MỤC LỤC

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH.....................................................................................................6 TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN...............................................................9 VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.................................................................11 ÔN TẬP CHUẨN BỊ BÀI VIẾT SỐ 1...................................................................................13 TỰ TÌNH......................................................................................................................... 15 CÂU CÁ MÙA THU.......................................................................................................... 18 PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN............................................................21 THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH...................................................................................24 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.................................................................27 THƯƠNG VỢ................................................................................................................. 30 Đọc thêm: KHÓC DƯƠNG KHUÊ, VỊNH KHOA THI HƯƠNG............................................33 TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN.............................................................35 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: KHÓC DƯƠNG KHUÊ VÀ VỊNH KHOA THI HƯƠNG...................................................................................................................37 BÀI CA NGẤT NGƯỠNG................................................................................................. 39 BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT......................................................................................42 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.................................................................45 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG, BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT............................................................................................................47 LẼ GHÉT THƯƠNG.........................................................................................................50 Đọc thêm: CHẠY GIẶC, BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN..........................................53 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1,VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2............................................................55 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA HAI TÁC PHẨM: CHẠY GIẶC VÀ BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN.......................................................................................................57 VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC........................................................................................60 THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ.........................................................................65 LUYỆN TẬP VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ............................................................................68 Trang 1

CHIẾU CẦU HIỀN............................................................................................................70 Đọc thêm: XIN LẬP KHOA LUẬT.....................................................................................73 THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG........................................................75 CỦNG CỐ ĐỌC THÊM: XIN LẬP KHOA LUẬT...................................................................77 ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM........................................................................79 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2..................................................................................................83 THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH......................................................................................86 ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM........................................................................89 KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945....91 BÀI LÀM VĂN SỐ3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC.......................................................................96 LUYỆN NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG.......................................................................98 HAI ĐỨA TRẺ...............................................................................................................101 NGỮ CẢNH.................................................................................................................. 107 LUYỆN TẬP VỀ NGỮ CẢNH...........................................................................................110 CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ......................................................................................................113 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH..................................................................119 LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH..122 LUYỆN CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH..........................................124 HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA.................................................................................128 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ.............................................................................133 TRẢ BÀI LÀM SỐ 3....................................................................................................... 135 LUYỆN TẬP PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ...........................................................137 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ, TRUYỆN................................................................139 CHÍ PHÈO..................................................................................................................... 142 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ (Tiết 2).................................................................146 CHÍ PHÈO..................................................................................................................... 149 THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU................................155 Trang 2

BẢN TIN....................................................................................................................... 158 GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO..............161 Đọc thêm: CHA CON NGHĨA NẶNG, VI HÀNH, TINH THẦN THỂ DỤC............................163 LUYỆN TẬP VIẾT BẢN TIN.............................................................................................167 PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN.........................................................................169 LUYỆN TẬP VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU..................................172 VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI.........................................................................................174 THỰC HÀNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ CÂU TRONG VĂN BẢN..................................179 ÔN TẬP HỌC KỲ I.........................................................................................................182 TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN................................................................................................ 185 LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG........................................................................................190 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 194 HẦU TRỜI.................................................................................................................... 197 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 201 VỘI VÀNG.....................................................................................................................204 BÀI LÀM VĂN SỐ 5: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.......................................................................208 ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI..........................................................210 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 213 TRÀNG GIANG.............................................................................................................. 215 THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ, LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ....................219 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ....................................................................222 ĐÂY THÔN VĨ DẠ..........................................................................................................224 CHIỀU TỐI.................................................................................................................... 227 NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG THƠ TRỮ TÌNH..............231 TỪ ẤY.......................................................................................................................... 233 Đọc thêm: LAI TÂN, NHỚ ĐỒNG..................................................................................238 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 5................................................................................................241 Trang 3

Đọc thêm: TƯƠNG TƯ, CHIỀU XUÂN...........................................................................243 ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT.........................................................................245 TIỂU SỬ TÓM TẮT........................................................................................................ 248 LUYỆN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT......................................251 TÔI YÊU EM.................................................................................................................. 254 ĐỌC THÊM: BÀI SỐ 28.................................................................................................258 LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT..............................................................................261 LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC................263 NGƯỜI TRONG BAO....................................................................................................266 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 6................................................................................................271 ĐỌC VĂN NGHỊ LUẬN...................................................................................................273 NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN.................................................................275 THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN.................................................................................280 TIỂU THUYẾT NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ....................................................................283 VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA..................................................................................285 Đọc thêm: TIẾNG MẸ ĐẺ - NGUỒN GIẢI PHÓNG CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC...................290 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN...............................................................292 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC........294 BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC...........................................................................296 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN.......................................................................301 MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA.....................................................................................304 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN.......................................................................308 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: KỊCH, NGHỊ LUẬN...........................................................310 LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN........................................313 ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC...............................................................................................315 TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN....................................................................................318 ÔN TẬP TIẾNG VIỆT......................................................................................................320 Trang 4

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN..................................................................323 ÔN TẬP LÀM VĂN......................................................................................................... 325

Trang 5

Tuần 1: Tiết 1, 2. Giáo án văn học sử

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
(Trích: Thượng kinh ký sự) Lê Hữu Trác
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: - Hiểu được giá trị nội dụng và nghệ thuật của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” trong “Thượng thư ký sự” của Lê Hữu Trác: thái độ lên án cuộc sống xa hoa nơi phủ Chúa; tính chân thực sinh động của nghệ thuật miêu tả, kể chuyện. - Nhận biết một vài đặc điểm của truyện ký trung đại. - Biết cách đọc-hiểu một tác phẩm hoặc một đoạn trích truyện ký trung đại theo đặc trưng thể loại. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, các tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,... D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy cho biết thời vua Lê, chúa Trịnh thuộc giai đoạn nào trong lịch sử phong kiến nước ta? Em có biết gì về Lê Hữu Trác? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Lê Hữu Trác không chỉ là một thầy thuốc nỗi tiếng mà còn được xem là một tác giả văn học có những đóng góp lớn cho sự ra đời và phát triển của thể loại ký sự. Ông đã ghi chép một cách trung thực và sắc sảo hiện thực của chính sách trong phủ của chúa Trịnh qua Thượng kinh ký sự (Ký sự lên kinh). Để hiểu rõ tài năng, nhân cách của Lê Hữu Trác cũng như hiện thực xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII, chúng ta sẽ tìm hiểu đoạn trích vào phủ chúa Trịnh (trích thượng kinh ký sự). Hoạt động GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên gọi 1, 2 học sinh đọc tiểu dẫn trong sách giáo khoa. Giáo viên gọi 1 học sinh tóm tắt ý chính mục tiểu dẫn. Giáo viên nhận xét câu trả lời học sinh và ghi ý chính lên bảng. I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả - Tác giả Lê Hữu Trác (1724-1791) hiệu là Hải Thượng Lãn Ông. - Quê quán: làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương (nay Mĩ Hào, Hưng Yên) - Không chỉ là một danh y đã soạn sách, mở trường dạy nghề thuốc truyền bá y học mà còn là nhà văn, nhà thơ. 2. Tác phẩm Thượng kinh ký sự (ký sự lên kinh) - Là tập ký sự bằng chữ Hán, viết 1782, khắc in 1885. - Ký sự là một thể loại ký ghi chép một caau chuyện, một sự việc có thật và tương đối hoàn chỉnh.
Trang 6

Không đồng tình mỉa Trang 7 . khi kê đơn thuốc cho . phải năm sáu lần trướng gấm Qua quang cảnh và mới tới nơi. cột. này? * Cách nhìn và thái độ của tác giả: Bút pháp ký sự đặc . hương hoa ngào ngạt.Từ “cửa sau” vào nơi ở phải qua rất nhiều cửa. sinh đọc phần tiếp b. thái độ và tâm trạng của tác giả đối với cuộc sống nơi về người thầy thuốc phủ chúa.. chim kêu ríu rít. Trác đối với cuộc nhưng không khí cũng ngột ngạt. Nội dung: theo) Đoạn trích nói về việc Lê Hữu Trác tới kinh đô.Điếm hậu mã nằm bên hồ.Đứng trước cảnh phủ chúa xa hoa. võng đều hào nhoáng “sơn son thiếp vàng”. cung cách sinh hoạt + Bên trong: nệm gấm. nghi lễ rườm rà: Đến phủ chúa phải có thánh Tâm trạng của tác giả chỉ. Quang cảnh và những sinh hoạt nơi phủ chúa a) Quang cảnh nơi phủ chúa . và chữa bệnh của Lê + Xung quanh chúa bao giờ cũng có phi tần chầu trực. quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống xa hoa của ông khi kê đơn hưởng lạc và sự lộng quyền của nhà chúa. màn là. cho thế tử. . cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa. tai nghe trong chuyến đi từ Hương Sơn ra Thăng Long chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán và chúa Trịnh Sâm. Đoạn trích: sinh đọc văn bản (có a. danh hoa đua nở. những hòn đá kỳ lạ cột bao Cung cách sinh hoạt lơn lượn vòng. nhân gian chưa từng thấy.Kiệu của vua chúa. có thẻ mới được vào. ghế rông sơn son thiếp nơi phủ chúa nói lên vàng. cách nhìn của Lê Hữu →Quang cảnh ở phủ chúa vô cùng tráng lệ. lộng lẫy không đâu sánh bằng. đồ nghi trượng.Nội dung: tác phẩm tả quang cảnh ở kinh đô. . . màu mặt phấn và màu áo đỏ. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN nào? 1. những điều mắt thấy.Cảnh nội cung của thế tử: + Ở trong tối om.Lời lẻ nói năng hết súc cung kính lễ độ: Khi nhắc đến chúa và thế tử → thế tử? uy quyền của chúa. ta hiẻu gì 2) Cách nhìn. . diễn biên tâm trạng → Phủ chúa là nơi cao sang.Khuôn phép nghiêm ngặc. Hữu Trác cũng như + Thế tử có bệnh đến bảy tám thầy thuốc phục dịch. có nhiều cây lạ.Đồ dùng tiếp khách ăn uống toàn mâm vàng chén bạc. Giáo viên gọi học 3. Xuất xứ: thể một đoạn. các học Trích trong tác phẩm “Thượng kinh ký sự” của Lê Hữu Trác. được miêu tả như thế II. lộng lẫy đầy quyền uy tác giả tỏ ra sắc của Lê Hữu Trác dửng dưng trước những quyến rủ vật chất nơi đây. không thấy cửa ngõ gì. của phủ chúa ra sao? .Kẻ hầu người hạ tấp nập: → lượng người ăn bám quá lớn. Cách chuẩn đoán bệnh . sống nơi phủ chúa b) Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa như thế nào? .Vườn hoa: cây cối um tùm. được dẫn vào phủ chúa Quang cảnh phủ chúa để bắt mạch kê đơn cho thế tử. tù đọng. đèn sáp chiếu sáng.

→ Qua việc chữa bệnh cho thế tử chứng tỏ: + Tác giả là một thầy thuộc giỏi. chính kiến. Hướng dẫn tự học: GV hướng dẫn học sinh: . quyền uy của chúa Trịnh qua đó bộc lộ thái độ coi thường danh lợi. một sự chạnh lòng khi nghỉ đến tình cảnh của người dân nghèo khổ. hiểu rõ bệnh của thế tử nhưng lại sợ chữa có hiệu quả sẽ được tin dùng. . làm bài tập luyện tập. 3. kể diễn biến sự việc khéo léo tạo nên cái thần của cảnh và việc. + Ông là thầy thuốc có lương tâm. ghi chép trung thực.Quan sát tỉ mỉ. Nghệ thuật viết ký sự của tác giả. xung đột. phẩm chất trung thực của người thầy thuốc đã chiến thắng để đưa ra cách chữa bệnh đúng. có kiến thức sâu rộng và già dặn kinh nghiệm. tiện nghi nhưng thiếu khí trời và không khí tự do. 2. yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm giản dị nơi quê nhà. lôi cuốn. Đồng thời thể hiện nỗi xót xa. Cũng cố Bằng tài quan sát tỉ mỉ. ghi chép trung thực và tả cảnh sinh động. . học bài. LUYỆN TẬP: 1. kể chuyện khéo léo. đức độ. Luyện tập 3. → Giá trị hiện thực sâu sắc. cuối cùng lương tâm. đầy tính hiện thực về cuộc sống xa hoa.Xem SGK.Tả cảnh sinh động. Đoạn trích vẽ lên bức tranh sinh động. công danh trói buộc nên có ý định chữa cầm chừng cho thuốc vô thưởng vô phạt nhưng lại giằng co. chọn lựa chi tiết sắc sảo có ý nghĩa sâu xa. mai cuộc sông quá sức no đủ. . phẩm chất cao đẹp của người thầy thuốc Lê Hữu Trác.SGK) III. khinh thường lợi danh quyền quý. 4. Tổng kết: (Ghi nhớ. Trang 8 .Chuẩn bị bài mới: Từ ngôn từ chúng đén lừoi nói cá nhân. * Tâm trạng của tác giả khi kê đơn thuốc cho thái tử: là thầy thuốc có kinh nghiệm. + Là người có bản lĩnh.được thể hiện như thế nào qua đoạn trích? GV hướng dẫn HS luyện tập.

Vào bài mới: Lời vào bài: Cha ông ta khi dạy con cái cách sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp hàng ngày thường sử dụng câu ca dao: Lời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau Để hiểu được điều này.. tài liệu tham khảo. NGÔN NGỮ .TÀI SÁN CHUNG CỦA XÃ HỘI chúng ta giao tiếp với nhau Ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Anh (chị) có nhận xét gi về đặc dỉm ngôn ngữ của tác giả thể hiện qua đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”.Các tiếng. trong sách giáo khoa. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN A. D. chung ta sẽ tìm hiểu qua bài học: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân. phong cách. B.Quy tắc cấu tạo từ. .Hiểu mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội với lời nói riêng của cá nhân. .Các từ. sử dụng ngôn ngữ Trang 9 . LỜI NÓI – SẢN PHẨM RIÊNG CỦA CÁ NHÂN Khi giao tiếp mỗi cá nhân vừa phải biết tích lũy.. sách giáo viên. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . trả lời câu hỏi. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: trao đổi thảo luận. 3.Các âm và các thanh. diễn giảng. đồng thời biết vận dụng linh hoạt. kiểu câu. nhận biết được những biểu hiện của cái chung trong ngôn ngữ và nét riêng trong lời nói cá nhân. II. Tiến trình lên lớp: 1. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trong cuộc sống con người I. phương thức chung: Giáo viên cho học sinh lấy . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2...Các ngữ cố định (thành ngữ.Phương thức chuyển nghĩa từ. . Tính chung của ngôn ngữ cộng đồng biểu hiện qua các phương tiện: 1) Các đơn vị yếu tố ngôn ngữ chung (có sẵn) Giáo viên hướng dẫn ví dụ . .Biết tuân thủ nguyên tác chung của ngôn ngữ. sáng tọ quy tác trong lời nói cá nhân. quán ngữ) 2) Các quy tắc.. thêm ví dụ minh họa.. ngữ.Tuần 1: Tiết 3. C. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . dân tộc là phương tiện giao bằng gì? tiếp quan trọng của cộng đồng.

Trang 10 .Đối lập: Xiên ngang – Đâm toạc Rêu từng đám – Đá mấy hòn . chung của cộng đồng.Chuẩn bị bài mới: Bài viết số 1.“thôi”(2): chấm dứt. kết thúc cuộc đời. . 1) Giọng nói cá nhân 2) Vốn từ ngữ cá nhân 3) Sự chuyển đổi sáng tạo khi sử dụng từ ngữ chung 4) Tạo ra các từ mới 5) Việc vận dụng linh hoạt. IV. . LUYỆN TẬP 1) Củng cố + Ngôn ngữ . cuộc sống → sự mất mát.Đảo ngữ: Vị ngữ đứng trước chủ ngữ → Tạo âm hưởng mạnh cho câu thơ: thiên nhiên cựa quậy và căng đầy sức sống. Giáo viên phân tích ví dụ. đau đớn.tài sản chung của xã hội. Bài tập 2: Sự sáng tạo của HXH: . lại vừa biết tạo sắc thái riêng của lời nói cá nhân để tăng sự hấp dẫn. Học sinh thực hành. + Lời nói – sản phẩm riêng cá nhân.Xem sách giáo khoa. Giáo viên hướng dẫn. III. 2) Luyện tập trên lớp Bài tập 1: . học bài.“thôi”: nghĩa chung chỉ sự chấm dứt. phương thức chung. sáng tạo quy tắc chung. làm bài tập luyện tập. học sinh lấy thêm ví dụ minh họa. Học sinh lấy thêm ví dụ.Giáo viên hướng dẫn ví dụ trong sách giáo khoa. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC: GV hướng dẫn học sinh: . Cái riêng của lời nói cá nhân. kết thúc hoạt động nào đó.

giữa người tốt và kẻ xấu trong xã hội xưa và Phần kết bài cần tóm tắt lại nay. . Phương pháp dạy học: Ra đề phù hợp với trình độ học sinh. Tiến trình lên lớp: 1.Yêu cầu về phương pháp: kết hợp các thao tác lập luận. II/ Lập dàn bài: Xác định luận điểm. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Nội dung cần nghị luận là gì? Đề bài: Đọc truyện Tấm Cám. c/ Kết bài: . B. dẫn chứng thuộc phạm vi xã hội.Tuần 1: Tiết 4.Viết được bài nghị luận xã hội có nội dung sát với thực tế cuộc sống và học tập của học sinh THPT. .Đề bài có định hướng sẵn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Nội dung nghị luận: cuộc đáu tranh giữa cái thiện và cái ác. Kiểm tra bài cũ: 3. những ý gì? . .Truyện “Tấm Cám” gợi suy nghĩ về cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A. luận cứ của a/ Mở bài: đề bài trên.Ý nghĩa cuộc đấu tranh: mặc dù nhiều khó khăn gian khổ nhưng cái thiện. giữa người tốt và kẻ xấu Thao tác lập luận như thế nào? trong xã hội xưa và nay? Dẫn chứng ở đâu? I/ Phân tích đề: . học sinh thực hành. . người tốt chiến thắng. Trang 11 . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. D. tài liệu tham khảo.Cuộc đấu tranh giẫ Tấm và mẹ con Cám khó khăn. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . giáo viên hướng dẫn để học sinh làm bài. . b/ Thân bài: . sách giáo viên. C. người tốt cung chiến thắng. . em suy nghỉ gì về cuộc sống đáu tranh giữa cái thiện và cái ác. người tốt cuối cung cũng chiến thắng. thiết kế bài học.Trong học tập. gian khổ.Cuộc đấu tranh gian khổ nhưng cuối cùng cái thiện. người tốt và kẻ xấu vô cùng gian khổ nhưng cuối cùng cái Mở bài cần giới thiệu những gì? thiện.Trong cuộc sống.Cũng cố kiến thức về văn nghị luận đã học ở THCS và học kỳ II của lớp 10.

+ Chuẩn bị bài mới: Tự tình. .Giáo viên: Thu bài làm của học sinh và hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới.Bài học đối với bản thân.Học sinh: + Nộp bài làm của mình. III/ Hướng dẫn tự học . Trang 12 .

Thân bài: Lần lượt triển khai các luận điểm.Cung cấp thêm những kinh nghiệm viết bài văn nghị luận. ĐOẠN TRÍCH MỘT Ý KIẾN BÀN VỂ VĂN HỌC MỘT VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG TÁC PHẨM VĂN HỌC 2. Mở bài: Giới thiệu và nêu vấn đề cần nghị luận. nêu vấn đề. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . MỘT ĐOẠN THƠ. Phương tiện dạy học: . .Tuần 1: Tiết tự chọn. b. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Bố cục bài văn nghị luận a.. Tiến trình lên lớp: 1.. Kiểm tra bài cũ: 3. tiếp tục gợi mở những suy Trang 13 .Cũng cố kiến thức về văn nghị luận. Phương pháp dạy học: . giáo án. viết được bài nghị luận xã hội có nội dung sát với thực tế cuộc sống và học tập của học sinh THPT. luận cứ nhằm làm sáng tỏ vấn đề. Kết bài: Thâu tóm những nội dung cơ bản. D.. c. CŨNG CỐ LÝ THUYẾT: 1. Các dạng đề văn nghị luận: NGHỊ LUẬN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC MỘT TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG MỘT TÁC PHẨM. diễn giảng. tài liệu tham khảo. B.Sách giáo khoa.Kết hợp các phương pháp: trao đổi thảo luận. Giáo án làm văn (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP CHUẨN BỊ BÀI VIẾT SỐ 1 A. C.

+ Xác định các luận điểm. giải thích.Lập dàn ý và viết bài: + Dựa vào kết quả phan tích đề. + Khi viết. luận cứ và lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp. Gợi ý cách làm ....Cách xây dựng luận điểm. hoặc nêu cảm nghỉ riêng của người viết. . 3. tìm luận cứ.Học sinh ôn tập chuẩn bị viết bài trên lớp một tiết.. Lập luận . . 4. so sánh. dùng từ chuẩn xác và trôi chảy. Trang 14 .Các thao tác nghị luận: chứng minh.Đọc kỹ đề bài để: + Xác định vấn đề cần nghj luận. Củng cố và dặn dò .nghĩ cho người đọc. cách lập luận. II... lí lẻ và dẫn chứng phải bám sát yêu cầu đề. lập dàn ý rồi viết bài.

Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của Hồ Xuân Hương: Thơ Đương luật viết bằng tiếng Việt. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thiết kế bài học.. Sống vào khoảng cuối thế kỷ XVIII – nửa đàu thế kỷ XIX. từ trong hai câu đề như thế 2. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỰ TÌNH (BÀI II) – Hồ Xuân Hương A.Cảm nhận được tâm trạng vừa buồn tủi. D. vừa phẫn uất trước tình cảnh éo le và khát vạng sống.Được mệnh danh là “bà chúa thơ Nôm”. . b. C. Tìm hiểu chung dẫn trong sách giáo khoa. . sách giáo viên. Bố cục: đề. luận. c. Bài thơ nào? a. khẳng định vẽ đẹp và khát vọng của họ. Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luật. giàu xúc cảm. B. Quỳnh Lưu. Thơ của bà là tiếng nói đòi quyền sống.. đồng thời thể hiện được những đặc sắc về thơ Nôm của Hồ Xuân Hương. Đặc biệt là những bài thơ Nôm của bà là cảm xúc về thời gian tinh tế. cách dùng từ ngữ. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . kết. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Hồ Xuân Hương chưa xác định năm sinh. 1. .. Vào bài mới: Lời vào bài: Hồ Xuân Hương là một trong những nhà thơ nổi tiếng của văn học trung đại Việt Nam. khát vọng hạnh phúc của Hồ Xuân Hương.Tuần 2: Tiết 5. quê làng Quỳnh Đôi. cuộc đời tình duyên ngang Giáo viên hướng dẫn trái éo le.Sáng tác cả thơ Nôm và thơ chữ Hán: trên dưới 40 bài thơ Nôm và tập thơ “lưu Hương ký” → Thể hiện lòng thương cảm đối với người Nghệ thuật và cách dùng phụ nữ. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tóm tắt tiểu I. hình ảnh giản dị. diễn giảng. Xuất xứ: Nằm trong chùm thơ “Tự tình” của HXH. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. táo bạo mà tinh tế. thực. mất. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu những đặc điểm bút pháp ký sự của Lê Hữu Trác trong đoạn trích “vào phủ chúa Trịnh”? 3. tạo nền cho tâm trạng. bà được mệnh danh là bà chúa thơ Nôm. Trang 15 . tài liệu tham khảo. “Tự tình” (bài II) là một trong những bài thơ tiêu biểu cho điều đó. là niềm khát khao sống mãnh liệt. Tác giả . Nghệ An. Tiến trình lên lớp: 1. nhận xét câu trả lời.

NV trữ tình: người phụ nữ trơ trọi.. 3. thấp bé nhưng “xiên ngang mặt đất” . . mạnh mẽ. 4.. → rẻ rúng.Mượn rượu để quên hiện tại nhưng “say lại tỉnh” – quên rồi nhớ → càng rả rời chán chường.Với cách dùng từ: + Ngán: ngán ngẫm duyên phận éo le bạc bẽo. .V) . Hai câu thực: .Thời gian: đêm khuya . Hai câu luận: . → “Trơ cái Hồng nhan”. → sức sống mảnh liệt của Hồ Xuân Hương ngay cả khi đau buồn nhất. 5.Không gian: “văng vẳng . quyết liệt. buồn đau.. sự phản kháng của tác giả. tuổi xuân .2” Câu thơ “mảnh tình san sẻ tí con con” sử dụng Giáo viên hướng dẫn luyện tập.Cách dùng “xiên ngang”. đơn độc “trơ cái . + “Hồng nhan” đi với từ “cái”.Hai từ “lại”: lại 1 → thêm lần nữa.Hai câu thực diễn tả những cảnh thực nào? Hai câu luận nhà thơ sử dụng BPNT. → “Xuân lại lại”: sự trở lại của mùa xuân đồng nghĩa với sự ra đi của tuổi xuân..BP đảo (C . tủi hổ bẽ bàng của Hồ Xuân Hương. Đọc hiểu văn bản: 1. → Càng gợi nỗi sầu đau đơn lẻ. Tổng kết: Ghi nhớ Trang 16 .Hình ảnh “rêu” và “đá” là những vật mềm yếu. + Cách ngắt nhịp “Trơ cái Hồng nhan / với nước non” + Từ “trơ” kết hợp với “nước non” → không chỉ nhấn mạnh sự cô đơn lẻ loi. tròn”. . non” + Nghệ thuật đảo ngữ “trơ” lên trước → tủi hổ. lại1.tí – con con” → thật xót xa tội nghiệp cho nỗi lòng duyên phận tác giả (người phụ nữ). mỉa mai.. → Hai câu đề: Tâm trạng cô đơn. II. niềm phẩn uất. ”đâm toạc”.“đâm toạc chân mây” → tìm mọi cách để vươn lên. Hai câu kết: . ngang ngạnh. . + Xuân: mùa xuân. trăng sắp tàn mà vẫn chưa tròn → tuổi xuân trôi qua mà hạnh phúc vẫn chưa trọn vẹn (sự đồng nhất giữa trăng và người) → phận hẩm duyên ôi. bẽ bằng mà còn thể hiện bản lĩnh Hồ Xuân Hương: sự bền gan thách đố. dồn” → tĩnh vắng. Lại 2 → trở lại. xuân.. Hai câu đề: . nỗi xót xa bẽ bàng. thể hcá tính Hồ Xuân Hương bướng bỉnh.Ngắm trăng “Vầng trăng . 2.Bằng thủ pháp nghệ thuật tăng tiến: nhấn mạnh sự nhỏ bé dần làm cho nghịch cảnh càng éo le hơn “Mảnh tình – san sẻ . cách dùng từ như thế nào để diễn tả tâm trạng? Em có nhận xét gì về cách dùng từ “ngán.

Cũng cố .. . Luyện tập: 1.Chuẩn bị bài mới. Luyện tập . phẩn uất nhưng vẫn cháy lên khát vọng về hạnh phúc. phẩn uất trước duyên phận. Hướng dẫn tự học: .III.Nội dung: Bài thơ thể hiện nỗi lòng buồn đau. + Tài sử dụng TV. sách giáo khoa. tiếng rên rỉ. Trang 17 . . những từ ngữ mang tính biểu cảm. . 2. yếu tố phản kháng mạnh mẽ hơn (tác giả còn trẻ).NT: Cấu tạo thể thức thơ Nôm Đường luật và vận dụng ST những hình ảnh.Khác: “Tự tình”. 3.Xem lại bài giảng. làm bài tập. tâm trạng: buồn tủi xót xa. thảm. Đó là vẽ đẹp của bài thơ và cũng là của nhà thơ. các từ ngữ làm định ngữ hoặc bổ ngữ (mỏ..) bút pháp nghệ thuật tu từ đảo ngữ tăng tiến. duyên.Giống: + Nỗi lòng. chuông sầu.

Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Tự tình” (bài II) của Hồ Xuân Hương và nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ? 3. Thu điếu. Tác giả Giáo viên nhận xét tóm a. tình yêu quê hương đất nước. văn câu đối với nội dung: viên nhận xét cách đọc. học giỏi và đỗ đầu 3 kỳ thi (Tam nguyên Yên đỗ). Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. . Xuất xứ: Bài thơ “Câu cá mùa thu” (Thu điếu) nằm trong chùm tác giả có gì đặc sắc? Từ thơ thu của Nguyễn Khuyến gồm ba bài (Thu vịnh. sách giáo viên.Tuần 2: Tiết 6. tả tình của ông.1909) xuất thân trong một gia đình nhà nho chính len bảng.Nguyễn Khuyến (1835 . thiết kế bài học. Điều đó được thể hiện rõ trong chùm thơ thu. bộc bạch tâm sự. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn và I. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong các nhà thơ cổ điển Việt Nam Nguyễn Khuyến được mệnh danh là nhà thơ làng cảnh Việt Nam. Sáng tác: Học sinh đọc bài.Cảm nhận được vẽ đẹp của cảnh thu điển hình cho mùa thu làng cảnh Việt Nam vùng đồng bằng Bắc bộ. . có tấm lòng yêu nước thương dân sâu nặng. Thu ẩm). châm biếm đã kích tầng lớp thống trị. B. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CÂU CÁ MÙA THU (Thu điếu) Nguyễn Khuyến A. sử dụng từ ngữ.Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của Nguyễn khuyến với bút pháp nghệ thuật tả cảnh. quê hương đất nước tâm trạng thời thế.Vẻ đẹp tâm hồn thi nhân: tấm lòng yêu thiên nhiên. Là người có cốt cách thanh cao. tài liệu tham khảo. Bài thơ Điểm nhìn cảnh thu của a. Tìm hiểu chung tóm tắt tiểu dẫn. C. Điều đó không chỉ được thể hiện qua tình yêu của nhà thơ đối với cảnh vật mà còn là sự đánh giá về nghệ thuật bậc thầy trong miêu tả cảnh. nhan đề Trang 18 . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. 1. gồm: thơ. thiên nhiên. 2.Sáng tác khoảng tám trăm bài. đặc biệt là “Thu điếu”. con người dân quê. thảo luận trả lời các câu hỏi. Thể thơ: Viết theo thể Đường luật (thất ngôn bát cú). thông minh. Cuộc đời: tắt của học sinh và ghi ý . nghệ thuật gieo vần. Giáo . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . D. b. điểm nhìn ấy nhà thơ đã b. tả tình. Tiến trình lên lớp: 1.

thuyền câu. hình ảnh nào gợi lên được nét riêng của cảnh sắc mùa thu? Đó là cảnh thu ở miền quê nào? bằng chữ Hán. đặc biệt là khi viết về mùa thu.. + Đường nét chuyển đọng nhẹ. trời thu. . + Hòa sắc tạo hình độc đáo ở các điệu xanh: xanh ao. thơ? . gieo vần ấy gợi cho ta có → Cảnh vật thu đẹp nhưng tĩnh lặng và đượm buồn. khép kin phù hợp với tâm trạng đầy uẩn khuất. quê hương. Cảnh thu: . của bài thơ? + Không gian vắng lặng “Ngõ trúc. Thành công về nghệ thuật: Giáo viên hướng dẫn học . III. xanh tre.. trời xanh ngắt. Từ đó thấy được tấm lòng của Nguyễn Khuyến đối với thiên nhiên quê hương. 2. sinh luyện tập..Cách sử dụng từ “vèo”: tả ngoại cảnh gợi tâm cảnh. xanh Không gian thu trong bài sóng. . cảnh điển hình cảm giác gì về cảnh thu và hơn cả cho mùa thucủa lang cảnh Việt Nam (Xuân Diệu) với nét riêng tình thu? của làng quê Bắc Bộ.Điểm nhìn: Từ gần đến cao xa rồi từ cao xa đến gần (thuyền câu – ao – trời – ngõ trúc – ao – thuyền câu). uẩn khuất trong tâm hồn nhà thơ.Ngôn ngữ giản dị trong sáng giàu khả năng biểu hiện tinh tế. IV. II. đâu đó vẵng lại tiếng cá Cách gieo vần trong bài đớp mồi càng tăng sự yên ắng. + Màu sắc: nước trong veo. Đọc hiểu văn bản: 1.bao quát cảnh thu như thế nào? Những từ ngữ. Không gian thu hẹp nhỏ dần. sáng biếc.Sử dụng nét đặc sắc của nghệ thuật phương Đông (lấy động nói tĩnh). lá vàng “khẽ đưa vèo”. teo”. đất nước. lá vàng rơi.Không gian tĩnh lặng. Tình thu: . ngõ trưa. . + Sự vật: ao thu. Luyện tập: 1. tĩnh mịch của cảnh vật (nghệ thuật cổ thơ có gì đặc biệt? Cách điển phương Đông). khẽ: sóng “hơi gợn tí”. Tổng kết: Nguyễn Khuyến là nhà thơ tài năng.Cảnh vật trong “mùa thu câu cá”. cái lạnh se của mùa thu → dung và nghệ thuật bài nỗi cô quạnh.Cách gieo vần “eo” (tử vận) rất thần tính vừa là hình thức chơi chữ vừa dùng vần để biểu đạt nội dung (mượn cảnh gợi tình). tình thu trong bài thơ. xanh bờ. gam màu xanh. bèo. Em có nhận xét gì về nội . tha thiết với thiên nhiên.Cảnh thu đẹp mang nét đặc trưng mùa thu Bắc Bộ → tâm hồn gắn bó. lá vàng. đất nước. thuyền câu “bé tẻo teo” và dáng phần diễn tả tâm trạng gì người cũng như thu hẹp lại. “Câu cá mùa thu” là sự cảm nhận tinh tế sắc sảo của nhà thơ về bức tranh thu lang quê Bắc Bộ qua hình thức thơ Nôm Đường luật. tầng mây “lơ lửng”. còn ao thu nhỏ. Trang 19 . 3.. Cũng cố + Cảnh thu. xanh bèo có một màu vàng đâm ngang của chiếc lá thu thơ như thế nào? Góp rơi (Xuân Diệu).

Xem lại bài giảng. . . 2.+ Thành công về nghệ thuật. .Cảnh thanh sơ dịu nhẹ gợi lên qua các động từ. lập dàn ý bài văn nghị luận.Chuẩn bị bài mới: phân tích đề.Vần “eo”: sử dụng thần tính góp phần tả cảnh gợi tình. Luyện tập Bài tập 1: Cái hay của nghệ thuật sử dụng từ ngữ trong bài “Câu cá mùa thu”. . làm bài tập. tính từ. 3. Trang 20 . Hướng dẫn tự học: .Từ “vèo”: tâm sự thời thế của nhà thơ. sách giáo khoa.

. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHÂN TÍCH ĐỀ. mới. khắc phục điểm yếu là thiết thực chuẩn bị qủa. bình luận. C. lập dàn ý bài văn nghị luận. chúng ta đã làm quen vớ văn nghị luận. B. Giáo viên hướng dẫn học . xảy ra khi làm bài: kỷ năng phân tích đề. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy nêu nghệ thuật sử dụng hình ảnh. dẫn chứng thực tế xã hội là chủ yếu. cách xây dựnh luận điểm. tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. cử người trình bày kết vọng được sống hạnh phúc. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên cho học sinh I. sách giáo viên.Có ý thức và thói quen phân tích đề và lập dàn ý trước khi làm bài. giáo khoa và tiến hành chia Vấn đề cần nghị luận: việc chuẩn bị hành trang chuẩn bị vào thế kỷ nhóm thảo luận. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Tuần 2: Tiết 7. sinh thảo luận.trong tiết học này. Trang 21 . phần luỵen tập gợi ý bằng câu hỏi để học sinh thảo luận.Nắm vững cách phân tích và xác định yêu cầu của đề bài. giải thích. hành trang vào thế kỷ XXI. nhạy bán với cái Giáo viên hướng dẫn học mới.Vấn đề cần nghị luận: tâm sự của Hồ Xuân Hương trong bài “Tự tình” (bài II) Học sinh đọc các đề bài .Yêu cầu về nội dung: nêu cảm nghỉ của mình về tâm sự và diễn tiến hành chia nhóm thảo biến tâm trạng của Hồ Xuân Hương: nỗi cô đơn. D. khát luận. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. từ ngữ của Nguyễn Khuyến trong bài thơ “Câu cá mùa thu”? 3.Yêu cầu về nội dung: từ ý kiến của Vũ Khoan có thể suy ra: sinh thảo luận. cách lập dàn ý cho bài viết. chán chường. chứng minh. Giáo viên nhận xét kết + Phát huy điểm mạnh. . + Người Việt Nam có nhiều điểm mạnh: thông minh. nhận xét kết + Người Việt Nam cũng không ít các điểm yếu: thiếu hụt về kiến qủa.. LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN A.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp quy nạp. Tiến trình lên lớp: 1. chúng ta sẽ rèn luyện thêm một kỹ năng nữa nhằm tránh trường hợp lạc đề. khả năng thực hành và sáng tọ hạn chế. thiết kế bài học. Phân tích đề: đọc các đề bài trong sách Đề 1: Đây là dạng đề định hướng rõ các nội dung nghị luận.. thức cơ bản. đặc biệt là đã rèn luyện được một số kỹ năng như: cách lập luận. luận cứ. Đề 2: . Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình ngữ văn THCS.

Luyện tập Học sinh đọc các đề bài tiên hành chia nhóm thảo luận. muốn phản kháng. Luyện tập: 1.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghĩ. Lập dàn ý: Đề 1: . + Trở lại xót xa cho duyên phận hẩm hiu. Cũng cố Thao tác phân tích đề. Khả năng thực hành và sáng tạo còn hạn chế. III. + Cái mạnh: thông minh. bài học.Thân bài: triển khai văn bản + Nỗi cô đơn bẽ bàng + Nỗi đau buồn vì tuổi xuân trôi qua nhưng hạnh phúc chưa trọn vẹn. 2. + Giới thiệu về vị trí. . * Ghi nhớ (phân tích đề) II.Mở bài: giới thiệu về vị trí. Bài tập 1: (đề 1) a/ Phân tích đề: . + Bày tỏ uất ức. tài năng và những đóng góp của Hồ Xuân Hương.Yêu cầu về nội dung: + Bức tranh cụ thể sinh động về cuộc sống xa hoa nhưng thiếu sinh khí của những người trong phủ chúa Trịnh.Vấn đề nghị luận: giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”. . đánh giá ý nghĩa của văn bản. Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập. Trang 22 . . Giáo viên hướng dẫn học sinh thảo luận. * Ghi nhớ (phần lập dàn ý). Đề 2: . . tài năng và những đóng góp của Hồ Xuân Hương về thơ Nôm. + Thái độ phê phán nhẹ nhàng mà thấm thia cũng như dự cảm về sự suy thoái đang tiến tới gần của triều Lê – Trịnh. .quả. dẫn chứng cho Hồ Xuân Hương là chủ yếu. nhận xét kết quả.Thân bài: triển khai vấn đề: + Cái yếu: Còn nhiều thiếu hụt về kiến thức cơ bản. khái quát tác phẩm. thế kỷ XVIII. cử người trình bày kết quả. nhạy bén với cái mới. tiêu biểu là Trịnh Cán.Mở bài: giới thiệu vấn đề (nhìn nhận cái mạnh và cái yếu của con người Việt Nam để bước vào thế kỷ XXI) . Học sinh chia nhóm thảo luận.Kết bài: tóm tắt ý chính. cách lập dàn ý.Kết bài: đánh giá ý nghĩa của văn bản.

dùng dẫn chứng trong đoạn trích là chủ yếu.Xem lại bài giảng. 4. Hướng dẫn tự học . sách giáo khoa. . . b/ Lập dàn ý: .. Trang 23 . Thái độ Lê Hữu Trác đối với cuộc sống nơi phủ chúa. làm bài tập.Thân bài: bức tranh cụ thể hiện thực sinh động về cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa.Mở bài: giới thiệu tác giả và giá trị đoạn trích. Bài tập 2: (đề 2) (Học sinh làm ở nhà). c/ Kết luận: sự đánh giá về giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích. Nét đặc sắc của ngòi bút ký sự Lê Hữu Trác.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghỉ.Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận phân tích.

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Học sinh đọc đoạn trích. trở mawtj một cách trơ tráo. khi phân tích chi tiết bộ mặt . phân tích. + Sở khanh là kẻ đồi bại nhất trong những kẻ làm cái nghề đồi bại. đại diện của sự đồi sinh tìm hiểu. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu quá trình lập dàn ý bài văn nghị luận? 3. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Luận điểm: Sở khanh là kẻ bẩn thỉu. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A.Tuần 2: Tiết 8..Luận cứ: thể cho học sinh thảo luận + Sở khanh sống bằng nghề đồi bại bất chính. sách giáo viên. bất chính: giã làm người tử tế đánh lừa một người con gái ngây thơ. bần tiịen. hiếu thảo.Phân tích là chia nhỏ đối tựơng thành các yếu tố xem xét một cách niệm “phân tích” là gì? kỹ càng nội dung.. Cách phân tích: chặt chẽ với tổng hợp sau . Tiến trình lên lớp: 1.Biết cách phân tích một vấn đề chính trị. quyết định phần lớn đến sự thành công của văn bản. B. thường xuyên lừa bịp tráo trở của Sở khanh → tổng hợp và khái quát bản chất của hắn “. thiết kế bài học. nguyên nhân. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Ví dụ: đoạn trích mục I. xã hội hoặc văn học. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp quy nạp. tìm câu hỏi trả lời). yêu cầu của thao tác lập luận phân tích: Giáo viên giảng giải khái . yêu cầu nêu bên dưới (có . tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. trả lời các bại trong xã hội Truyện Kiều. . mức cao nhất của tình hình đồi bại trong cã hội này”. hình thức và mối quan hệ bên trong cũng như bên Phân tích trong làm văn là ngoài của chúng. phân Giáo viên giới thiệu cách tích theo sự đánh giá chủ quan của người lập luận. quan hệ giữa đối tượng và đối tượng liên quan.Nắm vững mục đích và yêu cầu của thao tác lập luận. Thao tác phân tích kết hợp II. Trang 24 . kết quả lừa bịp tráo trở.Phân tích căn cứ vào quan hệ nội bộ của đối tượng.Phân tích bao giờ cũng gắn liền với tổng hợp đó là bản chất của thao tác phân tích trong văn nghị luận.Phân tích theo mối quan hệ nguyên nhân – kết quả. Giáo viên hướng dẫn học . như thế nào? . Mục đích. C. D. phần luỵện tập gợi ý bằng câu hỏi để học sinh thảo luận. Thao tác lập luận phân tích nhằm mục đích gì? Cách thức tiến hành như thế nào? Bài học hôm nay sẽ làm rõ vấn đề này. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn nghị luận thao tác lập luận phân tích giữ vai trò quan trọng.

. thực phẩm. Học sinh đọc ghi nhớ. Học sinh đọc ví dụ 2.Phân tích theo quan hệ nguyên nhân – kết quả: bùng nổ dân số (nguyên nhân) → ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người (kết quả). Cũng cố . bất chính đều do đồng tiền chi phối (giải thích nguyên nhân). + Sức mạnh tác quái của đồng tiền (nguyên nhân). + Nguyễn Du chủ yếu vẫn nhìn về mặt tác hại của đồng tiền (kết quả).Mục đích yêu cầu của thao tác nghị luận. thái độ của Nguyễn Du. tiến hành chia nhóm thảo luận.Phân tích theo quan hệ nội bộ của đối tượng: đồng tiền vừa có tác dụng tốt. Giáo viên hướng dẫn thảo luận. Dân số tăng nhanh thì chất lượng cuộc sống của cộng đồng. tổng hợp: bùng nổ dân số → ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người. gia đình.phân tích lập luận. Học sinh đọc ví dụ 1 tiến hành chia nhóm thảo luận. Luyện tập Bài tập 1: a/ Phân tích theo quan hệ nội bộ đối tượng (phân tích từ ngữ) tách từ “bàn hoàn” trong “nỗi riêng bàn hoàn”. + Thiếu lương thực. . trình bày kết quả.nguyên nhân. Thiếu việc làm. Ghi nhớ (Sách giáo khoa). III. → phân tích kết hợp chặt chẽ với khái quát. + Tất cả mọi thứ cụ thể Kiều bị chi phối bởi đồng tiền (kết quả). Luyện tập: 1. 2. Giáo viên hướng dẫn thảo luận. . nhận xét kết quả.Phân tích mối quan hệ nguyên nhân – két quả. thái độ. Khẳng định cảm xúc của Xuân Trang 25 . 2 câu thơ của Thế Lữ. Giáo viên hướng dẫn luyện tập. + Vì hàng loạt hành động gian ác.Phân tích theo sự đánh giá chủ quan của người viết: thái độ phê phán khih bỉ của Nguyễn Du khi nói đến đồng tiền.Cách phân tích. . . cách hành xử của các tầng lớp trong xã hội đối với đồng tiền. * Ví dụ 1: . suy thoái nòi giống. nhận xét kết quả. cá nhân giảm sút.Phân tích theo quan hệ nội bộ đối tượng: các ảnh hưởng xấu của việc bùng nổ dân số đến con người. * Ví dụ 2: . + Suy dinh dưỡng. trình bày kết quả. b/ Phân tích theo quan hệ giữa đối tượng với đối tượng liên quan: cảm xúc của Xuân Diệu sau đó dẫn ra hai câu “tỳ bà hành” của Phan Huy Vinh. → phân tích luôn gắn liền với khái quát tổng hợp sức mạnh của đồng tiền.Phân tích theo quan hệ kết quả . thất nghiệp. rút ra từ mục I. Tâm trạng đơn độc của Thúy Kiều. vừa có tác dụng xấu (sức mạnh tác oai tác quái). II.

Chuẩn bị bài mới: Thương vợ . Trang 26 . Hướng dẫn tự học . sách giáo khoa.Diệu. . Bài tập 2: giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm. 3.Xem lại bài giảng. làm bài tập.Trần Tế Xương.

Giá trị nội dung. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. khắc sâu và nâng cao kiến thức về lập luận phân tích.Phương pháp nghị luận: Chủ yếu là thao tác lập luận phân tích (có kết hợp thêm thao tác chứng minh. Tiến trình dạy học: 1. Lập dàn ý: 1.Nội dung nghị luận: Cuộc sống xa hoa. . thái độ và tâm trạng của tác giả khi “Vào phủ chúa Trịnh” (Có thể chia thành các luận điểm nhỏ hơn). Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: Phát vấn. . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . B. yêu cầu của thao tác lập luận phân tích? Cách phân tích? 3.Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa. -Phạm vi dẫn chứng: đoạn trích. C. . Ổn định tổ chức.Giới thiệu về đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”: thể hiện Trang 27 . .. Giáo án làm văn (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. giáo án tự chọn.. tác phẩm “Thượng kinh ký sự”. .Học sinh viết được bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội hoặc văn học. I. thảo luận.Trình bày nhiệm vụ của phần mở bài? (Giới thiệu về tác giả. nêu vấn đề. D. sách giáo viên. . Tìm hiểu đề: . II.Tuần 2: Tiết tự chọn.Nội dung vấn đề cần nghị luận? -Phương pháp nghị luận? -Phạm vi tư liệu (dẫn chứng)? Giáo viên yeu cầu học sinh lập dàn ý cho đề bài trên.) . phát biểu cảm nghĩ). Mở bài: .. Đề luyện tập Anh (chị) hãy phân tích giá trị hiện thực của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” (Trích “Thượng kinh ký sự” – Lê Hữu Trác).Giáo viên ghi đề lên bảng Học sinh đọc kỹ đề bài và phân tích đề. Vào bài mới: .Tiếp tục cũng cố. quyền quý nơi phủ chúa Trịnh. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Giáo viên gọi học sinh trình bày lại mục đích.Em triển khai phần thân bài ra sao? (Sắp xếp luận điểm. -Xác định luận điểm chính HS: . bình luận. nghệ thuật của đoạn trích. 2.Giới thiệu vài nét về danh y Lê Hữu Trác và tác phẩm “Thượng kinh ký sự” – một tác phẩm mang giá trị hiện thực sâu sắc. luận cứ? Luận chứng?).Cách nhìn.

sâu sắc giá trị hiện thực của tác phẩm.. thiếu sinh khí: chỉ thấy hơi người. gác tía. hương thơm ngào ngạt. coi thường danh lợi. * Tâm trạng của tác giả khi chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán: . tâm trạng của tác giả khi vào phủ chúa chữa bệnh? Các dẫn chứng cụ thể. ra vào phải có thẻ. cao Trang 28 . mâm vàng. nheo nhóc. nối tiếp nhau.”.. + Bộ máy phục vụ đông đúc.. đồ nghi trượng sơn son thiếp vàng.Đường vào phủ chúa: Phải qua nhiều lần cửa. thái độ của tác giả khi “Vào phủ chúa Trịnh”: .Thâm nghiêm. xa hoa tráng lệ nhưng ngột ngạt. võng điều. do dự.. (mang giá trị hiện thực sâu sắc: tố cáo sự xa hoa. phù hợp? . b. * Cung cách sinh hoạt: . Cách nhìn.. hương hoa ngào ngạt → mầm mống của bệnh tật. hành lang quanh co. tả trước. quyền bồng. đức độ. + Xưng hô.. + Thiếu sinh khí. thái độ. + Đồ dùng: rèm châu. có sập. trong phòng thắp nến.Miêu tả.. hiên ngọc.6 lần trướng gấm.. lễ phép.Tổng hợp. ngột ngạt. kiệu son. có người dẫn đường. tù túng ... bẩm tấu kính cẩn. đánh giá chung về tác phẩm và đoạn trích.Cảnh trong phủ chúa: có nhiều nhà (Đại đường.Phê phán kín đáo: + Phủ chúa lấn át cung vua. phòng trà). khách quan: từ ngoài vào trong. Thân bài: a. Kết bài: . .Vấn đề cần trình bày ở phần kết bài? GV: yêu cầu HS dựa vào phần lập dàn ý viết một đoạn văn ở phần mở bài hoặc kết bài.. chén ngọc. có thẻ.Chỉ ra cách nhìn. .Nội cung của thế tử: qua 5. ghi chép tỉ mỉ.. 2.. ích kỷ.... + Tác giả phản ánh một cái tâm lương y trong sạnh. trong khi dân tình đói khổ. trung thực. đưa đón. quyền uy + Vào phủ phải có thánh chỉ. . . hơi phấn sáp. sợ danh lợi ràng buộc.Phân vân. → Tài năng. Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa: * Quang cảnh phủ chúa: . → Kín cổng cao tường. tấp nập: “qua lại như mắc cửi”.. sống xa hoa . lộng quyền của nhà chúa)..Quyết định trị bệnh cứu người. việc gì thấy trước thì kể. mỗi cửa đều có lính gác “vác đường nghiêm nghặt. 3.

Bài viết 4. coi thường danh lợi.Tiết sau: Học 2 tiết văn học: “LẼ GHÉT THƯƠNG”.khiết. cách làm bài phân tích? Cách thức tìm hiểu đề. Trang 29 .Kiến thức trọng tâm: Mục đích. yêu cầu.Dặn dò: . lập dàn ý. Củng cố . III. .

b. hoàn thành tốt trách nhiệm của mình. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong xã hội phong kiến.Sáng tác của Tú Xương gồm 2 mảng: trào phúng và trữ tình. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . câu đối. Bài thơ “Thương vợ” giúp chúng ta hiểu hơn những tấm lòng của ông đối với người vợ của mình. tĩnh trong bài thơ Trần Tế Nam Định. là động lực để họ vươn lên. Là người có tính sắc sảo. D.Cảm nhận được hình ảnh bà Tú: vất vả. 2. Tú Xương là người chông đã thấu hiểu những khó khăn vất vả của bà Tú. vận dụng hình ảnh. (thường gọi là Tú Xương). giàu sức biểu cảm. Sáng tác: . Bài thơ Trang 30 . thấm chí còn gắn với những bi kịch. Tiến trình lên lớp: 1.Trần Tế Xương (1870 . C. phóng túng. thảo luận trả lời các câu hỏi. quý trọng của Trần Tế Xương dành cho người vợ. người vợ. Viết theo thể thơ Nôm Đường luật. thiết kế bài học.Thấy được tình cảm yêu thương. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. 10. Đi thi 8 lần mà chỉ đỗ tú tài.1907) quê làng Vị Xuyên. làng Mĩ Lộc. yêu thương và lặng lẽ hi sinh cho chồng con. ngôn ngữ văn học dân gian. thân phận những người phụ nữ bao giờ cũng gắn liền với những vất vả. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Qua những lời tự trào thấy được vẽ đẹp nhân cách và tâm sự của nhà thơ. sự kết hợp giữa giọng điệu trữ tình và tự trào. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn I.Tú Xương có hẳn một đề tài viết về bà Tú gồm bài thơ. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Mùa thu câu cá” của Nguyễn khuyến và nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ? 3. B. sáo trường quy niên. văn tế nhưng “Thương vợ” là một trong những bài thơ hay và cảm động nhất của nhà thơ. giáo 1. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THƯƠNG VỢ Trần Tế Xương A.Nắm được những thành công về nghệ thuật của bài thơ: từ ngữ giản dị. . Tìm hiểu chung trong sách giáo khoa. . khó khăn. tài liệu tham khảo. Sự cảm thông của xã hội đối với họ là cần thiết nhưng cần thiết nhất có lẽ là tình cảm của chính những thành viên trong gia đìnhvới cuộc sống của những người mẹ. Tác giả viên giới thiệu ngắn gọn a. khó gò vào khuôn Xương.Tuần 3: Tiết 9. sách giáo viên. . Cuộc đời: tác giả và đề tài bà Tú . đảm đang.

Tú Xương được thể hiện + “Buổi đò đông”: nhiều bất trắc. chịu khó.. gì? + “Khi quãng vắng”: thời gian. hết lòng vì chồng. “năm nắng mười mưa” nghệ thuật của bài thơ.. vừa gợi nỗi đau thân phận.. không vứt bỏ trách nhiệm dựa vào duyên số. như thế nào? Qua bài thơ → Vừa đối đầu về từ ngữ nhưng lại vừa thừa tiếp nhau về ý làm nổi em có nhận xét gì về tâm bật sự vất vã gian truân của bà Tú.. Ông làm bài thơ để thể hiện tấm lòng yêu thương. đông con mọi thứ “mom sông”.Hai câu kết: sinh luyện tập. rợn ngợp đầy lo Nỗi lòng thương vợ của âu.. + Hai câu thành ngữ: “Âu đành phận”. của bà Tú? b.. hình ảnh bà Tú . như không” → dám thừa nhận thiếu sót. 1.. chu đáo với chồng con. biết ơn đối với vợ. người như thế nào? + 5. hình ảnh bà Tú? Bà Tú là + Nuôi đủ: đảm bảo số lượng và chất lượng. khuyết điểm. Bằng cách đảo trật tự từ “cha mẹ thói đời. một chồng” → tấm lòng không chỉ thương mà còn tri ân vợ. 1: số đếm (lượng người gia đình bà Tú). thực. của ông Tú. a. số phận → con người có nhân cách. + Từ “với” tách 2 vế câu 5 (con) với 1 (chồng) → vai bà Tú gánh Hai câu luận đã sử dụng nặng gia đình.. Đọc hiểu văn bản: Qua câu “nuôi đủ . “buôn bán” chỉ trông chờ bà Tú. nguy hiểm. đó cũng là tấm lòng xót thương da sự và vẽ đẹp nhân cách diết của ông Tú. bạc” đây là tiếng chửi đời giận đời bạc bẽo với bà Tú và cũng là lời tự phán xét lên án mình của ông Tú “có chồng . trong bài thơ chỉ về việc gì quý trọng. Xuất xứ: Hoàn cảnh sống của Tú Xương nghèo. 2. một chồng” hiện lên như thế nào? + Quanh năm: thời gian suốt năm lặp lại. Trang 31 . giàu đức tính hi sinh. Hình ảnh ông Tú qua nỗi thương vợ: Giáo viên hướng dẫn học . eo sèo” Lời chửi trong hai câu + Hình ảnh ẩn dụ “thân cò” → vừa nhấn mạnh nỗi vất vả gian truân thơ cuối là ai? Có ý nghĩa của bà Tú.. → bối ảnh. kết. pháp nghệ thuật nào? Hình + Buôn bán: công việc của bà Tú buôn thúng bán mẹt (nhỏ). ngôn ngữ dân gian nào? → Bà Tú là người đảm đang.Hai câu luận: Nhận xét về nội dung và + Hai thành ngữ: “Một duyên hai nợ”. luận. nguy hiểm. vì con.Các từ “quanh năm”. .Sử dụng cốt cách khôi hài. “Dám quản công” → Vừa nói lên sự vất vả gian truân vừa thể hiện đức tính của bà Tú chịu thương. Em hiểu “nuôi đủ” là c.. .Hai câu đề “Quanh năm . từ ngữ nào để diễn tả cảnh bà Tú là người tảo tần. trào phúng “nuôi đủ . tất bật. Hai câu thực sử dụng bút + Mom sông: địa điểm chênh vênh nguy hiểm.Hai câu thực: +Cách đảo ngữ “lặn lội. Hình ảnh bà Tú qua nỗi thương vợ của ông Tú: chồng”. tháo vát. Bố cục: 4 phần: Đề. Có tác dụng làm gì? . Thể thơ: Thể thơ Nôm Đường luật. như thế nào? II. không gian heo hút.

sách giáo khoa.Nghệ thuật: từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm.Vận dụng hình ảnh: thân cò.Nội dung: tịnh thương yêu quý trọng vợ của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi đau gian truân vất vả và đức tính cao đẹp của bà Tú. nghệ thuật đời sống. . . . gian truân. làm bài tập.SGK) . Trang 32 . 2.Nội dung: tình thương yêu quý trọng vợ của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi gian truân vất vả và đức tính cao đẹp của bà Tú. nghệ thuật dân gian. nghệ thuật dân gian. Luyện tập: 1. Vịnh khoa thi hương. Tổng kết (Ghi nhớ . 3.Chuẩn bị bài mới: Đọc thêm: Khóc Dương Khuê.Nghệ thuật: từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm. nghệ thuật đời sống.Vận dụng từ ngữ: 2 thành ngữ: đức tính cao đẹp của bà Tú.Xem lại bài giảng. vận dụng sáng tạo hình ảnh.3. Cũng cố . Qua đó còn thấy tâm sự và vẽ đẹp nhân cách của ông Tú. . Luyện tập . III. vận dụng sáng tạo hình ảnh. vất vả. đau thân phận. Hướng dẫn tự học: .

Bài “Khóc Dương Khuê” của Nguyễn Khuyến: + Tình bạn thắm thiết. lúc ngậm ngùi. + Những nét nghệ thuật tu từ đặc sắc.Nói giảm: “Bác Dương .Tuần 3: Tiết 11.12 câu tiếp: sự hồi tưởng về kỷ niệm . luyến tiếc. lúc lắng đọng thấm sâu. lúc đột ngột. C. Hoạt động của GV và HS Hs tóm tắt những ý chính ở phần tiểu dẫn. D. để hiểu sâu sắc hơn về những giá trị nội dung và nghệ thuật trong thơ văn của mỗi tác giả. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Ở những tiết trước. thủy chung giữa hai người được thể hiện như thế nào trong bài thơ? Hãy phân tích những bút pháp tu từ thể hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn qua đời. sách giáo viên. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: KHÓC DƯƠNG KHUÊ. Câu 2: Tình bạn thắm thiết. tài liệu tham khảo. rồi” Trang 33 . . Theo em bài thơ này có thể chia thành mấy đoạn? Nội dung mỗi đoạn là gì? Tình bạn thắm thiết.2 câu đầu: tin đến đột ngột . Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . thái độ của tác giả. chúng ta đã tìm hiểu một số tác phẩm của hai nhà thơ này. Học sinh đọc tóm tắt ý Nội dung * Bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến I/ Tìm hiểu chung: (SGK) II/ Đọc hiểu văn bản: Câu 1: Bài thơ viết theo dòng cảm xúc của tác giả và được chia thành 4 đoạn: . thảo luận trả lời các câu hỏi. thiết kế bài học. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh bà Tú qua nỗi nhớ thương vợ của ông Tú? 3. Câu 3: Sử dụng nhiều bút pháp tu từ . . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thủy chung giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê. + Nghệ thuật sử dụng của bài thơ. Vào bài mới: Lời vào bài: Nguyễn Khuyến và Tú Xương là những tác giả cuối cùng của thời kỳ văn học trung đại.. thủy chung qua sự vận động cảm xúc. Trần Tế Xương: + Cảnh trường thi và bức tranh xã hội đương thời.8 câu tiếp: ấn tượng lần gặp cuối cùng.. B.16 câu còn lại: nỗi đau khôn tả lúc bạn “ra đi”. diễn tả tâm trạng: nỗi đau bàng hoàng khi nghe tin bạn mất – sự hồi tưởng kỷ niệm – nỗi đau tê tái khi không còn bạn.Bài “Vịnh khoa thi hương”. VỊNH KHOA THI HƯƠNG A.

sâu cay. . + Chuẩn bị bài mới: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân. Câu 3: Hình ảnh quan sứ. né nhà” → lời kêu gọi đánh thức lương tri không chỉ của sĩ tử mà còn là của những ai được xem là nhân tài đất Bắc. nghệ thuật bài “Vịnh khoa thi hương” 2.Hình ảnh “vai đeo lọ” . . ẩn trong đó không ít nỗi xót xa.Các từ “lôi thôi” . ra” ..Sử dụng lối liệt kê: có lúc. Câu 2: Hai câu thực thể hiện rõ sự ô hợp của kỳ thi: . “Nhân tài . đến”. đã kích của bút pháp nghệ thuật đối.. không gọn gàng → sự ô hợp.Nghệ thuật đảo ngữ “Long cắm .Từ “ậm ọe” .chính tiểu dẫn. → sức mạnh đã kích. BT. Hai câu đầu cho thấy cuộc thi diễn ra như thế nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và quan trường? Phân tích hình ảnh quan sứ.. Phân tích tâm trạng. châm biếm. có khi. SGK... nghệ thuật bài “Khóc Dương Khuê” + Nội dung. dữ dội.Bút pháp nhân hóa: “nước mây man mác” . * Luyện tập 1.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “ậm ọe quan trường” Quan trường với cái oai cố tạo (oai vờ) → tính chất lộn xộn của kỳ thi. Câu 4: Hai câu kết: từ giọng điệu mỉa mai châm biếm sang trữ tình.. bà đầm. bà đầm và sức mạnh châm biếm.. nhốn nháo của xã hội. cũng có khi... Trang 34 . thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi? .Cách nói so sánh: “tuổi già .Nghệ thuật đối: lọng><váy. là sự tác động tới tâm linh người đọc. Luyện tập 3. → Từ khoa thi bức tranh xã hội năm Đinh Dậu được hiện lên bên cạnh nỗi nhục mất nước. sương” . I/ Đọc và tìm hiểu tiểu dẫn: (SGK) II/ Đọc và tìm hiểu văn bản: Câu 1: Hai câu đầu có tính tự sự thể hiện rõ sự ô hợp nhộn nhạo trong thi cử “trường Nam thi lẫn với trường Hà” từ “lẫn” thể hiện điều đó.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “lôi thôi sĩ tử” Sĩ tử luộm thuộm.. * Bài “Vịnh khoa thi hương” – Trần Tế Xương. Hướng dẫn tự học: + Xem bài giảng. Cũng cố + Nội dung. “váy lê .

Luyện tập: dùng từ “nách” trong câu Bài tập 1: Từ “nách” chỉ vị trí trên thân thể con người. tài liệu tham khảo. Tuy nhiên giữa ngôn ngữ và lời nói lại có mối quan hệ hai chiều. chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn qua tiết học hôm nay. D. tác động bổ sung cho nhau. thiết kế bài học. chung của ngôn ngữ cộng đồng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. ra trong thời gian gần đây Bài tập 3: Trang 35 . Để hiểu rõ mối quan hệ này. Chia nhóm thảo luận. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . B. sách giáo viên. Bằng phương thơ Nguyễn Du? thức chuyển nghĩa chung của Tiếng Việt (phương thức ẩn dụ) trong Sự ST riêng của mỗi nhà câu thơ của Nguyễn Du từ “nách” dùng chỉ chổ giao nhau giữa hai bức thơ trong cách dùng từ tường tạo nên một góc (góc tường).Nắm được mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội và lời nói của từng cá nhân.thơ Hồ Xuân Hương: Vừa mùa xuân.Có ý thức tôn trọng những quy tắc ngôn ngữ của xã hội. giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc. sức sống dạt dào của cuộc sống. . Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN A.Ngôn ngữ chung là cơ sở để sản sinh lời nói cá nhân và là cơ sở để quan hệ như thế nào? lĩnh hội lời nói cá nhân. Hoạt động của GV và HS Nội dung Giữa ngôn ngữ chung và III. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. tình cảm thắm thiết bạn bè. . sức xuân (tuổi Trong những câu thơ sau trẻ). thảo luận trả lời các câu hỏi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. những nét riêng của lời nói cá nhân? 3.Tuần 3: Tiết 12. .Lời nói cá nhân là thực tế sinh động. Vào bài mới: Lời vào bài: Ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội. lời nói lại là sản phẩm riêng của từng cá nhân. đã có ST như thế nào khi .“xuân” – Nguyễn Khuyến: men say nồng của rượu ngon. hiện thực hóa những tính mỗi nhóm thảo luận 1 bài. Chỉ ra sự DT riêng khi IV.“xuân” – Hồ Chí Minh: xuân 1: mùa đầu tiên. . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Những cái chung của ngôn ngữ. Trong những câu thơ .Từ “xuân”. Xuân 2: sức sống mới sau từ nào từ mới được tao tươi đẹp. Tiến trình lên lớp: 1.Có ý thức sử dụng lời nói cá nhân phù hợp với yêu cầu của ngôn ngữ chung trong xã hội. dùng từ? . “Xuân”? Bài tập 2: . Quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân: lời nói cá nhân có mối . C.“xuân” – Nguyễn Du: vẽ đẹp người con gái trẻ tuổi.

Hướng dẫn tự học + Xem bài giảng. Cũng cố + Mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân. + Chuẩn bị bài mới: Bài ca ngất ngưỡng. . tiếng gốc đặt trước. b/ Từ “giỏi giắn”: rất giỏi. . . tiếng láy đặt sau. sách giáo khoa. tầm thường.Tiếng “mọn” (nhỏ đến mức không đáng kể) – nhỏ mọn. làm bài tập.“mặt trời” 1: mặt trời thiên nhiên. . phụ đi trước V.“mặt trời”: mặt trời thiên nhiên nhưng dùng theo phép nhân hóa nên có thể “xuống biển”.và được dựa theo tiếng nào? Phương thức cấu tạo như thế nào? a/ Huy Cận: . Cũng cố và dặn dò 1. c/ Từ “nội soi”: từ mới tạo ra từ. c/ Nguyễn Khoa Điềm: .Hai tiếng có sẵn “nội soi”. “mặt trời” 2: dùng với nghĩa ẩn dụ là đứa con của mẹ.Những quy tắc tạo chung: + Những quy tắc tạo từ láy: phụ âm đầu. → Từ “mọn mằn”: nhỏ nhặt. Bài tập 4: a/ Từ “mọn mằn” từ mới tạo ra từ. + Trong hai tiếng.“mặt trời” chỉ lý tưởng Hồ Chí Minh. 2.Phương thức cấu tạo từ chính phụ: từ chính sau. Trang 36 . b/ Tố Hữu: . + Hướng dẫn luyện tập. + Tiếng láy lặp lại âm đầu nhưng đổi vần “ăn”. không đáng kể.

Hai câu đầu cho thấy cuộc thi diễn ra Câu 3: Sử dụng nhiều bút pháp tu từ như thế nào? . Kiểm tra bài cũ: 3. thể loại.Bút pháp nhân hóa: “nước mây man mác” quan trường? .8 câu tiếp: ấn tượng lần gặp cuối cùng.. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. lúc đột ngột. C. * Vịnh khoa thi hương: cảnh trường thi và bức tranh xã hội đương thời. bố cục bài thơ. giáo án tự chọn.2 câu đầu: tin đến đột ngột hai người bạn được thể hiện như thế nào .Nói giảm: “Bác Dương .Cách nói so sánh: “tuổi già ... diễn tả tâm trạng: nỗi đau bàng hoàng khi nghe tin bạn mất – sự hồi tưởng kỷ niệm – nỗi đau tê tái GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.12 câu tiếp: sự hồi tưởng về kỷ niệm trong bài thơ? . sách giáo viên. I/ Tìm hiểu chung: (Tiểu dẫn . Trang 37 . Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: phát vấn. lúc lắng đọng thấm sâu. * Bài “Vịnh khoa thi hương” – Trần Tế Xương. luyến nhắc lại xuất xứ. khi không còn bạn. bố cục bài thơ.. tiếc. lúc ngậm ngùi.. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. thảo luận. rồi” Em có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và . B.16 câu còn lại: nỗi đau khôn tả lúc bạn “ra đi”. khắc sâu một số nội dung kiến thức về 2 tác phẩm: * Khóc Dương Khuê: tình bạn thắm thiết thủy chung giữa Nguyễn Khuyến với bạn và những nét nghệ thuật tu từ đặc sắc. thủy chung giữa . D. sương” . động cảm xúc..Tuần 3: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: KHÓC DƯƠNG KHUÊ VÀ VỊNH KHOA THI HƯƠNG A.SGK) II/ Nội dung: Câu 1: Bài thơ viết theo dòng cảm xúc của tác giả và được chia thành 4 đoạn: Tình bạn thắm thiết. thái độ của tác giả và nghệ thuật sử dụng trong bài thơ.. cũng có khi. * Bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến nhắc lại xuất xứ. Hãy phân tích những bút pháp tu từ thể .. Tiến trình lên lớp: 1. có khi. nêu vấn đề. thể loại. thủy chung qua sự vận qua đời.Sử dụng lối liệt kê: có lúc. hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn Câu 2: Tình bạn thắm thiết. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh Tiếp tục cũng cố.. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.

đã kích của bút pháp nghệ thuật đối.. Câu 3: Hình ảnh quan sứ. Luyện tập 3. đến”.Hình ảnh “vai đeo lọ” .Các từ “lôi thôi” . * Luyện tập 1. bà đầm. nhốn nháo của xã hội. .Phân tích hình ảnh quan sứ. thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi? I/ Tìm hiểu chung: (Tiểu dẫn .Nghệ thuật đối: lọng><váy. sâu cay..Nghệ thuật đảo ngữ “Long cắm .Từ “ậm ọe” .. châm biếm.. là sự tác động tới tâm linh người đọc. . Cũng cố 2. Phân tích tâm trạng. Câu 2: Hai câu thực thể hiện rõ sự ô hợp của kỳ thi: .Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “lôi thôi sĩ tử” Sĩ tử luộm thuộm. “Nhân tài . Hướng dẫn tự học: Trang 38 .. bà đầm và sức mạnh châm biếm. → Từ khoa thi bức tranh xã hội năm Đinh Dậu được hiện lên bên cạnh nỗi nhục mất nước. né nhà” → lời kêu gọi đánh thức lương tri không chỉ của sĩ tử mà còn là của những ai được xem là nhân tài đất Bắc. ra” .. dữ dội. ẩn trong đó không ít nỗi xót xa.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “ậm ọe quan trường” Quan trường với cái oai cố tạo (oai vờ) → tính chất lộn xộn của kỳ thi. không gọn gàng → sự ô hợp.SGK) II/ Nội dung: Câu 1: Hai câu đầu có tính tự sự thể hiện rõ sự ô hợp nhộn nhạo trong thi cử “trường Nam thi lẫn với trường Hà” từ “lẫn” thể hiện điều đó. → sức mạnh đã kích. “váy lê . Câu 4: Hai câu kết: từ giọng điệu mỉa mai châm biếm sang trữ tình.

thương dân. làm quan dưới triều Nguyễn. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc và tóm tắt I. .Nắm được những tri thức về thể hát nói và thể thơ dân tộc bắt đầu phổ biến rộng rãi từ thế kỷ XIX. say mê học hành. 3.Bài thơ làm theo thể hát nói (ca trù). Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. Thể thơ Giáo viên giảng giải khái . để không nhầm lẫn với lối sống lập dị của một số người hiện đại. thi cử lận đận nhưng cuối cùng cũng đỗ bảng. giáo án.Tuần 4: Tiết 13. Bố cục: 3 phần: Công Trứ nói riêng. Tiến trình lên lớp: 1.6 câu đầu: ngất ngưỡng chốn quan trường. chung và của Nguyễn c.Nguyễn Công Trứ (1779 . Sáng tác: . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Xuất xứ: Làm sau năm 1848 là năm ông cáo quan về hưu. xuất thân trong gia đình nhà nho sinh và ghi ý chính lên học. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lịch sử Việt Nam. Tìm hiểu chung tiểu dẫn. giải Nguyên.1859). b. 14. b. 1. Tác giả Giáo viên hướng dẫn a. cảm hứng sáng tác: lời tự thuật cuộc đời.Đề tài. tài liệu tham khảo. yêu nước.Hiểu đúng nghĩa khái niệm “ngất ngưỡng”. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được chữ “ngông” ấy của nhà thơ Nguyễn Công Trứ. thể loại ưa thích là hát nói. sách giáo viên. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. . niệm “ngất ngưỡng” nói . Là người tài năng nhiệt huyết ở nhiều lĩnh vực. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG Nguyễn Công Trứ A. C. D. ngông như Nguyễn Tuân và ngông như Nguyễn Công Trứ. Cuộc đời: nhận xét tóm tắt của học . ngông như Tản Đà.Sáng tác chủ yếu bằng chữ Nôm. cần cù. Bài thơ a. người ta thường nói tới hai chữ “ngông”. thảo luận trả lời các câu hỏi. 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . B. Trang 39 .Hiểu được phong cách sống của Nguyễn Công Trứ với tính cách là nhà nho và hiểu được vì sao có thể coi đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân mang tính ý nghĩa tích cực. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .

Ngất ngưỡng của Nguyễn Công Trứ: là đối lập với lễ. . sơ chung”. 2... 4? Nội dung 4 câu thơ tiếp theo là gì? Em có nhận xét gì về nghệ thuật nhà thơ sử dụng trong những câu thơ này? Tự hào về sự trung nghĩa “Nghĩa vua tôi.. Đọc hiểu văn bản: 1. Trang 40 . “khi”. .. . . GV hướng dẫn HS về nhà luyện tập. phá lễ. ông”. thời bình thì giúp vua “phủ doãn Thừa Thiên”. ý thức cá nhân của tác giả.Tự hào về tài năng “Chẳng Trái .. đông phong”. 3 câu cuối: (khổ xếp 3 câu): khẳng định sự ngất ngưởng giữa đám quan lại đương triều (niềm tự hào). ngất ngưỡng”. → Sống phóng túng mà vẫn trong sạch “không vướng tục” bản lĩnh.. kiêu hãnh đầy bản lĩnh khép lại bài thơ một cách độc đáo.. * 8 câu tiếp (khổ đôi): lời tự thuật của tác giả về cách sống ngất ngưởng. 10 câu tiếp: Sự ngất ngưỡng khi về hưu * 2 câu tiếp theo: Khẳng định con người có tài kinh bang tế thế lúc loạn giúp nước “Bình tây cờ đại tướng”. sự” câu thơ chữ Hán → khẳng định con người có phận sự lớn lao mang tầm vóc vũ trụ..10 câu tiếp: ngất ngưỡng khi nghỉ hưu. . bỏ qua danh giáo nhà nho để sống thật hơn. 4 với cách ngắt nhịp + 3/3/4 +3/3/2 → giọng điệu hào hùng.. “Trong triều . . 3. lồng”: là người tài giỏi trong cảnh tù túng chật hẹp.Đặc biệt là tiếng “ông” cuối bài vang lên như niềm tự hào. sống phong lưu khác người bất chấp lời khen chê.. 4. → Câu 1 > < câu 2 → ngất ngưỡng. . + Điệp từ “không”. ... khẳng định con người có tài năng và danh vị xã hội. Sáu câu đầu: Sự ngất ngưỡng chốn quan trường.. Hàn phú” → So sánh mình với các bậc danh tiếng của Trung Quốc. kiểm định bản lĩnh cá nhân.“Khi ca .3 câu cuối: ngất ngưỡng giữa đám quan lại đương triều.Em có nhận xét gì về câu 1 và câu 2? Em có nhận xét như thế nào về cách ngắt nhịp của câu 3. dám là chính mình.“Kìa núi nọ .Câu 1: “Vũ trụ. vương tục”: + Cách ngắt nhịp 2/2 + Nghệ thuật hòa thanh bằng trắc. .. nay về hưu sống ngất ngưỡng khác đời “Đô môn .Câu 2: “Ông Hi. Tiêu đề “ngất ngưỡng” . khác đời.Ngất ngưỡng: là sự khác người.Câu 3.. II. ..

