người nghe) lại là một vấn đề. c. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt B.… D. b. trả lời câu hỏi.Tuần 14: Tiết 55 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU A. tài liệu tham khảo. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Việc sắp xếp theo trật tự "nhỏ nhưng rất sắc" để phù hợp với sự liên kết ý với câu đi sau trong đoạn. lựa chọn trật tự tối ưu cho các bộ phận câu. Vào bài mới: Lời vào bài: Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của con người. gợi mở. B. Phương pháp dạy học: . * Trong ngữ cảnh đó.Luôn có ý thức cân nhắc. Trật tự trong câu đơn: 1/ Bài tập 1: Đọc đoạn trích (SGK) a. Nhiều khi cũng chỉ từng ấy từ ngữ trong một lời nói (câu văn) nhưng người nghe (người đọc) lại không hiểu đúng ý người nói (người viết) chỉ tại cách diễn đạt. "nhưng nhỏ" thì * So sánh: Hắn có một con dao rất sắc nội dung ý trong nội bộ câu không thay đổi nhưng sự nhưng nhỏ. có kỹ năng sắp xếp từ ngữ khi nói và viết. Dao ấy thì làm sao chặt được liên kết ý với các câu đi sau không phù hợp (mục đích cành cây to này. giáo án. Tiến trình lên lớp: 1.Nêu vấn đề. cách sắp xếp duy nhất và tối ưu nhất là "một con dao nhỏ nhưng rất sắc". Thực hành (Học sinh làm bài tập theo nhóm) I.… C. việc sắp xếp các bộ phận trong câu theo một trình tự hợp lý là rất cần thiết trong giao tiếp vì nó giúp người đọc (người nghe) hiểu được đúng ý nghĩa của người nói (người viết). Kiểm tra bài cũ: 3. tác dụng tác dụng của trật tự các bộ phận trong câu trong việc thể hiện ý nghĩa và liên kết ý trong văn bản. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. do đó đặc tính rất sắc của con dao cần của Chí là uy hiếp và hăm dọa Bá Kiến) H câu sau đặc tính nhỏ. Trang 155 . sách giáo viên. thì sắp xếp theo trật tự rất sắc nhưng nhỏ lại thích hợp (vì chuẩn bị cho ý phủ định. mỉa mai ở câu đi sau). Nếu sắp xếp theo trật tự "rất sắc".Nâng cao nhận thức về vai trò. thảo luận.

Bài tập 2: So sánh trật tự thành phần trong hai câu thơ được dẫn sau đây: 2. Trật tự trong câu ghép: 1. Vế chỉ nhượng bộ "tuy…" và vế chỉ giả thiết "nếu…" đặt sau. Cụm từ chỉ thời gian (đã mấy năm) cần đặt ở cuối câu vì nó biểu hiện thông tin mới và quan trọng nhất ở thời điểm của câu này (Vì câu đi trước thực ra đã gián tiếp thông báo cô Mỵ là con dâu của Pátra) cho nên ở câu này "Mị về làm dâu nhà Pátra" tuy là thành phần chính của câu nhưng về thông tin chỉ là thứ yếu. Bài tập 2: . c. 2. cụm từ chỉ thời gian cần đặt ở một vị trí thích hợp. a. Đó đều là các vế phụ của câu ghép.Trong ngữ cảnh đó. còn cụm "đã mấy năm" tuy là thành phần phụ về ngữ pháp nhưng là thành phần quan trọng nhất thông tin về thời gian. sau đó mới thuật lại sự kiện. Bài tập 3: . Câu tiếp theo cũng đặt cụm từ chỉ thời gian (sáng hôm sau) ở đầu câu để tạo mạch tiếp nối về thời gian. Bài 1: a.Kết cấu của đoạn văn là kết cấu diễn dịch (câu đầu nêu chủ đề) + Đặt trạng ngữ "trong những năm gần đây" ở đầu câu để tạo sự đối lập với trạng ngữ "trong các thời kỳ khác Trang 156 Bài tập 3: SGK/T156 Thảo luận nhóm 1/ Bài tập 1 SGK/T158 2/ Bài tập 2 SGK/T159 .. 3. nhưng đặt sau để bổ sung thông tin cần thiết. Vế chỉ nguyên nhân (là vì mẩu chuyện ấy nhắc cho hắn một cái gì rất xa xôi) cần đặt sau vế chính "hắn nao nao sau đó mới giải thích nguyên nhân buồn" nêu một hệ quả từ sự việc ở câu đi trước dẫn đến hệ quả. Câu đầu bắt đầu kể về một sự kiện với việc nêu hoàn cảnh. câu sau là kết luận: để chọn vào đội tuyển vì thế nó cần đạt học sinh giỏi thì phẩm chất thông minh là quan trọng nhất sau đặc điểm "nhỏ người"). Do vậy phải đặt ở cuối câu. không thể cố định ở một vị trí. dành phần đầu câu cho cụm từ chỉ người thực hiện hành động. b. cách viết A là tối ưu.Mỗi trường hợp. Bài 2: . duy nhất (câu trước là luận cứ. Cụm từ chỉ thời gian ở đầu câu là phù hợp. Cụm từ chỉ thời gian "Một buổi sáng tinh sương" cần đặt giữa câu. b. II.

Trang 157 .nhau trước đây" ở câu 2. Luyện tập 1. thể thao. Chọn phương án C. sưu tầm các mẩu tin thời sự. Hướng dẫn tự học: . Luyện tập 2.Chuẩn bị bài: Bản tin. + Cần bố trí vế câu "nó không phải là điều mới lạ" ở cuối câu đầu để thể hiện rõ chủ đề của cả đoạn.Làm bài tập còn lại. chủ đề này sẽ được cụ thể hóa ở những câu sau đó. III. các bài tập trong vở bài tập .

B. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. phát vấn. Kết quả dự thi là xếp thứ 4. Hoạt động của GV và HS Bản tin thông báo điều gì? Nó có ý nghĩa như thế nào đối với ngành giáo dục…? Nội dung cần đạt I. Xét ngữ liệu: a. Nhận xét: Trang 158 Vì sao bản tin lại có tính chất thời sự? Cần đưa vào những tin trên những chi tiết … không? Việc đưa tin cụ thể. nội dung phải chân thật. . Phương pháp dạy học: . d.… C. Bản tin trên có tính thời sự vì sự việc mới xảy ra vào ngày 16-7 và ngay 3 ngày sau 19-7 đã đưa tin. sách giáo viên. Thông tin bổ sung nêu trong bài tập là không cần thiết vì chúng vi phạm nguyên tắc tính ngắn gọn súc tích của bản tin. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . yêu cầu và cách viết bản tin.Tuần 14: Tiết 56 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BẢN TIN A. 2.… D. Vào bài mới: Lời vào bài: Báo chí là phương tiện đưa tin rất quan trọng. địa điểm. 1. hấp dẫn. chính xác có tác dụng gì? Vì sao? Mục đích của bản tin? Các loại bản tin? .Hiểu được mục đích. Thành tựu của việc bồi dưỡng nhân tài toán học của nền giáo dục nước ta. Bản tin phải có tính thời sự mới mẻ. một trong những thể loại được người đọc quan tâm nhất là bản tin. Mục đích. Các sự kiện: thời gian. nội dung. trả lời câu hỏi. Kiểm tra bài cũ: 3. có độ tin cậy cao. Bản tin thông báo kết quả kỳ thi olimpic toán quốc tế của đoàn học sinh Việt Nam. khẳng định trình độ của học sinh Việt Nam. thảo luận. kết quả của cuộc thi đều được thông báo cụ thể. chính xác. Báo chí có nhiều thể loại nhưng người đọc tìm đến báo chí là tìm đến những tin tức nóng hổi mang tính thời sự. các thông tin phải có ý nghĩa thời sự nhất định. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Chính vì thế. Tiến trình lên lớp: 1.Nêu vấn đề. tài liệu tham khảo. đặc điểm. gợi mở. hiện tượng trong nhà trường hoặc trong đời sống xã hội. e. yêu cầu cơ bản của bản tin. b. giáo án. khiến người đọc tin vào sự thông báo. Tiết học hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu cụ thể về thể loại bản tin. c.Biết cách viết bản tin về một sự việc.

nội dung thông tin phải chân thực. III. Yêu cầu .…) + Thường ngắn gọn. Trang 159 . chính xác những sự kiện có ý nghĩa trong đời sống xã hội.Một bản tin phải có những thông tin đầy đủ và chính xác về các mặt sự kiện. II. DT). Luyện tập 1. tò mò cho người đọc (đặt câu hỏi. ý nghĩa của chúng. Xét ngữ liệu (SGK) b. diễn biến. . kết quả. với sự tường thuật. Bài tập 1: Học sinh tự lựa chọn sự kiện để viết 2.Phần triển khai chi tiết bản tin: nêu cụ thể chi tiết hơn về sự kiện hoặc có thể cắt nghĩa cụ thể nguyên nhân. bản tin chia nhiều loại: + Tin vắn: loại tin không có nhan đề dung lượng ngắn. + Tin tổng hợp: Nhằm thông tin tổng hợp nhiều sự kiện xung quanh một hiện tượng nào đó đáng quan tâm.Giống nhau: Cung cấp tin tức mới về vấn đề xã hội. mô tả cụ thể chi tiết một sự kiện kèm theo sự phân tích lý giải nguyên nhân. lựa chọn tin? Từ việc xét ngữ liệu. . tin phải có ý nghĩa xã hội. kết quả… 2.Yêu cầu của bản tin: Phải đảm bảo tính thời sự (đưa tin kịp thời nhanh chóng). + Tin thường: Phản ánh cụ thể chi tiết từ đầu đến cuối. chỉ thông báo vắn tắt về sự kiện. Khai thác và lựa chọn tin: . rút ra điều gì khi viết bản tin? Cách đặt tiêu đề bản tin? Phần mở đầu bản tin đảm bảo điều gì? Phần triển khai chi tiết bản tin phải ra sao? Học đọc sinh ghi nhớ SGK Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm bài tập.Phải chọn những sự kiện có ý nghĩa xã hội để viết bản tin. . bản tin. thời gian. hoặc có thể chọn chi tiết hấp dẫn với cách diễn đạt đặc biệt gây hứng thú. . Tổng kết (Ghi nhớ SGK) IV. thường là một cụm từ (ĐT. hay một câu trần thuật nghi vấn ngắn gọn. So sánh: quảng cáo.Cách đặt tiêu đề: + Tiêu đề phải khái quát nội dung bản tin.Yêu cầu cơ bản của bản tin là gì? Yêu cầu của việc khai thác. kết quả của sự kiện được đưa tin. . . gồm một đến hai câu. . chơi chữ. . Viết bản tin: a. chính xác.Phần mở đầu: thường thông báo khái quát về sự kiện hoặc kết quả.Căn cứ vào dung lượng. không gian. phóng sự điều tra.Khác nhau: Thông tin quảng cáo chưa thật chính xác. Cách viết bản tin: 1.Mục đích của bản tin: đưa tin kịp thời.

trong phóng sự điều tra cần xác minh lại, còn bản tin thì đáng tin cậy. Phóng sự điều tra bao giờ cũng dài hơn bản tin.

Trang 160

Tuần 14: Tiết tự chọn Giáo án Văn học(2 tiết)

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Cũng cố kiến thức, nắm chắc được giá trị tư tưởng (nhân đạo và hiện thực) sâu sắc, độc đáo, mới mẻ được thể hiện bằng nghệ thuật bậc thầy của Nam Cao. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: - Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Gọi học sinh tóm tắt lại tác phẩm * Hình ảnh làng Vũ Đại hiện lên trong tác phẩm như thế nào? * Qua những chi tiết đó, em nêu cảm nhận của mình về cuộc sống ở làng Vũ Đại? * Theo em, miêu tả hình ảnh làng Vũ Đại như vậy nhà văn có dụng ý gì? - Toàn bộ câu chuyện "Chí Phèo" diễn ra ở làng Vũ Đại. Đây chính là không gian nghệ thuật của tác phẩm: Nội dung cần đạt 1. Hình ảnh làng Vũ Đại - Làng này "không quá hai nghìn dân, xa phủ, xa tĩnh". - Đứng đầu làng là Bá Kiến - "tiên chỉ", "bốn đời làm tổng lý", uy thế nghiêng trời. - Tiếp đến là đám cường hào ác bá (đội Tảo, Tư Đạm, bát Tùng…), kết bè đảng để xâu xé dân lành. - Sau đó, là những người nông dân thấp cổ, bé họng, suốt đời bị đè nén, áp bức. - Cuối cùng là hạng người "dưới đáy" xã hội, sống tăm tối như súc vật (Năm Thọ, Binh Chức, Chí Phèo…) Có thể nói đây là nơi "quần ngư tranh thực" ở nông thôn quê hương nhà văn và cũng chính là không gian của tác phẩm. * Như vậy: Chỉ qua một số chi tiết được chọn lọc kỹ lưỡng, được sắp đặt rải rác có phần ngẫu nhiên… Nam Cao có thể dựng nên một làng Vũ Đại sống động, ngột ngạt, đen tối. Đồng thời, nhà văn cũng làm nổi bật mối xung đột giai cấp âm thầm mà quyết liệt ở nông thôn Việt Nam trước cách mạng Tháng Tám. 2. Nhân vật Bá Kiến - Kẻ xảo quyệt, gian hùng - Kẻ bỉ ổi, đê tiện
Trang 161

Giá trị tư tưởng sâu sắc, độc đáo mới mẻ của tác phẩm? So sánh với các tác phẩm khác cùng thời của chính NC hay các nhà văn khác.

→ Nhân vật Bá Kiến vừa mang bản chất chung của giai cấp địa chủ cường hào, vừa có những nét riêng biệt sinh động. Nhân vật này ghi nhận trình độ nghệ thuật bậc thầy của Nam Cao, với tư cách là nhà văn hiện thực xuất sắc. 3. Giá trị tư tưởng của tác phẩm: a. Giá trị hiện thực: Phản ánh một hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam: một bộ phận lao động nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa, lưu manh hóa. b. Giá trị nhân đạo: Nhà văn kết án đanh thép cái xã hội tàn bạo tàn phá cả thể xác lẫn tâm hồn người dân lao động, đồng thời khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình, nhân tính. 4. Đặc sắc nghệ thuật - Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo, Bá Kiến). Nhân vật vừa có ý nghĩa tiêu biểu, vừa sinh động, có cá tính độc đáo, gây ấn tượng. - Sở trường khám phá và miêu tả những trạng thái tâm lý phức tạp của nhân vật (đặc biệt là nhân vật CP sau khi gặp Thị Nở và bị Thị Nở khước từ) - Cốt truyện hấp dẫn, tình tiết đầy kịch tính, biến hóa và càng về cuối càng ngay go, quyết liệt. - Ngôn ngữ sống động, điêu luyện gần với lời ăn tiếng nói hàng ngày. Giọng điệu có sự biến hóa vừa đan xen lẫn nhau. Cách trần thuật linh hoạt, lúc trần thuật theo quan điểm của tác giả, lúc trần thuật theo nhân vật, nhà văn có khả năng nhập vai, chuyển vai tự nhiên, linh hoạt.

Trang 162

Tuần 15: Tiết 57, 58 Giáo án văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

Đọc thêm: CHA CON NGHĨA NẶNG, VI HÀNH, TINH THẦN THỂ DỤC
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh tìm hiểu 3 tác phẩm: thấy được giá trị cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản bằng cách trả lời câu hỏi trong SGK: - Cha con nghĩa nặng: tình nghĩa cha con thật xúc động, thiêng liêng cao quý nhưng lại ít được nói đến trong văn học từ xưa đến nay; những đặc sắc nghệ thuật: tạo tình huống, xây dựng nhân vật, sử dụng ngôn từ. - Vi hành: mục đích vạch trần bản chất bù nhìn tay sai của Khải Định, đồng thời cũng phơi bày tính chất điêu trá, bịp bợm của cái gọi là "văn minh", "khai hóa" của chủ nghĩa thực dân; nghệ thuật trào lộng sắc bén của truyện. - Tinh thần thể dục: mâu thuẩn cơ bản của truyện; nghệ thuật trào phúng qua mâu thuẫn đó; ý nghĩa phê phán, tố cáo, vạch rõ tính chất bịp bợm của "phong trào thể dục thể thao" đương thời mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: - Nêu vấn đề, thảo luận, gợi mở, phát vấn, trả lời câu hỏi,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc phần 2 tiểu dẫn, kể tóm tắt nội dung. Giáo viên cần nhấn mạnh những điểm sau: Kể tóm tắt nội dung, tìm hiểu bố cục Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Cha con nghĩa nặng. Nội dung cần đạt I. Truyện ngắn Cha con nghĩa nặng của Hồ Biểu Chánh. 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả: Hồ Biểu Chánh (1885 - 1958). Học sinh tự đọc phần tiểu dẫn sgk tr.164. b. Tác phẩm: - Xuất xứ: Tác phẩm thứ 15 của Hồ Biểu Chánh. - Tóm tắt: Đây là câu chuyện về anh nông dân nghèo Nam Bộ Trần Văn Sửu - Thị Lựu, Trần Văn Tý, Trần Thị Quyên. Qua đó nhà văn đề cao đạo đức đạo lý gia đình, tình cha con nghĩa nặng. 2. Đọc - hiểu văn bản: a. Nội dung - Tình cha với con - Trần Văn Sửu người cha bất hạnh
Trang 163

Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Vi hành.

nặng tình với các con: Suốt những năm lủi trốn xa, Sửu không khi nào nguôi nổi nhớ nhà nhớ các con. Không quản hiểm nguy, liền lẻn về thăm các con. Biết các con đã yên bề cuộc sống, sự có mặt của mình càng làm khó cho các con, Sửu đành bấm bụng ra đi ngay trong đêm. Định nhảy xuống sông tự vẫn vì sự bình yên của các con, sẵn sàng chịu cảnh khổ, xa con, trốn tránh thay tên đổi họ… suốt đời. - Tình con với cha: Trần Văn Tý - Trần Văn Sửu: Thằng bé mới lớn, khỏe mạnh, tình cảm mạnh mẽ. Ngầm theo dõi câu chuyện của ông ngoại với cha, hiểu và càng thương cha. Cảm động ôm lấy cha, trò chuyện ân cần, lo lắng, thương cha vất vả, quyết bỏ nhà theo cha để làm lụng nuôi cha, "nghe lời cha … đáng thương và đáng trọng". b. Nghệ Thuật - Lời văn giản dị, mộc mạc, là lời ăn tiếng nói hàng ngày của người dân Nam Bộ. - Lối kể chuyện tự nhiên, giản dị, tạo những tình huống có kịch tính. II. Truyện ngắn Vi hành của Nguyễn Ái Quốc 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả: (SGK) b. Tác phẩm - Hoàn cảnh sáng tác: + Năm 1922 Pháp đưa Khải Định sang Pháp dự cuộc đấu xảo thuộc địa ở Mác-Xây nhằm lừa bịp dân Pháp rằng tình hình "khai hóa" đang thuận lợi và kêu gọi mọi người đầu tư vào Đông Dương. + Năm 1923 Nguyễn Ái Quốc viết truyện ngắn "Vi hành" bằng tiếng Pháp, đăng trên báo nhân đạo nhằm đập tan âm mưu thủ đoạn xảo trá của thực dân Pháp, đồng thời vạch trần bộ mặt tên vua Khải Định bù nhìn bất tài, vô dụng và nhố nhăng. - Tóm tắt: Tác phẩm được viết dưới dạng một bức thư tác giả gửi cho cô em họ ở quê nhà. Tác giả tưởng tượng một câu chuyện trên chuyến tàu điện ngầm ở Pháp và tình huống là đôi thanh niên Pháp nhầm tưởng tác giả là tên vua bù nhìn Khải Định. Dưới con mắt của họ "hắn" chỉ là một thứ giải trí rẻ tiền không bằng hề Sắc-Lô, không đáng giá chỉ là một trò hề, con rối → đối lập hẳn với những con người vi hành vì mục đích cao cả như vua Thuấn Trung
Trang 164

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu theo hệ thống câu hỏi SGK.

Học sinh đọc mục tiểu dẫn SGK tìm hiểu những nét cơ bản về tác giả Nguyễn Công Hoan.

Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Tinh thần thể dục.

Hoa, vua Pie nước Nga. Qua đó chân dung Khải Định lần lượt hiện rõ từ ngoại hình cho đến tính cách đều nhố nhang, xấu xa, đê tiện. Đồng thời thông qua việc khắc họa tên vua Khải Định, tác giả cũng vạch trần thủ đoạn và chính sách giả man, giả dối của thực dân Pháp đối với thuộc địa. 2. Đọc - hiểu văn bản a. Giá trị nội dung - Vạch trần, phê phán, châm biếm bộ mặt bù nhìn xấu xa của Khải Định qua: hình dáng, phục sức kì quái, lòe loẹt… Khải Định chỉ là một tên hề, một món giải trí rẻ tiền. - Phê phán bộ mặt xảo quyệt, thâm độc của thực dân Pháp: dối trá, bịp bợm, áp bức bóc lột dân ta bằng chính sách thuế khóa nặng nề, chế độ ngu dân độc ác, chế độ phân biệt chủng tộc, chế độ mật thám ngay ở chính quốc. - Thể hiện lòng yêu nước thầm kín của tác giả. b. Giá trị nghệ thuật: - Nghệ thuật tạo hình huống độc đáo: tình huống nhầm lẫn. - Nghệ thuật châm biếm sắc sảo, mỉa mai thâm thúy qua việc khắc họa chân dung Khải Định trong cách suy nghĩ của đôi thanh niên Pháp. Dùng hình thức viết thư độc đáo: thay đổi bút pháp linh hoạt, đổi giọng, chuyển cảnh nên đạt được hiệu quả châm biếm, đã kích. - Kết hợp văn tự sự với đối thoại, trào phúng và trữ tình. III. Truyện ngắn Tinh thần thể dục của Nguyễn Công Hoan. 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả (SGK) b. Tác phẩm - Hoàn cảnh sáng tác: - Tóm tắt tác phẩm: - Mục đích sáng tác: vạch rõ tính chất bịp bợm của "phong trào thể dục thể thao" đương thời mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên. 2. Đọc - hiểu văn bản a. Bố cục và cách dựng truyện * Nghệ thuật dựng truyện độc đáo: - Năm cảnh tưởng chừng rời rạc, không móc nối mà lại liên kết chặt chẽ với nhau để thể hiện chủ đề, trào phúng với tinh thần thể dục của một thời trước cách mạng. - Cảnh 1: Tờ trát về làng với giọng hách dịch, cứng nhắc,
Trang 165

Chuẩn bị bài mới: Luyện tập viết bản tin. huyện ép hương lý xã. (bắt anh Minh người phải đi làm thuê mướn.  Ý nghĩa phê phán: Tố cáo mạnh mẽ bộ mặt xảo trá của chính quyền thực dân phong kiến đồng thời cho thấy sự éo le. Trang 166 .Học sinh tự tìm hiểu theo hướng dẫn . Hướng dẫn tự học . giữa nội dung và hình thức. là nguyên nhân cho các cảnh sau. b.Cảnh cuối cùng là cảnh tróc nã dữ dội. → cảnh bắt người đi xem bóng đá diễn ra.Chú ý các câu ngắn.3 cảnh sau là cách đối phó khác nhau của dân làng trước cái lệnh sắt đá của quan huyện. bắt chồng bác Phô gái đang ốm. bọn chức dịch lại hành hạ nhân dân. . Mâu thuẫn cơ bản của truyện: Mâu thuẫn giữa bản chất và hiện tượng. đáng thương của nông dân trước cảnh đời nô lệ. Nhưng để được lòng quan trên thì quan tỉnh thúc quan huyện. cảnh đưa người đi xem bóng đá mà như dẫn giải tù binh. bắt con bà cụ phó Bính bận đi ăn cưới đi xem bóng đá) . IV.. Có bao giờ xem bóng đá mà phải bắt người đi xem cho đủ số quy định và mọi người đều tìm cách trốn không muốn đi xem. các câu thoại của các nhân vật cần đọc với giọng khác nhau và rõ tính chất trào phúng. cũng do sợ cái uy của quan huyện của tờ trát mà ra cả.

thông tin về kết quả (đứng đầu khu vực về bình đẳng giới) và các sự kiện (bình đẳng giới trong giáo dục.Tuần 15: Tiết 59 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VIẾT BẢN TIN A. Nội dung: Dự án phát triển và đưa cây dược liệu Việt Nam ra thị trường thế giới được lựa chọn vào danh sách "10 ứng cử viên cho giải thưởng 2007" b.… C. có tính sáng tạo. Luyện tập viết bản tin: 1. Kiểm tra bài cũ: 3. Phân tích cấu trúc. gợi mở. Vào bài mới: Lời vào bài: Để viết một bản tin hay. thể loại . các hạn chế về bình đẳng giới) .… D. tiết học hôm nay chúng ta sẽ làm điều đó. sách giáo viên. phát vấn. Cách thức để nhanh chóng nắm được nội dung của bản tin là: . giáo án. hiện tượng trong nhà trường hoặc trong đời sống xã hội. . thực hành viết.Nêu vấn đề. chính xác bản tin a.Cấu trúc: bản tin có nhan đề triển khai từ khái quát đến cụ thể. phần sau cụ thể hóa lý giải cho phần trước. kỹ thuật. Hoạt động của GV và HS Bài tập 1: Phân tích cấu trúc dung lượng và loại bản tin "Việt Nam … bình đẳng giới" Nội dung cần đạt I. thảo luận.Cũng cố cách viết bản tin.Căn cứ vào nhan đề của bản tin Trang 167 Bài tập 2: Tìm hiểu nội dung chủ yếu của bản tin "Việt Nam lọt vào danh sách ứng viên môi trường và phát triển 2007". 2. giáo dục. hoạt động kinh tế. tài liệu tham khảo. dung lượng. Phương pháp dạy học: . chính xác bản tin. Tiến trình lên lớp: 1. B. . → Loại bình thường: vì người viết không đi sâu vào diễn giải tỉ mỉ mà chỉ chọn những chi tiết chủ yếu ở 3 lĩnh vực cơ bản nhất mà nữ giới thường bị xem nhẹ: y tế.Biết cách viết bản tin về một sự việc. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Dung lượng: độ dài trung bình. chỉ ra cách đọc nhanh. y tế. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. thì một bước không thể qua đó là luyện tập. trả lời câu hỏi. chi tiết. Nội dung chủ yếu và cách thức đọc nhanh.

. đó là việc đưa thông tin về số lượng các trường đại học đăng ký dự thi là không hợp lý. II. .Hoàn thành các bài tập trên lớp . Hướng dẫn tự học . 4. giáo viên nhận xét.Thu thập và lựa chọn tư liệu để viết bản tin: + Thời gian. Sắp xếp lại nội dung trong bản tin cho hợp lí . phần mở đầu. + Kết quả sự kiện.Bài tập 3: Sắp xếp lại nội dung bản tin: "Đường tới thành công sân chơi cho sinh viên hợp lý" Học sinh đọc 3 tình huống trong sách giáo khoa. Trang 168 . + Diễn biến.Bản tin có điểm không hợp lí. học sinh viết và sau đó trình bày bài viết của mình. phần triển khai của bản tin theo hướng dẫn đã học. đánh giá.Cần sửa lại bằng cách: đưa câu "đến nay đã có 50 trường đại học trong cả nước đăng ký tham gia cuộc thi" xuống cuối bản tin. . nội dung sự kiện.Lựa chọn tit báo: có sức thu hút người đọc. . chọn 1 trong 3 tình huống để thực hành viết bản tin.Chuẩn bị bài mới: Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn.Viết bản tin: Tít báo.Căn cứ vào câu mang nội dung thông tin quan trọng nhất được nhắc tới trong nhan đề (thường đứng đầu bản tin) 3. Giáo viên gợi ý cách viết. Viết bản tin phù hợp với tình huống cho trước . địa điểm diễn ra sự kiện.

gợi mở. Vào bài mới: Lời vào bài: Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là việc làm rất cần thiết trong giao tiếp với mọi người trong cuộc sống.Nêu vấn đề. đang được dư luận quan tâm. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. khi đọc sách báo. để biết quan điểm của người được hỏi về một chủ đề có ý nghĩa xã hội. khi xin việc. trong và sau khi phỏng vấn.… Người ta phỏng vấn và trả lời phỏng . Một xã hội thực sự văn minh dân . Kiểm tra bài cũ: 3. Nội dung cần đạt I. Chuẩn bị phỏng vấn (trước khi pv) Trang 169 Hoạt động của GV và HS . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. trả lời câu hỏi. đăng ký du học.… D.Một số hoạt động phỏng vấn thường gặp: khi xem truyền hình. nghe đài phát thanh. B. tài liệu tham khảo. ứng với 3 chặng thời gian: trước. sách giáo viên. .Tôn trọng phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là tôn trọng chủ không thể không đề cao vai trò sự thật.Về kỹ năng: + Bước đầu nắm được cách thức phỏng vấn và trả lời phỏng vấn. thảo luận. tôn trọng quyền được bày tỏ ý kiến của công chúng của các hoạt động phỏng vấn.Về kiến thức: thấy được mục đích. Vậy yêu cầu cơ bản của hoạt động phỏng vấn là gì? Và trả lời phỏng vấn phải như thế nào? Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu điều đó.… C. phát vấn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . tầm quan trọng của phỏng vấn và trả lời Kể một số hoạt động phỏng vấn đã phỏng vấn gặp trong cuộc sống hàng ngày? . thế có đúng không? Vì sao? II. tầm quan trọng của hoạt động phỏng vấn và trả lời phỏng vấn trong đời sống. Những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động phỏng vấn Quá trình phỏng vấn gồm 3 công đoạn.Tuần 15: Tiết 60 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN A. Phương pháp dạy học: . 1. + Tích hợp với các kiến thức về văn và kiến thức về đời sống. giáo án. Nói như → Biểu hiện của tinh thấn dân chủ trong xã hội.Mục đích của phỏng vấn: để trò chuyện biết rõ hơn về vấn để làm gì? một người nổi tiếng. Tiến trình lên lớp: 1. Mục đích.

Mục đích hỏi phỏng vấn (hỏi để làm gì) .Hình thức câu hỏi phải ngắn gọn. Học sinh đọc đoạn trích trong báo * Nêu câu hỏi khi phỏng vấn: tuổi trẻ online (SGK) → Cách nêu câu . Yêu cầu khi tiến hành phỏng vấn 2. giấy bút) → Các yếu tố này không tồn tại riêng rẽ mà gắn bó kết hợp lẫn nhau và quyết định lẫn nhau. rõ ràng ý kiến của mình về điều được hỏi với sự thẳng thắn. phù hợp với hỏi khi phỏng vấn. . trong SGK. Tiến hành phỏng vấn (trong khi phỏng vấn) phải như thế nào? Cách đưa ra câu . trong sáng. cần có sự động viên khích lệ người trả lời. chân thành.Người phỏng vấn cần linh hoạt trong cách nêu câu hỏi. . lái người trả lời phỏng vấn trở lại chủ đề phỏng vấn có dấu hiệu lạc đề. hấp dẫn. 3. Luyện tập 1.Cần phải trình bày sao cho hấp dẫn. phải biết giữ thái độ lịch thiệp. mà quá trình hỏi đáp cũng cần đưa thêm những câu hỏi làm cho câu chuyện liên tục không gián đoạn.Bài phỏng vấn phải được trình bày rõ ràng. Luyện tập Trang 170 .Chủ đề phỏng vấn (hỏi về cái gì) . Có thể thêm những lời miêu tả hoặc kể chuyện ngắn gọn (nét mặt.Người phỏng vấn .Phải trung thực.Kết quả phỏng vấn phải được trình bày trung thực. cử chỉ của người được phỏng vấn) III. đối tượng cần phỏng vấn. Biên tập sau phỏng vấn Học sinh trả lời câu hỏi mục III .Người trả lời phỏng vấn (một hay nhiều người) . Thái độ của người phỏng vấn? .Kết thúc phỏng vấn phải có lời cảm ơn. không tự ý sữa chữa. . hỏi? không phải lúc nào cũng nêu ra các câu hỏi đã chuẩn bị trước.Cần có thái độ khiêm tốn nhã nhặn và chú ý lắng nghe.SGK) V. ánh mắt. gợi mở để người trả lời phỏng vấn trả lời một cách rõ ràng hơn. làm rõ chủ đề. rõ ràng. Củng cố Giáo viên gợi ý hướng dẫn học sinh 2. đúng/sai. Tổng kết (Ghi nhớ . Những yêu cầu đối với người trả lời phỏng vấn . Cần làm gì khi kết thúc phỏng vấn? . rời rạc.Cần tránh những câu hỏi mà người trả lời chỉ cần đáp không/có. quay phim. mục đích. IV.Phương tiện phỏng vấn (máy ghi âm.Xác định những yếu tố khi phỏng vấn? * 5 yếu tố không thể thiếu khi phỏng vấn: . liên kết với nhau và sắp xếp theo một trật tự hợp lí. tôn trọng người phỏng vấn. hợp tác.

Làm bài tập .Chuẩn bị bài mới: Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài Trang 171 . Hướng dẫn tự học . 3.về nhà làm bài tập.

. Tầm quan trọng của việc lựa chọn. Phương pháp dạy học: . phân biệt ý nghĩa.Tiếp tục củng cố. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Luyện tập Trang 172 * Việc lựa chọn và sắp xếp từ ngữ trong câu phụ thuộc vào những điều kiện nào? VD: Tôi có một người yêu. cần: + Phải đặt câu vào văn cảnh (hay ngữ cảnh sử dụng chung của nó). thảo luận. trả lời câu hỏi. tài liệu tham khảo.Trật tự từ trong câu có tác dụng biểu hiện ý nghĩa. nâng cao nhận thức về vai trò. người ta không thể tự do. . . D. + Phải xem xét quan hệ về ý nghĩa câu đó với câu đi trước và sau câu đó.Tuần 15: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU A. Tiến trình lên lớp: 1.… C. II. → Có một người yêu tôi.Tiếng Việt là một loại hình ngôn ngữ đơn lập. lựa chọn trật tự tối ưu cho các bộ phận câu. → Người yêu tôi có một. → Người có tôi một yêu. B. tác dụng của trật tự các bộ phận trong câu trong việc thể hiện ý nghĩa và liên kết ý trong văn bản. giáo án. tùy tiện sắp đặt từ ngữ trong câu. sách giáo viên. Kiểm tra bài cũ: 3.Luôn có ý thức cân nhắc.Mỗi cách sắp xếp từ ngữ trong câu phụ thuộc vào những điều kiện trong ngữ cảnh và mục đích giao tiếp nhất định. . * Muốn xác định được điều kiện và tác dụng của một sự sắp xếp trật tự các bộ phận trong câu.Tổ chức giờ học theo cách trao đổi. sắp xếp từ ngữ trong câu: . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. + Phân tích nhiệm vụ thông báo của từng câu. Khi nói hay viết bằng Tiếng Việt. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS * Tại sao nói (hoặc viết) lại cần lựa chọn và sắp xếp các trật tự từ trong câu? Nội dung cần đạt I. có kĩ năng sắp xếp từ ngữ khi nói và viết. do đó trật tự các từ ngữ trong câu là một phương thức ngữ pháp quan trọng.

3. Câu (a) có trật tự thành phần thay đổi biểu thị cảm xúc dâng trào. Đến bạn → bạn đến. bật ra thành thơ trước vẻ đẹp của Tổ quốc. Hai cách thay đổi trật tự đều không làm thay đổi nghĩa sự việc. Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? (Chế Lan Viên) Nhận định nào sau đây không đúng? A. Cả hai câu đều có trật tự bình thường.1. D. Cách thay đổi trật tự ở câu (a) mang lại hiểu quả diễn đạt nhấn mạnh. D. So sánh cách thay đổi thành phần của 2 kiểu sau: a. ngọn đông phong phơi phới → phơi phới ngọn đông phong… b. 2. Cả hai câu đều biểu thị niềm tự hào của tác giả khi suy nghiệm về Tổ quốc. Hai cách thay đổi trật tự đều thay đổi nghĩa sự việc. B. So sánh trật tự thành phần trong hai câu thơ được dẫn sau đây: a. C. "Tôi nói sao nó không đến. B. Sắp xếp lại trật tự các từ trong câu sau để được một câu mới." III. Hướng dẫn tự học Trang 173 . Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi! (Tố Hữu) b. Mây trắng phau phau → phau phau mây trắng. Cả hai câu đều có trật tự thành phần thay đổi. C. giàu lòng thương người → lòng thương người giàu… Có thể rút ra nhận định nào sau đây là đúng? A. Cách thay đổi trật tự ở câu (b) mang lại hiệu quả diễn đạt nhấn mạnh.

đóng góp trên hai thể loại: tiểu thuyết và kịch. ngôn ngữ kịch.Tuần 16: Tiết 61. Hà Nội) . gợi mở.Có thiên hướng khai thác đề tài lịch sử. Để hiểu thêm về đặc điểm của kịch và cách phân tích thể loại kịch. 63 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI (Trích: Kịch Vũ Như Tô) Nguyễn Huy Tưởng A. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. xung đột kịch. phát vấn.Nêu vấn đề.Kịch: Vũ Như Tô. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. quê Dục Tú.Về kỹ năng: + Nhận biết một số đặc điểm cơ bản của thể loại kịch: hành động kịch. Từ Sơn. Tìm hiểu chung 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình ngữ văn lớp 9 THCS. + Biết cách đọc . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Nguyễn Huy Tưởng) sẽ cung cấp thêm cho chúng ta những tri thức và kỹ năng cần thiết.… D.1960). Những người ở lại Lũy Trang 174 Nêu tóm tắt nội dung phần tiểu dẫn? . Bắc Sơn. . trả lời câu hỏi. 62.hiểu một đoạn trích kịch bản văn học.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung tư tưởng và nghệ thuật của một đoạn trích: + Sự cảm thông sâu sắc của tác giả với bi kịch của người nghệ sĩ giàu khát vọng trong xã hội cũ. chúng ta đã làm quen với thể loại kịch qua một đoạn trích trong vỡ kịch Tôi và chàng rất nổi tiếng của Lưu Quang Vũ. tài liệu tham khảo. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . * Tác phẩm chính: . Phương pháp dạy học: . B.… C. giáo án. Kiểm tra bài cũ: 3. + Cách tạo mâu thuẫn và xung đột kịch. sách giáo viên. hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (trích kịch Vũ Như Tô . thảo luận. Bắc Ninh (nay Đông Anh. Tác giả * Cuộc đời: Nguyễn Huy Tưởng (1912 . xuất thân trong một gia đình nghèo.