. sách giáo khoa.).. Luyện tập: 1. Cách sống ngất ngưởng của tác giả khi làm quan. có nhiều từ ngữ chỉ địa danh. tửu. 3. .5. . Hướng dẫn tự học: . làm bài tập. tùng.Xem lại bài giảng.Tác giả NCT. quan chức. 2.Chuẩn bị bài mới: Bài ca ngắn đi trên bãi cát.Nghệ thuật bài hát nói. Trang 41 . các từ ngữ sinh hoạt (ca. cắc. Tổng kết (ghi nhớ): III. Cũng cố .“Bài ca ngất ngưởng”. về hưu và niềm tự hào. Luyện tập Sự khác biệt về mặt từ ngữ giữa: .

bảo thủ. giáo án. Đọc và tìm hiểu tiều dẫn: tiểu dẫn. tài liệu tham khảo. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Cao Bá Quát (1809 . 1.Nắm được trong hoàn cảnh nhà Nguyễn trì trệ. Vào bài mới: Lời vào bài: Sống trong một xã hội mục nát của triều Nguyễn. Để hiểu rõ hơn tâm hồn và nhân cách của ông. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT (Sa hành đoản ca) Cao Bá Quát A. 15. Tiến trình lên lớp: 1. chúng ta sẽ tìm hiểu bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” của ông. . B. Xuất xứ: Viết trong những lần đi thi hội qua các tĩnh miền trung đầy cát.Hiểu được mối quan hệ giữa nội dung nói trên và hình thức nghệ thuật của bài thơ cổ thể về nhịp điệu. b. Bài thơ biểu lộ tinh thần phê phán của ông đối với học thuật và sự bảo thủ. cũng như sự bế tắc của Trang 42 .. lý giải cách ngông của Nguyễn Công Trứ thể hiện qua “Bài ca ngất ngưởng”? 3. a.. sách giáo viên. . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc và tóm tắt I. các yếu tố hình thức này có đặc điểm riêng phục vụ cho việc chuyển tải nội dung. Thể loại: Viết theo thể hành (hành ca).Tuần 4: Tiết 14. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.. hình ảnh. Cao Bá Quát là một trong những nhà nho ấy. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Bài thơ: Bài thơ ngắn đi trên bãi cát. huyện Gia Lâm. C. phản ánh nhu cầu đổi mới của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ. Cao Bá Quát tuy vẫn đi thi nhưng đã tỏ ra chán ghét con đường mưu cầu danh lời tầm thường. D.1885) làng Phú Thị. Tác giả Giáo viên hướng dẫn . không ít những nhà nho đã chán ghét cuộc sống mưu cầu danh lợi tầm thường để khát khao có một cuộc sống mới tốt đẹp hơn. tĩnh Bắc nhận xét phần trả lời của Ninh (quận Long Biên – Hà Nội) ông là một nhà thơ có tài và bản lĩnh. c.Thơ ông bộc lộ sự phê phán chế độ phong kiến nhà Nguyễn và chứa đựng nội dung khai sáng có tính chất tự phát. thảo luận trả lời các câu hỏi. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc diễn cảm bài thơ. học sinh. trì trệ của chế độ nhà Nguyễn nói chung góp phần lý giải hành động khởi nghĩa của ông về sau năm 1854. Nội dung: Mượn hình ảnh người đi khó nhọc trên bãi cát để hình Em hãy chỉ ra những câu dung con đường mưu cầu danh lợi chán ghét. 2.

Đoạn 2 (4 câu tiếp): Sự cám dỗ của công danh đối với người đời. Tâm trạng nhà thơ (người đi trên bãi cát) . . lối học khoa cử. than (câu cảm thán) những bãi cát dài.. hình ảnh. không nguôi”. không nguôi” thể hiện tâm trạng gì của tác giả..“Phía Nam . dừng” .. vì sao? Bốn câu “Xưa nay . . chạy xuôi vất vả.“Xưa nay . nhưng không chấp nhận đi tiếp con đường danh lợi chán ghét. ơi” Điệp từ “bãi cát”. * Tóm lại: Từ tâm trạng chán ngán.“Bãi cát lại . Tác giả ví mùi danh lợi như rượu ngon dễ say người.....“Bãi cát . một bước”.. ít ai có thể thoát khỏi sự cám dỗ của nó. .“Phía Bắc núi . ..Bước đi trầy trật “đi một bước . biển. b/ Hình ảnh người đi trên cát: .. mấy người” nói lên điều gì? Cụ thể ra sao? Em có nhận như thế nào về ý nghĩa câu “anh đứng làm chi trên bãi cát”? Những nét đặc sắc trong nghệ thuật của bài thơ là gì? triều Nguyễn. con đường công Trang 43 . rộng. rơi” → con người cô đơn. hình ảnh bãi cát và người đi trên cát: a/ Hình ảnh bãi cát: ... II. mây” → sự cám dỗ của bả công danh đối với người đời.. sóng dào dạt” → Xung quanh vây bủa bởi núi.... dài” ..“Tính sao đây . mờ mịt” . đâu ít” Câu hỏi.. . bế tắc cho thấy tư tưởng của tác giả..Đoạn 3 (còn lại): Tác giả đi đến kết luận cần phải thoát khỏi con đường danh lời vô nghĩa.“Đường ghê sợ . Thực tế những người “phường danh lợi” đều phải chạy ngược. d. cô độc khốn khổ theo đuổi con đường công danh nhọc nhằn. 2. từ ngữ mà tác giả dùng diễn tả hình ảnh bãi cát? Đó là bãi cát như thế nào? Tác giả mượn hình ảnh bãi cát để tượng trưng cho điều gì? Những câu thơ nào diễn tả hình ảnh người đi trên bãi cát? Con người đó như thế nào? Hai câu thơ “Không học được .Đi không kể thời gian “Mặt trời .. đường cùng.. Đọc hiểu văn bản: 1. bế tắc.Đoạn 1(4 câu đầu): Nỗi chán nản của nhà thơ khi thấy mình phải hành hạ thân xác.Vất vả và đau khổ “Lữ khách . Bố cục: 3 phần: .. cố học để thi cử cầu danh lợi → bản lĩnh nhà thơ.“Không học được .. nỗi chán ngán khi thấy mình cứ hành hạ thân xác theo đuổi con đường công danh. →đây là những dấu hiệu thức tĩnh của tác giả “Anh đứng làm chi trên bãi cát?” hiện tại anh chưa tìm được con đường khác.thơ.. → Hình ảnh bãi cát là hình ảnh tượng trưng cho đường đời và đường công danh chông gai nhọc nhằn của tác giả... vô nghĩa → Hình ảnh người trí thức trong xã hội VN thời Nguyễn. muôn trùng” . nhận ra tính chất vô nghĩa của lối học khoa cử. . nơi khó xác định phương hướng.

. sách giáo khoa.Sử dụng các đại từ nhân xưng khác nhau: “khách”.Lời thơ vừa mang âm điệu bi tráng vừa mang âm điệu u buồn chứa đựng sự phản kháng âm thầm trước sự trì trệ bảo thủ của xã hội lúc bấy giờ. nhiều câu than. Trang 44 . . .Chuẩn bị bài mới: Luyện tập thao tác lập luận phân tích. “anh”. được lặp lại nhiều lần làm nổi bật sự gian nan và mệt mỏi của người đi trên đường.Là người có bản lĩnh và luôn có khát vọng khai sáng đổi mới. Luyện tập . “ta” → Hình tượng người đi đường được thể hiện một cách đa chiều. bị xâm lược đến gần. Nghệ thuật .Hình ảnh sáng tạo “bãi cát dài”. Tổng kết (ghi nhớ): III. .Nhịp điệu: có sự kết hợp giữa câu thơ dài ngắn khác nhau với cách ngắt nhịp khác nhau trong mỗi câu thơ tạo ra sự diễn đạt phong phú. 3. day dứt không nguôi của người trí thức. bế tắc và nỗi dằn vặt. Luyện tập: 1. Hướng dẫn tự học: . 2. lúc dài lúc ngắn. lúc dàn trải lúc dứt khoát cùng với nhiều cách xưng hô. Cũng cố Với nhịp điệu lúc nhanh lúc chậm. . Bài thơ thể hiện con đường công danh nhọc nhằn.Xem lại bài giảng. câu hỏi. 4. làm bài tập.Cao Bá Quát nhận ra bản chất thối nát của triều Nguyễn. 3.danh theo lối cũ dẫn tới nguy cơ lạc hậu.

Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Bài hôm nay chúng ta sẽ tập trung luyện tập thao tác lập luận phân tích. D. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong bài trước chúng ta đã học về mục đích yêu cầu và cách sử dụng lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. B.Phân tích tác hại của tự ti và tự phụ. .Phân tích những biểu hiện của thái độ tự ti và tự phụ. thơ: Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ. Tiến trình lên lớp: 1. Luyện tập trên lớp giáo viên có thể yêu cầu Bài tập 1: học sinh viết thành từng Học sinh tự ti và tự phụ là hai thái độ trái ngược nhau nhưng đều đoạn hoặc viết thành bài ảnh hưởng không tốt đến kết quả học tập và công tác.Tuần 4: Tiết 16. phân tích trong bài văn nghị luận. sách giáo viên.Phân tích hình ảnh “vai đeo lọ” của sĩ tử và hình ảnh “miệng thét loa” của quan trường. I. nhận xét cách sử dụng các thao tác lập luận phân tích được sử dụng trong hai đoạn trích. C. sau . Giáo viên có thể cho học . . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . Chú Bài tập 2: Phân tích hình ảnh “sĩ tử” và “quan trường” qua hai câu ý các thao tác lập luận. 3. tài liệu tham khảo. .Cảm nhận về cảnh thi cử và tài năng trong việc tái hiện hiện thực.Liên hệ với đời sống thực tế. Ậm ọe quan trường miệng thét loa.Phân tích nghệ thuật sử dụng biện pháp đảo trật tự từ: lôi thôi.Cũng cố và nâng cao trí thức về thao tác lập luận phân tích. luyện nói theo từng ý. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Từ ngững nội dung bên. Trang 45 . II. . thảo luận trả lời các câu hỏi.Khẳng định cách sống hợp lý.Giải thích khái niệm sinh những luận điểm bên. Luyện tập ở nhà 1. Giáo viên cho học sinh . ậm ọe. . HS đọc phần đọc thêm. tích hai căn bệnh trên. luyện nói theo từng vấn đề. đó viết thành đoạn văn.Vận dụng thao tác lập luận. thiết kế bài học. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy nêu ngắn gọn cách sử dụng lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. Em hãy phân hoàn chỉnh.

HS làm bài tập về nhà . Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị bài mới: “Lẽ ghét thương” Trang 46 . Đêm khuya văng vẵng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non. Phân tích hai câu thơ trong bài “Tự tình”(2) của Hồ Xuân Hương.2. III.

Câu 3. II. sự” câu thơ chữ Hán → khẳng định còn làm quan của Nguyễn Công Trứ con người có phận sự lớn lao mang tầm vóc vũ trụ.Phong cách sống ngất ngưỡng khi .Phong cách sống ngất ngưỡng khi + 3/3/4 về hưu của Nguyễn Công Trứ được +3/3/2 thể hiện như thế nào? → giọng điệu hào hùng.. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: Phát vấn.Tuần 4: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG.Giải thích từ “ngất ngưỡng” trong Nguyễn Công Trứ bài thơ. thể loại. C. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh Tiếp tục cũng cố. B.Câu 2: “Ông Hi . bố cục I. yêu cầu của thao tác lập luận phân tích? Cách phân tích? (Phần “ghi nhớ” – SGK trang 27) 3. thảo luận. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài * BÀI CA NGẤT NGƯỠNG (Nguyễn Công Trứ) thơ. khẳng định con người có tài năng và danh vị xã hội. 4: với cách ngắt nhịp . Nội dung: Phong cách sống ngất ngưỡng của . BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT A. * 6 câu đầu: Sự ngất ngưỡng chốn quan trường.. sách giáo viên. nhắc lại xuất xứ. * Bài ca ngắn đi trên bãi cát: hiểu được tâm trạng của nhà thơ (người đi trên bãi cát).. thời bình Trang 47 .. khắc sâu một số nội dung kiến thức về 2 tác phẩm: * Bài ca ngất ngưỡng: phong cách sống ngất ngưỡng của Nguyễn Công Trứ và hiểu được vì sao có thể coi đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân. .Câu 1: “Vũ trụ .. → Câu 1 > < câu 2 → ngất ngưỡng. *10 câu tiếp: Sự ngất ngưỡng khi về hưu . . lồng”: là người tài giỏi trong cảnh tù túng chật hẹp. được thể hiện như thế nào? . Kiểm tra bài cũ: GV gọi HS trình bày lại mục đích. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.2 câu tiếp theo: Khẳng định con người có tài kinh bang tế thế lúc loạn giúp nước “Bình tây cờ đại tướng”. D. Tiến trình lên lớp: 1. nêu vấn đề. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.. giáo án tự chọn. qua đó thấy được tinh thần phê phán của ông đối với học thuật và sự bảo thủ trì trệ của nhà Nguyễn. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn – SGK trang 37) bài thơ..

một tinh thần của một người vượt lên trên thế tục sống khác đời. vương tục”: + Cách ngắt nhịp 2/2 + Nghệ thuật hòa thanh bằng trắc. ý thức cá nhân của tác giả. → Mâu thuẫn giữa hành động và suy nghĩ của tác giả dẫn đến bi kịch tâm trạng: sự thất vọng và bi phẫn trước đường đời bế tắc. . về sự tuyệt vọng của mình. bất chấp đời.. phê phán lối học khoa cử theo lối cũ. tuyệt vọng: “Tính sao đây . + Tâm trạng bế tắc.Tâm trạng của lữ khách được thể hiện qua những câu thơ nào? . .“Kìa núi nọ . . Tóm lại: Phong cách sống ngất ngưỡng của nhà thơ là sự thể hiện trong tư thế thái độ sống. . . “khi”. Nội dung: Tâm trạng của lữ khách → Thể hiện qua sự mâu thuẫn giữa hành động và suy nghĩ.. . * BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT (Cao Bá Quát) I. → Đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân trong cuộc sống. vô vọng.Tóm lại.. Hàn phú” → So sánh mình với các bậc danh tiếng của Trung Quốc. “Trong triều .. . nhắc lại xuất xứ. . là sự nhắn nhủ với người đời hãy dũng cảm vứt Trang 48 . Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn SGK . * 3 câu cuối: (khổ xếp 3 câu): khẳng định sự ngất ngưởng giữa đám quan lại đương triều (niềm tự hào).Đặc biệt là tiếng “ông” cuối bài vang lên như niềm tự hào. ông”. GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ..Hành động: đi thi để đỗ đạt làm quan..“Khi ca . đâu ít” → Lữ khách chỉ còn biết hát về “con đường cùng” của mình.Tự hào về tài năng “Chẳng Trái .. ngất ngưỡng”. Qua đó ta thấy được nhận thức của Cao Bá Quát về con đường công danh.Suy nghĩ: + Oán hận chính mình vì không học được phép tiên ông – học được lối sống nhàn hạ để thoát khỏi vòng danh lợi.3 câu cuối tác giả đã khẳng định sự ngất ngưỡng của mình giữa đám quan lại đương triều như thế nào? ... → Sống phóng túng mà vẫn trong sạch “không vướng tục” bản lĩnh. thể loại. đối lập với xung quanh. sống phong lưu khác người bất chấp lời khen chê. nay về hưu sống ngất ngưỡng khác đời “Đô môn .8 câu tiếp (khổ đôi): lời tự thuật của tác giả về cách sống ngất ngưởng. + Điệp từ “không”. mưu cầu danh lợi → con đường chung của nho sĩ phong kiến...Sự mâu thuẫn đó nói lên điều gì? thì giúp vua “phủ doãn Thừa Thiên”. đông phong”. bố cục bài thơ. .40) II. phong cách sống ngất ngưởng của NCT đã khẳng định được điều gì về con người ông...Hãy giải thích mâu thuẫn trong hành động và suy nghĩ của lữ khách. kiêu hãnh đầy bản lĩnh khép lại bài thơ một cách độc đáo.

Luyện tập 3. Luyện tập: 1. Hướng dẫn tự học: Trang 49 . Cũng cố 2.bỏ con đường công danh vô nghĩa tự tìm cho mình con đường đi khác để thực hiện lí tưởng của mình. III.

Trịnh Hâm. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LẼ GHÉT THƯƠNG (Trích Lục Vân Tiên) Nguyễn Đình Chiểu A. nhằm đề cao tinh thần nhân nghĩa. . thể hiện khát vọng lý tưởng của tác giả và nhân dân về một xã hội tốt đẹp. Bùi Kiệm) khi họ cùng uống rượu làm thơ trong Trang 50 Xác định nội dung của đoạn trích. . lòng thương dân sâu sắc. 18. “Lục Vân Tiên” là một tác phẩm được nhiều người yêu thích không chỉ trong thời đại ông mà còn được yêu thích trong mọi thời đại. Nhân vật chính của đoạn trích là ai? Học sinh đọc đoạn trích. Tử Trực. 3. “lẽ ghét thương” là một trong những đoạn trích tiêu biểu cho điều đó. 2. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc và tóm tắt tiểu dẫn. Ở đó chứa những bài học đạo lý về lối sống. Vào bài mới: Lời vào bài: Nguyễn Đình Chiểu được xem là một cảnh thơ tiêu biểu cho văn học cổ điển Việt Nam. Đoạn trích: a/ Vị trí: Trích từ câu 473 đến 504.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích “Lẽ ghét thương” trong tác phẩm “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu: Thái độ yêu ghét phân minh.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của truyện thơ Nôm. thảo luận trả lời các câu hỏi.Biết cách đọc hiểu một đoạn trích truyện thơ Nôm theo đặc trưng thể loại. dài 2082 câu lục bát. Trong số những sáng tác của ông. D. Giáo viên hướng dẫn nhận xét phần trả lời của học sinh và ghi ý chính lên bảng. B. C.Thuộc loại truyện Nôm bác học. sách giáo viên. sáng tác khoảng đầu những năm 50 của thế kỷ XIX khi mà NĐC đã bị mù về dạy học và chữa bệnh cho dân ở Gia Định. thiết kế bài học. . Truyện Lục Vân Tiên: . Tìm hiêu chung 1. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. . b/ Nội dung: Kể lại cuộc đối thoại giữa ông Quán và 4 chàng nho sinh (Vân Tiên. tài liệu tham khảo. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” và phân tích tâm trạng tác giả (người đi trên bãi cát). bút pháp trữ tình. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Nội dung và giá trị tác phẩm: Cốt truyện xoay quanh cuộc xung đột giữa thiện và ác. Tiến trình lên lớp: 1. Nội dung cần đạt I.Tuần 5: Tiết 17.

những nét đặc sắc về nội + Đào Uyên Minh không chịu lôi cuốn quan trên nên lui về ở ẩn. gây loạn lạc → để dân nhọc nhằn.. Tiều. * Câu 1 đến câu 6: Căn nguyên của sự ghét cả lòng thương. ghét sâu sắc. → Đó là cơ sở của lẽ ghét. Ông Quán thương những * Câu 7 đến câu 16: lẽ ghét ai? Vì sao? . đa đoan → để dân lầm than muôn phần.Phần 1 (6 câu đầu): Lời đối đáp giữa ông Quán với Tử Trực và Vân những ai? Vì sao? Tiên. tranh quyền thơ đầu: “Vì chưng hay ghét đoạt lợi không chăm lo chính sự và đời sống nhân dân → tấm lòng cũng là hay thương” thương dân của Nguyễn Đình Chiểu và tình hình xã hội Việt Nam dưới Hãy nhận xét về cơ sở triều Nguyễn. . hành văn. Em có nhận xét như thế + Thương Nhan Uyên học trò giỏi nhất của Khổng Tử. lão bà dệt vải . cách dùng từ của + Thương Gia Cát Lượng tài trí nhưng không gặp thời vận. .Ông Quán nằm trong hệ thống các lực lượng phù trợ cho nhân vật chính trên con đường thực hiện nhân nghĩa (ông Ngư. không có ý nghĩa đối với dân với nước. c/ Bố cục: 4 phần Ông Quán ghét cụ thể . của lẽ ghét thương theo .Phần 3 (14 câu tiếp): Lẽ thương .Đoạn trích chia làm mấy phần? quán của ông trước lúc vào trường thi. về gì? + Ghét đời thúc quý sớm đấu tối đánh → làm rối dân. tác giả trong đoạn trích? + Đồng Trọng Thư học rộng tài cao. Hai câu thơ khổ cuối nói + Ghét đời Ngũ Bá lộn xộn.Phần 2 (10 câu tiếp): Lẽ ghét . cách độ nhưng chết sớm công danh lở dở. Nghệ thuật điệp từ được mảnh liệt. Trụ mê dâm → để dân ra hầm sảy hang.Câu 9 đến câu 16: ghét cụ thể + Ghét Kiệt. hiếu học.Câu 2 đến câu 8: khái quát lẽ ghét rất “ghét việc tầm phào” → ghét việc vu vơ hảo huyền.Phần 4 (2 câu còn lại): 2 câu kết Vì ai mà ông Quán ghét II. Tiểu Đồng. mọi tai ách khổ sở trăm điều. ghét vào tận tâm” sử dụng trong đoạn trích b/ Lẽ thương (câu 17 đến câu 32) như thế nào? * Từ câu 17 đến 30: lẽ thương.). không có điều kiện thi thố tài năng. Đây là nhân vật biểu tượng cho tình cảm yêu Tìm những câu thơ mà ghét phân minh. Ở những triều đại đó chỉ có dân là phải chịu NĐC. Trang 51 . Nội dung lẽ ghét thương của Nguyễn Đình Chiểu: a/ Lẽ ghét (câu 1 đến câu 16). . xuất phát từ quyền lợi của dân mà lên án quan điểm đạo đức của bọn vua chúa bạo ngược. Trong đoạn trích dùng + Thương Khổng Tử “đức thánh nhân” đi khắp nơi tìm các hành đạo những cách đối nào? nhưng không được. đến tột cùng: “Ghét cay.. Đọc – hiểu văn bản: những đời vua này? 1. trong sáng của quần chúng. làm quan nhưng không được Nhận xét khái quát trọng dụng. ông thể hiện lẽ ghét.Tác giả đứng về phía dân. ghét đắng. + Ghét U Lệ. Liên hệ 2 câu cuối với câu → Ghét các vua chúa chỉ lo ăn chơi hoang dâm vô độ. đức nào về giọng văn.

3. Luyện tập: 1. sa hầm . 2. sâu sắc.. không thực hiện được ước nguyện giúp đời → đó là phần nào bóng dáng của tác giả.. Tóm lại: Lẽ ghét thương của NĐC xuất phát từ tình cảm yêu thương nhân dân. + Hàn Dũ vì dâng sớ can ngăn mà bị vua giáng chức lưu đày. + Ba thầy trò Liêm Lạc những nhà triết học nổi tiếng làm quan nhưng không được tin dùng. ghét cũng từ thương mà ra.→ đặc trưng bút pháp trữ tình của NĐC: triết lý đạo đức nhưng không khô khan.Dùng từ tuy mộc mạc nhưng đầy sức mạnh và cảm xúc: ghét cay .Giọng văn buồn giận đắng cay. “thương” (12 lần) → tăng cường độ cảm xúc yêu thương. 2.Câu thơ hay nhất “vì chưng . . ... Tuy nhiên đoạn thơ mang tính triết lý đạo đức nhưng vânx dạt dào cảm xúc. căm ghét đến tột độ. thương ghét > < ghét thương. * 2 câu cuối: Khái quát lại lẽ thương Thương là cội nguồn của cảm xúc. . sâu sắc. + Đối từ: ghét > < thương.Căn nguyên của sự ghét là lòng thương. cứng nhắc mà lại dạt dào cảm xúc (cảm xúc đạo đức) thông qua những lời lẽ có khi mộc mạc đến thô sơ. lại ghét > < lại thương → cảm xúc trong sáng phân minh rõ ràng. tầm phập.. → thương những bậc hiền tài (nho sĩ. Tổng kết (ghi nhớ): III. + Tiểu đối: hay ghét > < hay thương. những người tài đức có điều kiện thực hiện chí nguyện bình sinh. hang. Trang 52 . Ghét thương không mập mờ lẫn lộn chung chung. ngậm ngùi. sách giáo khoa..Nghệ thuật: + Điệp từ: “ghét” (12 lần).dung và nghệ thuật của đoạn trích? GV hướng dẫn HS luyện tập. dân. Hướng dẫn tự học: .. lui về dạy học.Chuẩn bị bài mới.. Luyện tập . trí thức) phải lận đận không có điều kiện thi thố tài năng. phui phơ.đắng. thương” . lằng nhằng . Cũng cố Chỉ có 32 câu mượn lời ông Quán. nhà văn đã thể hiện được một phần tư tưởng chung của truyện Lục Vân Tiên và quan điểm đạo đức của mình về lẽ ghét thương. mong muốn nhân dân được sống hạnh phúc. làm bài tập... 3.Xem lại bài giảng.

trạng và tình cảm của tác + Ý. nhân dân nô lệ. C. thái độ của tác giả. → Thực dân Pháp xâm lược phá tan không gian ấy. đau dân... trong ngòi bút tả thực của .Tuần 5: Tiết 19 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: CHẠY GIẶC. từ ngữ. nơi gặp gỡ giao lưu thể hiện đời sống kinh tế văn hóa của cộng đồng. D.Hai câu đề: “Tan chợ . âm thanh cõi phật của Hương Sơn. trách cứ.. đau lòng của Trang 53 ..Hai câu thực: “bỏ nhà . màu mây” + Hình ảnh sóng đôi.SGK) dân khi giặc Pháp xâm II.. B. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn .Bài “bài ca phong cảnh Hương Sơn”: vẻ đẹp thoát tục đượm không khí màu sắc. “bầu trời cảnh vật bụt”. Tiến trình lên lớp: 1. này” → tiếng kêu cứu → nỗi đau. nhịp điệu đặt trong thể sóng đôi. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Nghệ thuật tả cảnh đặc sắc của tác giả. BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN A. đất nước rơi vào thế nguy nan “một bàn . thiết kế bài học.. Đọc – hiểu văn bản: lược được miêu tả như thế Câu 1: Cảnh đất nước và nhân dân khi thực dân Pháp xâm lược được nào? Phân tích nét đặc sắc miêu tả qua từng câu chữ. . Câu 2: Trong hoàn cảnh đó.. bay” Trong hoàn cảnh đó..Bài “Chạy giặc”: cảnh đất nước và nhân dân khi chạy giặc Pháp đến xâm lược. Phương pháp dạy học: Tổ chức lớp học theo cách kết hợp hình thức trao đổi thảo luận trả lời. Tây” tác giả? + “Tan chợ” tan nát. sa tay” . hỏi để mỉa mai. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. vắng”: câu hỏi tu từ. Tâm trạng. sách giáo viên. tâm trạng và tình cảm của nhà thơ vô Mở đầu “Bài ca phong cùng đau đớn. cảnh Hương Sơn” là câu Câu 3: Nỗi đau của nhà thơ đọng lại đậm nét nhất ở 2 câu kết.. tâm + Hình ảnh giàu tính biểu cảm: lũ trẻ. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Lẽ ghét thương trong đoạn trích “lẽ ghét thương” của Nguyễn Đình Chiểu. tài liệu tham khảo. giả như thế nào? .. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. + Chợ là không gian văn hóa. tan vỡ chợ.“Nỡ để . xót xa trước cảnh nước mất nhà tan. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt * Bài “Chạy giặc” – Nguyễn Đình Chiểu Cảnh đát nước và nhân I.. → nỗi đau mất nước. . Học sinh đọc và tóm tắt + Liệt kê địa danh.. Em hiểu câu này như thế . bầy chim. phần tiểu dẫn.“ Hỏi trong . 3.Hai câu luận: “Bến nghé .

→ đối diện trực tiếp với cảnh Hương Sơn (hấp dẫn). thấp → cao..SGK): II.Chuẩn bị bài mới.nào? Câu này gợi cảm hứng gì cho bài hát nói? Không khí tâm linh thể hiện ở những câu nào? Hãy nhận xét về cảm nhận phong cảnh thiên nhiên của người xưa qua 2 câu thơ “vắng . này .. Hướng dẫn tự học . màu sắc.Xem bài giảng sách giáo khoa. Cũng cố 2.Dùng nhiều từ chỉ trỏ: Kìa. bài tập. giấc mộng” Câu 2: Hai câu thơ miêu tả cảnh đẹp bẳng sự cảm nhận gián tiếp qua tiếng chuông chùa... Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . Đọc – hiểu văn bản: Câu 1: Bài “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” làm theo thể hát nói. Thực hư có cảm giác hòa vào nhau.Câu “bầu trời cảnh bụt” + So sánh ngầm: cảnh đẹp Hương Sơn như cảnh của chốn linh thiêng. cá suối . * Bài “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” I. Luyện tập 3. cõi Phật.. “Vẳng bên tai .. + Gợi cảm hứng chủ đạo cho bài hát nói: cảnh đẹp gợi sắc thái linh thiêng. Trang 54 . nỗi thảng thốt của tâm hồn du khách. mộng” Phân tích nghệ thuật tả cảnh của tác giả? nhà thơ.. . + Câu thơ gợi không khí tâm linh. so sánh tạo màu sắc. Luyện Tập 1.). . III. tạo không khi tâm linh.. Câu 3: Cảnh Hương Sơn được miêu tả từ xa (bao quát) → gần (cận cảnh với âm thanh. .

* Viết bài làm số 2: . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh * Trả bài số 1: .Số bài đạt điểm trên TB: Trang 55 GV đưa ra một số lỗi sai cơ bản trong các bài viết. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc.Hiểu rõ ưu.Rút kinh nghiệm về cách phân tích đề. lập luận tốt. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. C. Kết quả nhược điểm). lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. Có thể đọc 1 1.Rèn luyện cách phân tích nêu cảm nghỉ của bản thân. Vào bài mới: a/ Lời vào bài: b/ Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên ghi đề lên A/ Trả bài làm số 1: bảng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo. I. khuyết điểm của bài làm để củng cố kiến thức và kỹ năng về văn nghị luận. 3. . . Nhược điểm: Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. Phương pháp dạy học: Tổ chức lớp học theo cách kết hợp hình thức trao đổi thảo luận trả lời. bố cục viết chưa cân đối. Đề bài: Viết một bài văn bàn về tính trung thực trong học tập và thi Giáo viên nhận xét bài cử của học sinh ngày nay. Giáo viên ghi lên bảng .Số bài khá (điểm 7 trở lên): 2. dùng từ ngữ không chính xác. D. Kiểm tra bài cũ: 3.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. . Tiến trình lên lớp: 1. lan man. . . Kết quả: . thiết kế bài học. vừa nêu lên những suy nghĩ riêng. . B.Tuần 5: Tiết 20 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1. bước đầu có tính sáng tạo. sau đó cho học sinh cùng trao đổi thảo luận và sữa chữa.VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2 A. sách giáo viên. Ưu điểm: đến 2 bài kết quả tốt. lập dàn ý bài văn nghị luận. làm của học sinh (ưu điểm.Viết được bài văn nghị luận văn học vừa thể hiện hiểu biết về tác phẩm.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu.Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải.

Trang 56 . Hướng dẫn tự học . . chưa xác định được trọng tâm của đề.Học sinh làm bài ở nhà và nộp đúng quy định . . C.Xác định nội dung của đề sai. . B/ Bài viết số 2: Đề bài: Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam xưa qua các bài “Bánh trôi nước”.Các lỗi diễn đạt và dùng từ.Chuẩn bị bài mới: Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc.Số bài điểm dưới TB: II. Sữa lỗi .Bố cục chưa cân đối không rõ ràng. “Tự tình” của Hồ Xuân Hương và “Thương vợ” của Trần Tế Xương.học sinh chép đề làm bài ở nhà.

nêu vấn đề thảo luận. Chạy giặc – Nguyễn Đình Chiểu 1. Kiểm tra bài cũ: Kết hợp kiểm tra khi dạy bài mới. thể loại. Tiến trình lên lớp: 1.Tấm lòng yêu nước thương dân và tâm trạng căm phẫn của tác giả. 3. ) Câu thơ đầu phản ánh tâm trạng của tác . phát vấn..SGK) a..2 câu luận: cuộc sống thanh bình trù phú bị tàn Trang 57 . .Tương truyền bài thơ được tác giả viết sau khi quân Pháp tấn công thành Gia Định (17/2/1859) b. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.. tiếng súng Tây . Xuất xứ: . Bố cục: 4 phần khổ của nhân dân? Nét đặc sắc nghệ thuật? Đề. Dùng . luận..) phút sa tay . giáo án. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . Nội dung cần đạt I... cảnh tan TD Pháp xâm lược đất nước (.. D. * Bài ca phong cảnh Hương Sơn: cảm nhận được tình yêu quê hương đất nước sâu sắc qua sự cảm nhận tinh tế của tác giả. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh * Chạy giặc: ... Nội dung cơ bản: Tác giả nhắc đến các địa danh để làm gì? .. Thể loại: Hai câu thơ đầu thông báo điều gì? Thơ Nôm – Thất ngôn bát cú Đường luật Hình ảnh nào nói lên sự chạy giặc khốn c. dáo dác bay. đảo ngữ. từ láy... B.Tuần 5: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA HAI TÁC PHẨM: CHẠY GIẶC VÀ BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN A. bố cục bài thơ..2 câu đề: Tình thế hiểm nghèo của đất nước khi (Nhấn mạnh sự tàn ác của kẻ thù.. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. hoang của đất nước . Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: đàm thoại.HS thấy được hoàn cảnh khổ nhục của nhân dân ta trong những ngày đầu quân Pháp tấn công thành Gia Định. C. Tâm trạng oán hận với triều đình.... Câu kết thể hiện điều gì? Tại sao tác giả + . thực. sách giáo viên. nhắc lại xuất xứ.. kết 2.. lơ xơ chạy. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.2 câu thực: Cảnh khốn khổ của người dân ta: giả như thế nào? + . lại dùng câu nghi vấn ở 2 câu thơ này? → Nghệ thuật: đối.

. Tâm trạng của tác giả trước cảnh đẹp . Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . nghệ thuật + Từ cảnh thật: của 2 bài thơ? “Bầu trời cảnh vật” không gian thần tiên rộng lớn thoát tục. nhuốm màu mây. GV gọi HS kết luận nội dung.câu nghi vấn nhưng với nghĩa khẳng định. “Kìa non non ... Hương Sơn? (yêu nghệ thuật. xót xa. Cảnh đẹp Hương Sơn. người xưa. + . cúng trái.4 câu cuối suy niệm của tác giả..Tương truyền bài thơ được Chu Mạnh Trinh khi những chi tiết nào? tham gia trùng tu thắng cảnh Hương Sơn. . . → Tâm trạng tác giả đau đớn bàng hoàng. Thỏ thẻ . chày kình.. Xuất xứ Vẻ đẹp thực của Hương Sơn hiện lên qua . sự đánh giá của người xưa) II. nạn.. cá nghe kinh.4 câu đầu giới thiệu về Hương Sơn. Bài ca phong cảnh Hương Sơn (Chu Mạnh Những chi tiết nào nói lên cảnh đẹp thần Trinh) tiên thoát tục của Hương Sơn? (Tiếng chày 1. mây mây” → Cảnh thiên nhiên vô tận mang nét riêng của Hương Sơn + Từ góc độ người xưa “Đệ nhất động . quê hương. → không gian.10 câu giữa không khí thần tiên 4 câu và cảnh vật thần tiên của Hương Sơn 6 câu.. . Tác giả giới thiệu cảnh đẹp của Hương + Tiếng kêu đau thương của những người dân mắc Sơn từ những góc độ nào? (Sự ao ước. → Nghệ thuật đối – đảo ngữ.. đau đớn.. phá. Bố cục: Gồm 3 phần. bố cục bài thơ.. b. + . c. phản ánh tình thế lịch sử đương thời. xót xa. GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.2 câu kết: + Nỗi nghi ngờ. căm hận.. con người nhuốm màu Trang 58 ..SGK): kình: chim cúng trái) a.. cảnh vật. thể loại.. oán hận với triều đình. .Không khí thần tiên thoát tục – cái thần của Hương Sơn... khách tang hải. Nội dung cơ bản: đất nước) a. 2. Thể loại: viết theo thể loại hát nói – dôi 2 khổ giữa. giấc mộng. nhắc lại xuất xứ.” b. . Giới thiệu về Hương Sơn từ nhiều góc độ: + Từ sự ao ước bấy lâu nay của tác giả. của Tiền tan bọt nước. . cảnh thực.

dặn dò .“Giang sơn ..” → Vẻ đẹp lung linh.. Cũng cố . nội dung. chủ quyền đất nước.càng” III.“Đá ngũ sắc – long lanh. → Vẻ đẹp vừa thiên tạo. động. thấp – cao. vừa nhân tạo.“Càng trông – càng yêu”: yêu quý tự hào về non sông gấm vóc tươi đẹp. Này: suối. huyền ảo. chùa. . + Nghệ thuật: tăng cấp “càng . Suy niệm của tác giả . . nghệ thuật 2 bài thơ.HS nắm xuất xứ.Vẻ đẹp phong cảnh Hương Sơn. gập ghềnh mấy lối. + Nghệ thuật liệt kê . c... bố cục thể loại và giá trị. hang. đời ai đây” → chủ nhân. Trang 59 . cửa hang – thăm thẳm.Thiền. nhiều đường nét (xa – gần. cao – thấp) → Cảnh vừa thiêng liêng vừa gần gũi cõi trần.

kết hợp chất hiện thực và trữ tình. Học sinh ghi nhớ sách Ông xuất thân trong mộ gia đình nhà nho. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. 2 học A/ PHẦN MỘT: TÁC GIẢ sinh đọc mục I trong sách I/ Cuộc đời: giáo khoa.Khi thực dân Pháp vào Gia Định. . người Thừa Thiên Huế. 23 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC Nguyễn Đình Chiểu A. . ông đã cùng các lãnh tụ bàn mưu Những nội dung lớn kế đánh giặc. . tạm giữ tấm lòng chung Trang 60 . thường gọi là Đồ Chiểu tóm tắt mục I.Nắm được những kiến thức cơ bản về nhân thế. sách giáo viên. Vào bài mới: Lời vào bài: có ý kiến cho rằng “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” tái dựng được bưc tượng đài bi tráng về cho những người nông dân khởi nghĩa trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. B. thiết kế bài học. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Bài thơ “Chạy giặc” (Nguyễn Đình Chiểu) cho anh (chị) thấy được tâm trạng gì của nhà thơ? Đọc diễn cảm bài thơ? 3. tài liệu tham khảo. Hối Trai.Nguyễn Đình Chiểu (1822 . sự nghiệp và giá trị nội dung và nghệ thuật của thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. 22. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Bài học hôm nay sẽ giúp cho ta đánh giá được ý kiến này cũng như thấy được tấm lòng yêu nước. thương dân của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên gọi 1. huyện Bình Dương. . D.Quê quán: sinh tại quê mẹ ở làng Tân Thới. cách khắc họa hình tượng. 1846 ông ra Huế học tiếp tục thi tú tài tại quê cha thì nghe tin mẹ mất.Tuần 6: Tiết 21. cha là Nguyễn Đình Huy giáo khoa. vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người nông dân nghĩa sĩ. .Biết cách đọc – hiểu một bài văn tế theo đặc trưng thể loại.1888). → Cuộc đời nhiều bất hạnh. Nam kỳ mất ông trở về Bến Tre.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài văn tế: tinh thần yêu nước thiết tha. mở trường dạy học bốc thuốc cho nhân dân. Tiến trình lên lớp: 1. Ông trở về Gia Định.Năm 1843 đỗ tú tài. ông bị đau mắt rồi mù.Nhận biết một số đặc điểm cơ bản của bài văn tế. . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . tự là Mạnh Trạch. hiệu Trọng Giáo viên gọi 1 học sinh Phủ. C. thảo luận trả lời các câu hỏi. Về chịu tang mẹ. .

+ Có nhiều nhân vật là những con người lý tưởng sống nhân hậu. tư tưởng nhân nghĩa. nhiệt thành. cao cả dám đấu tranh với tóm tắt những nội dung những thế lực bạo tàn. . II/ Sự nghiệp thơ văn: * Các tác phẩm chính: Kể tên một số nhân vật .Đề cao lý tưởng đạo đức. tâm hồn thái độ của yêu cầu của tuần phủ Gia Định.Nôi dung cơ bản của bài tế. Trang 61 ..Sử dụng trong tang lễ. . + Bày tỏ nỗi thương đau của người sống trong giờ phút vĩnh biệt. Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc. này có thái độ như thế . 1/ Hoàn cảnh sáng tác: Lai lịch và hoàn cảnh Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là bài văn Nguyễn Đình Chiểu viết theo sống. Ngư Tiều y thuật vấn đáp.trong thơ văn NĐC. gồm 2 nội dung: nào? + Kể lại cuộc đời. suy ngẫm.. B/ PHẦN II: TÁC PHẨM I/ Tìm hiểu chung.Hà Mậu. Học sinh đọc bài văn tế + Truyền dạy những bài học đạo lý làm người chân chính mang tinh và phát biểu nội dung chủ thần nhân nghĩa của đạo nho nhưng đạm đà tinh nhân dân và truyền thể đề bài văn.Thể hiện lòng yêu nước thương dân. giữ gìn nhân cách ngay thẳng. 2/ Thể loại: Văn tế Khi giặc đến xâm lược . lòng yêu thể chia như thế nào? thương con người của nhà thơ bao giờ cũng nồng dạm hơi thở cuộc sống. . + Nhiệt liệt biểu dương những anh hùng nghĩa sĩ đã chiến đấu hi sinh vì Tổ quốc. khích lệ lòng căm thù giặc và ý chí cứu nước của nhân dân ta. + Dựng lên bức tượng đài bất tử về người nông dân nghĩa sĩ.Bút pháp trữ tình xuất phát từ nơi tâm trong sáng.Sau khi Pháp đen Nam Kỳ ông viết Chạy Tây. Bố cục bài văn tế này có . + Tố cáo tội ác của giặc xâm lăng. thống dân tộc. phẩm hạnh của người đã khuất.Trong giai đoạn đầu. trước khi Pháp đến Nam kỳ: Truyện Lục Vân tích cực trong “Truyện Lục Tiên và Dương Tử . nhằm bày tỏ tiếc thương đối với người đã thì những người nông dân mất. * Nội dung thơ văn: . sinh trong trận tập kích đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 16/2/1861.Vẽ đẹp trong thơ ông không phat lộ rực rỡ bề ngoài mà tiềm ẩn ở tầng sâu cảm xúc. nghĩa quân hi sinh khoảng 20 người. Vân Tiên”. Đỗ Quang để tế những nghĩa sĩ đã hi người nông dân nghĩa sĩ.. * Nghệ thuật thơ văn: . công đức.Thơ văn Nguyễn Đình Chiểu mang đậm tính chất Nam bộ. trong phần này. HS đọc phần tiểu dẫn và thủy chung. thủy với dân với nước. + Ghi lại chân thực một thời “khổ nhục nhưng vĩ đại” của đất nước.

Cuộc sống “cui cút làm ăn. tủy cực đến khi trở thành người nghĩa sĩ đánh giặc và lập chiến công. Ăn gan: xem ống khói .Không biết gì về chiến trận “chưa quen cung ngựa. đâu tới trường nhung.Nhận thức trách nhiệm đối với sự nghệp cứu nước (câu 8) Một mối xa thư đồ sộ .Thích thực: (câu 3 . mở đầu bằng những từ “thương ôi”.Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong trận đánh Tây được miêu tả như thế nào? Em hãy cho biết trang bị phương tiện.. .Bố cục: 4 đoạn: + Đoạn 1 (lung khởi): Luận chung về lẽ sống chết. .Ai vãn (câu 16 . việc cày. niềm cảm phục và tự hào) Trước sự hi sinh của các nghĩa sĩ tấm lòng của nhà văn đối với sự hi sinh của họ.28): Bày tỏ lòng tiếc thương .Kết (2 câu cuối): Ca ngợi linh hồn bất tử của các nghĩa sĩ.. “ra tay bộ hổ” → sự tự nguyện và quyết tâm cao độ. b/ Khi giặc Pháp xâm lược (câu 6 – 9 ): . tập khiên. Ghét thói một như nhà nông ghét cỏ.Lòng căm thù giặc (câu 6. . + Đoạn 3 (ai văn): Niềm thương tiếc đối với người đã chết. . .”. việc bừa. . sự cảm phục và nd đối với người nghĩa sĩ. “chẳng thèm”.2): Hoàn cảnh và ý nghĩa của cái chết bất tử của người nông dân – nghĩa sĩ. cắn cổ.Giọng điệu: Lâm li.Nghệ thuật: + Sử dụng từ ngữ sắc thái biểu cảm mạnh: “nào đợi”.Hành động tự nguyện: “mến nghĩa làm quân chiêu mộ” với một ý chí quyết tâm tiêu diệt giặc. + Đoạn 4 (kết): Bày tỏ lòng thương tiếc và lời cầu nguyện của người đứng tế. Hai vầng nhật nguyệt chói lòa .. . phẩm hạnh. + Bữa thấy bòng bong . + Từ ngữ dân dã “trông tin quan .. .. cuộc đời của người đã khuất. việc cấy . “ra sức đoạn kình”. từ cuộc sông lao động vất vả. mắt chưa từng ngó” → Những người nông dân hiền lành chăm chỉ làm ăn... thống thiết → xót thương. + Tiếng phong hạc .. 3/ Bố cục: 4 phần. + Đoạn 2 (Thích thực): Kể về công đức.. II/ Đọc – hiểu văn bản: 1/ Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ Cần Giuộc: a/ Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ trong cuộc sống bình thường: (khi giặc chưa xâm lược) (câu 3 .15): Tái hiện chân thực hình ảnh người nông dân – nghĩa sĩ...Hàng ngày chỉ biết “việc cuốc. “hỡi ôi”. . với đất nước đau thương như thế nào? Qua sự hi sinh của người nông dân nghĩa sĩ nhà văn bày tỏ quan niệm sống chết như thế nào? . . 7).... ghét cỏ” Trang 62 . đầy khí thế. mác.. vũ khí của người nghĩa sĩ khi ra trận như thế nào? Em có nhận xét gì về sức chiến đấu và tinh thần của họ? Kết quả họ thu được là gì? Tiếng khóc của NĐC xuất phát từ những cảm xúc nào? (sự xót thương.5) . tập súng.Lung khởi: (câu 1 .. lo toan nghèo khó” .

“ó”. “hè”. bình thường mà vĩ đại. .Sẵn sàng tự nguyện xã thân vì nghĩa lớn.. liều mình như chẳng có * Nghệ thuật . lưỡi dao phay) >< chiến thắng lớn (đốt xong nhà. Đây là hình tượng người nông dân vào loại đẹo nhất trong lịch sử Việt Nam từ trước tới nay. tư thế hiên ngang. vừa tri ân đi đôi với sự căm giận kẻ thù. xô.Xây dựng nhân vật với hình ảnh tả thực: ngoại hình. Tóm lại: Bằng lối dùng từ ngữ diễn tả hoạt động nhanh. vừa an ủi. tiếng khóc của tác giả. đạn nhỏ . tàu đồng) Vũ khí thô sơ (rơm con cúi. dồn dập và với các chi tiết chân thực.. . c/ Hình ảnh người nông dân – nghĩa sĩ trong “trận nghĩa đánh Tây” (câu 10 .Chiến đấu với một khí thế quyết liệt. giản dị mà anh hùng bởi tấm lòng mến nghĩa. đạp. khẩn trương làm cho giặc Pháp khiếp sợ. hi sinh. chém rớt đầu)..Sd các động từ sắc mạnh.. đạn to. ..) với giọng văn hăm hở.. thiếu thốn. tàu sắt.Bút pháp tả thực → ánh lên một vẽ đẹp mộc mạc. ngọn tầm vông) >< địch (đạn nhỏ. Tất cả là tiếng khóc.trống dục. kết) Lời văn vừa xót thương.Sd dụng từ ngữ mang sắc thái Nam bộ: “nhà dạy đạo”.Vũ khí chiến đấu: manh áo vải. của nhân dân “người già . chém . không quản ngại bất kỳ gian khổ.. thể loại) GV hướng dẫn HS luyện tập → Thái độ căm thù giặc của người nông dân – nghĩa sĩ. .Pháp đối: + Đối từ: trống kỳ .. lụi nhỏ”. 2/ Nỗi đau trước sự hi sinh của các nghĩa sĩ. .Nội dung của phần kết là gì? Vẫn tiếp tục nỗi đau và tiếng khóc nhưng ở đây còn có tiếng khóc cho đối tượng nào nữa? Em có nhận xét gì về giá trị bài văn tế? (trữ tình. hành động. ngọn tầm vông. chém. → T/d: tạo nhịp điệu nhanh. sôi sục.. 15): . “như chẳng có”. sinh động. xuất thân. khó khăn khi ra trận.. rơm con cúi. * Tinh thần chiến đấu (câu 13. đốt.. lưỡi dao phay → sự thiếu thốn. Nguyễn Đình Chiểu đã dựng lên tượng đài người nông dân nghĩa sĩ lam lũ mà cao đẹp. hiện thực.. rất tự tin và đầy chiến thắng → rất oai phong nhưng cũng rất gần gũi. mạnh... (Ai vãn.. dứt khoát (đâm. Khóc cho những người nghĩa sĩ đã hi sinh Trang 63 . 14. dứt khoát: đánh. . coi thường khó khăn. + Đối ý: Ta (mang áo vải. + Chém rớt đầu quan hai họ + Đốt xong nhà dạy đạo + Nào sợ .15): * Điều kiện chiến đấu: . mạnh dứt khoát..

. .Tiếp tục ca ngợi công đức từ đó nêu lên ý chí diệt thù (câu 26. .SGK) III/ Luyện tập 1/ Cũng cố . cho những người mẹ mất con. .Chuẩn bị bài mới: Thực hành về thành ngữ. 29) 3/ Tổng kết (Ghi nhớ . gợi nỗi niềm lớn cho nhà văn. “tấc đất ngọn rau ơn chúa” và cho cả “nước nhà ta” đau thương.. – tiếng khóc bi tráng của tác giả (câu 16 . 25) → Với cách tạo hình. điển cố. treo mộ”. cho nhân dân và cho cả bài văn.Tiếp tục với nỗi đau là tiếng khóc. những người vợ mất chồng “Chùa Tông Thạnh . làm bài tập.Bài văn tế có giá trị hiện thực lớn: dựng lên tượng đài về người nông dân nghĩa sĩ tương xứng với phẩm chất vốn có của họ.. có tính chất sử thi.. tạo cảnh. khóc cho nghĩa sĩ. 24) . 2/ Luyện tập 3/ Hướng dẫn tự học .Bày tỏ quan niệm sống chết “Thà chết vinh còn hơn sống nhục” rất tiến bộ và cao đẹp “Sống làm chi . trước ngõ” (câu 24. rất khổ” (câu 23. “chợ Trường Bình”. Trang 64 .Xem bài giảng sách giáo khoa. khóc cho cả quê hương đất nước đau thương bị ngoại xâm.“những long .. khóc cho cả “sông Cần Giuộc”. khóc cho quê hương đất nước..23) .Bài văn tế có giá trị trữ tình lớn: tiếng khóc cho những con người cao đẹp của dân tộc. . 28.Bài văn tế này cùng với một số bài văn tế khác của Nguyễn Đình Chiểu đã đưa văn tế của ông tới vị trí đứng đầu trong kho tàng văn tế Việt Nam. → Đây là tiềng khóc lớn có tầm vóc thời đại. dùng từ láy có sức biểu cảm tối đa.

Điển trình bày → giáo viên chốt cố thường có hình thức ngắn gọn nhưng nội dung ý nghĩa lại rất hàm lại. phân biệt từ II. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. → câu.. thiết kế bài học. tài liệu tham khảo. Bài học hôm nay nhằm mục đích rèn luyện kĩ năng sử dụng thành ngữ. Tìm thành ngữ trong cố phải có vốn sống. điển cố nhắc lại khái niệm về . điển cố trong đời sống cũng như trong văn học.Cảm nhận được giá trị của thành ngữ và điển cố. súc. . phong phú sâu rộng. Người lĩnh hội điển 1.Nâng cao hiểu biết về thành ngữ và điển cố. C. Thực hành ngữ thông thường và cấu 1/ Bài 1: Tìm thành ngữ trong đoạn thơ và phân tích giá trị các thành tạo và đặc điểm ý nghĩa: ngữ. Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên gọi học sinh I. + Có tính hình tượng (đó là cách nói có hình ảnh) + Có tính khái quát về nghĩa (chứ khyông phải cộng nghĩa của các tiếng trong thành ngữ lại với nhau) + Có tính biểu cảm + Tính cân đối. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Trang 65 . nhất là trong các văn bản văn chương nghệ thuật. Chia nhóm thảo luận rồi . Khái niệm thành ngữ. Thành ngữ có giá trị: Giáo viên chốt lại cũng cố. Đó là khi chúng ta đã vận dụng thành ngữ. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lời nói hằng ngày cũng như trong các tác phẩm văn chương.. “Lặn lội . vốn tri thức văn hóa. quãng vắng” . 2.Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những trường hợp cần thiết. Tiến trình lên lớp: 1. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh người nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . D. 3. ĐIỂN CỐ A. B. đoạn thơ sau. chúng ta thường sử dụng những tập hợp từ đã trở nên cố định để diễn đạt một ý nào đó.Một duyên hai nợ: Thành ngữ dân gian có nghĩa nói đến sự may rủi.Thành ngữ: là một cụm từ cố định được dùng tương ứng với một thành ngữ và điển cố.Tuần 6: Tiết 24 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ. về tác dụng biểu đạt của chúng. Phân tích giá trị nghệ Thành ngữ đi vào bài thơ Thương vợ của Tú Xương lại có ý lấy chồng thuật của các thành ngữ in duyên chỉ một (ít) mà nợ đến hai (nhiều vất vả). thảo luận trả lời các câu hỏi. điển cố. Văn học trung đại thường dùng nhiều điển cố.Điển cố: Không có tính chất cố định về cấu tạo như thành ngữ.

Dùng điển cố này Nguyễn Du cho ta thấy Kim Trọng đã tương tư ma cũ bắt nạt ma mới. . 3. ngơ tiếng đàn” 3/ Bài 3: Các em đọc lại chú thích bài Khóc Dương Khuê của 4. Một người đi làm quan xa viết ngựa xem hoa mà đi chiến thư về thăm vợ có câu: “Cây liễu chương đài xưa xanh xanh. những điển cố in đậm ở . biểu hiện thái độ chán ghét (biểu cảm). tính biểu cảm và tính hàm súc).Năm nắng mười mưa: Chỉ sự vất vả cực nhọc. trong những câu sau bằng 4/ Bài 4: Dựa vào chú thích trong các văn bản trích đã đọc về Truyện các từ ngữ thông thường. phục. “Cá chậu. dục. sự khác biẹt và hiệu quả . (Tính hình “Khóc Dương Khuê” và tượng. tính cảm xúc). tinh hàm súc) – thái độ của tác giả là căm ghét. phúc.Liễu chương đài: Lấy từ chuyện xưa.Thành ngữ “Đội trời đạp đất” chỉ hành động và lối sống tự do. Dựa vào chú thích Nguyễn Khuyến để tìm hiểu ý nghĩa các điển cố. hoa mĩ. Khi bạn về thì súc. Đọc lại chú thích về chỉ trích (tính biểu cảm). tuy rằng bề ngoài có vẻ hào nhoáng. Thay thế thành ngữ còn ai hiểu được lòng mình. chim lồng”. giữa “Mắt xanh” mình và Dương Khuê cũng thắm thiết và tri kỷ như thế.Chín chữ: Kinh Thi nói công lao cha mẹ đối với con cái nằm trong đến. Nhận xét câu thơ trích trong bài tập. Cậu Thúy Kiều thì một ngày không gặp có cảm giác lâu như ba năm. mình phải tìm cách chín chữ: cúc. . hàm súc). hàm súc). với mình mà chưa báo đáp được.Cả hai điển cố này. đảm đang của bà Tú. cho biết thế nào là điển cố.Thành ngữ “Đầu trâu mặt ngựa”: Thể hiện tính chất hung hăng. thâm thúy của điển cố lại treo giường lên. trong những câu thơ sau: . Bá Nha đã đập đàn và không chơi đàn nữa. súc. “Đội trời đạp đất”. Kiều hãy phân tích tính hàm súc thâm thúy của điển cố trong những tương về nghĩa. “Chương Đài” . Thể hiện sự ca ngợi ngưỡng mộ của Nguyễn Du đối Đàn kia gãy cũng ngẩn với khí phách của Từ Hải (biểu cảm). mất tự do. 2/ Bài 2: Phân tích các giá trị thành ngữ: (Tính hình tượng. cố. Vì vậy sau “Chín chữ” khi bạn chết. “Đầu trâu mặt ngựa”. nay có Trang 66 .” Thúy Kiều nhớ “chín chữ” đó là nhơ công lao to lớn của cha mẹ đối “Họ không đi tham quan. . trong các văn bản đã đọc. chim lồng” thể hiện cảnh sống tù túng. “Giường kia treo cũng ngang tàng không chịu khuất phục bất cứ uy quyền nào (Tính hình hững hờ.đậm (về tính hình tượng. tượng. . “eo sèo mặt nước” có dáng dấp thành ngữ góp phần làm nổi bật sự tần tảo.Các cụm từ “Lặn lội thân cò”. giúp đỡ chứ. chịu đựng dãi dầu nắng mưa. chật hai câu thơ sau trong bài hẹp.Giường kia: nhắc đến câu chuyện Trần Phồn đời Hậu Hán dành hãy phân tích tính hàm riêng cho bạn là Tử Trĩ một cái dường khi bạn đến chơi. thú vật. vô tổ chức của bọn sai nha đến nhà Kiều khi gia đình nàng bị vu oan (tính hình tượng. . trường. kiến như tam thu hề” (Một ngày không thấy mặt nhau lâu như ba mùa “Này các cậu đừng có mà thu). Nguyễn Khuyến dung để nói tình bạn. phủ. “Ba thu” Chỉ có Chung Tử Kỳ mới hiểu được tiếng đàn của Bá Nha. không đi thực tế kiểu cưởi . ấy mới chân ướt chân ráo .Thành ngữ “Cá chậu.Ba thu: Nguyễn Du lấy ý từ câu thơ trong Kinh thi “Nhất nhật bất của mỗi cách diễn đạt. tính biểu cảm. Mất bạn chẳng 5.Đàn kia: Nhắc đến chuyện tình bạn giữa Bá Nha và Chung Tử Kỳ.

Dĩ hòa vi quý.Mẹ tròn con vuông. .Khái niệm thành ngữ.đấu thực sự. . hay là tay khác đã vin bẻ mất rồi”. làm nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường . Nhận xét: Nếu thay các từ ngữ tương đương vào các thành ngữ thì vẫn biểu hiện được phần nghĩa cơ bản nhưng mất đi tính hình tượng. đỡ chứ. còn phải tìm cách giúp đỡ chứ. mình người mới.Họ không đi tham quan. Cậu ấy mới đến. không hàm súc. 6/ Bài 6 và bài 7: Yêu cầu các em đặt câu hỏi với một số thành ngữ và điển đã cho. . 5/ Bài 5: Thay thế các thành ngữ trong các câu sau bằng các thành ngữ thông thường.Họ không đi tham quan.. phải xem đặt thành ngữ vào câu nào cho phù hợp nội dung. 2/ Hướng dẫn tự học .Làm bài tập thực hành (còn lại) . . mất sác thái biểu cảm và phải diễn đạt dài dòng. Đưa điển tích này váo đoạn thơ Nguyễn Du cho ta thấy Kiều đang hình dung ngày Kim Trọng trở lại thì Kiều đã thuộc về người khác mất rồi.Chuẩn bị bài mới: Chiếu cầu hiền..Nấu sử sôi kinh.. đi làm nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường . xem hoa mà đi chiến đấu thực không đi thực tế một cách qua sự. Cách nói có dùng thành ngữ Cách nói thông thường a/ . không đi thực tế kiểu cưởi ngựa b/ . Trang 67 . đi làm nhiệm vụ của những loa mà đi chiến đấu thực sự..Lòng lang dạ thú. mình phải tìm cách giúp b/ . tương đương về nghĩa – Nhận xét về sự khác biệt và hiệu quả của hai cách diễn đạt. lạ lẫm. sắc thái biểu cảm của thành ngữ.. điển cố. đi chiến sĩ bình thường . Đặt câu hỏi với các thành ngữ: .Muốn đặt câu với một thành ngữ nào các em cần phải tìm hiểu ý nghĩa. Cậu ấy cho mình là người cũ mà bắt nạt mới chân ướt chân ráo đến. ..Này các cậu đừng có mà a/ . còn hay không.Này các cậu đừng có mà ma cũ bắt nạt ma mới.Trứng khôn hơn vịt.” 6. III/ Luyện tập 1/ Củng cố .

“ôm rơm rặm bụng”. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Tổ chức cho HS thảo I. Luyện tập luận nhóm. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. điển cố. thiết kế bài học.Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những trường hợp cần thiết.Ý nghĩa: nói về những người có bản chất hay ngờ vực hay nghi kỵ điển hình như một tính cách. . c. 3.Thành ngữ “công giã tràng” còn có biến thể “giã tràng xe cát”. Bài tập 1: Phân tích giá trị các thành ngữ (tính hình tượng. a. C. tính biểu cảm và tính hàm xúc). Thật công giả tràng” (Chu Văn – “Bảo biển”) . ai ngờ có chẳng chịu học. D. “công như công dã tràng”. 1. B.Củng cố. Bài tập 2: Đặt câu với mỗi thành ngữ sau: “xôi hỏng bỏng không”. . nhất là trong các văn bản vưn chương nghệ thuật. “Tôi cho nó đi học.Ý nghĩa: chỉ cái duyên. thảo luận trả lời các câu hỏi. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Nêu định nghĩa về thành ngữ. nâng cao hiểu biết kiến thức về thành ngữ và điển cố. . tài liệu tham khảo. cái số tiền định và nghĩa vợ chồng của trai gái. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Không hiểu con gái mà cứ đa nghi như Tào Tháo” . 2. “Đừng nghĩ bậy. một ngày một hư đốn. oan nó.Cảm nhận được giá trị của thành ngữ và điển cố. Tiến trình lên lớp: 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. “lo bò trắng răng”.Tuần 6: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ THÀNH NGỮ. về tác dụng biểu đạt của chúng. ĐIỂN CỐ A. Đã buồn cả ruột mà dơ cả đời” (Nguyễn Du) . “múa rìu qua mắt thợ”. “nóng Trang 68 . Cho ví dụ minh họa. mong nó kiếm ít chữ cho nó ăn ở ra người. “Nói chi kết tóc xe tơ. b. → thái độ thất vọng.Ý nghĩa: chỉ những việc làm không đạt kết qủa gì mà chỉ tổn phí thời gian và công sức.

. Hướng dẫn tự học: Trang 69 .Đã nói rồi.Tính anh ta lúc nào cũng nóng như lửa vậy. . “rõ như ban ngày”. . .Không phải việc của mình mà cứ đi lo quá mức.như lửa”.Mất bao nhiêu công sức đổ vào đó mà cuối cùng xôi hỏng bỏng không. chỉ tổ ôm rơm rặm bụng thôi. . .Đã không biết thì đừng có mà múa rìu qua mắt thợ. chỉ toàn lo bò trắng răng. II. đừng việc gì cũng vơ vào mình cho khổ.Mọi việc đã rõ như ban ngày rồi mà cứ còn cãi.

hiệu Hi Doãn. B. 26 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHIẾU CẦU HIỀN (Cầu hiền chiếu) Ngô Thì Nhậm A. C. là viên tướng giỏi của chúa Trịnh.. Trang 70 . đóng góp nhiều cho triều đích sáng tác? đại Tây Sơn. 1. văn bia. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. những nho sĩ mang nặng tư tưởng nho giáo vì vậy mà “mời” chứ không phải là “lệnh”. Tác giả: Vài nét chính về tác giả . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: HÌnh ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. Trong thể loại văn chiếu này.Đối tượng là bậc hiền tài. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . .Đỗ tiến sĩ năm 1775.1803). Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Tuần 7: Tiết 25. cáo. Tác phẩm a. Hoàn cảnh sáng tác và mục đích sáng tác chiếu cầu hiền: Giáo viên giảng giải thể . 3. D. tài liệu tham khảo. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của nghị luận trung đại qua thể loại “chiếu”. Trong những thể loại mang tính đặc trưng của văn hóa trung đại còn có một thể loại khá đặc biệt đó là chiếu.Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm hoặc một đoạn trích nghị luận trung đại theo đặc trưng thể loại. thơ Nôm Đường luật.Hiểu được một số nét đặc sắc về nội dung tư tưởng và nghệ thuật lập luận về tác phẩm. Hoạt động của GV và HS Nội dung Học sinh đọc và tóm tắt I/ TÌM HIỂU CHUNG: tiểu dẫn. khi nhà Lê Nêu hoàn cảnh và mục Trịnh sụp đỗ đi theo phong trào Tây Sơn. văn tế. quê làng Tả Thanh Ngô Thì Nhậm Oai. giáo án. . Vào bài mới: Lời vào bài: Nói đến nền văn hóa trung đại nước ta là nói đến một giai đoạn văn hóa phong phú đa dạng về thể loại: hịch..Chiếu cầu hiền được viết khoảng 1788 – 1789 Ngô Thì Nhậm thay loại chiếu là gì? Đặc điểm lời Quang Trung thuyết phục sĩ phu Bắc Hà ra cộng tác với triều đại cấu tạo ra sao? Tây Sơn. chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm được xem là tác phẩm không những có giá trị lớn về nội dung tư tưởng mà còn có giá trị về nghệ thuật. sách giáo viên. 2.Ngô Thì Nhậm (1746 . trấn Sơn Nam (Thanh Trì – Hà Nội) . thảo luận trả lời các câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1.

Sử dụng hình ảnh so sánh: của các sĩ phu Bắc Hà? + Người hiền như sao sáng trên trời Đoạn “nay trẫm . diễn giải các cách ứng xử .. sĩ phu Bắc Hà có cách ứng xử như hiền của vua Quang Trung sau: thể hiện trong “Chiếu cầu + Bỏ đi ở ẩn. văn biền ngẫu. hoặc sợ hãi im lặng Những nét trong nghệ như bù nhìn. sớ. chương..Mượn quy luật vận động của tinh tú là chầu về Bắc thần → tác giả dụng nghệ thuật gì? Tác chỉ ra xuất xứ của người hiền tài là: dụng gì? + Phải do thiên tử sử dụng. + Không làm như vậy là trái với đạo trời. bỏ phí tài năng... lối cầu hiền của vua Quang .) + Nhà vua truyền xuống cho bề tôi (Chiếu. có tờ văn chương) .Chiếu thuộc loại văn nghị luận chính trị... khải . mai danh ẩn tích. nào? . cầu hiền”? 2. nội dung chính thời xưa. cách ứng xử như thế nào? II/ Đọc – hiểu văn bản: Em có nhận xét gì cách 1. sinh nho gia. Mối quan hệ giữa người tấu.. . mệnh. văn vần.Phần 1: mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử (từ đầu . Luận ngữ một trong c. Hãy nêu đường lối cầu .Dùng lời và hình ảnh lấy từ sách (luận ngữ) của Khổng Tử đặt vấn Trung thể hiện trong “Chiếu đề nhằm tăng sức thuyết phục. lệnh. nội dung của bài + Một số người đi tự tử (ra bể vào sông) → nói tóm lại không đem chiếu là gì? tài năng của mình ra cống hiến cho đất nước khác nào kẻ chết đuối trên cạn mà không biết (tuy không nói trực tiếp mà dùng hình ảnh lấy trong kinh điển nho gia hoặc mang ý nghĩa tượng trưng và có tính Những thành công nghệ cách châm biếm nhẹ nhàng vừa tỏ ra người viết chiếu có kiến thức thuật của bài chiếu? sâu rộng. Bố cục: 3 phần: những sách kinh điển của . hoặc làm việc cầm chừng (gõ mỏ cánh cửa) thuật. hiền”? + Những người ra làm quan với Tây Sơn thì..Phần 3: đường lối cầu hiền của Quang Trung và lời kêu gọi những Trịnh các sĩ phu Bắc Hà có người hiền tài (phần còn lại).Dùng câu hỏi theo thể lưỡng đạo hoặc coi Nguyễn Huệ (ít đức) Trang 71 . biểu.Phần 2: cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà (tiếp theo . trái với quy luật cuộc Điều đầu tiên trong đường sống..Khi Tây Sơn ra Bắc diệt Trịnh.b. chế. là công văn hành gồm mấy phần.“Chiếu cầu hiền” viết văn xuôi.Thường viết bằng văn xuôi. nghị. gồm hai loại: từng phần? + Cấp dưới chế độ lên nhà vua lên triều đình (tâu.) hiền tài và thiên tử như thế . dụ. xã hội. vương + Thiên tử là sao Bắc thần hầu chăng” tác giả đã sử . Phần 2: Cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà.. Thể loại văn tế Theo em. lẫn tránh suốt đời) Khi Tây Sơn ra Bắc diệt . ra người hiền vậy). Phần 1: mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử. bố cục bài chiếu .

Luyện tập 1.Xem bài giảng. Đồng thời thể hiện kiến thức sâu rộng và tài văn chương của Ngô Thì Nhậm. đòi hỏi phải có sự trợ giúp của nhiều nhà hiền tài. + Thẳng thắn tự nhận những điều bất cập của triều đại mới do mình đứng đầu. . hoặc bây giờ đang thời loạn lạc → lời lẽ khiêm nhường nhưng cũng kiên quyết khiến người nghe thay đổi cách sống là ra phục vụ hết làm cho triều đại mới. ngắn gọn đầy sức thuyết phục.Cách tiến cử: có ba cách: + Tự dâng sớ bày tỏ việc nước. + Các quan tiến cử. có tài hoa . .SGK) III. 5. + Hiện tại công việc nhiều nặng nề: Sức một tay không thể chống nổi một tòa nhà to. bố cục rõ ràng. * Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung .Chuẩn bị bài mới: Xin lập khoa luật Trang 72 . SGK. thuyết phục người đọc. Củng cố: Bằng cách lập luận chặt chẽ.Dùng các luận điểm với cách lập luận chặt chẽ thuyết phục. Hướng dẫn tự học .Đối tượng: tầng lớp nhân dân . Luyện tập 3. . Thành công nghệ thuật .Dùng nhiều điển cố văn học TQ kết hợp cách nói trực tiếp thẳng thắn → Sự hiểu biết sâu rộng của người viết. + Dâng sớ tự cử. Tổng kết (Ghi nhớ . 4. luyện tập. 2. 3. am hiểu nho học. Bài chiếu thể hiện tầm chiến lược nhìn xa trông rộng của vua Quang Trung trong việc nhận thức vai trò của người hiền tài trong việc đổi mới đất nước. Phần 3: Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung * Chỉ ra tính chất của thời đại và nhu cầu của đất nước: + Trời còn tăm tối buổi đầu của nền đại định.Cuối cùng là kêu gọi mọi người cùng triều đình chung vai gắnh vác việc nước để cùng nhau hưởng phúc lâu dài → đường lối mở rộng. đúng đắn.không xứng để phò tá.

Xuất xứ: Trích bản điều trần số 27 “Tế cấp bát điều” bàn về sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội nhằm mục đích thuyết phục triều đình cho Theo Nguyễn Trường Tộ mở khoa luật.Bài văn điều trần là văn bản nghị luận chính trị xã hội. của các nước phương tây ra . Tác phẩm a.Thấy được tấm lòng yêu nước thương dân của Nguyễn Trường Tộ nói riêng. phát triển đất nước (khoảng 60 di cáo). Tác giả: xét.1871). Nghệ An. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . trông rộng. người làng Bùi Chu. thiết kế bài học.Nguyễn Trường Tộ (1830 . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. quan và dân phải có Bàn về sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội nhằm mục đích thái độ như thế nào trước thuyết phục triều đình cho mở khoa luật Trang 73 . thảo luận trả lời các câu hỏi. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. 2.Tuần 7: Tiết 27 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: XIN LẬP KHOA LUẬT (Trích tế cấp bát điều) Nguyễn Trường Tộ A. của người Việt không phân biệt tôn giáo nói chung. Giáo viên nhận 1.Nắm được tầm quan trọng của luật đối với sự nghiệp canh tân đất nước và tấm lòng của Nguyễn Trường Tộ.Là một trí thức có tầm nhìn xa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. sách giáo viên. Nội dung: Vua. Tiến trình lên lớp: 1. 3. .Là văn bản mà cấp dưới trình bày một vấn đề quan trọng đề bạt việc thực hành pháp luật lên cấp trên. xã Hưng Trung. Hưng Nguyên. B. tài liệu tham khảo. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. D. . C. luật bao gồm những lĩnh b. Thể loại văn điều trần: vực nào? Ông đã giới thiệu . . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Học sinh đọc và tóm tắt I/ TÌM HIỂU CHUNG: tiểu dẫn. Ông viểt nhiều bản điều trần đóng góp vào việc đổi mới. sao? c.

ngắn gọn. được lỗi lầm”. Câu 4: Mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật. Câu 5: Cách lập luận của Nguyễn Trường Tộ vừa sắc sảo. Củng cố: 2. .Vì: luật thể hiện đạo công bằng về tỏ rõ đạo nhân ái.pháp luật? Nho học truyền thống có tôn trọng pháp luật không? Mối quan hệ giữa đạo đức và luật pháp như thế nào? Tác dụng của việc dùng lời Khổng Tử và khái niệm đạo đức văn chương. chặt chẽ.. đúng luật là đức. hùng hồn cao. thái độ đúng đắn tôn trọng luật.. . SGK. Câu 3: Nho học truyền thống không tôn trọng luật pháp vì: nho giáo chỉ nói suông không có tác dụng bằng luật pháp “nhưng các sách nho chỉ .. luyện tập.. có tính chiến đấu mạnh mẽ.Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm: kỷ cương. II/ Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản Câu 1: . được một bậc . uy quyền và chính lệnh → luật bao trùm lên tất cả vì thế mà bất luận quan. . Luyện tập 1.. Hướng dẫn tự học ..Chuẩn bị bài mới: Thực hành về nghĩa của từ trong sử dụng. đức trời mà đức trời là đạo làm người bất tất phải đi tìm cái gì khác..Việc thực hành luật ở các nước phương Tây “phàm những ai . quan và dân phải có ý thức..” Câu 2: . Luyện tập 3. Trang 74 . cái đức chí công vô tư. luật nước.Xem bài giảng. . Đạo đức và pháp luật đi liền với nhau: trái luật là tội.Vua. III.

→ chỉ vật làm bằng chất liệu gỗ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Lá gan .Bồi dưỡng và nâng cao tình cảm yêu mến vốn từ ngữ phong phú. cói. . thiết kế bài học... bên? . Hoạt động của GV và HS Nội dung Tổ chức chia nhóm.. → chỉ vật làm bằng kim loại có dạng như chiếc dùng chỉ con người. từ đồng nghĩa. C.Lá cót . hình dáng mỏng dẹt. dẹt... Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu những hiểu biết của mình về nghĩa của từ? 3. D. → các nhóm trình bày Bài tập 1: xong. .. hoành” (Truyện Kiều) Phương thức chuyển nghĩa ẩn dụ tức là theo lối liên tưởng Trang 75 .. → vật giống lá dùng để vẽ. mũi nhô ra phía trước.. → chỉ bộ phận cơ thể. GV chốt lại. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong thực tế ngôn ngữ của một dân tộc bao giờ cũng chỉ có số lượng hữu hạn nhưng để đáp ứng nhu cầu biểu hiện vô hạn của đời sống. viết. cành có màu xanh.. tre . giàu sức biểu hiện của Tiếng Việt.Lá tôn . tài liệu tham khảo. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. “Một tay gây dựng cơ đồ → các vật trên có điểm giống nhau hình dạng chiếc lá. a/ Từ “lá” được dùng theo nghĩa gốc: bộ phận của cây..Lá thư . hiện tượng từ đồng nghĩa. Khuyến dùng với nghĩa gì? b/ Định nghĩa từ “lá” trong các trường hợp sau: Xác định nghĩa và phương thức . Bấy lâu bể Sở sông Ngô tung mỏng. Tiến trình lên lớp: 1.Tuần 7: Tiết 28 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG A. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta thực hành về hai hiện tượng này trong Tiếng Việt. hoạt động I/ Thực hành thảo luận. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: . .Cũng cố và nâng cao hiểu biết về những phương thức chuyển nghĩa của từ và hiện tượng từ nhiều nghĩa. Đặt câu với từ chỉ bộ phận cơ thể . chuyển nghĩa của các trường hợp . B. bao giờ cũng có sự sáng tạo thêm từ mới.. thảo luận trả lời các câu hỏi. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Lá cờ . lá. Một trong những sự sáng tạo thêm từ mới có hiện tượng chuyển nghĩa của từ. đồng thời chọn lựa từ thích hợp trong từng ngữ cảnh.Luyện tập để có thể sử dụng từ theo các nghĩa khác nhau và lĩnh hội từ theo các nghĩa khác nhau.. → hình dạng như lá. có hình giống chiếc lá. sách giáo viên. mọc Từ “lái” trong thơ Nguyễn ở ngọn. có hình chiếc lá.

Hướng dẫn tự học + Xem bài giảng. bài học.“Người là cha. Luyện tập 1.Ngọt: Ngọt lịm yêu thương giọng Quãng Bình. + “Chịu” không chỉ là nhận mà còn hàm ý không còn sự lựa chọn nào khác. c/ Bạn: mang nghĩa khác chung nhất. Bài tập 5: a/ Tính cách: tâm trạng day dứt triền miên của Bác. (Tố Hữu) Bài tập 3: Tìm các từ . .Miệng: Tay làm hàm nhai. Bài tập 2: Đặt câu . cảm xúc? Đặt câu. (Tục ngữ) .Bùi: Lời nói ấy nghe bùi tai quá! . sự gửi gắm cả tấm lòng của Thúy Kiều đối với ThúyVân (việc trọng đại của đời người). Tìm từ đồng nghĩa với “cậy”. Trang 76 .Chua: Giọng nói gì mà chua thế? . làm bài tập + Chuẩn bị bài mới: Ôn tập văn học trung đại Việt Nam. tay quai miệng trể.Tình cảm của hai người ấy thật mặn nồng. “chịu” Giải thích lý do vì sao dùng từ “cậy” và “chịu” mà không dùng từ khác? Đánh dấu vào ô thích hợp giải thích tại sao? tương đồng. b/ “Dính dáng. Cũng cố 2.Tim: Bác ơi tim Bác mênh mông thế Ôm cả non sông mọi kiếp người. là bác. tình cảm.Chân: nó đã có chân trong đội bóng lớp tôi. theo Kiều chỉ có Thúy Vân mới làm được việc này cho dù không ưng ý. “chịu” + “Cậy” đồng nghĩa “nhờ” + “Chịu” đồng nghĩa “nhận” Giải thích lý do.Đầu: Đầu xanh có tội tình chi (Nguyễn Du) . (Tố Hữu) . II.Tay: Tay này có biệt tài làm thơ. Bài tập 4: Tìm từ đồng nghĩa với “cậy”. liên can” các từ khác không phù hợp về nghĩa hoặc ngữ pháp. + “Cậy” không chỉ đơn thuần là nhờ mà còn biểu thị sắc thái khẩn cầu. . là anh Trái tim lớn bọc 100 dòng máu đỏ” (Tố Hữu) Tìm các từ có nghĩa gốc chỉ vị giác chuyển nghĩa chỉ âm thanh.

bộ Tư pháp. . D. d. Mọi người từ vua đến dân đều phải tôn trọng pháp luật. quan và dân đều công bằng. quan và dân đối với pháp luật? a. c. bảng phụ. bộ Giáo dục. bộ Hình. b. giáo án và một số sách tham khảo khác. Phương tiện dạy học: . b.Phần trắc nghiệm: trình bày đáp án vào bảng Câu 1: Nguyễn Trường Tộ sống dưới triều đại nào? phụ → các nhóm khác góp a. bộ Hộ. bộ Công. bổ sung → giáo viên chốt lại vấn đề theo phần gợi ý trả lời. bộ Ngoại vụ.Học sinh: Vở soạn. Bộ Nội vụ. Triều đại nhà Lê – Trịnh. Câu 2: “Lục bộ” được đề cập đến trong tác phẩm “Xin lập khoa luật” là những bộ nào thời xưa? a. bộ Quốc phòng. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Các nhóm thảo luận và A. Bộ Lại. B.Giáo viên: Sách giáo khoa. Bộ nội vụ. sách giáo khoa. bộ Giáo dục.Khắc sâu thêm để học sinh nắm những thành công trong nghệ thuật lập luận của ông. ý. bộ Hình. lại vấn đề theo phần gợi ý c. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Bộ Lại. bộ Binh. bộ Công. c. Vua phải tôn trọng quan chấp pháp. Kiểm tra bài cũ: 3. Tiến trình lên lớp: 1. bộ Tư pháp. bộ Nội vụ. Triều đại nhà Lý. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. bộ Ngoại giao. quan. Câu 3: Trong “Xin lập khoa luật” tác giả có đề xuất gì về thái độ của vua. Triều đại nhà Lê. d. trả lời.Tuần 7: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CỦNG CỐ ĐỌC THÊM: XIN LẬP KHOA LUẬT (Trích tế cấp bát điều) Nguyễn Trường Tộ A. bộ Lễ. bộ Binh. Trang 77 . bộ Ngoại giao. Người dân phải tuân hành mệnh lệnh của vua. bộ Ngoại giao. bộ Lễ.Hiểu sâu hơn ý nghĩa tư tưởng của Nguyễn Trường Tộ trong việc khoa luật. bổ sung → giáo viên chốt b. Triều đại nhà Nguyễn. d. Trước pháp luật vua. C. bộ Binh. Phương pháp dạy học: Các nhóm thảo luận và trình bày đáp án vào bảng phụ → các nhóm khác góp ý. .

tác giả đã nêu lên tầm quan trọng của luật đối với mọi người. luận cứ chặt chẽ. .Cuối cùng ông khẳng định: pháp luật chính là đức. → Các luận điẻm cực kỳ mạch lạc. Không phù hợp. . tác giả đã chỉ ra những thuận lợi khi sử dụng luật pháp ở phương Tây. Vì không thỏa mãn quyền lợi của triều đình. tác giả đã phê phán điều gì? Vì sao? Nhận xét về cách lập luận của tác giả? Gợi ý trả lời: Trong tác phẩm tác giả không phê phán đạo nho mà tác giả phê phán những hạn chế của nho học: . .Từ đó. ông chỉ ra những hạn chế trong Nho giáo: + Chỉ nói suông mà không thực hiện → ông lấy lời Khổng tử làm căn cứ. d. chất phác.Nêu ra nội dung của luật bao gồm: kỉ cương. uy quyền và chính lệnh → mọi lĩnh vực của đời sống. Trang 78 . Đáp án: c. + Sách vở Nho giáo thì chỉ nghi chép chính sự nên đọc chỉ “rối trí” mà không áp dụng được vào thực tế nhằm điều chỉnh các hành vi đạo đức của nhà nho → tiếp tục lấy câu nói của Khổng tử để làm căn cứ. . minh bạch đầy sức thuyết phục. Không phù hợp. Câu 2: Trong tác phẩm. Vì triều đình cũng mong muốn có sự công bằng trong pháp luật. đầy sức thuyết phục. Có phù hợp. → lập luận chặt chẽ. b. Có phù hợp. B – Phần tự luận (có đáp án kèm theo) Câu 1: Nguyễn Trường Tộ đã đặt vấn đề phải lập khoa luật như thế nào? Gợi ý trả lời: . Vì triều đình mà đặc biệt là vua sợ đánh mất uy quyền tuyệt đối của mình. d. + So sánh nho sĩ có học mà cư xử không bằng con con dân quê mùa. c. c.Bằng cách vào đề trực tiếp.Câu 4: Chủ trương của tác giả có thích hợp với triều đình phong kiến không? Vì sao? a. Vì đúng với chủ trương của triều đình.Đầu tiên ông khẳng định: chuẩn mực đạo đức của nho gia đó là không gì bằng trung hiếu và lễ nghĩa → ông không phủ nhận nho giáo.Để thuyết phục vua. a.

Phân tích những biểu hiện của nội + Tư tưởng canh tân đất nước (xin lập khoa luật). + TK XVIII → nữa đầu XIX . D. . Mục tiêu bài học Giúp học sinh: . từ đó có kinh nghiệm tốt hơn để học phần văn học tiếp theo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. con người. . dung yêu nước qua các tác phẩm.. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình THPT. Hoạt động của GV và HS Nội dung Những biểu hiện của nội dung I/ Nội dung kiến thức: yêu nước từ thế kỷ XVIII đến thế Câu 1: kỷ XIX. . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm những lĩnh vực nào? Mọi người có thái độ như thế nào với pháp luật? 3.Phân tích những biểu hiện của nội dung yêu nước qua các tác phẩm và đoạn trích: + “Chạy giặc” (Nguyễn Đình Chiểu): lòng căm thù giặc. 30 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM A. thảo luận trả lời các câu hỏi.. thiết kế bài học. nỗi xót xa trước cảnh đất nước bị tàn phá. B. lòng tự hào về đất nước.Nội dung yêu nước trong văn học thế kỷ XVIII đến hết thế .Những biểu hiện mới: + Nữa cuối TK XIX + Ý thức về vai trò của người trí thức đối với đất nước (chiếu cầu hiền). sách giáo viên. C. quyết + TK XV → hết XVII thắng kẻ thù xâm lược. đoạn trích đã học. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. lòng căm thù giặc.VHTĐ 4 giai đoạn lớn kỷ XIX: là phần trung quân ái quốc với cảm hứng: ý thức độc + TK X → hết XIV lập tự chủ.. tinh thần quyết chiến. Tiến trình lên lớp: 1. chúng ta đã được học và tìm hiểu những tác phẩm văn học trung đại. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Trang 79 . đồng thời tự đánh giá kiến thức văn học trung đại và phương pháp ôn tập. + Mang âm hưởng bi tráng (tác phẩm Nguyễn Đình Chiểu). Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hệ thống lại những kiến thức cơ bản về văn học trung đại đã học trong chương trình lớp 11. tài liệu tham khảo.Hệ thống được những kiến thức cơ bản về văn học trung đại Việt Nam. từ đó rút ra được kinh nghiệm để học tập tốt hơn phần văn học tiếp theo.Tự đánh giá được kiến thức cơ bản về văn học trung đại và phương pháp ôn tập.Tuần 8: Tiết 29. cùng với những kiến thức khái quát về thời kỳ văn học này.. Đã học trong chương trình ngữ văn lớp 11.

+ “Vịnh khoa thi hương” (Trần Tế Xương): lòng căm thù giặc. Đó là biểu hiện cao nhất của sự đề cao con người cá nhân. tình yêu đích thực.Vì sao có thể nói văn học từ thế kỷ XVIII đến hết thế kỷ XIX xuất hiện trào lưu nhân đạo chủ nghĩa? Những biểu hiện nội dung nhân đạo trong giai đoạn văn học này? Chứng minhvấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo trong giai đoạn văn học này? Phân tích giá trị phản ánh và phê phán của đoạn trích vào phủ chúa Trịnh? Những giá trị về nội dung và nghệ thuật? + “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” (Nguyễn Đình Chiểu): sự biết ơn với những nghĩa sĩ đã hi sinh vì Tổ quốc. . + “Xin lập khoa luật” (Nguyễn Trường Tộ): cách tân đất nước. Câu 2: . + “Bài ca ngất ngưỡng” (Nguyễn Công Trứ): con người cá nhân công danh. + Thơ Hồ Xuân Hương: đó là con người. + “Truyện Lục Vân Tiên” (Nguyễn Đình Chiểu): con người cá nhân nghĩa hiệp và hành động theo chuẩn mực nho giáo. + Khẳng định quyền sống con người. hưởng lạc ngoài khuôn khổ. Tình yêu không chỉ đem lại cho con người vẻ đẹo cuộc sống. khao khát hạnh phúc. . cá nhân bản năng khao khát sống. tập trung vào vấn đề con người.Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học thế kỷ XVIII đến nữa đầu thế kỷ XIX. qua tác phẩm nhà thơ muốn đặt ra và chống định mệnh. + “Vịnh khoa thi hương” (Trần Tế Xương): lòng căm thù giặc và lời kêu gọi lương tri. hướng vào quyền sống con người (con người trần thế). hạnh phúc chóng tàn phai do chiến tranh. dám nói lên một cách thẳng thắn những ước muốn của con người phụ nữ bằng cách nói ngang tàng với cá tính mạnh mẽ.Chứng minh qua các tác giả. xuất hiện thành trào lưu bởi lẻ: tác phẩm mang nội dung nhân đạo xuất hiện nhiều. + Khẳng định con người cá nhân. + “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): tình yêu thiên nhiên với một tấm lòng yêu nước thầm kín. tác phẩm tiêu biểu: + “Truyện Kiều” (Nguyễn Du): đề cao vai trò tình yêu. + “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” (Chu Mạnh Trinh): ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên đất nước.Biểu hiện nội nhân đạo: + Đề cao truyền thống đạo lý. . + “Chinh phụ ngâm” (Đoàn Thị Điểm): con người cá nhân được gắn liền với nỗi lo sợ tuổi trẻ. khẳng định con người cá nhân.Vấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo. liên tiếp. + “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): con người cá nhân Trang 80 .

* Tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”: Lần đầu tiên trong văn học dân tộc có một tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. Phủ chúa Trịnh là nơi cực kỳ giàu sang và hết sức xa hoa. với những con người oai vệ và những con người khúm núm. . Câu 4: Nội dung. giàu sang từ nơi ở đến tiện nghi sinh hoạt.Nghệ thuật: + Tính chất đạo đức. lòng yêu nước.Nội dung: + Đề cao đạo lí nhân nghĩa. . Là nơi thâm nghiêm đầy uy quyền với những tiếng quát tháo. . thương dân. sức sống. người vào phải qua rất nhiều cửa gác. + Yếu tố “tráng”: lòng căm thù giặc. . giàu sang xa hoa nhưng lại thiếu sự sống. . sợ sệt.Là nơi âm u thiếu sinh khí. + Ngôn ngữ. nghệ thuật thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. Trang 81 . phủ chúa là nơi riêng biệt. khúm núm lạy tạ. truyền lệ. lớn lao. + Yếu tố “bi” gợi lên qua đời sống lam lũ. thầy thuốc vào khám bệnh phải chờ. mọi việc đều phải có quan truyền mệnh lệnh. hình tượng mang đậm màu sắc Nam bộ.trống rỗng mất ý nghĩa. → Tiếng khóc trong “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” là tiếng khóc bi thương mà cao cả. + Thơ Tú Xương: nụ cười giải thoát cá nhân và sự tự khẳng định mình. thức uống. + Lòng yêu nước.Trước Nguyễn Đình Chiểu văn học dân tộc chưa có một hình ảnh hoàn chỉnh nào về người anh hùng nông dân nghĩ sĩ.Hình ảnh người anh hùng nông dân nghĩa sĩ mang một vẻ đẹp bi tráng. vất vả. sự ca ngợi công đức những người đã hi sinh vì quê hương đất nước. ngấm sâu vào hình hài. thể trạng con người. nỗi đau thương mất mát của người nghĩa sĩ và tiếng khóc xót đau của người còn sống. tiếng dạ ran. ám khí bao trùm không gian cảnh vật. Thế tử Trịnh Cán cái gì cũng “quá”. Câu 3: “Vào phủ chúa Trịnh” là bức tranh chân thực về cuộc sống nơi phủ chúa. trữ tình. chỉ dẫn. hành động quả cảm anh hùng của nghĩa quân. xa hoa từ vật dụng để đồ ăn. bởi vì ở hình tượng này có sự kết hợp giữa yếu tố “bi” (đau thương) và yếu tố “tráng” (hào hùng).

SGK.II/ Hướng dẫn tự học: + Xem bài học. + Chuẩn bị bài mới: Trang 82 . làm bài tập.

Tuần 8: Tiết 31 Giáo án làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2
A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm; biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn; biết so sánh với bài làm số 1; từ đó cũng cố thêm các kiến thức và kỷ năng làm bài văn nghị luận, nhất là nghị luận văn học. - Tiếp tục rèn luyện kỷ năng phân tích đề, lập dàn ý, thao tác lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. B. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Đề bài: - Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời xưa qua các bài Bánh trôi nước, Tự tình (Bài 2) của Hồ Xuân Hương và Thương vợ của Trần Tế Xương. I. Phân tích đề Theo yêu cầu của đề bài nội dung - Đề bài có định hướng sẵn. cần nghị luận là gì? - Nội dung nghị luận: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa qua một số bài thơ của Hồ Xuân Hương, Tú Xương. - Yêu cầu về phương pháp: Kết hợp các thao tác lập luận, Đọc kĩ đề bài gồm có mấy ý (ý dẫn chứng thuộc phạm vi một số tác phẩm văn học. lớn, ý nhỏ) thể hiện cụ thể qua II. Lập dàn bài: những câu thơ nào? a. Mở bài: - Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học trung đại. - Hình ảnh người phụ nữ là một nội dung quan trọng của chủ nghĩa nhân đạo. b. Thân bài: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa. - Đó là những con người chịu nhiều khổ đau: Phần kết bài cần nhận xét đánh + Khổ đau vì vất vả cực nhọc. giá chung ưu, nhược điểm bài làm + Khổ đau vì không làm chủ được số phận. của học sinh, tuyên dương một số + Khổ đau vì cô quạnh, thiếu vắng hạnh phúc lứa đôi; vì bài đạt kết quả tốt. không người yêu thương, cảm thông.
Trang 83

GV sữa một số lỗi sai cơ bản của học sinh.

- Nhưng đó là những con người đẹp đẽ không chỉ ở vẽ bề ngoài mà chủ yếu ở: + Tình yêu thương, lòng nhân hậu, một lòng một dạ vì con. + Sự đảm đang tảo tần. + Lòng dạ sắt son, không thể mất đi trong cuộc đời chìm nổi lênh đênh. + Tinh thần mạnh mẽ, dám vượt lên đớn đau để tìm niềm hạnh phúc mà mình hằng khao khát. c. Kết bài: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa hiện thân cho nỗi khổ đau của con người trong xã hội xưa, đồng thời là sự kết tinh của những đức tính truyền thống đẹp đẽ mà dân tộc Việt Nam tích lũy được trong hàng ngàn năm lao động và đấu tranh. III. Nhận xét đánh giá bài làm của học sinh 1. Ưu điểm: - Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, lập luận tốt, lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. - Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: + Lớp 11C2: 2. Nhược điểm Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, bố cục viết chưa cân đối. - Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu, dùng từ ngữ không chính xác, lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. - Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải, lan man. 3. Kết quả - Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: 44/45 + Lớp 11C2: 43/44 - Số bài đạt điểm dưới TB: + Lớp 11A1: 1/45 + Lớp 11C2: 1/44 IV. Sữa lỗi - Xác định nội dung của đề sai, chưa xác định được trọng tâm đề. - Các lỗi diễn đạt và dùng từ - Bố cục chưa cân đối không rõ ràng. V. Hướng dẫn tự học:
Trang 84

+ Xem bài học, SGK, làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận so sánh.

Trang 85

Tuần 8: Tiết 32 Giáo án làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH
A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nắm được mục đích yêu cầu và so sánh trong văn nghị luận - Bước đầu vận dụng kiến thức đã học về thao tác lập luận so sánh để viết một đoạn văn trong bài văn nghị luận. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: Mục đich, yêu cầu của thao tác lập luận phân tích là gì? Cách thức tiến hành như thế nào. Câu hỏi: Thao tác lập luận phân tích? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn nghị luận để thuyết phục người đọc, người nghe tin và làm theo những gì mà mình đã gửi gắm, cần sử dụng nhiều thao tác lập luận phân tích, lập luận so sánh được dùng khá nhiều và có những mục đích hiệu quả riêng. Bài học hôm nay làm rõ những vấn đề trên. Nội dung I. Mục đích yêu cầu của thao tác lập luận so sánh Xác định đối tượng so sánh và đối 1. Xét ngữ liệu: tượng được so sánh. Ví dụ (SGK) Câu 1: Xác định đối tượng so sánh. - Đối tượng so sánh: Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc. Phân tích những điểm giống và - Đối tượng được so sánh: Văn chiêu hồn (Văn tế thập loại khác nhau giữa đối tượng được so chúng sinh). sánh và đối tượng so sánh? Câu 2: - Giống: Cùng đề cập vấn đề con người. - Khác: + Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc: Nói về một lớp người (người phụ nữ có chồng đi chinh chiến xa, người cung nữ bị nhà vua lạnh nhạt...) Phân tích mục đích so sánh trong - Truyện Kiều: Nói đến một xã hội người (tài tử, giai nhân, đoạn trích. lưu manh, quan lại lính tráng, dân thường, thầy tu...) Nâng cao lịch sử thơ ca Nguyễn Tuân đã so sánh quan + Văn chiêu hồn: nói đến cả loài người lúc sống và như lúc niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố chết. Mở rộng địa dư thơ ca vào tận cõi chết.
Trang 86

Hoạt động của GV và HS

với những quan niệm nào? Căn cứ để so sánh những quan niệm “soi đường” trên là gì?

Mục đích của sự so sánh đó là gì?

Trong đoạn trích tác giả đã so sánh “Bắc” và “Nam” về những mặt nào?

Từ sự so sánh đó rút ra kết luận gì? Sức thuyết phục của đoạn trích ra sao?

Câu 3: Mục đích so sánh Làm cho ý được cụ thể, sinh động hơn và bài văn có sức thuyết phục hơn. 2. Mục đích, yêu cầu: (ghi nhớ - SGK) Thao tác lập luận so sánh nhằm làm sáng tỏ, làm vững chắc cách lập luận trong văn nghị luận. II. Cách so sánh. 1. Xét ngữ liệu: Ví dụ: (SGK) Câu 1: Nguyễn Tuân so sánh quan niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố với hai loại người: - Loại chủ trương cải lương hương ẩm - Loại người hoài cổ Câu 2: Căn cứ quan niệm “soi đường” trên - Loại chủ trương cải lương hương ẩm: họ cho rằng chỉ cần cải cách thủ tục thì đời sống người nông dân sẽ được nâng cao. - Loại người hoài cổ: họ chỉ cần trở về với cuộc sống thuần phác ngày xưa thì đời sống của người nông dân sẽ được cải thiện. - Quan niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố: người nông dân phải đứng lên chống lại những kẻ áp bức bóc lột mình. Câu 3: Mục đích của sự so sánh đó là: Chỉ ra ảo tưởng của hai loại người trên và làm nổi bật cái đúng của Ngô Tất Tố. 2. Cách so sánh: (Ghi nhớ - SGK) Chỉ ra sự giống và khác nhau giữa đối tượng được bàn bạc với đối tượng khác. III. Luyện tập 1. Củng cố 2. Luyện tập Đoạn trích Bình ngô đại cáo – Nguyễn Trãi Câu 1: Tác giả so sánh “Bắc” và “Nam” Giống: Cả hai đều có: văn hóa, lãnh thổ, phong tục, chính quyền, hào kiệt... - Khác: + Văn hóa: vốn xưng nền văn hiến đã lâu + Lãnh thổ: núi sông bờ cõi đã chia + Phong tục: phong tục Bắc, Nam cũng khác + Chính quyền riêng: Từ Triệu, Đinh, Lý ... một phương. + Hào kiệt: Song hào kiệt đời nào cũng có Câu 2: Từ sự so sánh đó: khẳng định Đại Việt là một nước
Trang 87

độc lập tự chủ, ý đồ xâm lược của giặc phương Bắc là trái với đạo lý đạo trời Câu 3: Đây là đoạn văn so sánh mẫu mực có sức thuyết phục cao. IV. Hướng dẫn tự học: + Xem bài giảng, làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Khái quát văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945

Trang 88

Quan niệm về thẩm mỹ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.) 2.). điển tích. những thi liệu Hán học.. diệp... Mục tiêu bài học Giúp học sinh: Có phương pháp ôn tập văn học trung đại. nhằm nói lên cái thú tiêu dao của một VHTĐ thường sử dụng thể loại người sống ngoài vòng danh lợi. đồng thời khẳng định sự ngất như thế nào? ngưỡng của mình với các bậc tiền bối xưa. thu tích. Phân tích qua bài thơ “Câu cá mùa 1.. thu”..Tuần 8: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM A. thu thủy.. thiên về cái cao cả.. “ngư ông” (tựa gối. để từ đó đi sâu tìm hiểu có tư duy nghệ thuật như thế nào? tác phẩm. Kiểm tra bài cũ: 3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Trang 89 . Nêu bút pháp nghệ thuật của + “Truyện LVT” sử dụng các điển tích liên quan đến các bậc VHTĐ? Cho VD. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I/ Phương pháp: Phương pháp học văn học trung đại Việt Nam. C. từ đó rút ra được kinh nghiệm để học tập tốt hơn phần văn học tiếp theo. Ở “Câu cá mùa thu” cũng có các yếu tố: “thu thiên” (tầng mây lơ lửng.. đoạn trích cụ thể... thanh nhã. “thu diệp” (lá vàng trước gió. vua tàn ác. là phải nắm Các nhà văn học trung đại thường được đặc điểm bộ phận văn học này. + “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” dùng nhiều điển cố. Bài “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): Quan niệm thẩm mỷ của VHTĐ . Thường viết theo kiểu mẫu nghệ thuật có sẵn đã thành công thức → tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy phạm. tài liệu tham khảo. không chăm lo đến đời sống nhân dân. Tư duy nghệ thuật. . điển tích. + “Bài ca ngất ngưỡng”: phơi phới ngọn đông phong. ưa sử dụng điển cố.Tính quy phạm: thơ ca trung đại khi nói về mùa thu thường thể hiện như thế nào? Lấy VD phân có các hình ảnh ước lệ như: thu thiên. .Hướng về những cái đẹp trong quá khứ. sách giáo viên.). thảo luận trả lời các câu hỏi. “thu thủy”(ao thu lạnh lẽo. D. Tiến trình lên lớp: 1. B...). Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. thu hoa. giáo án.. phường Hàn Dũ.

. ngũ ngôn. “bãi cát” là hình ảnh tượng trưng cho con đường danh lợi nhọc nhằn. 3. Thiên về ước lệ. thất ngôn.Chuẩn bị bài mới. bát cú. cáo. gian khổ.Văn: bia. 4.. Những người đi trên bãi cát là những người ham công danh.Thơ: tứ tuyệt. sẵn sàng vì công danh mà chạy ngược chạy xuôi. tượng trưng: Trong “bài ca ngắn đi trên bãi cát”.. biểu. Thể loại. Hướng dẫn tự học . Bút pháp nghệ thuật. II.. “Con đường cùng” tượng trưng cho con đường công danh vô nghĩa.. chiếu. hịch.. Sử dụng nhiều thể loại có kết cấu định hình vàcó tính ổn định cao: . . Trang 90 . đồng thời thể hiện niềm khao khát thay đổi cuộc sống.thi liệu Hán học để bộc lộ sự chán ghét của trí thức đối với con đường danh lợi tầm thường.

Các nhân tố tạo điều kiện cho văn học phát triển theo hướng hiện đại hóa * Khái niệm “hiện đại hóa”: là quá trình làm cho văn học thoát khỏi hệ thống thi pháp của văn học trung đại và đổi mới theo hình thức của văn học phương Tây. Mục tiêu cần đạt . Trang 91 Tình hình lịch sử xã hội Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 có những nét nổi bật nào? . sách giáo viên. 34 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945 A. Có kỹ năng vận dụng những kiến thức đó vào việc học những tác phẩm. Mỗi thời kì.Đầu thế kỉ XX. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thiết kế bài học. tài liệu tham khảo. luôn vận động và phát triển theo những quy luật riêng. giai đoàn khác nhau. * Các nhân tố: . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Hoạt động của GV và HS Nội dung I. Các nhà nghiên cứu văn học đã thống nhất trong việc phân kỳ văn học Việt Nam thành các thời kì. quy định của hoàn cảnh lịch sử xã hội. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. giai đoạn đã vận động và phát triển khác nhau. Vậy thời kỳ văn học từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 đã ra đời và phát triển trong hoàn cảnh lịch sử xã hội như thế nào? Đặc điểm và thành tựu của nó ra sao? Tại sao nó được gọi là nền văn học hiện đại? Bài học hôm nay giúp ta lí giải điều đó. C. Đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945. 3. B. Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa a. điều kiện hình thành nền văn học Việt Nam hiện đại. 1. tối thiểu về một số xu hướng. xuất hiện nhiều đô thị và những tầng lớp mới. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. đặc thù. thảo luận trả lời các câu hỏi.Tuần 9: Tiết 33.Nắm được những kiến thức cần thiết. có thể hội nhập với nền văn học hiện đại trên thế giới. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học Việt Nam là một nên văn học thống nhất. Đó là cơ sở. . Tiến trình lên lớp: 1.Hiểu được một số nét nỗi bất về tình hình xã hội và văn hóa Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945. đẩy mạnh khai thác thuộc địa về kinh tế. chịu sự chi phối.Nắm vững những đặc điểm cơ bản về thành tựu chủ yếu của văn học thời kỳ này. D. tác giả cụ thể. nhu cầu thẩm mỹ cũng thay đổi. thực dân Pháp xâm lược. trào lưu văn học.

truyện ký ở miền Nam. tiếp xúc với văn hóa phương Tây.Những thành tựu chủ yếu là thơ văn của các chí sĩ cách mạng: Phan Bội Châu. phong trào dịch thuật phát triển. chữ quốc ngữ dần dần thay thế chữ Hán và chữ Nôm.Chữ quốc ngữ được truyền bá rộng rãi. hàng loạt ký sự của Phan Châu Trinh. xuất bản ra đời và phát triển. thi pháp. . Tiêu biểu có kịch “Chén thuộc độc” của Vũ Đình Long.Văn hóa VN dần thoát khỏi ảnh hưởng của phong kiến TQ. + Thành tựu thơ: tiêu biểu có Tản Đà. “Trùng quan tâm sử” của Phan Bội Châu. Phan Châu Trinh. → Đây là điều kiện thuận lợi để văn học Việt Nam vận động phát triển theo hướng hiện đại hóa. lớp trí thức “Tây học” thay thế lớp trí thức Nho học.. Quá trình hiện đại hóa: 3 bước + Từ đầu thế kỷ XX đến 1920 + Từ đầu những năm 20 đến 1930 + Từ đầu những năm 30 đến 1945 * Giai đoạn thứ nhất (đầu thế kỷ XX đến 1920) . Tương Phổ. . + Kịch nói: loại hình mới du nhập từ phương Tây. chủ yếu là văn hóa Pháp.Giai đoạn mở đầu và chuẩn bị các điều kiện cho công cuộc hiện đại hóa văn học . → Văn học thời kỳ này vẫn chịu nhiều ảnh hưởng của văn học trung đại cả về hình thức.Nghề báo chí. Phạm Duy Tốn. thể loại. Hoàng Ngọc Phách. tác động mạnh đến việc ra đời của văn xuôi. truyện ngắn của Nguyễn Bá Học. Ngoài ra còn có các tác phẩm của các nhà ái quốc đang hoạt động ở nước ngoài như: “Ngục trung thư”. * Giai đoạn thứ ba (khoảng 1930 đến 1945) Trang 92 . Nguyễn Ái Quốc..Báo chí xuất hiện và phong trào dịch thuật giúp cho câu văn xuôi. b. → VH đã đạt được một số thành tựu làm cho văn học mang tính hiện đại nhưng vẫn ảnh hưởng của nhiều yếu tố văn học trung đại.VH đã đạt được một số thành tựu: + Thành tựu văn xuôi: tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh. Đông Hồ. Á Nam Trần Tuấn Khải. bút ký của Phạm Quỳnh. * Giai đoạn thứ hai: (khoảng 1920 đến 1930) .Quá trình hiện đại hóa của văn học Việt Nam trải qua mấy giai đoạn? Những giai đoạn nào? Văn học giai đoạn này có điểm gì mới và đã đạt được những thành tựu gì? Thành tựu đạt được trong giai đoạn văn học này là gì? . Ngô Đức Kế và sự xuất hiện văn xuôi. nghệ thuật Tiếng Việt trưởng thành và phát triển .

khát vọng. . Đặc trưng: là tiếng nói của cá nhân tràn đầy cảm xúc. ngôn ngữ nhân vật..Tính chất: có sự phân hóa phức tạp thành nhiều xu hướng hiện thực. Thạch Lam. (tác giả tiêu biểu). 2. mộng ước.. thuộc tầng lớp tiểu tư sản. nhất là tiểu thuyết. Văn học hình thành 2 bộ phận và phân hóa thành nhiều xu hướng.. truyện ngắn và thơ. chú trọng phân tích lý giải một cách chân thực.. thiên nhiên.. Đóng góp. Đặc trưng: tập trung phơi bày những thực trạng. với các nhà văn tiêu biểu: Nam Cao. Tuy nhiên VH lãng mạn ít gắn với chính trị xã hội của đất nước đôi khi sa vào chủ nghĩa cá nhân cực đoan. nhóm Tự lực văn đoàn. đề cao con người thế tục. + Thơ ca đổi mới sâu sắc với phong trào thơ mới đưa lại cuộc cách mạng trong thi ca với tên tuổi sáng chói và phong cách riêng biệt: Thế Lữ.. thường là đề tài tình yêu. . vừa đấu tranh với nhau. . phát huy cao độ trí tưởng tượng để diễn tả những ước mơ. giai đoạn 3: văn học thực sự hiện đại.Hoàn cảnh sáng tác: sáng tác và lưu hành công khai hợp pháp dưới sự kiểm duyệt của chính quyền.Tại sao nói giai đoạn thứ ba này văn học phát triển mạnh. → HĐH đã diễn ra trên mọi mặt của đời sống văn học làm biến đổi toàn diện và sâu sắc diện mạo văn học. vừa bổ sung cho nhau để cùng phát triển a. hạn chế: góp phần vào việc thức tĩnh ý thức cá nhân. bất công thối nát của xã hội đương thời. Bộ phận văn học công khai (văn học hợp pháp) . Chế Lan Viên. gặt hái được nhiều thành tựu nhất.. coi con người là trung tâm của vũ trụ. → Nhận xét: 2 giai đoạn đầu (1900 đến 1930): văn học giao thời. quá khứ. + Truyện ngắn và tiểu thuyết được viết theo lối mới từ cách xây dựng nhân vật đến cách kể chuyện. đấu tranh chống lễ giáo phong kiến cổ hủ để giải phóng cá nhân.. Lưu Trọng Lư. Xuân Diệu. HMT.. khẳng định “cái tôi” cá nhân. Nguyễn Tuân. chính xác các hiện tượng Trang 93 . Nguyên nhân từ đâu mà văn học thời kỳ này có sự phân hóa? Sự hình thành hai bộ phận văn hóa đó là gì? VH đã hoàn tất quá trình hiện đại hóa với những cách tân sâu sắc trên mọi thể loại. + Xu hướng lãng mạn: . Nguyễn Bính. đi sâu vào thế giới nội tâm.Đội ngũ nhà văn: phần lớn là những trí thức Tây học. đồng thời đi sâu phản ánh tình cảnh khốn khổ của các tầng lớp nhân dân bị bóc lột. Huy Cận. + Xu hướng hiện thực: .

Chủ nghĩa nhân đạo gắn liền với sự thức tĩnh ý thức cá nhân. ...Sức tiềm tàng của văn học dân tộc . tuy vẫn còn nhiều yếu tố cũ. khát vọng sống và đấu tranh vì hạnh phúc của tầng lớp nhân dân lầm than cơ cực nói riêng và con người nói chung. + Các nhà tiểu thuyết hiện thực chủ nghĩa có công đưa tiểu thuyết xích gần với hiện thực đời sống nhân dân. Nguyễn Ái Quốc. đầu những năm 1930 cách tân tiểu thuyết lên một bước mới nhưng sau lại rơi vào sáo mòn. 2. Nhịp độ phát triển mau lẹ b. mau lẹ đến thế? Những truyền thống. Nghệ thuật (thể loại và ngôn ngữ văn học) Thành tựu văn học thời kỳnày không tách rời với những kết quả của cuộc cách tân văn học trên các thể loại và ngôn ngữ văn học. Ngô Tất Tố. Đối tượng chủ yếu là những con người bình thường.Lòng yêu nước trong văn học thời kỳ này mang nội dung dân chủ sâu sắc (thể hiện ở tác phẩm của Phan Bội Châu. Nam Cao. Nội dung tư tưởng Truyền thống tư tưởng lớn nhất và sâu sắc nhất của văn học của dân tộc ta là lòng yêu nước. Thành tựu chủ yếu của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 1. Tiểu thuyết được nâng lên ở trình độ cao với những cây bút xuất sắc như Vũ Trọng Phụng. sâu sắc nhất của lịch sử văn học Việt Nam là gì? VH thời này có đóng góp gì mới cho truyền thống ấy? Những thể loại văn học nào mới xuất hiện trong văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945? Sự cách tân. (tác giả tiêu biểu) ..Tầng lớp tri thức Tây học đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển văn học dân tộc. Đóng góp.Tiểu thuyết phát triển mạnh + Người đầu tiên đóng góp cho quá trình hiện đại hóa tiểu thuyết là Hồ Biểu Chánh. Nguyên nhân phát triển nhanh: ..Chủ nghĩa nhân đạo trong thời kỳ này mang nội dung mới. + Đến “Tố Tâm” của Hoàng Ngọc Bích mới mẻ hơn trong việc diễn đạt tâm lí nhân vật.Từ nguyên do nào mà văn học thời kỳ này phát triển khẩn trương. .Chủ nghĩa anh hùng trong văn học thời kỳ này mang tinh thần dân chủ.. tư tưởng lớn nhất. . tinh thần nhân đạo và chủ nghĩa anh hùng.) . . Nguyên Hồng Trang 94 .Sự thôi thúc của thời đại để hòa nhập vào xu thế chung . Phan Châu Trinh. II. Văn học phát triển với một tốc độ hết sức mau chóng a. + Nhóm tự lực văn đoàn. Tuy nhiên ông vẫn bị chi phối bởi lối viết cũ. hiện đại hóa các thể loại tiểu thuyết và thơ diễn ra như thế nào? xã hội thông qua nhân vật điển hình. hạn chế: 3.

Nguyễn Công Hoan. Phạm Duy Tốn. đã khiến Trang 95 . Nam Cao. Nguyễn Tuân. Bùi Hiển. Tô Hoài..Truyện ngắn: đạt trình độ nghệ thuật cao.. Thạch Lam.. phong cách đa dạng với những cây bút: Nguyễn Bá Học.

Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: . Trang 96 .Tuần 9: Tiết 35. trong văn học dân tộc chưa có 1 điểm một hình tượng hoàn chỉnh về người anh hùng nông dân nghĩa sĩ: .Không mắc những lỗi thông thường về hình thức: chữ viết.Viết một bài văn nghị luận văn học với lí lẽ lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục với một kết cấu hợp lý rõ ràng. 2. lần đầu tiên trong văn học dân tộc có một tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. C. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Biết vận dụng các thao tác lập luận trong văn nghị luận.Trước NĐC. Phương pháp dạy học: Giáo viên ghi đề lên bảng. tác phẩm và nêu được vấn đề cần nghị luận. 36 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI LÀM VĂN SỐ3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC A. B. Mở bài: Giới thiệu đôi nét cơ bản về tác 1. B. dùng từ. Tiến trình lên lớp: 1.. D.. Đề bài: Với “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”. Kiểm tra bài cũ: 3. 2.Hình tượng anh hùng nông dân nghĩa sĩ mang một vẻ đẹp bi tráng vì hình tượng này có sự kết hợp gai yếu tố “bi” và “tráng”. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung A. Thân bài: Phân tích được vẻ đẹp bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ: . . rõ ràng diễn đạt có cảm xúc.. Đáp án và biểu điểm 1.Bố cục hợp lý.. . chính tả. Về kiến thức: Kiến thức Biểu điểm 1. Về kỹ năng: . giáo án. ngữ pháp. sách giáo viên.5 điểm giả. học sinh làm bài trên lớp. . Em hãy làm sáng tỏ vấn đề này.Viết một bài văn nghị luậnvề một vấn đề văn học..

+ Yếu tố “bi” gợi lên qua cuộc sống lam lũ. hành động quả cảm ành hùng của nghĩa quân và sự ngợi ca công đức hững người hy sinh vì quê hương đất nước. lòng yêu nước. 3. vất vả. Kết bài: Thâu tóm được vấn đề.5 điểm Trang 97 . nỗi đau thương mất mát của người nghĩa sĩ và tiếng khóc đau xót của người còn sống. gợi mở suy nghĩ cho người đọc. + Yếu tố “tráng” gợi lên qua lòng căm thù giặc. nêu cảm nghĩ riêng của bản thân. 3 điểm 3 điểm 1.

Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. C. D.. .Luyện tập để có thể sử dụng từ theo các nghĩa khác nhau và lĩnh hội từ theo các nghĩa khác nhau. cán bộ. tình cảm và lòng biết ơn đối với thế giới. Trong bản thảo Di chúc của chủ tịch HCM ngày 10 tháng 5 bổ sung cho nhau → GV cũng cố năm 1969 có những câu lúc đầu Bác viết: chốt lại. Tiến trình lên lớp: 1. tuy sức khỏe có kém so với vài năm trước đây . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Năm nay tôi vừa tròn 79 tuổi. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. sách giáo viên.. Luyện tập Tổ chức chia nhóm thảo luận. tôi sẽ đi khắp hai miền Nam – Bắc để thăm hỏi đồng bào. giáo án. Kế theo đó... phòng khi tôi phải đi gặp cụ Các Mác. đồng thời chọn lựa từ thích hợp trong từng ngữ cảnh..Tuần 9: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG A. thăm. cán bộ và thái độ của Bác về sự ra đi.. tôi để sẵn mấy lời này.Tôi có ý định đến ngày đó. . tôi sẽ thay mặt nhân dân ta đi thăm viếng và cảm ơn các nước anh em...Bồi dưỡng và nâng cao tình cảm yêu mến vốn từ ngữ phong phú. hiện tượng đồng nghĩa. thảo luận. Kiểm tra bài cũ: 3. điều đó cũng không có gì lạ. . Giải thích tại sao Bác lại viết như vậy? . . cụ Lênin. 1.Cũng cố và nâng cao những hiểu biết về các phương thức chuyển nghĩa của từ và hiện tượng từ nhiều nghĩa.Bác viết di chúc năm 1969 nhằm mục đích: nói với nhân dân với Đảng về nhiệm vụ cách mạng. Bài tập 1: Sau đó các nhóm lần lượt trình bày.. tình thương đối với nhân dân. tài liệu tham khảo.. Sau đó Bác đã thay các từ in đậm lần lượt bằng các từ: chúc mừng. Điều đó cũng bình thường thôi. . Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: .. sẽ. giàu sức biểu hiện của Tiếng Việt..Vì vậy. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.. . B. trả lời câu hỏi.Tại sao Bác lại dùng từ “chúc mừng” thay cho từ “thăm Trang 98 .

xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây. a. Vì từ thăm viếng không chỉ nói về thăm nước bạn mà còn nói viếng những con người ở nước đó đã góp phần xương máu cho dân tộc ta. . ít biểu cảm hơn so với câu văn cũ. . đó là hai từ cùng trường nghĩa.hỏi”. bây giờ cứ loáng thoáng Trang 99 . 4. biết ơn nhân dân sau ngày thắng lợi. .Từ “phải”. “được”. ngăn trở nào đó. đen thui và răn reo làm cho hai con mắt nó trắng giã và khoăm khoặm như mắt vọ. Tiên là ý chú muốn nhiều xu. trắng giã – trắng. Tiên là ý chú muốn vòi xu.. b. răn reo – răn. Dăm chùm trước dậu hoa năm ngoái. lạc quan thì dùng từ “sẽ” (sự tự nguyện). Hãy tạm bới đi thành tố thứ hai trong năm từ nói trên và phân tích: sức biểu hiện của câu văn sẽ biến đổi như thế nào về hai mặt âm thanh và hình ảnh.“nhiều”: hàm ý chỉ số lượng xin. “cần” (không mang sắc thái)..Nói về cái chết sau tuổi 70 là “không có gì lạ” thay cho “cũng bình thường thôi” thể hiện đức tính khiêm tốn của Bác. Song thưa để lọt bóng trăng vào.“mặc”: ý tự do (tâm hồn giao hòa khoáng đạt) 3. nhưng để chỉ cái chết ở tư thế bình tĩnh. Bài tập 3 Mặt nó già cấc. từ “chúc mừng” vừa có ý thăm hỏi. khi bỏ đi thành tố thứ hai. khoằm khoặm – khoằm. Song thưa để mặc bóng trăng vào. – “lọt”: có sự hạn chế. . b. lúc đầu Bác dùng từ ‘thăm viếng” sau đó Bác lại thay bằng từ “thăm”. có thể dùng trong câu.Bớt đi: già cấc – già. lại vừa nhấn mạnh công lao đóng góp của nhân dân. “cần” . . c. Các từ gồm hai thành tố là những từ ghép hoặc từ láy. (Nguyễn Công Hoan) Mỗi từ in đậm gồm hai thành tố. đen thui – đen. 2. Bài tập 2 Các câu thơ của Nguyễn Khuyến có các bản chép khác nhau: a. Từ “thăm” gợi sự thân mật và trang trọng. – Từ “vòi”: hành động giống như đòi. có sự dai dẳng làm cho người ta khó chịu.Nói về ý định đi thăm các nước. Mấy chùm trước dậu hoa năm ngoái. còn “phải” (sự bắt buộc). câu văn miêu tả nhân vật sẽ bớt tinh cụ thể. “sẽ”. . Bài tập 4 Đám mây lốm đốm. lê thê đi mãi. “được”.

nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đằng xa một bức vách. (Tô Hoài). Những từ in đậm là những từ tượng thanh hay tượng hình? Nếu bớt đi những từ láy thì tính nhịp nhàng và tính hình ảnh của câu văn sẽ bị ảnh hưởng như thế nào? Hãy phân tích những giá trị biểu hiện của từ láy trong câu văn. - Những từ láy: “lốm đốm”, “lê thê”, “thỉnh thoảng”, “lồ lộ” là các từ láy tượng hình. Nếu bớt chúng đi thì câu văn sẽ thiếu sự hài hòa về số tiếng và tính nhịp nhàng của câu văn sẽ bị ảnh hưởng. - Các từ láy trên có tính gợi hình ảnh rất rõ: + “lốm đốm” (đám mây): gợi sự phân bố chỗ đậm chỗ nhạt. + “lê thê”: gợi sự kéo dài chậm chạp. + “loáng thoáng”: gợi sự xuất hiện không rõ. + “thỉnh thoảng”: gợi sự thưa thớt về thời gian + “lồ lộ”: gợi sự hiện ra một cách rõ ràng. → Nếu bỏ chúng đi thì tính gợi hình ảnh của câu văn sẽ giảm hẳn. II. Hướng dẫn tự học - Hoàn thành các bài tập trên lớp - Chuẩn bị bài mới:

Trang 100

Tuần 10: Tiết 37, 38, 39 Giáo án Văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

HAI ĐỨA TRẺ
Thạch Lam
A. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh - Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Cảm nhận được tình cảm xót thương của nhà văn Thạch Lam đối với nhũng người phải sống nghèo khổ, quẩn quanh và sự cảm thông trân trọng của tác giả trước nhưng mong ước của họ về một cuộc sống tốt đẹp hơn. + Thấy được một vài nét nghệ thuật độc đáo của Thạch Lam qua truyện ngắn trữ tình này. - Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyện ngắn. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, ... C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học hiện đại giai đoạn 1930 – 1945, Thạch Lam có một vai trò vị trí khá quan trọng. Ông là một cây bút đặc sắc đại diện cho xu hướng, dòng văn học lãng mạn. Là một trong những cây bút của nhóm Tự lực văn đoàn, nhưng Thạch Lam lại khẳng định mình bằng hướng đi riêng biệt là những tác phẩm viết về nông thôn và những người nông nghèo. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc tiểu dẫn → cho biết những nét cỏ bản về cuộc đời và sự nghiệp thơ văn của Thạch Lam. Nội dung I/ TÌM HIỂU CHUNG: 1. Tác giả Thạch Lam: * Cuộc đời - Thạch Lam (1910 - 1942), tên thật Nguyễn Tường Vinh, sau đổi Nguyễn Tường Lân. - xuất thân trong một gia đình công chức gốc quan lại, sinh tại Hà Nội, thủa nhỏ sống ở Cẩm Dàng, Hải Dương rồi chuyển sang Thái Bình, học ở Hà Nội. Là em ruột của Nhất Linh, Hoàng Đạo, đều là thành viên của nhóm tự lực văn đoàn. * Sự nghiệp sáng tác: ( sáng tác khoảng 6 năm ). - Đề tài: Thường viết về những truyện không có chuyện, chủ yếu khai thác về thế giới nội tâm của nhân vật với những cảm xúc mong manh, mơ hồ trong cuộc sống thường
Trang 101

Đặc điểm truyện ngắn của Thạch Lam là gì?

Nêu xuất xứ của tác phẩm?

Tóm tắt của tác phẩm?

Bố cục?

Cảnh phố huyện được miêu tả với thời gian như thế nào?

Cảnh phố huyện được miêu tả ấn tượng qua những hình ảnh nào? Những hình ảnh đó gợi lên điều gì?

Hình ảnh những con người nơi phố huyện hiện ra như thế nào?

ngày. - Mỗi truyện như một bài thơ trữ tình, giọng điệu điềm đạm nhưng chứa đựng biết bao tình cảm mến yêu chân thành và sự nhạy cảm của tác giả trước những biến thái của cảnh vật và lòng người. - Lời văn trong sáng, giản dị mà thâm trầm, sâu sắc. - Tác phẩm chính (SGK). 2.Truyện ngắn Hai đứa trẻ a. Xuất xứ Rút trong tập Nắng trong vườn( 1938) b. Tóm tắt nội dung Truyện viết về cuộc sống tối tăm nghèo nàn của những người lao động nghèo ở một phố huyện nhỏ bé. Chị em Liên và An được mẹ giao cho trông nom một cửa hàng tạp hóa nhỏ. Cũng như những người dân nghèo nơi phố huyện, chị em Liên vừa bán hàng vừa trông chờ chuyến tàu đêm ở Hà Nội về. Chuyến tàu mang một chút ánh sáng của Hà Nội ầm ầm chạy vụt qua rồi im tiếng trong màn đêm sâu thẳm. Phố huyện và chị em Liên chìm vào giấc ngủ yên tĩnh. → Đây là truyện có cốt truyện đơn giản, gần như không có chuyện nhưng lại có sức gợi cảm sâu sắc. Giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng, gợi cảm. c. bố cục - Phần 1( Từ đầu....ngày tàn): Cảnh hoàng hôn buông xuống phố huyện. - Phần 2 ( tiếp theo... mơ hồ không hiểu): Cảnh sống của những kiếp người nghèo và tâm trạng của hai đứa trẻ. - Phần 3 (còn lại): Chuyến tàu đêm đi qua và ước vọng của hai đứa trẻ. II. Đọc - hiểu văn bản: 1/ Cảnh phố phố huyện: a/ Thời gian: Thời gian chiều tối: Thời gian két thúc của một ngày và mở ra đêm tối. Truyện được mô tả trong một không gian tĩnh nhưng thời gian động: hoàng hôn → đêm → đêm khuya vì thế cảnh một lúc một tối hơn Thời gian hòa quyện với không gian để tạo ra một thế giới nghệ thuật riêng. b/ Không gian nơi phố huyện: Cảnh chiều tàn đi dần vào đêm khuya được thu hẹp trong
Trang 102

Hoàn cảnh gia đình Liên như thế nào?

Trước cảnh ngày tàn thì tâm trạng Liên như thế nào?

Hình ảnh đoàn tàu có ý nghĩa như thế nào đối với hai chị em Liên? Có phải họ chờ Tàu để bán hàng chăng?

Phố huyện đã thay đổi như thế nào khi đoàn tàu xuất hiện?

một không gian nhỏ bé của một phố huyện nghèo. Không gian yên tĩnh, êm đềm của buổi chiều quê, “một buổi chiều êm ả như ru” đang chuyển vào đêm. Đêm mùa hạ “êm như nhung và thoảng qua gió mát”. Âm thanh: Tiếng trống thu không báo hiệu ngày tàn; tiếng trông cầm canh rời rạc điểm nhịp cho cuộc sống nặng nề trôi; tiếng dế, tiếng ếch tiếng côn trùng của sống dân dã; tiếng đàn bầu bật trong yên lặng → âm thanh gợi nỗi niềm xao xác trong lòng người.  Không gian vừa có vẻ đẹp thơ mộng vừa có vẻ buồn xơ xác. Không gian toàn cảnh nơi phố huyện chìm ngập trong bóng tối (không gian rộng) đối lập với không gian chập chờn, mờ ảo của ánh sáng xung quanh những ngọn đèn (không gian hẹp). Ánh sáng: Đèn của chị Tý: quầng sáng. Bếp lửa của bác Siêu: chỉ là “một chấm lửa nhỏ và vàng lơ lửng đi trong đêm tối” Ngọn đèn của Liên: từng hột sáng thưa thớt. Bóng tối: Bóng tối đến với tiếng trống thu không từ trên chòi cao. Bóng tối sắp đến với những đám mây hồng như hòn than sắp tàn. Bóng tối đến với dãy tre làng đen lại. Bóng tối đến với tiếng muỗi vo ve. Bóng tối bao trùm phố huyện: trên đường qua sông, qua chợ, các ngõ vào làng. Bóng tối về khuya như đặc lại… * Nhận xét: Ánh sáng le lói, hiếm hoi đối lập nghịch với đêm tối mênh mông → bóng tối như một ám ảnh, vượt qua ranh giới tự nhiên, thâm nhập, luồn lách, bám sát vào cảnh vật, con người; đè nặng, thấm vào tâm hồn con người, gợi nỗi buồn sâu lắng → không gian nghệ thuật là không gian bóng tối, gợi cảm xúc cho người đọc. c/ Con người: Chợ đã vản từ lâu, mấy đứa trẻ con nhà nghèo còn nhặt nhanh thanh nứa, thanh tre hay bất cứ thứ gì có thể dùng được của người bán hàng để lại. Mẹ con chị Tý dọn hàng nước nghèo nàn. Chị em Liên chuẩn bị đóng cửa hàng “đôi mắt chị bóng
Trang 103

Chủ đề tư tưởng của tác phẩm là gì?

tối ngập đầy dần”. Bác Siêu gánh phở đi bán, bóng Bác mênh mang ngã một vùng dài xuống đất. Bà cụ Thi lảo đảo bước đi trong bóng tối, tiếng cười khanh khách ghê sợ. Gia đình bác Sẩm trên manh chiếu hẹp trải dưới đất. * Nhận xét: Những thân phận, những con người bé nhỏ, sống lay lắt đang héo mòn hiện lên trong bức tranh nghèo nàn, tồi tàn nơi phố huyện tăm tối. Nhịp sống của họ cứ lặp đi, lặp lại ngày này qua ngày khác, đơn điệu, mỏi mòn lam lũ buồn tẻ, quẩn quanh trong cái nghèo túng nhưng họ vẫn hi vọng “Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ của họ”. 2/ Hình ảnh chị em Liên: a/ Hoàn cảnh: Cha mất việc, mẹ làm hàng xáo, kinh tế gia đình sa sút. Chuyển từ Hà Nội về phố huyện ngèo sinh sống. Chị em Liên được giao trông coi cửa hàng tạp hóa nhỏ thuê lại của người khác → Liên là người con gái hiếu thảo, đảm đang. → Chị ưm Liên đã hòa nhập được vào cuộc sống nơi phố huyện, đã quen với cảnh sống tối tăm, nghèo túng ở đây, khác hẳn với lúc sống ở Hà Nội. b/ Tâm trạng: Liên cảm thương cho những người nghèo mà đêm nào Liên cũng trông thấy: chị Tý, bác Sẩm, bà cụ Thi, những đứa trẻ ở chợ… → Liên là người con gái giàu tình thương, biết suy nghĩ, hay trầm tư trước cảnh đời mà Liên bắt gặp. Liên cảm nhận được cảnh tối tăm mà Liên và những người xung quanh đang sinh sống đắm chìm trong bóng tối, chị em Liên muốn quên đi thực tại xót xa “An và Liên lặng ngước mắt lên các vì sao để tìm sông Ngân Hà và con vịt theo sau ông Thần Nông” Chị em Liên luôn hoài niệm về quá khứ xa xưa, êm đềm ở Hà Nội “Liên nhớ lại khi ở Hà Nội, chị được hưởng những thức quà ngon lạ, bấy giờ mẹ Liên nhiều tiền, được đi chơi bờ hồ uống những cốc nước lạnh xanh đỏ”; còn bây giờ: “Phở của bác Siêu là món quà xa xỉ, hai chị em không bao giờ mua được”.
Trang 104

Đêm nào hai chị em cũng cố thức để chờ đoàn tàu đi qua – chuyến tàu đêm, hoạt động cuối cùng của đêm khuya, mang lại chuýt ánh sáng và âm thanh rộn rã của Hà Thành hoa lệ cho phố huyện nghèo tăm tối. 3/ Ý nghĩa hình ảnh đoàn tàu: a/ Đối với chị em Liên: Con tàu mang đến thế giới của kỷ niệm, đánh thức dậy trong chị em Liên hình ảnh đẹp của quá khứ, mang đến cho Liên nguồn sáng lấp lánh khác hẳn nguồn sáng hưu hắt của phố huyện. Chị em Liên chờ đợi tàu không phải để bán được thêm hàng mà vì muốn được nhìn thấy một thế giới khác sôi động, sang trọng hơn, vì thế việc chờ đoàn tàu đem lại niềm vui cho chị em Liên. →chờ đợi tàu trở thành một nhu cầu có thể khỏa lấp những khoảng trống mênh mông trong tâm hồn Liên, giúp Liên thấy rõ hơn, sâu hơn cuộc sống phủ đầy bóng tối nơi phố huyện. b/ Đối với dân phố huyện: Con tàu mang đến cho phố huyện một thế giới khác, thế giới với ánh sáng xa lạ của thị thành cho dù ánh sáng ấy chỉ thoáng vụt qua trong giây lát cũng đủ để đem lại cho họ một chút dư vị, dư âm khác lạ. Âm thanh của đoàn tàu dù thoáng qua cũng đủ sức át đi trong giây lát không khí buồn tẻ, đơn điệu của phố huyện. Khi đoàn tàu đã đi qua, phố huyện lại chìm trong bóng tối nhưng sự chờ đợi và hi vọng vẫn còn âm vang, ngày này qua ngày khác. → Con tàu tác động vào lòng người một ấn tượng mạnh mẽ, đưa phố huyện ra khỏi cảnh sống tù đọng, u uất dù chỉ trong chốc lát → chờ đợi con tàu trở thành nhu cầu không thể thiếu của người dân phố huyện. Chờ đợi con tàu chính là niềm vui, niềm an ủi, niềm hi vọng dẫu còn mơ hồ về một ngày mai tươi sáng; là khát vọng sống mãnh liệt chợt bùng lên trong tâm hồn những con người nghèo khổ → Thạch Lam đã nhìn thấy và mô tả khát vọng sống ẩn chứa trong sâu thẳm tâm hồn người lao động nghèo khổ. Tóm lại: Bàng tình cảm và tấm lòng nhân hậu của mình, Thạch Lam đã thể hiện một cách nhìn trong trẻo, nhẹ nhàng nhưng sâu lắng về người lao động nghèo, đặc biệt là trẻ thơ.
Trang 105

nồng hậu sâu kín của Thạch Lam đối với những kiếp người nghèo khổ tăm tối. hành văn nhẹ nhàng.SGK) IV. Củng cố: Tác phẩm thể hiện tâm hồn nhân ái. 2. Luyện tập 1. chất tương phản tạo cho tác phẩm có sức hút đặc biệt. Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị bài mới: Ngữ cảnh. .Xem bài giảng. III. chất trữ tình. trân trọng của Thạch Lam với người lao động nghèo khổ và khát vọng mơ hồ của tuổi thơ. Luyện tập 3. mềm mại. có sự đan cài của chất hiện thực. hành vi. thiên về khai thác nội tâm. Trang 106 . Tổng kết: (ghi nhớ . Thể hiện phong cách nghệ thuật độc đáo của Thạch Lam: Truyện không có cốt truyện rõ ràng. bài tập.4/ Chủ đề: Tác phẩm thể hiện tấm lòng yêu mến.

. . Nhân vật giao tiếp hoặc đóng vai trò người nói (người viết) hoặc người nghe (người đọc). chữ cụ thể trong văn bản mà còn phải quan tâm đến ngữ cảnh. Ngữ liệu 2: đặt câu nói trong bối cảnh phát sinh ra nó. thảo luận trả lời các câu hỏi. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về ngữ cảnh. nói (viết) ở đâu. Trang 107 Các nhân tố của ngữ cảnh là những nhân tố nào? Nhân vật giao tiếp là gì? Bối cảnh là gì? (VD: truyện “Hai đứa trẻ”. nói (viết) cho ai nghe. chúng ta bao giờ cũng phải chú ý đến các vấn đề ai nói (ai viết). Hoạt động của GV và HS GV hướng dẫn HS tìm hiểu ngữ liệu trong mục I và sau đó rút ra khái niệm..… Tất cả những vấn đề đó cho thấy nói (viết) không chỉ cần câu. Xét ngữ liệu: Ngữ liệu 1: Nếu đột nhiên nghe câu nói này không biết bối cảnh sử dụng của nó thì không một ai có thể trả lời được những câu hỏi như vậy. Tiến trình lên lớp: 1. người đọc biết được qua lời kể của tác giả. lúc nào. viết và đọc – văn bản: Biết nói. Nhân vật giao tiếp: Trong cùng một hoạt động giao tiếp có thể có một hoặc nhiều người tham gia (gọichung là các nhân vật giao tiếp). B. Nội dung I. câu văn. 2. sách giáo viên. C. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. . II. Khái niệm Ngữ cảnh là bối cảnh ngôn ngữ mà ở đó một yếu tố ngôn ngữ được sử dụng hoặc được tạo ra trong hoạt động giao tiếp ngôn ngữ. Biết phân tích và lĩnh hội văn bản trong ngữ cảnh mà nó được sản sinh ra. Khái niệm: 1.Hiểu về ngữ cảnh trong giao tiếp (nói và viết).Biết vận dụng hiểu biết về ngữ cảnh vào viẹc nói. giáo án. viết phù hợp với ngữ cảnh. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. D. Các nhân tố của ngữ cảnh: 1.Tuần 10: Tiết 40 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGỮ CẢNH A. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói và viết. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . đồng thời người nghe (người đọc) dựa vào bối cảnh đó mà lĩnh hội được lời nói. bối cảnh giao tiếp rộng là .

địa phương sinh sống… Những đặc điểm này luôn chi phối lời nói cá nhân và việc lĩnh hội lời nói của người khác) Ví dụ: SGK 2. đoạn…). b/ Bối cảnh giao tiếp hẹp: (Bối cảnh tình huống) . Ví dụ: SGK * Đối với văn bản văn học: Bối cảnh văn hóa chínhlà hoàn cảnh sáng tác (ra đời) của tác phẩm. Ví dụ: SGK * Đối với giao tiếp bằng ngôn ngữ. tình cảm. cá tính. chi phối cả người nói và người nghe. câu văn luôn chịu sự chi phối bởi quan hệ của các nhân vật giao tiếp và vị thế của họ so với nhau. (Mỗi nhân vật giao tiếp đều có những đặc điểm về nhiều mặt: lứa tuổi. địa lý.XHVH những năm trước CMTT. tình huống thường hay thay đổi → quan hệ giữa cá nhân và giao tiếp. đó là: Nơi chốn. Văn cảnh: Trang 108 . cảm xúc của các nhân vật giao tiếp cũng thay đổi tùy tình huống → thay đổi nội dung. hiện tượng xảy ra xung quanh. lịch sử. Bối cảnh ngoài ngôn ngữ: Là cảnh tạo ra giao tiếp a/ Bối cảnh giao tiếp rộng: (Bối cảnh văn hóa) Đây là nhân tố tạo nên môi trường giao tiếp. Nội dung và hình thức của lời nói. địa vị xã hội. Đó có thể là hiện thực bên ngoài các nhân vật giao tiếp hoặc hiện thực tâm trạng con người. thể chế chính trị… tựu trung là bối cảnh văn hóa. nghề nghiệp. vịthế giao tiếp. chi phối nội dung lẫn hình thức ngôn ngữ (từ ngữ. giới tính. phong tục tập quán. → Đây là những nhân tố không thể thiếu khi tìm hiểu mỗi trường hợp phát sinh văn bản (do bối cảnh giao tiếp này tạo nên những tình huống của văn bản giao tiếp nên còn được gọi là bối cảnh tình huống). bối cảnh hẹp là phố huyện nghèo). Vì bao gồm những phạm trù giao tiếp ở bên ngoài ngôn ngữ nên rất rộng lớn. dân tộc. văn hóa. c/ Hiện thực được nói tới: Phần nghĩa sự việc của câu văn được tạo nên bởi hiện thực được nói đến. câu. thời gian phát sinh văn bản. Những sự việc. hình thức của văn bản giao tiếp. Em hiểu gì về nhân tố văn cảnh? Xét VD trong SGK.Văn bản (sản phẩm của hoạt động giao tiếp) luôn được nảy sinh trong một tình huống giao tiếp cụ thể. 3. cả quá trình tạolập và lĩnh hội lời nói của câu văn: Bối cảnh xã hội.

Vai trò của ngữ cảnh: 1. với từng tình huống và diễn biến cụ thể để có thể phân tích tìm hiểu và giải thích thấu đáo.Ngữ cảnh chính là môi trường sản sinh ra lời nói câu văn → luôn ảnh hưởng và chi phối nội dung và hình thức của câu  người nói (viết) phải biết tạo nên những sản phẩm giao tiếp thích hợp với ngữ cảnh. đoạn…) đi trước hoặc đi sau một đơn vị ngôn ngữ đều tạo nên văn cảnh của nó. vì vậy. Tổng kết: (ghi nhớ . văn cảnh vừa là cơ sở cho việc lĩnh hội đơn vị ngôn ngữ.Luôn có mối quan hệ giữa môi trường và văn bản giao tiếp – sản phẩm được tạo ra trong môi trường ấy  văn bản luôn mang dấu ấn của ngữ cảnh. câu văn) . từ. câu văn. ngữ. câu văn) . III. cặn kẻ về nội dung và hình thức của lời nói. không thể không nói đến văn cảnh xuất hiện của nó. + Phải gắn từ ngữ. Dạng nói hoặc dạng viết.Ngữ cảnh không chỉ có vai trò quan trọng với quá trình tạo lập mà với cả quá trình tạo lập văn bản giao tiếp. người nghe (người đọc) nên: + Căn cứ vào ngữ cảnh rộng và hẹp. câu. Luyện tập Trang 109 . muốn lĩnh hội trọn vẹn (chính xác. Đối với người nghe (người đọc và quá trình lĩnh hội lời nói. IV. . hiệu quả) lời nói. Đối với người nói (người viết và quá trình sản sinh lời nói. Trong mọi trượng hợp. Thuật ngữ văn cảnh đề cập đến những nhân tố ngữ cảnh sau: Lời đối thoại hoặc lời đơn thoại. câu với ngữ cảnh sử dụng của nó. các đơn vị ngôn ngữ (âm tiếng.Khi nói đến ngữ cảnh của một đơn vị ngôn ngữ rộng hoạt động giao tiếp. → Cũng như nhân vật. câu văn. 2. bối cảnh giao tiếp.SGK) V.

(Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc – Nguyễn Đình Chiểu) → Các chi tiết trong hai câu thơ này đều bắt nguồn từ hiện thực (xem chú thích). Bài tập 1: Căn cứ vào ngữ cảnh (hoàn cảnh sáng tác). Bữa thấy bòng bong che trắng lốp. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. bổ sung cho nhau → GV cũng cố chốt lại. câu văn trong mối quan hệ với ngữ cảnh. Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. 3. trông tin quan như trời hạn trông mưa.Củng cố và nâng cao những hiểu biết về ngữ cảnh: khái niệm ngữ cảnh trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ cùng với những nhân tố của nó. giáo án. 2. → Hai câu thơ gắn với tình huống giao tiếp cụ thể: đêm khuya. tài liệu tham khảo. D.Tuần 10: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ NGỮ CẢNH A. xuất phát từ bối cảnh: tin tức về kẻ địch đến đã phong thanh mười tháng nay mà lệnh quan thì vẫn chờ đợi. tiếng trống canh dồn dập mà người phụ nữ vẫn cô đơn. Người nông dân thì đã thấy rõ hình ảnh dơ bẩn của kẻ thù và căm ghét chúng mỗi khi thấy bóng dáng tàu xe của chúng. mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm. ngày xem ống khói đen sì muốn ra cắn cổ. hãy phân tích những chi tiết đựoc miêu tả trong hai câu thơ sau: Trong phong hạc phập phồng hơn mười tháng. thảo luận trả lời các câu hỏi. ghét thói mọt như nhà nông ghét cỏ. sách giáo viên. đồng thời có năng lực lĩnh hội chính xác nội dung. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . B.Có kỹ năng nói và viết cho phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp. Kiểm tra bài cũ: Nêu khái niệm và phân tích vai trò của ngữ cảnh. Bài tập 2: Xác định hiện thực nói tới trong hai câu thơ: Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non. còn tình Trang 110 . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Luyện tập 1. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Tổ chức chia nhóm thảo luận. muốn tới ăn gan. Nội dung I. C. Tiến trình lên lớp: 1. trơ trọi… Câu thơ là sự diễn tả tình huống. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. mục đích của lời nói.

nuôi con. Trong tình huống đó. Cho nên câu hỏi của người đi đường cần hiểu là không phải nói về đề tài đồng hồ. Những sự kiện đó chính là ngữ cảnh tạo nên câu thơ. Ngoài sự diễn tả tình huống. Bài tập 3: Vận dụng những hiểu biết ngữ cảnh dể ký giải những chi tiết về hình ảnh của bà Tú trong bài thơ “Thương vợ” của Tú Xương. Bài tập 5: Trên đường đi. Trong thời kỳ đó toàn quyền Đông Dương là Đu – me đã cùng vợ đến dự. câu hỏi cần hiểu như thế nào? Nó nhằm mục đích gì? → Bài tập đã nêu tình huống (bối cảnh giao tiếp hẹp): Trên đường đi. một người phụ nữ lận đận trong tình duyên. câu thơ còn bộc lộ tâm sự của nhân vật trữ tình – của chính tác giả. có quan hệ đến mọi người. 5. 4. nhằm mục đích Trang 111 . hai người không quen biết gặp nhau. Bà kiếm sống bằng nghề buôn bán nhỏ. Những chi tiết trong hoàn cảnh sống của gia đình Tú Xương chính là bối cảnh tình huống cho nội dung của các câu thơ trong bài (6 câu đầu). mà chỉ có thể hỏi nhau về những đề tài khách quan. người ta không đường đột hỏi về chuyện riêng tư (có hay không có đồng hồ). chính quyền mới do thực dân pháp lập lên đã tổ chức cho các sĩ tử Hà Nội xuống thi chung ở trường Nam Định. Rõ nhất là sự kiện vào năm Đinh Dậu (1879). bác có đồng hồ không ạ?”. → Hoàn cảnh sáng tác chính là ngữ cảnh của các câu thơ trong bài. -Lọng cắm rợp trời quan sứ đến. có thể thấy vợ Tú Xương là một người tần tảo. mà nói về thời gian. hai người không quen biết gặp nhau. Chẳng hạn thành ngữ “một duyên hai nợ” không phải chỉ để nói đến nỗi vất vả của bà Tú mà xuất phát từ chính ngữ cảnh sáng tác: Bà Tú phải làm để nuôi cả chồng và con. Váy lê quét đất mụ đầm ra. một người hỏi: “Thưa bác. Trong ngữ cảnh đó. chịu thương chịu khó để làm ăn nuôi chồng. 3. Bài tập 4: Đọc những câu thơ sau trong bài “Vịnh khoa thi hương” của Tú Xương và cho biết những yếu tố nào trong ngữ cảnh đã chi phối nội dung của những câu thơ đó: -Nhà nước ba năm mở một khoa Trường Nam thi lẫn với trường Hà. → Từ hoàn cảnh về cuộc sống của nhà thơ.huống nội dung đề tài của thơ.

nêu nhu cầu cần biết thông tin về thời gian. Trang 112 .

hiệun Nhất Lang. .Cách mạng tháng Tám thàng công. sinh trưởng trong một gia đình nhà nho khi Hán học đã tàn. sau I. qua đó hiểu được quan niệm thẩm mỹ của nhà văn. b. + Tình huống truyện độc đáo. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. thủ pháp đối lập. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 11: Tiết 41. D. dùng ngòi bút phục vụ hai cuộc kháng chiến của dân tộc. Cuộc đời Tuân.… C.TÌM HIỂU CHUNG đó giới thiệu những nét chính về cuộc 1. Kiểm tra bài cũ: Tóm tắt và nêu chủ đề tư tưởng truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. . Hà Nội) .Nguyễn Tuân ( 1910-1987). Tác phẩm “Chữ người tử tù” của ông như một bông hoa khác thường và có một hương vị rất riêng. sự nghiệp sáng tác của Nguyễn a.Từi 1948-1958.Là một nhà văn lớn . ngôn ngữ góc cạnh. một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp.Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm truyện ngắn. sách giáo viên. Hoạt động của GV và HS Nội dung Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK. quạn Thanh xuân. 42 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ Nguyễn Tuân A. quan điểm nghệ thuật của Nguyễn Tuân cũng như giá trị của tác phẩm. .Quê quán: làng Mọc ( nay phường Nhân chính. Nêu xuất xứ và chia bố cục của tác Nguyễn Tuân giữ một vị trí quan trọng và đóng góp không Trang 113 .Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyện ngắn.Tác giả đời. Nguyễn Tuân tự nguyện đến với cách mạng. ông là tổng thư ký Hội văn nghệ Việt Nam. 3. viết văn. . tạo không khí cổ xưa.Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Vẻ đẹp của hình tượng nhân vật Huấn Cao. giáo án.Sự nghiệp văn học . B. Vào bài mới: Nguyễn Tuân là một cây bút xuất sắc của văn học giai đoạn 1930 – 1945. . . thảo luận trả lời các câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1.Sau khi tốt nghiệp bậc thành chung ở Nam Địn. Qua tác phẩm này chúng ta sẽ hiểu thêm về con người. ông về Hà Nội làm báo. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .

cuộc gặp gỡ kỳ lạ tăm tối của họ. Tác dụng của tình huống này đối với việc thể hiện tính cách nhân vật sự kịch tính của truyện. + Đem đến cho nền văn xuôi hiện đại một phong cách tài hoa và độc đáo. + Trên bình diện xã hội họ hoàn toàn đối lập nhau: một người là tên đại nghịch cầm đầu cuộc nổi loạn nay bị bát giam. . Xuất xứ -Tập truyện Vang bóng một thời khi in lần đầu (1940) gồm 11 truyện ngắn. + Thúc đảy tùy bút.Truyện ngắn Chữ người tử tù lúc đầu có tên là Dòng chữ cuối cùng in trên tạp chí tao Đàn 1938. Đường vui (19490. Tình huống truyện là gì? Nêu tình huống của truyện ngắn này. nhơ bẩn. Tình huống truyện .tình huống truyện độc đáo: Mối quan hệ giữa hai nhân vật Huấn Cao và quản ngục.phẩm. + Làm phong phú thêm ngôn ngữ văn học dân tộc. là tác phẩm kết tin h tài năng của Nguyễn Tuân trước cách mangh tháng Tám. môi trường sống. Sông Đà (1960) 2. góp phần thể hiện sâu sắc tư tưởng của tác phẩm. . → Nguyễn tuân đã đặt những nhân vật của mình vào chốn ngục tù tăm tối.Tình huống truyện là mối quan hệ giữa nhân vật này với nhân vật khác . làm sáng tỏ tấm làng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục. tính cách hay thân phận của mình.Được nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học năm 1960.Tác phẩm chính: Vang bóng một thời (1940). là tri âm tri kỉ với nhau. Tác phẩm a. giữa nhân vật với hoàn cảnh. bút ký văn học đạt tới trình độ nghệ thuật cao. trớ trêu giữa nhưng tâm hồn tri âm tri kỷ trong tình thế đói nghịch: tử tù và quản ngục. . b. còm một người là kẻ đại diện cho trật tự xã hội dương thời. Viên quản ngục có phẩm chất gì khiên HC cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ” và tác giả coi đó là “một thanh âm trong trẻo chen giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”? Những ngày HC ở tù thì quản ngục có thái độ và hành động như thế nào đối với HC? Diễn biến tâm trạng của quản ngục từ khi nghe tin có tử tù là HC đến cho đến khĩin được chữ của HC? (phần này GV hướng dẫn HS tiếp tục tìm hiểu) nhỏ đối với văn học Việt nam hiện đại. . sau đó tuyển in trong tập Vang bóng một thời đổi tên thành Chữ người tử tù. Trang 114 . + Trên bình diện nghệ thuật: đều là những người có tâm hồn nghệ sĩ. để tạo nên một tình huống độc đáo: mối quan hệ đặc biệt đầy éo le. đồng thời cúng thể hiện sâu sắc chủ đề tác phẩm. đang chờ ngà ra pháp trường chịu tội. qua đó nhân vật bộc lộ tâm trạng. Qua đó làm nổi bật vẻ đẹp hình tượng nhân vật Huấn Cao.

Đọc – hiểu văn bản: 1/ Viên quản ngục: * Biết trọng người tài. Mặc dù HC miệt thị nặng lời: “Người hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Phần 2 (“Sớm hôm sau … thiên hạ”): diễn biến tâm trạng của Huấn Cao và viên quản ngục trong những ngày tử tù ở đề lao. ông dặn thơ lại: “Thầy bảo ngục tốt nó quét dọn buồng trong cùng. say mê quý trọng cái hay. hôm nay viên coi ngục nhìn sau tên tù mới vào với cặp mắt hiền lành”. Nhưng biết ngài là một người có nghĩa khí tôi muốn châm chước ít nhiều… Vậy ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết. lòng kiêng nể sự biệt đãi: Biết trong số phạm nhân được giải đến có HC. hạ mình để xin cho được chữ Huấn Cao. Bố cục Phần 1(“từ đầu …rồi sẽ liệu”): nỗi lòng của viên quản ngục khi nhận 6 tử tù trong đó có Huấn Cao. Đêm hôm ấy. Là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây”. II. có việc dùng đến”. HC đã có những thái độ và hành động ra sao? Vì sao HC phải chịu án chém? Khi được quản ngục biệt đãi thì HC có thái độ như thế nào? Đối với cái đẹp thì HC có quan niệm và thái độ như thế nào? Qua nhân vật HC. Trong những ngày HC ở đề lao chờ thụ án: quản ngục nhìn thơ lại “dân rượu với đồ nhắm” “trước giờ ăn bữa cơm tù” bằng lời lẽ rất lễ phép: “Thầy quản chúng tôi có ít quà mọn vị này biếu ngày dùng cho ấm bụng. Nguyễn Tuân đã bộc lộ quan niệm về cái đẹp như thế nào? Tại sao có thể nói cảnh tượng HC c. vuông lắm… có được chữ ông Huấn Cao mà treo là có một vật báu trên đời”. → sự kiên trì. * Thái độ biệt nhỡn liên tài: Đối với HC: luôn dành một sự kính trọng. Tôi sẽ cố gắng chu tất”. kể cả nhún nhường.Qua cuộc đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại thì HC là người như thế nào? Khi đến nhà lao. nhã Trang 115 . viên quản ngục thao thức nghĩ ngợi tìm cách để HC đỡ cực trong những ngày cuối cùng còn lại “dù trong lòng vẫn lo viên thơ lại cáo giác quan trên” Khi nhận phạm nhân: “trái với phong tục nhận tù mọi ngày. biết giá người ngay. ông vẫn ôn tồn. Trong buồng đây lạnh lắm” Một lần. cái đẹp: suốt đời ông chỉ ao ước một điều là “một ngày kia được treo ở nhà riêng của mình một đôi câu đôi do tay ông Huấn Cao viết” vì “chữ ông Huấn Cao đẹp lắm. chính quản ngục mở khóa cửa buồng kính khép nép hỏi HC: “Đối với những người như ngài phép nước ngặt lắm. Phần 3 (còn lại): nguyện vọng của quản ngục đã trở thành và lời dặn dò của Huấn Cao đối với quản ngục.