. hồi cuối . bắt thợ. Xác định vị trí. Sống mãi với thủ đô. oán trách VNT. đồng thời đôi khi có cả những sai lầm trong hành động và suy nghĩ. hoàn thành 1941. có đặc điểm riêng: + Xung đột kịch được tạo từ những mâu thuẩn không thể giải quyết được.Nội dung: miêu tả những xung đột và bi kịch của Vũ Như Tô.184. Kết thúc bi thảm của một số phận nhân vật bi kịch thường có ý nghĩa thức tĩnh. đề tựa 1942. mọi cách khắc phục mâu thuẫn đều dẫn đến diệt vong. * Mâu thuẫn thứ hai (mâu thuẫn trong con người VNT): Trang 175 . gợi khơi tình cảm nhân văn của mỗi con người. trác nã những người chống đối → nhân dân càng đói khổ. b. Hoa. Kim Phượng cùng đám cung nữ bị những kẻ nổi loạn nhục mạ. Nguyễn Vũ tự sát. An Tư. càng căm phẩn vua. là những con người có những say mê.Tiểu thuyết: Đêm hội Long Trì. Tóm tắt tác phẩm (SGK .Dựa vào sự kiện lịch sử có thật xảy ra ở Thang Long khoảng 1516 .… . Xác định những mâu thuẫn cơ bản của vở kịch? Các mâu thuẫn đó được thể hiện như thế nào trong hồi V của vỡ kịch. đỉnh điểm ở hồi cuối cùng và được giải quyết: Lê Tương Dực bị Trịnh Duy Sản giết. bắt bớ. Khi Lê Tương Dực bắt Vũ Như Tô xây dựng Cửu Trùng Đài thì mâu thuẫn càng căng thẳng. những khát vọng lớn lao. nêu nội dung đoạn trích? Cho học sinh đọc theo sự phân vai.Nguyên nhân: Để xây dựng Cửu Trùng Đài thì triều đình ra lệnh tăng sưu thuế.Vị trí: hồi V. 185): 5 hồi có quy mô hoành tráng → bi kịch lịch sử.hiểu văn bản 1. Tác phẩm a. . Đoạn trích .Mâu thuẫn này lên cao trào. + Nhân vật chính của kịch thường là những anh hùng. dưới thời Lê Tương Dực. .1517. 3. Đọc . tóm tắt tác phẩm? . II.Bi kịch là một thể của loại hình kịch (đối lập với hài kịch).Hoàn cảnh sáng tác? Thể loại. Các mâu thuẫn cơ bản của kịch Vũ Như Tô * Mâu thuẫn thứ nhất (mâu thuẫn xã hội): nhân dân lao động khốn khổ lầm than >< bọn hôn quan bạo chúa và phe cánh.… 2.Đây là mâu thuẩn vốn có sẵn. Hoàn cảnh sáng tác . Thể loại: bi kịch c.

sự ra đi của Cửu Trùng Đài và Đan Thiềm. Cửu Trùng Đài được xây bằng mồ hôi. chân chính nhưng lại cao siêu. muốn cống hiến cho đất nước. diễn biến tâm trạng của VNT và Đan Thiềm a. khao khát suốt đời của ông là xây được một tòa lâu đài cao cả. hoài bão nhưng vừa mang cả những lầm lạc trong suy nghĩ và hành động. diễn biến tâm trạng của nhân vật Vũ Như Tô qua đoạn trích? Tài năng của VNT chủ yếu thể hiện ở những hồi trước qua lời của các nhân vật.Nguồn gốc từ nguyên nhân sâu xa: người nghệ sĩ thiên tài. Đan Thiềm báo cho ông biết Trang 176 . 2. ông buộc nghe theo lời Đam Thiềm xd Cửu Trùng Đài thì lại đi ngược với lợi ích thiết thực. nước mắt và xương máu của nhân dân. . thiết thực của nhân dân. có tài và có tâm với nghệ thuật. gắn bó với nhân dân. thuần túy. nghệ sĩ chân chính. có thể sai khiến gạch đá như viên tướng cầm quân. Không khuất phục dưới uy quyền. chia hết vàng bạc của vua thưởng cho thợ. quan niệm nghệ thuật cao siêu.Lý tưởng. Không phải người hám lợi. hoàn toàn thoát ly khỏi hoàn cảnh lịch sử xã hội của đất nước.Nhân cách lớn. có thể xây dựng lâu đài cao cả. Lý tưởng ấy là đẹp đẽ. (hồi V) → Hai mâu thuẫn này có mối quan hệ mật thiết và tác động lẫn nhau. + Khi cuộc nổi loạn nổ ra. xa rời đời sống nhân dân lao động.Mâu thuẫn này dẫn đến cái chết của VNT. Vũ Như Tô đã không nhận ra một thực tế tàn nhẫn. khổ cực. hoài bão lớn.kiến trúc sư thiên tài.Một nghệ sĩ . thuần túy muôn đời >< lợi ích trực tiếp. chỉ vẩy bút là chim hoa đã hiện lên trên mảnh lụa thần tình biến hóa như cảnh hóa công. nhân dân phải sống lầm than. nguy nga tráng lệ cho đất nước muôn đời. Bi kịch mâu thuẩn của Vũ chính là ở đó.người nghệ sĩ thiên tài bất hạnh . Tính cách. . khát vọng.Hồi V: + Ông không nghỉ việc mình xây Cửu Trùng Đài cho đất nước được xem là tội. đầy hoài bảo không thể thi thố tài năng của mình để đem cái đẹp cho đời trong một chế độ xã hội thối nát. . Nhân vật Vũ Như Tô . lý tưởng cao cả. . (thiên tài ngàn năm chưa dễ có một. kiên quyết không nhận xây đài cho vua Lê Tương Dực dù phải chết.Hoàn cảnh đất nước không cho phép VNT thực hiện khát vọng sáng tạo vĩ đại. → nhân vật bi kịch vừa mang trong mình những say mê. nóc vờn mây mà không hề sai một viên gạch nhỏ). chân chính đó. Nếu xuất phát từ lợi ích của nhân dân thì không thực hiện được giấc mơ nghệ thuật. trực tiếp của nhân dân mặc dù yêu nhân dân. Thực hiện ước mơ của mình. . luôn khát khao say mê sáng tạo cái đẹp.Tính cách. .

bắt bớ. + Tiếng kêu: "Ôi mộng lớn! Ôi Đan Thiềm! Ôi Cửu Trùng Đài!" → nổi đau bi tráng. thiêu hủy → bừng tỉnh. sáng suốt trong mọi trường hợp: + Khi biết chắc ước vọng CTĐ không thành. khẩn khoản. giết. kẻ cầm đầu phe nổi loạn. 3. Bao nhiêu tội tôi chịu hết nhưng xin tướng quân tha cho ông cả. đau đớn. Cửu Trùng Đài bị đạp phá.Đan Thiềm là người đam mê cái tài . Ông không thuật cao siêu. kinh hoàng ngữa mặt lên trời mà kêu. Diễn biến tâm trạng của Đan Thiềm + Lúc đầu: Đan Thiềm khuyên Vũ Như Tô ở lại. thúc dục VNT trốn nhưng VNT không tĩnh ngộ. vẫn cho mình là vô tội. Đến lúc "Có trốn cũng không được nữa" nàng khóc nói với Ngô Hạnh: "tướng quân nghe tôi.để trốn đi nếu không sẽ bị giết → vẫn tin việc mình làm là quang minh và sẽ thuyết phục được An Hòa Hầu. Nhân vật Đan Thiềm . + Sau: Đan Thiềm có thể quên mình để bảo vệ cái tài ấy (lớp VI) → Với tính cách như thế Đan Thiềm có được coi là tri kỉ của Vũ Như Tô. Nguyễn Vũ tự sát.cái tài sáng tạo ra cái đẹp. là âm hưởng chủ đạo của đoạn trích. và lợi ích thiết thực của nhân dân chưa uy quyền của y để thực hiện hoài bão của mình.Nếu như Vũ Như Tô đam mê sáng tạo đến mức không hề chú ý đến hoàn cảnh vây quanh mình thì Đan Thiềm luôn tĩnh táo. nên tập trung vào việc bảo vệ tính mạng cho VNT. thuyết như thế nào? phục ông xây dựng Cửu Trùng Đài. . b. Kim Phượng cùng đám cung nữ bị những kẻ nổi loạn nhục mạ. Cách giải quyết mâu thuẫn kịch của tác giả *Mâu thuẫn xã hội: Mâu thuẫn giải quyết dứt khoát theo Nhận xét về cách giải quyết mâu quan điểm của nhân dân: Lê Tương Dực bị Trịnh Duy Sản thuẫn của tác giả. → vẫn ảo tưởng. ông ấy là một người tài…" + Sau cùng biết không cứu nổi Vũ Như Tô: đau đớn buông lời vĩnh biệt: "ông cả! Đài lớn tan tành! Ông cả ơi! Xin ông cùng vĩnh biệt". trọng người tài và tôn trọng nghệ thuật. thuần túy của muôn đời đứng về phe Lê Tương Dực nhưng lại muốn mượn tiền bạc. vô tình đã Trang 177 . + Đến khi ông và Đan Thiềm bị bắt. * Mâu thuẫn trong con người VNT: Mâu thuẫn được giải quyết chưa dứt khoát: VNT đến lúc chết vẫn chưa nhận Mâu thuẫn giữa quan niệm nghệ ra sai lầm của mình.

dẫn dắt và đẩy xung đột kịch đến cao trào. Hướng dẫn tự học . miêu tả tâm trạng. Trang 178 . Đặc sắc nghệ thuật . Luyện tập 1. VNT có tội hay không có tội? VNT phải hay kẻ giết VNT phải? → chưa được tác giả giải quyết rách ròi. Tổng kết (ghi nhớ SGK). dứt khoát. Luyện tập 3. 5.Dùng ngôn ngữ. hành động của nhân vật để khắc họa tính cách. và giết VNT là quá tay và việc phá vỡ Cửu Trùng Đài là không nên.Chuẩn bị bài mới: Thực hành về việc sử dụng một số kiểu câu trong văn bản.được giải quyết dứt khoát. . III. có tính tổng hợp cao. tạm hoãn việc xây dựng Cửu Trùng Đài là đúng. gây nên nổi khổ của nhân dân. Củng cố 2. * Nhận xét: Việc giết Lê Tương Dực là đúng. 4. Điều đó được thể hiện như thế nào ở hồi cuối? Theo em nên giải quyết mâu thuẫn ấy như thế nào? Đặc sắc về nghệ thuật kịch của NHT được thể hiện qua đoạn trích.Ngôn ngữ kịch điêu luyện.Nắm vững những nội dung của bài và làm bài tập .

nhưng không nối tiếp ý và hướng triển khai ý của câu đi trước. chúng ta sẽ thực hành luyện tập về một số kiểu câu trong văn bản. tình cảm đến người nghe (người đọc).hành động .động từ bị động (bị. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong quá trình giao tiếp.Về kỹ năng: Biết phân tích. giáo án. cần phải có khả năng sử dụng đúng đắn. tiết hôm nay. sách giáo viên. thảo luận.Thay câu chủ động vào đoạn văn: Không sai.đối tượng của hành động. → Mô hình chung: Chủ thể hành động .Chuyển sang câu chủ động: Chưa có một người đàn bà nào yêu hắn cả. phải.Câu bị động: Hắn chưa được một người đàn bà nào yêu cả. Dùng kiểu câu bị động 1. Tiến trình lên lớp: 1.Nêu vấn đề. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: .Tuần 16: Tiết 64 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ CÂU TRONG VĂN BẢN A. củng cố.chủ thể hành động . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. giáo viên tổng kết. Bài tập 2: Câu bị động: Đời hắn chưa bao giờ được săn sóc bởi bàn Trang 179 . .… C. tài liệu tham khảo. gợi mở. Hoạt động của GV và HS Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. người nói (người viết) muốn truyền đạt nội dung tư tưởng. câu văn. Bài tập 1: . được. Nội dung cần đạt I. B. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . có hiệu quả nhất việc dùng từ ngữ. Để giúp chúng ta hiểu thêm một số kiến thức và kỹ năng về câu trong Tiếng Việt. → Mô hình chung: Đối tượng của hành động . phát vấn. lĩnh hội một số kiểu câu thường dùng. trả lời câu hỏi.… D.hành động. Vì thế cần viết kiểu câu bị động. Kiểm tra bài cũ: 3. biết lựa chọn kiểu câu thích hợp để sử dụng khi nói và viết. . 2. .…) .Về kiến thức: Củng cố và nâng cao thêm những hiểu biết về cấu tạo và cách sử dụng một số kiểu câu thường dùng trong văn bản Tiếng Việt.

. nghĩa là vẫn tiếp tục nói về đề tài "hắn". Bài tập 3: a. đời sống cảm xúc . .Vị trí: đầu câu. So sánh: . Dùng kiểu câu có khởi ngữ 1. đời sống cảm xúc (khởi ngữ ở câu sau).Câu có khởi nghĩa liên kết chặt chẽ hơn về ý so với câu đi trước nhờ sự đối lập giữa gạo và hành. Cho nên câu tiếp theo nói về mắt thì dùng từ "mắt" ở đầu câu để biểu hiện đề tài.Cấu tạo: cụm động từ Trang 180 . 3. Câu 2. (giữa đồng bào . 2. tay "đàn bà".Vị trí: ở đầu câu.người nghe và tôi . khởi ngữ: cảm giác.Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm. củng cố. → Chuyển sang câu không có khởi ngữ: Nhà Thị may lại còn hành. → Tác dụng: Tạo sự liên kết ý với câu đi trước. củng cố. b. Vì thế cách viết của Nam Cao là tối ưu. Bài tập 1 a. Bài tập 2: Phương án C là phương án tối ưu → Tác dụng tạo sự đối lập với câu trước. trước chủ ngữ . trong đó có dùng câu bị động. giáo viên tổng kết.Vị trí: phần in đậm ở đầu câu. tình tự.Tác dụng: Nêu một đề tài có quan hệ liên tưởng. Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. . b. III.Ngắt quãng câu sau khởi ngữ bằng dấu phẩy.Tác dụng: Nêu một quan hệ có đề tài với điều đã nói trong câu đi trước (thể hiện thông tin đã biết từ câu đi trước): tình yêu ghét.tôi).Hai câu tương đương về nghĩa cơ bản: cùng biểu hiện một sự việc. Bài tập 1: . Câu 2. giáo viên tổng kết. Câu có khởi ngữ: Hành thì nhà Thị may lại còn.người nói) với điều đã nói trong câu trước (đồng bào . Giải thích tác dụng của câu bị động đó (dựa vào ý có sự liên kết với câu đi trước) II. tạo sự thống nhất về đề tài. ý đẹp xấu (câu trước) → cảm giác. trước chủ ngữ ấy . do đó nhấn mạnh và khởi ngữ. Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. niềm vui buồn. . tự tình.Có ngắt quãng sau khởi ngữ bằng dấu phẩy. Dùng kiểu câu có trạng ngữ chỉ tình huống 1. Bài tập 3: Viết một đoạn văn về nhà văn Nam Cao. 3. Đề ngữ: Tự tôi .

Nhưng viết theo kiểu câu có trạng ngữ trước chủ ngữ thì câu nối tiếp về ý rõ ràng hơn. + Phương án D. câu có hai vế đều có chủ ngữ và vị ngữ.Hoàn thành bài tập trên lớp . 2. không phải thể hiện thông tin đã biết. Bài tập 3: a. cung biểu thị hoạt động của một chủ thể hành động Bà già kia. hoặc một thông tin không quan trọng. Trạng ngữ nằm đầu câu: Nhận được phiến trát của Sơn Hưng Tuyên đốc bộ đường. có trạng ngữ chỉ thời gian → sv 2 câu như xa cách nhau một quãng thời gian. bật cười. b. .kiểu câu có trạng ngữ tình huống là vì: + Phương án A.Thành phần chủ ngữ trong kiểu câu bị động. IV. thành phần khởi ngữ và thành phần chỉ tình huống đều chiếm vị trí đầu câu. + Phương án B. 3. lặp lại chủ ngữ không cần thiết gây cho câu văn ấn tượng nặng nề. Trang 181 ..Chuyển: Bà già kia thấy thị hỏi. Bài tập 2: .Chuẩn bị bài mới: Tình yêu và thù hận. đều là những cụm động từ.Vị trí trống.Các thành phần này thường thể hiện nội dung thông tin đã biết từ những câu đi trước. câu có một chủ ngữ và vị ngữ không tạo được mạch liên kết ý chặt chẽ với câu trước.Sử dụng các kiểu câu này có tác dụng liên kết ý. . Hướng dẫn tự học . Tác dụng: là không phải kiên kết văn bản. chọn phương án C . Tổng kết về việc sử dụng 3 kiểu câu trong văn bản. V. tạo mạch lạc cho văn bản. → câu có cấu tạo 2 vị ngữ. . mà là phân biệt tin thứ yếu ở đầu câu với tin quan trọng phần vị ngữ của câu.

+ Cũng cố và nắm vững kiến thức học trong nội dung đề cương ôn tập.Hai đứa trẻ (Thạch Lam) . . tài liệu tham khảo. giáo án. nắm được những nét cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng bài thơ. Kiểm tra bài cũ: 3.Toàn bộ chương trình học kỳ I đã học. . chân thành sâu sắc.Thuộc lòng từng bài thơ. 2.Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Chí Phèo (Nam Cao) II. gợi mở. Nội dung ôn tập 1.Lời thơ giản dị. Thơ: * Thương vợ (Trần Tế Xương) .Thương vợ (Trần Tế Xương) .Tự tình (Hồ Xuân Hương) .Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Về kiến thức: + Hướng dẫn học sinh tự ôn tập theo đề cương.Tình cảm yêu thương. . hình tượng.… C.Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) * Truyện: .… B. ngôn ngữ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phương pháp dạy học: . Phần tự luận: * Thơ: . trả lời câu hỏi. Đề cương ôn tập học kỳ I 1. Phần trắc nghiệm: . giàu đức hi sinh.Tuần 16: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP HỌC KỲ I A. tác phẩm.Về kỹ năng: Có khả năng phân tích văn học theo từng cấp độ: sự kiện. Tiến trình lên lớp: 1. . sách giáo viên.Hình ảnh người vợ tần tảo. * Tự tình (Hồ Xuân Hương) Trang 182 . quý trọng của nhà thơ đối với vợ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… D.

* Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) . thái độ vừa đau buồn vừa phẫn uất vươn lên trước duyên phận. * Hai đứa trẻ (Thạch Lam) . Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp.Tài năng truyện ngắn bậc thầy: xây dựng thành công nhân vật điển hình bất hủ. có giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo mới mẻ. đồng thời khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay trong khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình lẫn nhân tính.NC khái quát một hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam trước CM: một bộ phận lao động nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa. ngôn ngữ nghệ thuật đặc sắc. . sử dụng từ ngữ. * Chí Phèo (Nam Cao) . lưu manh hóa. khát vọng hạnh phúc trước cuộc đời. gieo vần độc đáo.Hình tượng nhân vật Huấn Cao: một con người tài hoa. nghệ thuật trần thuật linh hoạt tự nhiên mà vẫn nhất quán. có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang bất khuất. . quẩn quanh tăm tối ở phố huyện nghèo trước CMTT. nắm được cốt truyện của từng truyện ngắn. . .Nghệ thuật tả cảnh. chặt chẽ. 2.Tóm tắt.Tình yêu thiên nhiên đất nước.Truyện ngắn trữ tình có cốt truyện đơn giản.Nghệ thuật: xây dựng tình huống truyện độc đáo. Truyện * Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) . . Trang 183 .Cảnh sắc mùa thu đồng bằng Bắc Bộ đẹp và tĩnh lặng. nghệ thuật dựng cảnh.Tâm trạng. hiểu và phân tích được những vấn đề cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng truyện ngắn.Một kiệt tác của nền văn xuôi hiện đại. . khẳng định sự bất tử của cái đẹp và bộc lộ tấm lòng yêu nước thầm kín. sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình.Nghệ thuật độc đáo trong sử dụng từ ngữ và xây dựng hình ảnh. tâm trạng thời thế của tác giả. . tạo không khí cổ kính trang trọng. khắc họa tính cách nhan vật.Nhà văn đã thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía niềm xót thương đối với những kiếp người cơ cực. .Nhà văn kết án đanh thép cái xã hội tàn bạo phá cả thể xác và tâm hồn người nông dân lao động. . . Đồng thời là niềm trân trọng những ước mơ mong manh đổi đời tuy còn mơ hồ của họ.Khát vọng sống.

Trang 184 . Hướng dẫn tự học .III.Học sinh tự ôn tập theo hướng dẫn gợi ý của giáo viên.

Họ có vượt qua thù hận để đến với nhau hay không? Tại sao người ta vẫn thường nói rằng mối tình của Romeo và Juliet đã vượt qua thời đại của Sechxpia trở thành bất tử trong mọi thời đại? Tất cả những điều này sẽ được lí giải khi chúng ta tìm hiểu đoạn trích Tình yêu và thù hận.Tuần 17: Tiết 65. trong một gia đình buôn bán. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .14 tuổi phải nghỉ học. 154 bài xônê. Phương pháp dạy học: . nhắc vở.Về kỹ năng: B. 66 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN (Trích Rô-mê-ô và Ju-li-et) U. Tác giả: .Nêu vấn đề. . hài kịch và kịch Trang 185 . 21 tuổi lên Luân Đôn kiếm sống. phát vấn. sau đó tiến kéo màn. . gợi mở. Nhưng trong thời phục hưng.Về kiến thức: .Hãy nêu một vài nét về Sếch-xpia? Nội dung cần đạt I. Kiểm tra bài cũ: Hãy nêu mâu thuẫn xung đột cơ bản trong đoạn trích "Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài" của Nguyễn Huy Tưởng? 3. Tìm hiểu chung 1.Ông để lại một kho tàng văn học đồ sộ: 2 tập thơ tình. 37 vở kịch (gồm: bi kịch. Tiến trình lên lớp: 1. tình yêu ấy lại được đại thi hào Sếch-xpia miêu tả trong mối quan hệ với thù hận qua câu chuyện về mối tình bất hủ của Rô-mê-ô và Juliet. Sếch-xpia A. sinh tại thị trấn xtơ-retphớt ôn ê-von thuộc miền tây Nam nước Anh. tài liệu tham khảo.Là người thông minh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sách giáo viên.Uyliam Sếch-xpia (1564-1616). giáo án. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. thảo luận.… D. rồi làm diễn viên và cuối cùng trở thành nhà soạn kịch nổi tiếng. Vào bài mới: Lời vào bài: Tình yêu vốn là đề tài muôn thủa của nghệ thuật. Lúc đầu làm người giữ ngựa. . .… C.Học sinh: Đọc phần tiểu dẫn. sớm tiếp thu nền văn học cổ đại Hy Lạp và đặc biệt rất say mê kịch. Hoạt động của GV và HS * Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu chung về văn bản: . trả lời câu hỏi.

.Hãy nêu chủ đề tác phẩm? .hiểu văn bản 1. b. 2. cảnh 2 của vở kịch "Rô-me-ô và Ju-li-et". Đoạn trích: "Tình yêu và thù hận": . + Về mặt hình thức là các độc thoại. Tác phẩm gồm 5 hồi bằng thơ.2 nhân vật: Rô-me-ô và Ju-li-et.Học sinh: Đọc đoạn trích (hoặc xem đoạn trích qua phương tiện trực quan). Xuất xứ Đây là vở kịch nổi tiếng của Sếch-xpia. . . Ông được coi là tài năng xuất chúng. + Hãy xác định vị trí của đoạn trích? + Đại ý của đoạn trích là gì? * Hoạt động 2: Định hướng học sinh khám phá.6 lời thoại đầu nhân vật không đối thoại với nhau.Đại ý: Đoạn trích tập trung diễn tả đoạn đầu của mối tình giữa Rô-me-ô và Ju-li-et với những cảm xúc đắm say. được viết vào khoảng 1594-1595. + Xuất hiện tính đối thoại nên làm cho lời văn thêm sinh động. II. 2. dòng họ. cho dù trong lời thoại họ có nhắc đến tên nhau.Đoạn trích có 16 lời thoại. Đồng thời Sếch-xpia cực lực tố cáo. 6 lời thoại đầu có gì đặc biệt với những lời thoại sau? + Em có nhận xét gì về hình thức của các lời thoại? (Độc thoại: nói 1 mình tự nói với chính mình) (Độc thoại nội tâm: nhân vật nói ra thành tiếng những suy nghĩ của mình về một đối tượng. các sáng tác của ông đều được coi là những kiệt tác của nhân loại. tác giả đồng tình. xen lẫn văn xuôi. .Xác định số nhân vật và lời thoại trong đoạn trích? . hay một hiện tượng nào đó đang ám ảnh mình. tìm hiểu văn bản? . Tâm trạng của Rô-me-ô và Ju-li-et: Trang 186 .10 lời thoại sau mang hình thức đối thoại: giữa Rô-me-ô và Ju-li-et.. có 16 lời thoại. 3.  Nhà thơ. + Vì là độc thoại nội tâm → chứa đựng cảm xúc yêu thương. Đọc . Nhân vật nói một mình và chỉ để cho một mình mình nghe) + Việc sử dụng các hình thức ấy có lịch sử) . Vở kịch: "Rô-me-ô và Ju-li-et": a. nhà viết kịch thiên tài của nước Anh thời kỳ phục hưng. Nhân danh chủ nghĩa nhân văn. tàn ác của lễ giáo phong kiến. lên án những tục lệ giả man. Đó là mối hận thù giữa hai gia đình.Vị trí: "Tình yêu và thù hận" trích hồi II. đằm thắm. Không có xung đột trực tiếp xảy ra nhưng lấp ló sau những lời tỏ tình say đắm của đôi trẻ là bóng dáng của thế lực thù địch với hạnh phúc của họ. Hình thức các lời thoại: . Chủ đề: Tác phẩm là bản tình ca say đắm bất khuất. Nhưng đây là tiếng lòng của nhân vật → các độc thoại nội tâm. chân thành. ca ngợi mối tình tuyệt đẹp giữa Rô-me-ô và Ju-li-et. Tóm tắt vở kịch: (Xem SGK) c.Tóm tắt nội dung vở kịch.Vở kịch được sáng tác vào thời gian nào? .Con người và sáng tác của ông đều thấm đẫm tinh thần nhân văn.

Ju-li-et cũng nhận thức được mối thù của hai dòng họ. và em a. (lời thoại 9) "Tôi vượt được tường này là nhờ đôi cánh nhẹ nhàng của tình yêu. hoặc nếu không thì chàng hãy thề là yêu em đi.Bối cảnh cuộc gặp gỡ: đêm khuya. giả dối mà cách nói rất chân thành xuất phát từ tình yêu nồng thắm của Rô-me-ô . vì nó là kẻ thù của em". tâm trạng của Rô-me-ô như thế nào? + Tìm các hình ảnh so sánh được Rô-me-ô sử dụng để ví với vẻ đẹp của Juliet? + Em có nhận xét gì về hình thức so sánh liên tưởng trong lời thoại đầu tiên này của nhân vật? + Dưới con mắt say đắm của Rô-meô. là mặt trời.Thổ lộ tình yêu một cách trực tiếp không ngại ngùng. . b. đối đáp xuất hiện) Sau giây phút gặp gỡ thần tiên trong dạ hội hóa trang tại nhà Ca-piu-let. .  Những suy nghĩ và hành động của Rô-me-ô hoàn toàn phù hợp với tâm lý của người đang yêu. Tình yêu bất chấp thù hận: .Khi Ju-li-et xuất hiện trên cửa sổ. mắt nàng là 2 ngôi sao đẹp nhất bầu trời. "Em chẳng đời nào Trang 187 .Nàng mang vẻ đẹp lộng lẫy. choáng gợp trước vẻ đẹp của nàng: + Các hình ảnh so sánh: So sánh tương đồng: Ju-li-et là vầng dương. cái gì mà tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm…" + Ju-li-et có nhận thức được mối thù của hai dòng họ không? + Ju-li-et băn khoăn. mấy bức tường đá ngăn sao được tình yêu. Vẻ đẹp đôi gò má nàng sẽ làm cho các vì tinh tú phải hổ người. . Tâm trạng Rô-me-ô: . nổi lo vẫn lóe lên trong đầu Ju-li-et. So sánh tương phản: Vẻ đẹp của nàng khiến Hằng Nga đố kị. . . trèo lên tường cao. .Khi thấy Juliet xuất hiện trên cửa sổ.Chàng bất chấp nguy hiểm. "họ mà bắt gặp anh". nhợt nhạt. .Bất ngờ khi thấy có người đang nhìn mình và nghe mình thổ lộ. các nhân vật nói cho nhau nghe.Mặc dù vậy. cho tình yêu của 2 người. héo hon. chàng Rô-me-ô! Sao chàng lại là Rô-me-ô nhỉ? Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi. Tính chất hỏi đáp. tâm trạng rối bời trước hoàn cảnh éo le: + Mối thù hai dòng họ. day dứt vì điều gì? Hãy tìm những lời thoại thể hiện tâm trạng ấy? DC: "Ôi Rô-me-ô. + Không biết Rô-me-ô có thực sự yêu mình không.tác dụng gì? (Đối thoại: Các lời thoại hướng vào nhau. "Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi".Tính chất thù hận của 2 dòng họ được phản ánh qua lời thoại + 5 lần Ju-li-et nhắc tới: "Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi". chàng đã trở lại nhà Ca-piulet. → Cách so sánh không mang tính khuôn sáo. Rô-me-ô sửng sờ.Chàng sẵn sàng từ bỏ tên họ mình nếu như cái tên đó hiện lên sự thù hận cản trở tình yêu của hai người. day dứt. Juliet hiện lên như thế nào? . Rô-me-ô đã nghĩ đến điều gì? "Tôi thù ghét cái tên tôi. tình yêu bùng lên mảnh liệt trong tâm hồn Rô-me-ô nên giữa đêm khuya hôm đó. trăng sáng . Tâm trạng Ju-li-et: . 3.Băn khoăn. rực rỡ "một nàng tiên lộng lẫy tỏa ánh hào quang… như một sứ giả nhà trời có cánh". vượt tường cao và nơi "tử địa" để được gặp Ju-li-et.  Diễn biến nội tâm của Ju-li-et phức tạp nhưng phù hợp với tâm lý của người đang yêu. Lo cho Rô-me-ô. . "nơi tử địa". đối diện phòng ngủ của Juliet để chờ nàng xuất hiện.Nhưng lại cảm thấy phấn chấn khi biết đó là Rô-me-ô.Khi biết được những trăn trở của Ju-li-et.

tính biểu cảm cao của lời + Vẻ đẹp nghệ thuật viết kịch của văn (giàu cảm xúc.Luyện tập 1.SGK III.sẽ không còn là con cháu nhà Ca-piulet nữa" . Điều mà Ju-li-et cần là tình yêu chân thực của Rô-me-ô và tinh yêu Rô-me-ô dành cho nàng là tất cả. cho nên. → chất thơ của Sếch-xpia trong đoạn này? đoạn kịch này.Điều Rô-me-ô lo sợ không phải là thù hận giữa hai dòng họ mà không chiếm được tình yêu của Ju-li-et. "Chẳng phải Rôme-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu" . khi biết và hành động Rô-me-ô đến với mình bằng tình yêu thì mọi nghi ngại không còn. vừa lo cho người mình yêu. đáng để nhóm: người ta hi sinh vì nó.  Cả hai đều ý thức được sự thù hận đó. khoét sâu hận thù mà để vượt lên trên thù hận. rất khó trèo qua. Tổng kết: Ghi nhớ .Thái độ của các nhân vật về thù hận giữa 2 dòng họ: + Ju-li-et: Vừa lo cho mình. bất chấp thù hận để khẳng định quyết tâm xây dựng hạnh phúc của hai người. + Rô-me-ô: Sẵn sàng từ bỏ dòng họ mình. + Bi kịch Rô-me-ô và Ju-li-et có ý . → tinh thần ca ngợi tình yêu tự do . ngôn ngữ cường điệu). nếu anh bị họ hàng nhà em bắt gặp nơi đây. về cách giải quyết quan hệ này trên một bình diện xã hội rộng lớn. thì xã Trang 188 .Tìm những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et diễn ra trong bối cảnh 2 dòng họ thù địch.Thái độ của 2 nhân vật trước mối hận thù của hai dòng họ như thế nào? (Lời thoại 12): "Anh làm thế nào tới được chốn này… tường này cao. . sợ nàng nhìn mình bằng ánh mắt của sự thù hận. Em hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng hận thù của 2 dòng họ nữa đâu" muốn họ bắt anh nơi đây". Điều này phản ánh sự chín chắn trong suy tư của nàng. dũng cảm đến với tình yêu. 4. Nếu tình yêu không thể sống chung với thù hận. không có được tình yêu của nhau. + Tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et .Tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et trong đoạn trích "Tình * Hoạt động 3: Học sinh thảo luận yêu và thù hận" cho thấy tình yêu là thứ đáng sống. "Tôi thù ghét cái tên tôi"." "Ánh mắt em còn nguy hiểm cho tôi hơn hai chục ngàn lưỡi kiếm của họ. song nỗi lo chung của hai người là: không được yêu nhau.Đặc điểm kịch của Sếch-xpia thể hiện trong đoạn trích: trong đoạn trích "Tình yêu và thù hận" tính ước lệ của lời thoại (độc thoại nhưng vẫn mang tính có ý nghĩa gì? giao tiếp. Sự xuất hiện cảm thức về bức tường cản trở là có thật. hình ảnh bóng bẩy). băn khoăn cũng chấm dứt. nều thù hận sẽ giết chết tình yêu. song đây không phải là sự tính toán thiệt hơn. Nỗi lo kèm theo sự ái ngại về hoàn cảnh. + 3 lần Rô-me-ô nhắc đến: "Từ nay tôi sẽ không bao giờ là Rô-me-ô".Cái chết bi thương của mối tình Rô-me-ô và Ju-li-et nghĩa gì trong cuộc sống hôm nay? trong kịch của Sếch-xpia gợi ra vấn đề về quan niệm tình yêu và thù hận. Họ nhắc tới hận thù không nhằm khơi dậy.Tính chất thù hận của hai dòng họ được phản ánh qua những lời thoại nào? . Cũng cố .Câu hỏi thảo luận: bất chấp thù hận của nhà văn Sếch-xpia. và nơi tử địa anh biết mình là ai rồi đấy.

Theo em xung đột cơ bản trong đoạn trích này có phải là xung đột giữa tình yêu và thù hận hay không? Hãy lí giải điều đó? .Tính chất bi kịch của mối tình hai người: + Chổ Rô-me-ô đứng để thổ lộ tình yêu là trên bứt tường rào xung quanh nhà Ju-li-et. 2. . Trang 189 . tuy có các bức tường của căn phòng che chở nhưng đó cũng là bức tường của sự ràng buộc của vòng lễ giáo. + Chổ Ju-li-et đứng là nơi cửa sổ căn phòng riêng của nàng. song không phải là động lực chi phối.Đoạn trích này thể hiện quyết tâm đến với tình yêu của hai nhân vật. Tuy nhiên. vậy tính chất bi kịch của mối tình giữa Rô-meô và Ju-li-et trong đoạn trích thể hiện ở đâu? hội con người hôm nay cần phải cảnh giác và biết vượt qua thù hận vì một tương lai tốt đẹp.* Hoạt động 4: Luyện tập . 3.Trong đoạn vở Rô-me-ô và Ju-li-et. điều khiển hành động của nhân vật. Luyện tập * Gợi ý: . đây là một vỡ kịch. Hướng dẫn tự học. Nghĩa là một thế lực hận thù có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của Rô-me-ô. thù hận không xuất hiện như một thế lực cản trở tình yêu. xung đột cơ bản là xung đột giữa tình yêu và thù hận. Thù hận chỉ xuất hiện qua suy nghĩ của nhân vật. Tuy nhiên trong đoạn trích này.

1940). Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: hướng dẫn học sinh I. Phan Bội Châu là một trong những nhà nho Việt Nam đầu tiên nuôi ý tưởng đi tìm một con đường cứu nước mới.hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. sự nghiệp cách mạng. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. thể loại và ngôn ngữ. . Tiến trình lên lớp: 1. Tìm hiểu chung tìm hiểu phần tiểu dẫn: 1. tài liệu tham khảo. lãnh tụ của nghiệp văn chương của Phan Bội các phong trào Duy Tân. + Biết cách đọc . + Thấy được những nét đặc sắc về nghệ thuật và nhất là giọng thơ tâm huyết sôi sục của Phan Bội Châu.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ VN từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết sự giống nhau và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. biệt hiệu chính là Sào tiểu dẫn và những nét chính về con Nam. những phong trào yêu nước mới xuất hiện. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình.Tuần 20: Tiết 73 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG (Xuất dương khi lưu biệt) Phan Bội Châu A. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Tuy nhiên nhiệt huyết cứu nước đã đốt cháy ngọn lửa văn chương tạo nên thơ văn tuyên truyền vận động cách mạng với cảm xúc cuồn cuộn. Đông Du. phong trào Cần Vương chống Pháp thất bại. diễn giảng. Tác giả: Giáo viên yêu cầu học sinh đọc phần . quê Nam Đàn. Phan Bội Châu không có ý định xây dựng cho mình sự nghiệp văn chương mà dùng văn chương làm phương tiện phục vụ cho sự nghiệp cách mạng. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Phan Bội Châu (1867 .Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được vẽ đẹp lãng mạn.Là nhân vật lịch sử kiệt xuất đầu thế kỉ XX. tư tưởng tiến bộ và giá trị nghệ thuật cao. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.… D. B. thiết kế bài học. 3. sách giáo viên. cảm hứng. Việt Nam quang phục Trang 190 . Lưu biệt khi xuất dương là một trong những bài thơ tiêu biểu cho loại thơ này. sự . hào hùng của nhà chí sĩ cách mạng đầu thế kỷ XX. Vào bài mới: Lời vào bài: Cuối thế kỷ XIX.… C. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. người. Cũng như Bác Hồ sau này. Nghệ An.

 Khẳng định một lẻ sống cao đẹp. Tình hình chính trị hết sức đen tối. một tư thế khỏe khoắn.Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Thời cuộc thay đổi đòi hỏi phong trào giải phóng dân tộc phải có một hướng đi mới theo lối dân chủ tư sản đầu tiên ở nước ta. Trang 191 . sống cho phi thường.… 2.Là một nhà văn. II. Hai câu đề: Chí làm trai. Chủ đề: Bài thơ thể hiện ý chí. .Phân tích hai câu đề? hội. khát vọng ra đi cứu nước của nhà cách mạng. Đọc và giải thích từ khó 2. Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật bài thơ a.Hoàn cảnh riêng: Phan Bội Châu sáng tác bài thơ này sau khi quyết định lên đường sang Nhật Bản. b. hiển hách phải xoay chuyển trời đất chứ không để đất trời xoay chuyển → bản lĩnh không chịu khuất phục trước số phận. → một chí sĩ có tấm lòng yêu nước và khát vọng cứu nước nồng cháy.hiểu văn bản 1. Ngục trung thư. .Phan Bội Châu là người đã thành lập ra những tổ chức nào? .Hoàn cảnh chung: Bài thơ ra đời trong một hoàn cảnh lịch sử có ý nghĩa: Phong trào Cần Vương chống Pháp thất bại. báo hiệu sự bế tắc của con đường cứu nước theo tư tưởng phong kiến do các sĩ phu lãnh đạo.Theo Phan Bội Châu: làm trai phải làm nên chuyện lạ. . lưu danh thiên cổ.Bài thơ được viết khi nào? Chủ trương hoạt động của phong trào Đông Du. . Phan Bội Châu niên biểu.Giáo viên chỉ định học sinh trình bày và chốt ý: Đây là sáng tác khởi đầu của một giai đoạn hoạt động cách mạng khá thành công và hào hứng của tác giả.Tác phẩm làm theo thể loại nào. .Em có nhận xét gì về thơ văn của Phan Bội Châu? . hoài bão. Đọc . thách thức với càn khôn. Bài thơ: a. Hoàn cảnh sáng tác: . Thể loại: Viết bằng chữ Hán theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. . kẻ làm trai phải nên công danh sự nghiệp có ích cho dân. Muốn thế. Viết về đề tài gì? . ngang tàn. Việt Nam vong quốc sử. trước hoàn cảnh. Qua đó thể hiện tấm lòng yêu nước của tác giả. ngạo nghễ. Trùng Quang tâm sử.Châu thông qua hệ thống câu hỏi gợi mở: . c.Chí làm trai: lý tưởng trong thời phong kiến. phải tìm đến những đất nước đã duy tân để học tập và quốc gia mà họ hướng đến là Nhật Bản. Văn thơ của ông viết ra chủ yếu nhằm mục đích tuyên truyền cổ động cách mạng với bầu nhiệt huyết sôi sục cuồn cuộn. .Mục đích sáng tác của Phan Bội Châu là gì? . . nhà thơ lớn của dân tộc.Tác phẩm tiêu biểu: Hải ngoại huyết thư.

III. . sôi sục lên đường của nhà thơ. . trách nhiệm của tác giả như thế nào? .Ngã (tớ. . đĩnh đặc hào hùng. Hai câu luận: Thái độ của tác giả trước tình cảnh đất nước. Cũng cố: Bài thơ nhỏ nhưng lại thể hiện một tư tưởng lớn.Hình ảnh nhân vật trữ tình hiện lên mong muốn gì của tác giả. lòng quyết tâm sắt đá ra đi tìm đường cứu nước. "Xuất dương lưu biệt" mang âm điệu anh hùng ca. khẳng định ý chí sắt thép của những con người không cam sống cuộc đời nô lệ. bản dịch thơ chưa diễn tả được làm mất lên cái thế trào lên của buổi lên đường.Qua hai câu thực cho thấy ý thức. thực chất là câu khẳng định một khát vọng sống hiển hách đem hết tài năng chí khí cống hiến cho đời. .Khát vọng và tư thế lên đường của nhà thơ thể hiện như thế nào qua hai câu kết? Câu 8. Vẫn là thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. c. d. nỗi đau xót đốt cháy tâm can nhà thơ.Thái độ của tác giả như thế nào trước tình cảnh đất nước? Câu 6. . tôi): Cái tôi cá nhân nhà thơ đầy tinh thần trách nhiệm trước cuộc đời. . bản dịch thơ chưa diễn tả được cường độ. Luyện tập 1.. quyết đi tìm đường cứu nước. Hai câu kết: Khát vọng và tư thế hăm hở. → ý tưởng mang sắc thái mới của thời đại.Câu 5: nỗi nhục mất nước. và ý thức trách nhiệm của bản thân đối với đất nước. băng chữ Hán.Câu 6: Ý tưởng từ bỏ sách thánh hiền vì sách vở chẳng có ích gì trong buổi nước mất nhà tan. Tổng kết a.Học sinh làm việc theo nhóm từng bàn. Tổng kết? b. Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi: → Hình ảnh thơ lãng mạn. Thể hiện một chí lớn phi thường: không cam tâm làm nô lệ.Câu 4: hình thức câu nghi vấn. chứa chan tình yêu nước và quyết tâm lên đường cứu nước. Bộc lộ tấm lòng yêu nước cháy bỏng của nhà thơ.  Cách nói táo bạo. mạnh mẽ lôi cuốn. Hai câu thực: Ý thức trách nhiệm của tác giả trước cuộc đời (Triển khai cụ thể về ý tưởng chí làm trai) . Giọng thơ trang nghiêm. Nguyện trục đường phong Đông hải khứ: → Khát vọng mãnh liệt. đầy khí phách thể hiện quan điểm chết vinh hơn sống nhục. b. Tác Trang 192 .Giáo viên chỉ định học sinh trình bày.  Thể hiện sự tự tin bản lĩnh. kì vĩ và hào hùng thể hiện lòng hăm hở tự tin khi xuất dương cứu nước. thái độ quyết liệt của nhân vật trữ tình. c. 3. . Không phải là khẩu khí mà là sự thật lịch sử đã xác nhận Phan Bội Châu đã sống và hành động như thơ ông đã viết ra.

.Học thuộc lòng bài thơ. Luyện tập 3.Vì sao bài thơ có sức lôi cuốn mạnh mẽ đối với thế hệ thanh niên yêu nước đầu thế kỷ XX.Chuẩn bị bài mới: Nghĩa của câu.phẩm ra đời trong hoàn cảnh đất nước bị xâm lược nhưng vẫn có giá trị với thanh niên ngày nay trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. . Hướng dẫn tự học . Trang 193 . 2.

. Cặp câu "b" và "b1": . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Câu là một đơn vị ngữ pháp có cấu trúc phức tạp và sự phân loại phong phú dựa vào những tiêu chí khác nhau. chúng ta thường nói (viết) thành câu.… C. sự đánh giá của người nói (viết) với sự vật hoặc với người nghe (đọc). Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói hay viết. chúng ta sẽ tìm hiểu một cách thấu đáo về nghĩa của câu. Cặp câu "a" và "á": . Vì vậy người ta chia làm hai thành phần nghĩa của câu: nghĩa sự vật và nghĩa tình thái.Khác nhau: + Câu "a" kèm theo sự đánh giá chưa chắc chắn về sự việc (bởi từ "hình như"). Kiểm tra bài cũ: 3. có thể bày tỏ thái độ. Tiết học hôm nay.… D. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Nghĩa của câu là nội dung thông tin mà câu biểu đạt. thiết kế bài học.Tuần 20: Tiết 74 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . B. b. Tiến trình lên lớp: 1.Giống nhau: + Cùng đề cập đến sự việc "người ta cũng bằng lòng". có thể thông báo sự vật. + Câu "á" đề cập đến sự việc như nó đã xảy ra. Tìm hiểu ngữ liệu: a. Hoạt động của GV và HS Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích các ngữ liệu trong mục này. . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. (sự việc có nhiều khả năng xảy ra) Trang 194 . Hai thành phần nghĩa của câu 1. sách giáo viên. .Về kiến thức: Hiểu được các thành phần ngữ nghĩa của câu.Giống nhau: Cả hai câu đều đề cập đến cùng một sự việc: Chí Phèo từng có thời "ao ước một gia đình nho nhỏ". tài liệu tham khảo. Nội dung cần đạt I. Mỗi câu đều có nghĩa. diễn giảng.Khác nhau: + Câu "b": thể hiện sự đánh giá chủ quan của người nói về kết quả sự việc.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản.

sự việc thường được biểu hiện trong + Sự việc biểu hiện trạng thái. Có tạo nên nghĩa sự việc của câu? trường hợp câu chỉ có nghĩa tình thái.Một số loại sự việc phổ biến tạo nên nghĩa của câu: biết: Thế nào là nghĩa sự việc? Nghĩa + Sự việc biểu hiện hành động. (trời xanh nguyên nhân. đó là khi câu chỉ cấu . Trang 195 . nghĩa miêu tả. tiền.+ Câu "b1": chỉ đơn thuần đề cập đến sự việc.Trong mỗi câu. Luyện tập + Có thể thêm bộ phận thứ 3: nơi 1. Ngay cả những câu Trong thực tế khách quan. + Ở vị trí động từ tồn tại. gạo. em hãy cho . còn. câu như thế nào? + Tư thế. mục đích… ngắt.Sự việc là những hiện tượng.Câu 1: diễn sự việc trạng thái tả hai sự việc (ao thu lạnh.Ở sự việc tồn tại. sự đánh giá của người nói đối với sự việc đó. so . sự tạo bắng từ cảm thán. Nghĩa sự việc: thời gian. 2. + Sự vật tồn tại (khách. mây lơ lửng) Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài . trạng ngữ.Ở sự việc quan hệ thì có nhiều loại . không gian hay những quan .Câu 4: một sự việc (lá đưa nhanh) sánh (tương đồng hay tương phản).Khái niệm: Nghĩa sự việc của câu là thành phần nghĩa hệ giữa các sự vật… ứng với sự việc mà câu đề cập đến. Nhưng nghĩa tình thái có thể biểu hiện riêng rẽ và Sự việc là gì? tường minh bằng các từ ngữ tình thái. .Qua việc tìm hiểu ngữ liệu. Hai thành phần nghĩa của câu . . Củng cố chốn hay thời gian tồn tại (trong nhà 2. nghĩa mệnh đề): là nghĩa đề cập đến một sự việc hay nhiều sự việc. * Bài 1: Phân tích nghĩa sự việc ở từng câu trong bài thơ. chúng . động từ hay tính từ miêu tả cách thức nước trong) tồn tại (Ngoài song thỏ thẻ oanh vàng) . Luyện tập có khách).Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: ta có nhận xét gì về nghĩa của câu. * Lưu ý: + Sự tồn tại . . tính chất.Qua phân tích ngữ liệu. + Nghĩa hình thái (nghĩa biểu thị tình cảm): là sự bày tỏ thái độ. 2 thành phần nghĩa này hòa quyện với nhau. những hoạt động (ở trạng thái * VD (SGK) động hoặc tĩnh) có diễn biến trong II.Nghĩa sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữ + Động từ tồn tại (có.Câu 5: hai sự việc: đặc điểm. thành phần phụ khác. khởi ngữ và một số hết…). sở hữu. có những không có từ ngữ riêng thể hiện nghĩa tình thái thì tình thái loại sự việc phổ biến nào tác động và vẫn tồn tại trong câu (tình thái khách quan trung hòa).Câu 3: một sự việc (sóng gợn) quá trình.SGK) tử. Tổng kết (ghi nhớ .… trạng thái. kiện. có thể câu chỉ có + Quan hệ. quan hệ như đồng nhất. đặc điểm: khách vắng. có thể là .Câu 2: một sự đặc điểm việc (thuyền bé) quá trình. + Nghĩa sự việc (nghĩa biểu thị thông tin. ông. mất. đóng vai trò chủ ngữ. . tôi…) IV. vị ngữ. đệ III. hai bộ phận: . đặc điểm.Câu 6: hai sự việc (trạng thái.