ông đã: “lạnh lùng… khom mình… đánh thuỳnh”. ông đã khép nép hỏi ông HC: “Ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết. HC “vẫn thản nhiên nhận rượu thịt” do thơ lại đem đến hàng ngày và xem “đó là một việc vẫn làm trong cái hứng sinh bình. → Chứng tỏ Huấn Cao là nghệ nhân được nhiều người yêu mến: “nhiều người nhắc nhỏm đến cái danh ấy luôn” b/ Khí phách hiên ngang: Bị dẫn vào huyện ngục. ông rất trân trọng cái đẹp: “Ông ít chịu cho chữ” và “không ép mình viết câu đối”. Một lần. đợi ngày ra pháp trường. “một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”. * Nhận xét: Qua ngòi bút Nguyễn Tuân. ngục quan có những phẩm chất khiến HC cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ”. và tác giả coi đó là “cái thuần khiết giữa một đống cặn bã”. một người nghĩa khí. nghẹn ngào nói “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”. điềm tĩnh bảo bạn tù dỗ gông diệt rệp. Câu trả lời không khiến ngục quan tức giận mà từ hôm ấy HC vẫn nhận được sự biệt đãi từ quản ngục. nghệ sĩ: Thể hiện qua cuộc đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại ở phần mở truyện khi nhận được công văn tiếp nhận tử tù: “Tôi nghe ngờ ngợ. Khi được HC cho chữ: tư thế khúm núm. 2/ Nhân vật Huấn Cao: a/ Tài hoa. c/ Nhân cách trong sáng cao cả: (thiên lương) . Huấn Cao? Hay cái người mà vùng tĩnh Sơn ta vẫn khen cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp đó không?”.Tấm lòng quý trọng cái đẹp: + Đối với HC. + Là một nghệ nhân thư pháp. Tôi sẽ cố gắng chu tất”. thái độ trân trọng: vái. Trước lời đùa cợt của lính áp giải. Trang 116 . tục chưa bị giam cầm”. cái đẹp đồng nghĩa với cái quý giá: “chữ thì quý thực” nhưng không phải ai cũng có thể nhận ra và biết thưởng thức. nghe lời khuyên bảo của HC. ông không chút run sợ. HC trả lời với thái độ cố ý làm ra vẻ khinh bạc đến điều: “Ngươi hỏi ta cần gì? … đây”. Lúc ấy. Là tử tù.cho chữ là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”? Không gian cho chữ được miêu tả như thế nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh người cho chữ và người xin chữ. nhặn “xin lĩnh ý” rồi lễ phép lui ra. quản ngục đến phòng giam HC với thiện ý biệt đãi. chắp tay. bày tỏ lòng kính trọng của ông đối với một bậc đại trượng phu.

bất khuất không sợ chết. những người bạn thân hiểu được giá trị của cái đẹp. Khi hiểu được tấm lòng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục. cái đẹp và cái thiện không thể tách rời nhau. chật hẹp. * Nhận xét: Qua hình tượng nhân vật HC. chân vướng xiềng và chỉ sớm tinh mơ ngày mai đã bị giải vào kinh chịu án tử hình. một sáng tạo nghệ thuật lại diễn ra trong một căn buồng tối tăm. HC không chỉ có thái độ hiên ngang. Nguyễn Tuân đã bộc lộ quan niệm về cái đẹp: cái tài phải đi đôi với cái tâm. → HC không chỉ là người có tài mà còn có tâm. vái lại tù nhân. Người nghệ sĩ tài hoa say mê tô từng nét chữ không phải là người được tự do mà là một kẻ tử tù đang trong cảnh cổ đeo gông. cảm động trước “thiên lương” cao đẹp. ẩm ướt. thiên lương cao cả lại tỏa sáng ở chính cái nơi mà bóng tối và cái ác đang ngự trị. đồng thời ông rất quý trọng những tấm lòng biết yêu cái đẹp.Coi trọng cái đẹp. phân gián”. kỷ cương trong nhà tù bị đảo ngược hoàn toàn: tù nhân trở thành người ban phát cái đẹp. Đó là một quan điểm nghệ thuật tiến bộ. bởi vì: Việc cho chữ vốn là một việc thanh cao.  Giữa chốn ngục tù tàn bạo. → thủ pháp đối lập. Đó là hai mặt thống nhất trong một nhân cách lớn. hiểu được cốt cách của ông: “Đời ta cũng mới viết có hai bộ tứ bình và một bức cung đường cho ba người bạn thân của ta thôi” → HC là người có thể sáng tạo ra cái đẹp biết thưởng thức và luôn có ý thức giữ gìn.Không phải ông hẹp hòi. coi khinh tiền bạc và đồng tiền vô nghĩa mà còn có một tấm lòng yêu quý cái thiện. Hình ảnh uy nghi của HC đối lập với hình ảnh của thầy thơ lại “run run bưng chậu nước” và hình ảnh viên quản ngục “khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ”… → thủ pháp đối lập. đất bừa bãi phân chuột. răn dạy ngục quan. có “thiên lương” cao đẹp. HC đã thuận lòng cho chữ: “Về bảo với chủ nhân của ngươi … ta cho chữ”. hôi hám của nhà tù “tường đầy mạng nhện. không phải những kẻ đại Trang 117 . Cái đẹp lại được sáng giữa cái nhơ bẩn. còn ngục quan thì khúm núm . Trật tự. ông chỉ cho chữ những tri âm tri kỷ. . 3/ Cảnh cho chữ: Cảnh tượng ông HC cho chữ viên quản ngục là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”.

. Trang 118 . 3. chủ đề của tác phẩm được thể hiện sâu sắc. Luyện tập 3. Đặc sắc nghệ thuật . khắc họa tính cánh nhân vật. người đọc như thấy rõ mồn một những cảnh tượng ấy trước mặt mình khi đọc tác phẩm. của cái thiện đối với cái ác. Đó là sự chiến thắng của ánh sáng đối với bóng tối và cái đẹp đối với cái xấu xa. bất khuất. tạo không khí cổ kính.Xem lại bài. . Tổng kết (Ghi nhớ .Trong truyện ngắn Chữ người tử tù. làm bài tập . Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp và bộc lộ thầm kín tấm lòng yêu nước. . Nguyễn Tuân đã khắc họa thành công hình tượng Huấn Cao – một con người tài hoa. giàu sắc thái truyền cảm.NT sử dụng ngôn ngữ giàu có.Bút pháp xây dựng nhân vật: bút pháp lý tưởng hóa của cảm hứng lãng mạn. Cũng cố . Luyện tập 1.Bút pháp miêu tả cảnh vật: Bút pháp tạo hình.Tác phẩm thể hiện tài năng nghệ thuật của Nguyễn Tuân trong việc tạo dựng tình huống truyện độc đáo. Đó là sự tôn vinh cái đẹp. có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang. cái thiện và nhân cách cao cả của con người bằng một bức tranh nghệ thuật đầy ấn tượng. 2. nhơ bẩn. giàu chất điện ảnh. góc cạnh. 4.diện cho quyền lực thống trị làm chủ mà là người tù làm chủ. Hướng dẫn tự học .SGK) III. trong nghệ thuật dựng cảnh. Qua cảnh tượng này. trang trọng trong việc sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình.Chuẩn bị bài: Luyện tập thao tác lập luận so sánh.

sau đó cử đại diện trình bày. cuối cùng GV củng cố chốt lại. cả hai đều trở thành “người xa lạ” trên chính quê hương của mình. không còn cảnh cũ người xưa nữa. thảo luận trả lời các câu hỏi. Tuy thế. + Khi đi trẻ. tuổi lớn rồi (Chế Lan Viên) → Khi trở về.Củng cố kiến thức về thao tác lập luận so sánh. sách giáo viên. . Tiến trình lên lớp: 1. Đó là điều dĩ nhiên. Bài tập 2: Làm rõ lập luận so sánh trong câu văn sau: Trang 119 . giữa người xưa và người nay vẫn có những nét tương đồng. lúc về già (Hạ Tri Chương) + Trở lại An. . Vào bài mới: Lời vào bào Hoạt động của GV và HS Tổ chức chia nhóm thảo luận.Tuần 11: Tiết 43 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH A.Biết vận dụng thao tác lập luận so sánh để viết đoạn văn có sức thuyết phục và hấp dẫn. Kiểm tra bài cũ: 3.  Kết luận: Hạ Tri Chương sống trước Chế Lan Viên hơn một nghìn năm. giáo án. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .… C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. D. Cảnh vật. Chia lớp làm 4 nhóm. + Chẳng nhẽ thăm quê lại hỏi người (Chế Lan Viên) vì quê hương đã biến đổi sau chiến tranh. Luyện tập 1. 2. + Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi? (Hạ Tri Chương) vì không còn ai nhận ra mình là người cùng quê cả. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. B. Bài tập 1: So sánh tâm trạng của nhân vật trữ tình (khi về thăm quê) trong bài thơ của Hạ Tri Chương và của Chế Lan Viên. Nội dung I.Điểm giống nhau: → Cả hai tác giả đều rời quê hương ra đi lúc còn trẻ và trở về lúc tuổi đã cao. tình cảm con người đã có bao nhiêu biến đổi. Đọc người xưa cũng là dịp để hiểu người nay sâu sắc hơn. mỗi nhóm thảo luận 1 bài tập.

cô thôn. mùa thu được quả.“Học cũng có ích như trồng cây. viễn phố. khắp mọi chòm. những tiếng thêm rên rĩ. mõ thảm.Điềm khác nhau: “mùa xuân. Bài tập 4: HS tự chọn đề tài (một danh ngôn hoặc một thành ngữ. 4. tục ngữ có nội dung so sánh. dặm liễu.…) kể cả những chữ có phần hiểm hóc (cớ sao om.” . mùa xuân được hoa.  Kết luận: Học hành cũng vậy. mùa thu” ở đây chỉ các giai đoạn khác nhau: ban đầu thu hoạch còn ít. mục tử. vỡ vạc dần. Đây là một câu so sánh để ta thêm kiên nhẫn trên con đường học tập.Điểm giống nhau: → Cùng là bài thơ bảy chữ. . nhiều từ là từ thi liệu quen thuộc trong văn chương cổ điển: nàgn mai. nỗi hàn ôn. tiếng nói của văn nhân.  Kết luận: Tuy hai tác phẩm được làm cùng thể thơ nhưng sự khác nhau về cách dùng từ ngữ đã giúp bạn đọc thấy được sự khác nhau về phong cách nghệ thuật của hai nữ sĩ: + Một phong cách gần gũi bình dân. cùng với thời gian sẽ thu hoạch được nhiều hơn. . (Ở đây chỉ so sánh ngôn ngữ thơ chứ không bàn đến thân thế và tài năng của tác giả). ngư ông. chẳng hạn: một Trang 120 . 3.Điểm khác nhau: cách dùng chữ → Thơ của Hồ Xuân Hương dùng ngôn ngữ hàng ngày (tiếng gà văng vẳng. chịu gà tom) chỉ có một câu có nhiều từ Hán Việt: Tai tử nhân văn đó tá? → Bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan dùng nhiều từ ngữ Hán Việt: hoàng hôn. đài các. người lữ thứ. Bài tập 3: So sánh ngôn ngữ thơ Hồ Xuân Hương và ngôn ngữ thơ Bà Huyện Thanh Quan qua hai bài thơ: + Tự tình (bài 1) + Chiều hôm nhớ nhà. người học rồi sẽ có những tiến bộ lớn. Nói cách khác: cả hai bài thơ đều hay nhận theo hai phong cách khác nhau. + Một phong cách trang nhã. tuy có xót xa nhưng vẫn tinh nghịch. duyên để mõm mòm. trí thức thượng lưu (Bà Huyện Thanh Quan). tám câu (thất ngôn bát cú) → Cả hai đều gieo vần và tuân thủ nghiêm chỉnh luật đối (ở câu 3 + 4 và câu 5 + 6). hiểm hóc (Hồ Xuân Hương). kẻ chốn Chương Đài. chuông sầu. cùng với thời gian.

HS hoàn thành các bài tập trên lớp.Chuẩn bị bài mới: Luyện tập kết hợp vận dụng các thao tác lập luận phân tích và so sánh. . II. Trang 121 . Hướng dẫn tự học .kho vàng không bằng một nang chữ) để viết đoạn văn so sánh.

Kiểm tra bài cũ: 3. + Phân tích: “Chớ tự kiêu tự đại… tự kiêu tự đại là thoái bộ. ngày càng kém đi. + Trong các bài (đoạn) văn nghị luận.Đoạn trích sử dụng thao tác lập luận phân tích và so sánh. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. .Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kỹ năng về thao tác lập luận so sánh. Nếu không nhận thức được điều đó mà cứ tự mãn.Kết luận: + Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một bài hay một đoạn văn nghị luận. thảo luận câu hỏi sách giáo khoa. . thảo luận trả lời các câu hỏi.Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn hoặc một phần bài hoặc một đoạn văn nghị luận trong đó sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh.… C. Đoạn trích: . → Gọi một số học sinh đọc phần văn . tự cho rằng mình tài giỏi.Mục đích. Học sinh viết theo yêu cầu của bài và trả lời câu hỏi theo yêu cầu SGK. vì bản thân sự hiểu biết. và trình bày vấn đề. giáo án. . Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh . thường chỉ có một Trang 122 Rút ra kết luận về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn (bài văn) nghị luận. Luyện tập 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Bước đầu nắm cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó. hay hơn người thì con người ấy sẽ như cái chén. tác dụng của việc vận dụng hai thao tác kết hợp trên: giúp người đọc người nghe hiểu rõ vấn đề tự kiêu tự đại ở mỗi người sẽ hại chính bản thân. cái đĩa cạn. sách giáo viên. Đoạn trích trên sử dụng những thao tác nghị luận nào? Phân tích mục đích tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích.” + So sánh: “Vì mình hay… Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén cái đĩa đã can. B.” . D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. tài năng của mỗi người bao giờ cũng có giới hạn nhất định. Nội dung I.Tuần 11: Tiết 44 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH A. Vào bài mới: Lời vào bào Hoạt động của GV và HS HS đọc đoạn trích.

. ở đó đã thành công trong việc vận dụng phân tích và so sánh. Vận dụng thao tác phân tích và so sánh. . Vận dụng kết hợp phân tích và so sánh. trong đó có sử dụng thao tác phân tích và so sánh (tính trung thực trong thi cử và học tập). Trang 123 . Hướng dẫn tự học 1. II. Hướng dẫn học sinh về nhà: a.Chọn luận điểm cần viết. c. Thao tác còn lại giữ nhiệm vụ bổ trợ cho thao tác chủ đạo đó. Hoàn thành bài tập trên lớp.Lập dàn ý. Sưu tầm những đoạn văn hay.bản mà mình vừa viết → HS nhận xét. viết một đoạn văn trình bày một luận điểm khác một luận điểm ở dàn ý đã xác định ở phần bài tập 2. 2. trong hai thao tác (phân tích hoặc so sánh) đóng vai trò chủ đạo. và thao tác nào đóng vai trò chủ đạo. Gợi ý: Viết một đoạn văn bản nghi luận ngắn về một phẩm chất của người học sinh. GV sơ kết lại. 2. b. Chuẩn bị bài đọc – văn: “Hạnh phúc của một tang gia”. 3. viết đoạn văn bản về vẻ đẹp của một bài thơ (bài văn) mà mình yêu thích. + Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để và có cần kết hợp thao tác phân tích với thao tác so sánh không.

Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. bên ngoài của đối tượng.Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kỹ năng về thao tác lập luận so sánh. C. * Yêu cầu: Khi so sánh phải đặt các đối tượng vào cùng một bình diện. Nội dung I. sách giáo viên. song cần đặc biệt cần lưu ý đến quan hệ giữa chúng trong cùng một chỉnh thể toàn vẹn. 2. hình thức. thống nhất. Thao tác lập luận so sánh: * Mục đích: làm sáng tỏ đối tượng đang nghiên cứu trong tương quan với đối tượng khác. thảo luận trả lời các câu hỏi. quan hệ nhất định (qh giữa các yếu tố tạo nên đối tượng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. …) * Yêu cầu: Phân tích cần đi sâu vào các yêu tố. sinh động và có sức thuyết phục. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS HS nhắc lại mục đích. giáo án. . Tiến trình lên lớp: 1. Ôn lại kiến thức cũ 1. Thao tác lập luận phân tích: * Mục đích: làm rõ đặc điểm về nội dung. quan hệ giữa người phân tích và đối tượng phân tích.Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn hoặc một phần bài hoặc một đoạn văn nghị luận trong đó sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh. cấu trúc và mối quan hệ bên trong. Kiểm tra bài cũ: 3. yêu cầu và cách thức thực hiện của từng thao tác. đánh giá trên cùng một tiêu chí mới thấy được sự giống nhau và khác nhau giữa chúng.Văn bản này sử dụng những thao tác lập luận nào? . B. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. * Cách phân tích: chia tách đối tượng thành các yếu tố theo những tiêu chí. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh .Tuần 11: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH A. . . So sánh đúng làm cho bài văn nghị luận sáng rõ cụ thể. tài liệu tham khảo. quan hệ giữa các đối tượng với các đối tượng liên quan. đồng thời Trang 124 Tổ chức chia nhóm thảo luân. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Bước đầu nắm cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó. quan hệ nhân quả. bổ sung cho nhau → GV cũng cố chốt lại. D. từng khía cạch. . tác dụng của việc vận dụng hai thao tác trên.Phân tích mục đích.

GV hướng dẫn. tôi chẳng được thành thi tiên hoặc thi thánh. đọc thơ Lý ta thấy phiêu diêu lên tiên thì đọc thơ Đỗ ta muốn sụt sùi nhăn mặt. đều là quốc sắc thiên hương. khi nhậu say hướng tới. Đỗ trọng thực tế. Đỗ thì lăn lóc giữa đời cùng khổ. Đỗ là cái chân tướng của xã hội. Lý múa bút tới đâu thì gấm hoa hiện tới đó. quan điểm của người nói. trầm luân. khi nhìn cảnh động lòng. Đỗ thờ Khổng. Nhưng có điều này ai cũng nhận là thơ của Lý có người “kính nhi viễn chi”. gợi ý cho học sinh thực hành viết một bài văn ngắn trong phải nêu rõ ý kiến. còn thơ của Đỗ ai cũng “kính nhi ái chi”. mặc dầu tính tình và sự nghiệp khác nhau rất xa. II. Lý muốn ẩn dật trong cảnh núi xanh. Hướng dẫn tìm hiểu bài (đoạn) văn mẫu: * Văn bản nghị luận gợi ý: Đỗ là bạn thân của Lý. Lý lãng mạn. Đỗ rên rỉ trên thập ác. Cả hai đều kỳ hoa. Đỗ là Thi thánh. Lý hay hơn Đỗ. (“Đại cương văn học sử Trung Quốc” – Nguyễn Hiến Lê – Tập làm văn PTTH – Tạ Đức Hiền – trang 149. Lý kiêu ngạo nhìn đời: Xử thế nhược đại mộng. Đỗ hạ bút chỗ nào thì nước mắt rơi theo chữ ấy. hay Đỗ hay hơn Lý? Ta không thể quyết đoán được. tài của Lý do thiên tư nhiều. Lý là Thi tiên. chỉ xin một chức thi sử như Bạch Cư Dị. hầu cứu sinh linh. cả hai đều được người đương thời và hậu thế suy tôn là minh tinh rực rỡ nhất trên thi đàn thời Thịnh Đường. Mạnh. người viết. Lý theo Phật lão. theo chủ nghĩa hưởng lạc. Tuy nhiên nếu tôi là thi sĩ. Lý tả cái ảo tưởng của chính mình. Hổ vi lao kỳ sinh (Ở đời tựa giấc chiêm bao. mây trắng. Đoạn trích trên đã sử dụng kết hợp hai thao tác lập Trang 125 . Lý còn có kẻ chê là đồi phế Đỗ thì đời nào cũng khâm phục. 150) 1. Làm chi mà phải lao đao nhọc nhằn) (Trần Trọng Kim dịch) Đỗ nhiệt tâm cứu quốc: Cùng niên ưu lệ nguyên Thán tức trường nội nhiệt (Suốt năm lo dân đen Than thở ruột sôi nóng) Lý say sưa trong tháp ngà. mỗi người một vẻ. tài của Đỗ có kinh nghiệm nhiều.

+ Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để xác định: có thể và có cần kết hợp thao tác phân tích với thao tác so sánh không.Trong văn bản trên người viết đã kết hợp hai thao tác này một cách nghệ thuật: trong so sánh có phân tích.Muốn ẩn dật trong cảnh núi xanh . luận phân tích và so sánh. thao tác phân tích là bổ trợ. song.Tả ảo tưởng của chính mình + Đỗ trọng thực tế: Lăn lóc giữa đời cùng khổ. theo chủ nghĩa hưởng lạc . Kết luận về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn (bài) văn nghị luận: + Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một đoạn (bài) văn nghị luận.Kiêu ngạo nhìn đời .  thao tác lập luận so sánh là chủ đạo. Thao tác còn lại chỉ giữ nhiệm vụ bổ trợ cho thao tác chủ đạo đó.đó có sử dụng hai thao tác lập luận này. tác dụng: So sánh chân dung của hai nhà thơ thời Thịnh Đường: Lí Bạch và Đỗ Phủ. + Cách kết hợp thao tác lập luận trong đoạn trích: . quốc sắc thiên hương. Từ đó. Mục đích quyết định lựa chọn thao tác. 2. thường chỉ có một trong hai thao tác (phân tích hoặc so sánh) đóng vai trò chủ đạo. Phân tích mục đích. thơ Đỗ vẫn hơn vì “Đỗ thì thời nào cũng khâm phục” còn Lý thì “còn có kẻ chê đồ phế”. thao tác và sự kết hợp các thao tác cũng hổ trợ đắc lực cho mục Trang 126 . + Trong các bài (đoạn) văn nghị luận như thế.Say sưa trong tháp ngà. giúp người đọc thấy đựơc: Mặc dù. 3. hầu cứu sinh ảnh Tả chân tướng của xã hội  Kết luận: Vậy. tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích: + Mục đích. Ví dụ: + Lý lãng mạn vì: . trầm luân Nhiệt tâm cứu quốc Trải nhiều gian khổ. Tuy nhiên nhìn chung. cả hai đều là kì hoa. và thao tác nào trong hai thao tác đó đóng vai trò chủ đạo. tính tình và sự nghiệp khác nhau rất xa nhưng cả hai đều được người đương thời và hậu thế suy tôn là minh tinh rực rỡ nhất trên thi đàn lúc bấy giờ.

Lập dàn ý: Trên cơ sở vốn kiến thức và kỹ năng phân tích đề.Chuẩn bị bài mới: “Hạnh phúc của một tang gia” Trang 127 . HS phác nhanh dàn ý đại cương của bài làm. lập dàn ý đã học. tệ nạn ma túy trong trường học. 2. Hướng dẫn tự học . thảm họa thiên tai. GV có thể gợi ý cho phần này bằng cách nêu một số đề đang được xã hội quan tâm: tình trạng tai nạn giao thông. Gợi ý: 1.đích. Diễn đạt: HS tập diễn đạt thành lời văn những ý kiến và phương hướng lập luận mà các em vừa tìm được.HS hoàn thành bài tập ở trên lớp . IV. Thực hành Hãy viết một bài văn nghị luận ngắn (khoảng 300 chữ) bàn về một vấn đề xã hội đang được quan tâm.… 3. trong đó vận dụng kết hợp hai thao tác lập luận phân tích và so sánh. III.

Cuộc đời . Giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm? Tìm hiểu vị trí. D.1939) xuất thân trong một gia đình nghèo ở Hà Nội.Tốt nghiệp tiểu học. vừa sáng tạo ra tình huống khác nhau tạo nên một màn hài kịch phong phú. thảo luận trả lời các câu hỏi. Xuất xứ? HS dựa vào SGK.Vũ Trọng Phụng (1912 . nổi tiếng là phóng sự và tiểu Trang 128 . ông qua đời. đó là tác phẩm “Số đỏ” của Vũ Trọng Phụng. Kiểm tra bài cũ: 3.Tác giả a. nêu những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của VTP. Hoạt động của GV và HS Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Sự nghiệp văn học . . bố cục của đoạn trích? Chủ đề đoạn trích là gì? Nội dung I. nội dung. . . viết văn chuyên nghiệp.TÌM HIỂU CHUNG 1. bên cạnh những tác phẩm có thiên hướng lãng mạn như “Chữ người tử tù”.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Nhận ra bản chất nhố nhăng.Biết cách đọc – hiểu một đoạn trích tiểu thuyết.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại tiểu thuyết từ đầu thế kỷ XX đến CMT8/1945. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn học giai đoạn 1930 – 1945. đồi bại của xã hội “thượng lưu” thành thị những năm trước CMT8/1945 + Thấy đựơc thái độ phê phán mạnh mẽ của VTP: vừa xoay quanh mâu thuẫn trào phúng cơ bản. biến hóa của chương XV của tiểu thuyết “Số đỏ”. sách giáo viên. b. Vũ Trọng Phụng đã đi làm và kiếm sống chật vật chủ yếu bằng nghề viết báo. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Mắc bệnh lao khoảng năm 1937 – 1938 nhưng không có điều kiện chạy chữa.Tuần 12: Tiết 45. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 46 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA (Trích “Số đỏ” – Vũ Trọng Phụng) A. B. “Hai đứa trẻ” đã học còn có những tác phẩm xuất sắc theo khuynh hướng hiện thực phê phán. tóm tắt ngắn gọn nội dung tác phẩm.… C. giáo án. Nội dung trong những sáng tác của VTP? Kể tên những tác phẩm chính. viết thành công nhiều thể loại. .Là một nhà văn lớn trong dòng hiện thực phê phán.

tác giả vạch trần chân tướng nhố nhăng của những hạng người mang danh là thượng lưu quý phái.Phần 2 (còn lại): Cảnh đám tang d.Lên án chính sách của bọn thực dân. “nhà tiểu thuyết hiện đại”. Giá trị tác phẩm: * Giá trị nội dung: Đã kích sâu cay cái xã hội tư sản thành thị chạy theo lối sống nhố nhăng đồi bại đương đời. Số đỏ. Em có nhận xét gì về tên chương truyện này và tình huống trào phúng của đoạn trích? Vì sao cái chết của cụ Tố lại là niềm hạnh phúc cho mọi thành viên gia đình? Ngoài niềm vui lớn chung. Tóm tắt: (SGK) c. thì mỗi người lại có niềm vui riêng. Nội dung đoạn trích: c. .Phần 1 (từ đầu đến “cho Tuyết vậy”): Những bối rối trước cái chết của cụ Tố. Đọc – hiểu văn bản: Trang 129 .Vạch trần thực trạng thối nát của phong trào “Âu hóa”. + Tiểu thuyết: Giông tố. Chủ đề: Qua cái chết và cảnh đám tang của cụ Tố. II. b. 3. 2. .Nghệ thuật cường điệu độc đáo. . Từ niềm hạnh phúc của các nhân vật đến cảnh đám tang. Tuyết có cách thể hiện niềm vui riêng của mình như thế nào? Niềm vui riêng của cậu Tú Tân là gì? Ông Phán mọc sừng được lợi lộc gì khi mà cụ Tố chết? Xuân Tóc Đỏ nhờ vào cái chết của cụ Tố mà có sự thay đổi gì? Ngoài những gương mặt trong gia đình cụ cố Hồng còn có những gương mặt nào đến đưa đám tang? Những người bạn cụ cố Hồng được miêu tả như thế nào? Nhận xét về quy mô. tầm vóc của đám tang.Bút pháp biến hóa. * Giá trị nghệ thuật: Là bức vẽ biếm họa với thế giới nhân vật đa dạng và phức tạp. .Sáng tác của ông toát lên niềm căm phẩn xã hội đen tối thối nát lúc bấy giờ và đã có những đóng góp đáng kể vào sự phát triển của văn xuôi Việt Nam hiện đại. quan lại đẩy người dân tới đói rét cơ cực.Xây dựng tình tiết. Xuất xứ Tiểu thuyết số đỏ được đăng ở Hà Nội báo (từ số 40) và được in lần đầu năm 1938. sắc sảo. văn minh nhưng thực chất là cặn bã của xã hội thực dân tư sản nước ta những năm trước cách mạng Tháng Tám 1945. em có nhận xét như thế nào về xã hội thượng lưu thành thị đương thời và thái độ của nhà văn đối với xã hội này ra sao? Em có nhận xét gì về nghệ thuật trào phúng của VTP qua đoạn trích này? thuyết → “ông vua phóng sự Bắc Kỳ”.… . “thể thao”. hành động như thế nào? Niềm vui riêng của ông Văn Minh trước cái chết của cụ Tố là gì? Trong đám tang của cụ Tố. chi tiết đối lập nhau gay gắt nhưng lại tồn tại trong cùng một đối tượng. Bố cục: 2 phần .Tác phẩm chính: + Phóng sự: Cạm bẩy người. “vui khỏe trẻ trung”. Kỹ nghệ lấy Tây. Cơm thầy cơm cô. Qua đó thấy được trình độ tiểu thuyết già dặn. . bút pháp châm biếm đặc sắc.Tên chương truyện do chính tác giả đặt. . Tiểu thuyết “Số đỏ” a. tạo bất ngờ. Vị trí: Thuộc chương XV của tiểu thuyết Số đỏ: b. “trấn hưng phật giáo”. Đoạn trích: “Hạnh phúc của một tang gia” a. Trước cái chết của cha thì cụ cố Hồng có thái độ. . Vỡ đê. linh hoạt.

→Mỉa mai. + Cô Tuyết (cháu nội): được dịp “mặc bộ y phục ngây thơ Trang 130 . hài hước. Ý nghĩa nhan đề chương truyện: . Những người trong gia đình cụ cố Hồng: * Niềm vui lớn chung: Tờ di chúc đã tới kỳ thực hiện. Đúng là một hạnh phúc của một tang gia vô phúc. vừa ho vừa khóc mếu máo diễn trò già nua ốm yếu giữa phố đông người để cho thiên hạ phải trầm trồ: “Úi kìa! Con giai nhớn đã già yếu đến thế kia kìa!” (cụ cố Hồng cố tình tỏ ra già yếu để được những người đi đưa đám ma khen với suy nghĩ: nếu người chết có nhiều con cháu và con cháu càng khôn lớn bao nhiêu thì càng được coi là gia đình có phúc bấy nhiêu). nhan đề khiến người đọc phải chú ý. “có thể bán cho những ai đương đau đớn vì kẻ chết cũng được hưởng hạnh phúc chút ít ở đời” → đây là cơ hội để ông quảng cáo hàng. → nhân vật háo danh. niềm vui của một lũ con cháu bất hiếu. Nhưng điều đáng nói hơn là nó đã phản ánh rất đúng một sự thật mỉa mai.1. cụ nhắm nghiền nát mắt lại để nghĩ đến lúc được mặc áo xô gai lụ khụ chống gậy. cho thật linh đình một ngày vui. để kiếm tiền. Tình huống này bộc lộ không biết bao nhiêu mâu thuẫn trào phúng khác đủ loại và làm đậm nét hàng loạt chân dung hài hước. . Đây cũng chính là tình huống trào phúng chính của toàn bộ chương truyện. 2. + Ông Văn Minh (cháu nội cụ Tổ) – nhà cải cách y phục Âu hóa: Được dịp lăng xê những mốt y phục táo bạo nhất. tác giả đã dựng lên đúng cái cảnh bối rối của gia đình cụ cố Hồng khi cụ cố tổ nằm xuống. hạnh phúc khi cụ Tố chết.Tang gia mà hạnh phúc. * Niềm vui riêng: + Cụ cố Hồng: Tuy mới 50 tuổi nhưng lâu nay chỉ mơ ước được gọi là cụ cố. Những niềm “hạnh phúc” của mỗi người trong đại gia đình cụ cố Hồng và những người đến đưa đám ma của cụ tổ: a. một đám hội chứ không phải một đám ma. chứ không còn là lý thuyết viễn vông nữa. Chẳng những bối rối mà còn hết sức bận rộn. Dịp may đã tới. Nhưng lo lắng bận rộn để tổ chức cho chu đáo. nghĩa là tài sản sẽ được chia cho con cháu.Người ta thường nói “tang gia bối rối”. tàn nhẫn. hài hước: con cháu của đại gia đình này thật sự sung sướng.

+ Bạn bè cụ cố Hồng: “Được dịp khoe các thứ huy chương. kèn tây. những ông bạn thân của cụ cố Hồng. xoăn xoăn…” + Hàng phố: Được xem một đám ma to tát chưa từng có “đưa đến đâu làm huyên náo đến đấy”. trong đó có nhiều vị tai to mặt lớn “đều cảm động hơn những khi nghe tiếng kèn Xuân nữ ai oán nảo nùng” → Đây là cơ hội để Tuyết chưng diện. hoặc lún phún hoặc rầm rậm. + Ông Phán mọc sừng: (cháu rể . được thuê giữ trật tự cho đám tang (và có như vậy mới có tiền).… và các thứ râu ria trên mép.– cái áo dài voan mỏng. sang trọng: . Cảnh đám tang: đám ma gương mẫu a. 2. phẩm hàm: Bắc Đẩu bội tinh. phô bày sự hư hỏng của kẻ “chưa từng đánh mất chữ trinh”. dưới cằm hoặc dài hoặc ngắn. đau đớn mà chỉ mừng vui. phấn khởi và hạnh phúc. Cao Miên bội tinh.Đủ cả kèn ta. kèn tàu. cậu sốt ruột đến “điên người lên” vì cậu đã chuẩn bị đến cái máy ảnh mà mải mới được dùng!) → Đây là cơ hội hiếm có để cậu tú giải trí và chứng tỏ tài nghệ chụp ảnh của mình. trong có cóoc-sê.chồng cô Hoàng Hôn) Thật sung sướng vì không ngờ rằng cái sừng trên đầu mình lại có giá trị đến thế (cụ cố tổ sở dĩ lăn đùng ra và cấm khẩu vì biết tin cháu rể mọc sừng) → Đây là cơ hội để ông được trả công xứng đáng cho cái sừng cắm trên đầu mình. Những người đến đưa đám ma: + Cảnh sát Min Đơ và Min Toa: Đang lúc thất nghiệp. đồng thời “trên mặt lại có một vẽ buồn hơi lãng mạn rất đúng mốt một nhà có đám”. hoặc đen hoặc hung hung. + Cậu tú Tân (cháu nội): Được dùng đến cái máy ảnh mới mua nên sướng điên người. mọi người không chút buồn rầu. (Khi chưa phát phục. Cảnh đám tang to tát. + Xuân tóc đỏ: Danh giá và uy tín càng cao thêm vì chính nhờ Xuân mà cụ cố tổ chết (Xuân có công tố cáo việc ông Phán mọc sừng trước mặt cụ cố tổ) → Đây là cơ hội để Xuân tóc đỏ phô trương thanh thế. b. Trang 131 . trông như hở cả nách và nửa vú – nhưng mà viền đen và đội một cái mũ mấn xinh”. * Nhận xét: Trước cái chết của cụ tổ. Khi trông cô Tuyết. Vạn tượng bội tinh.

Xe hộ tống… → không khí nhộn nhịp huyên náo như một đám rước. nếu không gật gù cái đầu” Trang 132 . chê bai nhau. b.Hàng trăm câu đối..Tác giả miêu tả đám tang diễn ra từ nhà cụ cố Hồng ra đến huyệt rất hài hước: nam nữ “chim nhau cười tình với nhau. hẹn hò nhau. vòng hoa. Người đi đưa đông đúc. . bình phẩm nhau. bức trướng. sang trọng: . bằng những vẻ mặt buồn rầu của những người đi đưa ma” và nhận xét: “Thật là một đám ma to tát có thể làm cho người chết trong quan tài cũng phải mỉm cười sung sướng. ghen tuông nhau.

Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . lĩnh hội các văn bản thuộc phong cácg ngôn ngữ báo chí. .Biết cách phân tích. vừa miêu tả sinh động. sách giáo viên. -Ví dụ:SGK b) Phóng sự * Đặc điểm + Vừa thông tin sự việc. cụ thể. giáo án.…. D.phân biệt phong cách ngôn ngữ báo chí với các phong cách ngôn ngữ đã học.Tuần 12: Tiết 47 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ A. thảo luận trả lời các câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1. sự kiện chính xác nhằm cung cấp những tin tức ới cho người đọc. em thu nhận được tin tức gì? Nội dung I. quảng cáo. gây được chú ý → Phóng sự báo chí về thực chất cũng là bản tin. . B. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Vào bài mới: Lời vào bài Hoạt động của GV và HS Từ " báo chí" nghĩa là gì? ( là một từ ghép "chí báo" và "tạp chí" là những xuất bản định kì). Kiểm tra bài cũ: 3. biết so sánh . cập nhật → Một bản tin cần có thơi gian.Biết viết một số văn bản báo chí thông dụng : tin tức. Trên báo chí ta thường gặp những thể loại nào? HS đọc lần lượt đọc các dữ liệu trong SGK Sau khi đọc bản tin này. NGÔN NGỮ BÁO CHÍ Nhận xét gì về thể loại của báo chí? 1/Tìm hiểu một số thể loại văn bản báo chí : a)Bản tin * Đặc điểm + Thông tin sự việc một cách ngắn ngọn + Thông tin kịp thời.Hiểu đươc đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí . địa điểm.… C. + Yêu cầu: gợi cảm. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. nhưng mở rộng phần tường thuật chi tiết sự kiện và miêu Trang 133 .

Có thể nói nó bao gồm hầu hết các phạm vi sử dụng của ngôn ngữ xã hội. * Chức năng chung + Cung cấp tin tức thời sự + Phản ánh dư luận và ý kiến của quần + Nêu quan điểm. phóng sự. Do phạm vi thông tin trên nhiều mặt hoạt động của xã hội nên ngôn ngữ báo chí không bị giới hạn ở một lĩnh vực nào. chính ý kiến của tờ báo nhằm thúc đẩy sự ↑ của xã hội. * Phạm vi sử dụng của ngôn ngữ báo chí.Báo chí có các dạng văn bản nào? Yêu cầu và chức năng của ngôn ngữ báo chí như thế nào? tả bằng hình ảnh.… b) Về dạng văn bản báo chí: + Các dạng chính: -Viết(báo viết) .truyền hình. hấp dẫn. cụ thể . tiểu phẩm. phỏng vấn.quảng cáo. ngoài các thể loại tiêu biểu nói trên còn có những thể loại khác như: thư bạn đọc. để cung cấp cho người đọc một cái nhìn đầy đủ.thuyết minh.phỏng vấn miệng trong các buổi phát thanh và truyền hình) + Các dạng khác:Báo hình kèm lơ dẫn giải. bình luận thời sự.Ngôn ngữ tiểu phẩm: viết về thời cuộc giọng văn gần gủi mà châm biếm.trao đổi ý thế tin.điện tử) c) Về ngôn ngữ báo chí * Mỗi thể loại có yêu cầu riêng về sử dụng ngôn ngữ.… Trang 134 . b) Ngôn ngữ báo chí được sử dụng ở những thể loại tiêu biểu là bản tin. sinh động. -Ví dụ: . 3/ Kết luận: a) Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sợ trong nước và quốc tế chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội.Nói (đọc.Ngôn ngữ bản tin: ngắn gọn. -ví dụ:SGK 2/ Nhận xét chung về văn bản báo chí và ngôn ngữ báo chí a) Về thể loại: +Có nhiều thể loại.Ngôn ngữ phóng sự: sinh động. cập nhật .thuyết minh(báo ảnh.

biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. . Tiến trình lên lớp: 1. thảo luận trả lời các câu hỏi.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. thiết kế bài học. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I.Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được Trang 135 . tuyên dương II. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh.Tăng thêm lòng yêu thích học văn và làm văn.Tuần 12: Tiết 48 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM SỐ 3 A. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. đánh giá chung ưu.Đề bài: Với"Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc". biết so sánh với bài làm số 1.Số bài khá ( điểm 7 trở lên) + Lớp 11C1: 4/44 + Lớp 11A1: 30/45 2.Em hãy làm sáng tỏ vấn đề GV nhận xét. sinh.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. 2. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. B. từ đó cung cấp thêm những kết thức và kĩ năng làm văn nghị luận. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. . . lần đầu tiên trong văn học dân tộc có mội tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. . Nhược điểm Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. điểm của bài làm.Tự đánh giá và sửa chữa bài làm cũa mình. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. .… C. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . 1. lập dàn ý.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. nhược này? điểm bài làm của học sinh. bố cục chưa cân đối. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. nhất là nghị luận văn học. lạp luận tốt. Kiểm tra bài cũ: 3.Nhận sõ ưu khiết. . dùng từ ngữ GV sữa một số lỗi sai cơ bản của học không chính xác. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. một số bài đạt kết quả tốt. Ưu điểm: . D.

Chuẩn bị bài mới: Lí luận văn học: Thơ và truyện. Trang 136 .Các lỗi diễn tả và dùng từ. 3. Sữa lỗi . IV.Số bài điểm trên TB: + Lớp 11A1: 45/45 + Lớp 11C1: 32/44 .Bố cục chưa cân đối và không rõ ràng. . Kết quả: .Xác định nội dung của đề sai. Hướng dẫn tự học . lan man. . . chưa xác định được trọng tâm của đề.trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải.Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: 0/45 + Lớp 11C1: 12/44 III.Xem lại bài làm của mình.

cụ thể. . lĩnh vực xã hội. thư bạn đọc. Trang 137 Yêu cầu học sinh mang đến lớp một tờ báo như: báo tiền phong. cập nhật.… đồng thời xác định đặc điểm của tờ báo (theo phương tiện.Thông báo sự việc một cách ngắn ngọn. 2. * Phóng sự: . B. tiểu phẩm. độc giả.Cũng cố kiến thức về phong cách ngôn ngữ báo chí: khái niệm ngôn ngữ báo chí. sách giáo viên. . bình luận. LUYỆN TẬP 1. đối tượng. phản ánh chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng. và có phạm vi sử dụng không giới hạn ở một lĩnh vực nào. tài liệu tham khảo. nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. báo thanh niên.Có thể viết một bài đưa lên báo tường.Mỗi thể loại có yêu cầu riêng về sử dụng ngôn ngữ. các thể loại chủ yếu của ngôn ngữ báo chí.Thông tin kịp thời. thảo luận trả lời các câu hỏi. Phân biệt hai thể loại báo chí: bản tin và phóng sự * Bản tin: . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. thời sự. tiểu phẩm. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. phóng sự. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. C.… .Vừa thông tin sự việc.… yêu cầu học sinh đọc và hướng dẫn học sinh nhận diện một số thể loại quen thuộc như: bản tin. báo tuổi trẻ. vừa miêu tả sinh động. quảng cáo.Tuy có nhiều thể loại nhưng ngôn ngữ báo chí có một chức năng chung.…) . . Khái niệm ngôn ngữ báo chí: Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sự trong nước và quốc tế. định kỳ xuất bản. II. Các thể loại chủ yếu của báo chí: Bản tin. trao đổi ý kiến. giáo án. Đọc một tờ báo và xác định các thể loại trên tờ báo đó. ÔN LẠI KIẾN THỨC CŨ 1. phóng sự. 2. D.Tuần 12: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ A. phỏng vấn. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .

.Ý kiến ngắn về sự kiện. Trang 138 .Địa điểm: tại lớp học. tránh viết dài dòng hoặc thiếu thông tin khiến bất lợi cho người đọc. Gợi ý: Bản tin cần có các yếu tố: .Sự kiện: chú ý sự kiện nổi bật.Thời gian: vào thời điểm nhất định. hư cấu. thậm chí người viết cần phải kiểm tra kỹ nguồn tin trước khi viết. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC. tô hồng hoặc bôi đen.Yêu cầu: gợi cảm. Tin tức không cho phép bịa đặt. III. * Tin ngắn có những yêu cầu là: Nội dung chính xác. khách quan và ngắn gọn nhưng vẫn đầy đủ thông tin cần thiết. . 3. . gây được hứng thú. Viết bản tin ngắn gọn phản ánh tình hình học tập ở lớp..

Loại là phương thức tồn tại chung của tác phẩm văn học.  Căn cứ vào hình thức tổ chức tác phẩm văn học chia làm 3 loại lớn. II. trong mỗi loại lại có nhiều thể: + Tự sự (truyện. Khái lược về thơ: * Đặc điểm: . 50 Giáo án lí luận văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ. giáo án. Tìm hiểu chung về "loại" và "thể" trong văn học . ký. tình cảm. đó là thơ và truyện. B. diễn giảng. * Sự phân loại thơ: .Vận dụng những hiểu biết đó vào việc đọc văn. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc phần đầu của bài học trong sách giáo khoa. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. cho biết loại và thể khác nhau như thế nào? Nêu khái niệm về loại trong văn học? Nêu khái niệm về thể trong văn học? Nội dung I. thảo luận trả lời các câu hỏi. thơ tự Trang 139 Học sinh đọc mục khái lược về thơ: Nêu đặc điểm về thơ? Cơ sở phân loại thơ? Yêu cầu về đọc thơ? . TRUYỆN A.Hiểu được khái quát đặc điểm và sự phân loại của một số thể loại văn học: thơ. Thơ 1.…) + Trữ tình (thơ ca. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu hai thể loại văn học phổ biến nhất. . Tiến trình lên lớp: 1.Là tiếng nói tâm hồn. . Kiểm tra bài cũ: Nêu nội dung và giá trị phê phán của đoạn trích "Hạnh phúc của một tang gia".Nhận biết được "loại" và "thể" trong văn học. 3. . diễn tả tinh tế tâm hồn con người.…) + Ngoài ra còn có thể loại nghị luận.Thể là sự hiện thực hóa của loại. suy nghĩ của nhà thơ trước cuộc sống.Có vần. điệu. ngôn ngữ hàm súc. gợi cảm.Căn cứ vào nội dung biểu hiện: thơ trữ tình. Tìm hiểu thể loại sẽ giúp ta hiểu rõ hơn đặc điểm hình thức tổ chức của tác phẩm. khúc ngâm.Tuần 13: Tiết 49. Xác định thể loại văn học của tác phẩm "Số đỏ" của VTP.… C. truyện. Vào bài mới: Lời vào bài: Mỗi tác phẩm văn học bao giờ cũng được xếp vào một thể loại văn học nhất định. sách giáo viên.… D.

Đọc kỹ để cảm nhận ý thơ. .Ngôn ngữ truyện có lời người kể chuyện.Tìm hiểu xuất xứ. nghệ thuật. 2.  Lý giải.Tóm tắt cốt truyện. . hình ảnh hấp dẫn nhất. truyện cười. tình huống. ngụ ngôn. truyện viết bằng chữ Nôm. lời nhân vật… * Sự phân loại: .Trong văn học trung đại (căn cứ vào chữ viết): truyện viết bằng chữ Hán. .Trong văn học hiện đại (căn cứ vào quy mô và dung lượng): truyện ngắn. .Phân tích tình tiết và nhân vật.Căn cứ vào cách tổ chức bài thơ: thơ cách luật.Tìm hiểu xuất xứ. Truyện 1.Trong văn học dân gian (căn cứ vào cách kể chuyện): thần thoại.Truyện phản ánh hiện thực trong tính khách quan của nó.  thơ ra đời sớm. . truyền thuyết. nhân vật. IV. thơ trào phúng. Luyện tập 1. … 3.Trong truyện thường có cốt truyện. tiểu thuyết. * Đặc điểm: .Phát hiện đặc điểm nội dung bài thơ. . thơ văn xuôi. truyện thơ.Học sinh đọc mục khái lược về truyện: Đặc điểm của truyện? Cơ sở phân loại truyện? Yêu cầu đọc truyện? sự. … . Yêu cầu đọc truyện: . đánh giá. Khái lược về truyện: (SGK).Khái quát giá trị tư tưởng. cổ tích. những từ ngữ. . truyện vừa. Cũng cố 2. . hoàn cảnh sáng tác. . III. Tổng kết (ghi nhớ SGK) V. mâu thuẫn diễn ra trong hoàn cảnh không gian và thời gian. thơ tự do. luôn gắn liền với đời sống tâm hồn và tình cảm của người dân trong xã hội. . Luyện tập * Bài tập 1: Tìm hiểu đặc điểm bài thơ "Câu cá mùa Trang 140 .Phát hiện những câu. Yêu cầu về đọc thơ: .

… đều được khắc họa theo lối riêng nhằm làm nỗi bật ý nghĩa vô vị buồn chán và ước mơ thay đổi cuộc đời. .Ngôn ngữ: trong sáng. giản dị. . nhân vật người kể chuyện của truyện "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam. Trang 141 . . truyền cảm như lời tâm sự → truyện ngắn tâm tình. .Các nhân vật: Liên.Học sinh hoàn thành các bài tập trên lớp . .Nghệ thuật tả cảnh: lấy động tả tĩnh. bác Siêu. * Bài tập 2: Nhận xét về cốt truyện.Loại truyện không có cốt truyện rõ ràng. .Chuẩn bị bài mới: Chí Phèo (tác giả Nam Cao).thu" của Nguyễn Khuyến. . mẹ con chị Tý.Nghệ thuật tả tình: lấy cảnh tả tình. dân dã. An. Hướng dẫn tự học. 3.Lời kể chuyện nhỏ nhẹ.

Làng nằm gần ngã ba sông Hồng và sông Châu hay còn gọi là Ngã ba Tuần Vường (nay là khu vực trạm bơm Hữu Bị) . → vùng quê nghèo chiêm trủng quanh năm.1943: Tham gia hội văn hóa cứu nước.con người 1.Nắm được những nét cơ bản về thời đại. Phủ Nam Sang. đông con. .Phát vấn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Quê quán: Làng Đại Hoàng. đi làm nhiều nơi: Sài Gòn. Tiến trình lên lớp: 1. . 3. * Trước cách mạng Tháng 8: . huyện Nam Sang. Theo em.Tuần 13: Tiết 51 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHÍ PHÈO (Nam Cao) A. D.1951) . Cuộc đời: . tài liệu tham khảo. ngôn ngữ và nghệ thuật kể chuyện sinh động. giáo án. luôn túng thiếu. Phương pháp dạy học: . thân thế sự nghiệp của Nam Cao: cuộc đấu tranh nội tâm gay gắt để vươn lên chính mình. * Sau cách mạng Tháng 8: Trang 142 . ngòi bút phân tích tâm lý sâu sắc. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh .1945 nói riêng và trong văn học hiện đại nói chung. tổng Cao Đà.Xuất thân gia đình trung nông nghèo. Vài nét về cuộc đời .Học hết bậc thành chung.Nêu vấn đề.Nam Cao tên thật: Trần Hữu Tri (1917 . Cuối cùng thất nghiệp. Vào bài mới: Lời vào bài: Nam Cao là một nhà văn có vị trí khá đặc biệt trong dòng văn học hiện thực phê phán 1930 . Tiết học hôm nay. B. Kiểm tra bài cũ: Nêu đặc điểm của thể loại truyện và lấy ví dụ phân tích. trả lời câu hỏi.Biết cách vận dụng những hiểu biết trên để đọc-hiểu tác phẩm và tạo lập văn bản. Phần một: Tác giả I. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. sách giáo viên. . sống chật vật bằng nghề viết văn và làm gia sư. Lý Nhân .Bản thân là một trí thức nghèo. phủ Lý Nhân. tĩnh Hà Nam.Với tác phẩm nổi tiếng Chí Phèo cùng Nội dung A.Trước 1945 thuộc tổng Cao Đà.… C. những yếu tố nào trong cuộc đời của ông có ảnh hưởng đến những sáng tác của ông sau này? * Làng Đại Hoàng thuộc xã Hòa Hậu. gợi tìm . chúng ta sẽ dành thời gian tìm hiểu về tác giả Nam Cao để hiểu rõ hơn về tiểu sử. Tĩnh Hà Nam. Hoạt động của GV và HS Em hãy nêu những nét chính về cuộc đời của Nam Cao. những trang viết sâu sắc về con người bằng "đôi mắt" tình thương và niềm cảm phục. gợi mở. H. Hà Nội. . con người và sự nghiệp văn học của ông.

* Những người tri thức nghèo: . vươn tới một cuộc sống cao đẹp xứng đáng với danh hiệu con người.Là người có bề ngoài lạnh lùng.Nội dung: + Miêu tả cuộc sống nghèo nàn Trang 143 . Những nét tính cách nỗi bật nào trong con người Nam Cao đã ảnh hưởng đến những sáng tác của ông? . . . sống để rút ra những nhận xét có tầm triết lý sâu sắc và sống đã rồi hãy viết? mới mẻ. với những con người nông dân nghèo khổ bị áp bức và khinh miệt trong Quan điểm nghệ thuật hiện thực vị nhân xã hội cũ. 2.Văn chương nhân chính phải có nội dung nhân đạo sâu sắc.Nhà văn phải có trách nhiệm và lương tâm nghề nghiệp. nhỏ hẹp. Đặc điểm con người . vừa tích cực tham gia cách mạng: 1946: tham gia đoàn quân Nam Tiến. ít nói nhưng có đời sống nội tâm phong phú. 1950: tham gia chiến dịch biên giới. . và là cây bút tiêu 2. luôn nghiêm khắc đấu tranh với bản thân để thoát khỏi lối sống tầm thường.Vừa viết văn.Nghệ văn đòi hỏi rất cao sự tìm tòi.nhiều tác phẩm có giá trị khác.Có tấm lòng đôn hậu. nhìn thẳng vào sự thật tàn nhẫn nói lên nỗi thống khổ của người dân. yêu cầu đối với người nghệ sĩ sĩ cách mạng. Các đề tài chính: biểu của văn học giai đoạn kháng chiến a. tham gia vào kháng chiến. .Sau CMT8 đã có những thay đổi nào . Đối với tác phẩm NT thì NC quan niệm  Cuộc đời và nhân cách của nhà văn. Trước CMT8: Hai đề tài chính: chống Pháp.Sự nghiệp văn học 1. Ông đã được tặng "Giải thửong Hồ Chí Minh về văn học" năm 1996. Quan điểm nghệ thuật: * Trước cách mạng T8: lúc đầu ảnh hưởng của văn học lãng mạn đương thời (nghệ thuật vị nghệ thuật) sớm Nêu sự nghiệp sáng tác của Nam Cao? đoạn tuyệt để tìm đến con đường nghệ thuật chủ nghĩa (nghệ thuật vị sinh nhân) .11/1951: Hi sinh trên đường đi công tác. đặc biệt có sự gắn bó sâu nặng với quê hương. cầm bút là gì? II.chiến sĩ Nam như thế nào? Tìm dẫn chứng? Cao đã trở thành tấm gương đẹp đẽ trong giới văn nghệ Theo NC.Nam Cao tham gia cách mạng trở → đặt lợi ích dân tộc trên hết. * Sau cách mạng T8: quan niệm "sống rồi hãy viết" . chan chứa tình thương. thành nhà văn chiến sĩ.Nghệ thuật phải gắn bó với đời sống của nhân dân lao động. sáng tạo. Ông hay suy nghĩ những vấn đề trong cuộc sinh: Đặt cuộc sống lên trên văn chương.Tp tiêu biểu (SGK) trong sáng tác của Nam Cao? . .

cách nhìn nhận của người trí thức trong cách mạng. → giá trị: kết án xã hội tàn bạo đã hủy diệt nhân tính của người nông dân lương thiện. linh hoạt. Hắn ôm mặt khóc rưng rức…" (Chí Phèo) . chao ôi. b. * Người nông dân nghèo . bị tha hóa. thể hiện niềm khao khát một cuộc sống có ích. Sau CMT8: .Nội dung: + Ca ngợi sức mạnh của quần chúng. → giá trị: phê phán xã hội phi nhân đạo đã tàn phá tâm hồn con người. 3. . Phong cách nghệ thuật: . khẳng định nhân phẩm và bản chất lương thiện của họ. phân tích tâm lý nhân vật tài tình và sâu sắc.Tác phẩm tiêu biểu: Truyện ngắn "Đôi mắt" (1948). Buồn thay cho đời! Có lý nào thế được? Hắn đã già rồi hay sao? …" "Hăn băn khoăn nghĩ đến một tác phẩm nó sẽ làm mờ hết các tác phẩm khác cùng ra một thời…" (Đời thừa) "Nước mắt hắn bật ra như nước một quả chanh mà người ta bóp mạnh. buồn! Hơi rượu không sặc sụa. hắn cứ thoang thoảng hơi cháo hành. có biệt tài diễn tả.Tp chính (SGK) . thực sự có ý nghĩa. "Tĩnh ra. nhật ký "ở rừng" và tập ký sự "chuyện biên giới" (1950).Kết cấu tâm lý vừa phóng túng. Và hắn khóc … Ôi chao! Hắn khóc! Hắn khóc nức nở…" (Đời thừa). chặt chẽ Trang 144 . Thường sử dụng thủ pháp độc thoại và độc thoại nội tâm rất tinh tế và sâu sắc.Đi sâu vào nội tâm. .Giá trị: là bản tuyên ngôn nghệ thuật của những nhà văn đang chuyển mình theo kháng chiến.Nội dung chính: + Tập trung khắc học tình cảnh và số phận của con người nông dân nghèo bị đẩy vào đường cùng. + Đặt ra vấn đề "Đôi mắt" . thế giới tinh thần của con người. * Ví dụ: Khám phá nội tâm nhân vật Chí Phèo sau khi tĩnh rượu. nội tâm nhân vật Hộ trong "Đời thừa"… "Tĩnh dậy hắn thấy hắn già mà vẫn còn cô độc.Nêu một số điểm nổi bật về phong cách nghệ thuật của Nam Cao? Em hiểu thế nào về phong cách nghệ thuật của một nhà văn? * Phong cách nghệ thuật của Nam Cao được thể hiện qua những biểu hiện cụ thể nào? Chứng minh ngắn gọn bằng một vài sáng tác của Nam Cao? + Miêu tả tấn bi kịch trong tâm hồn người tri thức.

lạnh lùng mà đầy thương cảm.Thường viết những cái nhỏ nhặt xoàng xĩnh → những chuyện không muốn viết. cuộc sống và nghệ thuật. yêu thương… III.(sự đảo lộn không gian và thời gian). ngôi người kể chuyện biến thái linh hoạt. * Ví dụ: Truyện "Một bữa no". . những triết lý sâu sắc về con người. Hướng dẫn tự học Trang 145 . Tổng kết (ghi nhớ) IV. "Lang rận"… .Nghệ thuật kể chuyện sinh động. Từ đó nhà văn đặt ra những vấn đề có ý nghĩa xã hội to lớn. "Trẻ con không đựoc ăn thịt chó". . đằm thắm. chua chát.Tác phẩm cua Nam Cao thường có giọng điệu buồn thương. Luyện tập 1. Luyện tập 3. Cũng cố 2.

Biết cách phân tích.Phóng sự: sử dụng nhiều từ chỉ hình ảnh có trong đời sống sinh hoạt ở một địa phương nhất định. mỗi thể loại báo chí lại có lớp từ dành riêng. chúng ta đã được tìm hiểu một số thể loại của ngôn ngữ báo chí và hiểu được khái niệm về ngôn ngữ báo chí. rõ ràng. .Tin tức: Sử dụng danh từ riêng . . Vào bài mới: PCNN báo chí là một kiểu diễn đạt chúng ta thường gặp. chúng ta tiếp tục tìm hiểu về PCNN báo chí để thấy rõ các phương tiện biểu đạt ngôn ngữ báo chí để thấy rõ các phương tiện biểu đạt của ngôn ngữ báo chí và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí. phát vấn. ngôn ngữ báo chí sử dụng những loại câu như thế nào? .phân biệt phong cách báo chí vơi các phong cách ngôn ngữ đã học. thảo luận. Từ vựng * Hết sức phong phú.Bình luận thời sự: Dùng nhiều từ ngữ có sắc thái chính trị… . … B. Ngữ * Câu văn trong ngôn ngữ báo chí thường ngắn pháp gọn. Các phương tiện diễn đạt Biểu hiện Nội dung cụ thể của các phương tiện a. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Ở mỗi phạm vi phản ánh.Tuần 13: Tiết 52 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ (Tiết 2) A.Biết viết một số văn bản báo chí thông dụng:tin tức. 3. Phương tiện dạy học: SGK. Kiểm tra bài cũ: -Nêu khái niệm về ngôn ngữ báo chí. . Tiến trình lên lớp: 1. sáng sủa.… C. trả lời câu hỏi.Tiểu phẩm: Sử dụng ngôn ngữ của nhân vật. Hoạt động của GV và HS Nội dung I. đảm bảo thông tin chính Trang 146 Từ vựng là toàn bộ vốn từ ngữ của một ngôn ngữ.Hiểu được đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí. Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí 1. sách tham khảo. Ở tiết học hôm nay. b. quảng cáo. -Các thể loại của báo chí. biết so sánh.giáo án. SGV. Ở tiết trước. Phương pháp dạy học: . gợi mở. lĩnh hội các văn bản thuộc phong cách ngôn ngữ báo chí. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.… D. Ngôn ngữ báo chí sử dụng từ ngữ như thế nào? Về ngữ pháp.Nêu vấn đề.

. Hướng dẫn tự học: .Ngôn ngữ phải chính xác về địa điểm.Vì phải cung cấp nhanh cho nên báo chí cần cách nào? phải ngắn gọn vì người đọc cũng không có nhiều thời gian để đọc. chí có tính thông tin thời . * Bài tập 2: Viết một bài phóng sự. Luyện tập 1. Cũng cố: 2.Cần xác định xem viết vấn đề gì. ngôn ngữ báo chí đòi hỏi phát âm Tại sao nói ngôn ngữ báo rõ ràng.Hoàn thành bài tập Trang 147 . B/p tu từ . truyền bá tin tức ngữ báo chí thể hiện như thông tin nóng hổi hằng ngày trên mọi hoạt động đời sống thế nào? Vì sao báo chí lại thời sự xã hội.Tính gắn gọn: mỗi câu là một thông tin cần thiết. . … Mỗi chi tiết đều đảm bảo tính chính xác cập nhật.Ở dạng nói. địa điểm. nhân vật và sự kiện.Tính thời sự: những vấn đề thông tin: thời gian. liên tưởng.Ở dạng viết chủ yếu cở chữ. có địa điểm thời gian cụ thể và tiến hành chọn lọc một số chi tiết tiêu biểu để miêu tả. . tin thời sự cần đòi hỏi gì ở 2. Tổng kết (ghi nhớ) IV. . lượng thông tin hiện ra sao? Báo chí thu hút cao. Nhưng cũng có câu gắn với lời nói hằng ngày trong tiểu thuyết. cần tính ngắn gọn? . việc thực. đảo ngữ sử dụng câu ngắn với câu những đặc trưng cơ bản dài. Các đặc trưng của ngôn ngữ báo chí ngôn ngữ báo chí? Biểu hiện Nội dung cụ thể các đặc trưng Tính ngắn ngọn ở ngôn a. hấp dẫn . Tính .Câu ngắn trong tin vắn. nào? .Ngôn ngữ báo chí phải kích sự tò mò. c. của ngôn ngữ báo chí thể b. người đọc. người nghe bằng gọn . hiện tượng nào đang được dư luận quan tâm.Ghi chép về người thực. chuẩn mực. thời Tính sinh động. . Luyện tập: * Bài tập 1: Xét đặc trưng của ngôn ngữ báo chí qua một bản tin.Cung cấp thông tin cập nhật.Ngôn ngữ báo chí sử dụng biện pháp tu từ ra sao? xác. đặt câu và đặc biệt là GV hướng dẫn học sinh về VD (SGK) ở tiêu đề báo. ý kiến. màu sắc sự? Để đảm bảo tính thông và hình ảnh. nhà làm.Thể hiện ở cách dùng từ. Ngôn ngữ báo chí có ẩn dụ. III. hiểu biết của người đọc. 3.Lời văn báo chí phải ngắn gọn. Tính . Tín ngắn . thu hút sinh động. c. hoán dụ. kiểu chữ. hấp dẫn gian. câu dài trong bình luận.Sử dụng từ ngữ thể hiện sự so sánh.

Chuẩn bị bài: "Chí Phèo" Trang 148 ..

… C.Đầu tiên "Cái lò gạch cũ". giáo án. phát vấn. * Tóm tắt theo bố cục 4 đoạn: .Nêu vấn đề. tác giả đổi lại là "Chí Phèo". Đó là một nhà văn hiện thực. Vào bài mới: Lời vào bài: Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về tác giả Nam Cao.Hiểu được một số đặc điểm của thể loại truyện ngắn. → Nhưng khi đã in thành sách. + Thấy được một số nét nghệ thuật của tác phẩm như điển hình hóa nhân vật. 54 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHÍ PHÈO (Nam Cao) A. nắm được những nét cơ bản về tiểu sử con người và sự nghiệp văn học của nhà văn. Kiểm tra bài cũ: 3. sách giáo viên.… . Phương pháp dạy học: . hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tác phẩm "Chí Phèo" . qua đó thấy được giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc mục tiểu dẫn Tác phẩm văn học là sản phẩm tinh thần của nhà văn. Tiến trình lên lớp: 1. → Năm 1946. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. trả lời câu hỏi. khi in lại trong tập "Luống cày". . 2. Để hiểu rõ hơn điều này.Đoạn 2: Chí Phèo sau khi ra tù và trở thành quỷ dữ Trang 149 . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Tóm tắt tác phẩm: * Tóm tắt theo cuộc đời nhân vật Chí Phèo: Lai lịch → lớn lên: Trước khi bị đi ở tù → Sau khi ra tù → Gặp Thị Nở và bị Thị Nở cự tuyệt → Đâm chết Bá Kiến và tự sát. gợi mở. Tìm hiểu chung: 1. Đặt tên cho "đứa con tinh thần" của mình.Biết cách đọc . .hiểu một tác phẩm theo thể loại truyện ngắn. ngôn ngữ nghệ thuật. nhà xuất bản tự ý đổi thành "Đôi lứa xứng đôi" (1941). * Em hãy cho biết những tên gọi khác của tác phẩm "Chí Phèo" và lý giải vì sao Nam Cao không giữ tên gọi ban đầu hay sử dụng cách đặt nhan đề của nhà xuất bản cho tác phẩm? * Tóm tắt và nêu chủ đề tác phẩm? Nội dung I.một trong những tác phẩm xuất sắc của Nam Cao cũng như của văn học hiện giai đoạn 1930-1945.… D.Tuần 14: Tiết 53. Nhan đề của tác phẩm: . đặc biệt là nhân vật Chí Phèo. nhà văn luôn kín đáo thể hiện những dụng ý nghệ thuật nhất định. B. mới mẻ của tác phẩm. thảo luận.Đoạn 1: Chí Phèo say và chửi. miểu tả tâm lý. một cây bút nhân đạo sâu sắc. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo.Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Hiểu và phân tích được các nhân vật. nghệ thuật trần thuật.

Cái mà Chí Phèo nhận được qua lời → phản ứng là sự im lặng không có người nghe chửi.Chí Phèo chửi những gì? đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn. . Quá trình tha hóa của Chí Phèo: Từ nông dân hiền như thế nào? lành. quanh Chí nhưng không ai để ý. 3. . chửi bới là con đường để giao tiếp với cộng đồng… Quá trình tha hóa của Chí Phèo diễn ra b. sau đó lại đưa người đọc về những năm tháng quá khứ như một lời giải thích cắt nghĩa cho hiện tại. Quan điểm của em? cả khi hắn chửi người ta). Chủ đề tác phẩm: Qua tác phẩm nhà văn nhà văn tố cáo mạnh mẽ xã hội thực dân nữa phong kiến tàn bạo đã cướp đi của người nông dân lương thiện cả nhân hình lẫn nhân tính. Sự xuất hiện hình tượng độc đáo của nhân vật tác phẩm? Chí Phèo trong tác phẩm: * Có ý kiến cho rằng: Nam Cao đã chọn * Nam Cao mở đầu truyện bằng hình ảnh Chí Phèo một cách vào cốt truyện vừa sâu sắc vừa say rượu. xã hội loài người. Đồng thời nhà văn cũng trân trọng phát hiện và khẳng định bản chất tốt đẹp của họ ngay cả khi tưởng chừng họ biến thành quỷ dữ. Thị Nở … nghĩ đến gạch bỏ hoang. thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại.hiểu văn bản * Chí Phèo đã có màn ra mắt độc đáo 1. Cả hai ý kiến trên đều không đúng. Đó là tiếng chửi vu vơ. * Nhận xét: Cách vào truyện độc đáo tạo ấn tượng cho người đọc về nhân vật chính: CP hiện ra vừa cụ thể vừa sinh động. . Với Chí. Mọi người vẫn sống xung C.Đoạn cuối: Chí Phèo bị Thị Nở từ chối. * Một nông dân hiền lành lương thiện: Trang 150 . vừa đi vừa chửi.tay sai của Bá Kiến. lương thiện trở thành lưu manh. chửi là gì? không có ai chửi lại. B. giết Bá Kiến. (Học sinh trao đổi nhóm) II. bất mãn. giao tiếp với hắn (ngay D. * Ý nghĩa tiếng chửi của Chí Phèo: có các ý kiến sau: . chửi đời. Đọc . chửi làng Vũ không? Đại.Đoạn 3: Gặp Thị Nở và thức tỉnh.Nội dung tiếng chửi: chửi trời. vô thức của thức được rằng xã hội phi nhân tính gạt bỏ mình ra khỏi những thằng say rượu. Theo em điều đó có đúng . tại của Chí là sự cô độc. chửi cha đứa nào không chửi nhau với hắn. Đây là tiếng lòng của một con người .Là phản ứng của một con người bất mãn ít nhiều ý A. chửi . bắt đầu băng một hình ảnh quen thuộc trong đời sống hiện tại. hiệu quả. bị tước mất quyền làm người. Hình tượng nhân vật Chí Phèo: như thế nào trong đoạn văn mở đầu của a. * Bình luận về tiếng chửi của Chí Phèo.Tiếng chửi ấy còn cho ta cảm nhận hoàn cảnh hiện đang đau đớn.

vừa mới của hắn: "Hắn đã phá bao nhiêu cơ nghiệp.. Chồng cuốc mướn.Về nhân tính: + Chí không còn là một anh canh điền hiền lành.CP là hiện tượng có tính quy luật trong xã hội đương kiến của em? thời. Vợ dệt vải.Về nhân hình: hoàn toàn khác trước đây "Cái đầu thì trọc lóc.Qua Chí Phèo. + Có những ước mơ giản dị và lương thiện như bao người nông dân khác: "Có một gia đình nho nhỏ. * Trở thành kẻ lưu manh. kẻ lưu manh. đâm chém…) + "Rồi say khướt. mà trở thành một thằng liều mạng. biết tự trọng. . ăn vạ. phá. nhút nhát.… . Chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn…" . ngủ trong thiện" lúc say. cày thuê." * Có ý kiến cho rằng sự tha hóa của Chí * Nhận xét: Phèo là hiện tượng mang tính quy luật. + Từ đó hắn triền miên trong những làm chảy máu và nước mắt bao nhiêu người dân lương cơn say: "Hắn ăn trong lúc say. "nó là mặt hắn làm" của một con vật lạ… cái mặt vàng vàng mà muốn xạm màu gio. đập đến xế chiều". được người dân làng Vũ Đại đem về nuôi: anh đi thả ống lươn → bà góa mù → bác phó cối. hôm sau đã thấy + Hắn làm tất cả mọi việc như một thằng "đầu bò ngồi uống rượu với thịt chó suốt từ trưa chính cống" (uống rượu. hắn xách một cái vỏ + Cuộc sống triền miên trong những cơn say. làm canh điền cho Lý Kiến. rạch mặt. cái mặt thì đen mà rất cơng cơng. cái răng cạo trắng hớn. đạp đổ bao nhiêu hạnh phúc. Ý . + Tính tình hiền lành. lương thiện thành kẻ lưu manh. áp bức. đập tan kêu vừa lấy mảnh chai cào vào mặt…" bao nhiêu cảnh yên vui. nhút nhát như xưa. nhà tù thực dân đã tiếp tay cho Bá Kiến biến người nông dân khỏe mạnh.Lớn lên khỏe mạnh.Bị Bá Kiến đẩy vào tù vì ghen tuông → Sau bảy. tám năm ở tù. không thứ tự biết bao nhiêu là sẹo. thức dậy vẫn còn say" và "hắn  Chí thực sự đã trở thành quỷ dữ của làng Vũ Đại: say thì hắn làm bất cứ cái gì người ta sai Cái mặt của Chí "không còn ra mặt người". chai đến cổng nhà Bá Kiến… đập cái + Chí Phèo bị Bá Kiến lợi dụng và trở thành tay sai chai vào cột cổng… lăn lộn dưới đất.Lai lịch xuất thân: một đứa trẻ mồ côi bị bỏ rơi. + "Hắn về hôm trước. hai mắt gườm gườm… Cái ngực phanh đầy những nét chạm trổ… trông đặc như một thằng sắng đá" → Chí đã bị cướp mất hình hài của một con người. . con quỷ dữ . chửi bới.Chí Phèo không phải là trường hợp . Nam Cao đã: Trang 151 . là sản phẩm của tình trạng đè nén. nó vằn dọc vằn ngang.

tương lai.hơi cháo hành có ý nghĩa nhân đạo Trang 152 . hy vọng Thị Nở là cầu nối trở về với lương thiện.Sáng hôm sau tĩnh dậy: + Lòng bâng khuâng mơ hồ buồn + Cảm nhận cuộc sống xung quanh thật bình dị: "Tiếng chim hót ngoài kia vui vẻ quá! Có tiếng cười nói của người đi chợ. c. Trước Chí Phèo đã có Năm Thọ.Khi Thị Nở mang bát cháo hành đến: Ngạc nhiên. một cái gì nữa giống như là ăn năn về những tội lỗi giống như là mình gây ra. Anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá.tiêu biểu cho một bộ phận cố nông dân bị lưu manh hóa trước CMT8. đã tước đi cả hình hài và nhân tính của người dân lương thiện. .tha hóa duy nhất trong tác phẩm về người nông dân nghèo của Nam Cao. muốn làm nủng với Thị Nở. Binh Chức. muốn làm hòa với mọi người. vừa vui vừa buồn.Cảm thấy cháo hành rất ngon. mắt hình như ươn ướt. hiện tại.Bát cháo hành chính là tình thương mộc mạc. Quá trình thức tỉnh của Chí Phèo * Cuộc gặp gỡ với Thị Nở (mối tình và trận ốm) đã thức tỉnh phần người bấy lâu bị vùi lấp ở Chí. + Lên án tố cáo các thế lực thống trị phong kiến . nơi vườn chuối. để rồi sau đó là trận ốm lúc nữa đêm. thấy lòng thành trẻ con. * Diễn biến tâm lý. Những tiếng quen thuộc ấy hôm nào chả có. → Sự thức tĩnh về nhân tính * Ý nghĩa của bát cháo hành: . bị xã hội vô nhân tính cướp đi cả hình hài lẫn tính người.Bát cháo hành . Nhưng hôm nay hắn mới nghe thấy!" + Nhìn lại cuộc đời mình trong quá khứ. để hắn trở về sống kiếp người một cách tự nhiên. Chính sự quan tâm. là biểu hiện của tình người chân thành của Thị Nở  Lương tâm. thèm lương thiện. * Việc gặp Thị Nở có ý nghĩa thế nào với Chí Phèo? Những gì đã diễn ra trong tâm hồn Chí Phèo sau cuộc gặp gỡ ấy? * Yếu tố nào xuất hiện có tác dụng làm chuyển biến sâu sắc hơn nội tâm Chí Phèo? * Hãy cho biết diễn biến tâm trạng của Chí Phèo khi ăn cháo hành? * Tại sao bát cháo hành của Thị Nở lại làm nên sự chuyển biến đặc biệt sâu sắc như vậy đối với Chí Phèo? + Phản ánh một sự thạt đau đớn về hiện tượng người nông dân lương thiện bị chà đạp về tinh thần và thể xác. khát khao hoàn lương và lương thiện.  Đây chính là giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm. . Hình tượng Chí Phèo có ý nghĩa điển hình . lương tri đã trở về trong hắn. Và các tác phẩm khác: Trạch Văn Đoành (Đôi móng giò). của Thị Nở đã giúp Chí Phèo cởi bỏ cái vỏ "quỷ dữ" để sống lại làm người. . Cu Lộ (Tư cách mỏ).thực dân đã gây ra bao nhiêu tội ác. Đức (Nữa đêm)… * Ý nghĩa tư tưởng về hiện tượng tha hóa của hình tượng Chí Phèo: Bước ngoặt lớn diễn ra trong đời của Chí Phèo là cuộc gặp gỡ với Thị Nở trong đêm trăng thơ mộng. bâng khuâng. tình cảm của Chí: .

lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào chổ chết.Tư tưởng nhân đạo độc đáo mới mẻ của nhà văn: phát hiện miêu tả và khẳng định phẩm chất tốt đẹp của người nông dân VN ngay cả khi tưởng như họ đã bị xã hội thực dân biến thành quỷ dữ.Qua kết cục bi thảm của nhân vật Chí Phèo thấy được tình trạng xung đột giai cấp ở nông thôn VN là hết sức gay gắt và chỉ có thể giải quyết bằng biện pháp quyết liệt.Rơi vào sự bế tắc. tuyệt vọng . càng uống càng tỉnh ra. tâm trạng của Chí Phèo khi bị Thị Nở từ chối? * Những biểu hiện trên nói lên điều gì? Đặc biệt chi tiết "Hơi cháo hành" được lặp lại nhiều lần? * Nêu nguyên nhân bi kịch của Chí Phèo? * Hãy chỉ ra những nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm Chí Phèo? sâu sắc. 2. . ."Hơi cháo hành" được lặp lại nhiều lần nhằm tô đậm niềm khát khao tình yêu thương và nhất là bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của Chí. có cá tính độc đáo. không lối thoát. Bá Kiến). . * Nhận xét: . . vừa sinh động. + Hành động giết Bá Kiến: Vì Chí Phèo đã nhận ra kẻ thù. .Ý nghĩa của hành động giết Bá Kiến và tự sát: Chí Phèo đã thực sự thức tỉnh một cách toàn diện về mặt nhân cách.Ý nghĩa tố cáo mãnh liệt xh thực dân nữa phong kiến đẩy người nông dân lương thiện không những vào con đường bần cùng hóa. + Nguyên nhân sâu xa: do bản chất xã hội bất công đã đẩy người dân lương thiện vào tình trạng bị tha hóa. + Hành động tự sát: Vì Chí Phèo lâm vào bế tắc. d. Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người * Sau khi bị Thị Nở từ chối: . (Lời của bà cô nói với Thị Nở).Sở trường khám phá và miêu tả những trạng thái tâm lý phức tạp của nhân vật (đặc biệt là nhân vật Chí Phèo sau khi gặp Thị Nở và bị Thị Nở khước từ) Trang 153 . lại thoang thoảng hơi cháo hành. Nhân vật vừa có ý nghĩa tiêu biểu. càng buồn.Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo.Nguyên nhân: + Nguyên nhân trực tiếp: do định kiến xã hội.* Tìm chi tiết thể hiện thái độ.Chí Phèo lại uống rượu. gây ấn tượng. . Thành công của nghệ thuật: .

. chuyển vai tự nhiên. Giọng điệu có sự biến hóa vừa đan xen chửi…" lẫn nhau. Giá trị nhân đạo? b. tình tiết đầy kịch tính. Giá trị hiện thực nào không chửi nhau với hắn" Tác phẩm là bức tranh thu nhỏ về nông thôn Việt Nam Giá trị hiện thực? trong xã hội cũ.Ngôn ngữ sống động. Giá trị nhân đạo Nhà văn đã kết án sâu sắc cái xã hội tàn bạo đã tàn phá cả thể xác và linh hồn người nông dân lao động.Cốt truyện hấp dẫn. lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào chổ chết. biến hóa và càng về cuối càng gay go quyết liệt. hắn phải chửi cha đứa a. Củng cố nhân vật "Đã thế.. lúc trần thuật theo + Giọng người dân làng Vũ Đại "Chắc quan điểm của tác giả. bình luận của nhà văn . Luyện tập 3. rượu không?" III. lúc trần thuật theo nhân vật. điêu luyện gần với lời ăn tiếng "Bao giờ cũng thế.Kết cấu mới mẻ không theo trình tự của thời gian. 2. Cách trần thuật linh hoạt. Luyện tập + Đan xen giọng người kể và giọng 1. linh + Giọng Chí Phèo "Mẹ kiếp! Thế có phí hoạt. văn có khả năng nhập vai. đồng thời ông đã khám phá và khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay cả khi họ bị hủy hoại cả nhân hình lẫn nhân tính  Đó chính là chiều sâu nhân đạo mới mẻ. sâu sắc trong các tác phẩm của Nam Cao. + Giọng miêu tả. nhà nó trừ mình ra". Hướng dẫn tự học Trang 154 . cứ rượu xong là hắn nói hàng ngày. phản ánh chân thực mối quan hệ người bóc lột người không chỉ đẩy người nông dân nghèo lương thiện vào sự bần cùng hóa.

mỉa mai ở câu đi sau). Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . * Trong ngữ cảnh đó. Nhưng nói (viết) làm sao cho có sức thuyết phục đối với người đọc (người nghe) lại là một vấn đề. b. tác dụng tác dụng của trật tự các bộ phận trong câu trong việc thể hiện ý nghĩa và liên kết ý trong văn bản. "nhưng nhỏ" thì * So sánh: Hắn có một con dao rất sắc nội dung ý trong nội bộ câu không thay đổi nhưng sự nhưng nhỏ. tài liệu tham khảo. có kỹ năng sắp xếp từ ngữ khi nói và viết. Phương pháp dạy học: .… D. Tiến trình lên lớp: 1. Thực hành (Học sinh làm bài tập theo nhóm) I. sách giáo viên. Trong ngữ cảnh "c". c. thảo luận. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nếu sắp xếp theo trật tự "rất sắc". thì sắp xếp theo trật tự rất sắc nhưng nhỏ lại thích hợp (vì chuẩn bị cho ý phủ định.Nêu vấn đề. Chính vì thế.Luôn có ý thức cân nhắc. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Trật tự trong câu đơn: 1/ Bài tập 1: Đọc đoạn trích (SGK) a. việc sắp xếp các bộ phận trong câu theo một trình tự hợp lý là rất cần thiết trong giao tiếp vì nó giúp người đọc (người nghe) hiểu được đúng ý nghĩa của người nói (người viết). gợi mở. Trang 155 . lựa chọn trật tự tối ưu cho các bộ phận câu. Vào bài mới: Lời vào bài: Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của con người. Nhiều khi cũng chỉ từng ấy từ ngữ trong một lời nói (câu văn) nhưng người nghe (người đọc) lại không hiểu đúng ý người nói (người viết) chỉ tại cách diễn đạt.Nâng cao nhận thức về vai trò. giáo án. trả lời câu hỏi. do đó đặc tính rất sắc của con dao cần của Chí là uy hiếp và hăm dọa Bá Kiến) H câu sau đặc tính nhỏ.Tuần 14: Tiết 55 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU A. phát vấn.… C. . Dao ấy thì làm sao chặt được liên kết ý với các câu đi sau không phù hợp (mục đích cành cây to này. Kiểm tra bài cũ: 3. cách sắp xếp duy nhất và tối ưu nhất là "một con dao nhỏ nhưng rất sắc". Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt B. Việc sắp xếp theo trật tự "nhỏ nhưng rất sắc" để phù hợp với sự liên kết ý với câu đi sau trong đoạn. B.

còn cụm "đã mấy năm" tuy là thành phần phụ về ngữ pháp nhưng là thành phần quan trọng nhất thông tin về thời gian. Bài tập 2: . a. Cụm từ chỉ thời gian "Một buổi sáng tinh sương" cần đặt giữa câu. b. Câu tiếp theo cũng đặt cụm từ chỉ thời gian (sáng hôm sau) ở đầu câu để tạo mạch tiếp nối về thời gian. duy nhất (câu trước là luận cứ. Bài 1: a. không thể cố định ở một vị trí. dành phần đầu câu cho cụm từ chỉ người thực hiện hành động. cách viết A là tối ưu. Do vậy phải đặt ở cuối câu. Bài tập 3: . Vế chỉ nhượng bộ "tuy…" và vế chỉ giả thiết "nếu…" đặt sau. Đó đều là các vế phụ của câu ghép. Vế chỉ nguyên nhân (là vì mẩu chuyện ấy nhắc cho hắn một cái gì rất xa xôi) cần đặt sau vế chính "hắn nao nao sau đó mới giải thích nguyên nhân buồn" nêu một hệ quả từ sự việc ở câu đi trước dẫn đến hệ quả. câu sau là kết luận: để chọn vào đội tuyển vì thế nó cần đạt học sinh giỏi thì phẩm chất thông minh là quan trọng nhất sau đặc điểm "nhỏ người"). II. Câu đầu bắt đầu kể về một sự kiện với việc nêu hoàn cảnh.Trong ngữ cảnh đó. c. b.Kết cấu của đoạn văn là kết cấu diễn dịch (câu đầu nêu chủ đề) + Đặt trạng ngữ "trong những năm gần đây" ở đầu câu để tạo sự đối lập với trạng ngữ "trong các thời kỳ khác Trang 156 Bài tập 3: SGK/T156 Thảo luận nhóm 1/ Bài tập 1 SGK/T158 2/ Bài tập 2 SGK/T159 . cụm từ chỉ thời gian cần đặt ở một vị trí thích hợp..Bài tập 2: So sánh trật tự thành phần trong hai câu thơ được dẫn sau đây: 2. nhưng đặt sau để bổ sung thông tin cần thiết.Mỗi trường hợp. Trật tự trong câu ghép: 1. Cụm từ chỉ thời gian (đã mấy năm) cần đặt ở cuối câu vì nó biểu hiện thông tin mới và quan trọng nhất ở thời điểm của câu này (Vì câu đi trước thực ra đã gián tiếp thông báo cô Mỵ là con dâu của Pátra) cho nên ở câu này "Mị về làm dâu nhà Pátra" tuy là thành phần chính của câu nhưng về thông tin chỉ là thứ yếu. 3. sau đó mới thuật lại sự kiện. Cụm từ chỉ thời gian ở đầu câu là phù hợp. 2. Bài 2: .

Luyện tập 2. Chọn phương án C. sưu tầm các mẩu tin thời sự. thể thao.Chuẩn bị bài: Bản tin. Trang 157 . + Cần bố trí vế câu "nó không phải là điều mới lạ" ở cuối câu đầu để thể hiện rõ chủ đề của cả đoạn. chủ đề này sẽ được cụ thể hóa ở những câu sau đó.nhau trước đây" ở câu 2. các bài tập trong vở bài tập .Làm bài tập còn lại. III. Luyện tập 1. Hướng dẫn tự học: .

Bản tin trên có tính thời sự vì sự việc mới xảy ra vào ngày 16-7 và ngay 3 ngày sau 19-7 đã đưa tin. Kiểm tra bài cũ: 3. b. gợi mở. hiện tượng trong nhà trường hoặc trong đời sống xã hội. Nhận xét: Trang 158 Vì sao bản tin lại có tính chất thời sự? Cần đưa vào những tin trên những chi tiết … không? Việc đưa tin cụ thể. . Vào bài mới: Lời vào bài: Báo chí là phương tiện đưa tin rất quan trọng. Thông tin bổ sung nêu trong bài tập là không cần thiết vì chúng vi phạm nguyên tắc tính ngắn gọn súc tích của bản tin. Tiến trình lên lớp: 1. đặc điểm. Kết quả dự thi là xếp thứ 4. Bản tin thông báo kết quả kỳ thi olimpic toán quốc tế của đoàn học sinh Việt Nam. 1. nội dung phải chân thật. Các sự kiện: thời gian. Tiết học hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu cụ thể về thể loại bản tin. nội dung. khẳng định trình độ của học sinh Việt Nam. d. Chính vì thế. yêu cầu cơ bản của bản tin.Tuần 14: Tiết 56 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BẢN TIN A. Hoạt động của GV và HS Bản tin thông báo điều gì? Nó có ý nghĩa như thế nào đối với ngành giáo dục…? Nội dung cần đạt I.Nêu vấn đề. sách giáo viên. giáo án. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. thảo luận. chính xác có tác dụng gì? Vì sao? Mục đích của bản tin? Các loại bản tin? . e. Thành tựu của việc bồi dưỡng nhân tài toán học của nền giáo dục nước ta. tài liệu tham khảo. có độ tin cậy cao. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . phát vấn. 2.… D. một trong những thể loại được người đọc quan tâm nhất là bản tin. Xét ngữ liệu: a. yêu cầu và cách viết bản tin. B. Báo chí có nhiều thể loại nhưng người đọc tìm đến báo chí là tìm đến những tin tức nóng hổi mang tính thời sự. c.… C. Mục đích. Phương pháp dạy học: . địa điểm. kết quả của cuộc thi đều được thông báo cụ thể. Bản tin phải có tính thời sự mới mẻ. các thông tin phải có ý nghĩa thời sự nhất định. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. chính xác. khiến người đọc tin vào sự thông báo. trả lời câu hỏi.Hiểu được mục đích.Biết cách viết bản tin về một sự việc. hấp dẫn.

Tổng kết (Ghi nhớ SGK) IV. Khai thác và lựa chọn tin: . hay một câu trần thuật nghi vấn ngắn gọn. kết quả… 2.…) + Thường ngắn gọn. Xét ngữ liệu (SGK) b. mô tả cụ thể chi tiết một sự kiện kèm theo sự phân tích lý giải nguyên nhân. tò mò cho người đọc (đặt câu hỏi. . rút ra điều gì khi viết bản tin? Cách đặt tiêu đề bản tin? Phần mở đầu bản tin đảm bảo điều gì? Phần triển khai chi tiết bản tin phải ra sao? Học đọc sinh ghi nhớ SGK Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm bài tập. II. chỉ thông báo vắn tắt về sự kiện.Một bản tin phải có những thông tin đầy đủ và chính xác về các mặt sự kiện. Yêu cầu . tin phải có ý nghĩa xã hội. Viết bản tin: a. . phóng sự điều tra. bản tin.Phần mở đầu: thường thông báo khái quát về sự kiện hoặc kết quả. chính xác những sự kiện có ý nghĩa trong đời sống xã hội. . . gồm một đến hai câu.Giống nhau: Cung cấp tin tức mới về vấn đề xã hội.Yêu cầu cơ bản của bản tin là gì? Yêu cầu của việc khai thác. chơi chữ. . ý nghĩa của chúng. kết quả.Yêu cầu của bản tin: Phải đảm bảo tính thời sự (đưa tin kịp thời nhanh chóng). Bài tập 1: Học sinh tự lựa chọn sự kiện để viết 2. + Tin thường: Phản ánh cụ thể chi tiết từ đầu đến cuối. bản tin chia nhiều loại: + Tin vắn: loại tin không có nhan đề dung lượng ngắn.Cách đặt tiêu đề: + Tiêu đề phải khái quát nội dung bản tin. DT). chính xác. không gian. . kết quả của sự kiện được đưa tin. với sự tường thuật. Cách viết bản tin: 1. nội dung thông tin phải chân thực. thời gian. lựa chọn tin? Từ việc xét ngữ liệu. . hoặc có thể chọn chi tiết hấp dẫn với cách diễn đạt đặc biệt gây hứng thú. So sánh: quảng cáo. Luyện tập 1. III. thường là một cụm từ (ĐT.Phần triển khai chi tiết bản tin: nêu cụ thể chi tiết hơn về sự kiện hoặc có thể cắt nghĩa cụ thể nguyên nhân. diễn biến. .Phải chọn những sự kiện có ý nghĩa xã hội để viết bản tin.Mục đích của bản tin: đưa tin kịp thời. Trang 159 .Khác nhau: Thông tin quảng cáo chưa thật chính xác.Căn cứ vào dung lượng. + Tin tổng hợp: Nhằm thông tin tổng hợp nhiều sự kiện xung quanh một hiện tượng nào đó đáng quan tâm.

trong phóng sự điều tra cần xác minh lại, còn bản tin thì đáng tin cậy. Phóng sự điều tra bao giờ cũng dài hơn bản tin.

Trang 160

Tuần 14: Tiết tự chọn Giáo án Văn học(2 tiết)

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Cũng cố kiến thức, nắm chắc được giá trị tư tưởng (nhân đạo và hiện thực) sâu sắc, độc đáo, mới mẻ được thể hiện bằng nghệ thuật bậc thầy của Nam Cao. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: - Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Gọi học sinh tóm tắt lại tác phẩm * Hình ảnh làng Vũ Đại hiện lên trong tác phẩm như thế nào? * Qua những chi tiết đó, em nêu cảm nhận của mình về cuộc sống ở làng Vũ Đại? * Theo em, miêu tả hình ảnh làng Vũ Đại như vậy nhà văn có dụng ý gì? - Toàn bộ câu chuyện "Chí Phèo" diễn ra ở làng Vũ Đại. Đây chính là không gian nghệ thuật của tác phẩm: Nội dung cần đạt 1. Hình ảnh làng Vũ Đại - Làng này "không quá hai nghìn dân, xa phủ, xa tĩnh". - Đứng đầu làng là Bá Kiến - "tiên chỉ", "bốn đời làm tổng lý", uy thế nghiêng trời. - Tiếp đến là đám cường hào ác bá (đội Tảo, Tư Đạm, bát Tùng…), kết bè đảng để xâu xé dân lành. - Sau đó, là những người nông dân thấp cổ, bé họng, suốt đời bị đè nén, áp bức. - Cuối cùng là hạng người "dưới đáy" xã hội, sống tăm tối như súc vật (Năm Thọ, Binh Chức, Chí Phèo…) Có thể nói đây là nơi "quần ngư tranh thực" ở nông thôn quê hương nhà văn và cũng chính là không gian của tác phẩm. * Như vậy: Chỉ qua một số chi tiết được chọn lọc kỹ lưỡng, được sắp đặt rải rác có phần ngẫu nhiên… Nam Cao có thể dựng nên một làng Vũ Đại sống động, ngột ngạt, đen tối. Đồng thời, nhà văn cũng làm nổi bật mối xung đột giai cấp âm thầm mà quyết liệt ở nông thôn Việt Nam trước cách mạng Tháng Tám. 2. Nhân vật Bá Kiến - Kẻ xảo quyệt, gian hùng - Kẻ bỉ ổi, đê tiện
Trang 161

Giá trị tư tưởng sâu sắc, độc đáo mới mẻ của tác phẩm? So sánh với các tác phẩm khác cùng thời của chính NC hay các nhà văn khác.

→ Nhân vật Bá Kiến vừa mang bản chất chung của giai cấp địa chủ cường hào, vừa có những nét riêng biệt sinh động. Nhân vật này ghi nhận trình độ nghệ thuật bậc thầy của Nam Cao, với tư cách là nhà văn hiện thực xuất sắc. 3. Giá trị tư tưởng của tác phẩm: a. Giá trị hiện thực: Phản ánh một hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam: một bộ phận lao động nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa, lưu manh hóa. b. Giá trị nhân đạo: Nhà văn kết án đanh thép cái xã hội tàn bạo tàn phá cả thể xác lẫn tâm hồn người dân lao động, đồng thời khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình, nhân tính. 4. Đặc sắc nghệ thuật - Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo, Bá Kiến). Nhân vật vừa có ý nghĩa tiêu biểu, vừa sinh động, có cá tính độc đáo, gây ấn tượng. - Sở trường khám phá và miêu tả những trạng thái tâm lý phức tạp của nhân vật (đặc biệt là nhân vật CP sau khi gặp Thị Nở và bị Thị Nở khước từ) - Cốt truyện hấp dẫn, tình tiết đầy kịch tính, biến hóa và càng về cuối càng ngay go, quyết liệt. - Ngôn ngữ sống động, điêu luyện gần với lời ăn tiếng nói hàng ngày. Giọng điệu có sự biến hóa vừa đan xen lẫn nhau. Cách trần thuật linh hoạt, lúc trần thuật theo quan điểm của tác giả, lúc trần thuật theo nhân vật, nhà văn có khả năng nhập vai, chuyển vai tự nhiên, linh hoạt.

Trang 162

Tuần 15: Tiết 57, 58 Giáo án văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

Đọc thêm: CHA CON NGHĨA NẶNG, VI HÀNH, TINH THẦN THỂ DỤC
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh tìm hiểu 3 tác phẩm: thấy được giá trị cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản bằng cách trả lời câu hỏi trong SGK: - Cha con nghĩa nặng: tình nghĩa cha con thật xúc động, thiêng liêng cao quý nhưng lại ít được nói đến trong văn học từ xưa đến nay; những đặc sắc nghệ thuật: tạo tình huống, xây dựng nhân vật, sử dụng ngôn từ. - Vi hành: mục đích vạch trần bản chất bù nhìn tay sai của Khải Định, đồng thời cũng phơi bày tính chất điêu trá, bịp bợm của cái gọi là "văn minh", "khai hóa" của chủ nghĩa thực dân; nghệ thuật trào lộng sắc bén của truyện. - Tinh thần thể dục: mâu thuẩn cơ bản của truyện; nghệ thuật trào phúng qua mâu thuẫn đó; ý nghĩa phê phán, tố cáo, vạch rõ tính chất bịp bợm của "phong trào thể dục thể thao" đương thời mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: - Nêu vấn đề, thảo luận, gợi mở, phát vấn, trả lời câu hỏi,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc phần 2 tiểu dẫn, kể tóm tắt nội dung. Giáo viên cần nhấn mạnh những điểm sau: Kể tóm tắt nội dung, tìm hiểu bố cục Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Cha con nghĩa nặng. Nội dung cần đạt I. Truyện ngắn Cha con nghĩa nặng của Hồ Biểu Chánh. 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả: Hồ Biểu Chánh (1885 - 1958). Học sinh tự đọc phần tiểu dẫn sgk tr.164. b. Tác phẩm: - Xuất xứ: Tác phẩm thứ 15 của Hồ Biểu Chánh. - Tóm tắt: Đây là câu chuyện về anh nông dân nghèo Nam Bộ Trần Văn Sửu - Thị Lựu, Trần Văn Tý, Trần Thị Quyên. Qua đó nhà văn đề cao đạo đức đạo lý gia đình, tình cha con nghĩa nặng. 2. Đọc - hiểu văn bản: a. Nội dung - Tình cha với con - Trần Văn Sửu người cha bất hạnh
Trang 163

Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Vi hành.

nặng tình với các con: Suốt những năm lủi trốn xa, Sửu không khi nào nguôi nổi nhớ nhà nhớ các con. Không quản hiểm nguy, liền lẻn về thăm các con. Biết các con đã yên bề cuộc sống, sự có mặt của mình càng làm khó cho các con, Sửu đành bấm bụng ra đi ngay trong đêm. Định nhảy xuống sông tự vẫn vì sự bình yên của các con, sẵn sàng chịu cảnh khổ, xa con, trốn tránh thay tên đổi họ… suốt đời. - Tình con với cha: Trần Văn Tý - Trần Văn Sửu: Thằng bé mới lớn, khỏe mạnh, tình cảm mạnh mẽ. Ngầm theo dõi câu chuyện của ông ngoại với cha, hiểu và càng thương cha. Cảm động ôm lấy cha, trò chuyện ân cần, lo lắng, thương cha vất vả, quyết bỏ nhà theo cha để làm lụng nuôi cha, "nghe lời cha … đáng thương và đáng trọng". b. Nghệ Thuật - Lời văn giản dị, mộc mạc, là lời ăn tiếng nói hàng ngày của người dân Nam Bộ. - Lối kể chuyện tự nhiên, giản dị, tạo những tình huống có kịch tính. II. Truyện ngắn Vi hành của Nguyễn Ái Quốc 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả: (SGK) b. Tác phẩm - Hoàn cảnh sáng tác: + Năm 1922 Pháp đưa Khải Định sang Pháp dự cuộc đấu xảo thuộc địa ở Mác-Xây nhằm lừa bịp dân Pháp rằng tình hình "khai hóa" đang thuận lợi và kêu gọi mọi người đầu tư vào Đông Dương. + Năm 1923 Nguyễn Ái Quốc viết truyện ngắn "Vi hành" bằng tiếng Pháp, đăng trên báo nhân đạo nhằm đập tan âm mưu thủ đoạn xảo trá của thực dân Pháp, đồng thời vạch trần bộ mặt tên vua Khải Định bù nhìn bất tài, vô dụng và nhố nhăng. - Tóm tắt: Tác phẩm được viết dưới dạng một bức thư tác giả gửi cho cô em họ ở quê nhà. Tác giả tưởng tượng một câu chuyện trên chuyến tàu điện ngầm ở Pháp và tình huống là đôi thanh niên Pháp nhầm tưởng tác giả là tên vua bù nhìn Khải Định. Dưới con mắt của họ "hắn" chỉ là một thứ giải trí rẻ tiền không bằng hề Sắc-Lô, không đáng giá chỉ là một trò hề, con rối → đối lập hẳn với những con người vi hành vì mục đích cao cả như vua Thuấn Trung
Trang 164

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu theo hệ thống câu hỏi SGK.

Học sinh đọc mục tiểu dẫn SGK tìm hiểu những nét cơ bản về tác giả Nguyễn Công Hoan.

Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Tinh thần thể dục.

Hoa, vua Pie nước Nga. Qua đó chân dung Khải Định lần lượt hiện rõ từ ngoại hình cho đến tính cách đều nhố nhang, xấu xa, đê tiện. Đồng thời thông qua việc khắc họa tên vua Khải Định, tác giả cũng vạch trần thủ đoạn và chính sách giả man, giả dối của thực dân Pháp đối với thuộc địa. 2. Đọc - hiểu văn bản a. Giá trị nội dung - Vạch trần, phê phán, châm biếm bộ mặt bù nhìn xấu xa của Khải Định qua: hình dáng, phục sức kì quái, lòe loẹt… Khải Định chỉ là một tên hề, một món giải trí rẻ tiền. - Phê phán bộ mặt xảo quyệt, thâm độc của thực dân Pháp: dối trá, bịp bợm, áp bức bóc lột dân ta bằng chính sách thuế khóa nặng nề, chế độ ngu dân độc ác, chế độ phân biệt chủng tộc, chế độ mật thám ngay ở chính quốc. - Thể hiện lòng yêu nước thầm kín của tác giả. b. Giá trị nghệ thuật: - Nghệ thuật tạo hình huống độc đáo: tình huống nhầm lẫn. - Nghệ thuật châm biếm sắc sảo, mỉa mai thâm thúy qua việc khắc họa chân dung Khải Định trong cách suy nghĩ của đôi thanh niên Pháp. Dùng hình thức viết thư độc đáo: thay đổi bút pháp linh hoạt, đổi giọng, chuyển cảnh nên đạt được hiệu quả châm biếm, đã kích. - Kết hợp văn tự sự với đối thoại, trào phúng và trữ tình. III. Truyện ngắn Tinh thần thể dục của Nguyễn Công Hoan. 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả (SGK) b. Tác phẩm - Hoàn cảnh sáng tác: - Tóm tắt tác phẩm: - Mục đích sáng tác: vạch rõ tính chất bịp bợm của "phong trào thể dục thể thao" đương thời mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên. 2. Đọc - hiểu văn bản a. Bố cục và cách dựng truyện * Nghệ thuật dựng truyện độc đáo: - Năm cảnh tưởng chừng rời rạc, không móc nối mà lại liên kết chặt chẽ với nhau để thể hiện chủ đề, trào phúng với tinh thần thể dục của một thời trước cách mạng. - Cảnh 1: Tờ trát về làng với giọng hách dịch, cứng nhắc,
Trang 165

cũng do sợ cái uy của quan huyện của tờ trát mà ra cả. . → cảnh bắt người đi xem bóng đá diễn ra.Chuẩn bị bài mới: Luyện tập viết bản tin.. (bắt anh Minh người phải đi làm thuê mướn. bọn chức dịch lại hành hạ nhân dân.  Ý nghĩa phê phán: Tố cáo mạnh mẽ bộ mặt xảo trá của chính quyền thực dân phong kiến đồng thời cho thấy sự éo le. Có bao giờ xem bóng đá mà phải bắt người đi xem cho đủ số quy định và mọi người đều tìm cách trốn không muốn đi xem. giữa nội dung và hình thức. cảnh đưa người đi xem bóng đá mà như dẫn giải tù binh.Học sinh tự tìm hiểu theo hướng dẫn . các câu thoại của các nhân vật cần đọc với giọng khác nhau và rõ tính chất trào phúng. IV.Chú ý các câu ngắn. đáng thương của nông dân trước cảnh đời nô lệ. b. bắt con bà cụ phó Bính bận đi ăn cưới đi xem bóng đá) . bắt chồng bác Phô gái đang ốm.Cảnh cuối cùng là cảnh tróc nã dữ dội. Mâu thuẫn cơ bản của truyện: Mâu thuẫn giữa bản chất và hiện tượng. huyện ép hương lý xã. Nhưng để được lòng quan trên thì quan tỉnh thúc quan huyện. Trang 166 . Hướng dẫn tự học .3 cảnh sau là cách đối phó khác nhau của dân làng trước cái lệnh sắt đá của quan huyện. là nguyên nhân cho các cảnh sau.

Hoạt động của GV và HS Bài tập 1: Phân tích cấu trúc dung lượng và loại bản tin "Việt Nam … bình đẳng giới" Nội dung cần đạt I. thông tin về kết quả (đứng đầu khu vực về bình đẳng giới) và các sự kiện (bình đẳng giới trong giáo dục. chỉ ra cách đọc nhanh. Nội dung: Dự án phát triển và đưa cây dược liệu Việt Nam ra thị trường thế giới được lựa chọn vào danh sách "10 ứng cử viên cho giải thưởng 2007" b. 2. Vào bài mới: Lời vào bài: Để viết một bản tin hay. Cách thức để nhanh chóng nắm được nội dung của bản tin là: .Dung lượng: độ dài trung bình. Phương pháp dạy học: .Cấu trúc: bản tin có nhan đề triển khai từ khái quát đến cụ thể. có tính sáng tạo. phát vấn.… C. phần sau cụ thể hóa lý giải cho phần trước. B. thảo luận. Phân tích cấu trúc. Luyện tập viết bản tin: 1.Nêu vấn đề. tiết học hôm nay chúng ta sẽ làm điều đó. dung lượng. Kiểm tra bài cũ: 3. tài liệu tham khảo. chi tiết. thể loại . hiện tượng trong nhà trường hoặc trong đời sống xã hội. hoạt động kinh tế. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Biết cách viết bản tin về một sự việc. thực hành viết. thì một bước không thể qua đó là luyện tập.… D. → Loại bình thường: vì người viết không đi sâu vào diễn giải tỉ mỉ mà chỉ chọn những chi tiết chủ yếu ở 3 lĩnh vực cơ bản nhất mà nữ giới thường bị xem nhẹ: y tế.Cũng cố cách viết bản tin. các hạn chế về bình đẳng giới) . gợi mở. giáo án. . .Căn cứ vào nhan đề của bản tin Trang 167 Bài tập 2: Tìm hiểu nội dung chủ yếu của bản tin "Việt Nam lọt vào danh sách ứng viên môi trường và phát triển 2007". sách giáo viên. chính xác bản tin a. y tế. chính xác bản tin. trả lời câu hỏi.Tuần 15: Tiết 59 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VIẾT BẢN TIN A. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. giáo dục. kỹ thuật. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Nội dung chủ yếu và cách thức đọc nhanh. Tiến trình lên lớp: 1.

4. .Thu thập và lựa chọn tư liệu để viết bản tin: + Thời gian. Trang 168 . nội dung sự kiện.Viết bản tin: Tít báo. địa điểm diễn ra sự kiện. phần triển khai của bản tin theo hướng dẫn đã học. Sắp xếp lại nội dung trong bản tin cho hợp lí . II. phần mở đầu. Viết bản tin phù hợp với tình huống cho trước .Lựa chọn tit báo: có sức thu hút người đọc. Giáo viên gợi ý cách viết. chọn 1 trong 3 tình huống để thực hành viết bản tin. .Hoàn thành các bài tập trên lớp . Hướng dẫn tự học . giáo viên nhận xét.Bản tin có điểm không hợp lí.Căn cứ vào câu mang nội dung thông tin quan trọng nhất được nhắc tới trong nhan đề (thường đứng đầu bản tin) 3. đánh giá. đó là việc đưa thông tin về số lượng các trường đại học đăng ký dự thi là không hợp lý.Cần sửa lại bằng cách: đưa câu "đến nay đã có 50 trường đại học trong cả nước đăng ký tham gia cuộc thi" xuống cuối bản tin.Bài tập 3: Sắp xếp lại nội dung bản tin: "Đường tới thành công sân chơi cho sinh viên hợp lý" Học sinh đọc 3 tình huống trong sách giáo khoa. + Diễn biến. + Kết quả sự kiện. học sinh viết và sau đó trình bày bài viết của mình. .Chuẩn bị bài mới: Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn. .

Mục đích. đăng ký du học.Tuần 15: Tiết 60 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN A. Vậy yêu cầu cơ bản của hoạt động phỏng vấn là gì? Và trả lời phỏng vấn phải như thế nào? Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu điều đó. sách giáo viên. tầm quan trọng của phỏng vấn và trả lời Kể một số hoạt động phỏng vấn đã phỏng vấn gặp trong cuộc sống hàng ngày? . Tiến trình lên lớp: 1.… C. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. . 1. khi đọc sách báo. nghe đài phát thanh. Những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động phỏng vấn Quá trình phỏng vấn gồm 3 công đoạn. Nội dung cần đạt I.Về kỹ năng: + Bước đầu nắm được cách thức phỏng vấn và trả lời phỏng vấn. trong và sau khi phỏng vấn.Một số hoạt động phỏng vấn thường gặp: khi xem truyền hình. tôn trọng quyền được bày tỏ ý kiến của công chúng của các hoạt động phỏng vấn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . + Tích hợp với các kiến thức về văn và kiến thức về đời sống. giáo án. tầm quan trọng của hoạt động phỏng vấn và trả lời phỏng vấn trong đời sống. tài liệu tham khảo. thế có đúng không? Vì sao? II. trả lời câu hỏi. gợi mở. B. khi xin việc. Nói như → Biểu hiện của tinh thấn dân chủ trong xã hội. đang được dư luận quan tâm.Tôn trọng phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là tôn trọng chủ không thể không đề cao vai trò sự thật.… D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. phát vấn.Về kiến thức: thấy được mục đích. Kiểm tra bài cũ: 3.Mục đích của phỏng vấn: để trò chuyện biết rõ hơn về vấn để làm gì? một người nổi tiếng. Một xã hội thực sự văn minh dân . Chuẩn bị phỏng vấn (trước khi pv) Trang 169 Hoạt động của GV và HS .… Người ta phỏng vấn và trả lời phỏng . ứng với 3 chặng thời gian: trước. Vào bài mới: Lời vào bài: Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là việc làm rất cần thiết trong giao tiếp với mọi người trong cuộc sống.Nêu vấn đề. để biết quan điểm của người được hỏi về một chủ đề có ý nghĩa xã hội. Phương pháp dạy học: . thảo luận.

trong sáng.Phương tiện phỏng vấn (máy ghi âm.Kết quả phỏng vấn phải được trình bày trung thực. ánh mắt. rõ ràng ý kiến của mình về điều được hỏi với sự thẳng thắn. rời rạc.Cần tránh những câu hỏi mà người trả lời chỉ cần đáp không/có. Thái độ của người phỏng vấn? . Có thể thêm những lời miêu tả hoặc kể chuyện ngắn gọn (nét mặt. Tiến hành phỏng vấn (trong khi phỏng vấn) phải như thế nào? Cách đưa ra câu . . hợp tác. rõ ràng.Người trả lời phỏng vấn (một hay nhiều người) . mà quá trình hỏi đáp cũng cần đưa thêm những câu hỏi làm cho câu chuyện liên tục không gián đoạn. đối tượng cần phỏng vấn. Luyện tập 1.SGK) V. Yêu cầu khi tiến hành phỏng vấn 2. Luyện tập Trang 170 .Phải trung thực.Bài phỏng vấn phải được trình bày rõ ràng. phải biết giữ thái độ lịch thiệp.Mục đích hỏi phỏng vấn (hỏi để làm gì) . cử chỉ của người được phỏng vấn) III. IV.Chủ đề phỏng vấn (hỏi về cái gì) . đúng/sai. Những yêu cầu đối với người trả lời phỏng vấn . giấy bút) → Các yếu tố này không tồn tại riêng rẽ mà gắn bó kết hợp lẫn nhau và quyết định lẫn nhau. làm rõ chủ đề. trong SGK. hấp dẫn. Biên tập sau phỏng vấn Học sinh trả lời câu hỏi mục III . quay phim.Người phỏng vấn cần linh hoạt trong cách nêu câu hỏi. Học sinh đọc đoạn trích trong báo * Nêu câu hỏi khi phỏng vấn: tuổi trẻ online (SGK) → Cách nêu câu . gợi mở để người trả lời phỏng vấn trả lời một cách rõ ràng hơn. không tự ý sữa chữa.Kết thúc phỏng vấn phải có lời cảm ơn. liên kết với nhau và sắp xếp theo một trật tự hợp lí.Cần phải trình bày sao cho hấp dẫn. tôn trọng người phỏng vấn. Tổng kết (Ghi nhớ .Người phỏng vấn .Cần có thái độ khiêm tốn nhã nhặn và chú ý lắng nghe. Củng cố Giáo viên gợi ý hướng dẫn học sinh 2. . phù hợp với hỏi khi phỏng vấn. 3. hỏi? không phải lúc nào cũng nêu ra các câu hỏi đã chuẩn bị trước. . lái người trả lời phỏng vấn trở lại chủ đề phỏng vấn có dấu hiệu lạc đề. cần có sự động viên khích lệ người trả lời. mục đích. Cần làm gì khi kết thúc phỏng vấn? .Hình thức câu hỏi phải ngắn gọn.Xác định những yếu tố khi phỏng vấn? * 5 yếu tố không thể thiếu khi phỏng vấn: . chân thành.

Hướng dẫn tự học .Làm bài tập .về nhà làm bài tập. 3.Chuẩn bị bài mới: Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài Trang 171 .

B. người ta không thể tự do. giáo án. tác dụng của trật tự các bộ phận trong câu trong việc thể hiện ý nghĩa và liên kết ý trong văn bản. → Người yêu tôi có một. + Phải xem xét quan hệ về ý nghĩa câu đó với câu đi trước và sau câu đó. có kĩ năng sắp xếp từ ngữ khi nói và viết. Kiểm tra bài cũ: 3. sách giáo viên. II. phân biệt ý nghĩa. Khi nói hay viết bằng Tiếng Việt. D. + Phân tích nhiệm vụ thông báo của từng câu. do đó trật tự các từ ngữ trong câu là một phương thức ngữ pháp quan trọng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Tổ chức giờ học theo cách trao đổi.… C.Trật tự từ trong câu có tác dụng biểu hiện ý nghĩa. .Tiếp tục củng cố.Tuần 15: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU A. → Người có tôi một yêu. . cần: + Phải đặt câu vào văn cảnh (hay ngữ cảnh sử dụng chung của nó). Phương pháp dạy học: . * Muốn xác định được điều kiện và tác dụng của một sự sắp xếp trật tự các bộ phận trong câu.Tiếng Việt là một loại hình ngôn ngữ đơn lập. trả lời câu hỏi. sắp xếp từ ngữ trong câu: . tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. → Có một người yêu tôi. . . lựa chọn trật tự tối ưu cho các bộ phận câu. nâng cao nhận thức về vai trò. Luyện tập Trang 172 * Việc lựa chọn và sắp xếp từ ngữ trong câu phụ thuộc vào những điều kiện nào? VD: Tôi có một người yêu. Tầm quan trọng của việc lựa chọn. Tiến trình lên lớp: 1. tùy tiện sắp đặt từ ngữ trong câu.Luôn có ý thức cân nhắc. thảo luận.Mỗi cách sắp xếp từ ngữ trong câu phụ thuộc vào những điều kiện trong ngữ cảnh và mục đích giao tiếp nhất định. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS * Tại sao nói (hoặc viết) lại cần lựa chọn và sắp xếp các trật tự từ trong câu? Nội dung cần đạt I.

3. D. Cả hai câu đều biểu thị niềm tự hào của tác giả khi suy nghiệm về Tổ quốc. ngọn đông phong phơi phới → phơi phới ngọn đông phong… b. So sánh cách thay đổi thành phần của 2 kiểu sau: a. Hai cách thay đổi trật tự đều thay đổi nghĩa sự việc. 2. C. Cả hai câu đều có trật tự bình thường. Câu (a) có trật tự thành phần thay đổi biểu thị cảm xúc dâng trào. C. B. D. giàu lòng thương người → lòng thương người giàu… Có thể rút ra nhận định nào sau đây là đúng? A. Hướng dẫn tự học Trang 173 ." III. "Tôi nói sao nó không đến. Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? (Chế Lan Viên) Nhận định nào sau đây không đúng? A.1. Hai cách thay đổi trật tự đều không làm thay đổi nghĩa sự việc. B. So sánh trật tự thành phần trong hai câu thơ được dẫn sau đây: a. Đến bạn → bạn đến. Cách thay đổi trật tự ở câu (a) mang lại hiểu quả diễn đạt nhấn mạnh. bật ra thành thơ trước vẻ đẹp của Tổ quốc. Mây trắng phau phau → phau phau mây trắng. Cả hai câu đều có trật tự thành phần thay đổi. Cách thay đổi trật tự ở câu (b) mang lại hiệu quả diễn đạt nhấn mạnh. Sắp xếp lại trật tự các từ trong câu sau để được một câu mới. Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi! (Tố Hữu) b.

. gợi mở.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung tư tưởng và nghệ thuật của một đoạn trích: + Sự cảm thông sâu sắc của tác giả với bi kịch của người nghệ sĩ giàu khát vọng trong xã hội cũ.Có thiên hướng khai thác đề tài lịch sử. đóng góp trên hai thể loại: tiểu thuyết và kịch.Kịch: Vũ Như Tô. * Tác phẩm chính: .Tuần 16: Tiết 61. giáo án. tài liệu tham khảo. Từ Sơn. quê Dục Tú. Bắc Ninh (nay Đông Anh. Tác giả * Cuộc đời: Nguyễn Huy Tưởng (1912 . Tìm hiểu chung 1. + Cách tạo mâu thuẫn và xung đột kịch. 62. sách giáo viên. Kiểm tra bài cũ: 3. Phương pháp dạy học: . xuất thân trong một gia đình nghèo. Để hiểu thêm về đặc điểm của kịch và cách phân tích thể loại kịch. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình ngữ văn lớp 9 THCS. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. thảo luận. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Bắc Sơn. Những người ở lại Lũy Trang 174 Nêu tóm tắt nội dung phần tiểu dẫn? . phát vấn. xung đột kịch. B. trả lời câu hỏi.hiểu một đoạn trích kịch bản văn học. Hà Nội) . + Biết cách đọc . hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (trích kịch Vũ Như Tô . ngôn ngữ kịch.1960).Nêu vấn đề.Về kỹ năng: + Nhận biết một số đặc điểm cơ bản của thể loại kịch: hành động kịch. chúng ta đã làm quen với thể loại kịch qua một đoạn trích trong vỡ kịch Tôi và chàng rất nổi tiếng của Lưu Quang Vũ. Tiến trình lên lớp: 1.… D.Nguyễn Huy Tưởng) sẽ cung cấp thêm cho chúng ta những tri thức và kỹ năng cần thiết. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… C. 63 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI (Trích: Kịch Vũ Như Tô) Nguyễn Huy Tưởng A.

Hoàn cảnh sáng tác? Thể loại. tóm tắt tác phẩm? . oán trách VNT.… . + Nhân vật chính của kịch thường là những anh hùng.Dựa vào sự kiện lịch sử có thật xảy ra ở Thang Long khoảng 1516 . 185): 5 hồi có quy mô hoành tráng → bi kịch lịch sử. 3. có đặc điểm riêng: + Xung đột kịch được tạo từ những mâu thuẩn không thể giải quyết được. đỉnh điểm ở hồi cuối cùng và được giải quyết: Lê Tương Dực bị Trịnh Duy Sản giết. Tác phẩm a. Xác định vị trí. càng căm phẩn vua. Thể loại: bi kịch c. bắt bớ. Nguyễn Vũ tự sát. những khát vọng lớn lao. Kết thúc bi thảm của một số phận nhân vật bi kịch thường có ý nghĩa thức tĩnh. . bắt thợ.hiểu văn bản 1. nêu nội dung đoạn trích? Cho học sinh đọc theo sự phân vai. đề tựa 1942. gợi khơi tình cảm nhân văn của mỗi con người. An Tư.Nội dung: miêu tả những xung đột và bi kịch của Vũ Như Tô.… 2. hồi cuối .Đây là mâu thuẩn vốn có sẵn.Mâu thuẫn này lên cao trào.Tiểu thuyết: Đêm hội Long Trì. Tóm tắt tác phẩm (SGK . là những con người có những say mê. dưới thời Lê Tương Dực. mọi cách khắc phục mâu thuẫn đều dẫn đến diệt vong.184. Hoàn cảnh sáng tác .Nguyên nhân: Để xây dựng Cửu Trùng Đài thì triều đình ra lệnh tăng sưu thuế. Đọc . Xác định những mâu thuẫn cơ bản của vở kịch? Các mâu thuẫn đó được thể hiện như thế nào trong hồi V của vỡ kịch. Sống mãi với thủ đô. Các mâu thuẫn cơ bản của kịch Vũ Như Tô * Mâu thuẫn thứ nhất (mâu thuẫn xã hội): nhân dân lao động khốn khổ lầm than >< bọn hôn quan bạo chúa và phe cánh.Vị trí: hồi V. II.Bi kịch là một thể của loại hình kịch (đối lập với hài kịch).1517. trác nã những người chống đối → nhân dân càng đói khổ. . . b. đồng thời đôi khi có cả những sai lầm trong hành động và suy nghĩ. Kim Phượng cùng đám cung nữ bị những kẻ nổi loạn nhục mạ. Đoạn trích . Khi Lê Tương Dực bắt Vũ Như Tô xây dựng Cửu Trùng Đài thì mâu thuẫn càng căng thẳng. Hoa. hoàn thành 1941. * Mâu thuẫn thứ hai (mâu thuẫn trong con người VNT): Trang 175 .

(thiên tài ngàn năm chưa dễ có một. nguy nga tráng lệ cho đất nước muôn đời. + Khi cuộc nổi loạn nổ ra. Bi kịch mâu thuẩn của Vũ chính là ở đó. . Nếu xuất phát từ lợi ích của nhân dân thì không thực hiện được giấc mơ nghệ thuật. có thể sai khiến gạch đá như viên tướng cầm quân. nóc vờn mây mà không hề sai một viên gạch nhỏ). diễn biến tâm trạng của VNT và Đan Thiềm a. hoài bão lớn. diễn biến tâm trạng của nhân vật Vũ Như Tô qua đoạn trích? Tài năng của VNT chủ yếu thể hiện ở những hồi trước qua lời của các nhân vật. ông buộc nghe theo lời Đam Thiềm xd Cửu Trùng Đài thì lại đi ngược với lợi ích thiết thực. khát vọng. Cửu Trùng Đài được xây bằng mồ hôi. có thể xây dựng lâu đài cao cả. 2. có tài và có tâm với nghệ thuật. . xa rời đời sống nhân dân lao động. Nhân vật Vũ Như Tô . chia hết vàng bạc của vua thưởng cho thợ.người nghệ sĩ thiên tài bất hạnh . Thực hiện ước mơ của mình. muốn cống hiến cho đất nước. trực tiếp của nhân dân mặc dù yêu nhân dân. Vũ Như Tô đã không nhận ra một thực tế tàn nhẫn. hoài bão nhưng vừa mang cả những lầm lạc trong suy nghĩ và hành động. (hồi V) → Hai mâu thuẫn này có mối quan hệ mật thiết và tác động lẫn nhau. thuần túy. → nhân vật bi kịch vừa mang trong mình những say mê. Không khuất phục dưới uy quyền. Đan Thiềm báo cho ông biết Trang 176 . Tính cách. nước mắt và xương máu của nhân dân.kiến trúc sư thiên tài. luôn khát khao say mê sáng tạo cái đẹp.Một nghệ sĩ . quan niệm nghệ thuật cao siêu. thiết thực của nhân dân. Lý tưởng ấy là đẹp đẽ. kiên quyết không nhận xây đài cho vua Lê Tương Dực dù phải chết. nhân dân phải sống lầm than. chân chính nhưng lại cao siêu. .Tính cách. đầy hoài bảo không thể thi thố tài năng của mình để đem cái đẹp cho đời trong một chế độ xã hội thối nát. Không phải người hám lợi. chân chính đó. nghệ sĩ chân chính. gắn bó với nhân dân. . thuần túy muôn đời >< lợi ích trực tiếp. .Hoàn cảnh đất nước không cho phép VNT thực hiện khát vọng sáng tạo vĩ đại. .Mâu thuẫn này dẫn đến cái chết của VNT. khổ cực. sự ra đi của Cửu Trùng Đài và Đan Thiềm.Nguồn gốc từ nguyên nhân sâu xa: người nghệ sĩ thiên tài.Lý tưởng. hoàn toàn thoát ly khỏi hoàn cảnh lịch sử xã hội của đất nước. chỉ vẩy bút là chim hoa đã hiện lên trên mảnh lụa thần tình biến hóa như cảnh hóa công.Nhân cách lớn. khao khát suốt đời của ông là xây được một tòa lâu đài cao cả. lý tưởng cao cả.Hồi V: + Ông không nghỉ việc mình xây Cửu Trùng Đài cho đất nước được xem là tội.

thuần túy của muôn đời đứng về phe Lê Tương Dực nhưng lại muốn mượn tiền bạc. kinh hoàng ngữa mặt lên trời mà kêu. b. Ông không thuật cao siêu. đau đớn.Đan Thiềm là người đam mê cái tài . Diễn biến tâm trạng của Đan Thiềm + Lúc đầu: Đan Thiềm khuyên Vũ Như Tô ở lại. Nguyễn Vũ tự sát. Đến lúc "Có trốn cũng không được nữa" nàng khóc nói với Ngô Hạnh: "tướng quân nghe tôi. khẩn khoản. bắt bớ. thuyết như thế nào? phục ông xây dựng Cửu Trùng Đài. * Mâu thuẫn trong con người VNT: Mâu thuẫn được giải quyết chưa dứt khoát: VNT đến lúc chết vẫn chưa nhận Mâu thuẫn giữa quan niệm nghệ ra sai lầm của mình.cái tài sáng tạo ra cái đẹp. kẻ cầm đầu phe nổi loạn. Bao nhiêu tội tôi chịu hết nhưng xin tướng quân tha cho ông cả. + Sau: Đan Thiềm có thể quên mình để bảo vệ cái tài ấy (lớp VI) → Với tính cách như thế Đan Thiềm có được coi là tri kỉ của Vũ Như Tô. Nhân vật Đan Thiềm . nên tập trung vào việc bảo vệ tính mạng cho VNT. Kim Phượng cùng đám cung nữ bị những kẻ nổi loạn nhục mạ. . trọng người tài và tôn trọng nghệ thuật. Cách giải quyết mâu thuẫn kịch của tác giả *Mâu thuẫn xã hội: Mâu thuẫn giải quyết dứt khoát theo Nhận xét về cách giải quyết mâu quan điểm của nhân dân: Lê Tương Dực bị Trịnh Duy Sản thuẫn của tác giả. thúc dục VNT trốn nhưng VNT không tĩnh ngộ. vẫn cho mình là vô tội. thiêu hủy → bừng tỉnh. 3. giết. + Tiếng kêu: "Ôi mộng lớn! Ôi Đan Thiềm! Ôi Cửu Trùng Đài!" → nổi đau bi tráng. và lợi ích thiết thực của nhân dân chưa uy quyền của y để thực hiện hoài bão của mình. Cửu Trùng Đài bị đạp phá. vô tình đã Trang 177 . ông ấy là một người tài…" + Sau cùng biết không cứu nổi Vũ Như Tô: đau đớn buông lời vĩnh biệt: "ông cả! Đài lớn tan tành! Ông cả ơi! Xin ông cùng vĩnh biệt". sáng suốt trong mọi trường hợp: + Khi biết chắc ước vọng CTĐ không thành. + Đến khi ông và Đan Thiềm bị bắt.để trốn đi nếu không sẽ bị giết → vẫn tin việc mình làm là quang minh và sẽ thuyết phục được An Hòa Hầu.Nếu như Vũ Như Tô đam mê sáng tạo đến mức không hề chú ý đến hoàn cảnh vây quanh mình thì Đan Thiềm luôn tĩnh táo. → vẫn ảo tưởng. là âm hưởng chủ đạo của đoạn trích.

dẫn dắt và đẩy xung đột kịch đến cao trào. Củng cố 2. Luyện tập 1. gây nên nổi khổ của nhân dân. . miêu tả tâm trạng.Nắm vững những nội dung của bài và làm bài tập .Ngôn ngữ kịch điêu luyện. Hướng dẫn tự học . hành động của nhân vật để khắc họa tính cách. và giết VNT là quá tay và việc phá vỡ Cửu Trùng Đài là không nên. dứt khoát.Chuẩn bị bài mới: Thực hành về việc sử dụng một số kiểu câu trong văn bản. có tính tổng hợp cao. * Nhận xét: Việc giết Lê Tương Dực là đúng. Điều đó được thể hiện như thế nào ở hồi cuối? Theo em nên giải quyết mâu thuẫn ấy như thế nào? Đặc sắc về nghệ thuật kịch của NHT được thể hiện qua đoạn trích. VNT có tội hay không có tội? VNT phải hay kẻ giết VNT phải? → chưa được tác giả giải quyết rách ròi. 5. III. Tổng kết (ghi nhớ SGK). 4.Dùng ngôn ngữ. Trang 178 .được giải quyết dứt khoát. Luyện tập 3. tạm hoãn việc xây dựng Cửu Trùng Đài là đúng. Đặc sắc nghệ thuật .

Vào bài mới: Lời vào bài: Trong quá trình giao tiếp. phải. biết lựa chọn kiểu câu thích hợp để sử dụng khi nói và viết.hành động.Câu bị động: Hắn chưa được một người đàn bà nào yêu cả.… D.hành động . trả lời câu hỏi. giáo án. Bài tập 2: Câu bị động: Đời hắn chưa bao giờ được săn sóc bởi bàn Trang 179 . tiết hôm nay. người nói (người viết) muốn truyền đạt nội dung tư tưởng. phát vấn. → Mô hình chung: Chủ thể hành động .…) .Tuần 16: Tiết 64 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ CÂU TRONG VĂN BẢN A. củng cố. gợi mở.đối tượng của hành động. Vì thế cần viết kiểu câu bị động.động từ bị động (bị.Về kiến thức: Củng cố và nâng cao thêm những hiểu biết về cấu tạo và cách sử dụng một số kiểu câu thường dùng trong văn bản Tiếng Việt. Nội dung cần đạt I. .… C. Hoạt động của GV và HS Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày.Nêu vấn đề. tài liệu tham khảo. lĩnh hội một số kiểu câu thường dùng. được. cần phải có khả năng sử dụng đúng đắn. thảo luận. Tiến trình lên lớp: 1.Về kỹ năng: Biết phân tích. chúng ta sẽ thực hành luyện tập về một số kiểu câu trong văn bản. sách giáo viên. có hiệu quả nhất việc dùng từ ngữ. nhưng không nối tiếp ý và hướng triển khai ý của câu đi trước. → Mô hình chung: Đối tượng của hành động . Kiểm tra bài cũ: 3. Phương pháp dạy học: . câu văn. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Chuyển sang câu chủ động: Chưa có một người đàn bà nào yêu hắn cả. B. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Để giúp chúng ta hiểu thêm một số kiến thức và kỹ năng về câu trong Tiếng Việt. Dùng kiểu câu bị động 1.chủ thể hành động . tình cảm đến người nghe (người đọc). Bài tập 1: . giáo viên tổng kết.Thay câu chủ động vào đoạn văn: Không sai. .

Vị trí: phần in đậm ở đầu câu. So sánh: . Câu 2. Câu có khởi ngữ: Hành thì nhà Thị may lại còn. b. Dùng kiểu câu có khởi ngữ 1. trước chủ ngữ . III.Có ngắt quãng sau khởi ngữ bằng dấu phẩy. tự tình. tạo sự thống nhất về đề tài.Cấu tạo: cụm động từ Trang 180 . Câu 2.người nghe và tôi .Vị trí: đầu câu.Ngắt quãng câu sau khởi ngữ bằng dấu phẩy. giáo viên tổng kết. Vì thế cách viết của Nam Cao là tối ưu. khởi ngữ: cảm giác. b. củng cố.Câu có khởi nghĩa liên kết chặt chẽ hơn về ý so với câu đi trước nhờ sự đối lập giữa gạo và hành. tay "đàn bà". . Dùng kiểu câu có trạng ngữ chỉ tình huống 1. 3. ý đẹp xấu (câu trước) → cảm giác. nghĩa là vẫn tiếp tục nói về đề tài "hắn".Vị trí: ở đầu câu. Bài tập 1: . trước chủ ngữ ấy . giáo viên tổng kết. (giữa đồng bào .Hai câu tương đương về nghĩa cơ bản: cùng biểu hiện một sự việc. tình tự. do đó nhấn mạnh và khởi ngữ. .tôi). đời sống cảm xúc (khởi ngữ ở câu sau).người nói) với điều đã nói trong câu trước (đồng bào . trong đó có dùng câu bị động. Bài tập 3: Viết một đoạn văn về nhà văn Nam Cao.Tác dụng: Nêu một quan hệ có đề tài với điều đã nói trong câu đi trước (thể hiện thông tin đã biết từ câu đi trước): tình yêu ghét. → Chuyển sang câu không có khởi ngữ: Nhà Thị may lại còn hành. Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. củng cố. Bài tập 1 a. niềm vui buồn. 3. Cho nên câu tiếp theo nói về mắt thì dùng từ "mắt" ở đầu câu để biểu hiện đề tài. Bài tập 2: Phương án C là phương án tối ưu → Tác dụng tạo sự đối lập với câu trước.Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm. Đề ngữ: Tự tôi .Tác dụng: Nêu một đề tài có quan hệ liên tưởng. 2. đời sống cảm xúc . Giải thích tác dụng của câu bị động đó (dựa vào ý có sự liên kết với câu đi trước) II. . Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. Bài tập 3: a. → Tác dụng: Tạo sự liên kết ý với câu đi trước. .

V.Chuẩn bị bài mới: Tình yêu và thù hận.Sử dụng các kiểu câu này có tác dụng liên kết ý. 3. + Phương án B. b. không phải thể hiện thông tin đã biết. Bài tập 2: . Hướng dẫn tự học . → câu có cấu tạo 2 vị ngữ. 2. IV. Tác dụng: là không phải kiên kết văn bản.Các thành phần này thường thể hiện nội dung thông tin đã biết từ những câu đi trước.Chuyển: Bà già kia thấy thị hỏi. tạo mạch lạc cho văn bản.kiểu câu có trạng ngữ tình huống là vì: + Phương án A.. có trạng ngữ chỉ thời gian → sv 2 câu như xa cách nhau một quãng thời gian. . Tổng kết về việc sử dụng 3 kiểu câu trong văn bản. Nhưng viết theo kiểu câu có trạng ngữ trước chủ ngữ thì câu nối tiếp về ý rõ ràng hơn.Hoàn thành bài tập trên lớp . bật cười. lặp lại chủ ngữ không cần thiết gây cho câu văn ấn tượng nặng nề. Trang 181 . . + Phương án D. thành phần khởi ngữ và thành phần chỉ tình huống đều chiếm vị trí đầu câu. Bài tập 3: a. Trạng ngữ nằm đầu câu: Nhận được phiến trát của Sơn Hưng Tuyên đốc bộ đường. cung biểu thị hoạt động của một chủ thể hành động Bà già kia. hoặc một thông tin không quan trọng.Vị trí trống. câu có một chủ ngữ và vị ngữ không tạo được mạch liên kết ý chặt chẽ với câu trước. mà là phân biệt tin thứ yếu ở đầu câu với tin quan trọng phần vị ngữ của câu. chọn phương án C . đều là những cụm động từ.Thành phần chủ ngữ trong kiểu câu bị động. . câu có hai vế đều có chủ ngữ và vị ngữ.

Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) * Truyện: .Về kỹ năng: Có khả năng phân tích văn học theo từng cấp độ: sự kiện. Phần tự luận: * Thơ: . chân thành sâu sắc. Phương pháp dạy học: . tác phẩm. + Cũng cố và nắm vững kiến thức học trong nội dung đề cương ôn tập. tài liệu tham khảo. . quý trọng của nhà thơ đối với vợ. nắm được những nét cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng bài thơ. ngôn ngữ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Tình cảm yêu thương. trả lời câu hỏi. .Về kiến thức: + Hướng dẫn học sinh tự ôn tập theo đề cương.Tự tình (Hồ Xuân Hương) . Thơ: * Thương vợ (Trần Tế Xương) .Hai đứa trẻ (Thạch Lam) . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Chí Phèo (Nam Cao) II.Thương vợ (Trần Tế Xương) . Tiến trình lên lớp: 1.… C.Tuần 16: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP HỌC KỲ I A. Nội dung ôn tập 1. giàu đức hi sinh. 2. giáo án. gợi mở.Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Hình ảnh người vợ tần tảo.… D.Toàn bộ chương trình học kỳ I đã học. .Lời thơ giản dị.Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) .… B. Phần trắc nghiệm: . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . . Kiểm tra bài cũ: 3.Thuộc lòng từng bài thơ. * Tự tình (Hồ Xuân Hương) Trang 182 . sách giáo viên. Đề cương ôn tập học kỳ I 1. hình tượng.

ngôn ngữ nghệ thuật đặc sắc. lưu manh hóa. . Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp.Cảnh sắc mùa thu đồng bằng Bắc Bộ đẹp và tĩnh lặng. sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình. thái độ vừa đau buồn vừa phẫn uất vươn lên trước duyên phận. chặt chẽ.Tình yêu thiên nhiên đất nước. hiểu và phân tích được những vấn đề cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng truyện ngắn.Nghệ thuật tả cảnh. * Hai đứa trẻ (Thạch Lam) . . tâm trạng thời thế của tác giả. có giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo mới mẻ. tạo không khí cổ kính trang trọng.Nhà văn đã thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía niềm xót thương đối với những kiếp người cơ cực. đồng thời khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay trong khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình lẫn nhân tính. . Truyện * Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) . . khắc họa tính cách nhan vật. . . nắm được cốt truyện của từng truyện ngắn. * Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) .Nghệ thuật độc đáo trong sử dụng từ ngữ và xây dựng hình ảnh. 2.Tài năng truyện ngắn bậc thầy: xây dựng thành công nhân vật điển hình bất hủ.Tóm tắt. quẩn quanh tăm tối ở phố huyện nghèo trước CMTT. . . Trang 183 .Nhà văn kết án đanh thép cái xã hội tàn bạo phá cả thể xác và tâm hồn người nông dân lao động.Tâm trạng.NC khái quát một hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam trước CM: một bộ phận lao động nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa.Hình tượng nhân vật Huấn Cao: một con người tài hoa. nghệ thuật dựng cảnh.Khát vọng sống.Nghệ thuật: xây dựng tình huống truyện độc đáo. Đồng thời là niềm trân trọng những ước mơ mong manh đổi đời tuy còn mơ hồ của họ.Một kiệt tác của nền văn xuôi hiện đại. . . khẳng định sự bất tử của cái đẹp và bộc lộ tấm lòng yêu nước thầm kín. có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang bất khuất. * Chí Phèo (Nam Cao) . nghệ thuật trần thuật linh hoạt tự nhiên mà vẫn nhất quán.Truyện ngắn trữ tình có cốt truyện đơn giản. sử dụng từ ngữ. gieo vần độc đáo. khát vọng hạnh phúc trước cuộc đời.

Học sinh tự ôn tập theo hướng dẫn gợi ý của giáo viên. Trang 184 .III. Hướng dẫn tự học .

tình yêu ấy lại được đại thi hào Sếch-xpia miêu tả trong mối quan hệ với thù hận qua câu chuyện về mối tình bất hủ của Rô-mê-ô và Juliet. Tìm hiểu chung 1. Hoạt động của GV và HS * Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu chung về văn bản: . trong một gia đình buôn bán.14 tuổi phải nghỉ học. tài liệu tham khảo. Tác giả: .Về kỹ năng: B.Uyliam Sếch-xpia (1564-1616). 21 tuổi lên Luân Đôn kiếm sống.Tuần 17: Tiết 65. Kiểm tra bài cũ: Hãy nêu mâu thuẫn xung đột cơ bản trong đoạn trích "Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài" của Nguyễn Huy Tưởng? 3. trả lời câu hỏi. Lúc đầu làm người giữ ngựa. sinh tại thị trấn xtơ-retphớt ôn ê-von thuộc miền tây Nam nước Anh. rồi làm diễn viên và cuối cùng trở thành nhà soạn kịch nổi tiếng. nhắc vở. . Tiến trình lên lớp: 1. 66 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN (Trích Rô-mê-ô và Ju-li-et) U. Vào bài mới: Lời vào bài: Tình yêu vốn là đề tài muôn thủa của nghệ thuật. 154 bài xônê.Về kiến thức: . gợi mở.… C. hài kịch và kịch Trang 185 . . phát vấn. Sếch-xpia A. Phương pháp dạy học: . sách giáo viên.Học sinh: Đọc phần tiểu dẫn.Hãy nêu một vài nét về Sếch-xpia? Nội dung cần đạt I.Ông để lại một kho tàng văn học đồ sộ: 2 tập thơ tình.Nêu vấn đề. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Là người thông minh. . giáo án. Nhưng trong thời phục hưng. sớm tiếp thu nền văn học cổ đại Hy Lạp và đặc biệt rất say mê kịch. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . sau đó tiến kéo màn.… D. . Họ có vượt qua thù hận để đến với nhau hay không? Tại sao người ta vẫn thường nói rằng mối tình của Romeo và Juliet đã vượt qua thời đại của Sechxpia trở thành bất tử trong mọi thời đại? Tất cả những điều này sẽ được lí giải khi chúng ta tìm hiểu đoạn trích Tình yêu và thù hận. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. thảo luận. 37 vở kịch (gồm: bi kịch.

lên án những tục lệ giả man.Con người và sáng tác của ông đều thấm đẫm tinh thần nhân văn. Không có xung đột trực tiếp xảy ra nhưng lấp ló sau những lời tỏ tình say đắm của đôi trẻ là bóng dáng của thế lực thù địch với hạnh phúc của họ. . các sáng tác của ông đều được coi là những kiệt tác của nhân loại.Tóm tắt nội dung vở kịch. tìm hiểu văn bản? . b. Đoạn trích: "Tình yêu và thù hận": . + Về mặt hình thức là các độc thoại. Hình thức các lời thoại: .Đại ý: Đoạn trích tập trung diễn tả đoạn đầu của mối tình giữa Rô-me-ô và Ju-li-et với những cảm xúc đắm say. Chủ đề: Tác phẩm là bản tình ca say đắm bất khuất. ca ngợi mối tình tuyệt đẹp giữa Rô-me-ô và Ju-li-et. Nhưng đây là tiếng lòng của nhân vật → các độc thoại nội tâm. Tóm tắt vở kịch: (Xem SGK) c. nhà viết kịch thiên tài của nước Anh thời kỳ phục hưng. đằm thắm. .Hãy nêu chủ đề tác phẩm? .Vở kịch được sáng tác vào thời gian nào? .  Nhà thơ.2 nhân vật: Rô-me-ô và Ju-li-et.. + Vì là độc thoại nội tâm → chứa đựng cảm xúc yêu thương. tàn ác của lễ giáo phong kiến. Nhân vật nói một mình và chỉ để cho một mình mình nghe) + Việc sử dụng các hình thức ấy có lịch sử) . được viết vào khoảng 1594-1595. Đồng thời Sếch-xpia cực lực tố cáo. . xen lẫn văn xuôi. II. có 16 lời thoại. 2. tác giả đồng tình. 6 lời thoại đầu có gì đặc biệt với những lời thoại sau? + Em có nhận xét gì về hình thức của các lời thoại? (Độc thoại: nói 1 mình tự nói với chính mình) (Độc thoại nội tâm: nhân vật nói ra thành tiếng những suy nghĩ của mình về một đối tượng.Học sinh: Đọc đoạn trích (hoặc xem đoạn trích qua phương tiện trực quan).10 lời thoại sau mang hình thức đối thoại: giữa Rô-me-ô và Ju-li-et. . cho dù trong lời thoại họ có nhắc đến tên nhau. 3. + Xuất hiện tính đối thoại nên làm cho lời văn thêm sinh động. Tác phẩm gồm 5 hồi bằng thơ. Tâm trạng của Rô-me-ô và Ju-li-et: Trang 186 .hiểu văn bản 1. hay một hiện tượng nào đó đang ám ảnh mình. + Hãy xác định vị trí của đoạn trích? + Đại ý của đoạn trích là gì? * Hoạt động 2: Định hướng học sinh khám phá.Xác định số nhân vật và lời thoại trong đoạn trích? . Vở kịch: "Rô-me-ô và Ju-li-et": a. Ông được coi là tài năng xuất chúng. 2. dòng họ. cảnh 2 của vở kịch "Rô-me-ô và Ju-li-et". chân thành.6 lời thoại đầu nhân vật không đối thoại với nhau. Nhân danh chủ nghĩa nhân văn. Đó là mối hận thù giữa hai gia đình.Đoạn trích có 16 lời thoại. Đọc .Vị trí: "Tình yêu và thù hận" trích hồi II. Xuất xứ Đây là vở kịch nổi tiếng của Sếch-xpia.

(lời thoại 9) "Tôi vượt được tường này là nhờ đôi cánh nhẹ nhàng của tình yêu. Tâm trạng Rô-me-ô: . nổi lo vẫn lóe lên trong đầu Ju-li-et. nhợt nhạt. . và em a. Vẻ đẹp đôi gò má nàng sẽ làm cho các vì tinh tú phải hổ người. b. + Không biết Rô-me-ô có thực sự yêu mình không. giả dối mà cách nói rất chân thành xuất phát từ tình yêu nồng thắm của Rô-me-ô . trăng sáng . rực rỡ "một nàng tiên lộng lẫy tỏa ánh hào quang… như một sứ giả nhà trời có cánh".Mặc dù vậy. cái gì mà tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm…" + Ju-li-et có nhận thức được mối thù của hai dòng họ không? + Ju-li-et băn khoăn. chàng Rô-me-ô! Sao chàng lại là Rô-me-ô nhỉ? Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi. các nhân vật nói cho nhau nghe.Tính chất thù hận của 2 dòng họ được phản ánh qua lời thoại + 5 lần Ju-li-et nhắc tới: "Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi". vì nó là kẻ thù của em". hoặc nếu không thì chàng hãy thề là yêu em đi. 3.  Diễn biến nội tâm của Ju-li-et phức tạp nhưng phù hợp với tâm lý của người đang yêu.Khi Ju-li-et xuất hiện trên cửa sổ. "Em chẳng đời nào Trang 187 . đối diện phòng ngủ của Juliet để chờ nàng xuất hiện. vượt tường cao và nơi "tử địa" để được gặp Ju-li-et. là mặt trời. "Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi". day dứt. đối đáp xuất hiện) Sau giây phút gặp gỡ thần tiên trong dạ hội hóa trang tại nhà Ca-piu-let.Bất ngờ khi thấy có người đang nhìn mình và nghe mình thổ lộ.Nhưng lại cảm thấy phấn chấn khi biết đó là Rô-me-ô. choáng gợp trước vẻ đẹp của nàng: + Các hình ảnh so sánh: So sánh tương đồng: Ju-li-et là vầng dương.tác dụng gì? (Đối thoại: Các lời thoại hướng vào nhau. héo hon.Bối cảnh cuộc gặp gỡ: đêm khuya. tâm trạng rối bời trước hoàn cảnh éo le: + Mối thù hai dòng họ.Khi thấy Juliet xuất hiện trên cửa sổ.Nàng mang vẻ đẹp lộng lẫy. .Thổ lộ tình yêu một cách trực tiếp không ngại ngùng. . . . tình yêu bùng lên mảnh liệt trong tâm hồn Rô-me-ô nên giữa đêm khuya hôm đó. mấy bức tường đá ngăn sao được tình yêu. cho tình yêu của 2 người. Rô-me-ô đã nghĩ đến điều gì? "Tôi thù ghét cái tên tôi.Ju-li-et cũng nhận thức được mối thù của hai dòng họ. So sánh tương phản: Vẻ đẹp của nàng khiến Hằng Nga đố kị. chàng đã trở lại nhà Ca-piulet. tâm trạng của Rô-me-ô như thế nào? + Tìm các hình ảnh so sánh được Rô-me-ô sử dụng để ví với vẻ đẹp của Juliet? + Em có nhận xét gì về hình thức so sánh liên tưởng trong lời thoại đầu tiên này của nhân vật? + Dưới con mắt say đắm của Rô-meô. Tính chất hỏi đáp. . Juliet hiện lên như thế nào? . day dứt vì điều gì? Hãy tìm những lời thoại thể hiện tâm trạng ấy? DC: "Ôi Rô-me-ô. Lo cho Rô-me-ô.Băn khoăn.Chàng bất chấp nguy hiểm. → Cách so sánh không mang tính khuôn sáo.Chàng sẵn sàng từ bỏ tên họ mình nếu như cái tên đó hiện lên sự thù hận cản trở tình yêu của hai người. Rô-me-ô sửng sờ. . Tình yêu bất chấp thù hận: . "nơi tử địa". . "họ mà bắt gặp anh".Khi biết được những trăn trở của Ju-li-et. mắt nàng là 2 ngôi sao đẹp nhất bầu trời. trèo lên tường cao. Tâm trạng Ju-li-et: .  Những suy nghĩ và hành động của Rô-me-ô hoàn toàn phù hợp với tâm lý của người đang yêu.

Nỗi lo kèm theo sự ái ngại về hoàn cảnh.Câu hỏi thảo luận: bất chấp thù hận của nhà văn Sếch-xpia. Cũng cố .Cái chết bi thương của mối tình Rô-me-ô và Ju-li-et nghĩa gì trong cuộc sống hôm nay? trong kịch của Sếch-xpia gợi ra vấn đề về quan niệm tình yêu và thù hận. 4. khoét sâu hận thù mà để vượt lên trên thù hận.Thái độ của 2 nhân vật trước mối hận thù của hai dòng họ như thế nào? (Lời thoại 12): "Anh làm thế nào tới được chốn này… tường này cao. tính biểu cảm cao của lời + Vẻ đẹp nghệ thuật viết kịch của văn (giàu cảm xúc.  Cả hai đều ý thức được sự thù hận đó. + Bi kịch Rô-me-ô và Ju-li-et có ý . dũng cảm đến với tình yêu. .sẽ không còn là con cháu nhà Ca-piulet nữa" . cho nên. → chất thơ của Sếch-xpia trong đoạn này? đoạn kịch này. vừa lo cho người mình yêu. → tinh thần ca ngợi tình yêu tự do . nếu anh bị họ hàng nhà em bắt gặp nơi đây. và nơi tử địa anh biết mình là ai rồi đấy. Em hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng hận thù của 2 dòng họ nữa đâu" muốn họ bắt anh nơi đây". + Tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et . Điều mà Ju-li-et cần là tình yêu chân thực của Rô-me-ô và tinh yêu Rô-me-ô dành cho nàng là tất cả. hình ảnh bóng bẩy). ngôn ngữ cường điệu). Điều này phản ánh sự chín chắn trong suy tư của nàng. không có được tình yêu của nhau. "Tôi thù ghét cái tên tôi".Luyện tập 1. Tổng kết: Ghi nhớ .Tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et trong đoạn trích "Tình * Hoạt động 3: Học sinh thảo luận yêu và thù hận" cho thấy tình yêu là thứ đáng sống.SGK III. Nếu tình yêu không thể sống chung với thù hận. sợ nàng nhìn mình bằng ánh mắt của sự thù hận. đáng để nhóm: người ta hi sinh vì nó." "Ánh mắt em còn nguy hiểm cho tôi hơn hai chục ngàn lưỡi kiếm của họ. song đây không phải là sự tính toán thiệt hơn. + 3 lần Rô-me-ô nhắc đến: "Từ nay tôi sẽ không bao giờ là Rô-me-ô". nều thù hận sẽ giết chết tình yêu. "Chẳng phải Rôme-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu" .Tính chất thù hận của hai dòng họ được phản ánh qua những lời thoại nào? . về cách giải quyết quan hệ này trên một bình diện xã hội rộng lớn. rất khó trèo qua. thì xã Trang 188 .Thái độ của các nhân vật về thù hận giữa 2 dòng họ: + Ju-li-et: Vừa lo cho mình. băn khoăn cũng chấm dứt. + Rô-me-ô: Sẵn sàng từ bỏ dòng họ mình. Họ nhắc tới hận thù không nhằm khơi dậy. Sự xuất hiện cảm thức về bức tường cản trở là có thật. song nỗi lo chung của hai người là: không được yêu nhau. bất chấp thù hận để khẳng định quyết tâm xây dựng hạnh phúc của hai người.Điều Rô-me-ô lo sợ không phải là thù hận giữa hai dòng họ mà không chiếm được tình yêu của Ju-li-et. khi biết và hành động Rô-me-ô đến với mình bằng tình yêu thì mọi nghi ngại không còn.Tìm những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et diễn ra trong bối cảnh 2 dòng họ thù địch.Đặc điểm kịch của Sếch-xpia thể hiện trong đoạn trích: trong đoạn trích "Tình yêu và thù hận" tính ước lệ của lời thoại (độc thoại nhưng vẫn mang tính có ý nghĩa gì? giao tiếp.

Theo em xung đột cơ bản trong đoạn trích này có phải là xung đột giữa tình yêu và thù hận hay không? Hãy lí giải điều đó? .* Hoạt động 4: Luyện tập .Đoạn trích này thể hiện quyết tâm đến với tình yêu của hai nhân vật. Luyện tập * Gợi ý: . + Chổ Ju-li-et đứng là nơi cửa sổ căn phòng riêng của nàng. Nghĩa là một thế lực hận thù có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của Rô-me-ô. đây là một vỡ kịch. xung đột cơ bản là xung đột giữa tình yêu và thù hận. thù hận không xuất hiện như một thế lực cản trở tình yêu.Trong đoạn vở Rô-me-ô và Ju-li-et. điều khiển hành động của nhân vật. Tuy nhiên.Tính chất bi kịch của mối tình hai người: + Chổ Rô-me-ô đứng để thổ lộ tình yêu là trên bứt tường rào xung quanh nhà Ju-li-et. 3. . Trang 189 . tuy có các bức tường của căn phòng che chở nhưng đó cũng là bức tường của sự ràng buộc của vòng lễ giáo. Tuy nhiên trong đoạn trích này. Thù hận chỉ xuất hiện qua suy nghĩ của nhân vật. Hướng dẫn tự học. 2. vậy tính chất bi kịch của mối tình giữa Rô-meô và Ju-li-et trong đoạn trích thể hiện ở đâu? hội con người hôm nay cần phải cảnh giác và biết vượt qua thù hận vì một tương lai tốt đẹp. song không phải là động lực chi phối.

hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. diễn giảng. Vào bài mới: Lời vào bài: Cuối thế kỷ XIX. Phan Bội Châu là một trong những nhà nho Việt Nam đầu tiên nuôi ý tưởng đi tìm một con đường cứu nước mới. thể loại và ngôn ngữ. Cũng như Bác Hồ sau này. cảm hứng.Phan Bội Châu (1867 . thiết kế bài học.1940). + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. lãnh tụ của nghiệp văn chương của Phan Bội các phong trào Duy Tân. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: hướng dẫn học sinh I. Tuy nhiên nhiệt huyết cứu nước đã đốt cháy ngọn lửa văn chương tạo nên thơ văn tuyên truyền vận động cách mạng với cảm xúc cuồn cuộn. biệt hiệu chính là Sào tiểu dẫn và những nét chính về con Nam. Đông Du.Tuần 20: Tiết 73 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG (Xuất dương khi lưu biệt) Phan Bội Châu A. Tiến trình lên lớp: 1. người. Lưu biệt khi xuất dương là một trong những bài thơ tiêu biểu cho loại thơ này. những phong trào yêu nước mới xuất hiện. Việt Nam quang phục Trang 190 .Là nhân vật lịch sử kiệt xuất đầu thế kỉ XX. sách giáo viên. + Biết cách đọc .… D. quê Nam Đàn. sự nghiệp cách mạng. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. hào hùng của nhà chí sĩ cách mạng đầu thế kỷ XX. phong trào Cần Vương chống Pháp thất bại. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được vẽ đẹp lãng mạn. Nghệ An. Tác giả: Giáo viên yêu cầu học sinh đọc phần . tài liệu tham khảo. sự . Phan Bội Châu không có ý định xây dựng cho mình sự nghiệp văn chương mà dùng văn chương làm phương tiện phục vụ cho sự nghiệp cách mạng. + Thấy được những nét đặc sắc về nghệ thuật và nhất là giọng thơ tâm huyết sôi sục của Phan Bội Châu. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. B. 3. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.… C. Tìm hiểu chung tìm hiểu phần tiểu dẫn: 1.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ VN từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết sự giống nhau và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. tư tưởng tiến bộ và giá trị nghệ thuật cao.