Câu b: + Nghĩa sự việc: Quản ngục nghĩ về việc chọn nghề của mình và thầy thơ lại.tập ngõ trúc quanh co) . nhưng chỉ thực ở một phương diện nào đó (kể). → Thái độ phỏng đoán chưa chắc chắn (từ "dễ" = có lẻ. + Nghĩa tình thái: sự công nhận sự đánh giá là có thực (thể hiện ở các từ thực).Câu 8: một sự việc (cá đớp) * Bài 2: Tách nghĩa tình thái và nghĩa sự việc trong các câu: . buông cần) hành động .Học sinh làm bài tập theo hướng dẫn.Câu c: Câu này có hai sự việc và hai tình thái: + Sự việc thứ nhất: họ cũng phân vân như mình.Chuẩn bị bài mới: Hầu trời Trang 196 . + Nghĩa tình thái thể hiện một phỏng đoán mới chỉ mới là khả năng. chứ chưa hoàn toàn chắc chắn về việc chọn nhầm nghề.Câu 7: hai sự việc (tư thế tựa gối. . + Sự việc thứ 2: mình cũng không biết rõ con gái mình có hư hay không → người nói nhấn mạnh bằng 3 từ tình thái "đến chính ngay mình" 3.Câu a: + Nghĩa sự việc: nói về Xuân. Hướng dẫn tự học . . còn ở phương diện khác thì là điều đáng sợ. . hình như…).

tài liệu tham khảo. Giấc mộng lớn.Tác phẩm gồm có: Giấc mộng con.Tinh thông Hán học. sự nghiệp văn chương của Tản Đà thông qua phần tiểu dẫn trong sách giáo khoa. Tản Đà được cung kính đặt ở trang đầu. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . tỉnh Sơn Tây (nay Hà Nội) . cảm hứng. Là thi sĩ tài ba. phong tình tài hoa. cái ngông) và những dấu hiệu đổi mới theo hiện đại thơ ca Việt Nam vào đầu những năm 20 của thế kỷ XX (thể thơ. Tản Đà được cung kính Hoạt động của GV và HS Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn: Gv yêu cầu học sinh đọc phần tiểu dẫn và tóm tắt những nét chính về con người.Tuần 20: Tiết 75 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: HẦU TRỜI Tản Đà A. Khối tình con. ngôn ngữ). Tác giả . + Thấy được giá trị nghệ thuật đặc sắc của bài thơ.Gv chỉ định hs trình bày và chốt ý Nội dung cần đạt I/ Tìm hiểu chung 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Là con người của hai thế kỉ về cả học vấn. ý thức về cái tôi.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được tâm hồn lãng mạn độc đáo của thi sĩ Tàn Đà (tư tưởng thoát li. . . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Thơ văn Tản Đà có thể xem là gạch nối giữa hai thời đại văn học: trung đại và hiện đại.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ B. . tên tuổi chói sáng trên thi đàn Việt Nam những năm hai mươi của thế kỉ này… . huyện Bất Bạt.Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. sự nghiệp thơ văn. Tản Đà. thiết kế bài học.Tản Đà (1889 .… D.… → Cái tôi lãng mạn bay bổng là Trang 197 . quê làng Khê Thượng. Tản Đà chưa phải là nhà thơ mới. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong thi nhân Việt Nam (Hoài Thanh – Hoài Chân) một cuốn sách được coi là “bảo tàng” của thơ mới. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Quan niệm về chí làm trai của PBC có gì mới mẻ so với trước? Thái độ của PBC về nền học vấn cũ? Nguyên nhân của thái độ ấy? 3. . sách giáo viên. diễn giảng. Tiến trình lên lớp: 1.1939).… C. lối sống. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.

Tìm bố cục bài thơ và nêu rõ các ý lên đọc thơ “Hầu trời” trong từng phần. Bài thơ “Hầu trời” cảnh sáng tác và bố cục của bài thơ a. Đọc – hiểu văn bản chi tiết và xâu chuỗi thành sơ đồ 1. thơ. buồn nhiều mà vẫn gắn bó với quê hương đất nước. Kết cấu bài thơ . rõ ràng. Hoạt động 3: Học sinh đọc.Không gian và cảnh vật hiện lên rất sang trọng. vừa hào hứng. Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh 3. .Được trời mời lên đọc thơ không phải ai cũng được → Trang 198 . Chủ đề: Hãy xác định chủ đề bài thơ Đây là một bài thơ tự sự thể hiện cái tôi cá nhân phóng túng.Đoạn 2: Tiếp đến câu 86 (Sông Đà… Việt): Kể về cuộc . lúc khuya → không ngủ được → thức dậy → buồn đun nước uống và ngâm văn → ngắm trăng → chợt hai cô tiên xuất hiện → nêu lí đo → đưa lên trời được đón tiếp trọng vọng. sôi nổi. c. ở hạ giới.Bài thơ có kết cấu như một câu chuyện kể về một giấc mơ. tự ý thức về tài năng.hồn thơ Tản Đà: đằm thắm. giá trị đích thực của mình giữa cuộc đời đầy rẫy những bất công đen tối của xã hội thực dân phong kiến Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX.Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn 2 . . .Em có nhận xét gì về bố cục bài đọc thơ cho trời và chư tiên nghe.Đoạn 1: Từ câu 1 – 20: Kể lí do cùng thời điểm được .Đoạn 3: Tiếp đến câu 98: Lời tâm tình với trời về tình Hs làm việc cá nhân và trình bày cảnh khốn khó của nghề viết văn và thực hành thiên lương trước lớp. Cách vào đề độc đáo của bài thơ chuyện Chuyện kể về một giấc mơ – điều không có thực dường Học sinh làm việc cá nhân và trình như lại được tác giả khẳng định có thật hoàn toàn → gây bày trước lớp.Đoạn 4 (còn lại): Phút chia li đầy xúc động giữa nhà thơ mạch lạc. tán thưởng → trời hỏi danh tính → kể lể tình cảnh. tìm các II. một mối nghi vấn gợi trí tò mò làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn → cách vào chuyện độc đáo có duyên. b.Bài thơ được viết trong khoảng Bài thơ ra đời vào những năm đầu của thế kỉ XX của chế thời gian nào? Xuất xứ độ thực dân nữa phong kiến. Được in trong tập “Còn chơi” Gọi hs đọc bài thơ (lưu ý giọng đọc: (1921) vừa hóm hĩnh. Đó là đêm trăng sáng. thiết tha. kể theo trình tự thời với trời và chư tiên. quý sĩ phái . Hoàn cảnh sáng tác: . Cuộc đọc thơ giữa chốn thiên đình tìm hiểu cảnh đọc thơ trên trời của văn . bày tỏ nỗi lòng → trời đã thông tư tưởng → Lạy tạ ra về. được mời đọc thơ → chư tiên xúm vào khen ngợi. Giáo viên chốt: Bài thơ có bố cục .Anh chị có suy nghĩ gì về cách kể 2. gian. Bố cục: có khi tha thiết xót xa…) . Hđ2: Hướng dẫn hs tìm hiểu hoàn 2.

không cách điệu ước lệ.Ngôn ngữ thơ chọn lọc. giọng kể khôi hài có duyên bằng những câu thơ cụ thể. .Trước Tản Đà. mỗi nét nghệ thuật phải chứng minh . tán thưởng và hâm mộ.Bài thơ còn nói lên hiện thực: khi kể về cuộc đời Tản Đà (Bảm trời … ngày tháng) → hai nguồn cảm hứng HT – LM hòa quyện vào nhau đã khẳng định vị trí của nhà thơ “gạch nội của hai thời đại thơ ca” Hoạt động 6: Hướng dẫn học sinh 4. không bị ràng buộc bởi Hãy chỉ ra những nghệ thuật của bài khuôn mẫu cấu tạo nào. Ở nhiên thoải mái phóng túng. Nhưng có nét khác: tách tên họ. . + Các chư tiên: như thấy mở mang nhận thức được nhiều cái hay. Cái tôi tài hoa. Em có suy nghĩ gì về cách và miêu → cách dựng cảnh như thể làm cho buổi nghe thơ trở nên tả của văn sĩ hạ giới đọc thơ ở trời? sôi nỗi. các nhà nho tài tử đều nói đến chữ tài và yêu cầu: (gắn liền với kinh bang tế thế). của tác giả và giá trị biểu đạt của các . Khi đọc thơ vừa say sưa. Hoạt động 5: Hướng dẫn học sinh 3. tán thưởng.Tác giả kể lại chuyện đọc thơ cho . trời nghe như thế nào? (thông qua việc đắc ý vừa có cái gì hài hước (Đắc ý đọc đã thích. tên hành tinh → Thể hiện được tinh thần dân tộc. . chè trời miêu tả không gian cảnh vật. chỉ Trang 199 . ý thức cá nhân còn được biểu hiện ở việc tấu trình với trời về nguồn gốc của mình (so sánh với một số tác giả khác).Người đọc thơ được mời ngồi.Thể thơ trường thiên khá tự do.bài thơ NGÔNG. Nghệ thuật tìm hiểu mặt nghệ thuật: .Lối kể chuyện dân dã. Đồng thời khát vọng. ý thức cá nhân trong sáng tác nghệ thuật.Người nghe thơ (trời và chư tiên): + Trời khen và đã phê cho “văn thật tuyệt”. nói rõ bản quán.Khắng định tài năng. → Quan niệm về nhiều cái mới. thái độ … hơn) của người đọc và người nghe) . châu lục. . một tình cảm non nước đáng quý. khẳng định cái tài của thi sĩ. .Tản Đà không phát biểu trực tiếp bằng câu chữ mà vẫn câu thơ: nhận ra quan niệm của Tản Đà về nghề văn: Văn chương lúc này là một nghề kiểm sống. tinh tế gợi cảm rất gần với đời. xúc động. Còn Tản Đà thể hiện ý thức Hãy tìm các câu thơ thể hiện cái tôi cá nhân rất rõ.Tác giả tự hiện diện trong bài thơ với tư cách người kể chuyện – nhân vật trữ tình: bộc lộ ý thức cá nhân tạo nên cái ngông riêng của Tản Đà: Tự cho mình là văn hay. phóng túng muốn khẳng định mình tìm hiểu cái tôi của tác giả: giữa cuộc đời trần thế: Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn 3 . hào hứng. nguồn cảm xúc được bộc lộ tự thơ (nêu những nét mới và hay). quan niệm về nghề văn.

Tổng kết (ghi nhớ sgk) II. Luyện tập 3.Học thuộc lòng từ câu 21 đến câu 98 . Hướng dẫn tự học. Bài thơ tuy vẫn phảng phất cái khí vị cổ điển nhưng đã có rất nhiều cách tân. Trang 200 . 2. . .có trời và chư tiên là tri âm. nhận mình là người nhà trời sai xuống trần thế thực hành “thiên lương” 5. Cũng cố Hầu trời chưa phải là bài thơ hay nhất của Tản Đà nhưng minh chứng rõ nhất cho người của hai thế kỉ.Chuẩn bị bài Vội vàng – Xuân diệu. đổi mới cả hình thức lấn tình điệu cảm xúc. cây cầu nối giữa văn học trung đại và văn học hiện đại.Những nét nghệ thuật của bài thơ . xem mình là một trích tiên bị đày. Luyện tập 1.Nắm được cái tôi cá nhân của Tản Đà được thể hiện trong bài thơ.

Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Một số loại sự việc phổ biến tạo nên nghĩa của câu: + Sự việc biểu hiện hành động. đó là khi câu chỉ cấu tạo bằng từ cảm thán. Trang 201 . tài liệu tham khảo.Khái niệm: Nghĩa sự việc của câu là thành phần nghĩa ứng với sự việc mà câu đề cập đến. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. sau đó 1. . Cũng cố kiến thức cũ thức về nghĩa của câu đã học.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. hai thành phần nghĩa này hòa quyện với nhau. Kiểm tra bài cũ: 3. tính chất. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . + Nghĩa tình thái (nghĩa biểu thị tình cảm): là sự bày tỏ thái độ. Có những tường hợp câu chỉ có nghĩa tình thái.… C. đặc điểm.Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: + Nghĩa sự việc (nghĩa biểu thị thông tin. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Yêu cầu học sinh nhắc lại các kiến I.Về kiến thức: Củng cố và khắc sâu kiến thức về nghĩa của câu: hiểu các thành phần ngữ nghĩa của câu. trả lời câu hỏi. . sự đánh giá của người đối với sự việc đó.… D. gợi mở. giáo án. nghĩa miêu tả.Tuần 20: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản.Trong mỗi câu. Hai thành phần nghĩa của câu giáo viên cũng cố chốt lại. sách giáo viên. B. Ngay cả những câu không có từ ngữ riêng thể hiện nghĩa tình thái thì tình thái vẫn vẫn tồn tại trong câu (tình thái khách quant rung hòa). Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . + Sự việc biểu hiện trạng thái. . Nhưng nghĩa tình thái có thể biểu hiện riêng rẻ và tường minh bằng các từ ngữ tình thái. Nghĩa sự việc . nghĩa mệnh đề): là nghĩa đề cập đến một sự việc hay nhiều sự việc. Tiến trình lên lớp: 1. 2.

nước trong) . trạng ngữ.Nghĩa sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữ đóng vai trò chủ ngữ. còn ở phương diện khác thì là điều đáng sợ.Câu 7: hai sự việc: sự việc – tư thế (tựa gối. rồi trình bày. vị ngữ.Câu 6: hai sự việc: sự việc – đặc điểm. sự việc – đặc điểm (ao thu lạnh. . + Tư thế. mây lơ lửng) . .Câu 5: hai sự việc: sự việc – trạng thái.Câu c: Câu này có hai sự việc và hai tình thái: + Sự việc thứ nhất: họ cũng phân vân như mình. . .Câu 4: mốt sự việc – quá trình (lá đưa nhanh) . Luyện tập * Bài tập số 1 (sgk .Hướng dẫn học sinh thảo luận theo nhóm.Câu 2: một sự – đặc điểm việc (thuyền bé) quá trình. + Nghĩ tình thái thể hiện ở một phỏng đoán chỉ mới là khả năng.Câu a: + Nghĩa sự việc: nói về xuân.Câu 8: một sự việc – hành động (cá đớp) * Bài tập số 2 (sgk . chứ chưa hoàn toàn chắc chắn về việc chọn nhầm nghề. sự việc – đặc điểm (trời xanh ngắt. . . buông cần).Câu 3: một sự việc (sóng gợn) – quá trình. nhưng chỉ thực ở một phương diện nào đó (kể). + Nghĩa tình thái: sự công nhận sự danh giá là có thực (thể hiện ở các từ thực). II.Câu 1: hai sự việc: sự việc – trạng thái.9): Phân tích nghĩa sự việc ở từng câu trong bài thơ. + Sự việc thứ 2: mình cũng không biết rõ con gái mình có hư hay không → người nói nhấn mạnh bằng 3 từ tình thái “đến ngay chính mình” Trang 202 . khởi ngữ và một số thành phần phụ khác.9): Tách nghĩa tình thái và nghĩa sự việc trong các câu: . → thái độ phỏng đoán chưa chắc chắn (từ “dễ” = có lẽ. sự việc – trạng thái (lâu chẳng được) . + Sự tồn tại + Quan hệ. hình như…).Câu b: + Nghĩa sự việc: Quản ngục nghĩ về việc chọn nghề của mình và thầy thơ lại. sự việc – trạng thái .

* Bài tập số 3: Phần nghĩa sự việc: nói đến một người có nhiều phẩm chất tốt (biết kính mến khí phách. biết trọng người có tài) thì không phải là người xấu → tình thái khẳng định mạnh mẽ cần chọn từ hắn. Trang 203 . biết tiếc.

Thơ ông là nguồn sống dào dạt chưa từng thấy… Xuân Diệu say đắm tình yêu.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt.Tuần 21: Tiết 76 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VỘI VÀNG Xuân Diệu A. tên thật Ngô Xuân Diệu.1985).Xuân Diệu (1916 . sống cuống quýt muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình.… D. tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu thể hiện qua bài thơ. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại.… C. diễn giảng. + Thấy được sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa mạch cảm xúc mảnh liệt. Trang 204 . người đều nồng nàn tha thiết. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. tài liệu tham khảo.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. Tác giả Diệu? . Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. Nhân định này là của nhà phê bình văn học Hoài Thanh rất đúng với hồn thơ Xuân Diệu. 3. sống hết mình và quan niệm về thời gian. . Tiến trình lên lớp: 1. Tìm hiểu chung Nêu vài nét cơ bản về tác giả Xuân 1. . lớn lên ở Quy Nhơn. sống vội vàng.Quê quán: quê cha Hà Tĩnh. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. quê mẹ Bình Định. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . cảm hứng. B. Khi vui cũng như khi buồn. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. bút danh khác Trảo Nha. một bài thơ hay in trong tập Thơ thơ xuất bản năm 1938. thiết kế bài học. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. càng đúng hơn với bài thơ Vội vàng. Vào bài mới: Lời vào bài: Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. say đắm cảnh trời. thể loại và ngôn ngữ. sách giáo viên. dồi dào và mạch lí luận xã hội chặt chẽ cùng với những sáng tạo độc đáo về nghệ thuật của nhà thơ.

Sau CMTT. . bên bỉ. trước CMTT là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. tập thơ đầu của Xuân Diệu.Điệp cú pháp “tôi muốn” → khẳng định một cái tôi đầy khát vọng → khát vọng mãnh liệt muốn giữ trọn vẹn hương sắc của cuộc đời. xuất bản năm 1938.Đoạn 3 (còn lại): Lời giục giã cuống quýt.Tìm hiểu xuất xứ.Đoạn 2: (14 . Một đời người chỉ có một lần tuổi trẻ. tha thiết của nhà thơ (13 câu đầu) * 4 câu đầu: 4 dòng ngũ ngôn ngắn gọn . Vội vàng a.Là một cây bút có sức sống dồi dào. Bố cục: . so Trang 205 .Điệp khúc “này đây” được 5 lần. đoạt quyền tạo hóa: tắt nắng.Tác phẩm tiêu biểu (SGK) => XD là nhà thơ lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại. là một hồn thơ khao khát giao cảm với đời. của vũ trụ. buộc gió .Là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn. “Khúc tình si” của yến anh. Phải biết quý trọng và sống hết mình với tuổi trẻ và thời gian. II. chủ đề bài thơ. . “Và này đây ánh sáng chớp hàng mi”. * 9 câu tiếp: . nhân dân và nên văn học dân tộc. cuộc sống quen thuộc được diễn tả như thế nào? (Học sinh đọc đoạn thơ và tìm cách miêu tả thiên nhiên của nhà thơ) . là nhà thơ của tuổi trẻ và tình yêu.29): Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người. . Chủ đề Tuổi trẻ rất đẹp. . “tuần tháng mật” của ong bướm. có đóng góp trên nhiều lĩnh vực cho nền văn học dân tộc hiện đại.Thiên nhiên rất đẹp đầy hương sắc: của hoa “đồng nội xanh rì”. c. trước sự trôi qua nhanh của thời gian. Tình yêu cuộc sống trần thế say mê. 2. Đọc hiểu văn bản 1..Đoạn 1: Tình yêu cuộc sống trần thế tha thiết của nhà thơ. . của lá “cành tơ phơ phất”.Một ước muốn mãnh liệt.4 câu thơ cho thấy điều gì? Nhận xét về hình thức diễn đạt và ý tưởng độc đáo của nhà thơ? . bố cục . . nghệ thuật đảo ngữ. vội vàng để tận hưởng những giây phút của tuổi trẻ giữa mùa xuân của cuộc đời. rất đáng yêu. b. XD nhanh chóng hòa mình gắn bó với đất nước. Xuất xứ: Rút trong tập “Thơ thơ”. táo bạo muốn ngự trị thiên nhiên.Hình ảnh thiên nhiên.

những gì cuộc đời ban tặng.  Nhà thơ nhìn thời gian qua lăng kính của một cái tôi cá nhân yêu đời. Thời gian đời người không đồng nhất với thời gian vũ trụ.Sang đoạn 2. => Nhà thơ cảm nhận thiên nhiên cuộc sống bằng mọi giác quan. khát vọng yêu cuồng nhiệt hối hả Trang 206 .Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu thể hiện như thế nào? (Quan niệm về thời gian có nhiều cách nói. non – già. Thời gian một đi không trở lại).Giọng thơ sôi nổi như nước từ mạch nguồn tuôn ra. ý thức sâu sắc về sự tồn tại của mỗi một cá nhân trên cuộc đời. Phải quý tuổi xuân.Vì sao thi nhân có tâm trạng vội vàng. hãy mau lên. . như bóng câu (tuấn mã) vút qua cửa sổ. nhà thơ băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người trước sự trôi qua nhanh của thời gian. ham sống. rộng – chật. tuổi trẻ một đi không trở lại. Cách nhìn nhận về thời gian cũng rất tinh tế.Cách cảm nhận và tình cảm của thi nhân trước bức tranh thiên nhiên cuộc sống này? .Cách nói tương phản đối lập để chỉ ra một đời người chỉ có một tuổi xuân.Từ quan niệm thời gian. băn khoăn? . Bóng ngã lưng tà. Một hệ thống tương phản đối lập: tới – qua. Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già. Xuân đang tới nghĩa là xuân đang qua. .. một đi không trở lại. 2. theo đà đó cả thiên nhiên và sự sống con người đều không tránh khỏi héo úa → Thời gian khắc nghiệt. Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất Lòng tôi rộng nhưng lượng đời cứ chật Không cho dài thời trẻ của nhân gian Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại… → Không thể níu giữ được thời gian. tuần hoàn – bất phục hoàn. Thời gian là vàng ngọc. độc đáo.Thời gian trôi chảy rất nhanh. vội vàng lên để tận hưởng những giây phút của tuổi trẻ. Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian (đoạn 2) * Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu: Thời gian không phải là tuần hoàn mà là tuyến tính. Trong cái phi lí có sự đáng yêu của một tâm hồn lãng mạn. . tuổi xuân ngắn ngủi. 3.Do đâu mà Xuân Diệu có cách cảm nhận về thời gian như vậy? . cuống quyết trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian? . Thời gian vun vút thoi đưa. vô hạn – hữu hạn – để khẳng định một chân lí – triết lí: tuổi xuân một đi không trở lại. đời người có hạn. tâm trạng nhà thơ có sự chuyển biến như thế nào? Vì sao thi nhân đang vui ngây ngất bổng chơt buồn. Trong hiện tại đã bắt đầu có quá khứ và tương lai.Đang chìm đắm trong đau buồn . → Vì lẻ đó nên phải vội vàng “tắt nắng đi” và “buộc gió lại”. táo bạo (tháng giêng ngon như một cặp môi gần) : nhắc lại sự sống căng tràn phơi bày. cái đang có lại đang dần mất đi… sánh độc đáo. như nước chảy qua cầu. . thiên nhiên hữu tình xinh đẹp thật đáng yêu. vui say ngây ngất trước một thiên nhiên tươi đẹp đầy sức sống. hết – mất. Khát vọng sống. nhạy cảm.

biết sống cũng là để yêu. .Sống vội vàng không có nghĩa là sống gấp. tình yêu đôi lứa. hơn 400 bài thơ tình. Luyện tập 1.Bài thơ “Vội vàng” cho thấy một cảm quan nghệ thuật rất đẹp. Vì sao lại có sự thay đổi cách xưng hô trong bài thơ (tôi . nhà thơ chợt nhận ra tình yêu vẫn còn nên đã có hành động và thái độ như thế nào? . Có chất xúc giác trong thơ.Ôn tập chuẩn bị viết bài viết số 5: Nghị luận xã hội Trang 207 . một giọng văn sôi nổi. Tổng kết (ghi nhớ) III. mê hồn nhất vì có con người giữa tuổi trẻ và tình yêu. → Tình yêu nồng nàn. Luyện tập 3. . yêu sống đến cuồng nhiệt.Đâu là nét mới mẻ trong quan niệm về cuộc sống. Phải biết yêu cuộc sống hiện tại. 50 tác phẩm. tuổi trẻ và hạnh phúc? Quan niệm đó có tích cực không? của nhà thơ (đoạn 3) . quý trọng từng giây từng phút của của tuổi trẻ và tình yêu. tình yêu tạo vật. là mọi tuổi trẻ. . Sống nồng nàn say mê. “Vội vàng” tiêu biểu nhất cho thơ mới. hấp dẫn. Quan niệm mới của XD về cuộc sống. “Ta muốn riết… Ta muốn say… Ta muốn thâu…”. cao độ của nhà thơ. thơ lãng mạn 1932 – 1941. phải chủ động chạy đua với thời gian để chiến thắng nó. ông đã làm giàu đẹp cho nền thơ ca Việt Nam hiện đại. Thế giới này đẹp nhất.Học thuộc lòng bài thơ . Ngôn từ đậm màu sắc cảm giác. 2. tuổi trẻ và hạnh phúc. trạng thái say mê ngây ngất. đoạn thơ rất tài hoa.Kết thúc bài thơ là “ta”. Hướng dẫn tự học . sống hết mình. Nhà thơ cảm nhận niềm hạnh phúc bằng mọi giác quan. xúc giác rạo rực: “Ta muốn ôm”. cuộc đời nơi trần thế. → Sống mãnh liệt. Cách dùng từ rất bạo. dâng trào và lôi cuốn. Tình cảm ấy đã thể hiện một quan niêmmj nhân sinh mới mẻ. biết quý trọng tuổi trẻ. “Vội vàng” thể hiện một tâm hồn yêu đời.Nhận xét về cách sử dụng hình ảnh trong câu cuối cùng trong bài thơ. rất nhân văn. cấp tiến.Mở đầu bài thơ là cái Tôi hăm hở: “Tôi muốn tắt nắng đi”. 5. khỏe khoắn. Bảy thập kỉ sau còn làm cho không ít người ngỡ ngàng! Xuân Diệu đã sống “vội vàng” như vậy. ích kỉ trong hưởng thụ. Biết quý trọng thời gian. Cũng cố .ta) .Nghệ thuật trùng điệp trong diễn tả. Phải biết nâng niu. 4.tuyệt vọng. → Quan niệm sống tích cực.

chính tả.… C. hoàn cảnh giao tiếp. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt A. Mở bài: (1. dùng từ. Thân bài: (7 đ) . Đề bài: Viết một bài văn nghị luận trình bày quan điểm của mình về lối sống giản dị của một con người.Tuần 21: Tiết 77. giáo án.Không mắc những lỗi thông thường về hình thức. D. sống giản dị có vai trò quan trọng trong việc hình thành tính cách của một con người. b. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Quan niệm của cá nhân: (2đ) + Giản dị là lối sống không phô trương. chữ viết. + Sống giản dị không có nghĩa là keo kiệt. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . học sinh làm bài trên lớp nộp bài đúng thời gian quy định. có quan điểm và cách giải quyết đúng đắn. Tiến trình lên lớp: 1. Đáp án và biểu điểm 1.Biết vận dụng các thao tác lập luận trong văn nghị luận. rõ ràng diễn đạt có cảm xúc.Bố cục hợp lí. Phương pháp dạy học: .… 2. B.Khái niệm giản dị (1 đ) .5 đ) Nêu vấn đề: Sống giản dị đã được bàn tới từ lâu. .78 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI LÀM VĂN SỐ 5: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A. . ý kiến của mình một cách chặt chẽ. phù hợp với điều kiện cá nhân. với hoàn cảnh xã hội. Kiểm tra bài cũ: 3. mạch lạc và thuyết phục. sách giáo viên. bủn xỉn.Nhạy bén đối với vấn đề xã hội đặt ra.Viết một bài văn nghị luận xã hội với lí lẽ lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục với một kết cấu hợp lí rõ ràng. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Giáo viên ghi lên bảng. Trang 208 . Về kỷ năng: . . B. ngữ pháp. Về kiến thức: a.Viết một bài văn nghị luận xã hội thể hiện quan niệm.

gây ra tệ nạn xã hội….5 đ) . trộm cắp. cẩu thả cũng hạn chế sự phát triển. tránh các tệ nạn xã hội (đua đòi. Trang 209 .Phê phán lối sống xa hoa.Tác dụng của lối sống giản dị: tiết kiệm sức lực. Kết bài (1. đặc biệt ca ngợi lối sống giản dị của Bác Hồ: Bác Hồ có chiếc áo nâu giản dị Màu quê hương bền bỉ đậm đà. (1 đ) . (1 đ) c. tham nhũng.. tiền bạc cho cá nhân xã hội.Khẳng định tác dụng của lối sống giản dị. ngược lại. Trích dẫn câu nói của Puskin: “Cái vĩ đại nằm trong sự giản dị”.…) (1 đ) . lối sống keo kiệt buông xuôi.Dẫn chứng về những tấm gương giản dị trong cuộc sống. đua đòi hao tổn của cải xã hội.

Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. 3. sắp xếp tạo thành hệ thống ý lớn. Kiểm tra bài cũ: 3.Các thao tác lập luận chính cân sử dụng: giải thích.Ý 1a: + Ý 1a1 (nếu có) + Ý 1a2 (nếu có) . B. ý nhỏ cho bài viết. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Phần 1: giáo viên khơi gợi học sinh I.Củng cố. rồi từ câu trả lời xác định ý văn.Ý 1b: + Ý 1b1 (nếu có) Trang 210 . Phương pháp dạy học: . Phương tiện dạy học: . trả lời câu hỏi.Phạm vi tư liệu 2. gợi mở. sách giáo viên. Kiến thức cơ bản nhớ lại những kiến thức cũ đã học về 1. Sau đó phân loại.Tuần 21: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A. Thân bài: *Ý1 .… C. Tìm ý: là xác định ý cho bài văn nghị luận.Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. chứng minh. Có thể thực hiện việc tìm ý bằng cách đặt ra những câu hỏi và tự trả lời. khắc sâu kiến thức về cách làm bài văn nghị luận xã hội. Tiến trình lên lớp: 1. phân tích.… D.… . giáo án. Dàn ý bài văn nghị luận gồm 3 phần: a. Lập dàn ý: là triển khai sắp các ý theo một trật tự nhất định.Sách giáo khoa.Nội dung trọng tâm của bài viết (vấn đề mà đề yêu cầu) nghị luận xã hội. Mở bài: -Ý1 -Ý2 b. Phân tích đề: là xác định các vấn đề sau: Phân tích đề và lập dàn ý bài văn . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . hình thành cấu trúc bài viết. .

. + Ý 1b2 (nếu có) *Ý2 .Bản thân mình cần lựa chọn thái độ sống nào? Và thể Trang 211 . Rèn luyện kỹ năng Đề bài: Đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp hiện nay trong xã hội ta.Nội dung trọng tâm (luận đề): ý kiến của bản than về một nếp sống tốt đẹp của xã hội: đồng cảm và chia sẻ. vô trách nhiệm trước cuộc sống trước nỗi đau của người khác. Phân tích đề: .Đồng cảm và chia sẻ là gì? + Đồng cảm là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác.Phần 2: Hướng dẫn học sinh phân tích và lập dàn ý bài văn nghị luận xã hội đối với một đề bài cụ thể. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. .Trái với đồng cảm. vô cảm. .Phạm vi tư liệu: những dẫn chứng từ thực tế cuộc sống và bản thân.Ý 2b: + Ý 2b1 (nếu có) + Ý 2b2 (nếu có) c. 2. giúp đỡ nhau lúc khó khăn về vật chất lẫn tinh thần. 1. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác để nhìn nhận. Em hãy trình bày ý kiến của mình về nếp sống tốt đẹp ấy. chứng minh. chia sẻ mang đến niềm vui và làm vơi đi nỗi khổ của người khác.Ý 2a: + Ý 2a1 (nếu có) + Ý 2a2 (nếu có) . Đồng cảm. phân tích. Tìm ý: dựa vào các câu hỏi sau: . đồng thời nâng cao giá trị của bản than. nỗi buồn. chia sẻ là thái độ sống như thế nào? Cần phải như thế nào đối với thái độ sống đó? Phê phán thái độ thờ ơ. .Tại sao nói đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp trong xã hội ngày nay? Đồng cảm và chia sẻ là nếp đẹp truyền thống của ông cha ta từ xưa đến nay. Kết bài: -Ý1 -Ý2 II.Các thao tác lập luận chính: giải thích. từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình… + Chia sẻ là cùng người khác san sẻ niềm vui.… .

Trang 212 . hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. . Lập dàn bài: a.Đồng cảm và chia sẻ là nét đẹp truyền thống của ông cha ta từ xưa đến nay. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. cuộc sống. . từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình… + Chia sẻ là cùng người khác san sẻ niềm vui nỗi buồn.Giải thích đồng cảm và chia sẻ: + Đồng cảm là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác. . Thân bài: . xung quanh.hiện ra sao? Bản thân nên biết đồng cảm và chia sẻ đối với người thân. vô trách nhiệm trước cuộc sống. vô cảm. Mở bài: Giới thiệu khái quát dẫn dắt vấn đề: đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp trong xã hội ngày nay. b. đồng thời nâng cao giá trị của bản thân. Kết bài: Nêu ý nghĩa của nếp sống tốt đẹp này. cuộc sống xung quanh… 3. trước nỗi đau của người khác.Liên hệ bản thân: thể hiện thái độ và trách nhiệm của mình đối với người thân. Đồng cảm chia sẻ mang đến niềm vui và làm vơi đi nỗi khổ của người khác. giúp đỡ nhau lúc khó khăn về vật chất lẫn tinh thần.Phê phán thái độ thờ ơ. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác để nhìn nhận. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác.… c.

Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói hay viết.Sách giáo khoa. . diễn giảng.Tình thái là các trạng thái cảm xúc hay tình cảm của phụ và yêu cầu học sinh nhận xét con người trước sự việc.… D. (thể hiện qua các từ xưng hô. có thể thông báo sự vật. . Phương pháp dạy học: . Phương tiện dạy học: . Nghĩa tình thái: nghĩa tình thái quan trọng dựa vào các 1. sự việc đối thoại + Tình cảm. đánh giá và thái độ của người nói đối với Nghĩa tình thái việc được đề cập. C. Tìm hiểu ngữ liệu: (sgk) ví dụ trong sách giáo khoa. Vì vậy người ta chia làm hai thành phần nghĩa của câu: nghĩa sự vật và nghĩa tình thái. Tiết học hôm nay. sự đánh giá của người nói (viết) với sự vật hoặc người nghe (đọc). . tài liệu tham khảo. Câu là một đơn vị ngữ pháp có cấu trúc phức tạp và sự phân loại phong phú dựa vào những tiêu chí khác nhau. thái độ của người nói đối với người nghe. Nghĩa tình thái chỉ khả năng xảy ra của sự việc. nghĩa tình thái của từng câu. Nghĩa tình thái chỉ sự việc đã xảy ra hay chưa xảy ra. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. Nghĩa tình thái chỉ sự việc được nhận thức như là một thái hướng về hướng về người đạo lí. 2.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Về kiến thức: Hiểu các thành phần ngữ nghĩa của câu. B.Các phương diện tình thái phổ biến tạo nên nghĩa tình Gv chốt lại lí thuyết bằng sơ đồ: thái của câu: + Sự nhìn nhận. Kiểm tra bài cũ: 3. . hiện tượng. chúng ta đã tìm hiểu về nghĩa sự việc. Tiết học hôm trước. các từ gọi đáp. Nghĩa tình Nghĩa tình thái . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . Mỗi câu đều có nghĩa.Tuần 22: Tiết 79 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Hướng dẫn nắm được một số loại III.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. sách giáo viên. Nhận xét Giáo viên ghi các ví dụ vào bảng . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . có thể bày tỏ thái độ. thiết kế bài học. các từ tình thái cuối câu) Trang 213 . chúng ta tìm hiểu về nghĩa tình thái của câu. chúng ta thường nói (viết) thành câu. Nghĩa của câu là nội dung thông tin mà câu biểu đạt.

- Hướng dẫn luyện tập + Giáo viên chia chia lớp 4 nhóm, 2 nhóm thực hiện một bài tập. + Giáo viên nêu quy trình làm và hướng dẫn học sinh thảo luận. + Học sinh thảo luận nhóm dưới sự hướng dẫn của giáo viên. + Sau đó, học sinh mang sản phẩm của mình lên bảng. + Cả lớp nhận xét, bổ sung. + Giáo viên nhận xét, bổ sung và cho điểm.

. Tình cảm thân mật gần gũi. . Thái độ bực tức, hách dịch . Thái độ kính cẩn. Luyện tập 1/ Bài 3 (trang 9): a- Nghĩa sự việc: hiện tượng thời tiết: (nắng) ở hai miền Nam - Bắc có sắc thái khác nhau. - Nghĩa tình thái: Phỏng đoán với độ tin cậy cao (chắc). b- Nghĩa sự việc: ảnh là của mợ Du và thằng Dũng. - Nghĩa tình thái: khẳng định sự việc ở mức cao (rõ ràng là). c- Nghĩa sự việc: cái gong to nặng tương xứng với tội án tử tù. - Nghĩa tình thái: khẳng định một cách mỉa mai (thật là). d- Nghĩa sự việc của câu thứ nhất nói về nghề cướp giật của Chí. - Nghĩa tình thái là nhấn mạnh thái độ bằng từ “chỉ”. Câu 3: - Nghĩa sự việc: hắn mạnh vì cái liều - Nghĩa tình thái: “Đã đành” là từ tình thái hàm ý miễn cưỡng công nhận một sự thật là: hắn mạnh vì cái liều. 3/ Bài 2 (tr 19): Các từ ngữ thể hiện nghĩa tình thái trong các câu: - Nói của đáng tội (thừa nhận việc khen này không nên làm với đứa bé). - Có thể (nêu khả năng). - Những (đánh giá mức giá cả là cao). - Kia mà (nhắc nhở để trách móc). 4/ Bài 3 (tr 19). - Câu chọn “hình như” (thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn) - Câu b: chọn từ “dễ” (phỏng đoán) - Câu c: chọn từ “tận” (đánh giá khoảng cách là xa) Hướng dẫn tự học - Nắm được hai thành phần nghĩa trong câu là các nghĩa tình thái quan trọng. Biết cách phân tích giá trị của nghĩa tình thái trong câu. - Chuẩn bị bài: Tràng giang – Huy Cận.

Trang 214

Tuần 22: Tiết 80 Giáo án Văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

TRÀNG GIANG
Huy cận
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được nỗi buồn cô đơn trước vũ trụ rộng lớn, nỗi sầu nhân thế, niềm khát khao hòa nhập với cuộc đời và tình cảm với quê hương đất nước của tác giả. + Thấy được màu sắc cổ điển trong một bài thơ mới. - Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945; bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài, cảm hứng, thể loại và ngôn ngữ. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong tập thơ Lửa thiêng, nhà thơ Huy Cận đã có lần tự họa chân dung tâm hồn mình: “Một chiếc linh hồn nhỏ,/ Mang máng thiên cổ sầu.” Nổi sầu thiên cổ ấy bao trùm lên cả tập Lửa thiêng và tụ hội ở Tràng giang, một trong những bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Huy Cận trước CMTT. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu I. Tìm hiểu chung tiểu dẫn: 1. Tác giả: Gọi học sinh đọc phần tiểu dẫn và Huy Cận (1919 – 2005), tên khai sinh Cù Huy Cận, quê hãy cho biết phần tiểu dẫn đã trình Hà Tĩnh. bày những vấn đề gì? - Sớm có năng khiếu thơ và trở thành nhà thơ nỗi tiếng ở Học sinh làm việc cá nhân và trình tuổi 20. bày trước lớp. - Sớm giác ngộ cách mạng từ tuổi sinh viên, sớm thành đạt và được giao nhiều trọng trách.
Trang 215

Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài thơ thông qua biện pháp phát vấn và cho học sinh thảo luận. - Nêu xuất xứ, hoàn cảnh sang tác.

- Nhận xét cách dung vần “ang” ở nhan đề. -Em hiểu thế nào về câu thơ đề từ “Bâng khuâng trời rộng nhớ song dài”? Giáo viên chốt lại -Em có ấn tượng gì về âm điệu chung của bài thơ? -Những yếu tố nào trong bài thơ đã tạo nên những cả xúc buồn ấy?

-Trong câu thơ “thuyền về nước lại sầu trăm ngã”, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Biện pháp nghệ thuật ấy nói lên điều gì?

- Nguyễn Du nói: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”. Ý thơ này của Nguyễn Du có thể giúp ta hiểu gì về tâm trạng của nhà thơ Huy Cận trước thiên nhiên, cảnh vật của đất nước?

- Kết hợp hài hòa giữa tài năng thi ca và tấm long yêu nước, yêu cách mạng. - Những tác phẩm chính: SGK 2. Bài thơ Tràng giang: a. Xuất xứ: - Trích trong tập Lửa thiêng - Được viết vào mùa thu năm 1939 trước cảnh song Hồng mênh mông song nước. II. Đọc hiểu văn bản 1. Giọng điệu và âm hưởng của bài thơ: * Nhan đề: vần ang → tạo dư âm vang xa, trầm lắng mênh mông, trang nhã, cổ kính. * Câu đề từ: Bâng khuâng trời rộng nhớ song dài. - Trời rộng, sông dài → không gian mênh mông, vô biên. - Bâng khuâng, nhớ → tâm trạng buồn nhớ, cô đơn giữa cảnh sông dài, trời rộng. → câu đề từ thâu tóm đầy đủ tâm trạng buồn nhớ sâu lắng của nhà thơ trước cảnh sông dài trời rộng. => Âm điệu buồn, sự cô đơn, hoang vắng, đìu hiu, lặng lẽ… * Từ ngữ: + Các cụm từ, từ: buồn điệp điệp, sầu trăm ngã, cô liêu, lặng lẽ… → mang màu sắc biểu cảm cao. * Hình ảnh: - Tương phản: thuyền về > < nước lại → chia lìa - củi một cành khô lạc mấy dòng, chim nghiêng cánh nhỏ… bơ vơ, lạc lỏng. - vãn chợ chiều, không một chuyến đò ngang, không cầu: tàn tạ, hoang vắng. - bèo dạt về đâu: mênh mông, vô định. * Giọng thơ (thể thơ thất ngôn): nhịp nhàng, trầm buồn, gợi cảm giác hụt hẫng, mất mát. 2. Tâm trạng của tác giả: - Kiếp người trôi dạt, bấp bênh. - Dự cảm về tương lai, hạnh phúc trước hoàn cảnh tối tăm của đất nước → tâm trạng chung của các nhà thơ lãng mạn thời bấy giờ. => Cái buồn có ý nghĩa tích cực: có tâm hồn, nhiệt huyết, không thờ ơ trước hiện thực, không phó mặc trước cuộc đời. 3. Đặc sắc nghệ thuật:
Trang 216

-Vì sao nói bức tranh thiên nhiên trong bài thơ đậm màu sắc cổ điển mà vẫn gần gũi thân thuộc?