Tình hình chính trị hết sức đen tối. Văn thơ của ông viết ra chủ yếu nhằm mục đích tuyên truyền cổ động cách mạng với bầu nhiệt huyết sôi sục cuồn cuộn. ngang tàn. . II.Hoàn cảnh chung: Bài thơ ra đời trong một hoàn cảnh lịch sử có ý nghĩa: Phong trào Cần Vương chống Pháp thất bại. Đọc và giải thích từ khó 2.Tác phẩm tiêu biểu: Hải ngoại huyết thư. Hai câu đề: Chí làm trai. nhà thơ lớn của dân tộc.Mục đích sáng tác của Phan Bội Châu là gì? .hiểu văn bản 1. Qua đó thể hiện tấm lòng yêu nước của tác giả.Theo Phan Bội Châu: làm trai phải làm nên chuyện lạ. Ngục trung thư. .Chí làm trai: lý tưởng trong thời phong kiến. Trang 191 .Là một nhà văn. trước hoàn cảnh. . . Thể loại: Viết bằng chữ Hán theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. kẻ làm trai phải nên công danh sự nghiệp có ích cho dân. .Phân tích hai câu đề? hội. . . Hoàn cảnh sáng tác: .Hoàn cảnh riêng: Phan Bội Châu sáng tác bài thơ này sau khi quyết định lên đường sang Nhật Bản.Bài thơ được viết khi nào? Chủ trương hoạt động của phong trào Đông Du. phải tìm đến những đất nước đã duy tân để học tập và quốc gia mà họ hướng đến là Nhật Bản. Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật bài thơ a. hiển hách phải xoay chuyển trời đất chứ không để đất trời xoay chuyển → bản lĩnh không chịu khuất phục trước số phận. Chủ đề: Bài thơ thể hiện ý chí. khát vọng ra đi cứu nước của nhà cách mạng. Đọc . sống cho phi thường. hoài bão. c.Tác phẩm làm theo thể loại nào. b.Em có nhận xét gì về thơ văn của Phan Bội Châu? . Viết về đề tài gì? . báo hiệu sự bế tắc của con đường cứu nước theo tư tưởng phong kiến do các sĩ phu lãnh đạo.Giáo viên chỉ định học sinh trình bày và chốt ý: Đây là sáng tác khởi đầu của một giai đoạn hoạt động cách mạng khá thành công và hào hứng của tác giả. Thời cuộc thay đổi đòi hỏi phong trào giải phóng dân tộc phải có một hướng đi mới theo lối dân chủ tư sản đầu tiên ở nước ta. một tư thế khỏe khoắn. thách thức với càn khôn. ngạo nghễ. Việt Nam vong quốc sử. . Bài thơ: a. lưu danh thiên cổ.Châu thông qua hệ thống câu hỏi gợi mở: . Phan Bội Châu niên biểu.… 2.Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. → một chí sĩ có tấm lòng yêu nước và khát vọng cứu nước nồng cháy. Muốn thế.  Khẳng định một lẻ sống cao đẹp. Trùng Quang tâm sử.Phan Bội Châu là người đã thành lập ra những tổ chức nào? .

Khát vọng và tư thế lên đường của nhà thơ thể hiện như thế nào qua hai câu kết? Câu 8. d. Tác Trang 192 .  Cách nói táo bạo. Hai câu luận: Thái độ của tác giả trước tình cảnh đất nước. Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi: → Hình ảnh thơ lãng mạn. Nguyện trục đường phong Đông hải khứ: → Khát vọng mãnh liệt. mạnh mẽ lôi cuốn. thái độ quyết liệt của nhân vật trữ tình. và ý thức trách nhiệm của bản thân đối với đất nước. 3. khẳng định ý chí sắt thép của những con người không cam sống cuộc đời nô lệ. kì vĩ và hào hùng thể hiện lòng hăm hở tự tin khi xuất dương cứu nước.Qua hai câu thực cho thấy ý thức. Cũng cố: Bài thơ nhỏ nhưng lại thể hiện một tư tưởng lớn. trách nhiệm của tác giả như thế nào? . thực chất là câu khẳng định một khát vọng sống hiển hách đem hết tài năng chí khí cống hiến cho đời.Hình ảnh nhân vật trữ tình hiện lên mong muốn gì của tác giả. . b.Câu 6: Ý tưởng từ bỏ sách thánh hiền vì sách vở chẳng có ích gì trong buổi nước mất nhà tan. Hai câu thực: Ý thức trách nhiệm của tác giả trước cuộc đời (Triển khai cụ thể về ý tưởng chí làm trai) . chứa chan tình yêu nước và quyết tâm lên đường cứu nước.  Thể hiện sự tự tin bản lĩnh. . sôi sục lên đường của nhà thơ. quyết đi tìm đường cứu nước. . Không phải là khẩu khí mà là sự thật lịch sử đã xác nhận Phan Bội Châu đã sống và hành động như thơ ông đã viết ra.. . đĩnh đặc hào hùng. Thể hiện một chí lớn phi thường: không cam tâm làm nô lệ. đầy khí phách thể hiện quan điểm chết vinh hơn sống nhục. Hai câu kết: Khát vọng và tư thế hăm hở.Học sinh làm việc theo nhóm từng bàn. Tổng kết a. c. Giọng thơ trang nghiêm. Vẫn là thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. lòng quyết tâm sắt đá ra đi tìm đường cứu nước. băng chữ Hán. → ý tưởng mang sắc thái mới của thời đại. bản dịch thơ chưa diễn tả được làm mất lên cái thế trào lên của buổi lên đường. Bộc lộ tấm lòng yêu nước cháy bỏng của nhà thơ. .Câu 4: hình thức câu nghi vấn. "Xuất dương lưu biệt" mang âm điệu anh hùng ca.Thái độ của tác giả như thế nào trước tình cảnh đất nước? Câu 6.Giáo viên chỉ định học sinh trình bày. Luyện tập 1. nỗi đau xót đốt cháy tâm can nhà thơ. .Ngã (tớ. tôi): Cái tôi cá nhân nhà thơ đầy tinh thần trách nhiệm trước cuộc đời. III. . Tổng kết? b. bản dịch thơ chưa diễn tả được cường độ. c.Câu 5: nỗi nhục mất nước.

2. .Chuẩn bị bài mới: Nghĩa của câu. Hướng dẫn tự học .Học thuộc lòng bài thơ. Luyện tập 3. .phẩm ra đời trong hoàn cảnh đất nước bị xâm lược nhưng vẫn có giá trị với thanh niên ngày nay trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.Vì sao bài thơ có sức lôi cuốn mạnh mẽ đối với thế hệ thanh niên yêu nước đầu thế kỷ XX. Trang 193 .

thiết kế bài học. Mỗi câu đều có nghĩa. .Khác nhau: + Câu "b": thể hiện sự đánh giá chủ quan của người nói về kết quả sự việc. Cặp câu "b" và "b1": . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. chúng ta thường nói (viết) thành câu. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói hay viết.Giống nhau: + Cùng đề cập đến sự việc "người ta cũng bằng lòng". .Giống nhau: Cả hai câu đều đề cập đến cùng một sự việc: Chí Phèo từng có thời "ao ước một gia đình nho nhỏ".Về kiến thức: Hiểu được các thành phần ngữ nghĩa của câu. tài liệu tham khảo. Tiến trình lên lớp: 1. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. Hai thành phần nghĩa của câu 1. Nội dung cần đạt I. (sự việc có nhiều khả năng xảy ra) Trang 194 . Tìm hiểu ngữ liệu: a.… D. Kiểm tra bài cũ: 3.… C. sự đánh giá của người nói (viết) với sự vật hoặc với người nghe (đọc). có thể bày tỏ thái độ.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. diễn giảng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. + Câu "á" đề cập đến sự việc như nó đã xảy ra. có thể thông báo sự vật. Vì vậy người ta chia làm hai thành phần nghĩa của câu: nghĩa sự vật và nghĩa tình thái. Cặp câu "a" và "á": . Hoạt động của GV và HS Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích các ngữ liệu trong mục này. b. Câu là một đơn vị ngữ pháp có cấu trúc phức tạp và sự phân loại phong phú dựa vào những tiêu chí khác nhau. chúng ta sẽ tìm hiểu một cách thấu đáo về nghĩa của câu.Tuần 20: Tiết 74 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. sách giáo viên. B.Khác nhau: + Câu "a" kèm theo sự đánh giá chưa chắc chắn về sự việc (bởi từ "hình như"). Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Nghĩa của câu là nội dung thông tin mà câu biểu đạt. Tiết học hôm nay.

trạng ngữ.Câu 6: hai sự việc (trạng thái. động từ hay tính từ miêu tả cách thức nước trong) tồn tại (Ngoài song thỏ thẻ oanh vàng) .Khái niệm: Nghĩa sự việc của câu là thành phần nghĩa hệ giữa các sự vật… ứng với sự việc mà câu đề cập đến. có thể câu chỉ có + Quan hệ. chúng . nghĩa mệnh đề): là nghĩa đề cập đến một sự việc hay nhiều sự việc. . gạo. mây lơ lửng) Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài . thành phần phụ khác. câu như thế nào? + Tư thế.Ở sự việc tồn tại.Sự việc là những hiện tượng. có những không có từ ngữ riêng thể hiện nghĩa tình thái thì tình thái loại sự việc phổ biến nào tác động và vẫn tồn tại trong câu (tình thái khách quan trung hòa). đệ III. sự việc thường được biểu hiện trong + Sự việc biểu hiện trạng thái.Câu 2: một sự đặc điểm việc (thuyền bé) quá trình. 2.Ở sự việc quan hệ thì có nhiều loại . 2 thành phần nghĩa này hòa quyện với nhau.+ Câu "b1": chỉ đơn thuần đề cập đến sự việc. đó là khi câu chỉ cấu . quan hệ như đồng nhất. (trời xanh nguyên nhân. kiện.Câu 5: hai sự việc: đặc điểm. sự đánh giá của người nói đối với sự việc đó. khởi ngữ và một số hết…). mất. đóng vai trò chủ ngữ. còn. mục đích… ngắt.Một số loại sự việc phổ biến tạo nên nghĩa của câu: biết: Thế nào là nghĩa sự việc? Nghĩa + Sự việc biểu hiện hành động.Câu 1: diễn sự việc trạng thái tả hai sự việc (ao thu lạnh. Hai thành phần nghĩa của câu . ông. đặc điểm.Câu 3: một sự việc (sóng gợn) quá trình. Luyện tập có khách).… trạng thái. + Sự vật tồn tại (khách. đặc điểm: khách vắng. em hãy cho . so . + Nghĩa sự việc (nghĩa biểu thị thông tin.Câu 4: một sự việc (lá đưa nhanh) sánh (tương đồng hay tương phản). + Ở vị trí động từ tồn tại. tính chất. tiền. Luyện tập + Có thể thêm bộ phận thứ 3: nơi 1. vị ngữ.Qua phân tích ngữ liệu. . Ngay cả những câu Trong thực tế khách quan. những hoạt động (ở trạng thái * VD (SGK) động hoặc tĩnh) có diễn biến trong II.Trong mỗi câu. tôi…) IV. Có tạo nên nghĩa sự việc của câu? trường hợp câu chỉ có nghĩa tình thái. Nghĩa sự việc: thời gian. nghĩa miêu tả. Trang 195 . Củng cố chốn hay thời gian tồn tại (trong nhà 2. không gian hay những quan .Nghĩa sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữ + Động từ tồn tại (có. hai bộ phận: . Nhưng nghĩa tình thái có thể biểu hiện riêng rẽ và Sự việc là gì? tường minh bằng các từ ngữ tình thái. * Lưu ý: + Sự tồn tại .Qua việc tìm hiểu ngữ liệu. sự tạo bắng từ cảm thán. . * Bài 1: Phân tích nghĩa sự việc ở từng câu trong bài thơ. + Nghĩa hình thái (nghĩa biểu thị tình cảm): là sự bày tỏ thái độ. . sở hữu.Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: ta có nhận xét gì về nghĩa của câu. có thể là . Tổng kết (ghi nhớ .SGK) tử.

Câu 8: một sự việc (cá đớp) * Bài 2: Tách nghĩa tình thái và nghĩa sự việc trong các câu: . + Sự việc thứ 2: mình cũng không biết rõ con gái mình có hư hay không → người nói nhấn mạnh bằng 3 từ tình thái "đến chính ngay mình" 3.Học sinh làm bài tập theo hướng dẫn.Chuẩn bị bài mới: Hầu trời Trang 196 .Câu c: Câu này có hai sự việc và hai tình thái: + Sự việc thứ nhất: họ cũng phân vân như mình. . nhưng chỉ thực ở một phương diện nào đó (kể).Câu b: + Nghĩa sự việc: Quản ngục nghĩ về việc chọn nghề của mình và thầy thơ lại. hình như…).Câu a: + Nghĩa sự việc: nói về Xuân.tập ngõ trúc quanh co) . buông cần) hành động . . + Nghĩa tình thái: sự công nhận sự đánh giá là có thực (thể hiện ở các từ thực). Hướng dẫn tự học . → Thái độ phỏng đoán chưa chắc chắn (từ "dễ" = có lẻ. còn ở phương diện khác thì là điều đáng sợ. + Nghĩa tình thái thể hiện một phỏng đoán mới chỉ mới là khả năng.Câu 7: hai sự việc (tư thế tựa gối. chứ chưa hoàn toàn chắc chắn về việc chọn nhầm nghề. .

Gv chỉ định hs trình bày và chốt ý Nội dung cần đạt I/ Tìm hiểu chung 1.Tuần 20: Tiết 75 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: HẦU TRỜI Tản Đà A. Tác giả .… D. Tản Đà được cung kính Hoạt động của GV và HS Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn: Gv yêu cầu học sinh đọc phần tiểu dẫn và tóm tắt những nét chính về con người. diễn giảng. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. . tỉnh Sơn Tây (nay Hà Nội) . Vào bài mới: Lời vào bài: Trong thi nhân Việt Nam (Hoài Thanh – Hoài Chân) một cuốn sách được coi là “bảo tàng” của thơ mới. cái ngông) và những dấu hiệu đổi mới theo hiện đại thơ ca Việt Nam vào đầu những năm 20 của thế kỷ XX (thể thơ. Khối tình con.Là con người của hai thế kỉ về cả học vấn.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được tâm hồn lãng mạn độc đáo của thi sĩ Tàn Đà (tư tưởng thoát li. tên tuổi chói sáng trên thi đàn Việt Nam những năm hai mươi của thế kỉ này… .Tác phẩm gồm có: Giấc mộng con. Tản Đà chưa phải là nhà thơ mới. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Tản Đà. Giấc mộng lớn. tài liệu tham khảo. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Quan niệm về chí làm trai của PBC có gì mới mẻ so với trước? Thái độ của PBC về nền học vấn cũ? Nguyên nhân của thái độ ấy? 3. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .1939). Tiến trình lên lớp: 1. quê làng Khê Thượng.… → Cái tôi lãng mạn bay bổng là Trang 197 . Là thi sĩ tài ba. lối sống. huyện Bất Bạt. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. phong tình tài hoa. .… C. sự nghiệp thơ văn. .Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ B. . + Thấy được giá trị nghệ thuật đặc sắc của bài thơ. thiết kế bài học.Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. ý thức về cái tôi. sự nghiệp văn chương của Tản Đà thông qua phần tiểu dẫn trong sách giáo khoa. cảm hứng. ngôn ngữ). sách giáo viên.Tinh thông Hán học. Tản Đà được cung kính đặt ở trang đầu. Thơ văn Tản Đà có thể xem là gạch nối giữa hai thời đại văn học: trung đại và hiện đại.Tản Đà (1889 .

c. Bố cục: có khi tha thiết xót xa…) . Được in trong tập “Còn chơi” Gọi hs đọc bài thơ (lưu ý giọng đọc: (1921) vừa hóm hĩnh. một mối nghi vấn gợi trí tò mò làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn → cách vào chuyện độc đáo có duyên. tự ý thức về tài năng.Em có nhận xét gì về bố cục bài đọc thơ cho trời và chư tiên nghe. rõ ràng.Bài thơ có kết cấu như một câu chuyện kể về một giấc mơ. thơ. Bài thơ “Hầu trời” cảnh sáng tác và bố cục của bài thơ a. Đọc – hiểu văn bản chi tiết và xâu chuỗi thành sơ đồ 1. quý sĩ phái . Hoạt động 3: Học sinh đọc.Đoạn 3: Tiếp đến câu 98: Lời tâm tình với trời về tình Hs làm việc cá nhân và trình bày cảnh khốn khó của nghề viết văn và thực hành thiên lương trước lớp.Đoạn 4 (còn lại): Phút chia li đầy xúc động giữa nhà thơ mạch lạc. vừa hào hứng. Đó là đêm trăng sáng. gian. thiết tha. Cách vào đề độc đáo của bài thơ chuyện Chuyện kể về một giấc mơ – điều không có thực dường Học sinh làm việc cá nhân và trình như lại được tác giả khẳng định có thật hoàn toàn → gây bày trước lớp. Hđ2: Hướng dẫn hs tìm hiểu hoàn 2. lúc khuya → không ngủ được → thức dậy → buồn đun nước uống và ngâm văn → ngắm trăng → chợt hai cô tiên xuất hiện → nêu lí đo → đưa lên trời được đón tiếp trọng vọng.Đoạn 2: Tiếp đến câu 86 (Sông Đà… Việt): Kể về cuộc .Anh chị có suy nghĩ gì về cách kể 2. Hoàn cảnh sáng tác: . Cuộc đọc thơ giữa chốn thiên đình tìm hiểu cảnh đọc thơ trên trời của văn . buồn nhiều mà vẫn gắn bó với quê hương đất nước.Đoạn 1: Từ câu 1 – 20: Kể lí do cùng thời điểm được . sôi nổi.Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn 2 . ở hạ giới.Tìm bố cục bài thơ và nêu rõ các ý lên đọc thơ “Hầu trời” trong từng phần.Được trời mời lên đọc thơ không phải ai cũng được → Trang 198 . . b. Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh 3. tán thưởng → trời hỏi danh tính → kể lể tình cảnh. bày tỏ nỗi lòng → trời đã thông tư tưởng → Lạy tạ ra về. được mời đọc thơ → chư tiên xúm vào khen ngợi. kể theo trình tự thời với trời và chư tiên. . Giáo viên chốt: Bài thơ có bố cục . tìm các II.Không gian và cảnh vật hiện lên rất sang trọng. Chủ đề: Hãy xác định chủ đề bài thơ Đây là một bài thơ tự sự thể hiện cái tôi cá nhân phóng túng. .Bài thơ được viết trong khoảng Bài thơ ra đời vào những năm đầu của thế kỉ XX của chế thời gian nào? Xuất xứ độ thực dân nữa phong kiến.hồn thơ Tản Đà: đằm thắm. giá trị đích thực của mình giữa cuộc đời đầy rẫy những bất công đen tối của xã hội thực dân phong kiến Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX. Kết cấu bài thơ .

Ở nhiên thoải mái phóng túng. chè trời miêu tả không gian cảnh vật. phóng túng muốn khẳng định mình tìm hiểu cái tôi của tác giả: giữa cuộc đời trần thế: Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn 3 . không cách điệu ước lệ. chỉ Trang 199 . Đồng thời khát vọng. → Quan niệm về nhiều cái mới. nói rõ bản quán. hào hứng. Hoạt động 5: Hướng dẫn học sinh 3. của tác giả và giá trị biểu đạt của các .bài thơ NGÔNG.Người nghe thơ (trời và chư tiên): + Trời khen và đã phê cho “văn thật tuyệt”.Tác giả tự hiện diện trong bài thơ với tư cách người kể chuyện – nhân vật trữ tình: bộc lộ ý thức cá nhân tạo nên cái ngông riêng của Tản Đà: Tự cho mình là văn hay.Bài thơ còn nói lên hiện thực: khi kể về cuộc đời Tản Đà (Bảm trời … ngày tháng) → hai nguồn cảm hứng HT – LM hòa quyện vào nhau đã khẳng định vị trí của nhà thơ “gạch nội của hai thời đại thơ ca” Hoạt động 6: Hướng dẫn học sinh 4. Nhưng có nét khác: tách tên họ. tán thưởng. .Khắng định tài năng.Tản Đà không phát biểu trực tiếp bằng câu chữ mà vẫn câu thơ: nhận ra quan niệm của Tản Đà về nghề văn: Văn chương lúc này là một nghề kiểm sống. . Nghệ thuật tìm hiểu mặt nghệ thuật: .Lối kể chuyện dân dã. Khi đọc thơ vừa say sưa. tán thưởng và hâm mộ. giọng kể khôi hài có duyên bằng những câu thơ cụ thể. các nhà nho tài tử đều nói đến chữ tài và yêu cầu: (gắn liền với kinh bang tế thế). mỗi nét nghệ thuật phải chứng minh . + Các chư tiên: như thấy mở mang nhận thức được nhiều cái hay. không bị ràng buộc bởi Hãy chỉ ra những nghệ thuật của bài khuôn mẫu cấu tạo nào. xúc động. Cái tôi tài hoa. .Người đọc thơ được mời ngồi. thái độ … hơn) của người đọc và người nghe) . quan niệm về nghề văn.Trước Tản Đà. .Tác giả kể lại chuyện đọc thơ cho . tên hành tinh → Thể hiện được tinh thần dân tộc.Ngôn ngữ thơ chọn lọc. Còn Tản Đà thể hiện ý thức Hãy tìm các câu thơ thể hiện cái tôi cá nhân rất rõ. Em có suy nghĩ gì về cách và miêu → cách dựng cảnh như thể làm cho buổi nghe thơ trở nên tả của văn sĩ hạ giới đọc thơ ở trời? sôi nỗi. tinh tế gợi cảm rất gần với đời.Thể thơ trường thiên khá tự do. khẳng định cái tài của thi sĩ. một tình cảm non nước đáng quý. châu lục. nguồn cảm xúc được bộc lộ tự thơ (nêu những nét mới và hay). ý thức cá nhân trong sáng tác nghệ thuật. trời nghe như thế nào? (thông qua việc đắc ý vừa có cái gì hài hước (Đắc ý đọc đã thích. ý thức cá nhân còn được biểu hiện ở việc tấu trình với trời về nguồn gốc của mình (so sánh với một số tác giả khác). .

Bài thơ tuy vẫn phảng phất cái khí vị cổ điển nhưng đã có rất nhiều cách tân. Cũng cố Hầu trời chưa phải là bài thơ hay nhất của Tản Đà nhưng minh chứng rõ nhất cho người của hai thế kỉ. nhận mình là người nhà trời sai xuống trần thế thực hành “thiên lương” 5. xem mình là một trích tiên bị đày. cây cầu nối giữa văn học trung đại và văn học hiện đại.Học thuộc lòng từ câu 21 đến câu 98 .có trời và chư tiên là tri âm. Hướng dẫn tự học. 2. .Nắm được cái tôi cá nhân của Tản Đà được thể hiện trong bài thơ. .Chuẩn bị bài Vội vàng – Xuân diệu.Những nét nghệ thuật của bài thơ . Luyện tập 3. Tổng kết (ghi nhớ sgk) II. đổi mới cả hình thức lấn tình điệu cảm xúc. Trang 200 . Luyện tập 1.

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . hai thành phần nghĩa này hòa quyện với nhau.Khái niệm: Nghĩa sự việc của câu là thành phần nghĩa ứng với sự việc mà câu đề cập đến. Có những tường hợp câu chỉ có nghĩa tình thái. tài liệu tham khảo. Trang 201 . tính chất. Tiến trình lên lớp: 1.Về kiến thức: Củng cố và khắc sâu kiến thức về nghĩa của câu: hiểu các thành phần ngữ nghĩa của câu. sự đánh giá của người đối với sự việc đó. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. trả lời câu hỏi. . Nhưng nghĩa tình thái có thể biểu hiện riêng rẻ và tường minh bằng các từ ngữ tình thái. 2. . nghĩa mệnh đề): là nghĩa đề cập đến một sự việc hay nhiều sự việc.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản.Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: + Nghĩa sự việc (nghĩa biểu thị thông tin. Cũng cố kiến thức cũ thức về nghĩa của câu đã học. .… D. nghĩa miêu tả. gợi mở. B. sau đó 1. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. Hai thành phần nghĩa của câu giáo viên cũng cố chốt lại. giáo án.Tuần 20: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. đặc điểm. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Yêu cầu học sinh nhắc lại các kiến I.Trong mỗi câu. Kiểm tra bài cũ: 3.… C. Ngay cả những câu không có từ ngữ riêng thể hiện nghĩa tình thái thì tình thái vẫn vẫn tồn tại trong câu (tình thái khách quant rung hòa). Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Một số loại sự việc phổ biến tạo nên nghĩa của câu: + Sự việc biểu hiện hành động. . sách giáo viên. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. + Nghĩa tình thái (nghĩa biểu thị tình cảm): là sự bày tỏ thái độ. Nghĩa sự việc . + Sự việc biểu hiện trạng thái. đó là khi câu chỉ cấu tạo bằng từ cảm thán.

Luyện tập * Bài tập số 1 (sgk . rồi trình bày.Câu 8: một sự việc – hành động (cá đớp) * Bài tập số 2 (sgk . sự việc – đặc điểm (ao thu lạnh.Câu b: + Nghĩa sự việc: Quản ngục nghĩ về việc chọn nghề của mình và thầy thơ lại.Hướng dẫn học sinh thảo luận theo nhóm.Câu 5: hai sự việc: sự việc – trạng thái. + Tư thế. + Sự tồn tại + Quan hệ.Câu 2: một sự – đặc điểm việc (thuyền bé) quá trình.Câu 3: một sự việc (sóng gợn) – quá trình. .Câu 7: hai sự việc: sự việc – tư thế (tựa gối. → thái độ phỏng đoán chưa chắc chắn (từ “dễ” = có lẽ. vị ngữ. .Câu 1: hai sự việc: sự việc – trạng thái. . . sự việc – đặc điểm (trời xanh ngắt. + Sự việc thứ 2: mình cũng không biết rõ con gái mình có hư hay không → người nói nhấn mạnh bằng 3 từ tình thái “đến ngay chính mình” Trang 202 .Câu 6: hai sự việc: sự việc – đặc điểm.Câu a: + Nghĩa sự việc: nói về xuân. khởi ngữ và một số thành phần phụ khác. nhưng chỉ thực ở một phương diện nào đó (kể). II.Câu c: Câu này có hai sự việc và hai tình thái: + Sự việc thứ nhất: họ cũng phân vân như mình. nước trong) . + Nghĩ tình thái thể hiện ở một phỏng đoán chỉ mới là khả năng. buông cần). sự việc – trạng thái . . còn ở phương diện khác thì là điều đáng sợ. . chứ chưa hoàn toàn chắc chắn về việc chọn nhầm nghề.9): Phân tích nghĩa sự việc ở từng câu trong bài thơ. mây lơ lửng) . trạng ngữ. sự việc – trạng thái (lâu chẳng được) . + Nghĩa tình thái: sự công nhận sự danh giá là có thực (thể hiện ở các từ thực).9): Tách nghĩa tình thái và nghĩa sự việc trong các câu: .Nghĩa sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữ đóng vai trò chủ ngữ. hình như…).Câu 4: mốt sự việc – quá trình (lá đưa nhanh) .

Trang 203 . biết trọng người có tài) thì không phải là người xấu → tình thái khẳng định mạnh mẽ cần chọn từ hắn.* Bài tập số 3: Phần nghĩa sự việc: nói đến một người có nhiều phẩm chất tốt (biết kính mến khí phách. biết tiếc.

Nhân định này là của nhà phê bình văn học Hoài Thanh rất đúng với hồn thơ Xuân Diệu. sống hết mình và quan niệm về thời gian.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. diễn giảng.Tuần 21: Tiết 76 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VỘI VÀNG Xuân Diệu A. quê mẹ Bình Định.1985). sống vội vàng. thể loại và ngôn ngữ. Thơ ông là nguồn sống dào dạt chưa từng thấy… Xuân Diệu say đắm tình yêu. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. thiết kế bài học. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu thể hiện qua bài thơ. . Vào bài mới: Lời vào bài: Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. B. + Thấy được sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa mạch cảm xúc mảnh liệt. 3. lớn lên ở Quy Nhơn. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Xuân Diệu (1916 . Tiến trình lên lớp: 1. cảm hứng. Tác giả Diệu? . bút danh khác Trảo Nha. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tên thật Ngô Xuân Diệu. Trang 204 . Tìm hiểu chung Nêu vài nét cơ bản về tác giả Xuân 1.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . tài liệu tham khảo. sách giáo viên. càng đúng hơn với bài thơ Vội vàng. sống cuống quýt muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình. dồi dào và mạch lí luận xã hội chặt chẽ cùng với những sáng tạo độc đáo về nghệ thuật của nhà thơ. Khi vui cũng như khi buồn.Quê quán: quê cha Hà Tĩnh.… C. người đều nồng nàn tha thiết. .… D. một bài thơ hay in trong tập Thơ thơ xuất bản năm 1938. say đắm cảnh trời. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại.

Vội vàng a.Đoạn 1: Tình yêu cuộc sống trần thế tha thiết của nhà thơ. có đóng góp trên nhiều lĩnh vực cho nền văn học dân tộc hiện đại. Sau CMTT.Đoạn 2: (14 . “tuần tháng mật” của ong bướm. đoạt quyền tạo hóa: tắt nắng. II. Phải biết quý trọng và sống hết mình với tuổi trẻ và thời gian. . Tình yêu cuộc sống trần thế say mê. tập thơ đầu của Xuân Diệu. trước CMTT là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. Bố cục: . c. . là nhà thơ của tuổi trẻ và tình yêu. “Và này đây ánh sáng chớp hàng mi”. vội vàng để tận hưởng những giây phút của tuổi trẻ giữa mùa xuân của cuộc đời. trước sự trôi qua nhanh của thời gian. b.Là một cây bút có sức sống dồi dào. Xuất xứ: Rút trong tập “Thơ thơ”. . xuất bản năm 1938. so Trang 205 . cuộc sống quen thuộc được diễn tả như thế nào? (Học sinh đọc đoạn thơ và tìm cách miêu tả thiên nhiên của nhà thơ) .Tìm hiểu xuất xứ.Điệp cú pháp “tôi muốn” → khẳng định một cái tôi đầy khát vọng → khát vọng mãnh liệt muốn giữ trọn vẹn hương sắc của cuộc đời. “Khúc tình si” của yến anh.Điệp khúc “này đây” được 5 lần. Chủ đề Tuổi trẻ rất đẹp. .Tác phẩm tiêu biểu (SGK) => XD là nhà thơ lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại. rất đáng yêu.Đoạn 3 (còn lại): Lời giục giã cuống quýt. nhân dân và nên văn học dân tộc.4 câu thơ cho thấy điều gì? Nhận xét về hình thức diễn đạt và ý tưởng độc đáo của nhà thơ? . . * 9 câu tiếp: . Đọc hiểu văn bản 1. táo bạo muốn ngự trị thiên nhiên. . bố cục .Thiên nhiên rất đẹp đầy hương sắc: của hoa “đồng nội xanh rì”.Hình ảnh thiên nhiên.Một ước muốn mãnh liệt. bên bỉ. tha thiết của nhà thơ (13 câu đầu) * 4 câu đầu: 4 dòng ngũ ngôn ngắn gọn . Một đời người chỉ có một lần tuổi trẻ. của vũ trụ. chủ đề bài thơ..29): Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người. nghệ thuật đảo ngữ. 2.Là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn. là một hồn thơ khao khát giao cảm với đời. XD nhanh chóng hòa mình gắn bó với đất nước. buộc gió . của lá “cành tơ phơ phất”.

vui say ngây ngất trước một thiên nhiên tươi đẹp đầy sức sống. Khát vọng sống. những gì cuộc đời ban tặng. 2. vội vàng lên để tận hưởng những giây phút của tuổi trẻ. nhà thơ băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người trước sự trôi qua nhanh của thời gian. như bóng câu (tuấn mã) vút qua cửa sổ. Thời gian một đi không trở lại). thiên nhiên hữu tình xinh đẹp thật đáng yêu.Cách nói tương phản đối lập để chỉ ra một đời người chỉ có một tuổi xuân. non – già.Vì sao thi nhân có tâm trạng vội vàng.. vô hạn – hữu hạn – để khẳng định một chân lí – triết lí: tuổi xuân một đi không trở lại. tuổi xuân ngắn ngủi.Từ quan niệm thời gian. Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già. Một hệ thống tương phản đối lập: tới – qua. hết – mất. cái đang có lại đang dần mất đi… sánh độc đáo.  Nhà thơ nhìn thời gian qua lăng kính của một cái tôi cá nhân yêu đời. Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian (đoạn 2) * Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu: Thời gian không phải là tuần hoàn mà là tuyến tính. . Thời gian đời người không đồng nhất với thời gian vũ trụ. khát vọng yêu cuồng nhiệt hối hả Trang 206 .Đang chìm đắm trong đau buồn . táo bạo (tháng giêng ngon như một cặp môi gần) : nhắc lại sự sống căng tràn phơi bày. 3.Sang đoạn 2. Thời gian vun vút thoi đưa. ý thức sâu sắc về sự tồn tại của mỗi một cá nhân trên cuộc đời. Cách nhìn nhận về thời gian cũng rất tinh tế.Thời gian trôi chảy rất nhanh. Trong hiện tại đã bắt đầu có quá khứ và tương lai. độc đáo. cuống quyết trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian? . . tuần hoàn – bất phục hoàn. đời người có hạn.Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu thể hiện như thế nào? (Quan niệm về thời gian có nhiều cách nói. hãy mau lên. => Nhà thơ cảm nhận thiên nhiên cuộc sống bằng mọi giác quan. rộng – chật.Do đâu mà Xuân Diệu có cách cảm nhận về thời gian như vậy? . tuổi trẻ một đi không trở lại. theo đà đó cả thiên nhiên và sự sống con người đều không tránh khỏi héo úa → Thời gian khắc nghiệt. băn khoăn? .Giọng thơ sôi nổi như nước từ mạch nguồn tuôn ra. như nước chảy qua cầu. Thời gian là vàng ngọc. tâm trạng nhà thơ có sự chuyển biến như thế nào? Vì sao thi nhân đang vui ngây ngất bổng chơt buồn. Phải quý tuổi xuân. ham sống. . Xuân đang tới nghĩa là xuân đang qua. nhạy cảm.Cách cảm nhận và tình cảm của thi nhân trước bức tranh thiên nhiên cuộc sống này? . Bóng ngã lưng tà. Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất Lòng tôi rộng nhưng lượng đời cứ chật Không cho dài thời trẻ của nhân gian Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại… → Không thể níu giữ được thời gian. một đi không trở lại. → Vì lẻ đó nên phải vội vàng “tắt nắng đi” và “buộc gió lại”. Trong cái phi lí có sự đáng yêu của một tâm hồn lãng mạn. .

Luyện tập 3. đoạn thơ rất tài hoa. sống hết mình.Kết thúc bài thơ là “ta”. → Quan niệm sống tích cực. dâng trào và lôi cuốn. ông đã làm giàu đẹp cho nền thơ ca Việt Nam hiện đại. Cũng cố . 2. Biết quý trọng thời gian. Tình cảm ấy đã thể hiện một quan niêmmj nhân sinh mới mẻ. .Mở đầu bài thơ là cái Tôi hăm hở: “Tôi muốn tắt nắng đi”. ích kỉ trong hưởng thụ. 50 tác phẩm. rất nhân văn. nhà thơ chợt nhận ra tình yêu vẫn còn nên đã có hành động và thái độ như thế nào? . 4. một giọng văn sôi nổi. tình yêu tạo vật. khỏe khoắn. cuộc đời nơi trần thế. Phải biết yêu cuộc sống hiện tại. cấp tiến.Đâu là nét mới mẻ trong quan niệm về cuộc sống. Luyện tập 1. . tuổi trẻ và hạnh phúc. → Tình yêu nồng nàn. Nhà thơ cảm nhận niềm hạnh phúc bằng mọi giác quan. Có chất xúc giác trong thơ. phải chủ động chạy đua với thời gian để chiến thắng nó.Nhận xét về cách sử dụng hình ảnh trong câu cuối cùng trong bài thơ. tình yêu đôi lứa. quý trọng từng giây từng phút của của tuổi trẻ và tình yêu.Ôn tập chuẩn bị viết bài viết số 5: Nghị luận xã hội Trang 207 . Quan niệm mới của XD về cuộc sống.Bài thơ “Vội vàng” cho thấy một cảm quan nghệ thuật rất đẹp. Vì sao lại có sự thay đổi cách xưng hô trong bài thơ (tôi . Sống nồng nàn say mê. “Vội vàng” thể hiện một tâm hồn yêu đời. biết sống cũng là để yêu. hơn 400 bài thơ tình. thơ lãng mạn 1932 – 1941. cao độ của nhà thơ. là mọi tuổi trẻ.ta) .Nghệ thuật trùng điệp trong diễn tả. tuổi trẻ và hạnh phúc? Quan niệm đó có tích cực không? của nhà thơ (đoạn 3) .tuyệt vọng.Học thuộc lòng bài thơ . Hướng dẫn tự học . xúc giác rạo rực: “Ta muốn ôm”. Thế giới này đẹp nhất. “Vội vàng” tiêu biểu nhất cho thơ mới. Bảy thập kỉ sau còn làm cho không ít người ngỡ ngàng! Xuân Diệu đã sống “vội vàng” như vậy. hấp dẫn. mê hồn nhất vì có con người giữa tuổi trẻ và tình yêu. . Phải biết nâng niu. biết quý trọng tuổi trẻ. → Sống mãnh liệt. “Ta muốn riết… Ta muốn say… Ta muốn thâu…”. 5. yêu sống đến cuồng nhiệt. Tổng kết (ghi nhớ) III. trạng thái say mê ngây ngất.Sống vội vàng không có nghĩa là sống gấp. Cách dùng từ rất bạo. Ngôn từ đậm màu sắc cảm giác.

Đáp án và biểu điểm 1. Phương pháp dạy học: .Khái niệm giản dị (1 đ) .Biết vận dụng các thao tác lập luận trong văn nghị luận. B. ngữ pháp. với hoàn cảnh xã hội.Tuần 21: Tiết 77.Giáo viên ghi lên bảng.5 đ) Nêu vấn đề: Sống giản dị đã được bàn tới từ lâu. Mở bài: (1. bủn xỉn. + Sống giản dị không có nghĩa là keo kiệt. Đề bài: Viết một bài văn nghị luận trình bày quan điểm của mình về lối sống giản dị của một con người. Kiểm tra bài cũ: 3.Bố cục hợp lí. dùng từ. Tiến trình lên lớp: 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. ý kiến của mình một cách chặt chẽ. rõ ràng diễn đạt có cảm xúc. giáo án. hoàn cảnh giao tiếp.Nhạy bén đối với vấn đề xã hội đặt ra. sống giản dị có vai trò quan trọng trong việc hình thành tính cách của một con người.… 2.Viết một bài văn nghị luận xã hội thể hiện quan niệm. Trang 208 . phù hợp với điều kiện cá nhân.Viết một bài văn nghị luận xã hội với lí lẽ lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục với một kết cấu hợp lí rõ ràng.Quan niệm của cá nhân: (2đ) + Giản dị là lối sống không phô trương. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt A. Thân bài: (7 đ) . mạch lạc và thuyết phục. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. có quan điểm và cách giải quyết đúng đắn. sách giáo viên. . chữ viết.Không mắc những lỗi thông thường về hình thức. . Về kỷ năng: . chính tả. . D. B.… C. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . b.78 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI LÀM VĂN SỐ 5: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A. học sinh làm bài trên lớp nộp bài đúng thời gian quy định. Về kiến thức: a.

tham nhũng. Trang 209 . đua đòi hao tổn của cải xã hội. tránh các tệ nạn xã hội (đua đòi. (1 đ) .…) (1 đ) . đặc biệt ca ngợi lối sống giản dị của Bác Hồ: Bác Hồ có chiếc áo nâu giản dị Màu quê hương bền bỉ đậm đà.5 đ) . Trích dẫn câu nói của Puskin: “Cái vĩ đại nằm trong sự giản dị”.Dẫn chứng về những tấm gương giản dị trong cuộc sống. ngược lại.Khẳng định tác dụng của lối sống giản dị. Kết bài (1. gây ra tệ nạn xã hội…. tiền bạc cho cá nhân xã hội.Tác dụng của lối sống giản dị: tiết kiệm sức lực.Phê phán lối sống xa hoa.. lối sống keo kiệt buông xuôi. cẩu thả cũng hạn chế sự phát triển. (1 đ) c. trộm cắp.

Các thao tác lập luận chính cân sử dụng: giải thích. Phương pháp dạy học: . Tiến trình lên lớp: 1. rồi từ câu trả lời xác định ý văn. Kiến thức cơ bản nhớ lại những kiến thức cũ đã học về 1. giáo án. trả lời câu hỏi.Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Củng cố. . B. Tìm ý: là xác định ý cho bài văn nghị luận.Phạm vi tư liệu 2.… . Có thể thực hiện việc tìm ý bằng cách đặt ra những câu hỏi và tự trả lời.… C. Lập dàn ý: là triển khai sắp các ý theo một trật tự nhất định. gợi mở. chứng minh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Tuần 21: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A.Sách giáo khoa.Nội dung trọng tâm của bài viết (vấn đề mà đề yêu cầu) nghị luận xã hội. Thân bài: *Ý1 .Ý 1a: + Ý 1a1 (nếu có) + Ý 1a2 (nếu có) . hình thành cấu trúc bài viết.… D. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Phần 1: giáo viên khơi gợi học sinh I. Dàn ý bài văn nghị luận gồm 3 phần: a. sách giáo viên. Sau đó phân loại.Ý 1b: + Ý 1b1 (nếu có) Trang 210 . ý nhỏ cho bài viết. phân tích. Phương tiện dạy học: . Mở bài: -Ý1 -Ý2 b. khắc sâu kiến thức về cách làm bài văn nghị luận xã hội. sắp xếp tạo thành hệ thống ý lớn. Kiểm tra bài cũ: 3. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Phân tích đề: là xác định các vấn đề sau: Phân tích đề và lập dàn ý bài văn . 3.

2. Rèn luyện kỹ năng Đề bài: Đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp hiện nay trong xã hội ta. Phân tích đề: . . chia sẻ mang đến niềm vui và làm vơi đi nỗi khổ của người khác.Bản thân mình cần lựa chọn thái độ sống nào? Và thể Trang 211 . luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác để nhìn nhận. Tìm ý: dựa vào các câu hỏi sau: .Phạm vi tư liệu: những dẫn chứng từ thực tế cuộc sống và bản thân. .Trái với đồng cảm. . từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình… + Chia sẻ là cùng người khác san sẻ niềm vui. phân tích.Nội dung trọng tâm (luận đề): ý kiến của bản than về một nếp sống tốt đẹp của xã hội: đồng cảm và chia sẻ. chứng minh. Đồng cảm. nỗi buồn.Tại sao nói đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp trong xã hội ngày nay? Đồng cảm và chia sẻ là nếp đẹp truyền thống của ông cha ta từ xưa đến nay. + Ý 1b2 (nếu có) *Ý2 .Ý 2b: + Ý 2b1 (nếu có) + Ý 2b2 (nếu có) c. chia sẻ là thái độ sống như thế nào? Cần phải như thế nào đối với thái độ sống đó? Phê phán thái độ thờ ơ. 1. giúp đỡ nhau lúc khó khăn về vật chất lẫn tinh thần.Các thao tác lập luận chính: giải thích. Kết bài: -Ý1 -Ý2 II.Đồng cảm và chia sẻ là gì? + Đồng cảm là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh.… . vô trách nhiệm trước cuộc sống trước nỗi đau của người khác. vô cảm. đồng thời nâng cao giá trị của bản than.Ý 2a: + Ý 2a1 (nếu có) + Ý 2a2 (nếu có) .Phần 2: Hướng dẫn học sinh phân tích và lập dàn ý bài văn nghị luận xã hội đối với một đề bài cụ thể. Em hãy trình bày ý kiến của mình về nếp sống tốt đẹp ấy. .

Đồng cảm chia sẻ mang đến niềm vui và làm vơi đi nỗi khổ của người khác. cuộc sống. b.Liên hệ bản thân: thể hiện thái độ và trách nhiệm của mình đối với người thân. cuộc sống xung quanh… 3. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác để nhìn nhận. . Thân bài: . trước nỗi đau của người khác.Đồng cảm và chia sẻ là nét đẹp truyền thống của ông cha ta từ xưa đến nay. giúp đỡ nhau lúc khó khăn về vật chất lẫn tinh thần. Mở bài: Giới thiệu khái quát dẫn dắt vấn đề: đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp trong xã hội ngày nay. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác.Phê phán thái độ thờ ơ.Giải thích đồng cảm và chia sẻ: + Đồng cảm là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác. từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình… + Chia sẻ là cùng người khác san sẻ niềm vui nỗi buồn. . . vô cảm. vô trách nhiệm trước cuộc sống.… c. đồng thời nâng cao giá trị của bản thân. Trang 212 . Lập dàn bài: a. Kết bài: Nêu ý nghĩa của nếp sống tốt đẹp này.hiện ra sao? Bản thân nên biết đồng cảm và chia sẻ đối với người thân. xung quanh. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh.

Nghĩa tình Nghĩa tình thái . B. hiện tượng. Nhận xét Giáo viên ghi các ví dụ vào bảng . . chúng ta thường nói (viết) thành câu. nghĩa tình thái của từng câu. Kiểm tra bài cũ: 3.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . chúng ta tìm hiểu về nghĩa tình thái của câu. Nghĩa tình thái: nghĩa tình thái quan trọng dựa vào các 1. . có thể thông báo sự vật. thái độ của người nói đối với người nghe. sự đánh giá của người nói (viết) với sự vật hoặc người nghe (đọc). Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói hay viết. Vì vậy người ta chia làm hai thành phần nghĩa của câu: nghĩa sự vật và nghĩa tình thái.Về kiến thức: Hiểu các thành phần ngữ nghĩa của câu. C.Các phương diện tình thái phổ biến tạo nên nghĩa tình Gv chốt lại lí thuyết bằng sơ đồ: thái của câu: + Sự nhìn nhận. sự việc đối thoại + Tình cảm. thiết kế bài học. Mỗi câu đều có nghĩa. sách giáo viên. Nghĩa tình thái chỉ sự việc được nhận thức như là một thái hướng về hướng về người đạo lí. Phương tiện dạy học: . chúng ta đã tìm hiểu về nghĩa sự việc. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. . diễn giảng.Sách giáo khoa.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. có thể bày tỏ thái độ. Nghĩa tình thái chỉ khả năng xảy ra của sự việc. Nghĩa của câu là nội dung thông tin mà câu biểu đạt. Tiết học hôm trước. Tiến trình lên lớp: 1. Nghĩa tình thái chỉ sự việc đã xảy ra hay chưa xảy ra. đánh giá và thái độ của người nói đối với Nghĩa tình thái việc được đề cập.Hướng dẫn nắm được một số loại III. Tìm hiểu ngữ liệu: (sgk) ví dụ trong sách giáo khoa. Câu là một đơn vị ngữ pháp có cấu trúc phức tạp và sự phân loại phong phú dựa vào những tiêu chí khác nhau. Tiết học hôm nay.… D. . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . các từ gọi đáp.Tuần 22: Tiết 79 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. 2. các từ tình thái cuối câu) Trang 213 . Phương pháp dạy học: . (thể hiện qua các từ xưng hô.Tình thái là các trạng thái cảm xúc hay tình cảm của phụ và yêu cầu học sinh nhận xét con người trước sự việc. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. tài liệu tham khảo.

- Hướng dẫn luyện tập + Giáo viên chia chia lớp 4 nhóm, 2 nhóm thực hiện một bài tập. + Giáo viên nêu quy trình làm và hướng dẫn học sinh thảo luận. + Học sinh thảo luận nhóm dưới sự hướng dẫn của giáo viên. + Sau đó, học sinh mang sản phẩm của mình lên bảng. + Cả lớp nhận xét, bổ sung. + Giáo viên nhận xét, bổ sung và cho điểm.

. Tình cảm thân mật gần gũi. . Thái độ bực tức, hách dịch . Thái độ kính cẩn. Luyện tập 1/ Bài 3 (trang 9): a- Nghĩa sự việc: hiện tượng thời tiết: (nắng) ở hai miền Nam - Bắc có sắc thái khác nhau. - Nghĩa tình thái: Phỏng đoán với độ tin cậy cao (chắc). b- Nghĩa sự việc: ảnh là của mợ Du và thằng Dũng. - Nghĩa tình thái: khẳng định sự việc ở mức cao (rõ ràng là). c- Nghĩa sự việc: cái gong to nặng tương xứng với tội án tử tù. - Nghĩa tình thái: khẳng định một cách mỉa mai (thật là). d- Nghĩa sự việc của câu thứ nhất nói về nghề cướp giật của Chí. - Nghĩa tình thái là nhấn mạnh thái độ bằng từ “chỉ”. Câu 3: - Nghĩa sự việc: hắn mạnh vì cái liều - Nghĩa tình thái: “Đã đành” là từ tình thái hàm ý miễn cưỡng công nhận một sự thật là: hắn mạnh vì cái liều. 3/ Bài 2 (tr 19): Các từ ngữ thể hiện nghĩa tình thái trong các câu: - Nói của đáng tội (thừa nhận việc khen này không nên làm với đứa bé). - Có thể (nêu khả năng). - Những (đánh giá mức giá cả là cao). - Kia mà (nhắc nhở để trách móc). 4/ Bài 3 (tr 19). - Câu chọn “hình như” (thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn) - Câu b: chọn từ “dễ” (phỏng đoán) - Câu c: chọn từ “tận” (đánh giá khoảng cách là xa) Hướng dẫn tự học - Nắm được hai thành phần nghĩa trong câu là các nghĩa tình thái quan trọng. Biết cách phân tích giá trị của nghĩa tình thái trong câu. - Chuẩn bị bài: Tràng giang – Huy Cận.

Trang 214

Tuần 22: Tiết 80 Giáo án Văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

TRÀNG GIANG
Huy cận
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được nỗi buồn cô đơn trước vũ trụ rộng lớn, nỗi sầu nhân thế, niềm khát khao hòa nhập với cuộc đời và tình cảm với quê hương đất nước của tác giả. + Thấy được màu sắc cổ điển trong một bài thơ mới. - Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945; bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài, cảm hứng, thể loại và ngôn ngữ. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong tập thơ Lửa thiêng, nhà thơ Huy Cận đã có lần tự họa chân dung tâm hồn mình: “Một chiếc linh hồn nhỏ,/ Mang máng thiên cổ sầu.” Nổi sầu thiên cổ ấy bao trùm lên cả tập Lửa thiêng và tụ hội ở Tràng giang, một trong những bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Huy Cận trước CMTT. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu I. Tìm hiểu chung tiểu dẫn: 1. Tác giả: Gọi học sinh đọc phần tiểu dẫn và Huy Cận (1919 – 2005), tên khai sinh Cù Huy Cận, quê hãy cho biết phần tiểu dẫn đã trình Hà Tĩnh. bày những vấn đề gì? - Sớm có năng khiếu thơ và trở thành nhà thơ nỗi tiếng ở Học sinh làm việc cá nhân và trình tuổi 20. bày trước lớp. - Sớm giác ngộ cách mạng từ tuổi sinh viên, sớm thành đạt và được giao nhiều trọng trách.
Trang 215

Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài thơ thông qua biện pháp phát vấn và cho học sinh thảo luận. - Nêu xuất xứ, hoàn cảnh sang tác.

- Nhận xét cách dung vần “ang” ở nhan đề. -Em hiểu thế nào về câu thơ đề từ “Bâng khuâng trời rộng nhớ song dài”? Giáo viên chốt lại -Em có ấn tượng gì về âm điệu chung của bài thơ? -Những yếu tố nào trong bài thơ đã tạo nên những cả xúc buồn ấy?

-Trong câu thơ “thuyền về nước lại sầu trăm ngã”, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Biện pháp nghệ thuật ấy nói lên điều gì?

- Nguyễn Du nói: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”. Ý thơ này của Nguyễn Du có thể giúp ta hiểu gì về tâm trạng của nhà thơ Huy Cận trước thiên nhiên, cảnh vật của đất nước?

- Kết hợp hài hòa giữa tài năng thi ca và tấm long yêu nước, yêu cách mạng. - Những tác phẩm chính: SGK 2. Bài thơ Tràng giang: a. Xuất xứ: - Trích trong tập Lửa thiêng - Được viết vào mùa thu năm 1939 trước cảnh song Hồng mênh mông song nước. II. Đọc hiểu văn bản 1. Giọng điệu và âm hưởng của bài thơ: * Nhan đề: vần ang → tạo dư âm vang xa, trầm lắng mênh mông, trang nhã, cổ kính. * Câu đề từ: Bâng khuâng trời rộng nhớ song dài. - Trời rộng, sông dài → không gian mênh mông, vô biên. - Bâng khuâng, nhớ → tâm trạng buồn nhớ, cô đơn giữa cảnh sông dài, trời rộng. → câu đề từ thâu tóm đầy đủ tâm trạng buồn nhớ sâu lắng của nhà thơ trước cảnh sông dài trời rộng. => Âm điệu buồn, sự cô đơn, hoang vắng, đìu hiu, lặng lẽ… * Từ ngữ: + Các cụm từ, từ: buồn điệp điệp, sầu trăm ngã, cô liêu, lặng lẽ… → mang màu sắc biểu cảm cao. * Hình ảnh: - Tương phản: thuyền về > < nước lại → chia lìa - củi một cành khô lạc mấy dòng, chim nghiêng cánh nhỏ… bơ vơ, lạc lỏng. - vãn chợ chiều, không một chuyến đò ngang, không cầu: tàn tạ, hoang vắng. - bèo dạt về đâu: mênh mông, vô định. * Giọng thơ (thể thơ thất ngôn): nhịp nhàng, trầm buồn, gợi cảm giác hụt hẫng, mất mát. 2. Tâm trạng của tác giả: - Kiếp người trôi dạt, bấp bênh. - Dự cảm về tương lai, hạnh phúc trước hoàn cảnh tối tăm của đất nước → tâm trạng chung của các nhà thơ lãng mạn thời bấy giờ. => Cái buồn có ý nghĩa tích cực: có tâm hồn, nhiệt huyết, không thờ ơ trước hiện thực, không phó mặc trước cuộc đời. 3. Đặc sắc nghệ thuật:
Trang 216

-Vì sao nói bức tranh thiên nhiên trong bài thơ đậm màu sắc cổ điển mà vẫn gần gũi thân thuộc?

-Thử tìm trong bài thơ những nét gần gũi với những bài thơ Đường mà anh (chị) đã được học?

-Theo anh (chị) nội dung cảm động nhất của bài thơ “tràng giang” là gì? a.Tình yêu thiên nhiên b.Tình yêu quê hương đất nước c.Nỗi buồn cô đơn trước thời cuộc d.Cả 3 ý trên đều đúng. Tại sao? -Bức tranh tràng giang hiện lên như thế nào? Bức tranh ấy ẩn chứa tâm trạng gì của nhà thơ Huy Cận nói riêng và thế hệ thanh niên thời bấy giờ nói chung? -Hãy phát biểu cảm nhận của anh chị về một chi tiết trong bài thơ mà anh chị tâm đắc nhất?

- Thủ pháp tương phản: cái mênh mông vô tận (sông dài, trời rộng) > < cái mong manh, nhỏ bé (con thuyền, cành củi khô, cồn nhỏ, cánh chim nhỏ) - Tính cổ điển và hiện đại: + Cổ điển: . Các hình ảnh: sông nước, hoàng hôn, cánh chim, con thuyền… → quen thuộc trong thơ cổ. . Hệ thống từ Hán Việt: tràng giang, cô liêu… . Lớp lớp mây cao đùn núi bạc – Tái thượng phong vân tiếp địa âm (mặt đất mây đùn cửa ải xa) – Đỗ Phủ . Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà – Yên ba giang thượng sử nhân sầu (trên sông khói sóng cho buồn long ai). + Hiện đại: . Từ sang tạo: sâu chót vót, niềm thân mật, dờn dợn,… . Cách diễn đạt phù hợp với tâm trạng, cảm xúc của nhà thơ . Cành củi khô, bèo, bến đò, chợ chiều, cầu…: hình ảnh quen thuộc, thân thiết với người Việt Nam. 4. Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên và tâm sự yêu nước thầm kín của tác giả. Đồng thời còn toát lên nỗi lòng cô đơn bất lực trước thời cuộc của hồn thơ Huy Cận nói riêng và lớp trí thức trẻ lúc bấy giờ nói chung. 5. Tổng kết: (ghi nhớ) III. Luyện tập 1. Củng cố - Tràng giang là một bài thơ buồn thương về cuộc đời cô đơn, kiếp người nổi trôi vô định. Đồng thời chất chứa tâm sự yêu nước thầm kín của tác giả. - Bức tranh tràng giang ở đây vừa có dáng dấp cổ kính Đường thi, lại vừa gần gũi, thân thuộc với người Việt Nam.

2. Luyện tập * Thời gian và không gian nghệ thuật:
Trang 217

Phân tích thời gian và không gian nghệ thuật của bài thơ? Học sinh làm việc theo từng dãy bàn và trình bày dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Học sinh tranh luận với nhau, giáo viên hướng dẫn học sinh đến kết luận cuối cùng và nhận xét cho điểm.

- Thời gian về chiều: chợ chiều, nắng xuống, bong chiều sa, hoàng hôn… - Không gian trời nước mênh mông của những cảnh vật nhỏ bé mong manh: con thuyền xuôi mái nước song song, củi một cành khô lạc mấy dòng, sông dài trời rộng bến cô liêu, chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa… 3. Hướng dẫn tự học - Học thuộc lòng bài thơ và nắm được mạch cảm xúc của tác phẩm. - Chuẩn bị bài: Thao tác lập luận bác bỏ.

Trang 218

Tuần 22: Tiết 81 Giáo án Làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ, LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Về kiến thức: Nắm được mục đích yêu cầu và cách sử dụng thao tác lập luận bác bỏ trong văn nghị luận. - Về kỹ năng: Biết bác bỏ một ý kiến sai, thiếu chính xác về xã hội hoặc văn học. B. Phương tiện dạy học: - Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: - Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc long đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Một thực tế mà ai cũng biết trong cuộc sống cũng như trong sách báo, ta có thể gặp những ý kiến sai lầm, những lời nói, những bài viết lệch lạc, thiếu chính xác. Trước những tình huống ấy, ta thường trao đổi, tranh luận để bác bỏ. Một trong những thao tác nghị luận trong tranh luận bác bỏ. Vậy thao tác lập luận bác bỏ nhằm mục đích gì? Có những yêu cầu nào? Cách thức tiến hành ra sao? Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1. I. Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ Học sinh tìm hiểu mục I, thảo luận - Bác bỏ là dung lí lẽ và dẫn chứng để phủ nhận những ý những câu nói sau: kiến, những nhận định… sai trái, nhằm bảo vệ những ý 1. Thế nào là bác bỏ? Trong cuộc kiến, những nhận định đúng đắn. sống cũng như bài viết nghị luận, ta - Trong đời sống cũng như trong các văn bản nghị luận dung thao tác bác bỏ nhằm mục đích thường song song tồn tại những quan niệm đúng đắn, gì? khách quan, trung thực và quan điểm lệch lạc, phiến diện, chủ quan; do đó chúng ta cũng thường phải sử dụng thao tác bác bỏ nhằm phê phán cái sai để bảo vệ chân lí của đời sống, chân lí nghệ thuật. 2.Để bác bỏ thành công chúng ta - Để bác bỏ thành công, chúng ta cần: cần nắm vững những yếu tố nào? + Chỉ ra được cái sai hiển nhiên (Trái với quy luật tự nhiên, xã hội, sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật…) của chủ thể phát ngôn (ý kiến, nhận định, quan điểm…)
Trang 219

Ông Nguyễn Khắc Viện bác bỏ quan niệm sai trái “Tôi hút thuốc. Tổng kết: Ghi nhớ (sgk) IV. Luyện tập * Bài tập 1. .Bác bỏ bằng cách phân tích tác hại đầu độc môi trường của những người hút thuốc lá gây ra cho những người xung quanh. tôi bị bệnh. Bác bỏ bằng lí lẽ và dẫn chứng. Đoạn b: . Đoạn b: Tác giả bác bỏ quan niệm cho rằng “Thơ là những lời đẹp” Bác bỏ bằng những dẫn chứng cụ thể. Luyện tập 1. nhất là câu hỏi tu từ và bằng cách so sánh trí tưởng tượng của Nguyễn Du với trí tưởng tượng của các thi sĩ nước ngoài.Học sinh trao đổi thảo luận và trả lời câu hỏi sau: Cho biết trong 3 đoạn trích trên. Đoạn a: Tác giả bác bỏ quan niệm “đổi cứng ra mềm” của những kẻ sĩ cơ hội. luận điểm (ý kiến. Phân tích học yếu không phải là một thói xấu mà là một nhược điểm chủ quan hoặc do khách quan chi phối: sức Trang 220 . có văn hóa tranh luận và có sự tôn trọng người đối thoại. Tìm hiểu cách bác bỏ.Ông Đinh Gia Trinh bác bỏ ý kiến của ông Nguyễn Bách Khoa cho rằng “Nguyễn Du là một con bệnh thần kinh” . II.Bác bỏ bằng cách khẳng định ý kiến sai trái ấy không có cơ sở nào cả và bằng cách so sánh hai nền văn học Trung – Việt để nâu câu hỏi tu từ: “Phải quy lỗi cho sự nghèo nàn của ngôn ngữ hay sự bất tài của con người” Đoạn c: . quan niệm) nào bị bác bỏ? bác bỏ bằng cách nào? Hoạt động 3: Luyện tập Yêu cầu phân tích Vấn đề bị bác bỏ ở mỗi đoạn văn Cách bác bỏ của mỗi tác giả + Dùng lí lẽ và dẫn chứng khách quan. Khẳng định đây là một quan niệm sai về việc kết bạn trong lứa tuổi học trò. III. trung thực để bác bỏ các ý kiến. cầu an. tôn trọng bạn đọc.Ông Nguyễn An Ninh bác bỏ ý kiến sai trái cho rằng “tiếng nước mình nghèo nàn” . Củng cố 2. Cách bác bỏ Đoạn a: . * Bài tập 2.Học sinh đọc đoạn trích . nhận định. + Thái độ thẳng thắn.Bác bỏ bằng cách dung phối hợp nhiều loại câu.Hoạt động 2. mặc tôi” . nhận định sai trái.

Hướng dẫn tự học Trang 221 . 3. trong đó có học tập. Khẳng định quan niệm đúng đắn là kết bạn với những người học yếu là một trách nhiệm và tình cảm bạn bè để giúp đỡ nhau về mọi mặt.khỏe. từ đó phân tích nguyên nhân và tác hại của quan niệm sai trên. gia đình….

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. Bài tập 2.Cách bác bỏ: dung lí lẽ và những hình ảnh so sánh sinh động. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: luyện tập I. . * Quan niệm a. Luyện tập Tổ chức thảo luận theo nhóm bài 1. chưa có Trang 222 . 2.Vấn đề bác bỏ: thái độ dè dặt.Về kiến thức: Củng cố và nâng cao hiểu biết về thao tác lập luận bác bỏ. . Phương tiện dạy học: .Về kỹ năng: Vận dụng được thao tác lập luận bác bỏ thích hợp trong bài văn nghị luận. * Đoạn b: . .Sách giáo khoa.Cách bác bỏ: dung lí lẽ phân tích để nhắc nhỡ.… D. nghèo nàn Cách bác bỏ của mỗi tác giả.Vấn đề bác bỏ: quan niệm sống quẩn quanh. . yêu cầu của thao tác lập luận so sánh. thiếu kiến thức đời sống. né tránh của những người hiền tài trước một vương triều mới.2 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. biện pháp. Yêu cầu phân tích * Đoạn a: Vấn đề bị bác bỏ ở mỗi đoạn văn. kêu gọi những người hiền tài ra giúp nước. * Quan niệm b. tài liệu tham khảo. thiết kế bài học. B. con mọt sách… đây là quan niệm phiến diện. của những người đã trở thành nô lệ của tiện nghi. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: . Kiểm tra bài cũ: Trình bày mục đích. C.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. . .Vấn đề cần bác bỏ: nếu chỉ luyện tư duy. luyện nói luyện viết thì mới chỉ có phương pháp. diễn giảng. Cách so sánh. sách giáo viên.Vấn đề cần bác bỏ: nếu chỉ đọc nhiều sách và thuộc nhiều thơ văn thì mới chỉ có kiến thức sách vở.Tuần 22: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ A. . Bài tập 1. 3.

2 cách sống của tuổi trẻ thời hội nhập là phải có trí tuệ. . có khát vọng làm giàu… * Thân bài . .Thừa nhận đây cũng là một quan niệm về cách sống hiện nay.Bài tập 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh lập dàn bài và việt bài văn. Phân tích ngắn gọn nguyên nhân phát sinh ra quan niệm ấy.Hoàn thành các bài tập trên lớp . . * Mở bài Giới thiệu ít nhất hai quan niệm sống khác nhau: 1 (sgk). Hướng dẫn tự học .Bác bỏ quan niệm về cách sống ấy: Vấn đề cần bác bỏ: bản chất của cái gọi là sành điệu chính là lối sống buông thả. hưởng thụ và vô trách nhiệm.Sống sâu sắc và có trách nhiệm để tích lũy vốn sống thực tế. . * Quan niệm đúng đắn: muốn học tốt môn ngữ văn cần phải. Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế.Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế.Chuẩn bị bài mới: Đây thôn Vĩ Dạ Trang 223 . .Có động cơ và thái độ học tập đúng đắn để có khát vọng vượt lên những giới hạn của bản thân. kiến thức về bộ môn và kiến thức về đời sống. * Kết luận: Phê phán và nêu tác hại của quan niệm về cách sống sai trái. đây cũng là quan niệm phiến diện. .Thường xuyên đọc sách báo tạp chí… và có ý thức thu thập thong tin trên các phương tiện thong tin đại chúng… 3.Có phương pháp học tập phù hợp với bộ môn để nắm được tri thức một cách cơ bản và hệ thống. Bài tập 3. II.

. cảm hứng. B. Nhớ đến HMT là nhớ đến một cuộc đời ngắn ngủi mà đày bi kịch. thể hiện nỗi buồn cô đơn của nhà thơ trong một mối tình xa xăm. Phân tích sự hài hoà các yếu tố cổ điển và hiện đại trong bài thơ. diễn giảng.. . của tâm trạng chủ đề trữ tình và bút pháp độc đáo tài hoa của nhà thơ mới.Tên thật: Nguyễn Trọng Trí (1912 .Tuần 23: Tiết 82. . TÌM HIỂU CHUNG 1. + Nhận biết được sự vận động của tứ thơ.83. ở Phong Lộc. . 3. tuy đày hư ảo mà đẹp một cách lạ lùng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Về kĩ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Vn từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. 2. Đây thôn vĩ dạ là một trong những bài thơ như vậy của nhà thơ. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các HD trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ Tràng giang. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong phong trào thơ mới. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. Tiến trình lên lớp: 1.1940). Trang 224 . Hồn thơ HMT tuy buồn đau mà trong sáng. Hoạt động GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi hs đọc phần tiểu dẫn và hãy cho biết phần tiểu dẫn trình bày những vấn đề gì? Hs làm việc cá nhân và trình I. Tác giả . so sánh hai câu thơ cuối của bài Tràng giang và Hoàng hạc lâu để thấy sự khác nhau về đề tài. cảm hứng. vô vọng. D.. sách giáo viên. tư tưởng nghệ thuật. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp.Phân tích. thiết kế bài học.Tác phẩm chính: SGK. C. Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐÂY THÔN VĨ DẠ Hàn Mặc Tử A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: .Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận bài thơ là bức tranh phong cảnh và cũng là tâm cảnh. Quảng Bình.Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới. HMT là một nhà thơ khá đặc biệt. Kiểm tra bài cũ: . + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. các tài liệu tham khảo.. nhớ đến một con người tài hoa mà đau thương tột đỉnh. thể loại và ngôn ngữ.

Tâm trạng của tác giả được bộc lộ như thế nào qua khổ thơ đầu? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. bất hạnh. phải trước lớp.Hoàn cảnh sáng tác: Kim Cúc. Lá trúc che ngang mặt chữ điền  con người xuất hiện vừa e ấp. Bài thơ Gv giải thích thêm về mối . lấp lánh ánh mặt trời buổi sáng vườn thôn Vĩ? Nhận xét sức biểu mai. . ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN tìm hiểu văn bản 1. biểu . yêu quý của nhà thơ cảnh vật và con người thôn Vĩ. cao vút.  Cảnh thôn Vĩ thật đẹp thật tình tứ: thiên nhiên và con người thật hài hoà. quan hệ tình cảm giữa HMT và . Hs làm việc cá nhân và trình bày + Điệp từ nắng: ánh nắng lan toả. mơn mởn. Qua đó. . kín đáo vừa cương trực. Ít lâu sau. tự nhiên + mướt: non tơ.Câu 1: câu hỏi tu từ. 2. HMT vào Sài Gòn làm báo. con người gợi cảm hứng để nhà thơ viết Đây thôn Vĩ Dạ thể hiện tâm được thể hiện qua bài thơ? trạng.Hình ảnh. Hoàng hôn nơi thôn Vĩ – Sông nước mây trời sứ Huế (khổ Nhận xét chung về âm 2) Trang 225 . Lưu ý: Vườn ai mướt quá xanh như ngọc  hình ảnh so sánh + về chơi: bình thường. hỏi nhằm: đạt được những ý gì? + Lời trách nhẹ nhàng + Lời mời gọi tha thiết Hs làm việc cá nhân và trình bày + Lời tự phân thân để hỏi chính mình về một việc cần làm. phúc hậu thấp thoáng sau cành lá trúc  hình ảnh vừa thực vừa ảo. chi tiết nào thể hiện . hơn.Xuất xứ: rút ra từ tập “Thơ điên” sáng tác năm 1938. + về chơi: thân mật. phúc hậu + Lá trúc: gợi sự mảnh mai. cảnh vật. Hàn Mặc Tử có thầm yêu Hoàng Cúc quê ở Vĩ Dạ nhưng sống ở Quy Nhơn. Cảnh vườn thôn Vĩ lúc bình minh và tâm trạng tác giả Câu thơ mở đầu sử dụng (khổ 1) biện pháp nghệ thuật gì. hiện thể hiện qua những hình + Nắng mới lên: trong trẻo. tình yêu thầm kín của mình trong hoàn cảnh éo le. ta thấy tình cảm trân trọng. rực rỡ ngay từ lúc bình minh trước lớp.bày trước lớp. tinh khiết làm bừng sáng cả khoảng ảnh vừa tìm? trời hồi tưởng của nhà thơ. thanh tú + Mặt chữ điền: gương mặt dịu dàng. bóng láng. 2. làm mà giờ đây không biết có còn cơ hội để về thăm cảnh cũ chốn xưa nữa hay không. tốt tươi.Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên  không tả mà gợi: được nét đặc trưng của khu + Hàng cau: thẳng tắp. khi mắc Ngâm thơ bài “Đây thôn Vĩ Dạ” bệnh phong trở lại Quy Nhơn thì Kim Cúc đã theo gia đình về hoặc cho hs nghe băng đĩa và quê. xã giao làm nổi bật nét tươi tốt. Một lần. Hoạt động 2: Hướng dẫn HS II. Kim Cúc gởi cho HMT tấm thiếp vẽ phong cảnh hỏi : Hãy nêu cảm nhận chung Huế có hình nguời chèo đò trên sông Hương… Bức ảnh đó đã về âm điệu.

cách kín đáo k/v về tình yêu đằm thắm và thiết tha. một nỗi buồn man mác. càng ngày nỗi niềm bâng khuâng khắc khoải càng lớn dần. Có lẽ nhà thơ chỉ là người khách qúa xa xôi. hoa bắp lay: sông Hương lặng lờ trôi. hay cũng chỉ mờ ảo dễ chóng tan như sương khói kia. băn khoăn.Tứ thơ bắt đầu với cảnh đẹp thôn Vĩ bên dòng sông Hương. thời gian: rộng. qua đó so sánh về không gian. .Cảnh vật: + gió. Cấu trúc của hai câu thơ cuối ntn? Đâu là hình ảnh nổi bật nhất của 2 câu thơ? . huyền nỗi niềm tâm sự gì? ảo.Câu cuối: câu hỏi tu từ phiếm chỉ -> phảng phất một chút hoài nghi. mây: chia lìa. trăng  Cảnh hoàng hôn thôn Vĩ thật đìu hiu.Không gian. Đó cũng là câu hỏi day dứt về thân phận. 4. một hy vọng. Qua đó ta thấy tâm trạng khắc khoải. . thời gian. rời rạc. ( Có thể cho ta cách hiểu khác ở câu thơ này: Đó là người con gái trong mơ mà tác giả hướng đến với tâm trạng khắc khoải. da diết) . . mộng tưởng gợi thêm nỗi xót xa.Qua khổ thơ tác giả đã bộc lộ  Khổ thơ thể hiện tình yêu thầm kín thiết tha. hư ảo. mênh mang.Điệp ngữ “khách đường xa” -> Nhấn mạnh hình ảnh con từ trong khổ thơ trên? (điệp ngữ.Câu 2. Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.điệu được biểu hiện trong khổ thơ. Hình ảnh thiếu nữ Huế và tâm trạng nhà thơ (khổ 3) . về nỗi mặc cảm chia lìa. . từ Trang 226 . lời câu hỏi tu từ) thầm tâm sự của nhà thơ với chính mình. xa Hs làm việc cá nhân và trình cách của cuộc đời đối với mình. là người khách trong mơ mà thôi. Đồng thời thể hiện một bày trước lớp.Có gì đáng chú ý trong tứ thơ . lung linh. cảnh vật với khổ thơ đầu? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. -> Câu thơ càng tăng thêm nỗi cô đơn trống vắng trong một tâm hồn tha thiết yêu thương con người và cuộc đời. bám víu.  Cõi thực đã hoà nhập vào cõi mộng. . nỗi mong ước được trở về thăm thôn Vĩ. buồn bã.Phát hiện những biện pháp tu . 3.Hệ thống câu hỏi tu từ rải đều ở cả ba khổ thơ tạo nên chuỗi âm hưởng nhất quán.Hai câu cuối: câu hỏi tu từ  thể hiện một nỗi chờ mong. . dường như tác giả đang cố tìm một nơi để an ủi. + Hình ảnh sông trăng: gợi cảnh vật hư ảo. lung linh.Hình ảnh gió. phảng phất gợi cảm xúc gì? tâm trạng u buồn . thiếu gắn kết và mất hẳn sức sống. 3: Hình ảnh thiếu nữ áo trắng như tan loãng trong khói sương xứ Huế -> con người mờ ảo. + dòng nước buồn thiu. lạnh lẽo. buồn hiu hắt. người trong cõi xa xôi. mây. cô đơn của nhà thơ trước sự thờ ơ. sông. . Đặc sắc nghệ thuật . chơi vơi đầy hụt hẫng trong tâm hồn nhà thơ. + trăng: hình ảnh quen thuộc của thi nhân. làm sao biết được tình người xứ Huế có đậm đà hay không.Âm điệu: u hoài.

. LUYỆN TẬP: 1. Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHIỀU TỐI (MỘ) Hồ Chí Minh A. + Thấy được bút pháp gợi tả thiên nhiên giản dị. em hãy rút ra chủ đề của bài thơ? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Hoạt động 3: Hướng dẫn HS luyện tập. đồng thời cảm nhận được vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại của bài thơ. lòng ham sống mãnh liệt của một hồn thơ. Hướng dẫn tự học: .Chuẩn bị bài mới: Chiều tối – Hồ Chí Minh. Qua đó còn là một bức tranh đẹp về một miền quê đất nước. 5. yêu người. Chủ đề: Bài thơ là bức tranh phong cảnh thể hiện tình yêu đời.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: . . Tuần 23: Tiết 84. tự nhiên.Qua phân tích. là tiếng lòng của một con người tha thiết yêu đời. . chân thật. Cũng cố 2. đó mà khơi gợi liên tưởng thực ảo mở ra bao niềm cảm xúc suy tư về cảnh và người xứ Huế với những phấp phỏng lo âu và niềm hy vọng tin yêu. Luyện tập 3.học thuộc lòng bài thơ và nắm được mạch cảm xúc của tác phẩm.và bút pháp của bài thơ? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được vẻ đẹp của tâm hồn HCM: Trong bất cứ tình huống nào cũng hướng về sự sống và ánh sáng. III. Trang 227 .Bút pháp bài thơ là sự hoà điệu giữa tả thực tượng trưng lãng mạn và trữ tình. chủ nghĩa lạc quan gắn liền với lòng nhân ái.

các tài liệu tham khảo. được dịch ra tiếng Việt. B. Nêu chủ đề. + Chiều tối là thời khắc cuối cùng của ngày tàn -> vạn vật cũng Trang 228 Cho học sinh đọc phần phiên âm và dịch thơ. II. sách giáo viên. bình dị. Tập thơ thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật thơ HCM: hồn nhiên. Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài thơ thong qua . Kiểm tra bài cũ: . Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN 1. cảm hứng. Chủ đề: Bài thơ là bức tranh thiên nhiên và sinh hoạt ở vùng dân dã trong buổi chiều tàn.Tái hiện không gian và thời gian của buổi chiều xóm núi. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. cho biết tập nhật kí được viết trong hoàn cảnh nào? Nội dung cần đạt I. in lần đầu tiên 1960. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. Bài thơ Chiều tối là một trong những bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ HCM nói chung và Nhật ký trong tù nói riêng. Tập thơ Nhật ký trong tù . thiết kế bài học. (2 câu đầu) .. Hồ Chủ Tịch đã phản ánh niềm tin tưởng. chiến sĩ mà thi sĩ. Cảm nhận của em về 1. tình yêu của bản thân đối với thiên nhiên. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Vào bài mới: Lời vào bài: Như chúng ta đã biết trong thời gian bị giam ở 30 nhà lao ở 13 huyện ở tỉnh Quảng Tây TQ. Tiến trình lên lớp: 1. Hoạt động GV và HS Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi học sinh đọc phần I. Hoàn cảnh sáng tác: Chiều tối là bài thơ thứ hai trong chuỗi năm bài thơ mà Hồ Chí Minh đã sáng tác trong khoảng thời gian Người bị giải đi từ nhà lao huyện Tĩnh Tây đến nhà giam ở Thiên Bảo và được ghi lại trong tập thơ chữ Hán Nhật ký trong tù.. C..Về kĩ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Vn từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. Thông qua đó. bác Hồ đã viết Nhật ký trong tù. . TÌM HIỂU CHUNG 1.. 3. cổ điển mà hiện đai. 2 câu thơ hoặc hình ảnh thơ ấn tượng nhất. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các HD trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Bài thơ a.Đọc thuộc lòng bài thơ Đây thôn Vĩ dạ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. diễn giảng.Gồm 134 bài thơ bằng chưc Hán. Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Sáng tác trong suốt thời gian 13 tháng ở tù bị đày ải vô cùng khổ cực 2. con người và sự sống. D. b. thể loại và ngôn ngữ. 2.