-Thử tìm trong bài thơ những nét gần gũi với những bài thơ Đường mà anh (chị) đã được học?

-Theo anh (chị) nội dung cảm động nhất của bài thơ “tràng giang” là gì? a.Tình yêu thiên nhiên b.Tình yêu quê hương đất nước c.Nỗi buồn cô đơn trước thời cuộc d.Cả 3 ý trên đều đúng. Tại sao? -Bức tranh tràng giang hiện lên như thế nào? Bức tranh ấy ẩn chứa tâm trạng gì của nhà thơ Huy Cận nói riêng và thế hệ thanh niên thời bấy giờ nói chung? -Hãy phát biểu cảm nhận của anh chị về một chi tiết trong bài thơ mà anh chị tâm đắc nhất?

- Thủ pháp tương phản: cái mênh mông vô tận (sông dài, trời rộng) > < cái mong manh, nhỏ bé (con thuyền, cành củi khô, cồn nhỏ, cánh chim nhỏ) - Tính cổ điển và hiện đại: + Cổ điển: . Các hình ảnh: sông nước, hoàng hôn, cánh chim, con thuyền… → quen thuộc trong thơ cổ. . Hệ thống từ Hán Việt: tràng giang, cô liêu… . Lớp lớp mây cao đùn núi bạc – Tái thượng phong vân tiếp địa âm (mặt đất mây đùn cửa ải xa) – Đỗ Phủ . Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà – Yên ba giang thượng sử nhân sầu (trên sông khói sóng cho buồn long ai). + Hiện đại: . Từ sang tạo: sâu chót vót, niềm thân mật, dờn dợn,… . Cách diễn đạt phù hợp với tâm trạng, cảm xúc của nhà thơ . Cành củi khô, bèo, bến đò, chợ chiều, cầu…: hình ảnh quen thuộc, thân thiết với người Việt Nam. 4. Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên và tâm sự yêu nước thầm kín của tác giả. Đồng thời còn toát lên nỗi lòng cô đơn bất lực trước thời cuộc của hồn thơ Huy Cận nói riêng và lớp trí thức trẻ lúc bấy giờ nói chung. 5. Tổng kết: (ghi nhớ) III. Luyện tập 1. Củng cố - Tràng giang là một bài thơ buồn thương về cuộc đời cô đơn, kiếp người nổi trôi vô định. Đồng thời chất chứa tâm sự yêu nước thầm kín của tác giả. - Bức tranh tràng giang ở đây vừa có dáng dấp cổ kính Đường thi, lại vừa gần gũi, thân thuộc với người Việt Nam.

2. Luyện tập * Thời gian và không gian nghệ thuật:
Trang 217

Phân tích thời gian và không gian nghệ thuật của bài thơ? Học sinh làm việc theo từng dãy bàn và trình bày dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Học sinh tranh luận với nhau, giáo viên hướng dẫn học sinh đến kết luận cuối cùng và nhận xét cho điểm.

- Thời gian về chiều: chợ chiều, nắng xuống, bong chiều sa, hoàng hôn… - Không gian trời nước mênh mông của những cảnh vật nhỏ bé mong manh: con thuyền xuôi mái nước song song, củi một cành khô lạc mấy dòng, sông dài trời rộng bến cô liêu, chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa… 3. Hướng dẫn tự học - Học thuộc lòng bài thơ và nắm được mạch cảm xúc của tác phẩm. - Chuẩn bị bài: Thao tác lập luận bác bỏ.

Trang 218

Tuần 22: Tiết 81 Giáo án Làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ, LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Về kiến thức: Nắm được mục đích yêu cầu và cách sử dụng thao tác lập luận bác bỏ trong văn nghị luận. - Về kỹ năng: Biết bác bỏ một ý kiến sai, thiếu chính xác về xã hội hoặc văn học. B. Phương tiện dạy học: - Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: - Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc long đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Một thực tế mà ai cũng biết trong cuộc sống cũng như trong sách báo, ta có thể gặp những ý kiến sai lầm, những lời nói, những bài viết lệch lạc, thiếu chính xác. Trước những tình huống ấy, ta thường trao đổi, tranh luận để bác bỏ. Một trong những thao tác nghị luận trong tranh luận bác bỏ. Vậy thao tác lập luận bác bỏ nhằm mục đích gì? Có những yêu cầu nào? Cách thức tiến hành ra sao? Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1. I. Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ Học sinh tìm hiểu mục I, thảo luận - Bác bỏ là dung lí lẽ và dẫn chứng để phủ nhận những ý những câu nói sau: kiến, những nhận định… sai trái, nhằm bảo vệ những ý 1. Thế nào là bác bỏ? Trong cuộc kiến, những nhận định đúng đắn. sống cũng như bài viết nghị luận, ta - Trong đời sống cũng như trong các văn bản nghị luận dung thao tác bác bỏ nhằm mục đích thường song song tồn tại những quan niệm đúng đắn, gì? khách quan, trung thực và quan điểm lệch lạc, phiến diện, chủ quan; do đó chúng ta cũng thường phải sử dụng thao tác bác bỏ nhằm phê phán cái sai để bảo vệ chân lí của đời sống, chân lí nghệ thuật. 2.Để bác bỏ thành công chúng ta - Để bác bỏ thành công, chúng ta cần: cần nắm vững những yếu tố nào? + Chỉ ra được cái sai hiển nhiên (Trái với quy luật tự nhiên, xã hội, sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật…) của chủ thể phát ngôn (ý kiến, nhận định, quan điểm…)
Trang 219

nhất là câu hỏi tu từ và bằng cách so sánh trí tưởng tượng của Nguyễn Du với trí tưởng tượng của các thi sĩ nước ngoài.Hoạt động 2. . II. quan niệm) nào bị bác bỏ? bác bỏ bằng cách nào? Hoạt động 3: Luyện tập Yêu cầu phân tích Vấn đề bị bác bỏ ở mỗi đoạn văn Cách bác bỏ của mỗi tác giả + Dùng lí lẽ và dẫn chứng khách quan. trung thực để bác bỏ các ý kiến. mặc tôi” . Phân tích học yếu không phải là một thói xấu mà là một nhược điểm chủ quan hoặc do khách quan chi phối: sức Trang 220 . Đoạn b: Tác giả bác bỏ quan niệm cho rằng “Thơ là những lời đẹp” Bác bỏ bằng những dẫn chứng cụ thể. cầu an.Ông Nguyễn Khắc Viện bác bỏ quan niệm sai trái “Tôi hút thuốc. III. + Thái độ thẳng thắn.Bác bỏ bằng cách phân tích tác hại đầu độc môi trường của những người hút thuốc lá gây ra cho những người xung quanh.Bác bỏ bằng cách khẳng định ý kiến sai trái ấy không có cơ sở nào cả và bằng cách so sánh hai nền văn học Trung – Việt để nâu câu hỏi tu từ: “Phải quy lỗi cho sự nghèo nàn của ngôn ngữ hay sự bất tài của con người” Đoạn c: . tôn trọng bạn đọc. Bác bỏ bằng lí lẽ và dẫn chứng. Cách bác bỏ Đoạn a: .Học sinh đọc đoạn trích .Bác bỏ bằng cách dung phối hợp nhiều loại câu. Luyện tập * Bài tập 1.Học sinh trao đổi thảo luận và trả lời câu hỏi sau: Cho biết trong 3 đoạn trích trên.Ông Nguyễn An Ninh bác bỏ ý kiến sai trái cho rằng “tiếng nước mình nghèo nàn” . Tìm hiểu cách bác bỏ. Đoạn a: Tác giả bác bỏ quan niệm “đổi cứng ra mềm” của những kẻ sĩ cơ hội. Đoạn b: . luận điểm (ý kiến. nhận định. * Bài tập 2. tôi bị bệnh. Tổng kết: Ghi nhớ (sgk) IV. Luyện tập 1.Ông Đinh Gia Trinh bác bỏ ý kiến của ông Nguyễn Bách Khoa cho rằng “Nguyễn Du là một con bệnh thần kinh” . Củng cố 2. nhận định sai trái. có văn hóa tranh luận và có sự tôn trọng người đối thoại. Khẳng định đây là một quan niệm sai về việc kết bạn trong lứa tuổi học trò.

gia đình…. trong đó có học tập.khỏe. Hướng dẫn tự học Trang 221 . Khẳng định quan niệm đúng đắn là kết bạn với những người học yếu là một trách nhiệm và tình cảm bạn bè để giúp đỡ nhau về mọi mặt. 3. từ đó phân tích nguyên nhân và tác hại của quan niệm sai trên.

* Đoạn b: .Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. . diễn giảng. thiếu kiến thức đời sống. né tránh của những người hiền tài trước một vương triều mới. * Quan niệm a.Vấn đề cần bác bỏ: nếu chỉ đọc nhiều sách và thuộc nhiều thơ văn thì mới chỉ có kiến thức sách vở. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: luyện tập I. con mọt sách… đây là quan niệm phiến diện.Tuần 22: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ A.Về kỹ năng: Vận dụng được thao tác lập luận bác bỏ thích hợp trong bài văn nghị luận. C.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. . thiết kế bài học. yêu cầu của thao tác lập luận so sánh. Luyện tập Tổ chức thảo luận theo nhóm bài 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Cách bác bỏ: dung lí lẽ và những hình ảnh so sánh sinh động. chưa có Trang 222 . Phương pháp dạy học: .Cách bác bỏ: dung lí lẽ phân tích để nhắc nhỡ.2 1. . sách giáo viên. Cách so sánh. . .Vấn đề bác bỏ: quan niệm sống quẩn quanh. Phương tiện dạy học: .Về kiến thức: Củng cố và nâng cao hiểu biết về thao tác lập luận bác bỏ. luyện nói luyện viết thì mới chỉ có phương pháp. Tiến trình lên lớp: 1. Yêu cầu phân tích * Đoạn a: Vấn đề bị bác bỏ ở mỗi đoạn văn. B.Vấn đề bác bỏ: thái độ dè dặt. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . .Sách giáo khoa. kêu gọi những người hiền tài ra giúp nước. Bài tập 1. của những người đã trở thành nô lệ của tiện nghi.Vấn đề cần bác bỏ: nếu chỉ luyện tư duy. biện pháp. tài liệu tham khảo. 3. .… D. 2. nghèo nàn Cách bác bỏ của mỗi tác giả. Bài tập 2. * Quan niệm b. Kiểm tra bài cũ: Trình bày mục đích.

có khát vọng làm giàu… * Thân bài . kiến thức về bộ môn và kiến thức về đời sống. .Hoàn thành các bài tập trên lớp .Bài tập 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh lập dàn bài và việt bài văn.Có phương pháp học tập phù hợp với bộ môn để nắm được tri thức một cách cơ bản và hệ thống. * Quan niệm đúng đắn: muốn học tốt môn ngữ văn cần phải. hưởng thụ và vô trách nhiệm. . .Sống sâu sắc và có trách nhiệm để tích lũy vốn sống thực tế. Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. . 2 cách sống của tuổi trẻ thời hội nhập là phải có trí tuệ. .Chuẩn bị bài mới: Đây thôn Vĩ Dạ Trang 223 . .Có động cơ và thái độ học tập đúng đắn để có khát vọng vượt lên những giới hạn của bản thân. * Mở bài Giới thiệu ít nhất hai quan niệm sống khác nhau: 1 (sgk). Hướng dẫn tự học . * Kết luận: Phê phán và nêu tác hại của quan niệm về cách sống sai trái. Phân tích ngắn gọn nguyên nhân phát sinh ra quan niệm ấy. đây cũng là quan niệm phiến diện.Thừa nhận đây cũng là một quan niệm về cách sống hiện nay. Bài tập 3. II.Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế.Thường xuyên đọc sách báo tạp chí… và có ý thức thu thập thong tin trên các phương tiện thong tin đại chúng… 3.Bác bỏ quan niệm về cách sống ấy: Vấn đề cần bác bỏ: bản chất của cái gọi là sành điệu chính là lối sống buông thả.

Trang 224 . tuy đày hư ảo mà đẹp một cách lạ lùng. so sánh hai câu thơ cuối của bài Tràng giang và Hoàng hạc lâu để thấy sự khác nhau về đề tài.Phân tích. vô vọng.83. Nhớ đến HMT là nhớ đến một cuộc đời ngắn ngủi mà đày bi kịch. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sách giáo viên. cảm hứng. . .Về kĩ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Vn từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. Phân tích sự hài hoà các yếu tố cổ điển và hiện đại trong bài thơ. Kiểm tra bài cũ: .. thiết kế bài học. ở Phong Lộc. D.Tuần 23: Tiết 82. Tiến trình lên lớp: 1.Tên thật: Nguyễn Trọng Trí (1912 . nhớ đến một con người tài hoa mà đau thương tột đỉnh. cảm hứng. thể loại và ngôn ngữ. TÌM HIỂU CHUNG 1. Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐÂY THÔN VĨ DẠ Hàn Mặc Tử A. 3.Tác phẩm chính: SGK. + Nhận biết được sự vận động của tứ thơ.1940). .Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận bài thơ là bức tranh phong cảnh và cũng là tâm cảnh. C. tư tưởng nghệ thuật. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các HD trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Tác giả . các tài liệu tham khảo. 2...Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong phong trào thơ mới. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. diễn giảng. B. Hồn thơ HMT tuy buồn đau mà trong sáng. . của tâm trạng chủ đề trữ tình và bút pháp độc đáo tài hoa của nhà thơ mới.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: . Quảng Bình. HMT là một nhà thơ khá đặc biệt. Đây thôn vĩ dạ là một trong những bài thơ như vậy của nhà thơ. thể hiện nỗi buồn cô đơn của nhà thơ trong một mối tình xa xăm. Hoạt động GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi hs đọc phần tiểu dẫn và hãy cho biết phần tiểu dẫn trình bày những vấn đề gì? Hs làm việc cá nhân và trình I. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp.Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ Tràng giang.

làm mà giờ đây không biết có còn cơ hội để về thăm cảnh cũ chốn xưa nữa hay không. hơn.Xuất xứ: rút ra từ tập “Thơ điên” sáng tác năm 1938. bóng láng. tinh khiết làm bừng sáng cả khoảng ảnh vừa tìm? trời hồi tưởng của nhà thơ. con người gợi cảm hứng để nhà thơ viết Đây thôn Vĩ Dạ thể hiện tâm được thể hiện qua bài thơ? trạng. Lưu ý: Vườn ai mướt quá xanh như ngọc  hình ảnh so sánh + về chơi: bình thường. xã giao làm nổi bật nét tươi tốt.Câu 1: câu hỏi tu từ. + về chơi: thân mật. chi tiết nào thể hiện . Hs làm việc cá nhân và trình bày + Điệp từ nắng: ánh nắng lan toả. bất hạnh. HMT vào Sài Gòn làm báo.Hoàn cảnh sáng tác: Kim Cúc. Bài thơ Gv giải thích thêm về mối . Cảnh vườn thôn Vĩ lúc bình minh và tâm trạng tác giả Câu thơ mở đầu sử dụng (khổ 1) biện pháp nghệ thuật gì. cảnh vật. khi mắc Ngâm thơ bài “Đây thôn Vĩ Dạ” bệnh phong trở lại Quy Nhơn thì Kim Cúc đã theo gia đình về hoặc cho hs nghe băng đĩa và quê. phải trước lớp. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN tìm hiểu văn bản 1. . yêu quý của nhà thơ cảnh vật và con người thôn Vĩ. Một lần. rực rỡ ngay từ lúc bình minh trước lớp. tự nhiên + mướt: non tơ. . Qua đó. kín đáo vừa cương trực. hỏi nhằm: đạt được những ý gì? + Lời trách nhẹ nhàng + Lời mời gọi tha thiết Hs làm việc cá nhân và trình bày + Lời tự phân thân để hỏi chính mình về một việc cần làm. Kim Cúc gởi cho HMT tấm thiếp vẽ phong cảnh hỏi : Hãy nêu cảm nhận chung Huế có hình nguời chèo đò trên sông Hương… Bức ảnh đó đã về âm điệu. Lá trúc che ngang mặt chữ điền  con người xuất hiện vừa e ấp.bày trước lớp. hiện thể hiện qua những hình + Nắng mới lên: trong trẻo. Ít lâu sau. tình yêu thầm kín của mình trong hoàn cảnh éo le.Tâm trạng của tác giả được bộc lộ như thế nào qua khổ thơ đầu? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. 2.Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên  không tả mà gợi: được nét đặc trưng của khu + Hàng cau: thẳng tắp.  Cảnh thôn Vĩ thật đẹp thật tình tứ: thiên nhiên và con người thật hài hoà. mơn mởn. thanh tú + Mặt chữ điền: gương mặt dịu dàng. ta thấy tình cảm trân trọng. tốt tươi. Hoạt động 2: Hướng dẫn HS II. phúc hậu + Lá trúc: gợi sự mảnh mai. biểu . phúc hậu thấp thoáng sau cành lá trúc  hình ảnh vừa thực vừa ảo. Hàn Mặc Tử có thầm yêu Hoàng Cúc quê ở Vĩ Dạ nhưng sống ở Quy Nhơn. quan hệ tình cảm giữa HMT và . lấp lánh ánh mặt trời buổi sáng vườn thôn Vĩ? Nhận xét sức biểu mai.Hình ảnh. 2. Hoàng hôn nơi thôn Vĩ – Sông nước mây trời sứ Huế (khổ Nhận xét chung về âm 2) Trang 225 . cao vút.

qua đó so sánh về không gian. lung linh. -> Câu thơ càng tăng thêm nỗi cô đơn trống vắng trong một tâm hồn tha thiết yêu thương con người và cuộc đời.Phát hiện những biện pháp tu . mênh mang. 3. . càng ngày nỗi niềm bâng khuâng khắc khoải càng lớn dần.Có gì đáng chú ý trong tứ thơ . mộng tưởng gợi thêm nỗi xót xa. thời gian. da diết) . + Hình ảnh sông trăng: gợi cảnh vật hư ảo. buồn hiu hắt. + dòng nước buồn thiu. hoa bắp lay: sông Hương lặng lờ trôi. Đó cũng là câu hỏi day dứt về thân phận. . Có lẽ nhà thơ chỉ là người khách qúa xa xôi. 3: Hình ảnh thiếu nữ áo trắng như tan loãng trong khói sương xứ Huế -> con người mờ ảo. lạnh lẽo. bám víu. phảng phất gợi cảm xúc gì? tâm trạng u buồn . cảnh vật với khổ thơ đầu? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. rời rạc. lung linh. .Câu 2. cô đơn của nhà thơ trước sự thờ ơ. thiếu gắn kết và mất hẳn sức sống. hư ảo. về nỗi mặc cảm chia lìa.Cảnh vật: + gió. . cách kín đáo k/v về tình yêu đằm thắm và thiết tha. lời câu hỏi tu từ) thầm tâm sự của nhà thơ với chính mình.  Cõi thực đã hoà nhập vào cõi mộng. một hy vọng.Âm điệu: u hoài. người trong cõi xa xôi.Tứ thơ bắt đầu với cảnh đẹp thôn Vĩ bên dòng sông Hương. mây. sông. dường như tác giả đang cố tìm một nơi để an ủi. thời gian: rộng. Hình ảnh thiếu nữ Huế và tâm trạng nhà thơ (khổ 3) . mây: chia lìa. Đặc sắc nghệ thuật . ( Có thể cho ta cách hiểu khác ở câu thơ này: Đó là người con gái trong mơ mà tác giả hướng đến với tâm trạng khắc khoải. làm sao biết được tình người xứ Huế có đậm đà hay không. Cấu trúc của hai câu thơ cuối ntn? Đâu là hình ảnh nổi bật nhất của 2 câu thơ? . .Hệ thống câu hỏi tu từ rải đều ở cả ba khổ thơ tạo nên chuỗi âm hưởng nhất quán. chơi vơi đầy hụt hẫng trong tâm hồn nhà thơ. . là người khách trong mơ mà thôi. trăng  Cảnh hoàng hôn thôn Vĩ thật đìu hiu.Qua khổ thơ tác giả đã bộc lộ  Khổ thơ thể hiện tình yêu thầm kín thiết tha. băn khoăn. 4.Câu cuối: câu hỏi tu từ phiếm chỉ -> phảng phất một chút hoài nghi. Đồng thời thể hiện một bày trước lớp.Điệp ngữ “khách đường xa” -> Nhấn mạnh hình ảnh con từ trong khổ thơ trên? (điệp ngữ. buồn bã. hay cũng chỉ mờ ảo dễ chóng tan như sương khói kia.Hai câu cuối: câu hỏi tu từ  thể hiện một nỗi chờ mong. Qua đó ta thấy tâm trạng khắc khoải. từ Trang 226 . xa Hs làm việc cá nhân và trình cách của cuộc đời đối với mình. huyền nỗi niềm tâm sự gì? ảo.Hình ảnh gió. một nỗi buồn man mác.Không gian. + trăng: hình ảnh quen thuộc của thi nhân.điệu được biểu hiện trong khổ thơ. . Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. nỗi mong ước được trở về thăm thôn Vĩ.

Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: . đó mà khơi gợi liên tưởng thực ảo mở ra bao niềm cảm xúc suy tư về cảnh và người xứ Huế với những phấp phỏng lo âu và niềm hy vọng tin yêu. là tiếng lòng của một con người tha thiết yêu đời. + Thấy được bút pháp gợi tả thiên nhiên giản dị. chủ nghĩa lạc quan gắn liền với lòng nhân ái. tự nhiên. Trang 227 . LUYỆN TẬP: 1. Hướng dẫn tự học: . Qua đó còn là một bức tranh đẹp về một miền quê đất nước. em hãy rút ra chủ đề của bài thơ? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. III. yêu người. Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHIỀU TỐI (MỘ) Hồ Chí Minh A.học thuộc lòng bài thơ và nắm được mạch cảm xúc của tác phẩm. . Cũng cố 2. Luyện tập 3. Hoạt động 3: Hướng dẫn HS luyện tập. lòng ham sống mãnh liệt của một hồn thơ.và bút pháp của bài thơ? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Chuẩn bị bài mới: Chiều tối – Hồ Chí Minh. Chủ đề: Bài thơ là bức tranh phong cảnh thể hiện tình yêu đời. . chân thật.Bút pháp bài thơ là sự hoà điệu giữa tả thực tượng trưng lãng mạn và trữ tình.Qua phân tích. .Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được vẻ đẹp của tâm hồn HCM: Trong bất cứ tình huống nào cũng hướng về sự sống và ánh sáng. đồng thời cảm nhận được vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại của bài thơ. 5. Tuần 23: Tiết 84.

Hồ Chủ Tịch đã phản ánh niềm tin tưởng. Bài thơ Chiều tối là một trong những bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ HCM nói chung và Nhật ký trong tù nói riêng... . sách giáo viên. Vào bài mới: Lời vào bài: Như chúng ta đã biết trong thời gian bị giam ở 30 nhà lao ở 13 huyện ở tỉnh Quảng Tây TQ. D. Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Sáng tác trong suốt thời gian 13 tháng ở tù bị đày ải vô cùng khổ cực 2. được dịch ra tiếng Việt. các tài liệu tham khảo. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các HD trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Gồm 134 bài thơ bằng chưc Hán. Nêu chủ đề. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 2 câu thơ hoặc hình ảnh thơ ấn tượng nhất. B.Về kĩ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Vn từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. TÌM HIỂU CHUNG 1. cổ điển mà hiện đai. bình dị. thể loại và ngôn ngữ.. chiến sĩ mà thi sĩ. cho biết tập nhật kí được viết trong hoàn cảnh nào? Nội dung cần đạt I. Hoàn cảnh sáng tác: Chiều tối là bài thơ thứ hai trong chuỗi năm bài thơ mà Hồ Chí Minh đã sáng tác trong khoảng thời gian Người bị giải đi từ nhà lao huyện Tĩnh Tây đến nhà giam ở Thiên Bảo và được ghi lại trong tập thơ chữ Hán Nhật ký trong tù. + Chiều tối là thời khắc cuối cùng của ngày tàn -> vạn vật cũng Trang 228 Cho học sinh đọc phần phiên âm và dịch thơ. Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài thơ thong qua . Tập thơ thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật thơ HCM: hồn nhiên.Đọc thuộc lòng bài thơ Đây thôn Vĩ dạ. bác Hồ đã viết Nhật ký trong tù. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 3. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN 1. diễn giảng. b. con người và sự sống. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình.. tình yêu của bản thân đối với thiên nhiên. Bài thơ a. in lần đầu tiên 1960. (2 câu đầu) . Chủ đề: Bài thơ là bức tranh thiên nhiên và sinh hoạt ở vùng dân dã trong buổi chiều tàn. Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ. cảm hứng. Tiến trình lên lớp: 1. Hoạt động GV và HS Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi học sinh đọc phần I. C. thiết kế bài học. Kiểm tra bài cũ: . Tập thơ Nhật ký trong tù . Thông qua đó. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. II. Cảm nhận của em về 1.Tái hiện không gian và thời gian của buổi chiều xóm núi. 2.

cao rộng. thanh bình. màu ấy gây cho → nhãn tự thơ: dường như làm tăng niềm vui sức mạnh cho Trang 229 2. + Ma bao túc – Bao túc ma: láy âm vắt dòng. trong trẻo. + Cô vân: đám mây cô độc gây cảm giác buồn bã nhưng là “trôi nhẹ” (cảm giác ung dung. như con người đều nghỉ ngơi. thi vị. Bức tranh đời sống. cái yên tĩnh của chiều thu và cái nhìn đồng cảm đầy yêu thương với cánh chim bay về chiều. một người nghệ sĩ: rung động với cái khoáng đạt của không gian. → Hình thức thơ giản dị nhưng có sức chinh phục người đọc bởi cái hồn nhiên. khỏe khoắn. + Trôi nhẹ giữa tầng không: gợi ra cả một bầu trời bát ngát. Bức tranh thiên nhiên bị đẩy lùy ra sau làm nền.Câu 2: bản dịch không diễn tả được vẻ đơn độc. lấy động tả tĩnh) và những hình ảnh quen thuộc mà cổ kính giầu sức khơi gợi…. nỗi bật lên là hình ảnh một sơn nữ. nghèo. ⇒ Sự cảm nhận thiên nhiên tinh tế của Bác. . diễn tả vòng quay không dứt của động tác xay ngô → sự vận động của thời gian. + Về rừng tìm chốn ngủ : diễn tả và gợi ra không gian êm đềm và tĩnh lặng. . + Lò than rực hồng: Hình ảnh sự sống. (2 câu cuối) . tạo cảm giác phóng khoáng. + Thi nhân: người chiến sĩ trong cảnh tù đày. sống động bức tranh đời sống nơi xóm núi: + Cô em xóm núi xay ngô: cô gái đẹp tự nhiên. nỗi bật lên màu sắc rực rỡ (lò + Chữ hồng cuối bài thơ: là trung tâm tỏa ấm cho toàn bài thơ than rực hồng). tươi tắn. cuộc sống sum vầy. → Cảnh vật và con người có một sự gần gũi tương đồng. tạo nên một sự nối âm lien hoàn nhịp nhàng. êm ả. + Chim mỏi: gây cảm tưởng buồn bã mệt mỏi. nhịp bay chậm của đám mây. cô gái ấy hiện lên như thế nào? Phát hiện nghệ thuật được sử dụng qua câu 3. thanh thản). → Chỉ bằng vài nét chấm phá đơn sơ với thi pháp cổ điển(dùng diện vẽ điểm. đảm đang nơi xóm vắng. hai câu thơ đầu giúp ta hình dung thật rõ nét cảnh chiều miền sơn dã: cảnh có gợi buồn nhưng vẫn mở ra một không gian bát ngát.Câu 1: lấy hình ảnh ước lệ cánh chim nhỏ bày về núi để miêu tả t/gian buổi tối (cách cảm nhận t/gian trong thơ t/thống). 4? Tại sao tác giả lại dung biện pháp láy âm vắt dòng này? Trong bức tranh chiều tối này. .hình thức phát vấn: Tác giả dung những hình ảnh gì để tả cảnh chiều tối? những hình ảnh ấy gợi lên trong tâm trí em những cảm tưởng gì? Thoạt nhìn về con người ở đây có mối tương đồng như thế nào? Nhận xét về bản dịch câu thơ thứ 2? Tác giả đã sử dụng nghệ thuật nào để miêu tả cảnh chiều ở miền sơn dã? Em cảm nhận như thế nào về con người của Bác qua 2 câu thơ này? Học sinh làm việc theo nhóm ở từng dãy bàn và trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. xanh trong.Hai câu thơ sau thể hiện chân thật. bình dị của cuộc sống.

Nghệ thuật tả cảnh vừa có nét cổ điển (bút pháp chấm phá. ấm áp. LUYỆN TẬP: 1. nhân đạo đến quên mình: mọi buồn vui đều gắn với vui buồn của dân tộc và của nhân loại mà hầu như không phụ thuộc vào cảnh ngộ của riêng mình.Ngôn ngữ cô đọng hàm súc. gần gũi. có một tâm hồn nhân hậu bao la. Cũng cố a. vắng vẻ. với hạnh phúc. Nội dung: . cái chờ đợi là nhà tù tối tăm bẩn thỉu…) như thế nào? Quang cảnh chiều tối miêu tả trong bài thơ có phù hợp với tâm trạng ấy không? Qua sự đối chiếu ấy. một tấm long nhân hậu với nhân dân và những rung động tinh tế trước phong cảnh thiên nhiên. * Cũng cố .Tính hiện đại: hơi ấm. Trang 230 . Nghệ thuật: . . → Hình ảnh nổi bật và tỏa ấm trên bức tranh thơ. ánh sáng đã mang nét đặc sắc cho bài thơ: đây là bức tranh trong đời và ấm áp tình đời.Chuẩn bị bài mới: Từ ấy.Bài thơ tứ tuyệt được thể hiện theo kiểu ký họa của nghệ thuật tạo hình phương đông (vài nét chấm phá). vui với cảnh. vừa có nét hiện đại (bút pháp tả thực sinh động với những hình ảnh dân dã đời thường). bình yên. → Bức tranh sinh hoạt ở xóm núi. ấm áp tình đời. cái buồn. dung nhãn tự hồng) 4.em ấn tượng gì? Tác giả đưa màu sắc ấy vào có hợp lí không? Vì sao? Theo lẽ thường. ước lệ với những thi liệu thơ cũ). tràn đầy ánh sang. b. tình người. . Nghệ thuật tả cảnh và sử dụng ngôn ngữ trong bài thơ? người đang cất bước trên đường xa. Luyện tập 3.dặn dò: Chất thép và chất tình của Bác qua bài thơ Chiều tối? Nhãn tự của bài thơ nằm ở hình ảnh nào? Hình tượng cô gái hay lò than hồng? phân tích hình ảnh ấy. 4. xua tan cái lạnh. Tổng kết (ghi nhớ) III. ⇒ Tâm hồn thư thái. 3. cô đơn của cảnh vật nơi núi rừng lúc chiều tối. 2. Bác là một người có bản lĩnh khác thường. sống động.Tâm hồn luôn hướng về sự sống và ánh sáng. Hướng dẫn tự học: .Bức tranh xinh xắn về cảnh trời chiều và sinh hoạt nơi núi rừng mênh mông nhưng đầm ấm. Nghệ thuật . em hãy tìm hiểu nét đẹp trong tâm hồn Hồ Chí Minh. tâm trạng một người vào hoàn cảnh của tác giả (người tù bị giải trên đường gặp lúc chiều tối ở nơi đất khách quê người. cuộc sống con người của Bác. sử dụng linh hoạt và sáng tạo (cách hiệp vần câu 3. .

Kiểm tra bài cũ: Trình bày mục đích. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . diễn giảng. vừa là hình ảnh mang cảm xúc của nhà thơ.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Cách so sánh. nhưng cũng không hoàn toàn là chủ quan thuần túy. phân tích những tâm trạng. mặt khác. Hh2: II.Tuần 23: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG THƠ TRỮ TÌNH A. . tài liệu tham khảo.… D.Thứ đến là phân tích nhân vật trong thơ trữ tình.Luyện tập củng cố kiến thức. thiết kế bài học. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. cấu tứ thơ. sách giáo viên.Nhân vật trữ tình thường mang một niềm suy tư. riêng tư của nhà thơ. Phương tiện dạy học: . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Giáo viên hướng dẫn học sinh I. trước hết là phân tích “cái tôi trữ tình”. những nét khách quan được cảm nhận qua điệu tâm hồn.Phân tích tác phẩm trữ tình. Những điều cần lưu ý khi phân tích nhân vật trong những lưu ý khi phân tích nhân vật thơ trữ tình: trong thơ trữ tình. hình ảnh thơ. Đây vừa là đối tượng để bộc lộ cảm xúc. 3. vừa có ý nghĩa chủ quan. Phương pháp dạy học: . còn phải thấy được những yếu tố.Giáo viên chia lớp làm 4 nhóm . . tâm trạng riêng của tác giả. Vì thế. nhạc điệu. khi phân tích nhân vật trữ tình. rèn luyện kỹ năng qua một số đề văn cụ thể. suy nghĩ của nhà thơ.Lưu ý một số điều khi phân tích nhân vật trong thơ trữ tình.Đề 1: Tính cổ điển và hiện đại trong bài Tràng giang thảo luận 4 đề văn: của Huy Cận. cảm xúc. Tiến trình lên lớp: 1. . .Sách giáo khoa. tâm trạng chủ quan. những suy tư của nhân vật trữ tình thể hiện qua lời thơ. yêu cầu của thao tác lập luận so sánh. B. một mặt phải làm nỗi bật cảm xúc. C. Trang 231 . thể hiện một quan hệ thẩm mĩ đối với cuộc sống. Luyện tập: .

Củng cố . cho điểm và hoàn chỉnh dàn bài.Đề 2: Chất cổ điển và hiện đại trong bài chiều tối của Hồ Chí Minh.Học sinh thảo luận với các yêu cầu cụ thể sau: + Mở bài nên giới thiệu như thế nào? + Tìm ý cho mỗi đề bài + Sắp xếp các ý theo trình tự hợp lí + Triển khai một ý thành lời văn Sau khi học sinh thảo luận xong.Giáo viên lưu ý học sinh cách làm bài và nhắc nhỡ các em chấp hành tốt nội qui. giáo viên yêu cầu học sinh trình bày sản phẩm của mình bằng bảng phụ. .dặn dò: . ..Giáo viên nhận xét kết quả thảo luận.Học sinh nhận xét và bổ sung cho nhau . Trang 232 .

Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. nhịp thơ dồn dập.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. 2. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. thiết kế bài học.Nêu rõ hướng vận động của tứ thơ. B. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong nền văn học Việt Nam. tình yêu thiên nhiên và cuộc sống của nhân vật trữ tình trong bài thơ. thể loại và ngôn ngữ. . giọng thơ sảng khoái. sách giáo viên. Tố Hữu được coi là lá cờ đầu của nên thơ ca CM. Kiểm tra bài cũ: .Tuần 24: Tiết 85 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ ẤY Tố Hữu A. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. say mê bằng hình ảnh tươi sáng. Từ đây có thể rút ra nhận xét giá trị khái quát của bài thơ. Tập thơ Từ ấy là tập thơ đầu tay đánh dấu thời điểm bừng sáng của tâm hồn thơ và lí tưởng CM. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 233 . cảm hứng. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Bài thơ Từ ấy là bài thơ có ý nghĩa mở đầu. Từ một thanh niên trí thức tiểu tư sản được giác ngộ lí tưởng. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. 3. Tiến trình lên lớp: 1.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được niềm vui lớn của nhà thơ khi giác ngộ lí tưởng cộng sản và nhờ đó biết gắn bó với nhân dân lao khổ. của nhà thơ. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình.Phân tích tâm hồn lạc quan.Đọc thuộc lòng và diễn cảm bản phiên âm chữ Hán và bản dịch thơ bài thơ Chiều tối. .… D. diễn giảng. tài liệu tham khảo. hình ảnh thơ. Tố Hữu trở thành một chiến sĩ cộng sản.… C. + Thấy được nghệ thuật diễn tả tâm trạng vui sướng. cũng là tuyên ngôn nghệ thuật của bài thơ. tạo cho mình một sức mạnh tinh thần to lớn. cũng có ý nghĩ như một tuyên ngôn và lẽ sống của một chiến sĩ CM.

Tác giả: .Tên thật là Nguyễn Kim Thành (1929 – 2002). hi sinh nhưng cũng nhiều thắng lợi của dân tộc.Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi học sinh đọc phần tiểu dẫn và cho biết hoàn cảnh sáng tác? Nội dung chính của tập thơ? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. từ đó sự nghiệp thơ ca gắn liền với sự nghiệp CM.Tập thơ là tiếng ca vui tươi.Bài thơ trích trong phần Máu lửa. . Giáo viên dung bảng phụ để trình bày tâm trạng tác giả: I. trẻ trung của một cái tôi trữ tình. Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu xuất xứ. đồng thời tập thơ cũng giàu chất lãng mạn. bố cục và nội dung bài thơ: Gọi học sinh đọc bài thơ (lưu ý giọng điệu hân hoan.Nội dung thơ luôn gắn bó và phản ánh chân thật những chặng đường CM gian khổ. vui sướng) và tóm tắt bằng sơ đồ tâm trạng: Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Năm 1938 được kết nạp Đảng cộng sản. sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn khi gặp gỡ và giác ngộ lí tưởng cộng sản. . hướng dẫn học sinh ghi bài từ sgk. con đường thi ca của Tố Hữu. 3.Từ ấy đánh dấu bước ngoặt lớn trong cuộc đời Tố Hữu: khi 18 tuổi được giác ngộ lí tưởng cộng sản và kết nạp Trang 234 Say mê náo nức Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu khổ thơ thong qua hệ thống câu hỏi: . . say mê náo nức của nhà thơ khi đón nhận lí tưởng cộng sản (khổ 1): . trong trẻo. Tập thơ Từ ấy: . là bài thơ có ý nghĩa mở đầu cho con đường cách mạng.Nội dung: Tâm nguyện cao đẹp của người thanh niên trẻ trung nhiệt tình cách mạng: niềm say mê mãnh liệt và vui sướng tràn trề cùng với nhận thức mới về lẽ sống. Giáo viên nhận xét và chốt ý. 2.Tập thơ Từ ấy (1937 – 1946) là chặng thơ đầu tiên trong đời thơ Tố Hữu. cách mạng. sôi nổi. ở Huế . Nhân vật trữ tình Nhận thức về lẽ sống Sự chuyển biến tâm hồn II. tập thơ gồm 3 phần: Máu lửu – Xiềng xích – Giải phóng. Niềm vui sướng. mới mẻ. hân hoan nồng nhiệt của một tâm hồn trẻ khát khao lẽ sống đã bắt gặp ánh sáng lí tưởng. Tìm hiểu chung 1. Bài thơ Từ ấy: . trong trẻo. găn liền với quá trình vận động CM VN từ khi có Đảng đến với CMT8 thành công.Bố cục: 3 phần . Đọc hiểu văn bản 1.

Lí tưởng ấy không chỉ tác động đến lí trí mà còn tới tình cảm nhà thơ (chói qua tim).Mặt trời mùa hạ (tỏa ánh sáng rực rỡ. rạo rực.Hai dòng đầu: Khẳng định quan niệm mới mẻ về lẽ sống là sự gắn bó hài hòa giữa “cái tôi” cá nhân và “cái ta” chung của mọi người: + Câu 1: Động từ “buộc”: Ngoa dụ → ý thức tự nguyện sâu sắc và quyết tâm sắt đá của tác giả để vượt qua ranh giới cái tôi. Giáo viên nhận xét và bổ sung. Tố Hữu đã đón nhận ánh sáng lí tưởng Đảng.Tình cảm của tác giả chủ yếu là hướng đến đối tượng nào? Từ đó. Tố Hữu đã sử dụng những hình ảnh nào? Giá trị biểu đạt? Học sinh làm việc theo từng dãy bàn và trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. Đặc biệt là quan tâm đến quần chúng lao khổ. trìu tượng hóa sức mạnh tập thể nhân dân.Theo em. 4: Bộc lộ tình yêu thương con người không phải tình yêu chung chung mà bằng tình yêu giai cấp rõ rang. quan niệm mới về lẽ sống của Tố Hữu được thể hiện như thế nào? . sự giao cảm của những Trang 235 . chói chang) → Mặt trời chân lí (chân lí là những gì đúng nhất mà mọi người đã thừa nhận) ⇒ Ca ngợi ánh sáng kì diệu của cách mạng. giác ngộ lí tưởng cộng sản. Đó là nguồn sáng vĩ đại làm bừng sáng cả trí tuệ và trái tim ông.. Tố Hữu khẳng định mối quan hệ giữa văn học và đời sống dựa trên cơ sở nào? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Khi được lí tưởng soi rọi. Tố Hữu còn băn khoăn đi tìm lẽ yêu đời: Vẫn vơ theo mãi vòng quanh quẩn + Từ ấy như điểm chốt của thời gian. 2. + Câu 2: Từ “trang trải” → tâm hồn nhà thơ trải rộng với cuộc đời. → Tố Hữu đã đặt mình giữa dòng đời và trong môi trường rộng lớn của quần chúng lao khổ.Khối đời: Là hình ảnh ẩn dụ. . . Lí tưởng Đảng đã chiếu rọi và làm bừng sáng về mặt trí tuệ. Đồng thời lí tưởng ấy cũng khơi nguồn cho thơ ca. sôi nổi. ⇒ Lí tưởng cộng sản đã thắp sáng trong thơ Tố Hữu một cách da diết. Giáo viên nhận xét. Đảng. không gian đã xác định. Gọi học sinh đọc khổ 2 và sử dụng phương pháp phát vấn: . Từ bóng đêm của cuộc đời cũ. bổ sung và giảng để chốt lại vấn đề.2 câu 3. → Từ ấy trở thành thiêng liêng trong cuộc đời Tố Hữu. . + Trước đó. Ở đây nhà thơ đã tìm thấy niềm vui và sức mạnh mới không chỉ bằng nhận thức mà bằng tình cảm yêu mến.Để thể hiện niềm say mê. Những nhận thức về lẽ sống (khổ 2): .Niềm say mê ấy được thể hiện qua hai hình ảnh: + Mặt trời chân lí chói qua tim: Tác giả đã sử dụng hình ảnh ẩn dụ: . bồi dưỡng tình cảm cho con người. từ ấy nghĩa là gì? Có ý nghĩa như thế nào trong cuộc đời? . + Hình ảnh Hồn tôi là một vườn hoa lá: Tác giả đón nhận lí tưởng bằng cả tình cảm rạo rực. say mê. thôi thúc.