. cô gái ấy hiện lên như thế nào? Phát hiện nghệ thuật được sử dụng qua câu 3. Bức tranh đời sống. một người nghệ sĩ: rung động với cái khoáng đạt của không gian. ⇒ Sự cảm nhận thiên nhiên tinh tế của Bác. + Chim mỏi: gây cảm tưởng buồn bã mệt mỏi. cuộc sống sum vầy. tạo nên một sự nối âm lien hoàn nhịp nhàng. + Về rừng tìm chốn ngủ : diễn tả và gợi ra không gian êm đềm và tĩnh lặng. êm ả. → Chỉ bằng vài nét chấm phá đơn sơ với thi pháp cổ điển(dùng diện vẽ điểm.hình thức phát vấn: Tác giả dung những hình ảnh gì để tả cảnh chiều tối? những hình ảnh ấy gợi lên trong tâm trí em những cảm tưởng gì? Thoạt nhìn về con người ở đây có mối tương đồng như thế nào? Nhận xét về bản dịch câu thơ thứ 2? Tác giả đã sử dụng nghệ thuật nào để miêu tả cảnh chiều ở miền sơn dã? Em cảm nhận như thế nào về con người của Bác qua 2 câu thơ này? Học sinh làm việc theo nhóm ở từng dãy bàn và trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. cao rộng. như con người đều nghỉ ngơi. 4? Tại sao tác giả lại dung biện pháp láy âm vắt dòng này? Trong bức tranh chiều tối này. lấy động tả tĩnh) và những hình ảnh quen thuộc mà cổ kính giầu sức khơi gợi…. + Trôi nhẹ giữa tầng không: gợi ra cả một bầu trời bát ngát. thi vị. tươi tắn. nghèo. màu ấy gây cho → nhãn tự thơ: dường như làm tăng niềm vui sức mạnh cho Trang 229 2. nhịp bay chậm của đám mây. → Cảnh vật và con người có một sự gần gũi tương đồng. tạo cảm giác phóng khoáng. hai câu thơ đầu giúp ta hình dung thật rõ nét cảnh chiều miền sơn dã: cảnh có gợi buồn nhưng vẫn mở ra một không gian bát ngát. khỏe khoắn. xanh trong. + Lò than rực hồng: Hình ảnh sự sống. → Hình thức thơ giản dị nhưng có sức chinh phục người đọc bởi cái hồn nhiên. nỗi bật lên là hình ảnh một sơn nữ. + Cô vân: đám mây cô độc gây cảm giác buồn bã nhưng là “trôi nhẹ” (cảm giác ung dung. (2 câu cuối) . .Câu 2: bản dịch không diễn tả được vẻ đơn độc. bình dị của cuộc sống. . + Ma bao túc – Bao túc ma: láy âm vắt dòng. thanh thản). diễn tả vòng quay không dứt của động tác xay ngô → sự vận động của thời gian. trong trẻo. + Thi nhân: người chiến sĩ trong cảnh tù đày. thanh bình. cái yên tĩnh của chiều thu và cái nhìn đồng cảm đầy yêu thương với cánh chim bay về chiều.Câu 1: lấy hình ảnh ước lệ cánh chim nhỏ bày về núi để miêu tả t/gian buổi tối (cách cảm nhận t/gian trong thơ t/thống). đảm đang nơi xóm vắng. nỗi bật lên màu sắc rực rỡ (lò + Chữ hồng cuối bài thơ: là trung tâm tỏa ấm cho toàn bài thơ than rực hồng). Bức tranh thiên nhiên bị đẩy lùy ra sau làm nền.Hai câu thơ sau thể hiện chân thật. sống động bức tranh đời sống nơi xóm núi: + Cô em xóm núi xay ngô: cô gái đẹp tự nhiên.

. xua tan cái lạnh.Nghệ thuật tả cảnh vừa có nét cổ điển (bút pháp chấm phá. Nội dung: . → Hình ảnh nổi bật và tỏa ấm trên bức tranh thơ. Nghệ thuật: . 3. tình người.Tính hiện đại: hơi ấm. b. vừa có nét hiện đại (bút pháp tả thực sinh động với những hình ảnh dân dã đời thường). Cũng cố a. cái buồn. 2. ⇒ Tâm hồn thư thái. → Bức tranh sinh hoạt ở xóm núi. * Cũng cố . ánh sáng đã mang nét đặc sắc cho bài thơ: đây là bức tranh trong đời và ấm áp tình đời. ước lệ với những thi liệu thơ cũ).Ngôn ngữ cô đọng hàm súc. ấm áp. 4. ấm áp tình đời. vui với cảnh. Luyện tập 3. Bác là một người có bản lĩnh khác thường.Tâm hồn luôn hướng về sự sống và ánh sáng. . Trang 230 . Nghệ thuật tả cảnh và sử dụng ngôn ngữ trong bài thơ? người đang cất bước trên đường xa. vắng vẻ.Chuẩn bị bài mới: Từ ấy. nhân đạo đến quên mình: mọi buồn vui đều gắn với vui buồn của dân tộc và của nhân loại mà hầu như không phụ thuộc vào cảnh ngộ của riêng mình. gần gũi. tràn đầy ánh sang.em ấn tượng gì? Tác giả đưa màu sắc ấy vào có hợp lí không? Vì sao? Theo lẽ thường. Nghệ thuật . cô đơn của cảnh vật nơi núi rừng lúc chiều tối. dung nhãn tự hồng) 4. bình yên. tâm trạng một người vào hoàn cảnh của tác giả (người tù bị giải trên đường gặp lúc chiều tối ở nơi đất khách quê người. . sử dụng linh hoạt và sáng tạo (cách hiệp vần câu 3. cuộc sống con người của Bác. cái chờ đợi là nhà tù tối tăm bẩn thỉu…) như thế nào? Quang cảnh chiều tối miêu tả trong bài thơ có phù hợp với tâm trạng ấy không? Qua sự đối chiếu ấy.Bài thơ tứ tuyệt được thể hiện theo kiểu ký họa của nghệ thuật tạo hình phương đông (vài nét chấm phá). Tổng kết (ghi nhớ) III. LUYỆN TẬP: 1. một tấm long nhân hậu với nhân dân và những rung động tinh tế trước phong cảnh thiên nhiên.dặn dò: Chất thép và chất tình của Bác qua bài thơ Chiều tối? Nhãn tự của bài thơ nằm ở hình ảnh nào? Hình tượng cô gái hay lò than hồng? phân tích hình ảnh ấy. em hãy tìm hiểu nét đẹp trong tâm hồn Hồ Chí Minh.Bức tranh xinh xắn về cảnh trời chiều và sinh hoạt nơi núi rừng mênh mông nhưng đầm ấm. với hạnh phúc. có một tâm hồn nhân hậu bao la. sống động. Hướng dẫn tự học: .

nhưng cũng không hoàn toàn là chủ quan thuần túy. mặt khác. B.Đề 1: Tính cổ điển và hiện đại trong bài Tràng giang thảo luận 4 đề văn: của Huy Cận. những suy tư của nhân vật trữ tình thể hiện qua lời thơ. hình ảnh thơ. Vì thế.Luyện tập củng cố kiến thức. Luyện tập: . còn phải thấy được những yếu tố. trước hết là phân tích “cái tôi trữ tình”. phân tích những tâm trạng. Tiến trình lên lớp: 1. vừa là hình ảnh mang cảm xúc của nhà thơ.… D.Thứ đến là phân tích nhân vật trong thơ trữ tình. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . một mặt phải làm nỗi bật cảm xúc. những nét khách quan được cảm nhận qua điệu tâm hồn. Hh2: II. Đây vừa là đối tượng để bộc lộ cảm xúc. thiết kế bài học. suy nghĩ của nhà thơ. vừa có ý nghĩa chủ quan.Sách giáo khoa. cấu tứ thơ. riêng tư của nhà thơ. khi phân tích nhân vật trữ tình.Phân tích tác phẩm trữ tình. Trang 231 . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Giáo viên hướng dẫn học sinh I. . . diễn giảng. nhạc điệu. Phương tiện dạy học: . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. 3.Tuần 23: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG THƠ TRỮ TÌNH A.Nhân vật trữ tình thường mang một niềm suy tư. C. tâm trạng riêng của tác giả. cảm xúc.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Những điều cần lưu ý khi phân tích nhân vật trong những lưu ý khi phân tích nhân vật thơ trữ tình: trong thơ trữ tình. thể hiện một quan hệ thẩm mĩ đối với cuộc sống. yêu cầu của thao tác lập luận so sánh.Lưu ý một số điều khi phân tích nhân vật trong thơ trữ tình. tài liệu tham khảo. tâm trạng chủ quan. Kiểm tra bài cũ: Trình bày mục đích. rèn luyện kỹ năng qua một số đề văn cụ thể. sách giáo viên. . Cách so sánh. . Phương pháp dạy học: .Giáo viên chia lớp làm 4 nhóm .

. Củng cố . Trang 232 . .Đề 2: Chất cổ điển và hiện đại trong bài chiều tối của Hồ Chí Minh.Giáo viên nhận xét kết quả thảo luận.Giáo viên lưu ý học sinh cách làm bài và nhắc nhỡ các em chấp hành tốt nội qui. giáo viên yêu cầu học sinh trình bày sản phẩm của mình bằng bảng phụ. cho điểm và hoàn chỉnh dàn bài.dặn dò: ..Học sinh nhận xét và bổ sung cho nhau .Học sinh thảo luận với các yêu cầu cụ thể sau: + Mở bài nên giới thiệu như thế nào? + Tìm ý cho mỗi đề bài + Sắp xếp các ý theo trình tự hợp lí + Triển khai một ý thành lời văn Sau khi học sinh thảo luận xong.

cũng có ý nghĩ như một tuyên ngôn và lẽ sống của một chiến sĩ CM. Từ một thanh niên trí thức tiểu tư sản được giác ngộ lí tưởng.… D. Tập thơ Từ ấy là tập thơ đầu tay đánh dấu thời điểm bừng sáng của tâm hồn thơ và lí tưởng CM. 3. tạo cho mình một sức mạnh tinh thần to lớn. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Đọc thuộc lòng và diễn cảm bản phiên âm chữ Hán và bản dịch thơ bài thơ Chiều tối. diễn giảng. bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. Tố Hữu được coi là lá cờ đầu của nên thơ ca CM. cũng là tuyên ngôn nghệ thuật của bài thơ. thể loại và ngôn ngữ. nhịp thơ dồn dập. cảm hứng.Phân tích tâm hồn lạc quan. Tố Hữu trở thành một chiến sĩ cộng sản. Bài thơ Từ ấy là bài thơ có ý nghĩa mở đầu. . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. . 2. . Kiểm tra bài cũ: . Tiến trình lên lớp: 1. tình yêu thiên nhiên và cuộc sống của nhân vật trữ tình trong bài thơ. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được niềm vui lớn của nhà thơ khi giác ngộ lí tưởng cộng sản và nhờ đó biết gắn bó với nhân dân lao khổ.Nêu rõ hướng vận động của tứ thơ. B. say mê bằng hình ảnh tươi sáng. hình ảnh thơ.… C. giọng thơ sảng khoái. của nhà thơ. tài liệu tham khảo. + Thấy được nghệ thuật diễn tả tâm trạng vui sướng. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 233 . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Từ đây có thể rút ra nhận xét giá trị khái quát của bài thơ. thiết kế bài học. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong nền văn học Việt Nam.Tuần 24: Tiết 85 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ ẤY Tố Hữu A. sách giáo viên.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945.

Nội dung: Tâm nguyện cao đẹp của người thanh niên trẻ trung nhiệt tình cách mạng: niềm say mê mãnh liệt và vui sướng tràn trề cùng với nhận thức mới về lẽ sống.Bố cục: 3 phần . . ở Huế . Giáo viên nhận xét và chốt ý. 3. bố cục và nội dung bài thơ: Gọi học sinh đọc bài thơ (lưu ý giọng điệu hân hoan.Tập thơ là tiếng ca vui tươi. Đọc hiểu văn bản 1. trẻ trung của một cái tôi trữ tình.Từ ấy đánh dấu bước ngoặt lớn trong cuộc đời Tố Hữu: khi 18 tuổi được giác ngộ lí tưởng cộng sản và kết nạp Trang 234 Say mê náo nức Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu khổ thơ thong qua hệ thống câu hỏi: . say mê náo nức của nhà thơ khi đón nhận lí tưởng cộng sản (khổ 1): . 2. sôi nổi.Bài thơ trích trong phần Máu lửa. .Tập thơ Từ ấy (1937 – 1946) là chặng thơ đầu tiên trong đời thơ Tố Hữu. từ đó sự nghiệp thơ ca gắn liền với sự nghiệp CM.Nội dung thơ luôn gắn bó và phản ánh chân thật những chặng đường CM gian khổ. con đường thi ca của Tố Hữu. tập thơ gồm 3 phần: Máu lửu – Xiềng xích – Giải phóng. Tác giả: . trong trẻo. cách mạng. Nhân vật trữ tình Nhận thức về lẽ sống Sự chuyển biến tâm hồn II. đồng thời tập thơ cũng giàu chất lãng mạn. Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu xuất xứ. hướng dẫn học sinh ghi bài từ sgk. găn liền với quá trình vận động CM VN từ khi có Đảng đến với CMT8 thành công. . là bài thơ có ý nghĩa mở đầu cho con đường cách mạng. Niềm vui sướng.Tên thật là Nguyễn Kim Thành (1929 – 2002). sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn khi gặp gỡ và giác ngộ lí tưởng cộng sản. hân hoan nồng nhiệt của một tâm hồn trẻ khát khao lẽ sống đã bắt gặp ánh sáng lí tưởng. mới mẻ. Tập thơ Từ ấy: .Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi học sinh đọc phần tiểu dẫn và cho biết hoàn cảnh sáng tác? Nội dung chính của tập thơ? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. vui sướng) và tóm tắt bằng sơ đồ tâm trạng: Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. trong trẻo.Năm 1938 được kết nạp Đảng cộng sản. Giáo viên dung bảng phụ để trình bày tâm trạng tác giả: I. Tìm hiểu chung 1. hi sinh nhưng cũng nhiều thắng lợi của dân tộc. Bài thơ Từ ấy: .

bồi dưỡng tình cảm cho con người. + Câu 2: Từ “trang trải” → tâm hồn nhà thơ trải rộng với cuộc đời. Lí tưởng ấy không chỉ tác động đến lí trí mà còn tới tình cảm nhà thơ (chói qua tim). Lí tưởng Đảng đã chiếu rọi và làm bừng sáng về mặt trí tuệ. Tố Hữu khẳng định mối quan hệ giữa văn học và đời sống dựa trên cơ sở nào? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Những nhận thức về lẽ sống (khổ 2): . + Hình ảnh Hồn tôi là một vườn hoa lá: Tác giả đón nhận lí tưởng bằng cả tình cảm rạo rực. → Từ ấy trở thành thiêng liêng trong cuộc đời Tố Hữu. Tố Hữu còn băn khoăn đi tìm lẽ yêu đời: Vẫn vơ theo mãi vòng quanh quẩn + Từ ấy như điểm chốt của thời gian. Giáo viên nhận xét.Tình cảm của tác giả chủ yếu là hướng đến đối tượng nào? Từ đó.Niềm say mê ấy được thể hiện qua hai hình ảnh: + Mặt trời chân lí chói qua tim: Tác giả đã sử dụng hình ảnh ẩn dụ: . giác ngộ lí tưởng cộng sản. sự giao cảm của những Trang 235 .Theo em. Đồng thời lí tưởng ấy cũng khơi nguồn cho thơ ca. ⇒ Lí tưởng cộng sản đã thắp sáng trong thơ Tố Hữu một cách da diết. 4: Bộc lộ tình yêu thương con người không phải tình yêu chung chung mà bằng tình yêu giai cấp rõ rang. + Trước đó. say mê. trìu tượng hóa sức mạnh tập thể nhân dân.2 câu 3.Mặt trời mùa hạ (tỏa ánh sáng rực rỡ. Từ bóng đêm của cuộc đời cũ. Đó là nguồn sáng vĩ đại làm bừng sáng cả trí tuệ và trái tim ông. Tố Hữu đã sử dụng những hình ảnh nào? Giá trị biểu đạt? Học sinh làm việc theo từng dãy bàn và trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. rạo rực. Giáo viên nhận xét và bổ sung.Khi được lí tưởng soi rọi. sôi nổi. Tố Hữu đã đón nhận ánh sáng lí tưởng Đảng. thôi thúc. → Tố Hữu đã đặt mình giữa dòng đời và trong môi trường rộng lớn của quần chúng lao khổ.Khối đời: Là hình ảnh ẩn dụ. Đặc biệt là quan tâm đến quần chúng lao khổ.Hai dòng đầu: Khẳng định quan niệm mới mẻ về lẽ sống là sự gắn bó hài hòa giữa “cái tôi” cá nhân và “cái ta” chung của mọi người: + Câu 1: Động từ “buộc”: Ngoa dụ → ý thức tự nguyện sâu sắc và quyết tâm sắt đá của tác giả để vượt qua ranh giới cái tôi. Ở đây nhà thơ đã tìm thấy niềm vui và sức mạnh mới không chỉ bằng nhận thức mà bằng tình cảm yêu mến. Đảng. .Để thể hiện niềm say mê. từ ấy nghĩa là gì? Có ý nghĩa như thế nào trong cuộc đời? . Gọi học sinh đọc khổ 2 và sử dụng phương pháp phát vấn: . . chói chang) → Mặt trời chân lí (chân lí là những gì đúng nhất mà mọi người đã thừa nhận) ⇒ Ca ngợi ánh sáng kì diệu của cách mạng. không gian đã xác định. bổ sung và giảng để chốt lại vấn đề. . quan niệm mới về lẽ sống của Tố Hữu được thể hiện như thế nào? . 2..

thân thiết.Giọng thơ chân thành sôi nổi. Là vạn đầu em nhỏ → Những nạn nhân của sự bất công ngang trái trong xã hội cũ. nồng nàn. + Tố Hữu khẳng định là con người gần gũi than thiết. so sánh.Gọi học sinh đọc khổ thơ cuối và cho biết tâm hồn Tố Hữu đã chuyển biến như thế nào? Thông qua những hình ảnh nào? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trướclớp. dứt khoát hòa mình vào quần chúng rồi. Tôi đã là nghĩa là đã thực sự. Tổng kết: (ghi nhớ) III. . Sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn nhà thơ (khổ 3): . Là vạn nhà . 5.Hình ảnh thơ tươi sáng. vất vả. . anh.Bố cục lô gíc chặt chẽ theo 3 ý trong một mạch thơ chung. . ngoa dụ. → Khẳng định mối quan hệ sâu sắc giữa văn học và đời sống mà chủ yếu là cuộc sống của quần chúng nhân dân. Kiếp phôi pha: những người nghèo khổ. Vạn em nhỏ cù bất cù bơ: những em nỏ lang thang không nơi nương tựa. tuôn trào.Sáng tạo những hình ảnh mới mẻ .Tiếng nói trong thơ là tiếng nói của một nhà thơ vô sản chân chính. bụi đời (thành ngữ) trái tim.Nhịp điệu thơ dồn dập. ngôn ngữ giàu tính dân tộc. . hướng người đọc đến chân trời tươi sáng. Luyện tập 1.Hồn thơ Tố Hữu chan chứa tình giai cấp và niềm biết ơn sâu sắc cách mạng. + Nghệ thuật: Điệp từ là kết hợp với từ con. là thành viên của đại gia đình lao khổ. 3. điệp từ. 2.Sử dụng các biện pháp tu từ: ẩn dụ. đã trở thành ruột thịt của họ rồi. Luyện tập Trang 236 . . Đặc sắc nghệ thuật: .Tình hữu ái với quần chúng lao khổ coi như tình ruột thịt. . em → nhấn mạnh. khẳng định một tình cảm gia đình đầm ấm. 4. Là vạn kiếp phôi pha . → Ông mở long đón nhận những kiếp người đau khổ vào trong gia đình bao la của mình. cơ cực. . Củng cố .Thơ Tố Hữu rõ rang là thơ trữ tình – chính trị. + Đối tượng để nhà thơ gắn bó: .

Hướng dẫn tự học . Trang 237 . . đọc trước các bài trong sách giáo khoa và trả lời câu hỏi.Tiết sau đọc them. náo nức của tác giả khi giác ngộ lí tưởng.Học thuộc long bài thơ .Nắm được niềm say mê.3.

. 3. Chủ đề: Ghi lại những cảm nhận và suy nghĩ của Bác về hiện trạng xã hội của Trung Quốc ở Lai Tân – Quãng Tây. Lai Tân – Hồ Chí Minh dẫn SGK: 1. diễn giảng. Tiến trình lên lớp: 1.… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. B. cảnh sát trưởng thì ăn tiền của phạm nhân. lười biếng. huyện trưởng thì vừa hút thuốc phiện vừa bàn công việc.… D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 24: Tiết 86 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: LAI TÂN. thực chất đen tối. sự thối nát của chính quyền. tốt lành. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu I. giọng kể bình thản. thiết kế bài học. Hoàn cảnh sáng tác: bài thơ 97 trong tập NKTT. Những đại biểu thực thi của pháp luật thì sống và làm việc trong sa đọa và trụi lạc. . mục rỗng. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. bên ngoài. 2. Lai Tân là một huyện nhỏ trên đường từ Nam Ninh đến Liễu Châu. NHỚ ĐỒNG A.Từ thái bình được dung với sự mỉa mai: thái bình như Trang 238 . khách quan đã làm hiện lên trước mắt người đọc bộ máy lãnh đạo của huyện Lai Tân: Ban trưởng – giám mục nhà tù chuyên đánh bạc. . sa đọa của bộ máy công quyền những con mọt của dân. Câu 2: Ý nghĩa châm biếm mỉa mai ở câu cuối bài thơ: Lai Tân y cựu thái bình thiên. thối nát hợp pháp.Đó là thái bình của tham nhũng. giấu bên trong là tha hóa. sách giáo viên. thối nát phủ bên ngoài vẻ yên ấm. Kiểm tra bài cũ: 3. tài liệu tham khảo. Hướng dẫn đọc – hiểu Gợi ý trả lời câu hỏi sgk: Câu 1: Câu thơ giản dị.Đó là thái bình giả tạo. 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Giúp học sinh tự học qua những gợi ý về kiến thức và kĩ năng để thấy rõ tư tưởng nghệ thuật của 2 tác phẩm trữ tình trong quy định và bổ sung thêm kiến thức cho phần nghị luận văn học môn làm văn.

. tiếng hò hố não nùng lại càng ám ảnh. đồng chí của người tù cộng sản trẻ tuôi trong những ngày đầu bị giam ở nhà lao. tình cảm mỉa mai châm biếng sâu sắc. phẩn nộ. đồng bào đang chờ đợi qua những giai âm khoan nhặt tha thiết. . kín đáo bộc lộ thái độ. Chủ đề: Nỗi niềm thương nhớ đống quê. 3. kìm nén. . Nhớ đồng – Tố hữu 1. thế thì dân bị oan khổ biết bao! Vẫn y cựu thái bình nghĩa là sự thật hiển nhiên.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn sgk.Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt cô đọng hàm súc. 2. thái độ dấu kín. ruồng tre mát. âm u thủa trước: cồn thơm. gợi cả quê hương. Câu 3: .Gợi nhớ quê hương tươi đẹp bình yên. Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi sgk. quy luật từ bao nay. Xuất xứ. khái quát vấn đề mang tính tiêu biểu điển hình XHTQ thời Tưởng Giới Thạch. .Gì sâu bằng… Ôi ruộng đồng… → gợi hình ảnh người dân lao động quê hương nghèo khổ nhưng cần cù và chứa bao hi vọng: lưng cong xuống luống cày. Nó gợi nhớ thương. Câu 2: Những câu sau khắc sâu tô đậm âm vang của tiếng hò khêu gợi nỗi nhớ của tác giả về cảnh quê. người quê. hoàn cảnh sáng tác: tháng 7 năm 1939. kỉ niệm.Gì sâu bằng những trưa thương nhớ Hưu quạnh… .hiểu: Câu 1: Sự gợi cảm của tiếng hò quê hương: không gì lay động tâm hồn bằng âm nhạc. nhưng Trang 239 .Giọng điệu bình thản bên ngoài. bị tách biệt với thế giới bên ngoài.3 câu đầu kể chân thực. nương khoai sắn ngọt bùi. . II. trong phần xiềng xích khi Tố Hữu bị giam trong nhà lao Thừa Phủ.Gì sâu bằng… Hiu quạnh bên trong… → gợi nhớ về quá khứ. nhất là dân ca. ô mạ xanh. dân tộc ngân lên thành câu hát.Câu cuối nhận xét thâm trầm. Trong hoàn cảnh bị giam cầm. khách quan. bùn hi vọng… . xóm nhà tranh thấp êm ả cứ trôi đi. Bởi vì đó là linh hồn quê hương. đã thành bản chất. bên trong là sự bất bình. cảnh vật. Hướng dẫn đọc . con người đồng bào.

sung sướng. . ôi. Nhớ lại quãng thời gian của chính bản thân mình đi kiếm lẽ yêu đời và đã sung sướng tìm thấy chân lí – lí tưởng sống. Câu 4: Cảm nghĩ về niềm say mê lí tưởng của nhà thơ: . băn khoăn vẫn vơ. Câu 3: Tình yêu tha thiết và nỗi nhớ da diết của tác giả được thể kiện qua nhiều hình ảnh quen thuộc. cha mẹ đã sống chết trên quê hương. chao ôi… gắn kết. nhớ.Dựa vào hướng dẫn đọc – hiểu. ngây thơ.Chân thành hồn nhiên. ô mạ…. V. . . ước mơ.con người như ông bà. gọi hỏi trong giọng thơ rất bồi hồi.Hai câu cuối: kết bài trở lại thời điểm hiện tại: trưa hiu quạnh trong tù tiếng hò vang vọng vào gợi nỗi nhớ đồng triền miên. mong mỏi. học sinh tìm hiểu các bài thơ. Hướng dẫn tự học . hi vọng – tiếng hò xao xuyến lại vang vọng. không dứt.Khi tìm thấy lí tưởng: say mê. điệp ngữ: đâu. hi vọng. quanh quẩn. gia đình – quá khứ trở về: con đường đi tìm lí tưởng của bản thân – trở về hiện tại: buồn.Chuẩn bị bài mới: Trả bài viết số 5 Trang 240 . dòng song. Câu 5: Mạch vận động: bị giam trong nhà lao – trưa hiu quạnh – tiếng hò gợi nhớ quê hương. nhà tranh. cánh đồng. trở về hiện tại vẫn mơ hoài giấc mơ tự do. ơi. các điệp từ. nhẹ nhàng như được nâng cánh bay trên chín tầng cao bát ngát. cố vùng thoát mà chưa thoát. lúa.

Kiểm tra bài cũ: 3. từ đó củng cố thêm các kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và văn nghị luận xã hội nói riêng. Giáo viên nhận xét. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh: ưu.Tự đánh giá và sữa chữa bài làm của chính mình. D. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. 1. B. Ưu điểm: tuyên dương một số bài đạt kết quả . 2. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. Tiến trình lên lớp: 1. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. thiết kế bài học. lập luận tốt. … C.Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: 27/43 + Lớp 11A1: 22/44 2. đánh giá chung II. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . lập dàn ý. Trả bài viết số 5 I. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt A.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. .Tăng thêm long yêu thích học văn và làm văn. dung từ ngữ không chính xác. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. . một bài văn nghị luận xã hội. .Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. thảo luận trả lời câu hỏi. Nhược điểm: . bố cục viết chưa cân đối. . Đề bài: Viết một bài văn nghị luận trình bày quan niệm của mình về lối sống giản dị của một con người.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm tốt.Tuần 24: Tiết 87 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 5 A. 2. . biết so sánh với làm số 1.Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm. nhược điểm bài làm của học sinh. .Một số em chưa đọc kĩ nên chưa xác định được trọng Trang 241 .

Các lỗi diễn đạt và dung từ.Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: III. chưa xác định được trọng tâm của đề.Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: . Kết quả: . + Chuẩn bị bài mới: Trang 242 .Bố cục chưa cân đối không rõ rang. . tâm của dẫn đến cách viết dàn trải. Hướng dẫn tự học + Xem lại bài làm của mình. C. lan man. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ điều này. Sữa lỗi . Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định này. 3. Ra đề bài viết số 6 – Nghị luận văn học (học sinh làm tại nhà) .Đề 2: Đây thôn Vĩ Dạ vừa là bài thơ về tình yêu vừa là bài thơ về tình quê.Giáo viên sữa một số lỗi cơ bản của học sinh.Đề 1: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ diễn tả tâm trạng riêng của tác giả nhưng lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn thế hệ bạn đọc.Xác định nội dung của đề sai. B. . .

gợi được không khí và nhịp sống đồng quê miền Bác. diễn giảng. b. Kiểm tra bài cũ: 3. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. thiết kế bài học. được giải khuyến khích của Tự lực văn đoàn (1939) Gợi ý trả lời câu hỏi sgk: . hoa xoan Trang 243 . mưa bụi êm đềm. Chiều xuân – Anh thơ dẫn SGK: 1.Anh Thơ – Vương Kiều Ân (1921 – 2005) sinh ra và lớn lên ở bến song Tương (Ninh Giang. B. phơi phới bay từng hạt nhỏ. Bài thơ . sách giáo viên. buồn xa vắng mà đệp dịu dàng: mọi cảnh vật đều chìm trong màn mưa xuân. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Tiến trình lên lớp: 1. Tác giả: . Bà là nữ thi sĩ tiêu biểu của thơ Việt Nam hiện đại.Chủ đề:Bài thơ là bức tranh chiều xuân mang không khí thanh bình. Hải Dương) .… D. yêu quê hương đất nước của nhà thơ.Bà là người có sở trường viết về cảnh sắc nông thôn.Xuất xứ: . 2. Qua đó ta thấy một tâm hồn yêu thiên nhiên. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Giúp học sinh tự học qua những gợi ý về kiến thức và kĩ năng để thấy rõ tư tưởng nghệ thuật của 2 tác phẩm trữ tình trong quy định và bổ sung thêm kiến thức cho phần nghị luận văn học môn làm văn. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu I. 2. dòng song chầm chậm trôi. quán tranh nghèo vắng khách. êm đềm và thơ mộng. CHIỀU XUÂN A. Con đò nằm im trên bến vắng. Hướng dẫn đọc – hiểu Câu 1: Cảnh chiều xuân ở nông thôn miền Bắc hiện ra thật tĩnh lặng.Bức tranh quê (1941) là tập thơ đầu tay. có phần lặng lẽ với nhịp sống êm đềm ít xáo động ở cuộc sống nông thôn. Phả vào chút gì mơ màng. tài liệu tham khảo.… C.Tuần 24: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: TƯƠNG TƯ. Tìm hiểu chung a. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.

Chủ đề: Tương tư là nỗi nhớ mong của trai gái khi yêu nhau. cảm xúc. vắng lặng. Tác giả (SGK) b.Những từ ngữ. tơi bời. trách móc. Khổ 2 cảnh vật sinh động nhưng vẫn nhẹ nhàng: cỏ non xanh biếc trên sườn đê. thong thả. Câu 2: Cách bày tỏ tình yêu kín đáo. khắc khoải. Hướng dẫn tự học Trang 244 . Có những lời kể nể. da diết. song vẫn tôn trọng người mình yêu.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn sgk. đàn cò bay lên. Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi sgk. vắng. kín đáo. Bài thơ thể hiện nỗi nhớ mong thật tha thiết. biếng lười. mang sắc thái tình quê chân thực. cái giật mình của những cô gái nông dân yếm thắm đang làm cỏ. Hướng dẫn đọc – hiểu: Câu 1: Nỗi nhớ mong đậm chất ca dao. hình ảnh thể hiện: êm êm. . 2. III. chậm rãi vẫn có từ nghìn đời. không khí: êm êm. dân ca. mà không bi lụi. Tìm hiểu chung a.Xuất xứ: Trích trong tập Lỡ bước sang ngang (1904) . xác định. khắc khoải. trâu bò thong thả gặm cỏ dưới mưa. chốc chốc vụt bay ra… Câu 3: Các từ láy gợi tả âm thanh. nằm mặc. vu vơ. tha thiết nhuần nhị. II. thong thả.Nhịp sống bình yên. tơi bời. nghèo. giọng thơ nhẹ nhàng của ca dao. xanh rờn. . Tương tư – Nguyễn Bính 1. niềm hi vọng. ướt lặng. Bài thơ . Câu 2: Không khí êm đềm tĩnh lặng. rập rờn. đàn sáo mổ vu vơ. vu vơ. từ phiếm chỉ trở về cụ thể. hình dáng. bướm bay rập rờn. rập rờn. xanh rờn. cách so sánh ngông: Gió mưa là … nàng. thong thả. Câu 3: Cách bày tỏ tình yêu gửi vào trầu cau quê hương trong nỗi nhớ mong đơn phương mà sắt son. Khổ 3: cánh đồng lúa xanh. tím rụng tơi bời. tràn biếc. trôi.

ngữ pháp. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số.… C. Có hai loại hình ngôn ngữ quên thuộc với chúng ta là: Loại hình ngôn ngữ đơn lập (tiếng Việt. tiếng Anh. loại hình ngôn ngữ hòa kết (tiếng Nga. Vào bài mới: Lời vào bài: Tiếng Việt cũng như các ngôn ngữ khác trên thế giới vừa có tính lịch sử. giáo án.…). 89 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT A. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. Vậy đặc điểm của loại hình tiếng Việt là gì? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta có ý thức hơn trong công việc học tập và sử dụng tiếng Việt. tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. từ vựng. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Loại hình đơn lập là loại hình ngôn ngữ mà tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp. sách giáo viên. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . để biểu thị ý nghĩa của ngữ pháp là cách sắp xếp từ theo thứ tự trước sau và sử dụng hư từ. Tiến trình lên lớp: 1. tiếng Thái. nào? . Các nhà ngôn ngữ đã xếp ngôn ngữ vào các loại hình. .Trên thế giới có tới 5000 ngôn ngữ. B.Loại hình ngôn ngữ: Là cách phân chia thành những nhóm ngôn ngữ dựa trên những đặc trưng giống nhau về mặt ngữ âm. diễn giảng.… D. . Đặc điểm loại hình của tiếng Việt: Trang 245 . Tiếng Việt không ngừng ổn định và tiếp biến để ngày càng trở nên hoàn thiện. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Về kiến thức: Hiểu một số đặc điểm của loại hình tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biểu của loại hình ngôn ngữ đơn lập. . thảo luận trả lời câu hỏi. II. Học sinh đọc mục I. Tiếng Việt có những đặc điểm của loại hình ngôn ngữ đơn lập. tiếng Hán…).Loại hình: Một tập hợp những sự vật.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về đặc điểm loại hình về đậc điểm loại hình Tiếng Việt để lí giải các hiện tượng trong tiếng Việt và có thể so sánh với các ngôn ngữ khác khi học ngoại ngữ hoặc khi tiếp xúc với môi trường song ngữ. Loại hình ngôn ngữ. 3. 2. cho biết khái . loại hình báo chí. tiếng Pháp. loại hình ngôn ngữ. Cùng trong một ngôn ngữ.Tuần 25: Tiết 88. hiện tượng cũng niệm loại hình và loại hình ngôn? có chung những đặc trưng cơ bản nào đó: Loại hình nghệ Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ thuật.

Tôi vừa mới ăn. Luyện tập: 1. Trang 246 . trong có 3 từ có cấu tạo 2 âm tiết (nắng hạ.Tại sao nói tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp? Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích ví dụ sgk và lấy thêm ví dụ. Giáo viên gợi ý học sinh tìm hiểu ví dụ sách giáo khoa và lấy thêm ví dụ để thấy rằng từ tiếng Việt không biến đổi hình thái? Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích ví dụ để tìm hiểu đặc điểm thứ 3.Về mặt ngữ âm. Bài tập 1: (1) – “Nụ tầm xuân”(1) → làm bổ ngữ cho động từ “hái”. hiện tượng không biến đổi hình thái của từ.“Nụ tầm xuân”(2) → làm chủ ngữ cho câu. 3. Tôi vừa ăn. vừa. “ta”(2) là chủ ngữ vế thứ 2.Dùng trong tường hợp nào. Tiếng Việt là đơn vị cơ sở của ngữ pháp: . * Ghi nhớ (sách giáo khoa) III. “ta”(3) làm định ngữ → về mặt phát âm và chữ viết thì 3 tiếng này đều giống nhau. . + Ví dụ: (sách giáo khoa) + Ví dụ thêm: “Ta về ta tắm ao ta”. (ca dao) “Ta”(1) là chủ ngữ vế thứ nhất. + Ví dụ thêm: Tôi đã ăn.“Bến”(2) → làm chủ ngữ. mặt trời. tiếng có thể là từ (hoặc yếu tố cấu tạo từ). (2) – “Bến”(1) → làm bổ ngữ cho cụm động từ “nhớ”. Từ không biến đổi hình thái: . vừa mới cùng chỉ sự việc đã diễn ra nhưng mỗi hư từ biểu thị một thời điểm khác nhau. chân lí). + Ví dụ thêm: “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim” (“Từ ấy” – Tố Hữu) → Hai câu có 14 tiếng (14 âm tiết). → Ngữ âm và chữ viết không thay đổi. nghĩa của câu sẽ lập tức thay đổi hoặc vô nghĩa. → Mặc dù có sự thay đổi về đảm nhiệm các thành phần trong câu nhưng ngữ âm và chữ viết không thây đổi. Biện pháp chủ yếu để biểu thị ý nghĩa ngữ pháp là sự sắp đặt theo thứ tự trước sau và sử dụng các hư từ. . Học sinh đọc ghi nhớ trong bài học. 11 từ. . + Ví dụ: (sách giáo khoa). Học sinh làm bài tập số 1 theo yêu cầu → nhận thức rõ vai trò của trật tự từ. tiếng là âm tiết. 1.Đặc trưng này dễ thấy khi tat hay đổi trật tự sắp đặt từ hoặc thay đổi các hư từ thì nghĩa của cụm từ. → Các hư từ khác nhau: đã. giữ chức vụ ngữ pháp gì trong câu thì vẫn không biến đổi hình thái ngữ âm và chữ viết. về mặt sử dụng. (3) – “Trẻ”(1) → làm bổ ngữ cho cụm động từ “yêu”. 2. + Ví dụ: sách giáo khoa.

“mà” → chỉ mục đích. .“các” → chỉ số nhiều toàn thể của sự vật (xiềng xích).“Già”(1) → làm bổ ngữ cho động từ “kính” . Bài tập 2: .“để” → chỉ mục đích. ⇒ Vai trò ngữ pháp của từ thay đổi nhưng hình thức của từ vẫn giữ nguyên. Từ “chị” thứ nhất (she) làm chủ ngữ.Bài tập số 2: học sinh so sánh những câu tiếng Anh đơn giản gồm hai bộ phận CN + ĐT kèm phụ ngữ với câu tiếng Việt tương ứng để đi đến kết luận: Tiếng Anh thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết. Bài tập 3: Đoạn văn có các hư từ: đã. .Hoàn thành các bài tập.Chuẩn bị bài mới: tiểu sử tóm tắt. Trang 247 .“Trẻ”(2) → làm chủ ngữ. . 3. Hướng dẫn tự học . tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập.“Già”(2) → làm chủ ngữ. .“đã” → chỉ sự hành động xảy ra trước thời điểm mốc. từ “chị” thứ hai (her) làm tính từ sở hữu (her work).Tiếng Anh: Hai từ “chị”: Từ “chị” thứ nhất (she) và từ chị thứ hai (her) phát âm khác nhau và viết khác nhau. . 2. Trong khi đó tiếng Việt muốn chỉ sự sở hữu phải thêm hư từ (việc làm của chị). các. Bài tập 3: Xác định hư từ và phân tích tác dụng thể hiện ý nghĩa của nó trong đoạn văn sau. . IV. . .Tiếng Việt: hai từ “chị” ở hai vị trí khác nhau. chỉ trật tự sắp đặt các từ trong câu là khác nhau. . .“lại” → chỉ hành động tái diễn. lại. mà.Nắm vững các đặc điểm loại hình của Tiếng Việt. Thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết tiếng Việt.She love her work → Chị ấy yêu thích việc làm của chị. . giữ chức vụ ngữ pháp khác nhau (chủ ngữ và định ngữ) nhưng phát âm và viết giống nhau. để.

Tiểu sử tóm tắt là văn bản thong tin một cách khách sử tóm tắt. giúp chúng ta trong việc chọn bạn hoặc giới thiệu người vào các chức vụ của lớp. Nhưng vì nhiều lí do (thời gian. học sinh đọc mục I trong quan. anh hung. thảo luận trả lời câu hỏi. 2. chính xác về người được nói tới. yêu cầu của tiểu . yêu cầu và cách thức viết bản tóm tắt tiểu sử. . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: I. Tiến trình lên lớp: 1. biết trình bày sao cho ngắn gọn mà vẫn đầy đủ những thong tin cơ bản.… D. Tiểu sử tóm tắt chính là cách để chúng ta biết tóm tắt. năng lực. Ví dụ tiểu sử tóm tắt nhà sau: hoạt động chính trị nhà văn. diễn giảng.Về kiến thức: Hiểu mục đích. Mục đích. giáo án. tức là phải ghi cụ thể từng số liệu. . + Nội dung và độ dài của văn bản phù hợp với tầm cở và cương vị của đương sự (nguyên thủ quốc gia.…) chúng ta không thể trình bày chi tiết tiểu sử mà chỉ có thể trình bày tóm tắt. khi cần giới thiệu một ai đó (một tác giả văn học.Yêu cầu: + Thông tin khách quan.Tuần 25: Tiết 90 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TIỂU SỬ TÓM TẮT A.Tiểu sử tóm tắt là gì? Mục đích . một nhà khoa học. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong học tập cũng như trong cuộc sống. tài liệu tham khảo. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . sách giáo viên.…) chúng ta phải biết tiểu sử của ai đó. chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. đánh giá đối tượng… . sự nghiệp và những cống sử tóm tắt? hiến của người đang được nói tới.Về kỹ năng: Biết viết bản tiểu sử tóm tắt của một nhân vật.… C. Trang 248 . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Mục đích: Tiểu sử tóm tắt nhằm giới thiệu cho người viết tiểu sử tóm tắt? Yêu cầu viết tiểu đọc. mốc thời gian. thấm chí một người bình thường.… của người ấy. yêu cầu. đặc điểm. thành tích. 3. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. Những hiểu biết đó giúp những người có trách nhiệm trong công tác tổ chức. trung thực những nét cơ bản về cuộc đời và sự sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi nghiệp của một cá nhân nào đó. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. người nghe về cuộc đời. Bài học hôm nay. nội dung. trường. yêu cầu của tiểu sử tóm tắt Tìm hiểu mục đích. mục đích. B. nhà khoa học.

người viết ghi đầy đủ tên tài liệu. nghệ thuật . cuộc đời và sự nghiệp của nhân vật cần tóm tắt. Cách viết tiểu sử tóm tắt. . Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt a. .Giới thiệu khái quát về nhân thân.Các hoạt động chính nổi bật . gia đình…. ngày tháng năm sinh (năm mất). Tìm hiểu văn bản tiểu sử tóm tắt * Tiểu sử tóm tắt của Lương Thế Vinh: . không sử dụng các biện pháp tu từ. → Các tài liệu phải chân thực. . gia đình.Sưu tầm và đọc những tài liệu của chính nhân vật. Cách viết . tập thể. thời gian: lịch sử. các hoạt động chính. * Cách chọn và yêu cầu đối với tài liệu: . thường đơn nghĩa. . quê. cần sưu tầm những tài liệu gì? Các tài liệu đó phải đáp ứng những yêu cầu nào? Tiểu sử tóm tắt thường gồm có mấy phần? là những phần nào? Muốn viết được văn bản tiểu sử tóm tắt cần phải làm gì? nhà khoa học. giản dị. Văn bản tiểu sử tóm tắt về Lương Thế Vinh gồm: . bác học lớn cần dài. + Đánh giá vai trò tác dụng của đương sự trong một phạm vi không gian. làng xã. nghề nghiệp.Những đóng góp chủ yếu: Văn chương. đương đại) . và trả lời câu hỏi. chính xác. những đóng góp chủ yếu. đọc tóm tắt và hiểu thêm về nhân vật.Kể lại các nội dung chính của tiểu sử Lương Thế Vinh: Nhân thân. Viết tiểu sử tóm tắt a. các quan hệ xã hội tiêu biểu của đương sự. II.Để chuẩn bị cho bài văn viết về tiểu sử tóm tắt.Muốn viết được văn bản tiểu sử tóm tắt cần phải: + Nghiên cứu kĩ về 3 nội dung trên bằng cách đọc sách Trang 249 . học vấn. đầy đủ và tiêu biểu.Học sinh đọc lại văn bản của Lương Thế Vinh → Trả lời những câu hỏi sau đây. Tài liệu cụ thể là cuốn Từ điển tác giả.Tác giả đã lựa chọn những nội dung tiêu biểu những nội dung chính xác về thân thế cuộc đời của Lương Thế Vinh. .Hoạt động 2: Học sinh đọc văn bản tiểu sử về Lương Thế Vinh. 1.Sưu tầm những tài liệu viết về tiểu sử. lời đánh giá chung.Kết cấu: Tiểu sử tóm tắt thường gồm 3 phần là: + Giới thiệu nhân thân của đương sự (lịch sử cá nhân): họ tên. tên nhà xuất bản.Tác phẩm văn học dùng cho nhà trường. thời gian nhất định (quốc gia.Lời đánh giá chung. gia tộc… + Giới thiệu ngắn gọn về các lĩnh vực hoạt động tiêu biểu. . b. tổ dân phố nên ngắn gọn) + Ngôn ngữ trong sáng. cán bộ lớp. 2.

đọc trong lễ truy điệu nên ngoài phần tiểu sử tóm tắt còn có lời chia buồn với gia quyến.Tiểu sử tóm tắt có đối tượng là con người. 3. Sơ yếu lí lịch: do bản thân tự viết theo mẫu.Khác nhau: Điếu văn viết về người đã qua đời. tra cứu hồ sơ. còn tiểu sử tóm tắt do người khác viết và tương đối linh hoạt. Trang 250 . Luyện tập.Giống nhau: Các văn bản tiểu sử tóm tắt. sơ yếu lí lịch. sự việc… hợp lí. . III. + Sử dụng ngôn ngữ thích hợp để viết văn bản. Luyện tập * Bài tập 1: Hai trường hợp có thể viết tiểu sử tóm tắt: + Giới thiệu người ứng cử vào một tổ chức nào đó trong cơ quan nhà nước hoặc đoàn thể. Củng cố 2. . vật. + Giới thiệu một vị lãnh đạo cao cấp của nước ngoài sang thăm nước ta. còn đối tượng của thuyết minh rộng hơn (người. * Bài tập 2: . 1. thuyết minh đều có thể viết về một nhân vật nào đó. cảnh. điếu văn. thời gian. tác phẩm văn học…) và trong thuyết minh có yếu tố cảm xúc. Hướng dẫn tự học.Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập. hỏi nhân chứng (nếu có) + Sắp xếp tư liệu theo trình tự không gian.

Tiến trình lên lớp: 1.… C. ý nghĩa ngữ pháp. từ không biến đổi hình thái. 2. Tiếng Việt là thứ tiếng đơn âm.… D. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tổ chức hoạt động nhóm: các nhóm I. đặc điểm loại hình tiếng Việt. Luyện tập thảo luận và trình bày. thảo luận trả lời câu hỏi. 3. sách giáo viên. Bài tập 2: Phân tích đặc điểm loại hình của tiếng Việt thể hiện ở những câu sau: a. ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ. A. Đáp án: Chọn đáp án C. Là đáp án thể hiện đầy đủ các đặc trưng loại hình đơn lập của tiếng Việt. đĩa thịt bò (câu đối) Trang 251 . B. ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ. giáo viên củng Bài tập 1: Lựa chọn nội dung thể hiện đúng và đủ các cố. chốt lại kiến thức qua mỗi bài tập. từ không biến đổi hình thái. Ruồi đậu mâm xôi. diễn giảng. mâm xôi đậu Kiến bò đĩa thịt. từ không biến đổi hình thái. B. Tiếng Việt không có trọng âm từ. Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ chắp dính. âm tiết là đơn vị cơ sở.Tuần 25: Tiết tự chọn Giáo án tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT A. Tiếng Việt thuộc loại hình đơn lập với ba đặc trưng cơ bản. C. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo. D. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Luyện tập củng cố nắm vững kiến về một số đặc điểm của loại hình tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biểu của loại hình ngôn ngữ đơn lập. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. giáo án. Kiểm tra bài cũ: Nêu những đặc trưng cơ bản của loại hình ngôn ngữ tiếng Việt? Lấy ví dụ phân tích. âm tiết là đơn vị cơ sở.

đĩa thịt(1) là phụ ngữ chỉ chỉ đối tượng nên được đặt sau các động từ vị ngữ (đậu 1. ý nghĩa ngữ pháp với từ ta2 nhưng không khác nhau về hình thức. mặn nồng). nhớ). . . từ bò(1) là động từ không khác về hình thức với từ bò(2) là danh từ. mình có nhớ ta Ta về ta nhớ những hoa cùng người. bò 1). đĩa thịt(1) và đĩa thịt(2) khác nhau về chức vụ ngữ pháp trong câu nhưng không khác nhau về hình thức âm thanh. ta4 và từ mình đều làm chủ ngữ nên đặt trước động từ vị ngữ (về.Mỗi âm tiết là một từ đơn.Từ ta1. Đặc điểm loại hình của Tiếng Việt thể hiện trong hai câu đối: . chỉ khác nhau về vị trí so với động từ vị ngữ (về. Trong câu thơ thứ 2. còn lại mỗi âm tiết là một đơn từ. từ ta2 làm bổ ngữ nên đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). nhớ). thiết tha. mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng. Việt Bắc) Gợi ý làm bài: a. Ta về. (Tố Hữu.Các từ mâm xôi(1) và mâm xôi(2). Bài tập 3: Lựa chọn hư từ thích hợp (trong số những hư từ cho dưới đây) điền vào chổ trống trong đoạn thơ sau: Cuộc đời/…/ dài thế Năm tháng/…/ đi qua /…/ biển kia/…/ rộng Mây /…/ bay về xa. Trong câu thơ này có 3 từ gồm 2 âm tiết (mười lăm. bò 1). Từ mình(1) và mình(2) đều là chủ ngữ nên đều đặt trước các động từ vị ngữ (về. b.Mình về. ta4 khác nhau về chức năng ngữ pháp. từ đậu(2) là danh từ. ta3. nhớ). . Cũng như thế.Các từ ruồi. Trang 252 b. ta3.Từ ta1. ta2 đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). c. nhưng không khác nhau về hình thức. .Mỗi câu đối đều có nghĩa và là một từ đơn. . đặc điểm loại hình của tiếng Việt thể hiện rõ ở các mặt: . Các từ mâm xôi(1). từ ta làm bổ ngữ nên đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). c. .Từ không biến đổi hình thái: từ đậu(1) là động từ. kiến là chủ ngữ nên đặt trước các động từ vị ngữ (đậu 1.

và. đã) Đáp án: Lần lượt thêm vào đoạn thơ các hư từ: tuy. vẫn. như. (vẫn. dẫu. như.(Sóng. Trang 253 . Xuân Quỳnh). tuy. vẫn. Hướng dẫn tự học. nhưng. II. dẫu.

B. chân thành. Tôi yêu em của Puskin là một bài thơ như vậy.Cách 1: Từ khi loài người biết yêu và làm thơ đã có thơ về tình yêu. 2. . . Tác giả . + Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn trong tình yêu chân thành. 3. Tình yêu là đề tài muôn thủa của thi ca và luôn mới mẻ. Vào bài mới: Lời vào bài: . Nhưng đó lại là nguồn cảm hứng từ một tình yêu như thế.Cách 2: Puskin là nhà văn vĩ đại. Mỗi thi nhân khi đến với đề tài này đều có những phát hiện riêng. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Cuộc đời 37 năm của Mặt trời thi ca Nga từng tơ vương không ít mối tình đơn phương éo le và thất vọng. nó làm rung động bao trái tim khác khi họ đến với tình yêu. .Alêchxandrơ Xecghêvích Puskin (1799 . Tìm hiểu chung khái quát về tác giả. Kiểm tra bài cũ: . thiết kế bài học. Bằng một cách nói giản dị. 1.Phân tích tác dụng của những câu thơ điệp khúc trong bài Nhớ đồng. vị tha của chủ thể trữ tình. Những bài thơ tình hay nhất không hẳn đã là bài thơ có hình thức đẹp đẽ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . trong sáng.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Hiểu được vẻ đẹp giản dị. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu I. .Về kỹ năng: + Biết cách đọc – hiểu một bài thơ dịch. mà điều quan trọng là tiếng nói chân thành nơi trái tim yêu. tinh tế cả về hình thức ngôn từ và nội dung tâm tình.Đọc diễn cảm bài thơ Chiều xuân và nêu cảm nghỉ của em về bài thơ. thủy chung và cao thượng. tài liệu tham khảo.1837) là người Trang 254 .Tuần 26: Tiết 91 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÔI YÊU EM Pu-skin A. tác phẩm. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Puskin đã cho người đọc thấy nên yêu một cách cao thượng và nhân văn.Đọc thuộc lòng bài Lai Tân và cho biết đại ý của bài thơ.… C. diễn giảng. ngôn từ bóng bẩy. Tiến trình lên lớp: 1. sách giáo viên. đắm say. khát khao tình yêu và tự do của nhân dân Nga đã được thể hiện một cách thiên tài và tuyệt đẹp trong nhiều bài thơ của Puskin mà Tôi yêu em là một ví dụ tiêu biểu.… D.

. cô và em trong sách giáo khoa để chứng minh) .Bài thơ là một lời giã từ cũng là lời giải bày bộc bạch một tình yêu chẳng thể nào nguôi ngoai.Hướng dẫn đọc: giọng điệu của lời từ giã với cảm xúc phức tạp. câu 5. nhan đề mới là của người dịch. Nhưng không dung cô hay nàng vì xa cách quá hoặc không trực tiếp. vừa tự nhủ. . vừa nuối tiếc. Bố cục . Tác Phẩm a. chưa hẳn bộc lộ tâm trạng gì? Đối lập với các từ: II. đặt nền móng cho văn học hiện thực Nga thế kỉ XIX.. . (giáo viên đọc bài Ngày và anh. Trang 255 .Bài thơ trong nguyên tác không có nhan đề. vừa như thú nhận. câu 7. 4: cách cư xử với người yêu không muốn làm người yêu buồn phiền. bộ bách khoa toàn thư của hiện thực đời sống Nga nữa đầu thể kỉ XIX (Biêlinxki).Hình ảnh so sánh ngọn lửa tình: thể hiện một tình yêu cháy bỏng không tắt trong nhân vật trữ tình.4 câu đầu: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai.Điệp khúc tôi yêu em (4 lần) làm nổi bật cảm xúc chủ đạo của bài thơ: ngắn gọn. * 2 câu đầu: nhân vật trữ tình thú nhận nói điều thầm kín trong trái tim mình là tôi yêu em . giản dị. nồng nàn. ngập ngừng. mùa xuân của văn học Nga (Lecmotop) . bày tỏ tình cảm tâm trạng của nhân vật trữ tình… vừa xa vừa gần. câu 1.Các từ: có thể. 4 câu đầu: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. . Mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình a. 2: chậm.Phân tích dụng ý nghệ thuật của câu mở đầu bài thơ. 4: mạnh mẽ dứt khoát như lời hứa. 6: day dứt. 8: mong ước tha thiết và điềm tĩnh.4 câu sau: . nhiều thể loại cho văn học Nga nhưng nổi bất là thơ trữ tình: Puskin – mặt trời thi ca Nga (Gô gôn). . vẫn sôi nổi. . buồn đau.Dịch tôi yêu em là hiểu tâm trạng chủ thể vì: anh thì lại hình như chưa được phép. Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết.Nội dung bao quát trong thơ Puskin thể hiện tâm hồn khát khao tự do và tình yêu của nhân dân Nga. trực tiếp. Tại sao người dịch không dịch anh yêu em cho thắm thiết hoặc tôi yêu cô hạn chế sự rụt rụt rè của chàng trai. chưa thể. Đọc hiểu văn bản 1.Đóng góp nhiều mặt. Đóng góp về hình thức nghệ thuật: xây dựng và phát triển ngôn ngữ văn học Nga hiện đại. * Câu 3. Hoàn cảnh sáng tác: (sách giáo khoa) b. 2.Tác phẩm tiêu biểu (sách giáo khoa) 2. câu 3. chưa dám. Cảm xúc chủ đạo của bài thơ .

. tâm trạng giữa 2 khổ thơ mà tiếp tục khẳng định và giải bày tâm trạng. . (học sinh thảo luận và cử người trình bày) . Luyện tập 1. . dùng dằng. cao thượng. 6: Lí trí kìm nén nhưng cảm xúc vẫn dâng trào. hậm hực vì hờn ghen… thất vọng. khẳng định tình cảm và chuyển hướng cảm xúc.Điệp ngữ Tôi yêu em có tác dụng gì? 2 câu 5 – 6 thể hiện tâm trạng gì của nhân vật trữ tình? Vì sao lại xuất hiện tâm trạng ấy? 2 câu tiếp theo tạo cảm giác gì cho người đọc? Các điệp từ như thể. 3. như thể trong cấu trúc có tác dụng gì? Phân tích ý nghĩa câu cuối cùng. dằn long. mãnh liệt trong sáng. không thể có dụng ý gì? → Diễn biến tâm trạng. * Câu 5. hăm hở và say đắm. khẳng định của một tâm hồn chân thực. vẫn mạnh mẽ. Củng cố Trang 256 . tự trọng. chúng ta lại có thể để mất đi một mối tình quý giá chẳng bao giờ có thể tìm thấy ở đâu và ở ai nữa. Qua đó thể hiện một nhân cách cao đẹp. và tại sao em lại có thể.nhưng. . lời thề trang nghiêm. + Điệp ngữ tôi yêu em lại vang lên lần thứ 3 nghiêng về nhấn mạnh. yếu đuối.Điệp ngữ tôi yêu em không chỉ có tác dụng nối liền mạch cảm xúc. b. da diết: nhà văn trữ tình hồi nhớ lại. → Giọng điệu ẩn chứa chút nuối tiếc xót xa. → Hai câu 3. → Đó là sự kìm nén.Câu 7: Khái quát toàn bộ tấm chân tình ở câu trước.Từ nhưng tạo mâu thuẫn trong tâm trạng cảm xúc. không. Không chỉ là lời giả từ mà còn là lời bày tỏ. thù hận. đấu tranh với mình. thậm chí không yêu được thì đạp đổ. Vừa mới phân vân. * Câu 7. 8: Mang lại nhiều điều bất ngờ. day dứt về tình yêu chưa tắt hẳn thì lập tức quyết liệt rằng tình yêu vẫn còn. tình cảm của chủ thể trữ tình trong 4 câu đầu. Đó là sự tự trách mình.Câu 8: Gắn toàn bộ với 7 câu trước: Không chỉ là lời nguyện cầu thong thường mà chứa đựng biết bao tình ý: Vượt lên sự ích kỉ tầm thường trong tình yêu. tự vượt mình. . dứt khoát. vị tha. vì không được đền đáp. tình yêu đơn phương của chủ thể trữ tình sang biểu hiện khác. kiểm nghiệm lại tình yêu. ngoài anh! ⇒ Nhân vật trữ tình – nhà thơ đã vượt lên thói ích kỉ tầm thường để yêu tha thiết. nhớ về tâm trạng đau khổ dày vò. ghen tuông… Bao thời gian trôi qua vẫn âm thầm đeo đẳng mối tình si một phía. kiêu hãnh và ngầm thách thức: chẳng có ai yêu em được như anh đã yêu em. Tổng kết (ghi nhớ sách giáo khoa) III.Nhớ về quá khứ. 4 như lời hứa. 4 câu sau: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. đồng thời tự tin.

Hướng dẫn tự học Học thuộc long bài thơ và soạn bài 28. cao quý.Cách diễn đạt giản dị. nhân hậu. Sự hấp dẫn của bài thơ bắt nguồn từ đâu? . . dù trong mối tình đơn phương tuyệt vọng. chân thành. tâm hồn trong sáng. Luyện tập 3.1. Trang 257 . tự nhiên 2.Tình cảm chân thực.

công bằng. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.1941) . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . nhà nhân đạo chủ nghĩa của thế kỉ XX. biểu tình chống thực dân. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Sống trong gia đình truyền thống văn hóa bậc nhất Ấn Độ: cha nhà cải cách xã hội. + Kết hợp trữ tình và trí tuệ B. nguyện vọng của trai gái yêu nhau. các anh chị đều là nhà văn hóa lớn.… D. Về mặt tư tưởng? .… C. 3.Sự nghiệp sáng tác + Thiên tài trên nhiều lĩnh vực: Là nhà thơ. Ta . tham gia diễn thuyết chống chủ nghĩa đế quốc + Là người đấu tranh cho tự do. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. nhà viết kịch.Tư tưởng: + Ảnh hưởng từ cha: hoạt động chính trị xã hội.Thơ tình Tagor sâu sắc đậm chất triết lí. tài liệu tham khảo.Tác giả Tagor – nhà thơ thiên tài Ấn Độ. Tác giả . diễn giảng. thiết kế bài học.Cuộc đời gặp nhiều bất hạnh: Gia đình bị khai trừ ra khỏi đảng Blamôn.tác phẩm Nêu vài nét về cuộc đời tác giả? 1. ông đề xướng “tôn giáo con người” + Đề cao con người. Tiến trình lên lớp: 1. . nhiều người thân qua đời. ca ngợi tình yêu con người – con người.Go A. + Thể hiện đặc trưng tư duy người Ấn. . Tác giả (1861 .Sự nghiệp sáng tác của nhà văn? + Khẳng định thiên đường là cuộc đời trần thế. sách giáo viên. 2. . .Tuần 26: Tiết 92 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐỌC THÊM: BÀI SỐ 28 R. Kiểm tra bài cũ: . nhà triết học nỗi tiếng. bác ái. Trang 258 .Đọc thuộc lòng bài thơ Tôi yêu em của Puskin và nêu ý nghĩa bài. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. + Nói đúng tâm lí.

đặc biệt tập thơ dâng. xâu quàng vào cổ em. . được giải Noben văn học năm 1913.Phản đề đưa ra + Đời anh trái tim → thế giới tinh thần bí ẩn.Từ phản đề đó nói lên điều gì? Dẫu tin tưởng chung một đời mộng ảo Em là em.Giả thiết: Nếu trái tim anh chỉ là: lạc thú. Bài thơ . buồn + Muốn nhìn vào tâm tưởng anh → khát vọng tìm hiểu. tín hiệu tình yêu + Băn khoăn. Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản 1.Hình ảnh so sánh: như trăng kia muốn vào sâu biển cả → khát khao khám phá. Những nghịch lí muôn đời của trái tim . + Ông để lại một kho tang văn học lớn: 52 tập thơ. em sẽ dễ dàng sẽ chia bằng nụ cười nhẹ nhõm hoặc cảm thong bằng giọt lệ trong.Giá trị: là một trong những bài thơ tình hay nhất thế giới. rộng hẹp đến đâu → nghịch lí 2 → Khoảng cách không gì phá vỡ nỗi.Em không hiểu gì cả → nghịch lí 1 + Điều em hiểu về anh chỉ vẽ bề ngoài + Còn chiều sâu tâm hồn. hái đặt lên tóc em . trái tim anh dễ gì nắm bắt . II. . anh vẫn cứ là anh Có thể nào qua vạn lí trường thành Cả hai vũ trụ chứa đầy bí ẩn nhà văn hóa thiên tài Ấn Độ và thế giới.Nhưng: phản đề → trái tim anh lại là tình yêu + Vui sướng – khổ đau Trang 259 . 12 cuốn tiểu thuyết.Nội dung: Bài thơ thể hiện một tình yêu trong sáng.Xuất xứ bài thơ? Nội dung chính bài thơ? Mở đầu tác phẩm bằng hình ảnh nào? Đôi mắt tượng trưng cho điều gì? Hãy nhìn vào đôi mắt em đây – anh sẽ hiểu được trái tim nào? Khát vọng ấy được so sánh với hình ảnh nào? Chàng trai làm gì trước nỗi buồn và khát vọng cô gái? Em có nhận xét gì về cách giải bày tình yêu của chàng trai? Giả thiết đưa ra là gì? Phản đề? .. giản dị mà không kém phần tha thiết . khổ đau. bộc lộ hết thảy → Chân thành. hoa anh đập. hòa hợp tâm hồn .Đôi mắt → cửa sổ tâm hồn của cô gái. đắm say. khám phá tâm hồn người yêu. nồng nàn và bộc lộ một quan điểm về yêu đúng đắn của Tagor .Giả thiết: nếu đời anh là ngọc. 42 vỡ kịch. vô biên + Em nữ hoàng vương quốc → Người làm chủ + Em không biết biên giới của nó xa gần.Chàng trai bộc lộ tình cảm + Trần trụi + Không dấu em điều gì. . 2.Xuất xứ: Rút từ tập thơ “Người làm vườn”(1915) .

Chỉ ra những hình ảnh tượng trưng. Hướng dẫn tự học 1. Nếu mỗi người yêu đều biết hướng về cái trọn vẹn ấy để nắm bắt. em muốn ôm cả đất. mà sao em ơi. . Củng cố 2. Tổng kết . + Trái tim anh ở gần. lung linh sắc màu huyền thoại.Bài thơ tình giàu chất triết lí + Lập luận + Đưa ra giả thiết – phản bác với cặp từ: Nếu… chỉ.Hệ thống hình ảnh tượng trưng so sánh + Đôi mắt em muốn nhìn như trăng kia… + Đời anh viên ngọc.Tổng kết lại tác phẩm? + Thiếu thốn – giàu sang → Tất cả đều vô biên.Trái tim tình yêu là những điều bí ẩn → chiếm lĩnh tình yêu là niềm khát khao vĩnh cửu của con người. không ôm nỗi trái tim một con người . trường cửu. .Học thuộc long và nắm được một số giá trị về nội dung và nghệ thuật của Bài thơ số 28. 2. khám phá mới có thể đạt đến hạnh phúc. thế giới bí ẩn. II. không ai có thể đo đếm được. đóa hoa + Em nữ hoàng vương quốc → Hệ thống hình ảnh này làm cho hình ảnh tình yêu. nhưng em chẳng bao giờ ôm trọn → nghịch lí 3 ⇒ Hai câu kết nói lên ý nghĩa: Sự hòa hợp trọn vẹn tình yêu là điều không thể. Sông sâu còn có kẻ dò.Tagor thành công trong việc sử dụng hình ảnh tượng trưng so sánh → Tình yêu là cuộc hiến dâng trọn vẹn. của tâm hồn. Lòng người ai dễ mà đo cho tường Em muốn ôm cả trời. Trang 260 . Hạnh phúc đến với những ai có đủ niềm tin long can đảm. nhưng tình yêu luôn là điều khát khao cái trọn vẹn ấy. của trái tim người đang yêu được mỹ lệ hóa. so sánh nhà thơ sử dụng trong bài thơ? Điều đó nói lên ý nghĩa gì? . Luyện tập 3.Chuẩn bị: Luyện tập viết tiểu sử tóm tắt. là … nhưng 3. Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ . Hướng dẫn tự học .Vì em tìm chuỗi ngọc châu Đời anh còn mất nghĩ đâu xa gần. khám phá kiếm tìm . không giới hạn.

Đánh giá. . . thành phần gia đình. công tác của ứng viên. thiết kế bài học. 2 học sinh đọc bài Đề bài: Chi đoàn anh (chị) sẽ giới thiệu một đoàn viên tập trong sách giáo khoa.Nắm vững hơn cách viết tiểu sử tóm tắt . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… C. đoàn thể… . năm sinh. Trang 261 .Viết được bản tiểu sử tóm tắt B. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. cử chỉ của người trình bày và . b/ Dàn ý của bản tiểu sử tóm tắt gồm: . ngôn ngữ diễn đạt.Cần chủ động từ tin.Tuần 26: Tiết 93 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT A.Hoàn thành bài tập trên lớp. dân tộc. trình bày một cách rõ rang. thảo luận trả lời câu hỏi. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. thái . 3.Chọn người để giới thiệu và tìm hiểu những thong tin chỉnh sữa. đọc phần đọc thêm để tham khảo. sách giáo viên. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên gọi 1. Trình bày bản tiểu sử tóm tắt trước lớp . các học sinh nhận xét về nội a/ Xác định yêu cầu và các bước của bài làm: dung. yêu cầu của bản tiểu sử tóm tắt.Xác định mục đích. . cố. trình độ học vấn. uy tín của ứng viên.Các năng lực và kết quả học tập. Hướng dẫn tự học . độ. 3. Viết tiểu sử tóm tắt: chuẩn bị. chốt lại. bổ sung → Giáo viên củng cần thiết.Giới thiệu nhân thân: họ tên. Giáo viên gọi một học sinh đọc phần 1. tài liệu tham khảo. nhận xét chung về năng lực. 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Lập dàn ý và viết bản tiểu sử tóm tắt về người đó. kết cấu. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. Anh chị hãy viết tiểu sử tóm tắt của đoàn viên đó. ưu tú tham gia ứng cử vào ban chấp hành Hội lien hiệp thanh niên của tỉnh (thành phố). Tiến trình lên lớp: 1. mạch lạc. D.Xác định nội dung cần trình bày.

Chuẩn bị bài Người trong bao.. Trang 262 .

Nêu những đặc trưng cơ bản của loại hình ngôn ngữ tiếng Việt? Lấy ví dụ phân tích. yêu cầu . sách giáo viên. luận cứ khi lập dàn ý: Chính xác.Học sinh: Nhớ lại kiến thức lớp 10. LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC A. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: I. yêu cầu cơ bản của đề bài (vấn đề cần nghị luận. B. . 3. tài liệu tham khảo.Lập dàn ý là sắp xếp các ý theo trình tự logic.Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Kiểm tra bài cũ: . Tiến trình lên lớp: 1. sắp xếp luận điểm. tìm ý và lập dàn . thiết kế bài học. chương.Biết tìm ý và lập dàn ý cho bài văn nghị luận văn học. . . đầy đủ. diễn giảng.Giáo viên gọi học sinh nhắc lại thế bài văn nghị luận nói chung nào là phân tích đề.Tuần 26: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH ĐỀ. Đề V.Học sinh thảo luận theo nhóm dưới Đề Bản chất sáng tạo Giải thích.Phân tích đề là công việc xem xét cặn kẽ đề bài để nhận ý? thức chính xác vấn đề nghị luận được giao. mục đích của việc phân tích đề là tìm hiểu chính xác các trả lời nhanh. của tác phẩm văn chứng minh từ các tpvh sự quản lí của giáo viên. Hoạt động 2: Thảo luận nhóm II.Giáo viên chỉ định học sinh của các nhóm trình bày. nhận xét và về nội dung. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Hướng dẫn luyện tập: .… C. lập dàn ý gồm 3 bước: Xác lập luận điểm.vi tư liệu Những d/c . . tiêu biểu . phù hợp. Nói cách khác.đề trọng tâm Thao tác chính p.… D. tiêu biểu. yêu cầu về phương pháp). Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Biết phân tích một đề văn nghị luận văn học. hướng dẫn quy trình luyện tập.Giáo viên bổ sung. luận cứ. Phân tích đề: thảo luận 10 phút.Học sinh trình bày sản phẩm của Trang 263 . Các yêu cầu của luận điểm. Trong văn nghị luận. luận cứ. Hệ thống kiến thức về phân tích đề và lập dàn ý cho .

các nhóm khác nhận xét. + Các ý nhỏ phải nằm trong ý lớn và làm sáng tỏ ý lớn. cần theo bố cục như sau: . sáo mòn sẽ không tồn tại được. ii.Giáo viên chốt lại các nội dung của 2. Hoạt động 4: Củng cố dặn dò: . sáo mòn sẽ không tồn tại được. Kết luận: Vai trò câu nói của nhà văn. iii.Giáo viên hỏi: Khi lập dàn ý cho đề văn nghị luận. Tìm ý: . . cụm từ sau để xây dựng hệ thống câu hỏi: Là gì? Được thể hiện như thế nào? Tại sao? Có ý nghĩa gì? Có thể rút ra bài học gì? Phải làm gì? Hoạt động 3: . nhận xét và bổ sung.… . người viết cần dựa vào các từ. Tìm ý và lập dàn ý: a. Củng cố Trang 264 .Văn chương là lĩnh vực của cái đẹp và sự sáng tạo. mạch lạc. thì cần đáp ứng những yêu cầu gì? .nhóm mình.Văn chương là lĩnh vực của cái đẹp và sự sáng tạo.Thân bài: Triển khai vấn đề trọng tâm theo các luận điểm.Nhà văn cần lao động nghệ thuật nghiêm túc.Văn chương đòi hỏi tính sáng tạo ở mỗi tác phẩm về cả nội dung và hình thức. sáng tạo không mệt mỏi. . . ý nhỏ phải trình bày theo một trình tự hợp lí. . .Văn học đã có những tác phẩm nổi bật. ⇒ Tóm lại: Khi lập dàn ý. Mở bài: Giới thiệu câu nói của nhà văn Nga.Mở bài: Nêu được vấn đề trọng tâm cần triển khai . nêu suy nghĩ. Lập dàn ý: i.Học sinh: làm việc cá nhân và trả lời nhanh. luận cứ được sắp xếp một cách hợp lí: + Các ý lớn phải ngang nhau và cùng làm sáng tỏ vấn đề trọng tâm. III. bổ sung (nếu cần) .Nhà văn cần lao động thật nghiêm túc.Kết bài: Chốt lại vấn đề. . bài học cho bản thân.Giáo viên chốt lại: Khi tìm ý cho bài văn nghị luận. tiêu biểu cho tính sáng tạo nhưng cũng có hiện tượng “đạo văn”.Giải thích câu nói của nhà văn .Văn học đã có những tác phẩm nổi bật. sáng tạo không mệt mỏi. tiêu biểu cho tính sáng tạo. bắt chước. Thân bài: . cho điểm và bổ sung cho hoàn chỉnh. Luyện tập 1.Văn chương đòi hỏi tính sáng tạo ở mỗi tác phẩm về cả nội dung và hình thức. + Các ý lớn. . b.Giáo viên bổ sung.Giáo viên nhận xét. .

tìm ý và lập dàn ý trong việc tạo lập văn bản nghị luận văn học và những yêu cầu cần thiết để thực hiện các kĩ năng trên.Hoàn thành bài tập . 2.bài học về vai trò của phân tích đề.Chuẩn bị tác phẩm Người trong bao – Sê khốp Trang 265 . Hướng dẫn tự học .

. . hèn hạ trước quyền lực. diễn giảng. 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Kiểm tra bài cũ: .Giới thiệu những nét cơ bản về I. . Nhà cách tân thiên tài trong thể loại truyện ngắn và kịch nói. Sê-Khốp là đại biểu lớn cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình. Chúng ta sẽ tìm hiểu điều này qua tác phẩm Người trong bao của Sê-khốp. giáo dục.cốp + Cách kể chuyện độc đáo.1904) chốt lại. sách giáo viên. giáo điều sợ hãi. ích kỉ và hủ lậu của bộ phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . 95 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGƯỜI TRONG BAO A.Sự nghiệp sáng tác đồ sộ: hơn 500 truyện ngắn và Trang 266 .Nhà văn Nga kiệt xuất. có nhiều cống hiến cho nền văn học Nga và hoạt động xã hội. 3. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học hiện thực Nga cuối thế kỉ XIX là một trong những nền văn học phong phú và tiên tiến của nhân loại.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Giá trị tư tưởng: phê phán lối sống trong bao hèn nhác. cá nhân.Đại biểu lớn cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga thế kỉ XIX. B. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . xu nịnh. Sáng tạo nhân vật điển hình mang tính biểu tượng để phê phán lối sống thu mình trong bối cảnh ngột ngạt của chế độ là nét đặc sắc nổi bật của tác phẩm. Trong nền văn học vĩ đại ấy. văn hóa. châm biếm vừa trầm buồn.… D. Tác giả: Sê khốp (1860 .Thái độ: Căm ghét và đấu tranh với lối sống thu mình trong bao: háo danh. giọng điệu vừa mỉa mai.Sê-khốp A. thiết kế bài học.Đọc thuộc lòng diễn cảm bài thơ Số 28 của nhà thơ Tagor và nêu ý nghĩa bài. . 1.P.Tuần 27: Tiết 94. . Tiến trình lên lớp: 1.Về kỹ năng: Biết cách đọc – hiểu truyện ngắn. Nó ra đời và trưởng thành trong cuộc đấu tranh lâu dài và gay gắt của nhân dân Nga chống lại chế độ nông nô chuyên chế bạo tàn và phản động. qua hình tượng nhân vật người trong bao Bê-li.… C. tài liệu tham khảo. Tìm hiểu chung nhà văn Sê-khốp? Giáo viên củng cố. sáng tạo biểu tượng.

chân dung. Truyện ngắn Người trong bao a. trong thời gian nhà văn dưỡng bệnh ở thành phố I-an-ta trên bán đảo Crưm. .Nét nổi bật nhất của tính cách kì quái ấy là gì? Vì sao? .Cuối thế kỉ XIX. chỉ thị một cách máy móc. xã hội Nga đang ngột ngạt thở trong bầu không khí chuyên chế nặng nề. Tóm tắt tác phẩm. b.Trong cuộc sống và sinh hoạt hang ngày Bê-li-cốp sống như thế nào? Tìm hiểu và phân tích lối sống của Belicôp .Đến ý nghĩ cũng cố giấu vào bao. là một viên chức mẫn cán với Trang 267 .Chân dung nhân vật chính được cụ thể hóa bằng những nét vẽ như thế nào? Có điều gì đặc biệt trong bức chân dung ấy? truyện vừa. lời nói. hành động của nhân vật. . tác phẩm thường đặt ra những vấn đề có ý nghĩa to lớn. b.Đồ dùng: tất cả và để trong bao. ca ngợi những gì không có thực. . . cử chỉ. mang bao. tai nhét bong… → tất cả đều để trong bao.Lúc nào cũng đi giày cao su. lối sống Tính cách lối sống của nhân vật được khái quát qua lời kể của tác giả. . Hình tượng nhân vật Bêlicôp – Người trong bao a. kính.Câu nói cửa miệng: Sợ nhỡ lại xảy ra chuyện gì → lo lắng. ngoại hình.Câu nói cửa miệng của y là câu nói nào? Nói lên điều gì? . . cặp kính đen luôn gắn trên gương mặt nhợt nhạt. Chân dung. biển đen. là có trách nhiệm với cuộc sống. sợ hãi tất cả. say mê tiếng Hy Lạp cổ. Y không bao giờ dám có ý kiến riêng về bất cứ một vấn đề to nhỏ nào.Yêu cầu học sinh tóm tắt tác phẩm. cho vào bao: giày. sợ hiện tại nhưng lại luôn tôn sung quá khứ.Sáng tác năm 1989.Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào? Lúc bấy giờ tình hình nước Nga ra sao? . . choắt lại như mặt chồn.Phòng ngủ: một căn buồng chật như cái hộp. II.Phong cách nghệ thuật: Từ những cốt truyện giản dị. cầm ô. → Chân dung ngoại hình thật kì quái và đặc biệt ấn tượng. ngủ thì trùm chăn kín mít. nhỏ bé. nhân bản sâu xa. thỏa mãn và tuân thủ vớ lối sống của mình. 2. mặc áo bành tô ấm cốt bông giấu mặt.Luôn nhút nhát.. ô… . chỉ thích sống theo những thông tư. sợ trộm chui vào. Sau đó giáo viên dung bảng phụ để tóm tắt lại. 1. rập khuôn như một cái máy vô hồn. Tính cách. Đọc hiểu văn bản. Hoàn cảnh sáng tác . cho rằng sống như y mới là sống.Bản thân luôn hài lòng. nhiều tác phẩm đặc sắc (sách giáo khoa) . ngoại hình .

lập dị mà xã hội Nga cuối thế kỉ XIX tạo ra.Có thể khái quát về con người và tính cách Bêlicôp bằng những hình ảnh.Ảnh hưởng mạnh mẽ. Nhưng sau đó lối sống đó. tương lai của họ. đánh giá lối sống ấy của y. → Đây là một thủ pháp nghệ thuật của nhà văn.. * Nguyên nhân – nguyên nhân sâu xa: do lối sống và tính cách trong bao của Bê-li-cốp. dai dẳng đến tinh thần và hoạt động của GV và người dân tp. một kiểu người có nguy cơ phát triển trong xã hội Nga đương thời.Đầu độc tinh thần mọi người suốt 15 năm. → mọi người đều ghét. máy móc. Tác hại của lối sống trong bao. e. . Đây là hình ảnh một con người lạc long. khinh ghét.Khi còn sống: mọi người đều xa lánh. trong thành phố. hồn nhiên của chị em Varenca và ngạc nhiên khi người ta vẽ chân dung biếm họa mối tình đầu trong sáng của mình.Thái độ của mọi người đối với Bê-li-cốp.Bêlicôp chết khá bất ngờ đối với mọi người trong trường. Cái chết là sự hóa giải hạnh phúc vì y được nằm trong cái bao bền vững nhất.Nhà văn khái quát khát vọng mảnh liệt – kì dị của Bêlicôp như thế nào? Nhận xét.Không thể chấp nhận cách sống phóng khoáng. không tài nào thoát được. . Vì sao Bêlicôp chết (phân tích những nguyên nhân xa và gần) Thái độ của mọi người với Bêlicôp khi còn sống như thế nào? Giải thích . hèn nhát. Tính cách ấy chỉ có thể thay đổi khi người tat hay đổi tận gốc cùng với một cuộc cách mạng xã hội. . kì quái. khi y chết. → Bê-li-cốp có khát vọng mãnh liệt thu mình vào trong vỏ. . hoạt động của giáo viên trong trường và người dân tp? Qua đó tác giả muốn phản ánh điều gì? cấp trên. điển hình một hiện tượng trong xã hội . nói những lời lăng mạ. từ ngữ như thế nào? . → Vì Bê-li-cốp hiện thân. Một số người thử thay đổi nhưng lại bị tác động trở Trang 268 . tính cách đó vẫn tiếp tục xuất hiện. cười nhạo của Varenca.Lối sống của Bêlicôp có ảnh hưởng như thế nào đến tinh thần. công dân tốt. d.Cái chết của Bê-li-cốp. sợ hãi. giáo điều. tác động của cuộc sống bên ngoài. tạo cho mình một thứ bao có thể ngăn cách. . cô độc. ảnh hưởng nặng nề cuộc sống hiện tại.Không hề biết mọi người ghê sợ và căm ghét mình. sợ và xa lánh. → Đó là một cái chết tất yếu đối với tạng người của y trước sau cũng bị tiêu diệt. xúc phạm. ⇒ Bê-li-cốp là kiểu người trong bao có lối sống và tính cách trong bao. c. + Bị sự chế giễu. bảo vệ hắn khỏi những ảnh hưởng. + Sợ bị về hưu sớm. .Nguyên nhân trực tiếp: + Vì cô Valencô đối xử thô bạo. . Y chính là con đẻ của chế độ Phong kiến trên con đường tư bản hóa của nước Nga thế kỉ XIX.

Củng cố 2. Từ đó hãy xác định chủ đề tư tưởng của tác phẩm. đạo đức… của nước Nga đương thời. Là bao đồ vật mà Bê-li-cốp yêu thích. trầm tĩnh. vô vị. hèn nhát. .Xây dựng nhân vật điển hình kì quái mà vẫn chân thực.Hình ảnh cái bao là sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác giả.Giọng kể mỉa mai. . Nhưng chẳng bao lâu lại tái diễn như cũ: nặng nề.Ngôi kể: người thứ ba tạo tính khách quan. Chủ đề: . lối sống Bê-li-cốp mang tính phổ quát.Bức thiết kêu gọi mọi người phải thay đổi lối sống tầm thường. 5. . chi tiết nghệ thuật (cái chết). . Cả xã hội Nga lúc bấy giờ là một cái bao khổng lồ trói buộc. ích kỉ. điển hình khá sâu rộng. 6. văn hóa.Xây dựng hình ảnh. hủ lậu.Cấu trúc chuyện đặc biệt: truyện lồng trong truyện. Ý nghĩa thời sự của tác phẩm 7. Hiện tượng. mệt nhọc.Thảo luận ý nghĩa thời sự của tác phẩm. . Luyện tập Trang 269 . đầu độc bầu không khí trong sạch. biểu tượng nghệ thuật (cái bao).Lên án phê phán kiểu người. tù túng. chân thực của chuyện. kiểu người. kiểu người đã tồn tại trong xã hội Nga thế kỉ XIX. .Cách kết thúc truyện gợi nhiều suy nghĩ bằng cách phát biểu. . lối sống trong bao và tác hại của nó. ngăn chặn tự do. Nghệ thuật . Hình ảnh biểu tượng cái bao . cô Valenco và Bê-li-cốp. Luyện tập 1. trong truyện ngắn người trong bao nhà văn đã thành công ở những đặc điểm nghệ thuật nào? .hiện tượng sau khi Bêlicôp chết được một tuần sau cuộc sống lại diễn ra như cũ và phân tích câu nói “không thể sống mãi như thế được” có phải là câu nói của bác sĩ thú y hay không? Nhà văn muốn cảnh báo với người đọc điều gì hôm nay và mai sau? . vô vị. sáng tạo của con người.Nghĩa đen: vật dụng dùng để đựng đồ vật hình túi.Nghĩa bóng: biểu trưng cho kiểu người. tự do.Khi đã chết: đầu tiên cảm thấy nhẹ nhàng. tự mãn. Theo em.Xây dựng hình ảnh đối lập tương phản giữa các nhân vật: chị em Varenca. . → Sự ảnh hưởng lối sống của Bê-li-cốp rất sâu rộng đã ám ảnh. lại. 4. thoải mái. châm biếm. Nó còn sống lâu dài như một hiện tượng xã hội. một quy luật trong lịch sử phát triển nước Nga và cả thê giới lúc bấy giờ. 3. Phân tích ý nghĩa hình ảnh này. . lối sống trong bao – một lối sống. Tổng kết (ghi nhớ) III. lời nói nghệ thuật(câu nói cửa miệng).

3. Hướng dẫn tự học Trang 270 .Học sinh học phần ghi nhớ sách giáo khoa.

thiết kế bài học. của tác giả nhưng lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn thế hệ bạn đọc. . . .Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm tuyên dương một số bài đạt kết quả một bài văn nghị luận xã hội.Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: 9/43 + Lớp 11A1: 21/45 2.Đề 1: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ diễn tả tâm trạng riêng bài lên bảng.Tăng thêm long yêu thích học văn và làm văn.Tự đánh giá và sữa chữa bài làm của chính mình. . Kiểm tra bài cũ: 3. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định này. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. từ đó củng cố thêm các kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và văn nghị luận xã hội nói riêng. .Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã Trang 271 . đánh giá chung 1. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. Nhược điểm: . 2. nhược điểm bài làm của học sinh. lập luận tốt.Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh: Giáo viên nhận xét. D. … C.Đề 2: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ về tình yêu vừa là bài thơ về tình quê. B. Ưu điểm: ưu. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thảo luận trả lời câu hỏi. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ điều này.Tuần 27: Tiết 96 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 6 A. phù hợp và chọn lọc. lập dàn ý. II. biết so sánh với làm số 1.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số. lấy dẫn chứng tốt. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. Đề bài: Yêu cầu học sinh chép thuộc long đề . 2.

Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. chưa xác định được trọng tâm của đề. . . IV. Sữa lỗi . + Chuẩn bị bài mới: Trang 272 . bố cục viết chưa cân đối.Một số em chưa đọc kĩ nên chưa xác định được trọng tâm của dẫn đến cách viết dàn trải. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. 3.Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: . dung từ ngữ không chính xác. Kết quả: . hội.Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: III. .Các lỗi diễn đạt và dùng từ. lan man. Hướng dẫn tự học + Xem lại bài làm của mình.Giáo viên sữa một số lỗi cơ bản của học sinh.Bố cục chưa cân đối không rõ rang. .Xác định nội dung của đề sai.

Tựa “Trích diễm thi tập” (Hoàng Đức Lương). một thời đại luận mà em đã học và đã đọc? trong thi ca… .… D. chặt chẽ của bày trước lớp. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. người ta phân chia văn nghị luận làm hai thể: . chứng cứ để bàn luận về một vấn đề nào đó viết tóm tắt 3 câu để nắm được đặc (chính trị.Nói đến nghị luận nghĩa là bàn bạc đúng sai. đồng tình với mình. sách giáo viên. giúp họ hiểu rõ vấn đề đã điểm.Em hãy cho biết những tác phẩm thuộc thể văn nghị luận đã học. Ổn định lớp: Giáo viên nắm lại tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 3.Tuần 27: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐỌC VĂN NGHỊ LUẬN A. nhau. văn học nghệ thuật. Đại Em hãy kể tên những tác phẩm nghị cáo bình Ngô. . đạo đức…) điểm của văn nghị luận? (Lưu ý học .Hiểu được một số đặc điểm của văn nghị luận. nghĩa là người ta là gì? Cách nghị luận? Có mấy loại nhận ra chân lí. tài liệu tham khảo. thiết kế bài học. bổ sung và cho thức và cả tâm hồn người đọc. Sức mạnh của văn nghị luận là ở sự Học sinh làm việc cá nhân và trình sâu sắc của tư tưởng. so sánh. Về luân lí xã hội ở nước ta. chứng minh. Vận Giáo viên cho học sinh nhận xét lẫn dụng các thao tác như giải thích. phán đoán. Xét theo nội dung bàn luận. suy nghĩ và trình bày. 2. sự thuyết phục của lập luận. nêu ra. bác bỏ.Nhận xét gì về văn nghị luận. tình cảm.Ví dụ: Các văn bản nghị luận: Chiếu dời đô (Lý Công luận: Uẩn). xã hội.Văn chính luận (bàn về các vấn đề chính trị.Nghị luận là một thể loại trong văn học đặc biệt. Đặc điểm của văn nghị luận: chiếm lĩnh đặc điểm của văn nghị . B. dùng lí Giáo viên gọi học sinh đọc phần I và lẽ. phải trái. diễn giảng.Biết cách đọc văn nghị luận. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. xã hội. triết học. phân tích.… văn nghị luận tác động vào lí trí. . bác bỏ điều kia. tính mạch lạc. sinh xoay quanh việc trả lời Nghị luận khẳng định điều này. nhận Giáo viên nhận xét. chia sẽ với quan điểm văn nghị luận?) và niềm tin của mình. Kiểm tra bài cũ: . triết Trang 273 .

bổ sung.TQT) . Người đọc văn nghị luận cần cảm thấy dòng tình cảm và nhịp điệu văn chương của bài văn thì sự thưởng thức mới được trọn vẹn.Văn nghị luận hay cũng có hình ảnh. uống máu quân thù. ở tư tưởng. thiếu máu thịt.Nắm được những đặc điểm cơ bản của văn nghị luận và cách đọc văn bản nghị luận. . học.Văn nghị luận đặc sắc ở vấn đề nghị luận. nữa đêm vỗ gối. bộ văn chỉ là bộ xương. nuốt gan. nhịp điệu. các nhóm khác nhận xét. . Giáo viên chỉ định học sinh trình bày. III.Ví dụ: Một số câu văn nghị luận hay: “Ta thường tới bữa quên ăn. . trữ tình… có gì khác hơn? Tại sao? Giáo viên cho học sinh thảo luận nhóm theo từng dãy bàn. Giáo viên đánh giá.Phê bình văn học (luận bàn các vấn đề văn học nghệ thuật) II. Hướng dẫn tự học . lột da. Dẫu cho trăm thây này phơi ngoài nội cỏ. . Cách đọc văn nghị luận: . nước mắt đầm đìa. chỉ căm tức chưa xã thịt. nghỉ xác này gói trong da ngựa.…). Theo em. Đọc văn nghị luận cần phải nắm bắt được vấn đề và các tư tưởng đặc sắc dưới hình thức luận điểm. luận điểm đề xuất.Chuẩn bị bài mới: Đoạn trích: Người cầm quyền khôi phục uy quyền. Thiếu các luận cứ và lập luận.Văn nghị luận còn có đặc sắc ở luận cứ và cách lập luận. Trang 274 . ta cũng vui lòng” (Hịch tướng sĩ . ruột đau như cắt. đọc văn bản nghị luận với một số văn bản khác như: tự sự. Học sinh trình bày. Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tự học. đạo đức.Hoạt động 2: Hướng dẫn cách đọc văn nghị luận.

có thể suy nghĩ về con đường thực hiện lí tưởng. 2. Tiến trình lên lớp: 1. Kiểm tra bài cũ: 3. Tiết học hôm nay. . + Gắn được nghệ thuật với ý tưởng nội dung đoạn trích. B. sự đan xen bình luận ngoại đề trong diễn biến của câu chuyện.… C.Về kỹ năng: Biết cách đọc – hiểu tiểu thuyết.… D. + Phát huy tính chủ động. chúng ta sẽ đến với nền văn học Pháp.Tuần 28: Tiết 97. Vào bài mới: Lời vào bài: Ở những tiết trước. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Phân tích chứng minh được những nét đặc trưng của bút pháp Huy-gô qua hư cấu nhân vật và diễn biến cốt truyện: nghệ thuật phóng đại trong so sánh và ẩn dụ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . đầu óc phê phán qua việc khẳng định tình thương như một giải pháp xã hội được tác giả đề xuất. chúng ta đã đến với nền văn học Nga qua một số tác phẩm. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 275 . diễn giảng. với một tác giả được coi như một cây đại thụ. trong nghệ thuật tương phản. sách giáo viên. Huy-gô A. một nhà văn lớn nhất của nước Pháp thế kỉ XIX. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. thiết kế bài học. 98 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN (Trích Những người khốn khổ) V. qua bộ tiểu thuyết đồ sộ những người khốn khổ và cụ thể qua đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền. tài liệu tham khảo.

. tiểu luận.Phần 5: Giăng-van-giăng → Tên phần cuối như một giải pháp xã hội của toàn bộ tác phẩm. người cầm quyền ở đây là ai? Giăng van giăng hay Giave? Giải I. học sinh tóm tắt một cách ngắn gọn. mỗi quyển gồm nhiều chương. sự thành lập công xã Pari 1871. nhà văn đem đến thông điệp của tình thương và khẳng định những số phận oan trái ấy sẽ được bảo vệ bằng tình thương. sự công bằng của xã hội. nhà văn lớn nhất của nước Pháp thế kỉ XIX. Kết cấu dung lượng tác phẩm: chia 5 phần. .Nội dung và giá trị tác phẩm? Giáo viên phân vai cho học sinh đọc đoạn trích và yêu cầu: Theo em.Dung lượng và kết cấu tác phẩm? . Xuất xứ: 1862 b. kịch.Nêu những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Huy-gô. .Nội dung và giá trị tác phẩm . ông cũng luôn để lại tình yêu thương. . 3.Sáng tác thành công ở nhiều thể loại: tiểu thuyết. . Tìm hiểu chung 1. bổ xung. truyện. Đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền: . 2.) ( Sự giáo dục sáng suốt của mẹ.1885) được xem như cây đại thụ.Phản ánh những tình cảnh thống khổ của những người dẫn bần cùng và nghèo khổ. Tác giả: * Cuộc đời .Ngoài sáng tác nghệ thuật. . những cuộc chuyển quân theo cha vất vả → trang sách đời khắc nghiệt.Phần 4: Tình ca phố Pơ-luy-mê và anh hung ca phố Xanh-đơ-li.Tác phẩm là tiếng nói bảo vệ lẽ phải. Huygô còn dấn thân vào con đường hoạt động chính trị xã hội.Phần 2: Cô-đét . ảnh hưởng đến sáng tác của Huygô. d. mỗi phần gồm nhiều quyển.Là một tài năng thơ.Vị trí đoạn trích: nằm cuối phần 1. hội họa → Để lại khối lượng tác phẩm đồ sộ.Vic to Huygô (1802 . hiện thân của chủ nghĩa lãng mạn Pháp. * Sự nghiệp sáng tác: . Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Qua đó.Tác phẩm tiêu biểu: sách giáo khoa. quyển Trang 276 . cuộc sống gia đình có nhiều mâu thuẫn → đã tác động. → Dù ở lĩnh vực nào. . Tiểu thuyết Những người khốn khổ a. chương IV. sự bênh vực những con người khốn khổ. Giáo viên nhận xét. bộc lộ ngay từ nhỏ: 15 tuổi đạt giải thưởng của viện hàn lâm.Sinh ra và lớn lên trong một thời kì đầy bão tố CM. thơ.Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn và yêu cầu: .Phần 3: ma-ri-uýt . đến 1870 đế chế II sụp đổ. (cách mạng tháng 7/1830 lật đổ chế độ pk.Phần 1: Phăng-tin . cuộc đảo chính lật đổ chế độ cộng hòa Lu-I Bôn nap ac. những trải nghiệm hấp dẫn đã để lại dấu ấn trong sáng tác của thiên tài) . Tóm tắt (sách giáo khoa) c. 20 tuổi in tập thơ đầu tay. .Tác phẩm ra đời vầo năm nào? .Dựa theo sách giáo khoa.

Đặc trưng bút pháp nghệ thuật của Huygô qua đoạn trích. a. điềm tĩnh khi thật kiên quyết.Đối thoại: + Với Phăng tin: nhẹ nhàng. của cường quyền. . điềm tĩnh. lúc thì thầm khi hạ giọng.Nội dung và chủ đề của đoạn trích: Đoạn trích nêu lên tình cảnh thống khổ của những con người chịu cảnh đè nén của thé lực cường quyền trong xã hội. b. con đĩ → luôn hoài nghi có thái độ hoài ghi.Giọng nói: “tiếng thú gầm” . Qua đó.Đối thoại với Giăng van giăng và phăng tin: + La hét.thích? .Hành động: dung mọi thủ đoạn tàn nhẫn. 1. là đại diện của lẽ sống vì tình thương.mày.Xác định vị trí đoạn trích? . hoàn cảnh đối lập nhau. đối lập giữa thiện và ác. ⇒ Sử dụng nghệ thuật đối lập. chọn giải pháp quyết liệt là đối phó với cường quyền để cứu nạn nhân. II. của những con người cùng cảnh ngộ trong xã hội. cho ta thấy hai nhân vật với hai tính cách.Hành động: Cứu vớt Phăng tin – một con người bất hạnh. không có tình người. giữa cường quyền và nạn nhân. giàu tình thương đối với người nghèo khổ bất hạnh. nhà văn ca ngợi sự cao quý của tình thương. . ta.Ngôn ngữ và hành động của Giave thể hiện như thế nào qua đoạn trích? . → Giăng van giăng là người sống có trách nhiệm. là đại diện của cái thiện và cũng là nạn nhân. Từ đó thấy được sự tương phản.Nội dung và chủ đề đoạn trích? Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản . mãnh liệt. độc ác để bắt cho được Giăng van giăng – một con người khốn khổ tội nghiệp. . Nghệ thuật đối lập: * Gia ve . buộc phải tự thú mình là ai.Ngôn ngữ và hành động của Giăng van giăng thể hiện như thế nào qua đoạn trích? Hãy tìm những chi tiết về nhân vật Gia ve (giọng nói. Nghệ thuật phóng đại trong ẩn dụ và so sánh * Hình tượng Gia ve: (con ác thú) . Đọc hiểu văn bản. cặp mắt. + Với Giave: khi nhẹ nhàng. * Giăng van giăng: . quát tháo dữ dằn + Xưng hô thô lỗ: tao.Cặp mắt: “như cái móc sắt… quen ÁC THÚ Trang 277 . ngang tàng hống hách. ⇒ Gia ve là đại diện của cái ác.Hành động: “phóng vào con mồi” →ẩn dụ . cái cười) và nhận xét giá trị nghệ thuật của 8 của tác phẩm.

Bình luận ngoại đề của tác giả . lãng mạn.Đoạn văn gồm nhiều câu hỏi . Đây cũng là một ảo tưởng có thể có thật.Qua những chi tiết này.những chi tiết đó? Từ đó rút ra nhận xét chung về nhân vật này? Theo em. 3. Thực tế là vô lý nhưng đây có thể là điều có thật. kéo giật vào hắn bao kẻ khốn khổ” . .người kể chuyện. . → Hình ảnh một người mẹ đối với một đứa con. chi tiết nào trong tác phẩm thể hiện rõ tình người cao đẹp? hãy lí giải chi tiết nụ cười trên đôi môi và gương mặt rạng rỡ? ý nghĩa? .Cái cười: “phô ra tất cả hai hàm răng” * Giăng van giăng: . Củng cố .Đoạn văn “ông nói gì với chị… thực sự cao cả”→ là phát ngôn của chính tác giả . Ý nghĩa đoạn trích . + Người chết rồi mà gương mặt còn rạng rỡ→ tác giả xúc động trước tình cảm Giăng van giăng đối với Phăng tin và tưởng chừng thấy khuôn mặt Phăng tin rạng rỡ lên. Luyện tập 1.Những đặc trưng bột phát Huygô cungc là dấu hiệu quen thuộc của văn học lãng mạn. 2.Bằng việc khắc họa các hình tượng nhân vật có số phận và tính cách trái ngược nhau.Giá trị văn chương không chỉ biểu hiện ở dấu ấn nghệ thuật mà sức hấp dẫn của thiên tài Huygô chủ yếu nằm ở thế giới tình cảm đẹp đẽ. lý tưởng tiến bộ mà nhà văn gửi gắm qua đoạn trích. tác giả muốn gửi gắm đến người đọc điều gì? Học sinh đọc ghi nhớ sách giáo khoa. một đấng cứu thế hiện lên thật phi thương. hình ảnh một vị cứu tinh. Tổng kết (ghi nhớ) III.Câu văn miêu tả gương mặt Phăng tin kèm theo lời bình luận của tác giả: + Phăng tin chết rồi nhưng trên đoi môi chị vẫn nở một nụ cười. Vì có một người xúc động khi chứng kiến cảnh Giăng van giăng “thì thầm…” tưởng rằng Phăngtin nở một nụ cười thì đấy là một ảo tưởng có thể xảy ra. ⇒ Biểu hiện trực tiế tình cảm. cảm xúc – sự cẩm động của tác giả.Đoạn văn nói về việc bà sơ Xem-pli-xơ người độc nhất chứng kiến câu chuyện . c.Nắm được tình thương của Giăng van giăng được thể hiện như thế nào? Trang 278 . G có thể được quy chiếu về hình ảnh của ai? Bằng việc khắc họa các hình tượng nhân vật có số phận và tính cách trái ngược nhau. tác giả muốn gửi tới người đọc thông điệp của lẽ sống tình thương: ánh sáng của tình thương có thể đẩy lùi bóng tối của cường quyền.

Làm bài tập phần luyện tập.Chuẩn bị bài mới: về luân lý xã hội ở nước ta.Nắm vững những nội dung đoạn trích. Hướng dẫn tự học .. . Trang 279 .Nghệ thuật khắc họa nhân vật. 2. Luyện tập 3. .

… C.Ý nghĩ từ bình luận: Trong cuộc sống chúng ta có thể . thời sự… Trong các trường hợp này. với một nhận xét. tài liệu tham khảo.Về kĩ năng: Biết vận dụng thao tác lập luận bình luận vào việc viết bài văn nghị luận. bác bỏ . với một nhận xét. B. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. sau đó giáo viên củng cố. yêu cầu và tầm quan trọng của thao tác lập luận bình luận.Mục đích: BL là đề xuất và thuyết phục người nghe. phân tích. đánh giá. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. + Nắm được những nguyên tắc và cách thức cơ bản của thao tác lập luận bình luận. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. thiết kế bài học. yêu cầu tác lập luận bình luận. thạo một khâu nào đó. thể thao. viên củng cố chốt lại tầm quan trọng + CM là làm cho người ta tin. Mục đích. yêu cầu của thao 1. Học sinh tìm hiểu ngữ liệu. 3. sách giáo viên. giáo đó. Tiến trình lên lớp: 1.trái.liên quan đến quân sự. D. . đánh giá bàn luận của mình . đọc tán đồng chốt lại. . haythuyết phục là gì? dở. thích ở điểm nào? + Bàn luận thì phải có sự trao đổi ý kiến với người khác . giải về một vấn đề trong đời sống hoặc trong VH. bình luận. . 4. thời sự… giải thích.Yêu cầu để bình luận có sức + Đánh giá phải có sự nhận xét phải.Yêu cầu một bài văn bình luận có sức thuyết phục Trang 280 . đúng. chúng ta thường gặp từ bình luận trong các trường hợp như bình luận quân gặp bình luận không? Thử giải thích ý sự. yêu cầu của thao tác lập luận bình luận tìm hiểu mục đích.Về kiến thức: + Hiểu được mục đích.Tuần 28: Tiết 99 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN A. kĩ về một vấn đề nào . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Mục đích. + GT là làm cho người ta hiểu rõ. của thao tác này. bàn luận của mình về một vấn Kỹ năng là khả năng thực hiện thành đề trong đời sống hoặc trong văn học. chứng minh.) đọc tán đồn.BL khác giải thích.sai. + BL là đề xuất và thuyết phục người nghe. từ bình nghĩa từ bình luận trong các từ đó.Trong đời sống. thể thao. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. trả lời . chứng minh là: câu hỏi.Học sinh trả lời câu hỏi 3. bàn luận. đánh giá về các vấn đề (Các nhóm thao tác: so sánh. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . luận có nghĩa là nhận xét. thảo luận trả lời câu hỏi.Bình luận khác chứng minh.

Đánh giá vấn đề cần bình luận (có thể chọn một trong ba cách sau): Trang 281 . trung thực. Vai trò và tầm quan trọng của kĩ năng bình luận: . + Bàn bạc. ý kiến đều được chân thành khuyến khích. mở rộng xung quanh vấn đề một cách sâu sắc và có sự thuyết phục. Nếu không có kĩ năng bình luận thì sẽ không biết cách bình luận và không thành thục khi bình luận.Tác giả có nhận định. trung thực vấn đề được bình luận + Lập luận để khẳng định được nhận xét. phù hợp với quy luật của văn chương. + Chỉ ra những cái hay. dân chủ. .Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu cách bình luận Đọc mục II.Trình bày rõ ràng.Con người hôm nay cần phải biết bình luận. . . → Mục đích: BL đê thấy được tầm quan trọng của pháp luật đó với sự cách tân nhà nước. b.Đây là một đoạn trích có tính chất bình luận: đối tượng của đoạn trích là những người đã biết tới pháp luật. 2.dở. hay.Bình luận yêu cầu phải nêu rõ được thái độ và sự đánh giá của người bình luận trước vấn đề đưa ra bình luận. Cách bình luận 1. đánh giá đúng. đánh giá của mình là đúng đắn. + Trình bày rõ rang. các quan điểm. Nêu vấn đề cần bình luận . dở của nho giáo truyền thống. sách giáo khoa và thảo luận các câu hỏi sau: Một bài bình luận thường có mấy bước? nội dung của mỗi bước là gì? Hoạt động 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập. ngắn gọn vấn đề bình luận. Chúng ta đang sống trong thời đại văn minh. Xét ngữ liệu: . thuyết phục nhà vua lập khoa luật. cái đúng trong việc thực hiện pháp luật ở phương Tây. dám bình luận.Muốn cho ý kiến bình luận có sức thuyết phục thì cần phải nắm vững kĩ năng bình luận. để thuyết phục triều đình cho mở khoa luật. Tìm hiểu ngữ liệu: trích đoạn Xin lập khoa luật a. mục đích của tác giả ở đây là mong được sự đồng tình của mọi người về việc cần thiết của pháp luật đối với việc trị nước. 2. + Chỉ rõ những sai. II.Nguyễn Trường Tộ có lý do để viết xin lập khoa luật: vì lúc đó không phải ai cũng đều thống nhất cho rằng muốn trị nước thì phải dựa vào luật chứ không phải những lời nói suông của nho giáo. . mọi người đều có quyền tham gia giải quyết công việc xã hội.sai.

Có vấn đề cần bình luận: nguyên nhân và hậu quả của tai nạn giao thong. .. hoàn cảnh sống. hành động. với chứng minh vì: . .Bàn về thái độ. . sâu sắc hơn mà vấn đề bình luận có thể gợi ra. Củng cố 2.Bàn về những điều có thể rút ra khi lien hệ với thời đại.Kết hợp phần đúng và loại bỏ phần sai của mỗi phía để tìm ra một tiếng nói chung trong sự đánh giá. Bàn về vấn đề cần bình luận (có thể chọn 1 trong 3 cách sau) .Học sinh làm bài tập và chuẩn bị bài mới. III.Có mở rộng vấn đề: vấn đề an toàn giao thong không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực giao thong mà còn là vấn đề văn minh… 3.Mục đích của ba kiểu bài khác nhau. Luyện tập Bài tập 1: Bình luận không phải là giải thích. lứa tuổi của mình và của những người đang tham gia bình luận với mình. Trang 282 . chứng minh hay kết hợp với giải thích. . . Bài tập 2: Đoạn văn trên có sử dụng thao tác bình luận vì: . . cách giải quyết cần có trước vấn đề vừa được nhận xét.Đưa ra một cách đánh giá của riêng mình.Bản chất của bình luận là tranh luận về một vấn đề mà tất cả những người tham gia đều đã biết và có ý kiến riêng về vấn đề đó. Hướng dẫn tự học . 3.Đứng hẳn về một phía mà mình tin là đúng để kiên quyết bác bỏ cái sai. Luyện tập 1.Bàn về những ý nghĩa xa rộng hơn.

Tóm tắt tiểu thuyết: lại ngắn gọn nội dung của toàn bộ tiểu thuyết → Giáo viên củng cố.Những nhân vật đều được lấy từ nguyên mẫu thực tế: ông đã từng đi thăm.Nhân vật trung tâm là nhân vật lãng mạn vì tính cách cấu nhân vật của Huy-gô.Tuần 28: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TIỂU THUYẾT NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ V. toàn diện hơn về bộ tiểu thuyết đồ sộ Những người khốn khổ của V. . Nhân vật: mạn và cuộc sống hiện thực trong hư . Huy-gô A. → Có lẽ khi mở đầu truyện bằng nhan đề Phăng-tin. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Giang-van-giăng được lấy từ nguyên mẫu của một Trang 283 . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Có cái nhìn sâu sắc. diễn giảng. . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Mối liên hệ giữa nghệ thuật lãng 3. từng rời bỏ xứ sở trong 20 năm. nhà văn muốn coi nàng như một hình ảnh tiêu biểu có ý nghĩa đặt vấn đề cho cuốn tiểu thuyết xã hội này và tên Giangvan-giăng nằm ở phần kết thúc như một tổng kết về giải pháp xã hội của toàn bộ thiên tiểu thuyết. sách giáo viên. B. Kiểm tra bài cũ: 3. . giăng lại được đặt cho phần thứ 5. khảo sát những nơi ngục tù. có thể tóm tắt lại. nhân vật diễn biến theo ý định chủ quan của nhà văn → nhân vật được lí tưởng hóa. từng đi tới các chiến lũy trong những ngày lao động cách mạng. tài liệu tham khảo. tuyệt đối hóa trong vẽ đẹp tâm hồn. từng hòa mình vào dân chúng đau khổ.… C. 2. 2. Tuy xuất hiện ngay ở đầu truyện và là nhân → Giáo viên bổ sung thêm về phần vật trung tâm cho tới trang cuối cùng nhưng Giăng-vankết cấu. thiết kế bài học. Kết cấu .… D. Tiến trình lên lớp: 1.Huy-gô. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên yêu cầu học sinh tóm tắt 1. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số. từng chống lại cường quyền.Học sinh nhắc lại kết cấu tác phấm Chia 5 phần.

rat ay cứu vớt không chỉ nàng.Học sinh tìm đọc tác phẩm “Những người khốn khổ”. “giữa đường thấy sự bất bình”. người con gái đã từng có “Vàng trên mái tóc.Chuẩn bị bài mới “Về lí luận xã hội ở nước ta”. Trang 284 . đồng thời cũng lấy từ Vi-đốc. bán tóc. ngọc ở sau môi”. từ đó có sự lí tưởng hóa đến những quãng đời sau của thị trưởng Ma-đơle.người khốn khổ cũng ăn cắp bánh mì và bị bắt. một dân giang hồ người Pháp → Cảm hứng cho Huy-gô về người tù khổ sai. cuối cùng bán thân để nuôi con. người anh hùng lãng mạn. . bị cảnh sát bắt và chính Huy-gô đã cứu cô ra khỏi đồn cảnh sát → Một cô gái làng chơi của đời thực đã cảm hứng để Huy-gô viết về Phăng-tin. . một tên cướp nổi tiếng của những thập niên giữa thế kỉ XIX. 4. Huy-gô lúc này hóa thân thành chính Giang-van-giăng. trên con đường sa ngã phải bán răng.Nhân vật Phăng-tin: một cô gái điếm đang chờ khách. Hướng dẫn tự học: . mà quan trọng hơn là thắp sáng hơn hi vọng cuối cùng về tương lai: hạnh phúc của Cơ-dét.

lợi dụng chiêu bài “khai hóa” của Pháp để đấu tranh hợp Trang 285 . sáng tác chính) hô. nêu đôi nét về tác giả Phan * Cuộc đời Châu Trinh? (Lưu ý về các chặng . Có ý niệm về một phong cách của một tác giả cụ thể. thiết kế bài học. Vào bài mới: Lời vào bài: Vào những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. sách giáo viên. Với một tinh thần nồng nàn yêu nước. Học sinh làm việc cá nhân và trình . diễn giảng… D. 3. tư tưởng tiến bộ của Phan Châu Trinh khi kêu gọi xây dựng nền luân lí xã hội ở nước ta. mở mang công thương nghiệp. tài liệu tham khảo.Về kĩ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. Kiểm tra bài cũ: Nôi dung và ý nghĩa của đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . khoa.Tuần 29: Tiết 100 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA (Trích Đạo đức và luân lí Đông Tây) Phan Châu Trinh A. do chính sách ngu dân của thực dân Pháp áp đặt. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Một trong số đó là Phan Châu Trinh. hiệu Tay đường hoạt động. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. ẩn. xã hội nước ta lâm vào tình trạng trì trệ và yếu kém về mọi mặt. những con người ưu tú của dân tộc đã có tư tưởng tiến bộ nhằm cách tân đất nước.Chủ trương bãi bỏ chế độ quân chủ. mà chúng ta sẽ tìm hiểu hôm nay. biệt hiệu Hi Mã. tự là Tử Cán. B. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. khai thong dân trí.Phan Châu Trinh (1872 . hướng .… C. làm quan một thời gian sau cáo về ở bày trước lớp. Tiến trình lên lớp: 1. quê Quảng Nam. điều này đã được thể hiện trong bài Bàn về luân lí xã hội ở nước ta. Tác giả tiểu dẫn. thực hiện chế độ dẫn học sinh ghi bài từ sách giáo dân chủ.1926). Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. + Hiểu được nghệ thuật viết văn chính luận.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Cảm nhận được tinh thần yêu nước. + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. 2. Tìm hiểu chung: tìm hiểu tiểu dẫn: học sinh đọc phần 1. Trong hoàn cảnh đó.1901 đỗ phó bảng. Giáo viên nhận xét và chốt ý.

bố cục. + Là áng văn chính luận mẫu mực.Xác định vị trí.Giá trị tác phẩm: + Đề cao tinh thần yêu nước thể hiện lý tưởng cứu dân. .Kết cấu: gồm 5 phần chính. Đoạn trích . kết cấu và giá trị tác phẩm? . . + Phần 3: Giải pháp thay đổi để xây dựng luân lí xã hội ở nước ta.Nêu xuất xứ. bị đày đi Côn Đảo. → Là người có tấm long yêu nước nồng nàn. Hiện trạng chung: Nước ta chưa có luân lí xã hội (phần 1) .Vấn đề được nêu trong bài viết này là gì? pháp. cứu nước của Phan Châu Trinh. Tuy sự nghiệp không thành nhưng tinh thần và nhiệt huyết cứu nước của ông rất đáng khính phục. * Tác phẩm chính: (sách giáo khoa) .Xuất xứ: được Phan Châu Trinh diễn thuyết vào đêm 19/01/1925 tại hội thanh niên ở Sài Gòn.1908 ông bị bắt.. hướng tới mục đích giành độc lập tự do.Bố cục: 3 phần + Phần 1: Hiện trạng chung: Ở nước ta chưa có luân lí xã hội. . Tư tưởng đó đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị. Tất cả đều thấm nhuần tư tưởng tiến bộ của một nhà yêu nước chân chính.Chủ trương tư tưởng: Đoạn trích thể hiện rõ tâm huyết và dũng khí của một chí sĩ yêu nước: dám vạch trần thực trạng đen tối của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ để dấy lên việc cần phải truyền bá chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để gây dựng đoàn thể xã hội tiến bộ. lễ truy điệu ông trở thành một phong trào vận động ái quốc rộng khắp. Đọc – hiểu văn bản 1. ba năm sau được thả tự do. . mất ngày 24 -03 -1926.1925 bị ốm nặng.Đối tượng hướng tới của bài diễn thuyết: trước hết là những người nghe Phan Châu Trinh nói vào đêm 19/11/1925 tại hội thanh niên Sài Gòn. mọi người chưa có ý niệm luân lí xã hội. II. Trang 286 . . + Phần 2: Những biểu hiện cụ thể của việc chưa có luân lí xã hội ở nước ta.Vị trí đoạn trích: phần III của bài Đạo đức và luân Đông Tây. chủ đề tư tưởng của đoạn trích? Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản: . sau đó mới là người nước mình. 3. .

hời hợt về luân lí xã hội. .Luân lí xã hội mà tác giả nêu ra ở đoạn trích này là: + Ý thức tương trợ lẫn nhau giữa các cá nhân trong xã hội.… → Lí do: người nước mình thiếu ý thức đoàn thể. Trong phần 2.Dùng cách nói phủ định bác bỏ những cách hiểu đơn giản. . * Nguyên nhân của tình trạng dân không biết đoàn thể không trọng công ích. nông cạn. ở 2 đoạn đầu.Từ thời cổ xưa.Ở các đoạn sau ở phần 2. coi Trang 287 . chống cự. 2. Những biểu hiện cụ thể của việc chưa có luân lí xã hội ở nước ta (phần 2) * Tác giả so sánh bên châu Âu.. tác giả chỉ ra nguyên nhân của tình trạng dân không biết đoàn thể. nguyên tắc của luân lí xã hội là ý thức nghĩa vụ giữa người với người. chỉ biết vơ vét. không trọng công ích là gì? . bên Pháp với bên ta về quan niệm. → Lí do: vì người ta có đoàn thể. → Vua quan mặc sức bóp nặn dân chúng.Cách đặt vấn đề thẳng thắn: Ở Việt Nam chưa có luân lí xã hội → gây ấn tượng mạnh mẽ. . người này không quan tâm người khác. . + Là “cái nghĩa vụ mà loài người ăn ở với loài người” – tinh thần hợp tác của con người vượt lên trên các ranh giới dân tộc và lãnh thổ. biết trọng công ích… Nhưng rồi lũ vua quan phản động thối nát ham quyền tước vinh hoa đã tìm cách phá tan tành đoàn thể. có công đức. → cái chủ nghĩa xã hội rất thịnh hành đã phóng đại (phát triển rộng) .Những biểu hiện nào được nêu trong bài chứng tỏ nước ta tuyệt nhiên không có luân lí xã hội. sẵn sàng giúp đỡ nhau và tôn trọng quyền lợi của người khác.Bên mình: người nước mình không hiểu nghĩa vụ mỗi người trong nước với nhau. bên Pháp với bên ta về điều gì? Hãy chỉ ra những biểu hiện cụ thể của từng bên? . ⇒ Đó là ý thức sẵn sàng làm việc chung. ông cha ta đã biết đoàn thể.Bên Pháp: Mỗi khi người có quyền thế.Bên châu Âu: Đề cao dân chủ coi trọng sự bình đẳng của con người. + Tuyệt nhiên không ai… + Một tiếng bè bạn… . tác giả đã so sánh bên châu Âu. thị oai cho được công bằng mới thôi. + Là “cái nghĩa vụ mỗi người trong nước” – tức là ý thức công dân mà mỗi người phải có. dẫn đến tình trạng ai sống chết mặc ai. hoặc chính phủ lấy sức mạnh mà đè nén quyền lợi riêng của từng hay một hội nào thì người ta kêu nài. biết giữ lợi chung biết hiệp nhau lại. không chỉ quan tâm đến gia đình quốc gia mà còn quan tâm đến toàn thế giới.

nước mình. 5. sự dốt nát của dân là điều kiện tốt để củng cố quyền lực và long tham của mình. cần phải phủ định triệt để “có kẻ mang đai đội mũ. lô gíc. . thấm thía nỗi đau trước tình trạng tăm tối của xã hội Việt Nam đương thời. “kẻ áo rộng khăn đen”. 4. + Phải đánh đổ chế độ vua quan thối nát làm bại hoại luân lí xã hội. “bọn quan lại”. tố cáo tội ác) Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Nguyên nhân: Đó là sự phản động.Cách kết hợp yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận một cách nhuần nhị tạo nên sức thuyết phục: + Yếu tố nghị luận: lập luận chặt chẽ. câu văn từ ngữ chính xác thể hiện một lí trí tỉnh táo. + Phải bỏ thói dựa dẫm vào quyền thế. .Theo tác giả. Củng cố Trang 288 . dốt nát của lũ quan trường. muốn có luân lí xã hội thì phải làm gì? Ý nghĩa của lời đề nghị đó đối với xã hội đương thời? . . → tác giả hướng mũi nhọn đả kích vào bọn chúng: + Những cách gọi tên như: “bọn học trò”.Thái độ của tác giả: vừa phê phán nghiêm khắc. vừa đau long. . có kẻ áo rộng khăn dài lúc nhúc lạy dưới” – đó là một lũ “ăn cướp có giấy phép” 3. “bọn thượng lưu”… Thái độ căm ghét cao độ của Phan Châu Trinh đối với tầng lớp quan lại Nam triều. Tổng kết (sách giáo khoa) III. Muốn có độc lập phải giải quyết trước hết vấn đề dân trí.Tác giả đã đả kích chế độ vua quan chuyên chế ra sao? (cách gọi tên. Nghệ thuật .. “kẻ mang đai đội mũ”. thấy cần phải chỉ ra sự hèn kém của dân mình. nêu dẫn chứng cụ thể.Những câu cảm thán trong đoạn trích giúp chúng ta hiểu gì về trạng thái cảm xúc và phẩm chất của người diễn thuyết? Học sinh đọc ghi nhớ. + Trong mắt ông. chấm dứt tệ mua danh bán tước hòng có được vị trí “ngồi trên ăn trước”. Luyện tập 1. Giáo viên nhận xét và bổ sung.Thái độ của tác giả? . giọng văn mạnh mẽ hùng hồn. Những giải pháp cần thiết để có luân lí xã hội (phần 3) . ngất ngưỡng ngồi trên.Nhận xét về cách kết hợp giữa yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận trong đoạn trích? . khiến tư tưởng cách mạng không thể nảy nở và nước ta không có được tự do độc lập.Muốn có luân lí xã hội thì: + Phải biết gây dựng đoàn thể để hỗ trợ nhau trong cuộc sống và để tự bảo vệ quyền lợi của mình.Ý nghĩa: Đó là vấn đề rất cấp thiết đối với xã hội nước ta. tư duy sắc sảo. + Yếu tố biểu cảm: thể hiện một trái tim dạt dào cảm xúc. chế độ vua quan chuyên chế vô cùng tồi tệ. xác thực.

Nhận xét về phẩm chất của người diễn thuyết? ..nguồn gốc giải phóng các dân tộc… Trang 289 .Kế hoạch hành động được vạch cụ thể. Hướng dẫn tự học . . Luyện tập 3.Tình cảm tràn đầy. dứt khoát.Lập trường đánh đổ chế độ quân chủ luôn được tuyên bố công khai. . rõ ràng.Lập luận sáng sủa.Chuẩn bị đọc thêm bài: Tiếng mẹ đẻ . khúc triết. . 2. bộc lộ qua lời cảm than thống thiết.Nhận xét về giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản? Bài viết thể hiện khá rõ những điểm cốt lõi làm nên sức thuyết phục của văn diễn thuyết: .

1943). 2. + Đặc sắc nghệ thuật trong văn chính luận của tác giả. . Kiểm tra bài cũ: 3.Là nhà báo. . những hoài bão nổi tiếng. sách giáo viên. Tác giả Nguyễn An Ninh. + Phê phán thói học đòi Tây hóa. . + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại.Nêu xuất xứ. B. mạnh dạn lên án chính sách bóc lột và chế độ ngu dân Pháp.NGUỒN GIẢI PHÓNG CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC A.Nội dung và giá trị tác phẩm: Trang 290 .Xuất xứ: đăng trên báo Tiếng chuông rè 1925 với bút tác phẩm. 2. Tác phẩm Tiếng mẹ đẻ . nội dung và giá trị . Tiến trình lên lớp: 1. danh Nguyễn Tịnh. diễn giảng… D. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh có hướng tìm hiểu để thấy: . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn. . đồng thời nói về mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với ngôn ngữ nước mình. tìm hiểu.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Tầm quan trọng của tiếng nói dân tộc và khẳng định tiếng nước mình không nghèo nàn. Tìm hiểu chung: thiệu những nét cơ bản nhất về tác giả 1.… C. thiết kế bài học. giới I. nhà văn.Tuần 29: Tiết 101 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: TIẾNG MẸ ĐẺ . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Về kĩ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. quê Gia Định (nay thành phố HCM) .nguồn giải phóng… .Nguyễn An Ninh (1800 . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Sự nghiệp và tên tuổi gắn liền với cuộc diễn thuyết sôi nổi. nhà yêu nước tiến bộ nổi tiếng đầu thế kỉ XX. tài liệu tham khảo.

Đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm . .. Củng cố 2.Viết rõ ràng. các luận điểm. Hướng dẫn tự học Trang 291 . dung lập luận để bác bỏ những cái sai và khẳng định những cái đúng.Tác giả chống lại thói Tây hóa lố lăng của không ít người An Nam lúc bấy giờ làm tổn thương tiếng mẹ đẻ của dân tộc. Luyện tập 1. Đây là bài chính luận xuất sắc của Nguyễn An Ninh. . như là một yếu tố để giải phóng dân tộc. . . phân minh có giá trị thuyết phục. Nội dung và ý nghĩa tác phẩm .Tác giả phê phán quan điểm sai lầm cho rằng tiếng mẹ đẻ nghèo nàn. nhưng vẫn khuyến khích giới trí thức học tiếng nước ngoài trong mối quan hệ đúng đắn với tiếng nói dân tộc. III.Đề cao sức mạnh tiếng nói dân tộc như là người bảo vệ nền độc lập dân tộc. Luyện tập 3. 2. Những ý kiến đó đến nay vẫn còn nguyên giá trị.Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu hệ thống câu hỏi sách giáo khoa.Cách viết nêu vấn đề để tranh luận. khái quát lại những nội dung cơ bản về nội dung ý nghĩa và đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm. → củng cố. luận cứ trình bày mạch lạc. Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản 1. Tác phẩm đã nêu quan điểm đúng đắn của Nguyễn An Ninh về tiếng nói dân tộc trên nhiều phương diện. lập luận chặt chẽ. hấp dẫn.Văn phong linh hoạt theo kiểu bút chiến của báo chí và có ý vị. II. dễ hiểu.

một quy tắc đòi hỏi chúng ta phải thực hiện là lời nói “cảm ơn” và sau đó là cảm ơn.… D. tài liệu tham khảo. . 3. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bài của học sinh. + Trong giao tiếp giữa con người với nhau. Trang 292 . + Đối với lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh. Đề bài: chuẩn bị bài từ tiết trước. lịch sự trong ứng xử. diễn giảng. Học sinh thảo luận theo nhóm. Xây dựng tiến trình lập luận theo ba bước: . Viết nội dung của đoạn văn: thống nhất ý kiến và viết đoạn văn. . d. Hướng dẫn: a. lịch sự” 2. Chọn một khía cạnh của đề tài để bình luận: “Lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh lịch sự” là “biết nói cảm ơn”. sách giáo viên. Phân tích đề: b. Tiến trình lên lớp: 1. nói lời “cảm ơn” và biết cảm ơn vì cuộc sống luôn đòi hỏi chúng ta biết văn minh.Đánh giá về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. thanh lịch. . 2.Về kiến thức: Củng cố những kiến thức đã học về thao tác lập luận bình luận.Bàn bạc về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. thiết kế bài học. Anh chị được giao viết bài văn bình luận để tham gia diễn đàn do Đoàn thanh niên nhà trường tổ chức với đề tài: “Lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh. e. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .… C.Nêu hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. B. Lập dàn ý: c. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Về kĩ năng: Biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn xây dựng một đoạn văn bình luận về một đề tài gần gũi với lứa tuổi học trò.Tuần 29: Tiết 102 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN A. Kiểm tra bài cũ: Trình bày các bước làm của thao tác lập luận bình luận. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên ra đề và dặn học sinh 1.

ngôn ngữ.Chuẩn bị bài đọc văn.Đọc thêm các ví dụ trong sách giáo khoa. “Về lí luận xã hội ở nước ta”. cử chỉ. 3. .Sau đó. . Trang 293 . góp ý.Làm bài tập phần 2. Sau đó cùng nhận xét. tác phong. . cách thức lập luận. Hướng dẫn tự học: . bổ sung cho nhau về các mặt: nội dung ý kiến.Hoàn thiện bài tập trên lớp. học sinh cử đại diện trình bày theo từng nhóm.

lo hưởng thụ. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số. nêu vấn đề. Phân tích sử dụng thao tác lập luận bình luận qua Chia lớp thành 4 nhóm: một số tác phẩm văn học: . Phương pháp dạy học: Đọc sáng tạo.Phần 2: Để thuyết phục người đọc. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. bổ sung → + Tác giả so sanh bên châu Âu. đồng thời chỉ rõ nguyên cử đại diện trình bày. vấn đề cần bình luận . Sau đó mỗi nhóm cách xác thực để chứng minh. bên Pháp với nước ta → giáo viên tổng kết lại. 4 thực hiện tương tự đối → thực trạng nước ta lúc đó chưa có luân lí xã hội. chứng minh điều: nước ta lúc bấy giờ chưa có luân lí xã hội. nhóm khác cùng nhận xét. các thành viên nhân dẫn đến tình trạng trên. vấn đề: nước ta lúc đó chưa có luân lí xã hội. khẳng định. phú quý. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . (Phan Châu Trinh). vơ vét của dân mà không lo cho cuộc sống của người dân.Tuần 29: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC A.Biết phát hiện và có khả năng phân tích cách lập luận bình luận của tác phẩm văn học mà tác giả đã vận dụng trong đó.Nhóm 1. Tiến trình lên lớp: 1. 2. người nghe đồng giải phóng các dân tộc bị áp bức” tình ý kiến của mình thì tác giả dung dẫn chứng lí lẽ một (Nguyễn An Ninh). với tác phấm “Tiếng mẹ đẻ . đàm thoại.… D. Trang 294 . * Cách bình luận: .Phần 1: Tác giả đã nêu hiện tượng. 2 phân tích cách sử dụng 1.Nhóm 3. thì ngôi vua càng bền lâu. Kiểm tra bài cũ: 3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . nên khi có đoàn thể nào nổi lên đều bị dập tắt ngay → dân càng nô lệ lầm than. tài liệu tham khảo. + Chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng này: Bọn vua quan chuyên chế chỉ lo vinh hoa. thảo luận.Tiếp tục củng cố những kiến thức đã học về thao tác lập luận bình luận.nguồn . Về luân lí xã hội ở nước ta (Phan Châu Trinh) thao tác lập luận bình luận trong đoạn * Xác định vấn đề bình luận: Luân lí xã hội ở nước ta → trích “về luân lí xã hội ở nước ta” đưa ra ý kiến. B. giáo án… C.

Tiếng mẹ đẻ . II. Củng cố: 2.Nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức.Hoàn thành bài tập trên lớp.. Đoạn cuối cùng tác giả đưa ra quan niệm về mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với ngôn ngữ nước mình. (Nguyễn An Ninh) * Vấn đề bình luận: Một số người An Nam từ bỏ văn hóa và tiếng mẹ đẻ. đưa ý kiến nhận xét đánh giá ở phần 2.Đoạn 1. . là yếu tố giúp giải phóng dân tộc bị áp bức thống trị. đánh giá về vấn đề. Hướng dẫn tự học: . .Hướng dẫn chuẩn bị bài mới theo câu hỏi sách giáo khoa: Ba cống hiến vĩ đại của Các-mác. * Cách lập luận bình luận. 2. tác giả đưa ra ý kiến nhận xét. + Tiếng nói có tầm quan trọng đối với vận mệnh xủa dân tộc: là người bảo vệ. Luyện tập: 1. 2: Tác giả dẫn dắt và nêu lên vấn đề cần bình luận: Một số người An Nam từ bỏ văn hóa và tiếng mẹ đẻ phải làm cho mọi người An Nam tha thiết với giống nòi lo lắng.Ở những đoạn tiếp theo đó. kiên quyết. . thì sang phần 3 tác giả nêu lên thực tế của đất nước và đưa ra giải pháp khắc phục tình trạng trên. . + Khẳng định tiếng nước mình không nghèo nàn khi căn cứ vào những dẫn chứng xác thực.Phần 3: Sau khi đã nêu vấn đề cần bình luận ở phần 1. Trang 295 . và phân tích cách lập luận bình luận trong tác phẩm.Học sinh đọc nhanh lại văn bản.

Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 296 . Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 2.Về kĩ năng: + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. cách lập luận tăng cấp. . Kiểm tra bài cũ: Nêu chủ đề tư tưởng của đoạn trích Về luân lí xã hội ở nước ta. sách giáo viên. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. thiết kế bài học.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật của bài phát biểu đọc trước mộ của Các-Mác: những đóng góp to lớn của Các-Mác đã được làm sáng tỏ qua các luận điểm sắc bén. tài liệu tham khảo. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Tuần 30: Tiết 103. B. diễn giảng… D.… C. 104 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC Ăng-ghen A. Tại sao tư tưởng đó lại có ý nghĩa thời sự trong thời đại ngày nay? 3.

.Các-Mác (1818 . Tác giả . Những cống hiến to lớn của Mác đvới sự nghiệp phát triển nhân loại Không gian. Giáo viên nhận xét. miền Rê-na-ni. thời gian lien quan đến sự ra đi của Mác. Ông học luật. I. Ông và Ăng-ghen là hai người bạn thân thiết. Ăng-ghen cũng có nhiều đóng góp trên lĩnh vực văn học nghệ thuật. ông đã được tiếp xúc với tư tưởng của cách mạng Pháp năm 1879 và nền văn học cổ điển Đức.Văn bản được viết trong hoàn cảnh nào? Học sinh trình bày trước lớp. lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới. . Biến lí thuyết cmkh thành hđcm Tìm ra qluật phát triển của lsử loài người Trang 297 Con người KH của Mác Con người cm của Mác . 5. Ông là người Đức. học triết rồi học sử ở Bon. con một kĩ nghệ gia giàu có ở Bácmen. Năm 1844 gặp Mác ở Pari.Phri-đrich Ăng-ghen là nhà triết học.Sau khi Mác qua đời.Phần 2 (đoạn 3. bảo vệ luận án tiến sĩ năm 20 tuổi. b/ Bố cục: 3 phần: . cùng nhau hoạt động cách mạng và nghiên cứu khoa học. . khi còn học trung học.Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn và yêu cầu: Học sinh hãy tóm tắt những nét chính về Ă và M trong vòng 6 câu (chủ yếu là những hoạt động của Ă và M). 2): Không gian. Ăng-ghen đã viết bài văn này. lí luận và hoạt động cách mạng lỗi lạc. Ông là người Đức. lí luận và hoạt động cách mạng lỗi lạc.Phần 1 (đoạn 1. bổ sung. th ời gia Qluật về giá trị thặng dư Khợp giữa ll & tt. Tác phẩm a/ Hoàn cảnh sáng tác: . .Phần 3 (đoạn 7 và câu cuối): Giá trị tổng quát của những cống hiến vĩ đại của Mác. Những cống hiến đó đều hướng vào mục tiêu phục vụ nhân loại.1883) là nhà triết học. Tìm hiểu chung: 1. 6): Những cống hiến to lớn của Mác đối với sự phát triển của nhân loại. Ông học đại học ở Beclin. Họ viết chung cuốn “Tuyên ngôn Đảng Cộng Sản” 2. lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới. để tỏ long thương tiếc và khẳng định sự đóng góp của Mác. nó xuất phát từ tình cảm vĩ đại và cảm động giữa Mác và Ăng-ghen.Xác định bố cục và nội dung của từng phần. 4. . . Bec-lin.Mặt khác.

→ Những cống hiến được sắp xếp theo thứ tự tăng dần. II.Cống hiến 2: (Đoạn 4) Những cống hiến to lớn của Mác đv sự nghiệp phát triển nhân loại. Giáo viên đánh giá và bổ sung cho hoàn chỉnh.Bài viết không nói nhiều về cái chết là nhằm nhấn mạnh ý nghĩa của sự sống.Theo Ă.Cống hiến 3: (Đoạn 5 – 6) Kết hợp giữa ll&tt. qluật vận động của phương thức sản xuất TBCN .Cống hiến 1: (Đoạn 3) Tìm ra qluật phát triển của lsử loài người Hạ tầng cơ sở (việc sản xuất ra những tư liệu shoạt vật chất Quyết trực tiếp trình độ phát triển kinh tế) định Thượng tầng kiến trúc (Thể chế nhà nước. tôn giáo. vào lúc 3 giờ kém 15 phút.Giới thiệu ngắn gọn mà sâu sắc về Mác: “Nhà tư tưởng … hiện đại”. của cuộc đời Mác và của cả những đóng góp mà Mác đã cống hiến cho nhân loại. nghệ thuật) . Với Mác. . Biến lí thuyết cmkh thành hđộng cm Con người KH của Mác Con người cm của Mác .Tình cảm xót thương của Ă đv M Hđ2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản Em có nhận xét gì về cách giới thiệu về thời gian – không gian lien quan đến sự ra đi của Mác? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Đọc – hiểu văn bản 1. .Tại sao. cống hiến thứ 3 là cống hiến quan trọng nhất trong 3 cống hiến. trên chiếc ghế bành. .Không gian: Trong một căn phòng. Cách giới thiệu gây ấn tượng cho người đọc. nhà cách Trang 298 . . trong ba cống hiến trên thì cống hiến nào được xem là quan trọng nhất? Tại sao? . 2. đây lại là bài viết khi M qua đời nhưng tại sao Ă lại không nói nhiều đến cái chết? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.M đã có những cống hiến vĩ đại như thế nào? Học sinh làm việc theo nhóm.Thời gian: Chiều 14 – 03. tất cả đều bất tử → Mác là nhà khoa học kiệt xuất. sau đó trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. Những cống hiến vĩ đại của Mác: . Thời gian – không gian liên quan đến sự ra đi của Mác .

chỉ ra ý nghĩa tạo sự trùng điệp có hiệu quả nghệ thuật cao. thái độ của Ă đv M: . “ông có thể … nào cả” III.Mác đã được so sánh với các vĩ nhân cùng thời với những thành tựu nổi tiếng. phân tích. em có nhận xét gì về tình cảm của Ă đối với M? mạng lỗi lạc trở thành nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại. “Nhưng đấy hoàn toàn không phải là điều chủ yếu ở Mác”. + Tiếp theo là so sánh vượt trội: “nhưng không phải chỉ có thế thôi”. góp phần mở đường cho nhân loại tiến lên.Giáo viên nhận xét va bổ sung cho hoàn chỉnh. đặt ở mức ngang bằng tạo ra sự đối sánh nhằm tạo ra dụng ý nhấn mạnh: Giống như A…Thì B đã… Đặc biệt sau B là một sự liệt kê. . Vì thế. 4. người đọc hiểu: + M lên tiếng chống lại bất công. không chỉ vượt qua đỉnh cao nhân loại như Đác-uyn mà còn vượt qua những đỉnh cao ấy-Cách so sánh: + Trước hết. Sử dụng lối kết cấu tầng bậc kết hợp với so sánh. (thì) B đã………………………… Nhưng không phải chỉ như A (mà) B còn………………………………… . Tình cảm.Cách lập luận của Ă nhằm muốn người nghe. những người cùng khổ và mang đến cho họ niềm tin vào hạnh phúc ở một thế giới mới. Hoạt động của M không phải bênh vực cho quyền lợi cá nhân mà mang lại quyền lợi cho toàn dân. . ca ngợi Mác.Em có nhận xét gì về cách lập luận của Ă? Cách lập luận ấy có tác dụng gì? Ă đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để nói đến cống hiến của Ă? Qua những cống hiến mà Ă đã nói.Nắm được những cống hiến vĩ đaij của M. đề cao M hơn hẳn và vượt trội. trong đó họ chính là người làm chủ… ⇒ Những cống hiến của M có lợi cho nhân loại. Củng cố . Cách lập Trang 299 . Ca ngợi công lao và đóng góp của M và khẳng định. 3. Luyện tập 1. . Nghệ thuật lập luận của bài điếu văn. chống lại cường quyền bạo lực. + M bênh vực những người lao động. “Nhưng niềm vui của ông còn lớn hơn nữa” và đưa ra những cống hiến to lớn của Mác với những ý nghĩa của nó. .Đề cao.Tình cảm của Ă thể hiện sự tiếc thương vô hạn xuất phát từ đáy long Ă và cả nhân loại.Mô hình hóa: Giống như A đã…….

Trang 300 .luận của Ă.Chuẩn bị bài: Phong cách ngôn ngữ chính luận. Hướng dẫn tự học . Luyện tập 3. 2.

biết phân biệt phong cách ngôn ngữ chính luận với các phong cách ngôn ngữ đã học. sách giáo viên.… C. thuộc phong cách ngôn ngữ chính biểu. 2.Mục đích: Nhằm trình bày quan điểm chính trị nhân dịp một sự kiện trọng đại. quyền sống. Kiểm tra bài cũ: 3.Thể loại: Tuyên ngôn . bổ sung. xã Học sinh làm việc cá nhân và trình luận. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.… luận mà em biết? . dân quyền. suy rộng ra. quyền sung sướng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Văn bản chính luận chính luận: a. các báo cáo. tham luận trong các hội thảo. thư. có ý nghĩa là. Từ đó. . bình đẳng tự do. thiết kế bài học. tuyên bố.… Giáo viên nhận xét. Tiến trình lên lớp: 1.Văn bản chính luận hiện đại: cương lĩnh. chính trị. sách. tài liệu tham khảo.… + Câu văn mạch lạc với kết cấu cụm từ: trong những quyền ấy. lời kêu gọi. diễn giảng… D. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. hiệu triệu.… Trang 301 . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh chiếm I. cho biết PCNN chính luận? tuyên ngôn. Xét các văn bản chính luận: * Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh) .Cách lập luận: + Sử dụng các từ ngữ chính trị: nhân quyền. . chiếu. cáo.Tuần 30: Tiết 105 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN A. hội nghị bày trước lớp. Văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận lĩnh kiến thức khái quát về PCNN 1.Về kĩ năng: Biết cách vận dụng về phong cách ngôn ngữ chính luận để đọc hiểu và viết bài văn nghị luận.Văn bản chính luận thời xưa: hịch. B. Các dạng văn bản chính luận Em hãy kể tên những tác phẩm . b. → Phần mở đầu là luận cứ của lập luận trong văn bản.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận. các bài bình luận.

Tác phẩm trình bày những ưu điểm. tự sự. . đánh giá một quan điểm chính trị nào đó. xã luận. Củng cố Trang 302 .Giọng văn hào hùng. nhược điểm của cách mạng tư sản. hội nghị chính trị. .Đoạn trích chỉ rõ kẻ thù lúc này là phát xít Nhật và khẳng định dứt khoát: “bọn Pháp thực dân không còn đồng minh chống Nhật cứu nước của ta nữa” c. tham luận trong các cuộc hội thảo. tuyên bố. Đoạn trích “Việt Nam ta đi tới”. Đây là tác phẩm quan trọng nhất tổng kết một giai đoạn cách mạng thắng lợi đã làm nên những sự kiện lịch sử lớn và trình bày những sách lược của những người cộng sản Việt Nam. . II.Thể loại: bình luận . thuyết minh. nghị luận chính trị. tính chất ý nghĩa lịch sử của cách mạng.Đặc điểm của ngôn ngữ chính luận: chỉ xoay quanh việc trình bày ý kiến hoặc bình luận. nghị luận.Nghị luận là một thao tác tư duy trong ht các thao tác miêu tả. . Nó tồn tại ở 2 dạng: nói và viết. tuyên ngôn. và nghị luận mà bất cứ ai cũng có thể dung để nhận thức và diễn đạt bằng lời nói → trong nhà trường có các dạng làm văn: miêu tả. Nhận xét chung về văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận. → Cả 3 văn bản trên đều là những văn bản tiêu biểu cho PCNNCL. các bào cáo. tập I của đồng chí Trường Chinh. lời kêu gọi.Chính luận (gọi tắt là nghị luận chính trị) bao gồm các thể loại văn bản: các cương lĩnh. các bài bình luận. Hướng dẫn tự học: 1. nghị luận xã hội.Hđ2: Hướng dẫn học sinh tự học * Đoạn trích Cao trào kháng Nhật cứu nước . 2.Phân tích những thành tựu mới về các lĩnh vực của đất nước trên trường quốc tế. . sôi nổi. tự sự.Đây là đoạn trích mở đầu trong tác phẩm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Việt Nam. → Văn nghị luận chia làm nhiều loại: nghị luận VC. Từ đó tác giả nêu lên những triển vọng tốt đẹp cuẩ cách mạng trong thời đại tới. câu văn giàu hình ảnh gợi mở một tương lai tươi sáng của dân tộc nhân dịp đầu năm mới. . triển vọng tình hình cũng như nv lần kíp của nhân dân Việt Nam.

2. Luyện tập 3. Hướng dẫn tự học Trang 303 .

Để giải thích hiện tượng này. Đây là cuốn sách có cái nhìn bao quát. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hoạt động tìm hiểu phần I. 2. quê quán Nghi Lộc. Vào bài mới: Lời vào bài: Nền thơ ca Việt Nam đầu thế kỉ XX có sự giao tranh quyết liệt giữa các trường phái thơ khác nhau.Tuần 31: Tiết 106. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Phân tích thành công nghệ thuật của đoạn trích.Xuất thân trong một gia đình nhà Nho yêu nước. 3. Nghệ An.… D.… C. Mác là nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại. Tác giả Cho học sinh tự đọc lại phần tiểu . thiết kế bài học. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. B. 107 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA (Trích Thi nhân Việt Nam) Hoài Thanh A.Hoài Thanh (1909 – 1982) tên thật Nguyễn Đức dẫn ở sách giáo khoa. tài liệu tham khảo. . 1. Đoạn trích Một thời đại trong thi ca thể hiện quan niệm của nhà phê bình về tinh thần Thơ mới trong sự ảnh hưởng của văn chương và xã hội. Dưới ảnh hưởng của thơ Pháp. + Hiểu được nét đặc sắc trong bài văn nghị luận của Hoài Thanh. giáo viên nêu Nguyên. Kiểm tra bài cũ: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Tiến trình lên lớp: 1.Hãy cho biết những đóng góp của Mác đối với nhân loại và giải thích tại sao tác giả lại viết. lớn lên Trang 304 . nhà phê bình văn học Hoài Thanh đã cho ra đời cuốn Thi nhân Việt Nam. .Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Hiểu được tinh thần Thơ mới trên cả 2 bình diện văn chương và xã hội. tổng thể về sự chuyển biến của thơ văn trên tất cả các phương diện. câu hỏi gợi ý: . sách giáo viên. trên thi đàn Việt Nam xuất hiện nhiều thi phẩm có nội dung và hình thức khác nhiều với thơ truyền thống.Về kỹ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng thang Tám 1945. Tìm hiểu chung: tiểu dẫn. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. diễn giảng. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.

ngôn ngữ văn nghị luận vừa giàu tính hình ảnh. biểu cảm.Thi nhân Việt Nam là tác phẩm tiêu biểu của Hoài Thanh. ý nghĩa: Tập trung lí giải điều quan trọng: Tinh thần Thơ mới * Cái khó của việc tìm ra tinh thần Thơ mới: là ranh giới giữa thơ cũ và thơ mới không rạch ròi. . Đoạn trích: trích? Nhận xét bố cục của đoạn trích? . Tác phẩm: Việt Nam? .Điều cốt lõi mà Thơ mới mang đến * Điều cốt lõi của tinh thần thơ mới: cho thi đàn văn học Việt Nam lúc bấy . Văn nghị luận ngoài yếu tố trình Học sinh làm việc cá nhân và trình bày. là đỉnh cao trong sự nghiệp phê bình của ông. Giáo viên nhận xét và bổ sung cho vừa mang tính chính xác khoa học. đặc biệt trong lĩnh vực văn học nghệ thuật. xuất bản năm 1942. hoàn chỉnh .Xuất xứ: Phần trích trong sách giáo khoa thuộc đoạn cuối của bài tiểu luận trên. phải so sánh giữa những bài thơ hay với những bài thơ hay. Nội dung. cái tôi với cái nghĩa tuyệt đối xuất hiện giờ là gì? Giải thích vì sao tác giả lại giữa thi đàn văn học Việt Nam mang theo một quan niệm nói: Lần đầu tiên. . Đọc hiểu văn bản: 1. . ít nhiều còn mang yếu tố tranh luận. Ta có thể gọi đây là tuyển tập đầu tiên của thơ mới. * Tác giả nêu ra cách nhận diện: .Em biết gì về tác phẩm Thi nhân 2. Do đó bày trước lớp. Có một nền văn hóa Việt Nam.Cho biết vài nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của tác giả Hoài Thanh? giữa lúc cách mạng sôi sục.Thể loại: Nghị luận phê bình văn học. dễ nhận ra.Không thể căn cứ vào những bài thơ dở.Phần tiểu dẫn ở sách giáo khoa trình bày những nội dung gì? . Văn chương và hành động. từng giữ nhiều chức vụ quan trọng.Tác giả đã nêu ra cách nhận diện như thế nào? II.Những nội dung chính của đoạn 3. thơ dở thời nào chẳng có. ⇒ Hoài Thanh là nhà phê bình văn học xuất sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại. cái mới và cái cũ vẫn nối tiếp qua lại cho nên phải so sánh trên đại thể: có thể gộp lại trong 2 chữ tôi (thời nay) và ta (ngày trước). sớm gia nhập hang ngũ của Đảng và nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam. luận bàn về các . diễn giải. nhưng chúng ta hãy đi tìm những chỗ khác. chữ tôi xuất hiện chưa từng thấy xưa nay: quan niệm cá nhân → là sự tự ý Trang 305 . nói giống thì vẫn có chỗ giống nhau. Ông là tác giả của nhiều công trình nghệ thuật có giá trị: Thi nhân Việt Nam.Vả chăng.Bài tiểu luận mở đầu cuốn Thi nhân Việt Nam là công trình tổng kết có giá trị về phong trào Thơ mới.Theo tác giả.. .Xuất xứ và thể loại tác phẩm? vấn đề văn học nghệ thuật.Lần đầu tiên.… . cái khó trong việc tìm ra tinh thần thơ mới là gì? . Hđ2: Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản .

với cái nghĩa tuyệt đối của nó? . dễ hiểu. ngắn gọn. rõ ràng. * Hướng giải tỏa bi kịch: Họ gửi vào tiếng Việt. muốn thoát đi đau cũng không được → Bi kịch của cái tôi trong thơ mới → Mặt tiêu cực. nhưng vì sao người đọc . hấp dẫn? (chú ý . vẫn thấy dễ hiểu. họ dồn tình yêu quê hương trong tình yêu tiếng Việt. mạch trong hệ thống luận điểm luận cứ. lời văn giàu hình ảnh.Thoát lên tiên > < Động tiên đã khép . ⇒ Bi kịch của các nhà thơ mới cũng chính là bi kịch của những người thanh niên lúc bấy giờ. giàu chất thơ thể hiện một lối viết tài hoa (Đoạn văn Đời chúng ta … cùng Huy Cận) III.Lập luận. sự liên kết. lại mang trong mình cái tôi cô đơn lãng mạn của các thi sĩ lúc bấy giờ. các đoạn.Phiêu lưu trong trường> < Tình yêu không bền .Lời văn giàu hình ảnh.Đặt vấn đề trực tiếp.Điên cuồng > < Điên rồi lại tỉnh . dẫn dắt khoa học. . cái tôi bây giờ đáng thương và tội nghiệp: mất hết cả cốt cách hiên ngang ngày trước. phù hợp với phong cách riêng của từng nhà thơ: → thể hiện sự đồng cảm và chia sẻ của tác giả.Các nhà thơ lãng mạn cũng như những người thanh niên lúc bấy giờ giải tỏa bi kịch đời mình bằng cách nào? . nhạc điệu. → làm giàu cho thi ca những cảm xúc mới mẻ và những cách tân nghệ thuật → Mặt tích cực. trong hồn người thanh niên. Luyện tập 1. . + Nguyên nhân: Sống trong cảnh mòn mỏi. khéo léo. đảm bảo sự liền cách đặt vấn đề. cảm xúc. + Đoạn văn Đời chúng ta … cùng Huy Cận nêu rõ bi kịch thật thấm thía. chuyển chất thơ. tù túng lúc bấy giờ. Đặc sắc nghệ thuật phong phú. Luyện tập Trang 306 thức về cá nhân là bản ngã nhà thơ trước cuộc đời. nó đang diễn ra ngấm ngầm dưới những phù hiệu dễ dãi. không còn chút long tự trọng và mang một nỗi buồn lạnh bơ vơ.Đắm say > < Say đắm vẫn bơ vơ → Bi kịch đó tạo nên âm hưởng buồn. 2.Đây là bài tiểu luận phức tạp.) ý