Đặc sắc nghệ thuật: . ngôn ngữ giàu tính dân tộc. Củng cố . . .Gọi học sinh đọc khổ thơ cuối và cho biết tâm hồn Tố Hữu đã chuyển biến như thế nào? Thông qua những hình ảnh nào? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trướclớp. thân thiết. → Ông mở long đón nhận những kiếp người đau khổ vào trong gia đình bao la của mình. nồng nàn. so sánh.Sáng tạo những hình ảnh mới mẻ . em → nhấn mạnh.Nhịp điệu thơ dồn dập. ngoa dụ. dứt khoát hòa mình vào quần chúng rồi. Là vạn nhà . là thành viên của đại gia đình lao khổ. 4. 5. Kiếp phôi pha: những người nghèo khổ. điệp từ.Giọng thơ chân thành sôi nổi. tuôn trào. bụi đời (thành ngữ) trái tim. + Tố Hữu khẳng định là con người gần gũi than thiết. Tôi đã là nghĩa là đã thực sự. cơ cực. + Đối tượng để nhà thơ gắn bó: .Tiếng nói trong thơ là tiếng nói của một nhà thơ vô sản chân chính. Luyện tập 1. khẳng định một tình cảm gia đình đầm ấm.Tình hữu ái với quần chúng lao khổ coi như tình ruột thịt.Hình ảnh thơ tươi sáng. Là vạn đầu em nhỏ → Những nạn nhân của sự bất công ngang trái trong xã hội cũ.Hồn thơ Tố Hữu chan chứa tình giai cấp và niềm biết ơn sâu sắc cách mạng. đã trở thành ruột thịt của họ rồi.Bố cục lô gíc chặt chẽ theo 3 ý trong một mạch thơ chung. . → Khẳng định mối quan hệ sâu sắc giữa văn học và đời sống mà chủ yếu là cuộc sống của quần chúng nhân dân. Vạn em nhỏ cù bất cù bơ: những em nỏ lang thang không nơi nương tựa. 2. + Nghệ thuật: Điệp từ là kết hợp với từ con. .Sử dụng các biện pháp tu từ: ẩn dụ. . Là vạn kiếp phôi pha . . hướng người đọc đến chân trời tươi sáng. Luyện tập Trang 236 .Thơ Tố Hữu rõ rang là thơ trữ tình – chính trị. 3. Sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn nhà thơ (khổ 3): . . Tổng kết: (ghi nhớ) III. anh. vất vả.

náo nức của tác giả khi giác ngộ lí tưởng. Hướng dẫn tự học .Học thuộc long bài thơ .Tiết sau đọc them.Nắm được niềm say mê. Trang 237 . . đọc trước các bài trong sách giáo khoa và trả lời câu hỏi.3.

thối nát phủ bên ngoài vẻ yên ấm. Lai Tân – Hồ Chí Minh dẫn SGK: 1. Kiểm tra bài cũ: 3. B. NHỚ ĐỒNG A. Hướng dẫn đọc – hiểu Gợi ý trả lời câu hỏi sgk: Câu 1: Câu thơ giản dị.Đó là thái bình của tham nhũng. Chủ đề: Ghi lại những cảm nhận và suy nghĩ của Bác về hiện trạng xã hội của Trung Quốc ở Lai Tân – Quãng Tây. tốt lành. khách quan đã làm hiện lên trước mắt người đọc bộ máy lãnh đạo của huyện Lai Tân: Ban trưởng – giám mục nhà tù chuyên đánh bạc. Hoàn cảnh sáng tác: bài thơ 97 trong tập NKTT. bên ngoài.Tuần 24: Tiết 86 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: LAI TÂN. giọng kể bình thản. thực chất đen tối. Tiến trình lên lớp: 1. sự thối nát của chính quyền. cảnh sát trưởng thì ăn tiền của phạm nhân.… D. sách giáo viên. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Câu 2: Ý nghĩa châm biếm mỉa mai ở câu cuối bài thơ: Lai Tân y cựu thái bình thiên.Đó là thái bình giả tạo. Lai Tân là một huyện nhỏ trên đường từ Nam Ninh đến Liễu Châu. giấu bên trong là tha hóa. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu I. 2. thối nát hợp pháp. lười biếng. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Giúp học sinh tự học qua những gợi ý về kiến thức và kĩ năng để thấy rõ tư tưởng nghệ thuật của 2 tác phẩm trữ tình trong quy định và bổ sung thêm kiến thức cho phần nghị luận văn học môn làm văn. tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. mục rỗng.Từ thái bình được dung với sự mỉa mai: thái bình như Trang 238 . 3.… C. thiết kế bài học. Những đại biểu thực thi của pháp luật thì sống và làm việc trong sa đọa và trụi lạc. sa đọa của bộ máy công quyền những con mọt của dân. 2. . . huyện trưởng thì vừa hút thuốc phiện vừa bàn công việc. diễn giảng.

đồng chí của người tù cộng sản trẻ tuôi trong những ngày đầu bị giam ở nhà lao. kìm nén. bùn hi vọng… .Gợi nhớ quê hương tươi đẹp bình yên. .Gì sâu bằng… Ôi ruộng đồng… → gợi hình ảnh người dân lao động quê hương nghèo khổ nhưng cần cù và chứa bao hi vọng: lưng cong xuống luống cày. người quê.Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt cô đọng hàm súc. Câu 3: . Bởi vì đó là linh hồn quê hương. ruồng tre mát. Trong hoàn cảnh bị giam cầm. Nhớ đồng – Tố hữu 1. . trong phần xiềng xích khi Tố Hữu bị giam trong nhà lao Thừa Phủ. nương khoai sắn ngọt bùi. Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi sgk. tiếng hò hố não nùng lại càng ám ảnh. bên trong là sự bất bình. Câu 2: Những câu sau khắc sâu tô đậm âm vang của tiếng hò khêu gợi nỗi nhớ của tác giả về cảnh quê. thế thì dân bị oan khổ biết bao! Vẫn y cựu thái bình nghĩa là sự thật hiển nhiên. Chủ đề: Nỗi niềm thương nhớ đống quê. âm u thủa trước: cồn thơm.Gì sâu bằng… Hiu quạnh bên trong… → gợi nhớ về quá khứ.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn sgk. Xuất xứ. đã thành bản chất. Nó gợi nhớ thương. đồng bào đang chờ đợi qua những giai âm khoan nhặt tha thiết. khái quát vấn đề mang tính tiêu biểu điển hình XHTQ thời Tưởng Giới Thạch. Hướng dẫn đọc . bị tách biệt với thế giới bên ngoài.3 câu đầu kể chân thực. kỉ niệm. gợi cả quê hương. quy luật từ bao nay. xóm nhà tranh thấp êm ả cứ trôi đi. phẩn nộ. ô mạ xanh. hoàn cảnh sáng tác: tháng 7 năm 1939.hiểu: Câu 1: Sự gợi cảm của tiếng hò quê hương: không gì lay động tâm hồn bằng âm nhạc. nhất là dân ca.Gì sâu bằng những trưa thương nhớ Hưu quạnh… . cảnh vật. thái độ dấu kín.Giọng điệu bình thản bên ngoài. dân tộc ngân lên thành câu hát. .Câu cuối nhận xét thâm trầm. con người đồng bào. . II. 2. kín đáo bộc lộ thái độ. tình cảm mỉa mai châm biếng sâu sắc. khách quan. 3. nhưng Trang 239 . .

con người như ông bà. lúa. mong mỏi. gia đình – quá khứ trở về: con đường đi tìm lí tưởng của bản thân – trở về hiện tại: buồn. ngây thơ. . cha mẹ đã sống chết trên quê hương. các điệp từ. không dứt.Chuẩn bị bài mới: Trả bài viết số 5 Trang 240 . nhớ.Chân thành hồn nhiên.Khi tìm thấy lí tưởng: say mê. chao ôi… gắn kết. ôi. dòng song. . Câu 4: Cảm nghĩ về niềm say mê lí tưởng của nhà thơ: . cố vùng thoát mà chưa thoát. . trở về hiện tại vẫn mơ hoài giấc mơ tự do. hi vọng – tiếng hò xao xuyến lại vang vọng. sung sướng.Dựa vào hướng dẫn đọc – hiểu. nhà tranh. ước mơ. Câu 5: Mạch vận động: bị giam trong nhà lao – trưa hiu quạnh – tiếng hò gợi nhớ quê hương. gọi hỏi trong giọng thơ rất bồi hồi. cánh đồng. học sinh tìm hiểu các bài thơ. hi vọng. ô mạ…. V. nhẹ nhàng như được nâng cánh bay trên chín tầng cao bát ngát. Câu 3: Tình yêu tha thiết và nỗi nhớ da diết của tác giả được thể kiện qua nhiều hình ảnh quen thuộc.Hai câu cuối: kết bài trở lại thời điểm hiện tại: trưa hiu quạnh trong tù tiếng hò vang vọng vào gợi nỗi nhớ đồng triền miên. quanh quẩn. điệp ngữ: đâu. Hướng dẫn tự học . ơi. băn khoăn vẫn vơ. Nhớ lại quãng thời gian của chính bản thân mình đi kiếm lẽ yêu đời và đã sung sướng tìm thấy chân lí – lí tưởng sống.

2. một bài văn nghị luận xã hội. thiết kế bài học. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. Trả bài viết số 5 I. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số. .Tự đánh giá và sữa chữa bài làm của chính mình. Tiến trình lên lớp: 1. Nhược điểm: . B. Kiểm tra bài cũ: 3. từ đó củng cố thêm các kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và văn nghị luận xã hội nói riêng.Tuần 24: Tiết 87 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 5 A. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. Giáo viên nhận xét.Tăng thêm long yêu thích học văn và làm văn.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm tốt. Đề bài: Viết một bài văn nghị luận trình bày quan niệm của mình về lối sống giản dị của một con người. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. lập dàn ý. thảo luận trả lời câu hỏi. 2. . . biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. bố cục viết chưa cân đối. lập luận tốt. đánh giá chung II. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt A. D. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh: ưu. biết so sánh với làm số 1. nhược điểm bài làm của học sinh. Ưu điểm: tuyên dương một số bài đạt kết quả . .Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: 27/43 + Lớp 11A1: 22/44 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . . . 1.Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. dung từ ngữ không chính xác.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. … C.Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm.Một số em chưa đọc kĩ nên chưa xác định được trọng Trang 241 .

Đề 1: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ diễn tả tâm trạng riêng của tác giả nhưng lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn thế hệ bạn đọc. Hướng dẫn tự học + Xem lại bài làm của mình. . .Giáo viên sữa một số lỗi cơ bản của học sinh. + Chuẩn bị bài mới: Trang 242 .Xác định nội dung của đề sai. 3. Sữa lỗi . tâm của dẫn đến cách viết dàn trải. lan man.Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: III.Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: .Các lỗi diễn đạt và dung từ. . Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định này. B. Kết quả: . chưa xác định được trọng tâm của đề.Bố cục chưa cân đối không rõ rang. C. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ điều này. Ra đề bài viết số 6 – Nghị luận văn học (học sinh làm tại nhà) .Đề 2: Đây thôn Vĩ Dạ vừa là bài thơ về tình yêu vừa là bài thơ về tình quê.

Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu I. mưa bụi êm đềm. Qua đó ta thấy một tâm hồn yêu thiên nhiên.Anh Thơ – Vương Kiều Ân (1921 – 2005) sinh ra và lớn lên ở bến song Tương (Ninh Giang. Hướng dẫn đọc – hiểu Câu 1: Cảnh chiều xuân ở nông thôn miền Bắc hiện ra thật tĩnh lặng. 2. tài liệu tham khảo.Tuần 24: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: TƯƠNG TƯ. diễn giảng. CHIỀU XUÂN A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Giúp học sinh tự học qua những gợi ý về kiến thức và kĩ năng để thấy rõ tư tưởng nghệ thuật của 2 tác phẩm trữ tình trong quy định và bổ sung thêm kiến thức cho phần nghị luận văn học môn làm văn. Tiến trình lên lớp: 1.Bà là người có sở trường viết về cảnh sắc nông thôn. phơi phới bay từng hạt nhỏ. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. được giải khuyến khích của Tự lực văn đoàn (1939) Gợi ý trả lời câu hỏi sgk: . Tìm hiểu chung a. hoa xoan Trang 243 . Hải Dương) . gợi được không khí và nhịp sống đồng quê miền Bác. có phần lặng lẽ với nhịp sống êm đềm ít xáo động ở cuộc sống nông thôn.Xuất xứ: .… C. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phả vào chút gì mơ màng.… D. sách giáo viên. b. yêu quê hương đất nước của nhà thơ. dòng song chầm chậm trôi. Bà là nữ thi sĩ tiêu biểu của thơ Việt Nam hiện đại. Tác giả: . thiết kế bài học. Con đò nằm im trên bến vắng.Bức tranh quê (1941) là tập thơ đầu tay. Chiều xuân – Anh thơ dẫn SGK: 1. êm đềm và thơ mộng. quán tranh nghèo vắng khách. buồn xa vắng mà đệp dịu dàng: mọi cảnh vật đều chìm trong màn mưa xuân.Chủ đề:Bài thơ là bức tranh chiều xuân mang không khí thanh bình. B. Bài thơ .

rập rờn. Tác giả (SGK) b. Câu 2: Cách bày tỏ tình yêu kín đáo. hình ảnh thể hiện: êm êm.Xuất xứ: Trích trong tập Lỡ bước sang ngang (1904) . Tìm hiểu chung a. thong thả. III. đàn sáo mổ vu vơ. trâu bò thong thả gặm cỏ dưới mưa. kín đáo. mà không bi lụi. bướm bay rập rờn. từ phiếm chỉ trở về cụ thể. trách móc. cách so sánh ngông: Gió mưa là … nàng. hình dáng. trôi. .Nhịp sống bình yên. song vẫn tôn trọng người mình yêu. xanh rờn. Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi sgk. tơi bời. giọng thơ nhẹ nhàng của ca dao. vu vơ. thong thả.Những từ ngữ. khắc khoải. vắng lặng. cảm xúc. nghèo. Khổ 2 cảnh vật sinh động nhưng vẫn nhẹ nhàng: cỏ non xanh biếc trên sườn đê. chốc chốc vụt bay ra… Câu 3: Các từ láy gợi tả âm thanh. niềm hi vọng. II.Chủ đề: Tương tư là nỗi nhớ mong của trai gái khi yêu nhau. ướt lặng. thong thả. dân ca. tím rụng tơi bời. Khổ 3: cánh đồng lúa xanh. . Có những lời kể nể. xác định. không khí: êm êm. biếng lười. đàn cò bay lên. 2. vu vơ. Bài thơ thể hiện nỗi nhớ mong thật tha thiết. da diết. Bài thơ . tơi bời. tha thiết nhuần nhị. Câu 3: Cách bày tỏ tình yêu gửi vào trầu cau quê hương trong nỗi nhớ mong đơn phương mà sắt son. Câu 2: Không khí êm đềm tĩnh lặng. tràn biếc. khắc khoải. Hướng dẫn tự học Trang 244 . Hướng dẫn đọc – hiểu: Câu 1: Nỗi nhớ mong đậm chất ca dao. Tương tư – Nguyễn Bính 1. xanh rờn. vắng. rập rờn.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn sgk. chậm rãi vẫn có từ nghìn đời. mang sắc thái tình quê chân thực. cái giật mình của những cô gái nông dân yếm thắm đang làm cỏ. nằm mặc.

diễn giảng. tiếng Hán…). Vào bài mới: Lời vào bài: Tiếng Việt cũng như các ngôn ngữ khác trên thế giới vừa có tính lịch sử. Loại hình ngôn ngữ. tài liệu tham khảo. Đặc điểm loại hình của tiếng Việt: Trang 245 . tiếng Anh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sách giáo viên. 2. nào? . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. Vậy đặc điểm của loại hình tiếng Việt là gì? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta có ý thức hơn trong công việc học tập và sử dụng tiếng Việt. cho biết khái . tiếng Pháp. ngữ pháp.Loại hình ngôn ngữ: Là cách phân chia thành những nhóm ngôn ngữ dựa trên những đặc trưng giống nhau về mặt ngữ âm. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. giáo án. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .…). Có hai loại hình ngôn ngữ quên thuộc với chúng ta là: Loại hình ngôn ngữ đơn lập (tiếng Việt. Tiến trình lên lớp: 1.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về đặc điểm loại hình về đậc điểm loại hình Tiếng Việt để lí giải các hiện tượng trong tiếng Việt và có thể so sánh với các ngôn ngữ khác khi học ngoại ngữ hoặc khi tiếp xúc với môi trường song ngữ.Loại hình: Một tập hợp những sự vật. loại hình báo chí. 89 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT A.… D. . để biểu thị ý nghĩa của ngữ pháp là cách sắp xếp từ theo thứ tự trước sau và sử dụng hư từ. loại hình ngôn ngữ.… C.Về kiến thức: Hiểu một số đặc điểm của loại hình tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biểu của loại hình ngôn ngữ đơn lập. Cùng trong một ngôn ngữ. . 3. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Trên thế giới có tới 5000 ngôn ngữ. thảo luận trả lời câu hỏi. B. Học sinh đọc mục I. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Tuần 25: Tiết 88. Tiếng Việt không ngừng ổn định và tiếp biến để ngày càng trở nên hoàn thiện. loại hình ngôn ngữ hòa kết (tiếng Nga. tiếng Thái. Các nhà ngôn ngữ đã xếp ngôn ngữ vào các loại hình. từ vựng.Loại hình đơn lập là loại hình ngôn ngữ mà tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp. Tiếng Việt có những đặc điểm của loại hình ngôn ngữ đơn lập. hiện tượng cũng niệm loại hình và loại hình ngôn? có chung những đặc trưng cơ bản nào đó: Loại hình nghệ Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ thuật. II.

+ Ví dụ: (sách giáo khoa) + Ví dụ thêm: “Ta về ta tắm ao ta”.“Bến”(2) → làm chủ ngữ. Bài tập 1: (1) – “Nụ tầm xuân”(1) → làm bổ ngữ cho động từ “hái”. “ta”(2) là chủ ngữ vế thứ 2. về mặt sử dụng. + Ví dụ: sách giáo khoa. “ta”(3) làm định ngữ → về mặt phát âm và chữ viết thì 3 tiếng này đều giống nhau. hiện tượng không biến đổi hình thái của từ. tiếng là âm tiết. (3) – “Trẻ”(1) → làm bổ ngữ cho cụm động từ “yêu”. Học sinh đọc ghi nhớ trong bài học. (ca dao) “Ta”(1) là chủ ngữ vế thứ nhất.Đặc trưng này dễ thấy khi tat hay đổi trật tự sắp đặt từ hoặc thay đổi các hư từ thì nghĩa của cụm từ. giữ chức vụ ngữ pháp gì trong câu thì vẫn không biến đổi hình thái ngữ âm và chữ viết.“Nụ tầm xuân”(2) → làm chủ ngữ cho câu. 1. Luyện tập: 1. Tiếng Việt là đơn vị cơ sở của ngữ pháp: . + Ví dụ thêm: “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim” (“Từ ấy” – Tố Hữu) → Hai câu có 14 tiếng (14 âm tiết). → Các hư từ khác nhau: đã.Dùng trong tường hợp nào. Biện pháp chủ yếu để biểu thị ý nghĩa ngữ pháp là sự sắp đặt theo thứ tự trước sau và sử dụng các hư từ.Tại sao nói tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp? Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích ví dụ sgk và lấy thêm ví dụ. + Ví dụ: (sách giáo khoa). chân lí). Tôi vừa ăn. Tôi vừa mới ăn. Trang 246 . trong có 3 từ có cấu tạo 2 âm tiết (nắng hạ. 2. * Ghi nhớ (sách giáo khoa) III. .Về mặt ngữ âm. 3. mặt trời. . vừa mới cùng chỉ sự việc đã diễn ra nhưng mỗi hư từ biểu thị một thời điểm khác nhau. Học sinh làm bài tập số 1 theo yêu cầu → nhận thức rõ vai trò của trật tự từ. Từ không biến đổi hình thái: . vừa. → Ngữ âm và chữ viết không thay đổi. (2) – “Bến”(1) → làm bổ ngữ cho cụm động từ “nhớ”. tiếng có thể là từ (hoặc yếu tố cấu tạo từ). nghĩa của câu sẽ lập tức thay đổi hoặc vô nghĩa. → Mặc dù có sự thay đổi về đảm nhiệm các thành phần trong câu nhưng ngữ âm và chữ viết không thây đổi. + Ví dụ thêm: Tôi đã ăn. Giáo viên gợi ý học sinh tìm hiểu ví dụ sách giáo khoa và lấy thêm ví dụ để thấy rằng từ tiếng Việt không biến đổi hình thái? Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích ví dụ để tìm hiểu đặc điểm thứ 3. 11 từ. .

“đã” → chỉ sự hành động xảy ra trước thời điểm mốc. Bài tập 3: Xác định hư từ và phân tích tác dụng thể hiện ý nghĩa của nó trong đoạn văn sau.“Trẻ”(2) → làm chủ ngữ. từ “chị” thứ hai (her) làm tính từ sở hữu (her work).She love her work → Chị ấy yêu thích việc làm của chị. . Từ “chị” thứ nhất (she) làm chủ ngữ.Bài tập số 2: học sinh so sánh những câu tiếng Anh đơn giản gồm hai bộ phận CN + ĐT kèm phụ ngữ với câu tiếng Việt tương ứng để đi đến kết luận: Tiếng Anh thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết. .“để” → chỉ mục đích. Trang 247 . Bài tập 3: Đoạn văn có các hư từ: đã. . để. Hướng dẫn tự học . chỉ trật tự sắp đặt các từ trong câu là khác nhau. giữ chức vụ ngữ pháp khác nhau (chủ ngữ và định ngữ) nhưng phát âm và viết giống nhau. Trong khi đó tiếng Việt muốn chỉ sự sở hữu phải thêm hư từ (việc làm của chị). lại.“lại” → chỉ hành động tái diễn. tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập. . . Bài tập 2: . IV.Hoàn thành các bài tập. .“Già”(2) → làm chủ ngữ.Chuẩn bị bài mới: tiểu sử tóm tắt.“Già”(1) → làm bổ ngữ cho động từ “kính” . Thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết tiếng Việt. . 3. các.Tiếng Việt: hai từ “chị” ở hai vị trí khác nhau.Tiếng Anh: Hai từ “chị”: Từ “chị” thứ nhất (she) và từ chị thứ hai (her) phát âm khác nhau và viết khác nhau. 2.Nắm vững các đặc điểm loại hình của Tiếng Việt. . .“các” → chỉ số nhiều toàn thể của sự vật (xiềng xích). ⇒ Vai trò ngữ pháp của từ thay đổi nhưng hình thức của từ vẫn giữ nguyên.“mà” → chỉ mục đích. mà. . .

học sinh đọc mục I trong quan. Nhưng vì nhiều lí do (thời gian. nội dung.Tiểu sử tóm tắt là gì? Mục đích .… của người ấy. .…) chúng ta phải biết tiểu sử của ai đó.Yêu cầu: + Thông tin khách quan.Tiểu sử tóm tắt là văn bản thong tin một cách khách sử tóm tắt. + Nội dung và độ dài của văn bản phù hợp với tầm cở và cương vị của đương sự (nguyên thủ quốc gia.… D. chính xác về người được nói tới. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. đánh giá đối tượng… . . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số.… C. trung thực những nét cơ bản về cuộc đời và sự sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi nghiệp của một cá nhân nào đó. mục đích. khi cần giới thiệu một ai đó (một tác giả văn học. yêu cầu. giúp chúng ta trong việc chọn bạn hoặc giới thiệu người vào các chức vụ của lớp. tức là phải ghi cụ thể từng số liệu. nhà khoa học. người nghe về cuộc đời. thảo luận trả lời câu hỏi.…) chúng ta không thể trình bày chi tiết tiểu sử mà chỉ có thể trình bày tóm tắt. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. giáo án. 3. mốc thời gian. sự nghiệp và những cống sử tóm tắt? hiến của người đang được nói tới. Ví dụ tiểu sử tóm tắt nhà sau: hoạt động chính trị nhà văn.Mục đích: Tiểu sử tóm tắt nhằm giới thiệu cho người viết tiểu sử tóm tắt? Yêu cầu viết tiểu đọc. Mục đích. B. một nhà khoa học. yêu cầu của tiểu sử tóm tắt Tìm hiểu mục đích. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . tài liệu tham khảo. chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này.Về kiến thức: Hiểu mục đích. Tiến trình lên lớp: 1. 2.Về kỹ năng: Biết viết bản tiểu sử tóm tắt của một nhân vật. anh hung. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong học tập cũng như trong cuộc sống. đặc điểm. trường. năng lực. Bài học hôm nay. diễn giảng. thành tích. thấm chí một người bình thường. biết trình bày sao cho ngắn gọn mà vẫn đầy đủ những thong tin cơ bản. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. yêu cầu và cách thức viết bản tóm tắt tiểu sử. sách giáo viên. yêu cầu của tiểu . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: I. Tiểu sử tóm tắt chính là cách để chúng ta biết tóm tắt. Trang 248 .Tuần 25: Tiết 90 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TIỂU SỬ TÓM TẮT A. Những hiểu biết đó giúp những người có trách nhiệm trong công tác tổ chức.

tập thể. Tài liệu cụ thể là cuốn Từ điển tác giả. người viết ghi đầy đủ tên tài liệu. thời gian nhất định (quốc gia.Để chuẩn bị cho bài văn viết về tiểu sử tóm tắt. Cách viết tiểu sử tóm tắt. gia đình.Những đóng góp chủ yếu: Văn chương. Tìm hiểu văn bản tiểu sử tóm tắt * Tiểu sử tóm tắt của Lương Thế Vinh: . ngày tháng năm sinh (năm mất). giản dị. chính xác. tên nhà xuất bản. Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt a.Hoạt động 2: Học sinh đọc văn bản tiểu sử về Lương Thế Vinh.Các hoạt động chính nổi bật . Viết tiểu sử tóm tắt a.Sưu tầm và đọc những tài liệu của chính nhân vật. bác học lớn cần dài. gia tộc… + Giới thiệu ngắn gọn về các lĩnh vực hoạt động tiêu biểu. nghề nghiệp. . đọc tóm tắt và hiểu thêm về nhân vật. thời gian: lịch sử. học vấn. .Kể lại các nội dung chính của tiểu sử Lương Thế Vinh: Nhân thân. làng xã. b. .Tác giả đã lựa chọn những nội dung tiêu biểu những nội dung chính xác về thân thế cuộc đời của Lương Thế Vinh. . cần sưu tầm những tài liệu gì? Các tài liệu đó phải đáp ứng những yêu cầu nào? Tiểu sử tóm tắt thường gồm có mấy phần? là những phần nào? Muốn viết được văn bản tiểu sử tóm tắt cần phải làm gì? nhà khoa học.Sưu tầm những tài liệu viết về tiểu sử.Tác phẩm văn học dùng cho nhà trường. các hoạt động chính. → Các tài liệu phải chân thực. các quan hệ xã hội tiêu biểu của đương sự. Văn bản tiểu sử tóm tắt về Lương Thế Vinh gồm: .Muốn viết được văn bản tiểu sử tóm tắt cần phải: + Nghiên cứu kĩ về 3 nội dung trên bằng cách đọc sách Trang 249 . và trả lời câu hỏi. quê. đương đại) . nghệ thuật . thường đơn nghĩa. không sử dụng các biện pháp tu từ. cuộc đời và sự nghiệp của nhân vật cần tóm tắt. . gia đình…. đầy đủ và tiêu biểu. 1. cán bộ lớp.Lời đánh giá chung. . lời đánh giá chung.Học sinh đọc lại văn bản của Lương Thế Vinh → Trả lời những câu hỏi sau đây.Kết cấu: Tiểu sử tóm tắt thường gồm 3 phần là: + Giới thiệu nhân thân của đương sự (lịch sử cá nhân): họ tên. Cách viết . 2. * Cách chọn và yêu cầu đối với tài liệu: . + Đánh giá vai trò tác dụng của đương sự trong một phạm vi không gian. tổ dân phố nên ngắn gọn) + Ngôn ngữ trong sáng. những đóng góp chủ yếu. II.Giới thiệu khái quát về nhân thân.

sơ yếu lí lịch.Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập. Trang 250 .Khác nhau: Điếu văn viết về người đã qua đời. đọc trong lễ truy điệu nên ngoài phần tiểu sử tóm tắt còn có lời chia buồn với gia quyến. Luyện tập. sự việc… hợp lí. tác phẩm văn học…) và trong thuyết minh có yếu tố cảm xúc. còn tiểu sử tóm tắt do người khác viết và tương đối linh hoạt. điếu văn. 1. Sơ yếu lí lịch: do bản thân tự viết theo mẫu. còn đối tượng của thuyết minh rộng hơn (người. Luyện tập * Bài tập 1: Hai trường hợp có thể viết tiểu sử tóm tắt: + Giới thiệu người ứng cử vào một tổ chức nào đó trong cơ quan nhà nước hoặc đoàn thể. + Sử dụng ngôn ngữ thích hợp để viết văn bản. tra cứu hồ sơ.Giống nhau: Các văn bản tiểu sử tóm tắt. 3. . hỏi nhân chứng (nếu có) + Sắp xếp tư liệu theo trình tự không gian. Củng cố 2. . thời gian. Hướng dẫn tự học. * Bài tập 2: . + Giới thiệu một vị lãnh đạo cao cấp của nước ngoài sang thăm nước ta. cảnh. III. thuyết minh đều có thể viết về một nhân vật nào đó. vật.Tiểu sử tóm tắt có đối tượng là con người.

âm tiết là đơn vị cơ sở. giáo án. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 2. Ruồi đậu mâm xôi. từ không biến đổi hình thái. Tiếng Việt thuộc loại hình đơn lập với ba đặc trưng cơ bản. ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. Đáp án: Chọn đáp án C. âm tiết là đơn vị cơ sở. đặc điểm loại hình tiếng Việt. Kiểm tra bài cũ: Nêu những đặc trưng cơ bản của loại hình ngôn ngữ tiếng Việt? Lấy ví dụ phân tích. D.… C. 3. đĩa thịt bò (câu đối) Trang 251 . Luyện tập thảo luận và trình bày. diễn giảng. ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Luyện tập củng cố nắm vững kiến về một số đặc điểm của loại hình tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biểu của loại hình ngôn ngữ đơn lập. Tiến trình lên lớp: 1. mâm xôi đậu Kiến bò đĩa thịt. thảo luận trả lời câu hỏi. từ không biến đổi hình thái.Tuần 25: Tiết tự chọn Giáo án tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT A. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tổ chức hoạt động nhóm: các nhóm I. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. Tiếng Việt là thứ tiếng đơn âm. sách giáo viên. Bài tập 2: Phân tích đặc điểm loại hình của tiếng Việt thể hiện ở những câu sau: a. chốt lại kiến thức qua mỗi bài tập. Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ chắp dính. Tiếng Việt không có trọng âm từ. Là đáp án thể hiện đầy đủ các đặc trưng loại hình đơn lập của tiếng Việt. từ không biến đổi hình thái. C. ý nghĩa ngữ pháp. B. giáo viên củng Bài tập 1: Lựa chọn nội dung thể hiện đúng và đủ các cố. B. tài liệu tham khảo.… D. A.

thiết tha. Các từ mâm xôi(1). còn lại mỗi âm tiết là một đơn từ. mình có nhớ ta Ta về ta nhớ những hoa cùng người. Đặc điểm loại hình của Tiếng Việt thể hiện trong hai câu đối: . Trang 252 b. từ ta2 làm bổ ngữ nên đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). c. mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng. ta4 và từ mình đều làm chủ ngữ nên đặt trước động từ vị ngữ (về. đĩa thịt(1) là phụ ngữ chỉ chỉ đối tượng nên được đặt sau các động từ vị ngữ (đậu 1.Các từ mâm xôi(1) và mâm xôi(2). Bài tập 3: Lựa chọn hư từ thích hợp (trong số những hư từ cho dưới đây) điền vào chổ trống trong đoạn thơ sau: Cuộc đời/…/ dài thế Năm tháng/…/ đi qua /…/ biển kia/…/ rộng Mây /…/ bay về xa.Từ ta1.Mỗi câu đối đều có nghĩa và là một từ đơn. . ý nghĩa ngữ pháp với từ ta2 nhưng không khác nhau về hình thức.Các từ ruồi.Từ ta1. Trong câu thơ này có 3 từ gồm 2 âm tiết (mười lăm. bò 1). nhớ). đĩa thịt(1) và đĩa thịt(2) khác nhau về chức vụ ngữ pháp trong câu nhưng không khác nhau về hình thức âm thanh. .Mình về. từ bò(1) là động từ không khác về hình thức với từ bò(2) là danh từ. ta2 đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). nhớ).Từ không biến đổi hình thái: từ đậu(1) là động từ. kiến là chủ ngữ nên đặt trước các động từ vị ngữ (đậu 1. chỉ khác nhau về vị trí so với động từ vị ngữ (về. ta3. (Tố Hữu. b. Cũng như thế. Ta về. đặc điểm loại hình của tiếng Việt thể hiện rõ ở các mặt: . Việt Bắc) Gợi ý làm bài: a. Trong câu thơ thứ 2.Mỗi âm tiết là một từ đơn. từ ta làm bổ ngữ nên đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). bò 1). . . nhưng không khác nhau về hình thức. nhớ). . mặn nồng). ta3. Từ mình(1) và mình(2) đều là chủ ngữ nên đều đặt trước các động từ vị ngữ (về. từ đậu(2) là danh từ. . c. ta4 khác nhau về chức năng ngữ pháp.

tuy. như. nhưng. và. (vẫn. vẫn. như. Trang 253 . vẫn. đã) Đáp án: Lần lượt thêm vào đoạn thơ các hư từ: tuy. II. dẫu. Hướng dẫn tự học. Xuân Quỳnh).(Sóng. dẫu.

thủy chung và cao thượng. Tìm hiểu chung khái quát về tác giả.Phân tích tác dụng của những câu thơ điệp khúc trong bài Nhớ đồng. nó làm rung động bao trái tim khác khi họ đến với tình yêu. . Mỗi thi nhân khi đến với đề tài này đều có những phát hiện riêng. 2. Puskin đã cho người đọc thấy nên yêu một cách cao thượng và nhân văn. Vào bài mới: Lời vào bài: .Đọc diễn cảm bài thơ Chiều xuân và nêu cảm nghỉ của em về bài thơ.… D. 3. chân thành. Tác giả . Những bài thơ tình hay nhất không hẳn đã là bài thơ có hình thức đẹp đẽ. tác phẩm.Cách 2: Puskin là nhà văn vĩ đại. mà điều quan trọng là tiếng nói chân thành nơi trái tim yêu. + Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn trong tình yêu chân thành. . vị tha của chủ thể trữ tình.Alêchxandrơ Xecghêvích Puskin (1799 . Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.… C.Tuần 26: Tiết 91 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÔI YÊU EM Pu-skin A.Về kỹ năng: + Biết cách đọc – hiểu một bài thơ dịch. thiết kế bài học. Nhưng đó lại là nguồn cảm hứng từ một tình yêu như thế. 1.1837) là người Trang 254 . đắm say. trong sáng. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Tình yêu là đề tài muôn thủa của thi ca và luôn mới mẻ. .Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Hiểu được vẻ đẹp giản dị. diễn giảng.Cách 1: Từ khi loài người biết yêu và làm thơ đã có thơ về tình yêu. Kiểm tra bài cũ: . Tiến trình lên lớp: 1. Cuộc đời 37 năm của Mặt trời thi ca Nga từng tơ vương không ít mối tình đơn phương éo le và thất vọng. sách giáo viên. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tinh tế cả về hình thức ngôn từ và nội dung tâm tình. . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu I. tài liệu tham khảo. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. ngôn từ bóng bẩy. B. Bằng một cách nói giản dị. Tôi yêu em của Puskin là một bài thơ như vậy.Đọc thuộc lòng bài Lai Tân và cho biết đại ý của bài thơ. khát khao tình yêu và tự do của nhân dân Nga đã được thể hiện một cách thiên tài và tuyệt đẹp trong nhiều bài thơ của Puskin mà Tôi yêu em là một ví dụ tiêu biểu.

Phân tích dụng ý nghệ thuật của câu mở đầu bài thơ. 2. chưa hẳn bộc lộ tâm trạng gì? Đối lập với các từ: II. . bộ bách khoa toàn thư của hiện thực đời sống Nga nữa đầu thể kỉ XIX (Biêlinxki). .Tác phẩm tiêu biểu (sách giáo khoa) 2.Nội dung bao quát trong thơ Puskin thể hiện tâm hồn khát khao tự do và tình yêu của nhân dân Nga. vừa nuối tiếc.Dịch tôi yêu em là hiểu tâm trạng chủ thể vì: anh thì lại hình như chưa được phép.. bày tỏ tình cảm tâm trạng của nhân vật trữ tình… vừa xa vừa gần. trực tiếp. buồn đau. (giáo viên đọc bài Ngày và anh.4 câu đầu: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai.Bài thơ trong nguyên tác không có nhan đề. vừa như thú nhận. Trang 255 . . 6: day dứt. cô và em trong sách giáo khoa để chứng minh) . câu 3.4 câu sau: . đặt nền móng cho văn học hiện thực Nga thế kỉ XIX. Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết. câu 7. chưa thể. chưa dám. nhiều thể loại cho văn học Nga nhưng nổi bất là thơ trữ tình: Puskin – mặt trời thi ca Nga (Gô gôn). vừa tự nhủ. 4 câu đầu: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai.Bài thơ là một lời giã từ cũng là lời giải bày bộc bạch một tình yêu chẳng thể nào nguôi ngoai. . Cảm xúc chủ đạo của bài thơ . 4: mạnh mẽ dứt khoát như lời hứa. 2: chậm. ngập ngừng. nhan đề mới là của người dịch. Tác Phẩm a.Điệp khúc tôi yêu em (4 lần) làm nổi bật cảm xúc chủ đạo của bài thơ: ngắn gọn. Đóng góp về hình thức nghệ thuật: xây dựng và phát triển ngôn ngữ văn học Nga hiện đại. vẫn sôi nổi. mùa xuân của văn học Nga (Lecmotop) . 8: mong ước tha thiết và điềm tĩnh. câu 1. nồng nàn. Nhưng không dung cô hay nàng vì xa cách quá hoặc không trực tiếp.Hình ảnh so sánh ngọn lửa tình: thể hiện một tình yêu cháy bỏng không tắt trong nhân vật trữ tình. Hoàn cảnh sáng tác: (sách giáo khoa) b. Đọc hiểu văn bản 1. Bố cục . . * Câu 3. Mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình a.Các từ: có thể. giản dị. 4: cách cư xử với người yêu không muốn làm người yêu buồn phiền. câu 5. . * 2 câu đầu: nhân vật trữ tình thú nhận nói điều thầm kín trong trái tim mình là tôi yêu em .Hướng dẫn đọc: giọng điệu của lời từ giã với cảm xúc phức tạp.Đóng góp nhiều mặt. Tại sao người dịch không dịch anh yêu em cho thắm thiết hoặc tôi yêu cô hạn chế sự rụt rụt rè của chàng trai.

tình yêu đơn phương của chủ thể trữ tình sang biểu hiện khác. day dứt về tình yêu chưa tắt hẳn thì lập tức quyết liệt rằng tình yêu vẫn còn. da diết: nhà văn trữ tình hồi nhớ lại. tự vượt mình. thù hận. không thể có dụng ý gì? → Diễn biến tâm trạng. b. dứt khoát. . * Câu 5. vị tha. vì không được đền đáp. Không chỉ là lời giả từ mà còn là lời bày tỏ. . . tự trọng.nhưng. 4 câu sau: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. mãnh liệt trong sáng. Luyện tập 1. ghen tuông… Bao thời gian trôi qua vẫn âm thầm đeo đẳng mối tình si một phía.Câu 7: Khái quát toàn bộ tấm chân tình ở câu trước. vẫn mạnh mẽ. 8: Mang lại nhiều điều bất ngờ.Câu 8: Gắn toàn bộ với 7 câu trước: Không chỉ là lời nguyện cầu thong thường mà chứa đựng biết bao tình ý: Vượt lên sự ích kỉ tầm thường trong tình yêu. 4 như lời hứa. Vừa mới phân vân. * Câu 7. 3. Qua đó thể hiện một nhân cách cao đẹp. . dùng dằng. Đó là sự tự trách mình. + Điệp ngữ tôi yêu em lại vang lên lần thứ 3 nghiêng về nhấn mạnh. tâm trạng giữa 2 khổ thơ mà tiếp tục khẳng định và giải bày tâm trạng. tình cảm của chủ thể trữ tình trong 4 câu đầu. → Hai câu 3. . kiêu hãnh và ngầm thách thức: chẳng có ai yêu em được như anh đã yêu em. hăm hở và say đắm. chúng ta lại có thể để mất đi một mối tình quý giá chẳng bao giờ có thể tìm thấy ở đâu và ở ai nữa.Điệp ngữ Tôi yêu em có tác dụng gì? 2 câu 5 – 6 thể hiện tâm trạng gì của nhân vật trữ tình? Vì sao lại xuất hiện tâm trạng ấy? 2 câu tiếp theo tạo cảm giác gì cho người đọc? Các điệp từ như thể. thậm chí không yêu được thì đạp đổ. Tổng kết (ghi nhớ sách giáo khoa) III. không. ngoài anh! ⇒ Nhân vật trữ tình – nhà thơ đã vượt lên thói ích kỉ tầm thường để yêu tha thiết. (học sinh thảo luận và cử người trình bày) . cao thượng. Củng cố Trang 256 . yếu đuối. → Đó là sự kìm nén. 6: Lí trí kìm nén nhưng cảm xúc vẫn dâng trào. khẳng định của một tâm hồn chân thực. đấu tranh với mình. khẳng định tình cảm và chuyển hướng cảm xúc. đồng thời tự tin. lời thề trang nghiêm. như thể trong cấu trúc có tác dụng gì? Phân tích ý nghĩa câu cuối cùng. và tại sao em lại có thể.Nhớ về quá khứ.Từ nhưng tạo mâu thuẫn trong tâm trạng cảm xúc. hậm hực vì hờn ghen… thất vọng. → Giọng điệu ẩn chứa chút nuối tiếc xót xa. dằn long. nhớ về tâm trạng đau khổ dày vò.Điệp ngữ tôi yêu em không chỉ có tác dụng nối liền mạch cảm xúc. kiểm nghiệm lại tình yêu.

tự nhiên 2. Trang 257 . Hướng dẫn tự học Học thuộc long bài thơ và soạn bài 28. .Tình cảm chân thực. cao quý. dù trong mối tình đơn phương tuyệt vọng. Sự hấp dẫn của bài thơ bắt nguồn từ đâu? .1.Cách diễn đạt giản dị. tâm hồn trong sáng. nhân hậu. Luyện tập 3. chân thành.

nhiều người thân qua đời. nguyện vọng của trai gái yêu nhau. Tác giả . nhà triết học nỗi tiếng. Tiến trình lên lớp: 1.Go A. nhà nhân đạo chủ nghĩa của thế kỉ XX.… C. 2. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Tác giả Tagor – nhà thơ thiên tài Ấn Độ. công bằng.Sự nghiệp sáng tác của nhà văn? + Khẳng định thiên đường là cuộc đời trần thế. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.1941) . Kiểm tra bài cũ: .Đọc thuộc lòng bài thơ Tôi yêu em của Puskin và nêu ý nghĩa bài. Ta . + Kết hợp trữ tình và trí tuệ B.Tuần 26: Tiết 92 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐỌC THÊM: BÀI SỐ 28 R. tham gia diễn thuyết chống chủ nghĩa đế quốc + Là người đấu tranh cho tự do. .Thơ tình Tagor sâu sắc đậm chất triết lí. thiết kế bài học. bác ái. 3.… D. + Nói đúng tâm lí. . ca ngợi tình yêu con người – con người. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. ông đề xướng “tôn giáo con người” + Đề cao con người.tác phẩm Nêu vài nét về cuộc đời tác giả? 1.Sự nghiệp sáng tác + Thiên tài trên nhiều lĩnh vực: Là nhà thơ. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo.Sống trong gia đình truyền thống văn hóa bậc nhất Ấn Độ: cha nhà cải cách xã hội. Về mặt tư tưởng? .Tư tưởng: + Ảnh hưởng từ cha: hoạt động chính trị xã hội. các anh chị đều là nhà văn hóa lớn. . Trang 258 . nhà viết kịch. Tác giả (1861 . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Cuộc đời gặp nhiều bất hạnh: Gia đình bị khai trừ ra khỏi đảng Blamôn. sách giáo viên. biểu tình chống thực dân. + Thể hiện đặc trưng tư duy người Ấn. diễn giảng.

. đặc biệt tập thơ dâng. hái đặt lên tóc em . .. buồn + Muốn nhìn vào tâm tưởng anh → khát vọng tìm hiểu.Chàng trai bộc lộ tình cảm + Trần trụi + Không dấu em điều gì. 12 cuốn tiểu thuyết. Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản 1.Xuất xứ bài thơ? Nội dung chính bài thơ? Mở đầu tác phẩm bằng hình ảnh nào? Đôi mắt tượng trưng cho điều gì? Hãy nhìn vào đôi mắt em đây – anh sẽ hiểu được trái tim nào? Khát vọng ấy được so sánh với hình ảnh nào? Chàng trai làm gì trước nỗi buồn và khát vọng cô gái? Em có nhận xét gì về cách giải bày tình yêu của chàng trai? Giả thiết đưa ra là gì? Phản đề? .Giả thiết: nếu đời anh là ngọc. đắm say. Bài thơ .Phản đề đưa ra + Đời anh trái tim → thế giới tinh thần bí ẩn. em sẽ dễ dàng sẽ chia bằng nụ cười nhẹ nhõm hoặc cảm thong bằng giọt lệ trong. anh vẫn cứ là anh Có thể nào qua vạn lí trường thành Cả hai vũ trụ chứa đầy bí ẩn nhà văn hóa thiên tài Ấn Độ và thế giới.Em không hiểu gì cả → nghịch lí 1 + Điều em hiểu về anh chỉ vẽ bề ngoài + Còn chiều sâu tâm hồn. Những nghịch lí muôn đời của trái tim . . II.Từ phản đề đó nói lên điều gì? Dẫu tin tưởng chung một đời mộng ảo Em là em.Giả thiết: Nếu trái tim anh chỉ là: lạc thú. hòa hợp tâm hồn . + Ông để lại một kho tang văn học lớn: 52 tập thơ.Nội dung: Bài thơ thể hiện một tình yêu trong sáng. nồng nàn và bộc lộ một quan điểm về yêu đúng đắn của Tagor . giản dị mà không kém phần tha thiết .Nhưng: phản đề → trái tim anh lại là tình yêu + Vui sướng – khổ đau Trang 259 .Đôi mắt → cửa sổ tâm hồn của cô gái. xâu quàng vào cổ em. khổ đau. bộc lộ hết thảy → Chân thành.Hình ảnh so sánh: như trăng kia muốn vào sâu biển cả → khát khao khám phá. 42 vỡ kịch. trái tim anh dễ gì nắm bắt . rộng hẹp đến đâu → nghịch lí 2 → Khoảng cách không gì phá vỡ nỗi. tín hiệu tình yêu + Băn khoăn. khám phá tâm hồn người yêu. hoa anh đập. vô biên + Em nữ hoàng vương quốc → Người làm chủ + Em không biết biên giới của nó xa gần.Xuất xứ: Rút từ tập thơ “Người làm vườn”(1915) .Giá trị: là một trong những bài thơ tình hay nhất thế giới. 2. được giải Noben văn học năm 1913.

Chỉ ra những hình ảnh tượng trưng. Sông sâu còn có kẻ dò. nhưng tình yêu luôn là điều khát khao cái trọn vẹn ấy. II.Tổng kết lại tác phẩm? + Thiếu thốn – giàu sang → Tất cả đều vô biên. của tâm hồn. trường cửu.Bài thơ tình giàu chất triết lí + Lập luận + Đưa ra giả thiết – phản bác với cặp từ: Nếu… chỉ. Củng cố 2. Trang 260 .Chuẩn bị: Luyện tập viết tiểu sử tóm tắt.Hệ thống hình ảnh tượng trưng so sánh + Đôi mắt em muốn nhìn như trăng kia… + Đời anh viên ngọc. Hướng dẫn tự học . khám phá kiếm tìm . Hạnh phúc đến với những ai có đủ niềm tin long can đảm. em muốn ôm cả đất. lung linh sắc màu huyền thoại. mà sao em ơi. Tổng kết . không giới hạn. đóa hoa + Em nữ hoàng vương quốc → Hệ thống hình ảnh này làm cho hình ảnh tình yêu.Trái tim tình yêu là những điều bí ẩn → chiếm lĩnh tình yêu là niềm khát khao vĩnh cửu của con người. Luyện tập 3. Nếu mỗi người yêu đều biết hướng về cái trọn vẹn ấy để nắm bắt. .Học thuộc long và nắm được một số giá trị về nội dung và nghệ thuật của Bài thơ số 28. nhưng em chẳng bao giờ ôm trọn → nghịch lí 3 ⇒ Hai câu kết nói lên ý nghĩa: Sự hòa hợp trọn vẹn tình yêu là điều không thể. là … nhưng 3. . thế giới bí ẩn. không ôm nỗi trái tim một con người .Vì em tìm chuỗi ngọc châu Đời anh còn mất nghĩ đâu xa gần. khám phá mới có thể đạt đến hạnh phúc. Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ . không ai có thể đo đếm được.Tagor thành công trong việc sử dụng hình ảnh tượng trưng so sánh → Tình yêu là cuộc hiến dâng trọn vẹn. Lòng người ai dễ mà đo cho tường Em muốn ôm cả trời. Hướng dẫn tự học 1. so sánh nhà thơ sử dụng trong bài thơ? Điều đó nói lên ý nghĩa gì? . + Trái tim anh ở gần. 2. của trái tim người đang yêu được mỹ lệ hóa.

cử chỉ của người trình bày và . công tác của ứng viên. .Chọn người để giới thiệu và tìm hiểu những thong tin chỉnh sữa.Lập dàn ý và viết bản tiểu sử tóm tắt về người đó.Cần chủ động từ tin. .Nắm vững hơn cách viết tiểu sử tóm tắt . Giáo viên gọi một học sinh đọc phần 1. mạch lạc. đọc phần đọc thêm để tham khảo.Hoàn thành bài tập trên lớp. các học sinh nhận xét về nội a/ Xác định yêu cầu và các bước của bài làm: dung. thành phần gia đình. 3. đoàn thể… .Đánh giá. thái . cố. Anh chị hãy viết tiểu sử tóm tắt của đoàn viên đó. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. nhận xét chung về năng lực. Viết tiểu sử tóm tắt: chuẩn bị. độ. sách giáo viên.… C. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên gọi 1.Giới thiệu nhân thân: họ tên. ưu tú tham gia ứng cử vào ban chấp hành Hội lien hiệp thanh niên của tỉnh (thành phố). trình độ học vấn. ngôn ngữ diễn đạt. yêu cầu của bản tiểu sử tóm tắt. bổ sung → Giáo viên củng cần thiết. uy tín của ứng viên. 3. thảo luận trả lời câu hỏi. D. dân tộc. trình bày một cách rõ rang. 2. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. chốt lại.Tuần 26: Tiết 93 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Hướng dẫn tự học . năm sinh. b/ Dàn ý của bản tiểu sử tóm tắt gồm: . kết cấu.Xác định mục đích. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. Tiến trình lên lớp: 1. 2 học sinh đọc bài Đề bài: Chi đoàn anh (chị) sẽ giới thiệu một đoàn viên tập trong sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. Trang 261 . thiết kế bài học.Xác định nội dung cần trình bày. Trình bày bản tiểu sử tóm tắt trước lớp .Các năng lực và kết quả học tập.Viết được bản tiểu sử tóm tắt B. tài liệu tham khảo.

Chuẩn bị bài Người trong bao. Trang 262 ..

Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm 1. B. lập dàn ý gồm 3 bước: Xác lập luận điểm. Hướng dẫn luyện tập: . chương. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Trong văn nghị luận. luận cứ khi lập dàn ý: Chính xác.Giáo viên gọi học sinh nhắc lại thế bài văn nghị luận nói chung nào là phân tích đề. của tác phẩm văn chứng minh từ các tpvh sự quản lí của giáo viên. tìm ý và lập dàn . yêu cầu cơ bản của đề bài (vấn đề cần nghị luận. thiết kế bài học. Phân tích đề: thảo luận 10 phút. yêu cầu về phương pháp).đề trọng tâm Thao tác chính p. luận cứ.Giáo viên chỉ định học sinh của các nhóm trình bày.Học sinh: Nhớ lại kiến thức lớp 10.Biết tìm ý và lập dàn ý cho bài văn nghị luận văn học. . luận cứ. tài liệu tham khảo. tiêu biểu . đầy đủ. sắp xếp luận điểm.Biết phân tích một đề văn nghị luận văn học. LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC A.… D. Hoạt động 2: Thảo luận nhóm II.Học sinh trình bày sản phẩm của Trang 263 . .Nêu những đặc trưng cơ bản của loại hình ngôn ngữ tiếng Việt? Lấy ví dụ phân tích. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: I. . 3. yêu cầu . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Phân tích đề là công việc xem xét cặn kẽ đề bài để nhận ý? thức chính xác vấn đề nghị luận được giao.Học sinh thảo luận theo nhóm dưới Đề Bản chất sáng tạo Giải thích.… C.Lập dàn ý là sắp xếp các ý theo trình tự logic.vi tư liệu Những d/c . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Kiểm tra bài cũ: . diễn giảng. tiêu biểu.Tuần 26: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH ĐỀ. Hệ thống kiến thức về phân tích đề và lập dàn ý cho .Giáo viên bổ sung. Tiến trình lên lớp: 1. sách giáo viên. Các yêu cầu của luận điểm. Đề V. hướng dẫn quy trình luyện tập. mục đích của việc phân tích đề là tìm hiểu chính xác các trả lời nhanh. . Nói cách khác. phù hợp. nhận xét và về nội dung.

+ Các ý nhỏ phải nằm trong ý lớn và làm sáng tỏ ý lớn.Giáo viên nhận xét. Luyện tập 1. Hoạt động 4: Củng cố dặn dò: . cụm từ sau để xây dựng hệ thống câu hỏi: Là gì? Được thể hiện như thế nào? Tại sao? Có ý nghĩa gì? Có thể rút ra bài học gì? Phải làm gì? Hoạt động 3: . . sáo mòn sẽ không tồn tại được.Văn chương đòi hỏi tính sáng tạo ở mỗi tác phẩm về cả nội dung và hình thức.Văn chương đòi hỏi tính sáng tạo ở mỗi tác phẩm về cả nội dung và hình thức. b.Nhà văn cần lao động thật nghiêm túc. + Các ý lớn.Văn chương là lĩnh vực của cái đẹp và sự sáng tạo. Tìm ý: . .Thân bài: Triển khai vấn đề trọng tâm theo các luận điểm. sáng tạo không mệt mỏi. . III. iii. nhận xét và bổ sung.Học sinh: làm việc cá nhân và trả lời nhanh. tiêu biểu cho tính sáng tạo. . cần theo bố cục như sau: . Mở bài: Giới thiệu câu nói của nhà văn Nga. .Văn chương là lĩnh vực của cái đẹp và sự sáng tạo.… . sáo mòn sẽ không tồn tại được. Tìm ý và lập dàn ý: a. nêu suy nghĩ. Củng cố Trang 264 .Mở bài: Nêu được vấn đề trọng tâm cần triển khai . .Nhà văn cần lao động nghệ thuật nghiêm túc.Giáo viên chốt lại: Khi tìm ý cho bài văn nghị luận. mạch lạc. Kết luận: Vai trò câu nói của nhà văn.Giáo viên hỏi: Khi lập dàn ý cho đề văn nghị luận. bài học cho bản thân. . Lập dàn ý: i. ⇒ Tóm lại: Khi lập dàn ý. Thân bài: . sáng tạo không mệt mỏi.Giáo viên chốt lại các nội dung của 2. bắt chước.nhóm mình. ý nhỏ phải trình bày theo một trình tự hợp lí. các nhóm khác nhận xét. bổ sung (nếu cần) .Kết bài: Chốt lại vấn đề. tiêu biểu cho tính sáng tạo nhưng cũng có hiện tượng “đạo văn”.Văn học đã có những tác phẩm nổi bật.Văn học đã có những tác phẩm nổi bật. .Giáo viên bổ sung. cho điểm và bổ sung cho hoàn chỉnh. luận cứ được sắp xếp một cách hợp lí: + Các ý lớn phải ngang nhau và cùng làm sáng tỏ vấn đề trọng tâm. người viết cần dựa vào các từ. ii.Giải thích câu nói của nhà văn . thì cần đáp ứng những yêu cầu gì? .

Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị tác phẩm Người trong bao – Sê khốp Trang 265 . tìm ý và lập dàn ý trong việc tạo lập văn bản nghị luận văn học và những yêu cầu cần thiết để thực hiện các kĩ năng trên.Hoàn thành bài tập .bài học về vai trò của phân tích đề. 2.

châm biếm vừa trầm buồn.Thái độ: Căm ghét và đấu tranh với lối sống thu mình trong bao: háo danh. tài liệu tham khảo. . xu nịnh.Sê-khốp A. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.cốp + Cách kể chuyện độc đáo. thiết kế bài học.Tuần 27: Tiết 94.Nhà văn Nga kiệt xuất. có nhiều cống hiến cho nền văn học Nga và hoạt động xã hội. sách giáo viên. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học hiện thực Nga cuối thế kỉ XIX là một trong những nền văn học phong phú và tiên tiến của nhân loại.Đại biểu lớn cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga thế kỉ XIX. Sê-Khốp là đại biểu lớn cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga. .Về kỹ năng: Biết cách đọc – hiểu truyện ngắn. giáo dục. 3.Đọc thuộc lòng diễn cảm bài thơ Số 28 của nhà thơ Tagor và nêu ý nghĩa bài. 2. Tác giả: Sê khốp (1860 . Tiến trình lên lớp: 1. 95 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGƯỜI TRONG BAO A. ích kỉ và hủ lậu của bộ phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX. hèn hạ trước quyền lực. B. Kiểm tra bài cũ: . sáng tạo biểu tượng.… C. văn hóa. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Giá trị tư tưởng: phê phán lối sống trong bao hèn nhác. . Tìm hiểu chung nhà văn Sê-khốp? Giáo viên củng cố. Trong nền văn học vĩ đại ấy. diễn giảng. giáo điều sợ hãi. Nhà cách tân thiên tài trong thể loại truyện ngắn và kịch nói. giọng điệu vừa mỉa mai. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . Chúng ta sẽ tìm hiểu điều này qua tác phẩm Người trong bao của Sê-khốp. Nó ra đời và trưởng thành trong cuộc đấu tranh lâu dài và gay gắt của nhân dân Nga chống lại chế độ nông nô chuyên chế bạo tàn và phản động.… D. Sáng tạo nhân vật điển hình mang tính biểu tượng để phê phán lối sống thu mình trong bối cảnh ngột ngạt của chế độ là nét đặc sắc nổi bật của tác phẩm.1904) chốt lại. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. cá nhân. 1.Giới thiệu những nét cơ bản về I.P. . qua hình tượng nhân vật người trong bao Bê-li. nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Sự nghiệp sáng tác đồ sộ: hơn 500 truyện ngắn và Trang 266 .

tác phẩm thường đặt ra những vấn đề có ý nghĩa to lớn. .. → Chân dung ngoại hình thật kì quái và đặc biệt ấn tượng. ô… . Tóm tắt tác phẩm. kính. cho rằng sống như y mới là sống. lời nói. nhân bản sâu xa. cử chỉ.Lúc nào cũng đi giày cao su. rập khuôn như một cái máy vô hồn. . Sau đó giáo viên dung bảng phụ để tóm tắt lại. sợ trộm chui vào. Đọc hiểu văn bản. là có trách nhiệm với cuộc sống.Đến ý nghĩ cũng cố giấu vào bao. lối sống Tính cách lối sống của nhân vật được khái quát qua lời kể của tác giả.Câu nói cửa miệng của y là câu nói nào? Nói lên điều gì? . mang bao.Đồ dùng: tất cả và để trong bao. choắt lại như mặt chồn. cho vào bao: giày. biển đen. Hoàn cảnh sáng tác . ngoại hình. trong thời gian nhà văn dưỡng bệnh ở thành phố I-an-ta trên bán đảo Crưm. Tính cách.Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào? Lúc bấy giờ tình hình nước Nga ra sao? . ca ngợi những gì không có thực. sợ hãi tất cả. chỉ thị một cách máy móc. thỏa mãn và tuân thủ vớ lối sống của mình. nhỏ bé.Câu nói cửa miệng: Sợ nhỡ lại xảy ra chuyện gì → lo lắng. Hình tượng nhân vật Bêlicôp – Người trong bao a. . sợ hiện tại nhưng lại luôn tôn sung quá khứ.Trong cuộc sống và sinh hoạt hang ngày Bê-li-cốp sống như thế nào? Tìm hiểu và phân tích lối sống của Belicôp .Sáng tác năm 1989. Chân dung. ngoại hình . Truyện ngắn Người trong bao a.Chân dung nhân vật chính được cụ thể hóa bằng những nét vẽ như thế nào? Có điều gì đặc biệt trong bức chân dung ấy? truyện vừa. Y không bao giờ dám có ý kiến riêng về bất cứ một vấn đề to nhỏ nào. say mê tiếng Hy Lạp cổ. ngủ thì trùm chăn kín mít.Yêu cầu học sinh tóm tắt tác phẩm.Phòng ngủ: một căn buồng chật như cái hộp. 1. . 2. tai nhét bong… → tất cả đều để trong bao. chỉ thích sống theo những thông tư. . cặp kính đen luôn gắn trên gương mặt nhợt nhạt.Bản thân luôn hài lòng.Luôn nhút nhát. xã hội Nga đang ngột ngạt thở trong bầu không khí chuyên chế nặng nề. cầm ô. hành động của nhân vật. chân dung. b. b. . mặc áo bành tô ấm cốt bông giấu mặt. II.Phong cách nghệ thuật: Từ những cốt truyện giản dị. .Nét nổi bật nhất của tính cách kì quái ấy là gì? Vì sao? . nhiều tác phẩm đặc sắc (sách giáo khoa) . là một viên chức mẫn cán với Trang 267 .Cuối thế kỉ XIX.

Vì sao Bêlicôp chết (phân tích những nguyên nhân xa và gần) Thái độ của mọi người với Bêlicôp khi còn sống như thế nào? Giải thích .Ảnh hưởng mạnh mẽ.Lối sống của Bêlicôp có ảnh hưởng như thế nào đến tinh thần. từ ngữ như thế nào? . Tác hại của lối sống trong bao.Có thể khái quát về con người và tính cách Bêlicôp bằng những hình ảnh. sợ hãi. ảnh hưởng nặng nề cuộc sống hiện tại. Đây là hình ảnh một con người lạc long.Nhà văn khái quát khát vọng mảnh liệt – kì dị của Bêlicôp như thế nào? Nhận xét. xúc phạm. sợ và xa lánh. .Khi còn sống: mọi người đều xa lánh. hồn nhiên của chị em Varenca và ngạc nhiên khi người ta vẽ chân dung biếm họa mối tình đầu trong sáng của mình. .Không hề biết mọi người ghê sợ và căm ghét mình. công dân tốt. Một số người thử thay đổi nhưng lại bị tác động trở Trang 268 .. khinh ghét. bảo vệ hắn khỏi những ảnh hưởng. + Sợ bị về hưu sớm. Cái chết là sự hóa giải hạnh phúc vì y được nằm trong cái bao bền vững nhất. cười nhạo của Varenca. kì quái. tạo cho mình một thứ bao có thể ngăn cách. không tài nào thoát được. ⇒ Bê-li-cốp là kiểu người trong bao có lối sống và tính cách trong bao. một kiểu người có nguy cơ phát triển trong xã hội Nga đương thời.Cái chết của Bê-li-cốp. nói những lời lăng mạ. . Nhưng sau đó lối sống đó.Nguyên nhân trực tiếp: + Vì cô Valencô đối xử thô bạo. d. → Đó là một cái chết tất yếu đối với tạng người của y trước sau cũng bị tiêu diệt. máy móc. đánh giá lối sống ấy của y.Bêlicôp chết khá bất ngờ đối với mọi người trong trường. → mọi người đều ghét. hèn nhát. lập dị mà xã hội Nga cuối thế kỉ XIX tạo ra. . dai dẳng đến tinh thần và hoạt động của GV và người dân tp. hoạt động của giáo viên trong trường và người dân tp? Qua đó tác giả muốn phản ánh điều gì? cấp trên. điển hình một hiện tượng trong xã hội . Y chính là con đẻ của chế độ Phong kiến trên con đường tư bản hóa của nước Nga thế kỉ XIX. trong thành phố.Không thể chấp nhận cách sống phóng khoáng. tính cách đó vẫn tiếp tục xuất hiện. * Nguyên nhân – nguyên nhân sâu xa: do lối sống và tính cách trong bao của Bê-li-cốp. Tính cách ấy chỉ có thể thay đổi khi người tat hay đổi tận gốc cùng với một cuộc cách mạng xã hội. . . → Bê-li-cốp có khát vọng mãnh liệt thu mình vào trong vỏ. c. e. tương lai của họ. → Vì Bê-li-cốp hiện thân. cô độc.Đầu độc tinh thần mọi người suốt 15 năm.Thái độ của mọi người đối với Bê-li-cốp. tác động của cuộc sống bên ngoài. . + Bị sự chế giễu. khi y chết. giáo điều. → Đây là một thủ pháp nghệ thuật của nhà văn.

văn hóa. thoải mái. Là bao đồ vật mà Bê-li-cốp yêu thích. . Ý nghĩa thời sự của tác phẩm 7.hiện tượng sau khi Bêlicôp chết được một tuần sau cuộc sống lại diễn ra như cũ và phân tích câu nói “không thể sống mãi như thế được” có phải là câu nói của bác sĩ thú y hay không? Nhà văn muốn cảnh báo với người đọc điều gì hôm nay và mai sau? . → Sự ảnh hưởng lối sống của Bê-li-cốp rất sâu rộng đã ám ảnh. Luyện tập 1. lối sống Bê-li-cốp mang tính phổ quát. Từ đó hãy xác định chủ đề tư tưởng của tác phẩm.Xây dựng hình ảnh.Xây dựng hình ảnh đối lập tương phản giữa các nhân vật: chị em Varenca. chi tiết nghệ thuật (cái chết). hủ lậu. điển hình khá sâu rộng. Cả xã hội Nga lúc bấy giờ là một cái bao khổng lồ trói buộc.Cách kết thúc truyện gợi nhiều suy nghĩ bằng cách phát biểu. trong truyện ngắn người trong bao nhà văn đã thành công ở những đặc điểm nghệ thuật nào? . . ích kỉ. Chủ đề: . 5. ngăn chặn tự do. Nhưng chẳng bao lâu lại tái diễn như cũ: nặng nề. 4. Hiện tượng. mệt nhọc. . .Hình ảnh cái bao là sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác giả. vô vị. . lại. . trầm tĩnh. hèn nhát. lối sống trong bao – một lối sống. chân thực của chuyện. tự mãn. vô vị. sáng tạo của con người.Giọng kể mỉa mai. kiểu người đã tồn tại trong xã hội Nga thế kỉ XIX.Ngôi kể: người thứ ba tạo tính khách quan. Nó còn sống lâu dài như một hiện tượng xã hội. Phân tích ý nghĩa hình ảnh này. châm biếm. 6. tự do.Cấu trúc chuyện đặc biệt: truyện lồng trong truyện. Nghệ thuật . Theo em.Thảo luận ý nghĩa thời sự của tác phẩm.Khi đã chết: đầu tiên cảm thấy nhẹ nhàng. một quy luật trong lịch sử phát triển nước Nga và cả thê giới lúc bấy giờ. Tổng kết (ghi nhớ) III.Lên án phê phán kiểu người. cô Valenco và Bê-li-cốp. lời nói nghệ thuật(câu nói cửa miệng). . Hình ảnh biểu tượng cái bao .Xây dựng nhân vật điển hình kì quái mà vẫn chân thực. đạo đức… của nước Nga đương thời.Nghĩa bóng: biểu trưng cho kiểu người. lối sống trong bao và tác hại của nó.Bức thiết kêu gọi mọi người phải thay đổi lối sống tầm thường. tù túng. đầu độc bầu không khí trong sạch. . kiểu người. biểu tượng nghệ thuật (cái bao). 3.Nghĩa đen: vật dụng dùng để đựng đồ vật hình túi. Luyện tập Trang 269 . . Củng cố 2.

Hướng dẫn tự học Trang 270 .Học sinh học phần ghi nhớ sách giáo khoa. 3.

lập luận tốt.Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã Trang 271 . Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ điều này. Tiến trình lên lớp: 1. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định này. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh: Giáo viên nhận xét. phù hợp và chọn lọc. D. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. thảo luận trả lời câu hỏi. thiết kế bài học. Ưu điểm: ưu. Nhược điểm: .Tự đánh giá và sữa chữa bài làm của chính mình. . biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn.Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: 9/43 + Lớp 11A1: 21/45 2.Đề 1: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ diễn tả tâm trạng riêng bài lên bảng. . . B. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh.Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm. đánh giá chung 1. . nhược điểm bài làm của học sinh.Đề 2: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ về tình yêu vừa là bài thơ về tình quê. 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . 2.Tuần 27: Tiết 96 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 6 A. . từ đó củng cố thêm các kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và văn nghị luận xã hội nói riêng. Kiểm tra bài cũ: 3. lập dàn ý.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề.Tăng thêm long yêu thích học văn và làm văn. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. của tác giả nhưng lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn thế hệ bạn đọc. lấy dẫn chứng tốt.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm tuyên dương một số bài đạt kết quả một bài văn nghị luận xã hội. biết so sánh với làm số 1. … C. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. II. Đề bài: Yêu cầu học sinh chép thuộc long đề .

. Hướng dẫn tự học + Xem lại bài làm của mình. . hội.Giáo viên sữa một số lỗi cơ bản của học sinh. .Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: .Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: III.Xác định nội dung của đề sai. + Chuẩn bị bài mới: Trang 272 . Kết quả: . lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. Sữa lỗi .Bố cục chưa cân đối không rõ rang. dung từ ngữ không chính xác. IV.Các lỗi diễn đạt và dùng từ. .Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. bố cục viết chưa cân đối. chưa xác định được trọng tâm của đề. 3.Một số em chưa đọc kĩ nên chưa xác định được trọng tâm của dẫn đến cách viết dàn trải. lan man.

sự thuyết phục của lập luận. văn học nghệ thuật. xã hội. . . nêu ra.Nghị luận là một thể loại trong văn học đặc biệt. triết Trang 273 . sinh xoay quanh việc trả lời Nghị luận khẳng định điều này. Kiểm tra bài cũ: .Em hãy cho biết những tác phẩm thuộc thể văn nghị luận đã học. đồng tình với mình. suy nghĩ và trình bày. triết học. xã hội. phải trái. Vận Giáo viên cho học sinh nhận xét lẫn dụng các thao tác như giải thích.Nhận xét gì về văn nghị luận.Tuần 27: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐỌC VĂN NGHỊ LUẬN A. một thời đại luận mà em đã học và đã đọc? trong thi ca… . sách giáo viên.Nói đến nghị luận nghĩa là bàn bạc đúng sai. diễn giảng.Hiểu được một số đặc điểm của văn nghị luận. Tựa “Trích diễm thi tập” (Hoàng Đức Lương). chặt chẽ của bày trước lớp. đạo đức…) điểm của văn nghị luận? (Lưu ý học . chia sẽ với quan điểm văn nghị luận?) và niềm tin của mình.Văn chính luận (bàn về các vấn đề chính trị. phân tích. bác bỏ điều kia. Sức mạnh của văn nghị luận là ở sự Học sinh làm việc cá nhân và trình sâu sắc của tư tưởng. 3. phán đoán. nghĩa là người ta là gì? Cách nghị luận? Có mấy loại nhận ra chân lí. dùng lí Giáo viên gọi học sinh đọc phần I và lẽ. Ổn định lớp: Giáo viên nắm lại tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 2. chứng cứ để bàn luận về một vấn đề nào đó viết tóm tắt 3 câu để nắm được đặc (chính trị. nhau. Đặc điểm của văn nghị luận: chiếm lĩnh đặc điểm của văn nghị . Về luân lí xã hội ở nước ta. nhận Giáo viên nhận xét. bổ sung và cho thức và cả tâm hồn người đọc.Biết cách đọc văn nghị luận. tài liệu tham khảo. tình cảm. người ta phân chia văn nghị luận làm hai thể: .… C. giúp họ hiểu rõ vấn đề đã điểm. Đại Em hãy kể tên những tác phẩm nghị cáo bình Ngô.Ví dụ: Các văn bản nghị luận: Chiếu dời đô (Lý Công luận: Uẩn). tính mạch lạc. bác bỏ. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I.… D. so sánh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thiết kế bài học. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Xét theo nội dung bàn luận.… văn nghị luận tác động vào lí trí. chứng minh. Tiến trình lên lớp: 1.

trữ tình… có gì khác hơn? Tại sao? Giáo viên cho học sinh thảo luận nhóm theo từng dãy bàn. . các nhóm khác nhận xét. Cách đọc văn nghị luận: . Giáo viên chỉ định học sinh trình bày. nữa đêm vỗ gối. đạo đức.Hoạt động 2: Hướng dẫn cách đọc văn nghị luận.Ví dụ: Một số câu văn nghị luận hay: “Ta thường tới bữa quên ăn. Theo em. chỉ căm tức chưa xã thịt. .…). Hướng dẫn tự học . ở tư tưởng. Dẫu cho trăm thây này phơi ngoài nội cỏ. bộ văn chỉ là bộ xương. nước mắt đầm đìa. Đọc văn nghị luận cần phải nắm bắt được vấn đề và các tư tưởng đặc sắc dưới hình thức luận điểm.Văn nghị luận đặc sắc ở vấn đề nghị luận. .Văn nghị luận hay cũng có hình ảnh. Học sinh trình bày.Phê bình văn học (luận bàn các vấn đề văn học nghệ thuật) II. học.Văn nghị luận còn có đặc sắc ở luận cứ và cách lập luận. bổ sung. ta cũng vui lòng” (Hịch tướng sĩ . Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tự học. Người đọc văn nghị luận cần cảm thấy dòng tình cảm và nhịp điệu văn chương của bài văn thì sự thưởng thức mới được trọn vẹn.Chuẩn bị bài mới: Đoạn trích: Người cầm quyền khôi phục uy quyền. . nhịp điệu. III. ruột đau như cắt.TQT) . đọc văn bản nghị luận với một số văn bản khác như: tự sự. nuốt gan. uống máu quân thù. luận điểm đề xuất. Thiếu các luận cứ và lập luận. Trang 274 . Giáo viên đánh giá. lột da.Nắm được những đặc điểm cơ bản của văn nghị luận và cách đọc văn bản nghị luận. thiếu máu thịt. nghỉ xác này gói trong da ngựa.

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . với một tác giả được coi như một cây đại thụ. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. qua bộ tiểu thuyết đồ sộ những người khốn khổ và cụ thể qua đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền. Vào bài mới: Lời vào bài: Ở những tiết trước.… D. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Tiết học hôm nay. diễn giảng. Kiểm tra bài cũ: 3. có thể suy nghĩ về con đường thực hiện lí tưởng. Tiến trình lên lớp: 1. đầu óc phê phán qua việc khẳng định tình thương như một giải pháp xã hội được tác giả đề xuất. một nhà văn lớn nhất của nước Pháp thế kỉ XIX. + Gắn được nghệ thuật với ý tưởng nội dung đoạn trích. + Phát huy tính chủ động. 2. . chúng ta đã đến với nền văn học Nga qua một số tác phẩm. tài liệu tham khảo. chúng ta sẽ đến với nền văn học Pháp. trong nghệ thuật tương phản. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sự đan xen bình luận ngoại đề trong diễn biến của câu chuyện. thiết kế bài học.… C. B.Về kỹ năng: Biết cách đọc – hiểu tiểu thuyết. 98 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN (Trích Những người khốn khổ) V. Huy-gô A. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 275 .Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Phân tích chứng minh được những nét đặc trưng của bút pháp Huy-gô qua hư cấu nhân vật và diễn biến cốt truyện: nghệ thuật phóng đại trong so sánh và ẩn dụ. sách giáo viên.Tuần 28: Tiết 97.

. mỗi quyển gồm nhiều chương. hiện thân của chủ nghĩa lãng mạn Pháp. .Vị trí đoạn trích: nằm cuối phần 1.Tác phẩm ra đời vầo năm nào? . quyển Trang 276 . * Sự nghiệp sáng tác: . hội họa → Để lại khối lượng tác phẩm đồ sộ. những cuộc chuyển quân theo cha vất vả → trang sách đời khắc nghiệt. d. .Phần 2: Cô-đét . bộc lộ ngay từ nhỏ: 15 tuổi đạt giải thưởng của viện hàn lâm. Giáo viên nhận xét.Tác phẩm là tiếng nói bảo vệ lẽ phải.Phần 1: Phăng-tin .1885) được xem như cây đại thụ. cuộc sống gia đình có nhiều mâu thuẫn → đã tác động. nhà văn lớn nhất của nước Pháp thế kỉ XIX. Huygô còn dấn thân vào con đường hoạt động chính trị xã hội. sự bênh vực những con người khốn khổ.Phản ánh những tình cảnh thống khổ của những người dẫn bần cùng và nghèo khổ.Phần 4: Tình ca phố Pơ-luy-mê và anh hung ca phố Xanh-đơ-li. Tóm tắt (sách giáo khoa) c. kịch. . . . thơ. người cầm quyền ở đây là ai? Giăng van giăng hay Giave? Giải I. Tác giả: * Cuộc đời . bổ xung.Dựa theo sách giáo khoa.Ngoài sáng tác nghệ thuật. mỗi phần gồm nhiều quyển.Dung lượng và kết cấu tác phẩm? . cuộc đảo chính lật đổ chế độ cộng hòa Lu-I Bôn nap ac.) ( Sự giáo dục sáng suốt của mẹ. 2.Nội dung và giá trị tác phẩm . Qua đó. truyện. đến 1870 đế chế II sụp đổ. Đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền: .Phần 5: Giăng-van-giăng → Tên phần cuối như một giải pháp xã hội của toàn bộ tác phẩm.Nêu những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Huy-gô. Kết cấu dung lượng tác phẩm: chia 5 phần.Tác phẩm tiêu biểu: sách giáo khoa.Sáng tác thành công ở nhiều thể loại: tiểu thuyết. tiểu luận. học sinh tóm tắt một cách ngắn gọn.Vic to Huygô (1802 . Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. nhà văn đem đến thông điệp của tình thương và khẳng định những số phận oan trái ấy sẽ được bảo vệ bằng tình thương. Xuất xứ: 1862 b. chương IV. Tìm hiểu chung 1.Sinh ra và lớn lên trong một thời kì đầy bão tố CM.Phần 3: ma-ri-uýt .Là một tài năng thơ. → Dù ở lĩnh vực nào. ảnh hưởng đến sáng tác của Huygô. sự công bằng của xã hội. Tiểu thuyết Những người khốn khổ a. (cách mạng tháng 7/1830 lật đổ chế độ pk. sự thành lập công xã Pari 1871. . những trải nghiệm hấp dẫn đã để lại dấu ấn trong sáng tác của thiên tài) . 20 tuổi in tập thơ đầu tay.Nội dung và giá trị tác phẩm? Giáo viên phân vai cho học sinh đọc đoạn trích và yêu cầu: Theo em.Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn và yêu cầu: . . 3. ông cũng luôn để lại tình yêu thương.

Từ đó thấy được sự tương phản. điềm tĩnh. mãnh liệt.Hành động: dung mọi thủ đoạn tàn nhẫn. . độc ác để bắt cho được Giăng van giăng – một con người khốn khổ tội nghiệp. ta.Ngôn ngữ và hành động của Giăng van giăng thể hiện như thế nào qua đoạn trích? Hãy tìm những chi tiết về nhân vật Gia ve (giọng nói. giàu tình thương đối với người nghèo khổ bất hạnh. Qua đó. b. nhà văn ca ngợi sự cao quý của tình thương.Giọng nói: “tiếng thú gầm” . lúc thì thầm khi hạ giọng. của những con người cùng cảnh ngộ trong xã hội.Nội dung và chủ đề đoạn trích? Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản . Đặc trưng bút pháp nghệ thuật của Huygô qua đoạn trích. ngang tàng hống hách. . Nghệ thuật phóng đại trong ẩn dụ và so sánh * Hình tượng Gia ve: (con ác thú) . * Giăng van giăng: . a.Nội dung và chủ đề của đoạn trích: Đoạn trích nêu lên tình cảnh thống khổ của những con người chịu cảnh đè nén của thé lực cường quyền trong xã hội. giữa cường quyền và nạn nhân.Ngôn ngữ và hành động của Giave thể hiện như thế nào qua đoạn trích? .Cặp mắt: “như cái móc sắt… quen ÁC THÚ Trang 277 . đối lập giữa thiện và ác. 1. ⇒ Sử dụng nghệ thuật đối lập. không có tình người. ⇒ Gia ve là đại diện của cái ác. → Giăng van giăng là người sống có trách nhiệm. + Với Giave: khi nhẹ nhàng. điềm tĩnh khi thật kiên quyết. buộc phải tự thú mình là ai. là đại diện của cái thiện và cũng là nạn nhân. Đọc hiểu văn bản. là đại diện của lẽ sống vì tình thương.Hành động: Cứu vớt Phăng tin – một con người bất hạnh.thích? .Hành động: “phóng vào con mồi” →ẩn dụ .Xác định vị trí đoạn trích? .Đối thoại: + Với Phăng tin: nhẹ nhàng.mày. cho ta thấy hai nhân vật với hai tính cách. của cường quyền. con đĩ → luôn hoài nghi có thái độ hoài ghi.Đối thoại với Giăng van giăng và phăng tin: + La hét. hoàn cảnh đối lập nhau. II. chọn giải pháp quyết liệt là đối phó với cường quyền để cứu nạn nhân. quát tháo dữ dằn + Xưng hô thô lỗ: tao. . cặp mắt. Nghệ thuật đối lập: * Gia ve . cái cười) và nhận xét giá trị nghệ thuật của 8 của tác phẩm.

Bằng việc khắc họa các hình tượng nhân vật có số phận và tính cách trái ngược nhau. Tổng kết (ghi nhớ) III. tác giả muốn gửi gắm đến người đọc điều gì? Học sinh đọc ghi nhớ sách giáo khoa. Đây cũng là một ảo tưởng có thể có thật. lãng mạn. → Hình ảnh một người mẹ đối với một đứa con.Cái cười: “phô ra tất cả hai hàm răng” * Giăng van giăng: .Giá trị văn chương không chỉ biểu hiện ở dấu ấn nghệ thuật mà sức hấp dẫn của thiên tài Huygô chủ yếu nằm ở thế giới tình cảm đẹp đẽ.Qua những chi tiết này. + Người chết rồi mà gương mặt còn rạng rỡ→ tác giả xúc động trước tình cảm Giăng van giăng đối với Phăng tin và tưởng chừng thấy khuôn mặt Phăng tin rạng rỡ lên. Thực tế là vô lý nhưng đây có thể là điều có thật.Những đặc trưng bột phát Huygô cungc là dấu hiệu quen thuộc của văn học lãng mạn.Nắm được tình thương của Giăng van giăng được thể hiện như thế nào? Trang 278 .Đoạn văn nói về việc bà sơ Xem-pli-xơ người độc nhất chứng kiến câu chuyện . Luyện tập 1. Bình luận ngoại đề của tác giả . Củng cố .Câu văn miêu tả gương mặt Phăng tin kèm theo lời bình luận của tác giả: + Phăng tin chết rồi nhưng trên đoi môi chị vẫn nở một nụ cười. 2. Vì có một người xúc động khi chứng kiến cảnh Giăng van giăng “thì thầm…” tưởng rằng Phăngtin nở một nụ cười thì đấy là một ảo tưởng có thể xảy ra. hình ảnh một vị cứu tinh. ⇒ Biểu hiện trực tiế tình cảm.Đoạn văn gồm nhiều câu hỏi .Đoạn văn “ông nói gì với chị… thực sự cao cả”→ là phát ngôn của chính tác giả . lý tưởng tiến bộ mà nhà văn gửi gắm qua đoạn trích. một đấng cứu thế hiện lên thật phi thương.người kể chuyện. kéo giật vào hắn bao kẻ khốn khổ” .những chi tiết đó? Từ đó rút ra nhận xét chung về nhân vật này? Theo em. chi tiết nào trong tác phẩm thể hiện rõ tình người cao đẹp? hãy lí giải chi tiết nụ cười trên đôi môi và gương mặt rạng rỡ? ý nghĩa? . Ý nghĩa đoạn trích . cảm xúc – sự cẩm động của tác giả. G có thể được quy chiếu về hình ảnh của ai? Bằng việc khắc họa các hình tượng nhân vật có số phận và tính cách trái ngược nhau. 3. c. . . tác giả muốn gửi tới người đọc thông điệp của lẽ sống tình thương: ánh sáng của tình thương có thể đẩy lùi bóng tối của cường quyền.

2.Nghệ thuật khắc họa nhân vật.Chuẩn bị bài mới: về luân lý xã hội ở nước ta.Nắm vững những nội dung đoạn trích. .Làm bài tập phần luyện tập. Trang 279 . Luyện tập 3.. . Hướng dẫn tự học .

thời sự… Trong các trường hợp này. giải về một vấn đề trong đời sống hoặc trong VH. đúng. chứng minh là: câu hỏi. kĩ về một vấn đề nào .liên quan đến quân sự. Mục đích. 3. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . yêu cầu của thao 1. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. yêu cầu và tầm quan trọng của thao tác lập luận bình luận. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 4. thời sự… giải thích. + GT là làm cho người ta hiểu rõ. thạo một khâu nào đó. . Tiến trình lên lớp: 1. đọc tán đồng chốt lại. + BL là đề xuất và thuyết phục người nghe.Trong đời sống. viên củng cố chốt lại tầm quan trọng + CM là làm cho người ta tin.Học sinh trả lời câu hỏi 3. thể thao.Tuần 28: Tiết 99 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN A. phân tích. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. Mục đích. D. B. tài liệu tham khảo. chúng ta thường gặp từ bình luận trong các trường hợp như bình luận quân gặp bình luận không? Thử giải thích ý sự.Bình luận khác chứng minh. trả lời .Yêu cầu một bài văn bình luận có sức thuyết phục Trang 280 . thể thao. bác bỏ . đánh giá bàn luận của mình . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. . đánh giá.Về kiến thức: + Hiểu được mục đích.… C. từ bình nghĩa từ bình luận trong các từ đó. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. bình luận. yêu cầu tác lập luận bình luận. với một nhận xét. chứng minh. với một nhận xét.sai. thích ở điểm nào? + Bàn luận thì phải có sự trao đổi ý kiến với người khác .Về kĩ năng: Biết vận dụng thao tác lập luận bình luận vào việc viết bài văn nghị luận. đánh giá về các vấn đề (Các nhóm thao tác: so sánh. của thao tác này.Ý nghĩ từ bình luận: Trong cuộc sống chúng ta có thể . luận có nghĩa là nhận xét. Học sinh tìm hiểu ngữ liệu. yêu cầu của thao tác lập luận bình luận tìm hiểu mục đích.trái. . .Yêu cầu để bình luận có sức + Đánh giá phải có sự nhận xét phải. thảo luận trả lời câu hỏi.) đọc tán đồn. sau đó giáo viên củng cố. haythuyết phục là gì? dở. thiết kế bài học. bàn luận.Mục đích: BL là đề xuất và thuyết phục người nghe.BL khác giải thích. bàn luận của mình về một vấn Kỹ năng là khả năng thực hiện thành đề trong đời sống hoặc trong văn học. + Nắm được những nguyên tắc và cách thức cơ bản của thao tác lập luận bình luận. giáo đó. sách giáo viên.

+ Bàn bạc.sai. ngắn gọn vấn đề bình luận. Nếu không có kĩ năng bình luận thì sẽ không biết cách bình luận và không thành thục khi bình luận.Trình bày rõ ràng. . ý kiến đều được chân thành khuyến khích. Đánh giá vấn đề cần bình luận (có thể chọn một trong ba cách sau): Trang 281 .Nguyễn Trường Tộ có lý do để viết xin lập khoa luật: vì lúc đó không phải ai cũng đều thống nhất cho rằng muốn trị nước thì phải dựa vào luật chứ không phải những lời nói suông của nho giáo.Con người hôm nay cần phải biết bình luận.Bình luận yêu cầu phải nêu rõ được thái độ và sự đánh giá của người bình luận trước vấn đề đưa ra bình luận. + Chỉ ra những cái hay. mục đích của tác giả ở đây là mong được sự đồng tình của mọi người về việc cần thiết của pháp luật đối với việc trị nước. 2.Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu cách bình luận Đọc mục II. mở rộng xung quanh vấn đề một cách sâu sắc và có sự thuyết phục. phù hợp với quy luật của văn chương. Nêu vấn đề cần bình luận . hay. đánh giá của mình là đúng đắn. cái đúng trong việc thực hiện pháp luật ở phương Tây.Đây là một đoạn trích có tính chất bình luận: đối tượng của đoạn trích là những người đã biết tới pháp luật. b.Muốn cho ý kiến bình luận có sức thuyết phục thì cần phải nắm vững kĩ năng bình luận. Tìm hiểu ngữ liệu: trích đoạn Xin lập khoa luật a. để thuyết phục triều đình cho mở khoa luật. Chúng ta đang sống trong thời đại văn minh. mọi người đều có quyền tham gia giải quyết công việc xã hội. . dở của nho giáo truyền thống. trung thực vấn đề được bình luận + Lập luận để khẳng định được nhận xét. 2. dám bình luận. trung thực. thuyết phục nhà vua lập khoa luật. + Trình bày rõ rang.dở. → Mục đích: BL đê thấy được tầm quan trọng của pháp luật đó với sự cách tân nhà nước. Xét ngữ liệu: .Tác giả có nhận định. II. dân chủ. + Chỉ rõ những sai. Vai trò và tầm quan trọng của kĩ năng bình luận: . đánh giá đúng. . Cách bình luận 1. . các quan điểm. sách giáo khoa và thảo luận các câu hỏi sau: Một bài bình luận thường có mấy bước? nội dung của mỗi bước là gì? Hoạt động 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập.

sâu sắc hơn mà vấn đề bình luận có thể gợi ra. Luyện tập 1. Bàn về vấn đề cần bình luận (có thể chọn 1 trong 3 cách sau) .Đưa ra một cách đánh giá của riêng mình. chứng minh hay kết hợp với giải thích. .Kết hợp phần đúng và loại bỏ phần sai của mỗi phía để tìm ra một tiếng nói chung trong sự đánh giá.Đứng hẳn về một phía mà mình tin là đúng để kiên quyết bác bỏ cái sai.Bàn về những ý nghĩa xa rộng hơn.Bàn về thái độ. cách giải quyết cần có trước vấn đề vừa được nhận xét.Có mở rộng vấn đề: vấn đề an toàn giao thong không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực giao thong mà còn là vấn đề văn minh… 3. 3. Trang 282 .. .Bàn về những điều có thể rút ra khi lien hệ với thời đại.Bản chất của bình luận là tranh luận về một vấn đề mà tất cả những người tham gia đều đã biết và có ý kiến riêng về vấn đề đó.Mục đích của ba kiểu bài khác nhau. Hướng dẫn tự học . Luyện tập Bài tập 1: Bình luận không phải là giải thích. . III. . hoàn cảnh sống.Học sinh làm bài tập và chuẩn bị bài mới. .Có vấn đề cần bình luận: nguyên nhân và hậu quả của tai nạn giao thong. Bài tập 2: Đoạn văn trên có sử dụng thao tác bình luận vì: . hành động. lứa tuổi của mình và của những người đang tham gia bình luận với mình. với chứng minh vì: . . Củng cố 2.

2. tuyệt đối hóa trong vẽ đẹp tâm hồn. thiết kế bài học. khảo sát những nơi ngục tù.Học sinh nhắc lại kết cấu tác phấm Chia 5 phần. Kiểm tra bài cũ: 3. sách giáo viên. . Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Có cái nhìn sâu sắc. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. có thể tóm tắt lại.Tuần 28: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TIỂU THUYẾT NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ V. nhân vật diễn biến theo ý định chủ quan của nhà văn → nhân vật được lí tưởng hóa.… C. Tuy xuất hiện ngay ở đầu truyện và là nhân → Giáo viên bổ sung thêm về phần vật trung tâm cho tới trang cuối cùng nhưng Giăng-vankết cấu. từng chống lại cường quyền. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. từng đi tới các chiến lũy trong những ngày lao động cách mạng. 2. giăng lại được đặt cho phần thứ 5. B. Nhân vật: mạn và cuộc sống hiện thực trong hư .Mối liên hệ giữa nghệ thuật lãng 3.… D. toàn diện hơn về bộ tiểu thuyết đồ sộ Những người khốn khổ của V. Tiến trình lên lớp: 1.Huy-gô. . .Nhân vật trung tâm là nhân vật lãng mạn vì tính cách cấu nhân vật của Huy-gô. diễn giảng. tài liệu tham khảo.Những nhân vật đều được lấy từ nguyên mẫu thực tế: ông đã từng đi thăm. → Có lẽ khi mở đầu truyện bằng nhan đề Phăng-tin. từng rời bỏ xứ sở trong 20 năm. Kết cấu . nhà văn muốn coi nàng như một hình ảnh tiêu biểu có ý nghĩa đặt vấn đề cho cuốn tiểu thuyết xã hội này và tên Giangvan-giăng nằm ở phần kết thúc như một tổng kết về giải pháp xã hội của toàn bộ thiên tiểu thuyết. Huy-gô A. từng hòa mình vào dân chúng đau khổ. Tóm tắt tiểu thuyết: lại ngắn gọn nội dung của toàn bộ tiểu thuyết → Giáo viên củng cố. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên yêu cầu học sinh tóm tắt 1.Giang-van-giăng được lấy từ nguyên mẫu của một Trang 283 .

. . mà quan trọng hơn là thắp sáng hơn hi vọng cuối cùng về tương lai: hạnh phúc của Cơ-dét.người khốn khổ cũng ăn cắp bánh mì và bị bắt.Học sinh tìm đọc tác phẩm “Những người khốn khổ”. rat ay cứu vớt không chỉ nàng. cuối cùng bán thân để nuôi con. đồng thời cũng lấy từ Vi-đốc.Nhân vật Phăng-tin: một cô gái điếm đang chờ khách. từ đó có sự lí tưởng hóa đến những quãng đời sau của thị trưởng Ma-đơle. một dân giang hồ người Pháp → Cảm hứng cho Huy-gô về người tù khổ sai. “giữa đường thấy sự bất bình”. bị cảnh sát bắt và chính Huy-gô đã cứu cô ra khỏi đồn cảnh sát → Một cô gái làng chơi của đời thực đã cảm hứng để Huy-gô viết về Phăng-tin. người con gái đã từng có “Vàng trên mái tóc. Trang 284 . bán tóc. người anh hùng lãng mạn.Chuẩn bị bài mới “Về lí luận xã hội ở nước ta”. ngọc ở sau môi”. trên con đường sa ngã phải bán răng. Huy-gô lúc này hóa thân thành chính Giang-van-giăng. Hướng dẫn tự học: . một tên cướp nổi tiếng của những thập niên giữa thế kỉ XIX. 4.

Chủ trương bãi bỏ chế độ quân chủ. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. những con người ưu tú của dân tộc đã có tư tưởng tiến bộ nhằm cách tân đất nước. Có ý niệm về một phong cách của một tác giả cụ thể.Phan Châu Trinh (1872 . Học sinh làm việc cá nhân và trình .Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Cảm nhận được tinh thần yêu nước. + Hiểu được nghệ thuật viết văn chính luận. sách giáo viên. điều này đã được thể hiện trong bài Bàn về luân lí xã hội ở nước ta.1901 đỗ phó bảng.… C. Giáo viên nhận xét và chốt ý. hướng . Với một tinh thần nồng nàn yêu nước. lợi dụng chiêu bài “khai hóa” của Pháp để đấu tranh hợp Trang 285 . khoa. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . khai thong dân trí. tư tưởng tiến bộ của Phan Châu Trinh khi kêu gọi xây dựng nền luân lí xã hội ở nước ta.Về kĩ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. tự là Tử Cán. Vào bài mới: Lời vào bài: Vào những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Một trong số đó là Phan Châu Trinh. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. do chính sách ngu dân của thực dân Pháp áp đặt. + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. 2. thiết kế bài học. nêu đôi nét về tác giả Phan * Cuộc đời Châu Trinh? (Lưu ý về các chặng . Trong hoàn cảnh đó. thực hiện chế độ dẫn học sinh ghi bài từ sách giáo dân chủ. B. mà chúng ta sẽ tìm hiểu hôm nay. Tiến trình lên lớp: 1. Tác giả tiểu dẫn. diễn giảng… D. sáng tác chính) hô. 3. Tìm hiểu chung: tìm hiểu tiểu dẫn: học sinh đọc phần 1. hiệu Tay đường hoạt động. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Kiểm tra bài cũ: Nôi dung và ý nghĩa của đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền. làm quan một thời gian sau cáo về ở bày trước lớp. ẩn.Tuần 29: Tiết 100 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA (Trích Đạo đức và luân lí Đông Tây) Phan Châu Trinh A.1926). . mở mang công thương nghiệp. quê Quảng Nam. xã hội nước ta lâm vào tình trạng trì trệ và yếu kém về mọi mặt. tài liệu tham khảo. biệt hiệu Hi Mã.

+ Là áng văn chính luận mẫu mực. * Tác phẩm chính: (sách giáo khoa) . + Phần 3: Giải pháp thay đổi để xây dựng luân lí xã hội ở nước ta. .Xác định vị trí. ba năm sau được thả tự do. Trang 286 . Tư tưởng đó đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị.Bố cục: 3 phần + Phần 1: Hiện trạng chung: Ở nước ta chưa có luân lí xã hội. Đọc – hiểu văn bản 1. .1925 bị ốm nặng.Vấn đề được nêu trong bài viết này là gì? pháp.Chủ trương tư tưởng: Đoạn trích thể hiện rõ tâm huyết và dũng khí của một chí sĩ yêu nước: dám vạch trần thực trạng đen tối của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ để dấy lên việc cần phải truyền bá chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để gây dựng đoàn thể xã hội tiến bộ.Nêu xuất xứ. .Đối tượng hướng tới của bài diễn thuyết: trước hết là những người nghe Phan Châu Trinh nói vào đêm 19/11/1925 tại hội thanh niên Sài Gòn. + Phần 2: Những biểu hiện cụ thể của việc chưa có luân lí xã hội ở nước ta.Xuất xứ: được Phan Châu Trinh diễn thuyết vào đêm 19/01/1925 tại hội thanh niên ở Sài Gòn.Vị trí đoạn trích: phần III của bài Đạo đức và luân Đông Tây. kết cấu và giá trị tác phẩm? . Đoạn trích . lễ truy điệu ông trở thành một phong trào vận động ái quốc rộng khắp. chủ đề tư tưởng của đoạn trích? Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản: . Tất cả đều thấm nhuần tư tưởng tiến bộ của một nhà yêu nước chân chính.1908 ông bị bắt. Hiện trạng chung: Nước ta chưa có luân lí xã hội (phần 1) . sau đó mới là người nước mình. . II.. 3. cứu nước của Phan Châu Trinh. . mọi người chưa có ý niệm luân lí xã hội.Kết cấu: gồm 5 phần chính. mất ngày 24 -03 -1926. . Tuy sự nghiệp không thành nhưng tinh thần và nhiệt huyết cứu nước của ông rất đáng khính phục.Giá trị tác phẩm: + Đề cao tinh thần yêu nước thể hiện lý tưởng cứu dân. hướng tới mục đích giành độc lập tự do. bị đày đi Côn Đảo. → Là người có tấm long yêu nước nồng nàn. bố cục.

Bên mình: người nước mình không hiểu nghĩa vụ mỗi người trong nước với nhau. ở 2 đoạn đầu. người này không quan tâm người khác.Những biểu hiện nào được nêu trong bài chứng tỏ nước ta tuyệt nhiên không có luân lí xã hội. tác giả đã so sánh bên châu Âu. + Tuyệt nhiên không ai… + Một tiếng bè bạn… . sẵn sàng giúp đỡ nhau và tôn trọng quyền lợi của người khác.Cách đặt vấn đề thẳng thắn: Ở Việt Nam chưa có luân lí xã hội → gây ấn tượng mạnh mẽ. biết trọng công ích… Nhưng rồi lũ vua quan phản động thối nát ham quyền tước vinh hoa đã tìm cách phá tan tành đoàn thể. . chống cự. bên Pháp với bên ta về điều gì? Hãy chỉ ra những biểu hiện cụ thể của từng bên? . hời hợt về luân lí xã hội.Từ thời cổ xưa. * Nguyên nhân của tình trạng dân không biết đoàn thể không trọng công ích. ông cha ta đã biết đoàn thể. nông cạn.Bên Pháp: Mỗi khi người có quyền thế. .Luân lí xã hội mà tác giả nêu ra ở đoạn trích này là: + Ý thức tương trợ lẫn nhau giữa các cá nhân trong xã hội. có công đức..Bên châu Âu: Đề cao dân chủ coi trọng sự bình đẳng của con người. . chỉ biết vơ vét. coi Trang 287 .Dùng cách nói phủ định bác bỏ những cách hiểu đơn giản. không trọng công ích là gì? . 2. thị oai cho được công bằng mới thôi. tác giả chỉ ra nguyên nhân của tình trạng dân không biết đoàn thể. Trong phần 2.Ở các đoạn sau ở phần 2. bên Pháp với bên ta về quan niệm. Những biểu hiện cụ thể của việc chưa có luân lí xã hội ở nước ta (phần 2) * Tác giả so sánh bên châu Âu. nguyên tắc của luân lí xã hội là ý thức nghĩa vụ giữa người với người. biết giữ lợi chung biết hiệp nhau lại.… → Lí do: người nước mình thiếu ý thức đoàn thể. . ⇒ Đó là ý thức sẵn sàng làm việc chung. không chỉ quan tâm đến gia đình quốc gia mà còn quan tâm đến toàn thế giới. + Là “cái nghĩa vụ mỗi người trong nước” – tức là ý thức công dân mà mỗi người phải có. hoặc chính phủ lấy sức mạnh mà đè nén quyền lợi riêng của từng hay một hội nào thì người ta kêu nài. → Vua quan mặc sức bóp nặn dân chúng. → Lí do: vì người ta có đoàn thể. + Là “cái nghĩa vụ mà loài người ăn ở với loài người” – tinh thần hợp tác của con người vượt lên trên các ranh giới dân tộc và lãnh thổ. dẫn đến tình trạng ai sống chết mặc ai. → cái chủ nghĩa xã hội rất thịnh hành đã phóng đại (phát triển rộng) .

Những câu cảm thán trong đoạn trích giúp chúng ta hiểu gì về trạng thái cảm xúc và phẩm chất của người diễn thuyết? Học sinh đọc ghi nhớ. tư duy sắc sảo. “kẻ mang đai đội mũ”.. khiến tư tưởng cách mạng không thể nảy nở và nước ta không có được tự do độc lập. + Yếu tố biểu cảm: thể hiện một trái tim dạt dào cảm xúc.Thái độ của tác giả: vừa phê phán nghiêm khắc. giọng văn mạnh mẽ hùng hồn. cần phải phủ định triệt để “có kẻ mang đai đội mũ. Giáo viên nhận xét và bổ sung.Tác giả đã đả kích chế độ vua quan chuyên chế ra sao? (cách gọi tên.Muốn có luân lí xã hội thì: + Phải biết gây dựng đoàn thể để hỗ trợ nhau trong cuộc sống và để tự bảo vệ quyền lợi của mình. chấm dứt tệ mua danh bán tước hòng có được vị trí “ngồi trên ăn trước”.Cách kết hợp yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận một cách nhuần nhị tạo nên sức thuyết phục: + Yếu tố nghị luận: lập luận chặt chẽ. nước mình. → tác giả hướng mũi nhọn đả kích vào bọn chúng: + Những cách gọi tên như: “bọn học trò”. 5. xác thực. sự dốt nát của dân là điều kiện tốt để củng cố quyền lực và long tham của mình. Muốn có độc lập phải giải quyết trước hết vấn đề dân trí. Luyện tập 1.Ý nghĩa: Đó là vấn đề rất cấp thiết đối với xã hội nước ta. . tố cáo tội ác) Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. “bọn quan lại”. chế độ vua quan chuyên chế vô cùng tồi tệ. có kẻ áo rộng khăn dài lúc nhúc lạy dưới” – đó là một lũ “ăn cướp có giấy phép” 3. thấm thía nỗi đau trước tình trạng tăm tối của xã hội Việt Nam đương thời.Nhận xét về cách kết hợp giữa yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận trong đoạn trích? . “kẻ áo rộng khăn đen”. + Phải đánh đổ chế độ vua quan thối nát làm bại hoại luân lí xã hội. muốn có luân lí xã hội thì phải làm gì? Ý nghĩa của lời đề nghị đó đối với xã hội đương thời? .Nguyên nhân: Đó là sự phản động. Củng cố Trang 288 . 4. thấy cần phải chỉ ra sự hèn kém của dân mình. + Phải bỏ thói dựa dẫm vào quyền thế. ngất ngưỡng ngồi trên. . dốt nát của lũ quan trường. Nghệ thuật . Những giải pháp cần thiết để có luân lí xã hội (phần 3) . lô gíc. “bọn thượng lưu”… Thái độ căm ghét cao độ của Phan Châu Trinh đối với tầng lớp quan lại Nam triều. nêu dẫn chứng cụ thể. . + Trong mắt ông. .Thái độ của tác giả? . câu văn từ ngữ chính xác thể hiện một lí trí tỉnh táo.Theo tác giả. Tổng kết (sách giáo khoa) III. vừa đau long.

Tình cảm tràn đầy. 2.Nhận xét về phẩm chất của người diễn thuyết? .Lập luận sáng sủa. rõ ràng. .nguồn gốc giải phóng các dân tộc… Trang 289 .Nhận xét về giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản? Bài viết thể hiện khá rõ những điểm cốt lõi làm nên sức thuyết phục của văn diễn thuyết: . Luyện tập 3.. Hướng dẫn tự học . khúc triết.Lập trường đánh đổ chế độ quân chủ luôn được tuyên bố công khai.Chuẩn bị đọc thêm bài: Tiếng mẹ đẻ . .Kế hoạch hành động được vạch cụ thể. bộc lộ qua lời cảm than thống thiết. dứt khoát. .

nhà yêu nước tiến bộ nổi tiếng đầu thế kỉ XX.Xuất xứ: đăng trên báo Tiếng chuông rè 1925 với bút tác phẩm. + Đặc sắc nghệ thuật trong văn chính luận của tác giả. nhà văn.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Tầm quan trọng của tiếng nói dân tộc và khẳng định tiếng nước mình không nghèo nàn.Là nhà báo.Về kĩ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. diễn giảng… D.… C. Tìm hiểu chung: thiệu những nét cơ bản nhất về tác giả 1. thiết kế bài học. danh Nguyễn Tịnh. giới I.Nêu xuất xứ. Tác giả Nguyễn An Ninh. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn. tài liệu tham khảo. 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh có hướng tìm hiểu để thấy: . Tiến trình lên lớp: 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. đồng thời nói về mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với ngôn ngữ nước mình. . Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Tuần 29: Tiết 101 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: TIẾNG MẸ ĐẺ . + Phê phán thói học đòi Tây hóa. những hoài bão nổi tiếng.Nguyễn An Ninh (1800 .Sự nghiệp và tên tuổi gắn liền với cuộc diễn thuyết sôi nổi.Nội dung và giá trị tác phẩm: Trang 290 . quê Gia Định (nay thành phố HCM) . + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. B.1943). . Tác phẩm Tiếng mẹ đẻ . .nguồn giải phóng… . sách giáo viên. Kiểm tra bài cũ: 3. 2. nội dung và giá trị . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. tìm hiểu. mạnh dạn lên án chính sách bóc lột và chế độ ngu dân Pháp.NGUỒN GIẢI PHÓNG CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC A. .

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu hệ thống câu hỏi sách giáo khoa. dễ hiểu. dung lập luận để bác bỏ những cái sai và khẳng định những cái đúng. như là một yếu tố để giải phóng dân tộc. .Viết rõ ràng. III.Đề cao sức mạnh tiếng nói dân tộc như là người bảo vệ nền độc lập dân tộc. Tác phẩm đã nêu quan điểm đúng đắn của Nguyễn An Ninh về tiếng nói dân tộc trên nhiều phương diện. các luận điểm. .Tác giả chống lại thói Tây hóa lố lăng của không ít người An Nam lúc bấy giờ làm tổn thương tiếng mẹ đẻ của dân tộc. Hướng dẫn tự học Trang 291 . nhưng vẫn khuyến khích giới trí thức học tiếng nước ngoài trong mối quan hệ đúng đắn với tiếng nói dân tộc. khái quát lại những nội dung cơ bản về nội dung ý nghĩa và đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm. Những ý kiến đó đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Nội dung và ý nghĩa tác phẩm . Luyện tập 3. Luyện tập 1. II. Đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm . lập luận chặt chẽ. . 2.Cách viết nêu vấn đề để tranh luận. phân minh có giá trị thuyết phục.. Củng cố 2. . → củng cố.Tác giả phê phán quan điểm sai lầm cho rằng tiếng mẹ đẻ nghèo nàn. Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản 1.Văn phong linh hoạt theo kiểu bút chiến của báo chí và có ý vị. luận cứ trình bày mạch lạc. Đây là bài chính luận xuất sắc của Nguyễn An Ninh. hấp dẫn.

… C. Trang 292 . Đề bài: chuẩn bị bài từ tiết trước. Lập dàn ý: c.Nêu hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. B. Phân tích đề: b. . . Học sinh thảo luận theo nhóm. tài liệu tham khảo. Anh chị được giao viết bài văn bình luận để tham gia diễn đàn do Đoàn thanh niên nhà trường tổ chức với đề tài: “Lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bài của học sinh. Xây dựng tiến trình lập luận theo ba bước: .… D. lịch sự trong ứng xử. Viết nội dung của đoạn văn: thống nhất ý kiến và viết đoạn văn. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. + Trong giao tiếp giữa con người với nhau. lịch sự” 2. thiết kế bài học. + Đối với lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh. 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Bàn bạc về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. d.Tuần 29: Tiết 102 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN A. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên ra đề và dặn học sinh 1. thanh lịch. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Đánh giá về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. sách giáo viên. Hướng dẫn: a. 3. . Tiến trình lên lớp: 1.Về kĩ năng: Biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn xây dựng một đoạn văn bình luận về một đề tài gần gũi với lứa tuổi học trò. Kiểm tra bài cũ: Trình bày các bước làm của thao tác lập luận bình luận. một quy tắc đòi hỏi chúng ta phải thực hiện là lời nói “cảm ơn” và sau đó là cảm ơn. e. nói lời “cảm ơn” và biết cảm ơn vì cuộc sống luôn đòi hỏi chúng ta biết văn minh. Chọn một khía cạnh của đề tài để bình luận: “Lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh lịch sự” là “biết nói cảm ơn”.Về kiến thức: Củng cố những kiến thức đã học về thao tác lập luận bình luận. diễn giảng.

Sau đó cùng nhận xét. 3. tác phong.Đọc thêm các ví dụ trong sách giáo khoa.Hoàn thiện bài tập trên lớp. .Sau đó. cử chỉ. Hướng dẫn tự học: . “Về lí luận xã hội ở nước ta”. Trang 293 . . ngôn ngữ.Làm bài tập phần 2. góp ý. . cách thức lập luận. bổ sung cho nhau về các mặt: nội dung ý kiến. học sinh cử đại diện trình bày theo từng nhóm.Chuẩn bị bài đọc văn.

đàm thoại. người nghe đồng giải phóng các dân tộc bị áp bức” tình ý kiến của mình thì tác giả dung dẫn chứng lí lẽ một (Nguyễn An Ninh). khẳng định. thì ngôi vua càng bền lâu.nguồn . chứng minh điều: nước ta lúc bấy giờ chưa có luân lí xã hội. Tiến trình lên lớp: 1. nên khi có đoàn thể nào nổi lên đều bị dập tắt ngay → dân càng nô lệ lầm than.Phần 2: Để thuyết phục người đọc.Tiếp tục củng cố những kiến thức đã học về thao tác lập luận bình luận. bên Pháp với nước ta → giáo viên tổng kết lại.Nhóm 1. vấn đề cần bình luận .Phần 1: Tác giả đã nêu hiện tượng.Biết phát hiện và có khả năng phân tích cách lập luận bình luận của tác phẩm văn học mà tác giả đã vận dụng trong đó. + Chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng này: Bọn vua quan chuyên chế chỉ lo vinh hoa. 2. giáo án… C. đồng thời chỉ rõ nguyên cử đại diện trình bày. vơ vét của dân mà không lo cho cuộc sống của người dân. Phương pháp dạy học: Đọc sáng tạo. lo hưởng thụ. nêu vấn đề. vấn đề: nước ta lúc đó chưa có luân lí xã hội. Kiểm tra bài cũ: 3. Sau đó mỗi nhóm cách xác thực để chứng minh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . 4 thực hiện tương tự đối → thực trạng nước ta lúc đó chưa có luân lí xã hội.Nhóm 3. Về luân lí xã hội ở nước ta (Phan Châu Trinh) thao tác lập luận bình luận trong đoạn * Xác định vấn đề bình luận: Luân lí xã hội ở nước ta → trích “về luân lí xã hội ở nước ta” đưa ra ý kiến. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Tuần 29: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC A. . tài liệu tham khảo.… D. phú quý. các thành viên nhân dẫn đến tình trạng trên. nhóm khác cùng nhận xét. B. (Phan Châu Trinh). Phân tích sử dụng thao tác lập luận bình luận qua Chia lớp thành 4 nhóm: một số tác phẩm văn học: . 2 phân tích cách sử dụng 1. bổ sung → + Tác giả so sanh bên châu Âu. thảo luận. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số. Trang 294 . với tác phấm “Tiếng mẹ đẻ . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. * Cách bình luận: .

đưa ý kiến nhận xét đánh giá ở phần 2. + Khẳng định tiếng nước mình không nghèo nàn khi căn cứ vào những dẫn chứng xác thực. tác giả đưa ra ý kiến nhận xét. + Tiếng nói có tầm quan trọng đối với vận mệnh xủa dân tộc: là người bảo vệ. * Cách lập luận bình luận. và phân tích cách lập luận bình luận trong tác phẩm.Phần 3: Sau khi đã nêu vấn đề cần bình luận ở phần 1. . II. Đoạn cuối cùng tác giả đưa ra quan niệm về mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với ngôn ngữ nước mình.Học sinh đọc nhanh lại văn bản.Ở những đoạn tiếp theo đó. Luyện tập: 1. . 2. . 2: Tác giả dẫn dắt và nêu lên vấn đề cần bình luận: Một số người An Nam từ bỏ văn hóa và tiếng mẹ đẻ phải làm cho mọi người An Nam tha thiết với giống nòi lo lắng.Đoạn 1. . (Nguyễn An Ninh) * Vấn đề bình luận: Một số người An Nam từ bỏ văn hóa và tiếng mẹ đẻ.Hướng dẫn chuẩn bị bài mới theo câu hỏi sách giáo khoa: Ba cống hiến vĩ đại của Các-mác.Nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức.. Tiếng mẹ đẻ . kiên quyết. thì sang phần 3 tác giả nêu lên thực tế của đất nước và đưa ra giải pháp khắc phục tình trạng trên. đánh giá về vấn đề. là yếu tố giúp giải phóng dân tộc bị áp bức thống trị. Trang 295 . Củng cố: 2.Hoàn thành bài tập trên lớp. Hướng dẫn tự học: .

tài liệu tham khảo. diễn giảng… D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Tiến trình lên lớp: 1.Tuần 30: Tiết 103. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. cách lập luận tăng cấp. Tại sao tư tưởng đó lại có ý nghĩa thời sự trong thời đại ngày nay? 3. sách giáo viên. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 296 . Kiểm tra bài cũ: Nêu chủ đề tư tưởng của đoạn trích Về luân lí xã hội ở nước ta.… C. . thiết kế bài học. 104 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC Ăng-ghen A. 2.Về kĩ năng: + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. B.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật của bài phát biểu đọc trước mộ của Các-Mác: những đóng góp to lớn của Các-Mác đã được làm sáng tỏ qua các luận điểm sắc bén. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.

5. học triết rồi học sử ở Bon. Những cống hiến đó đều hướng vào mục tiêu phục vụ nhân loại. lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới. b/ Bố cục: 3 phần: . Họ viết chung cuốn “Tuyên ngôn Đảng Cộng Sản” 2.Sau khi Mác qua đời. thời gian lien quan đến sự ra đi của Mác.1883) là nhà triết học. Tác giả .Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn và yêu cầu: Học sinh hãy tóm tắt những nét chính về Ă và M trong vòng 6 câu (chủ yếu là những hoạt động của Ă và M). Ăng-ghen đã viết bài văn này. Tìm hiểu chung: 1. bổ sung. Ông là người Đức. Những cống hiến to lớn của Mác đvới sự nghiệp phát triển nhân loại Không gian. I.Phần 1 (đoạn 1. Ăng-ghen cũng có nhiều đóng góp trên lĩnh vực văn học nghệ thuật. . Ông học luật. lí luận và hoạt động cách mạng lỗi lạc. khi còn học trung học. lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới. Năm 1844 gặp Mác ở Pari. Giáo viên nhận xét. cùng nhau hoạt động cách mạng và nghiên cứu khoa học.Mặt khác.Phần 3 (đoạn 7 và câu cuối): Giá trị tổng quát của những cống hiến vĩ đại của Mác. Bec-lin. . để tỏ long thương tiếc và khẳng định sự đóng góp của Mác. Tác phẩm a/ Hoàn cảnh sáng tác: .Xác định bố cục và nội dung của từng phần. lí luận và hoạt động cách mạng lỗi lạc. 2): Không gian.Văn bản được viết trong hoàn cảnh nào? Học sinh trình bày trước lớp. Biến lí thuyết cmkh thành hđcm Tìm ra qluật phát triển của lsử loài người Trang 297 Con người KH của Mác Con người cm của Mác . ông đã được tiếp xúc với tư tưởng của cách mạng Pháp năm 1879 và nền văn học cổ điển Đức. . bảo vệ luận án tiến sĩ năm 20 tuổi. nó xuất phát từ tình cảm vĩ đại và cảm động giữa Mác và Ăng-ghen.Phri-đrich Ăng-ghen là nhà triết học. 6): Những cống hiến to lớn của Mác đối với sự phát triển của nhân loại.Các-Mác (1818 . Ông học đại học ở Beclin. miền Rê-na-ni. Ông và Ăng-ghen là hai người bạn thân thiết. con một kĩ nghệ gia giàu có ở Bácmen.Phần 2 (đoạn 3. . 4. . th ời gia Qluật về giá trị thặng dư Khợp giữa ll & tt. . Ông là người Đức.

đây lại là bài viết khi M qua đời nhưng tại sao Ă lại không nói nhiều đến cái chết? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. II.Cống hiến 1: (Đoạn 3) Tìm ra qluật phát triển của lsử loài người Hạ tầng cơ sở (việc sản xuất ra những tư liệu shoạt vật chất Quyết trực tiếp trình độ phát triển kinh tế) định Thượng tầng kiến trúc (Thể chế nhà nước.Không gian: Trong một căn phòng. trên chiếc ghế bành.Tại sao. sau đó trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. .Tình cảm xót thương của Ă đv M Hđ2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản Em có nhận xét gì về cách giới thiệu về thời gian – không gian lien quan đến sự ra đi của Mác? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. nghệ thuật) . Những cống hiến vĩ đại của Mác: . vào lúc 3 giờ kém 15 phút. Thời gian – không gian liên quan đến sự ra đi của Mác . Cách giới thiệu gây ấn tượng cho người đọc. Đọc – hiểu văn bản 1. . của cuộc đời Mác và của cả những đóng góp mà Mác đã cống hiến cho nhân loại.Cống hiến 2: (Đoạn 4) Những cống hiến to lớn của Mác đv sự nghiệp phát triển nhân loại. → Những cống hiến được sắp xếp theo thứ tự tăng dần. Với Mác. 2.Giới thiệu ngắn gọn mà sâu sắc về Mác: “Nhà tư tưởng … hiện đại”. .Bài viết không nói nhiều về cái chết là nhằm nhấn mạnh ý nghĩa của sự sống.Thời gian: Chiều 14 – 03.Theo Ă.M đã có những cống hiến vĩ đại như thế nào? Học sinh làm việc theo nhóm. trong ba cống hiến trên thì cống hiến nào được xem là quan trọng nhất? Tại sao? . Giáo viên đánh giá và bổ sung cho hoàn chỉnh. . nhà cách Trang 298 .Cống hiến 3: (Đoạn 5 – 6) Kết hợp giữa ll&tt. tôn giáo. Biến lí thuyết cmkh thành hđộng cm Con người KH của Mác Con người cm của Mác . tất cả đều bất tử → Mác là nhà khoa học kiệt xuất. qluật vận động của phương thức sản xuất TBCN . cống hiến thứ 3 là cống hiến quan trọng nhất trong 3 cống hiến.

+ M bênh vực những người lao động.Nắm được những cống hiến vĩ đaij của M. Cách lập Trang 299 . Tình cảm. . . “ông có thể … nào cả” III. trong đó họ chính là người làm chủ… ⇒ Những cống hiến của M có lợi cho nhân loại. Nghệ thuật lập luận của bài điếu văn. 3.Cách lập luận của Ă nhằm muốn người nghe. góp phần mở đường cho nhân loại tiến lên. 4. “Nhưng niềm vui của ông còn lớn hơn nữa” và đưa ra những cống hiến to lớn của Mác với những ý nghĩa của nó. Sử dụng lối kết cấu tầng bậc kết hợp với so sánh. Luyện tập 1.Tình cảm của Ă thể hiện sự tiếc thương vô hạn xuất phát từ đáy long Ă và cả nhân loại. Củng cố . đặt ở mức ngang bằng tạo ra sự đối sánh nhằm tạo ra dụng ý nhấn mạnh: Giống như A…Thì B đã… Đặc biệt sau B là một sự liệt kê. Vì thế. đề cao M hơn hẳn và vượt trội.Em có nhận xét gì về cách lập luận của Ă? Cách lập luận ấy có tác dụng gì? Ă đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để nói đến cống hiến của Ă? Qua những cống hiến mà Ă đã nói. phân tích. . không chỉ vượt qua đỉnh cao nhân loại như Đác-uyn mà còn vượt qua những đỉnh cao ấy-Cách so sánh: + Trước hết.Mác đã được so sánh với các vĩ nhân cùng thời với những thành tựu nổi tiếng. (thì) B đã………………………… Nhưng không phải chỉ như A (mà) B còn………………………………… .Giáo viên nhận xét va bổ sung cho hoàn chỉnh. những người cùng khổ và mang đến cho họ niềm tin vào hạnh phúc ở một thế giới mới. “Nhưng đấy hoàn toàn không phải là điều chủ yếu ở Mác”.Mô hình hóa: Giống như A đã……. chống lại cường quyền bạo lực. em có nhận xét gì về tình cảm của Ă đối với M? mạng lỗi lạc trở thành nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại. chỉ ra ý nghĩa tạo sự trùng điệp có hiệu quả nghệ thuật cao. Ca ngợi công lao và đóng góp của M và khẳng định. người đọc hiểu: + M lên tiếng chống lại bất công. ca ngợi Mác. Hoạt động của M không phải bênh vực cho quyền lợi cá nhân mà mang lại quyền lợi cho toàn dân. .Đề cao. + Tiếp theo là so sánh vượt trội: “nhưng không phải chỉ có thế thôi”. thái độ của Ă đv M: .

Trang 300 .luận của Ă. Luyện tập 3. Hướng dẫn tự học . 2.Chuẩn bị bài: Phong cách ngôn ngữ chính luận.

thư. sách. Xét các văn bản chính luận: * Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh) . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo.… + Câu văn mạch lạc với kết cấu cụm từ: trong những quyền ấy. có ý nghĩa là. suy rộng ra. các báo cáo. Tiến trình lên lớp: 1. lời kêu gọi. cho biết PCNN chính luận? tuyên ngôn. thuộc phong cách ngôn ngữ chính biểu.Văn bản chính luận hiện đại: cương lĩnh. B. các bài bình luận. xã Học sinh làm việc cá nhân và trình luận. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh chiếm I.… C. tham luận trong các hội thảo. diễn giảng… D. dân quyền. chính trị. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.… Trang 301 .Tuần 30: Tiết 105 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN A.… luận mà em biết? . thiết kế bài học. bình đẳng tự do.Về kĩ năng: Biết cách vận dụng về phong cách ngôn ngữ chính luận để đọc hiểu và viết bài văn nghị luận. . quyền sung sướng. cáo. chiếu. Các dạng văn bản chính luận Em hãy kể tên những tác phẩm .… Giáo viên nhận xét. .Về kiến thức: Hiểu đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận.Văn bản chính luận thời xưa: hịch. biết phân biệt phong cách ngôn ngữ chính luận với các phong cách ngôn ngữ đã học. b. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Kiểm tra bài cũ: 3. sách giáo viên.Mục đích: Nhằm trình bày quan điểm chính trị nhân dịp một sự kiện trọng đại.Thể loại: Tuyên ngôn . Văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận lĩnh kiến thức khái quát về PCNN 1. 2. quyền sống. hội nghị bày trước lớp. → Phần mở đầu là luận cứ của lập luận trong văn bản.Cách lập luận: + Sử dụng các từ ngữ chính trị: nhân quyền. Văn bản chính luận chính luận: a. bổ sung. tuyên bố. hiệu triệu. Từ đó.

câu văn giàu hình ảnh gợi mở một tương lai tươi sáng của dân tộc nhân dịp đầu năm mới. Tác phẩm trình bày những ưu điểm. các bào cáo. Nhận xét chung về văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận. tự sự.Phân tích những thành tựu mới về các lĩnh vực của đất nước trên trường quốc tế. các bài bình luận. . tuyên ngôn. nghị luận.Nghị luận là một thao tác tư duy trong ht các thao tác miêu tả. tập I của đồng chí Trường Chinh. xã luận.Đây là đoạn trích mở đầu trong tác phẩm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Việt Nam.Đoạn trích chỉ rõ kẻ thù lúc này là phát xít Nhật và khẳng định dứt khoát: “bọn Pháp thực dân không còn đồng minh chống Nhật cứu nước của ta nữa” c. Hướng dẫn tự học: 1. → Cả 3 văn bản trên đều là những văn bản tiêu biểu cho PCNNCL. Đây là tác phẩm quan trọng nhất tổng kết một giai đoạn cách mạng thắng lợi đã làm nên những sự kiện lịch sử lớn và trình bày những sách lược của những người cộng sản Việt Nam. 2. nghị luận xã hội. Nó tồn tại ở 2 dạng: nói và viết. lời kêu gọi.Chính luận (gọi tắt là nghị luận chính trị) bao gồm các thể loại văn bản: các cương lĩnh. → Văn nghị luận chia làm nhiều loại: nghị luận VC. hội nghị chính trị. triển vọng tình hình cũng như nv lần kíp của nhân dân Việt Nam. . đánh giá một quan điểm chính trị nào đó. tham luận trong các cuộc hội thảo. .Hđ2: Hướng dẫn học sinh tự học * Đoạn trích Cao trào kháng Nhật cứu nước . II. tự sự. và nghị luận mà bất cứ ai cũng có thể dung để nhận thức và diễn đạt bằng lời nói → trong nhà trường có các dạng làm văn: miêu tả. . thuyết minh. Đoạn trích “Việt Nam ta đi tới”. nhược điểm của cách mạng tư sản. tuyên bố. . tính chất ý nghĩa lịch sử của cách mạng. sôi nổi. nghị luận chính trị. Từ đó tác giả nêu lên những triển vọng tốt đẹp cuẩ cách mạng trong thời đại tới.Thể loại: bình luận . .Đặc điểm của ngôn ngữ chính luận: chỉ xoay quanh việc trình bày ý kiến hoặc bình luận.Giọng văn hào hùng. Củng cố Trang 302 .

Hướng dẫn tự học Trang 303 . Luyện tập 3.2.

3. nhà phê bình văn học Hoài Thanh đã cho ra đời cuốn Thi nhân Việt Nam. thiết kế bài học. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. Tác giả Cho học sinh tự đọc lại phần tiểu .… D. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hoạt động tìm hiểu phần I. Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .… C. Nghệ An. quê quán Nghi Lộc. B. tài liệu tham khảo. . Để giải thích hiện tượng này. Đoạn trích Một thời đại trong thi ca thể hiện quan niệm của nhà phê bình về tinh thần Thơ mới trong sự ảnh hưởng của văn chương và xã hội. tổng thể về sự chuyển biến của thơ văn trên tất cả các phương diện.Hoài Thanh (1909 – 1982) tên thật Nguyễn Đức dẫn ở sách giáo khoa. trên thi đàn Việt Nam xuất hiện nhiều thi phẩm có nội dung và hình thức khác nhiều với thơ truyền thống. + Hiểu được nét đặc sắc trong bài văn nghị luận của Hoài Thanh. sách giáo viên. .Phân tích thành công nghệ thuật của đoạn trích. Đây là cuốn sách có cái nhìn bao quát. 2.Xuất thân trong một gia đình nhà Nho yêu nước. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Về kỹ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng thang Tám 1945. giáo viên nêu Nguyên. 1. Dưới ảnh hưởng của thơ Pháp. câu hỏi gợi ý: . Vào bài mới: Lời vào bài: Nền thơ ca Việt Nam đầu thế kỉ XX có sự giao tranh quyết liệt giữa các trường phái thơ khác nhau.Tuần 31: Tiết 106. Tìm hiểu chung: tiểu dẫn. Kiểm tra bài cũ: . diễn giảng.Hãy cho biết những đóng góp của Mác đối với nhân loại và giải thích tại sao tác giả lại viết. lớn lên Trang 304 . 107 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA (Trích Thi nhân Việt Nam) Hoài Thanh A. Mác là nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Hiểu được tinh thần Thơ mới trên cả 2 bình diện văn chương và xã hội. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.

Tác giả đã nêu ra cách nhận diện như thế nào? II. diễn giải. Đọc hiểu văn bản: 1. . nhưng chúng ta hãy đi tìm những chỗ khác.Em biết gì về tác phẩm Thi nhân 2. . ít nhiều còn mang yếu tố tranh luận. là đỉnh cao trong sự nghiệp phê bình của ông.Điều cốt lõi mà Thơ mới mang đến * Điều cốt lõi của tinh thần thơ mới: cho thi đàn văn học Việt Nam lúc bấy . Tác phẩm: Việt Nam? . ngôn ngữ văn nghị luận vừa giàu tính hình ảnh. ⇒ Hoài Thanh là nhà phê bình văn học xuất sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại. cái mới và cái cũ vẫn nối tiếp qua lại cho nên phải so sánh trên đại thể: có thể gộp lại trong 2 chữ tôi (thời nay) và ta (ngày trước). Văn chương và hành động. ý nghĩa: Tập trung lí giải điều quan trọng: Tinh thần Thơ mới * Cái khó của việc tìm ra tinh thần Thơ mới: là ranh giới giữa thơ cũ và thơ mới không rạch ròi. Hđ2: Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản .. luận bàn về các . cái tôi với cái nghĩa tuyệt đối xuất hiện giờ là gì? Giải thích vì sao tác giả lại giữa thi đàn văn học Việt Nam mang theo một quan niệm nói: Lần đầu tiên. Đoạn trích: trích? Nhận xét bố cục của đoạn trích? . đặc biệt trong lĩnh vực văn học nghệ thuật.Theo tác giả. hoàn chỉnh . Nội dung.Xuất xứ và thể loại tác phẩm? vấn đề văn học nghệ thuật.Thi nhân Việt Nam là tác phẩm tiêu biểu của Hoài Thanh. phải so sánh giữa những bài thơ hay với những bài thơ hay. chữ tôi xuất hiện chưa từng thấy xưa nay: quan niệm cá nhân → là sự tự ý Trang 305 . Do đó bày trước lớp. Có một nền văn hóa Việt Nam. Ông là tác giả của nhiều công trình nghệ thuật có giá trị: Thi nhân Việt Nam. . nói giống thì vẫn có chỗ giống nhau.Thể loại: Nghị luận phê bình văn học. từng giữ nhiều chức vụ quan trọng. cái khó trong việc tìm ra tinh thần thơ mới là gì? .Cho biết vài nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của tác giả Hoài Thanh? giữa lúc cách mạng sôi sục. * Tác giả nêu ra cách nhận diện: . dễ nhận ra.Bài tiểu luận mở đầu cuốn Thi nhân Việt Nam là công trình tổng kết có giá trị về phong trào Thơ mới.Không thể căn cứ vào những bài thơ dở.… . xuất bản năm 1942.Phần tiểu dẫn ở sách giáo khoa trình bày những nội dung gì? . sớm gia nhập hang ngũ của Đảng và nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam. . Văn nghị luận ngoài yếu tố trình Học sinh làm việc cá nhân và trình bày.Xuất xứ: Phần trích trong sách giáo khoa thuộc đoạn cuối của bài tiểu luận trên.Vả chăng. biểu cảm. thơ dở thời nào chẳng có.Những nội dung chính của đoạn 3. Ta có thể gọi đây là tuyển tập đầu tiên của thơ mới. Giáo viên nhận xét và bổ sung cho vừa mang tính chính xác khoa học.Lần đầu tiên.

Đặc sắc nghệ thuật phong phú. mạch trong hệ thống luận điểm luận cứ. dẫn dắt khoa học. phù hợp với phong cách riêng của từng nhà thơ: → thể hiện sự đồng cảm và chia sẻ của tác giả.Phiêu lưu trong trường> < Tình yêu không bền . . vẫn thấy dễ hiểu. cảm xúc. + Đoạn văn Đời chúng ta … cùng Huy Cận nêu rõ bi kịch thật thấm thía.) ý giữa các ý. đảm bảo sự liền cách đặt vấn đề.Đây là bài tiểu luận phức tạp. nhưng vì sao người đọc . không còn chút long tự trọng và mang một nỗi buồn lạnh bơ vơ. giàu chất thơ thể hiện một lối viết tài hoa (Đoạn văn Đời chúng ta … cùng Huy Cận) III. Hđ3: Hoạt động luyện tập . sự liên kết. họ dồn tình yêu quê hương trong tình yêu tiếng Việt.Đắm say > < Say đắm vẫn bơ vơ → Bi kịch đó tạo nên âm hưởng buồn. ⇒ Bi kịch của các nhà thơ mới cũng chính là bi kịch của những người thanh niên lúc bấy giờ. nó đang diễn ra ngấm ngầm dưới những phù hiệu dễ dãi.Thoát lên tiên > < Động tiên đã khép .với cái nghĩa tuyệt đối của nó? . .Lời văn giàu hình ảnh. Luyện tập 1. khéo léo. . * Hướng giải tỏa bi kịch: Họ gửi vào tiếng Việt. Củng cố 2. muốn thoát đi đau cũng không được → Bi kịch của cái tôi trong thơ mới → Mặt tiêu cực. tù túng lúc bấy giờ.Lập luận. dễ hiểu. mang giọng điệu đặc trưng của thơ mới giai đoạn này. các đoạn. chuyển chất thơ.Đặt vấn đề trực tiếp. lại mang trong mình cái tôi cô đơn lãng mạn của các thi sĩ lúc bấy giờ. hấp dẫn? (chú ý .Nhưng. + Nguyên nhân: Sống trong cảnh mòn mỏi. rõ ràng. → làm giàu cho thi ca những cảm xúc mới mẻ và những cách tân nghệ thuật → Mặt tích cực. Luyện tập Trang 306 thức về cá nhân là bản ngã nhà thơ trước cuộc đời. ngắn gọn.Nguyên nhân dẫn đến bi kịch của các nhà thơ mới? . tinh tế.Các nhà thơ lãng mạn cũng như những người thanh niên lúc bấy giờ giải tỏa bi kịch đời mình bằng cách nào? . 2. lời văn giàu hình ảnh.Điên cuồng > < Điên rồi lại tỉnh . trong hồn người thanh niên. nhạc điệu. cái tôi bây giờ đáng thương và tội nghiệp: mất hết cả cốt cách hiên ngang ngày trước.

Em hãy nhận xét những điểm tương đồng và những điểm khác biệt của hai tác phẩm trên? Học sinh trả lời và giáo viên chốt lại vấn đề.Yêu cầu học sinh làm các bài tập trong phần học sinh học bài (sách giáo khoa) 3. Hoạt động hướng dẫn học sinh làm bài tập về nhà và đánh giá chung giờ học: .Chuẩn bị bài Phong cách ngôn ngữ chính luận (tiết 2) Trang 307 .nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức và Một thời đại trong thi ca cùng là dạng văn nghị luận. Hướng dẫn tự học .Sau khi học xong hai tác phẩm Tiếng mẹ đẻ .

Về kiến thức: Hiểu đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận. Ví dụ: Biện pháp ẩn dụ và liệt kê trong hai đoạn trích Việt Nam đi tới. Về từ ngữ: Văn bản chính luận sử dụng ngôn ngữ thường nhưng khá nhiều từ ngữ chính trị. 2. bình đẳng. sách giáo viên.Về kĩ năng: Biết cách vận dụng về phong cách ngôn ngữ chính luận để đọc hiểu và viết bài văn nghị luận. B. Nêu những đặc trưng của phong a. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. diễn giảng… D.… C. Về biện pháp tu từ: Đôi khi để tăng tính hấp dẫn và sức thuyết phục người viết văn bản chính luận sử dụng một số biện pháp tu từ. Kiểm tra bài cũ: 3. dân chủ. a. Đặc trưng của phong cách ngôn ngữ chính luận. tiện diễn đạt? 1. Tính công khai về quan điểm chính trị: cách ngôn ngữ chính luận? Đặc trưng này thể hiện ở hai khía cạnh: Trang 308 . cho nên. Các phương tiện diễn đạt. thế mà. các đoạn văn trong văn bản chính luận liên kết với nhau thể hiện một suy luận. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trong phong cách ngôn ngữ chính II.Tuần 30: Tiết 105 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN (Tiết 2) A. chẳng hạn như: Độc lập. thiết kế bài học. Chính vì vậy trong văn bản chính luận ta thường gặp những từ ngữ như: Vì vậy. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . biết phân biệt phong cách ngôn ngữ chính luận với các phong cách ngôn ngữ đã học. công bằng… b. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. suy ra vì thế… c. Về ngữ pháp: Các câu. bởi vậy. Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của phong luận yêu cầu như thế nào về phương cách ngôn ngữ chính luận. . Tiến trình lên lớp: 1. tài liệu tham khảo. tự do. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 2.

do vậy các câu. phù hợp với việc triển khai hệ thống luận điểm. b. Tổng kết: Phần ghi nhở (sách giáo khoa). cuốc.Toàn bộ văn bản chính luận thể hiện một suy luận.Văn bản chính luận có bố cục chặt chẽ. Tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận: . Bài tập 2: Yêu cầu viết một đoạn văn chứng minh cho câu nói của Hồ chủ tịch.Luận điểm: Thanh niên là rường cột của đất nước.Tại sao ngôn ngữ chính luận phải bảo đảm tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận? Tính truyên cảm được thể hiện qua những yếu tố nào? Gọi một học sinh đọc phần ghi nhớ sách giáo khoa. thuổng. không thể hiện rõ ràng thái độ chính trị của người viết. 3.Phong cách ngôn ngữ chính luận có tính truyền cảm nhằm thuyết phục người đọc (người nghe) về nhận thức. . gậy gộc. . Tính truyền cảm. + Vai trò của thanh niên ngày nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. III. + Vai trò của thanh niên trong kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ. hội nhập với thế giới.Không dung từ ngữ có ý nghĩa mơ hồ. giọng nói của người tạo lập văn bản.Liệt kê: Súng. * Bài tập 2: gợi ý: .Ngôn ngữ trong văn bản chính luận không chỉ thông tin một cách khách quan mà còn thể hiện quan điểm chính trị của người viết. . Những từ ngữ biểu thị quan hệ nhân quả thường xuyên được vận dụng. . lập trường. ngữ điệu. luận cứ.Luận cứ: + Vai trò của thanh niên trước cách mạng tháng Tám. thuyết phục: .Tính truyền cảm thể hiện ở từ ngữ. vì như thế sẽ làm cho người đọc nhầm lẫn quan điểm chính trị. Bài tập 1: Chỉ ra các biện pháp tu từ trong đoạn văn sau: Ai có sung … cứu nước. c. Trang 309 .Điệp ngữ kết hợp với điệp cấu trúc cú pháp: Ai có … dung… . Luyện tập: * Bài tập 1: . . gươm. thể hiện ở việc trình bày lập luận. chính kiến. các đoạn phải kiên kết với nhau chặt chẽ. tình cảm và hành động.

Khái lược về kịch: . tài liệu tham khảo. chúng ta sẽ tìm hiểu cụ thể về đặc điểm cũng như yêu cầu về đọc – hiểu các thể loại kịch và nghị luận. 110 Giáo án Lí luận văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: KỊCH. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lĩnh vực văn học nghệ thuật. Kịch em đã biết? 1. B. kịch và nghị luận là những thể loại quan trọng.Tuần 33: Tiết 109. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Tiến trình lên lớp: 1. Trong những tiết trước. đạo nén. thiết kế bài học. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . + Độc thoại: Lời nhân vật tự bộc lộ tâm tư.Nêu những đặc trưng cơ bản của * Đặc trưng kịch? . Trong phạm vi văn học + Vì sao nói kịch là một loại hình chúng ta tiếp cận và tìm hiểu kịch bản văn học. NGHỊ LUẬN A. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. quy tụ nổi bật.… C.…) hành động kịch. Tiết học hôm nay.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm chính của các thể loại: kịch. diễn viên. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. diễn giảng.Trong kịch. văn nghị luận . các nhân vật được chủ yếu xây dựng bằng một yếu tố duy nhất là ngôn ngữ. ở đó những vấn đề của bản chất hiện thực được dồn vực khác nhau: tác giả kịch bản. chúng ta đã tìm hiểu những thể loại này qua các tác phẩm cụ thể. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . Ngôn ngữ có ba loại nào? loại: + Đối thoại: Lời của các nhân vật nói với nhau. nghệ thuật tổng hợp? (vì có sự tham . tình cảm của mình. sách giáo viên. hành động kịch được thực hiện bởi các nhân vật kịch. họa sĩ. không đáng kể).Kịch lựa chọn những xung đột đời sống làm đối tượng gia của nhiều người thuộc các lĩnh mô tả.Kịch là loại hình tổng hợp.… D. .Kể tên một số tác phẩm kịch mà I. còn gọi là lời thoại (cũng Ngôn ngữ kịch thường có những có hành động nhưng ít. Xung đột kịch được cụ thể hóa bằng diễn.Về kỹ năng: Biết vận dụng kiến thức về thể loại vào việc đọc – hiểu và tạo lập văn bản. 2. Kiểm tra bài cũ: 3. + Bàng thoại: Lời nhân vật nói riêng với người xem (đọc) Trang 310 .

sự thuyết phục của lập luận. bình sử. luận cứ phải tiêu biểu và toàn diện. + Văn nghị luận thời văn học trung đại có: chiếu. ý nghĩa của xung đột có: bi kịch. phẩm chất của từng nhân vật (đặc biệt là nhân vật chính) và mối quan hệ giữa các nhân vật. điều trần… + Văn nghị luận thời hiện đại có: Tuyên ngôn. tranh luận. kịch nói. luận điểm. Khái lược về văn nghị luận: . tính cách nhân vật và cuộc sống xã hội hiện dần lên trước mắt người xem (đọc). tính mạch lạc.Xét theo nội dung. cáo. tư tưởng.Xét theo hình thức ngôn ngữ trình diễn có: kịch thơ. ca kịch.Phân loại văn nghị luận: + Xét theo nội dung luận bàn có: văn chính luận.Nêu cách phân loại kịch? Nêu những yêu cầu đọc kịch bản văn học? (lấy ví dụ phân tích) Nêu khái lược về văn nghị luận? Nêu cách phân loại văn nghị luận? Nêu những yêu cầu đọc văn nghị luận? → Ngôn ngữ mang tính hành động và tính khẩu ngữ cao. Trang 311 . II. tìm hiểu cao trào của xung đột. Văn nghị luận 1. lập luận phải khoa học và chặt chẽ thì mới có sức thuyết phục cao đến đối tượng tranh luận cũng như người đọc. dung lập luận. văn phê bình văn học. xác định xung đột chủ yếu. bình luận.Phân tích hành động.Tìm hiểu tác giả và hoàn cảnh ra đời của văn nghị luận. . . . mâu thuẫn đến đỉnh điểm (thắt nút) và cách giải quyết (cởi nút).Tập trung chú ý vào lời thoại của các nhân vật qua đó tìm hiểu tính cách. Yêu cầu đọc văn nghị luận: . xã luận. . lời kêu gọi. Qua lời thoại. luận cứ để bàn luận một vấn đề xã hội chính trị hay văn học nghệ thuật. ý nghĩa xã hội của tác phẩm. vì vậy luận điểm phải xác đáng. hài kịch. . . hịch.Tổng hợp lại. tiểu dẫn để nắm những điều liên quan đến vỡ kịch.Văn nghị luận có yếu tố tranh luận. chính kịch. ngôn luận… 2. phê bình. 2.Nghị luận là thể loại văn học đặc biệt.Đọc kĩ lời giới thiệu. Yêu cầu về đọc kịch bản văn học . . chặt chẽ của suy nghĩ và trình bày. nêu rõ chủ đề tư tưởng. bút chiến. * Phân loại kịch: .Sức mạnh của văn nghị luận ở sự sâu sắc của tình cảm.

sử dụng ngôn ngữ trong bài nghị luận. Hướng dẫn tự học. (xem lại bài học).Phân tích nghệ thuật của bài văn nghị luận: Lập luận chặt chẽ logic như thế nào. 3. Củng cố 2.Chú ý đến luận đề (Vấn đề nghị luận) luận cứ. Luyện tập Bài tập 1: Xung đột kịch giữa tình yêu Rô-mê-ô và Juliet với mối thù giữa hai dòng họ Môn-ta-ghiu và Ca-phiu-let. Luyện tập 1. luận điểm và nhất là lập luận của bài văn nghị luận. rút ra bài học và tác dụng của tác phẩm đối với cuộc sống.Nêu giá trị của tác phẩm về hai phương diện: Nội dung tư tưởng và nghệ thuật biểu hiện. cách nêu chứng cứ. . Trang 312 . cách viết ra sao. . III. (xem lại bài học) Bài tập 2: Nghệ thuật lập luận tăng tiến (so sánh tầng bậc) đã được Ăngghen sử dụng sáng tạo và có hiệu quả để làm nổi bật ba cống hiến của Mác.Bài tập 1 Bài tập 2 .

Quan điểm của các tác giả đối với các vấn đề này như sau: + Thi văn pháp không làm mất bản sắc Việt Nam.Về kiến thức: + Củng cố vững chắc hơn kiến thức và kĩ năng về thao tác lập luận phân tích. Trang 313 . “Hồn thơ Pháp hể chuyển được vào Việt Nam đã Việt hóa hoàn toàn”. + Trong nghệ thuật ảnh hưởng không phải mô phỏng mà thực chất là học tập. thiết kế bài học. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. trong đó có sử dụng ít nhất là hai trong bốn thao tác.… C. Tiến trình lên lớp: 1. đó như thế nào? . B. Đoạn trích viết về vấn đề ảnh hưởng của thơ Pháp đối a.… D. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tổ chức thảo luận: Bài tập 1: Bài tập 1: a.Về kỹ năng: Vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài (đoạn) văn nghị luận. diễn giảng. + Sự mô phỏng ngu muội ngay lập tức bị đào thải. bác bỏ và bình luận. Đoạn trích viết về vấn đề gì? với các nhà thơ mới Việt Nam trong những năm 30 của thế Quan điểm của tác giả đối với vấn đề kỉ XX. không giống nhau. 2. Kiểm tra bài cũ: 3. so sánh. . chuyển cái của người thành cái của mình. + Nắm vững hơn nguyên tắc và cách thức kết hợp các thao tác lập luận đó trong một văn bản nghị luận. tiếp thu một cách sáng tạo. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sách giáo viên. + Ảnh hưởng bao giờ cũng thong qua chủ thể thẩm mĩ nên sự ảnh hưởng thơ Pháp của các nhà thơ Việt Nam có những biểu hiện riêng.Tuần 33: Tiết 111 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .

b. Vị trí. Có thể xem đây là thao tác tổng hợp vấn đề sau khi nêu các trường hợp cụ thể trên không? c. Các tác giả đã sử dụng thao tác lập luận nào là chủ yếu? ngoài ra trong đoạn trích còn thao tác lập luận nào nữa không? c. vai trò. ta có thể tiến hành các bước luyện tập như sau: a. Bước thứ nhất: . * Kết bài: Khẳng định vị trí. Hàn Mặc Tử.Chuẩn bị bài: Ôn tập văn học Việt Nam. vai trò của từng thao tác được quyết định bởi mục đích nghị luận. Xuân Diệu.Xác định chủ đề bài văn: Bàn về phẩm chất trung thực.Diễn đạt các ý vừa tìm được thành một đoạn văn có liên kết chặt chẽ và thể hiện rõ phong cách ngôn ngữ chính luận. * Thân bài: Trung thực là gì? . . Hướng dẫn tự học . Bước thứ hai: Tìm cách thực hiện một luận điểm trong phần thân bài vừa thực hiện. Huy Cận.Làm thế nào để có và giữ phẩm chất này. một trong những phẩm chất mà người thanh niên ngày nay cần có. tác dụng của trung thực đối với việc hình thành nhân cách người thanh niên. Các tác giả sử dụng thao tác lập luận so sánh là chủ yếu để làm nổi bật cái riêng trong sự ảnh hưởng thơ Pháp của từng nhà thơ: Thế Lữ.Hoàn thành bài tập trên lớp . . Trang 314 . Ngoài ra còn có thao tác lập luận bình luận để bàn bạc mở rộng thêm vấn đề ở đoạn cuối. c. vì mục đích nghị luận sẽ quyết định thao tác lập luận nào là chủ yếu.Vai trò tác dụng của phẩm chất trung thực đối với việc hình thành nhân cách con người nói chung. b. Bước thứ ba: . thao tác lập luận nào là bổ trợ… Bài tập 2: Giả sử phải tập trình bày một luận điểm trong bài văn nghị luận bàn về trung thực. Chế Lan Viên. Một bài (đoạn) văn ít khi chỉ sử dụng một thao tác lập luận duy nhất mà thường vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận. III.Có thể xây dựng bài làm dàn ý như sau: * Mở bài: Trung thực là một trong những phẩm chất quan trọng của người thanh niên. Có thể quan niệm một bài văn càng sử dụng nhiều thao tác lập luận thì càng có sức hấp dẫn? Xác định chủ đề bài văn? Có thể xây dựng dàn bài làm như thế nào? b.

+ Củng cố và hệ thống kiến thức đó trên hai phương diện lịch sử và thể loại. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Tiến trình lên lớp: 1. Thơ mới thể hiện mạnh mẽ “cái tôi” cá nhân với những suy nghĩ.… C. B. tài liệu tham khảo. những tình cảm. Hầu trời của + Thể hiện tâm thế và tư thế tuyệt đẹp của người anh Tản Đà như thế nào? hung trong buổi lên đường tìm phương cứu nước. Kiểm tra bài cũ: 3. Hướng dẫn ôn tập phần nội dung: II.Về kiến thức: + Nắm được những kiến thức cơ bản về văn học Việt Nam và văn học nước ngoài trong sách giáo khoa 11 tập hai. 113 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC A. cảm xúc mới mẻ. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. giọng thơ tâm huyết sôi sục. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . + Cảm xúc trữ tình nồng đượm. . khái quát và trình bày vấn đề một cách có hệ thống. diễn giảng. Nội dung cơ bản và nghệ thuật chủ Câu 2: Nội dung cơ bản và nghệ thuật hủ yếu của bài yếu của bài thơ Xuất dương khi lưu thơ: Xuất dương lưu biệt của Phan Bội Châu: biệt của Phan Bội Châu. khám phá.Về kỹ năng: Rèn luyện. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 34: Tiết 112. 2. Nó được giải phóng thoát ra ngoài tính quy phạm chặt chẽ với những hệ thống ước lệ phi ngã. Hướng dẫn trả lời câu hỏi sgk (xây dựng đề cương ôn tập): Câu 1: Thơ mới khác thơ ca trung Câu 1: đại như thế nào? Thơ mới khác thơ truyền thống (trung đại) không chỉ ở “phần xác” mà còn ở “phần hồn” của nó. khiến con mắt thi nhân được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát. sách giáo viên. có sức lôi cuốn mạnh mẽ. nâng cao tư duy phân tích.… D. thiết kế bài học. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Trang 315 .

sống động.Giai đoạn thứ nhất: (Từ đầu thế kỉ XX đến 1920) .Giai đoạn thứ hai: ( Từ những năm 1920 – 1930) .Giai đoạn thứ 2: (Từ những năm 1920 – 1930) như thế nào? Hầu trời – như cái gạch nối giữa thơ cũ và thơ mới.Bài Hầu trời của Tản Đà thể hiện rõ tính chất nói trên nhưng chưa thể xem thực sự là hiện đại. Câu 3: Quá trình hiện đại hóa thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến CMT8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài Xuất dương khi lưu biệt của Phan Bội Châu.Nhận xét? . . . nội dung. Hầu trời của Tản Đà. Câu 3: Quá trình hiện đại hóa thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến CMT8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài: Xuất dương lưu biệt của Phan Bội Châu. Hầu trời của Tản Đà. hóm hỉnh. Điều đó thể hiện rất rõ trong bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu. giọng điệu thoải mái tự nhiên. tiêu biểu là Phan Bội Châu.Giai đoạn thứ ba: 1930 – 1945 Nền văn học nước nhà đã hoàn toàn quá trình hiện đại hóa với nhiều cuộc cách tân sâu sắc trên nhiều thể loại. giá trị đích thực của mình. Đặc biệt là phong trào thơ mới 1932 được xem là “cuộc cách Trang 316 . . Trong sang tác của họ. văn học giai đoạn này đổi mới đã có tính hiện đại nhưng những yếu tố của thi pháp văn học trung đại vẫn còn tồn tại khá phổ biến nhất là trong sang tác thơ. Qua các sang tác của Tản Đà chỉ “có thể xem như gạch nối giữa hai thời đại của văn học dân tộc”. Hầu trời của Tản Đà.Giai đoạn thứ 3: 1930 – 1945 như thế nào? .Giai đoạn thứ nhất: (Từ đầu thế kỉ XX đến 1920) như thế nào? Lưu biệt khi xuất dương: mới bắt đầu. quan niệm mới về chí làm trai. Vội vàng của Xuân Diệu.Thành tựu chủ yếu là thơ của các chí sĩ cách mạng. phóng túng tự ý thức về tài năng. Trong bài thơ này Phan Bội Châu thể hiện lẽ sống mới. Nhưng vẫn viết bằng thi pháp ngôn ngữ văn học trung đại. .Hầu trời của Tản Đà: + Tác giả biểu hiện “cái tôi” ngông. Vội vàng của Xuân Diệu? . ngôn ngữ giản dị. + Có nhiều sáng tạo hình thức nghệ thuật: Thể thất ngôn trường thiên khá tự do. khao khát được khẳng định trước cuộc đời.Công cuộc hiện đại hóa văn học đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận. tư tưởng đã khác với thơ ca thế kỉ XIX nhưng về nghệ thuật vẫn thuộc phạm trù trung đại. . * Nhận xét: Nhìn chung ở hai bài thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng 8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài: Xuât dương lưu biệt của Phan Bội Châu. Vội vàng của Xuân Diệu.

Vội vàng – Đỉnh cao của quá trình hiện đại hóa. Trang 317 . cô đơn. Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mạc Tử… Đó là tiếng nói nghệ thuật của “cái tôi” cá nhân được giải phóng hoàn toàn ra khỏi hệ thống ước lệ của thơ ca trung đại được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát.. mạng trong thơ ca” với nhiều tác phẩm tiêu biểu như: Vội vàng của Xuân Diệu. Tràng giang của Huy Cận. khám phá bằng con mắt cá nhân đồng thời cảm thấy bơ vơ.

Mục đích: . 2.Văn bản tóm tắt còn là nguồn tài liệu tiện dụng trong nhiều trường hợp khác nhau. Tiến trình lên lớp: 1. thiết kế bài học. yêu cầu. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. B. .Việc tóm tắt giúp người đọc hiểu được bản chất của văn bản. yêu cầu của việc tóm tắt văn bản nghị bản nghị luận? luận. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Nêu mục đích của việc tóm tắt văn I. Kiểm tra bài cũ: 3. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. luận điểm của bản gốc. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. sách giáo viên.Thông qua việc tóm tắt. . . diễn giảng. Mục đích. có dịp rèn luyện tư duy và cách diễn đạt. 1. biết trình bày miệng bài tóm tắt trước tập thể. người đọc nắm chắc các thao tác đọc văn bản. Yêu cầu: bản nghị luận? .Văn bản tóm tắt phải phản ánh trung thực các tư tưởng. Không được xuyên tạc hoặc tự ý them những điều không có trong văn bản gốc.Về kiến thức: Hiểu được mục đích.Về kỹ năng: Tóm tắt được các văn bản nghị luận (có độ dài 3 – 5 trang).Diễn đạt ngắn gọn súc tích loại bỏ những thong tin không phù hợp với văn bản tóm tắt. Nêu yêu cầu của việc tóm tắt văn 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . cách tóm tắt văn bản nghị luận.Tuần 34: Tiết 114 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN A.Tóm tắt văn bản nghị luận là trình bày một cách ngắn gọn nội dung của văn bản nghị luận gốc theo một mục đích nhất định. . II. tài liệu tham khảo. . Đọc văn bản Về luân lí xã hội ở nước ta và trả lời Trang 318 .… C. Cách tóm tắt Đọc văn bản Về luân lí xã hội ở 1.… D.

. cần truyền bá chủ nghĩa xã hội (Coi trọng lợi ích đất nước. Dựa vào nhan đề phần mở đầu và kết thúc để lựa chọn những ý. Tổng kết (ghi nhớ) IV. * Mục đích viết văn bản: Vạch ra phương hướng cần phải truyền bá chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để gây dựng đoàn thể nhằm hướng tới mục đích dành độc lập. đè đầu cưởi cổ người dân. * Tác giả trình bày các luận điểm chính: . không trọng công ích) . Đọc từng đoạn trong phần triển khai để nắm được các luận điểm và luận cứ làm sang tỏ cho chúng. độc lập trước hết dân Việt Nam phải biết đoàn thể. từ quan đến học trò và các viên chức lớn nhỏ. tự do. III. Luyện tập 3. câu hỏi: * Vấn đề đem ra bàn bạc: Về luân lí xã hội ở nước ta dựa vào nhan đề của tác phẩm ta biết được điều này. . + Vua thi hành chính sách ngu dân để dễ bề cai trị. + Quan lại tham lam nhũng nhiễu vơ vét. Cách tóm tắt .Điều này được nói rõ ở phần cuối đoạn trích cũng có thể được phát hiện ở phần mở bài và ý khái quát ở các đoạn văn trong phần than bài.Khác với Âu châu dân Việt Nam không có luân lí xã hội (không biết đoàn thể.Muốn Việt Nam tự do. giả dối không biết đến dân.Tìm cách diễn đạt lại các luận điểm. Củng cố 2. . + Kẻ máu mặt trong làng thì tìm mọi cách lo lót kiếm chác chức tước. * Hoàn cảnh văn bản tóm tắt 2. những chi tiết phù hợp với mục đích tóm tắt. luận cứ cho mạch lạc.Đọc kỹ văn bản gốc. lợi ích người khác. bòn rút của nhân dân làm tay sai cho thực dân Pháp. Hướng dẫn tự học Trang 319 . * Các luận cứ làm sáng tỏ cho từng luận điểm: + Học trò viên chức ham chức tước vinh hoa mà nịch hót. bênh vực nhau và cùng nhau công bằng xã hội. Luyện tập 1.Nguyên nhân của tình trạng trên là sự suy đồi từ vua đến quan.nước ta và trả lời câu hỏi: Học sinh ghi nhớ.

+ Trong lời nói có nhiều nét riêng của cá nhân: giọng nói. Phân tích mối liên hệ giữa ngôn ngữ chung và lời Trang 320 . tài liệu tham khảo.Về kiến thức: Củng cố và hệ thống hóa những kiến thức về tiếng Việt đã được học trong năm. Kiểm tra bài cũ: 3. vốn từ. Vì sao nói ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội phẩm chung của xã hội còn lời nói là còn lời nói là sản phẩm của cá nhân? sản phẩm của cá nhân? . sự sang tạo trong sử dụng từ ngữ và cách kết hợp các từ ngữ… . Tiến trình lên lớp: 1. + Trong ngôn ngữ có nhứng yếu tố chung về ngữ âm. nâng cao những hiểu biết chung về tiếng Việt. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Cá nhân có thể tạo ra những yếu tố mới góp phần làm phát triển ngôn ngữ chung. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. .Tuần 35: Tiết 115. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Câu 1: Vì sao nói ngôn ngữ là sản 1. sách giáo viên. thiết kế bài học. 116 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT A.Về kỹ năng: Thông qua bài thực hành rèn luyện kĩ năng sử dụng ngôn ngữ và khả năng lĩnh hội các hiện tượng ngôn ngữ đã được đề cập đến trong các bài đã học. diễn giảng. .… D. + Trong ngôn ngữ có những phương thức (phương thức tạo từ) và quy tắc (quy tắc ngữ pháp) chung cho mọi cá nhân trong cộng đồng.Ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội vì: + Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp chung cho mọi cá nhân trong cộng đồng. từ ngữ cho mọi cá nhân trong cộng đồng.… C. 2. B. Câu 2: Phân tích mối lien hệ giữa 2.Lời nói là của cá nhân vì: + Cá nhân sử dụng ngôn ngữ chung để tái tạo lời nói của mình.

Những yếu tố của lời nói Tú Xương: + Sự lựa chọn từ ngữ: Quanh năm.ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sang tạo hình tượng bà Tú trong bài Thương vợ của Tú Xương? Câu 3: Đánh dấu giải thích đúng khái niệm ngữ cảnh? Câu 4: Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong hoàn cảnh nào? Phân tích để thấy sự chi phối của ngữ cảnh vào hình thức và nội dung? Câu 5: Nêu lại khái niệm Nghĩa sự việc và Nghĩa tình thái? Câu 6: Phân tích hai thành phần nghĩa của câu nói Bác Siêu: “Hôm nóicá nhân được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sang tạo hình tượng bà Tú trong bài Thương vợ của Tú Xương. than cò… + Việc sắp xếp từ ngữ trong câu chẳng hạn: Lặn lội thân cò thay vì thân cò lặn lội. sự tồn tại. năm nắng mười mưa) + Các quy tắc ngữ pháp: quy tắc tạo câu trong bài thơ. động.Sự việc có thể là hành nói đối với sự việc. đề cập đến.Những yếu tố của ngôn ngữ: + Các từ trong bài thơ. . Phân tích hai thành phần nghĩa của câu nói Bác Siêu: “Hôm nay … đi gọi đâu” Trang 321 . + Các thành ngữ trong bài thơ (một duyên hai nợ. Trong trận đó các nghĩa sĩ đã giết được tên quan hai Pháp và một số lính thuộc địa của chúng làm chủ đồn 2 ngày rồi bị phản công thất bại. nuôi đủ. . 3. . nhiều nghĩa sĩ hy sinh. eo sèo mặt nước thay vì mặt nước eo sèo. Vì thế VTNSCG có nhiều chi tiết do sự chi phối của ngữ cảnh: + … Gươm đeo băng lưỡi … hai nọ + Kẻ đâm ngang … tàu đồng sung nổ + Đoái song Cần Giuộc … hang lụy nhỏ 5 Nghĩa sự việc Nghĩa tình thái .Ứng với sự việc mà câu . KN. Đánh giá vào ô thứ hai.Do các thành phần CN. quan người nói đối với người hệ… nghe. 6. .Có thể biểu hiện riêng VN. . trạng thái. Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong hoàn cảnh nào? Phân tích để thấy sự chi phối của ngữ cảnh vào hình thức và nội dung: Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong bối cảnh trận tập kích của đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 14 – 12 – 1861.Thể hiện sự nhìn nhận. phần khác trong câu biểu hiện. đánh giá.Thể hiện tình cảm của tư thế. thái độ của người . 4. TN và các thành nhờ các từ tình thái. quá trình. Đánh dấu giải thích đúng khái niệm ngữ cảnh.

Thay đổi trật tự diễn văn nghệ. Tính chặt chẽ của hệ thống lập luận 3. 2. Tính thông tin thời sự 1. + Từ “đâu” thể hiện ý phần trần bác bỏ ý nghĩ (mong muốn) của chị Tý là họ sẽ ở trong huyện ra. Tìm ví dụ minh họa đặc điểm loại hình tiếng Việt Đđiểm cuả loại hình tViệt Ví dụ minh họa .Tiếng là đơn vị cơ sở cảu VD: Mẹ đã về: có 3 âm tiết tiếng Việt (mỗi tiếng Việt là một âm tiết đồng thời là một từ) . Tính hấp dẫn thuyết phục.Từ không biến đổi hình VD: Tôi đi học thái. Tính công khai về lập trường chính trị. từ là thay đổi quan hệ ngữ pháp và do đó nghĩa thay đổi. Tính hấp dẫn lôi cuốn 3. 7.nay … đi gọi đâu”? Câu 7: Tìm ví dụ minh họa cho đặc điểm loại hình tiếng Việt? Câu 8: Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận.I go to school Nam đi học . .Trật tự từ và hư từ là biện VD: Bảy lớp sẽ tham gia pháp chủ yếu biểu thị ý hội diễn văn nghệ nghĩa ngữ pháp và quan hệ .Lớp bảy sẽ tham gia hội ngữ pháp. . 8.Nghĩa sự việc: do thành phần chính biểu hiện: “Họ không phải đi gọi” .Nghĩa tình thái biểu hiện ở: + Từ “dễ” thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn về sự viếc. Trang 322 . Tính ngắn gọn 2. Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận PCNN báo chí PCNN chính luận 1. tương đương với từ “có lẽ”.

Về kiến thức: Nắm vững hơn cách tóm tắt văn bản. Văn bản gốc chỉ đưa ra hai trường hợp cái buồn ủy mị (Con hổ nhớ rừng và Tràng giang) cũng không nên khái quát thành “Chứa nhiều yếu tố tích cực”. B. diễn giảng.Chủ đề và mục đích: + Chủ đề: Tinh thần thơ mới + Mục đích: Khắc họa tinh thần thơ mới là sự cách tân về Trang 323 . nhược điểm của thơ mới là thiếu khí phách cách mạng. Kiểm tra bài cũ: 3. .Về kỹ năng: Tóm tắt được các văn bản nghị luận có độ dài khoảng 1000 chữ. đó học sinh nọ như trình tự sgk dẫn? là nhược điểm lớn. Tiến trình lên lớp: 1. . Bài tập 1: Nhận xét dự định tóm tắt: về thơ mới trong cách nhìn lại hôm Những nội dung dự định tóm tắt nêu lên là đúng nhưng nay.Chưa chính xác: Nội dung câu văn của dự định tóm tắt “cái buồn của thơ mới không ủy mị mà chứa yếu tố tích cực”. Bài 2: Đọc lại bài Một thời đại 2. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 35: Tiết 117 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN A. Không đúng với tinh thần của bản gốc “Nhưng cái buồn của thơ mới đâu có phải đều là ủy mị”.… C.Chủ đề và mục đích của đoạn trích. còn thiếu và chưa chính xác ở một số điểm sau đây: Nhận xét dự định tóm tắt của bạn .… D. tài liệu tham khảo. Bài tập 2: trong thi ca và thực hiện các yêu cầu sau: . sách giáo viên. thiết kế bài học. “đâu có phải đều là ủy mị” có nghĩa là: Không phải tất cả cái buồn trong thơ mới đều là ủy mị như vậy là vẫn có cái buồn ủy mị. . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Cho học sinh đọc văn bản Mấy nét 1. 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Thiếu: Thơ mới không nói đến đấu tranh cách mạng. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.

Bố cục của văn bản trích? thơ.Bố cục của văn bản trích: * Mở bài: Câu đầu: Bây giờ hãy đi tìm cái điều ta cho là quan trọng hơn: Tinh thần thơ mới. * Thân bài: . Trang 324 . * Kết bài: Nhấn mạnh tinh thần thơ mới. con người. là tình yêu tha thiết tiếng Việt.Cái khó trong việc tìm ra tinh thần thơ mới và xác định cách tiếp cận đúng đắn cần phải có.Tình yêu. với đất nước. . . 3.. Hướng dẫn tự học. “cái tôi” buồn bế tắc nhưng khao khát với cuộc sống. . từ cái ta chuyển sang cái tôi đầy màu sắc cá nhân. long say mê đối với tiếng Việt.Những biểu hiện của “cái tôi” cá nhân trong thơ mới.

Để phân tích đối tượng thành các yếu tố. Ôn tập về 4 thao tác lập luận: Phân tích. tài liệu tham khảo. Cách thức tiến hành . Tiến trình lên lớp: 1. Yêu cầu hệ thống hóa các bài làm văn trong sách giáo khoa. Ví dụ: lập luận phân tích: a. diễn giảng.… C.Phân tích cần đi sâu vào từng mặt.Về kiến thức: Ôn tập hệ thống hóa các kiến thức về các thao tác lập luận cách tóm tắt văn bản nghị luận và cách viết tiểu sử.… D. Những nội dung cần ôn tập: 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. 119 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP LÀM VĂN A. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. cần dựa trên tiêu chí. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Yêu cầu: Phải chia nhỏ được đối tượng thành các yếu tố bộ phận để xem xét và tổng hợp được được các yếu tố đó lại để nêu lên bản chất của đối tượng (mục đích của phân tích) Cách thức tiến hành? c. Kiểm tra bài cũ: 3. b. (Hướng dẫn học sinh ôn tập 3 thao tác lặp lại) Trang 325 . . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Những nội dung cần ôn tập? I. bác bỏ và bình luận. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thiết kế bài học.Tuần 36: Tiết 118. thành các yếu tố bộ phận để xem xét và tổng hợp nhằm phát hiện ra bản chất của đối tượng. bản tin. B. từng bộ phận song song cần đặc biệt lưu ý để quan hệ giữa chúng với nhau trên một chỉnh thể toàn vẹn. Quan niệm: Lập luận phân tích là thao tác chia nhỏ đối tượng. sách giáo viên.Về kỹ năng: Vận dụng những tri thức đã học vào việc đọc – hiểu và viết bài văn nghị luận. quan hệ nhất định. 2. . so sánh. thống nhất. 2.

Yêu cầu và cách thức viết tiểu sử tóm tắt và bản tin.Chọn ý kiến quan niệm cần bác bỏ về một vấn đề quen thuộc nào đó trong cuộc sống hoặc trong lớp học. Trang 326 .Phân tích lí do có thể nói “thất bại là mẹ thành công” . nhưng chủ nào? yếu là thao tác lập luận phân tích (chia nhỏ ra để xem xét đối tượng). bác bỏ luận cứ hoặc cách thức lập luận). Bài tập 3: Phân tích tác dụng của Bài tập 3: Phân tích tác dụng của việc vận dụng thao tác việc vận dụng thao tác lập luận bác lập luận bác bỏ? bỏ? . . trong thực tế cuộc sống.Các dẫn chứng có thể lấy trong lịch sử.Tác giả vận dụng thao tác lập luận bác bỏ để bác bỏ cái sai khẳng định cái đúng. cuộc đời và sự nghiệp các nhà khoa học. . Bài tập 2: Phân tích nội dung: “Thất Bài tập 2: Phân tích nội dung: “Thất bại là mẹ thành bại là mẹ thành công”? công” .Xác định cách thức bác bỏ (bác bỏ luận điểm. Yêu cầu và cách thức tóm tắt văn bản nghị luận.3.Viết đoạn văn bác bỏ dựa trên kết quả xác định. (Hướng dẫn học sinh trả lời những câu hỏi như sau: Quan niệm bị bác bỏ là gì? Tác giả bác bỏ bằng cách nào? Việc bác bỏ ở đây có tác dụng gì?) Viết đoạn văn bác bỏ? * Viết đoạn văn bác bỏ: . 4. II. Luyện tập Bài tập 1: Trong văn bản Về luân lí Bài tập 1: xã hội ở nước ta Phan Châu Trinh vận Trong văn bản Về luân lí xã hội ở nước ta Phan Châu dụng chủ yếu những thao tác lập luận Trinh vận dụng kết hợp cả 4 thao tác lập luận.Chứng minh tính đúng đắn của danh ngôn bằng các dẫn chứng cụ thể trong đời sống hiện thực. .Bác bỏ những quan niệm sai lầm. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful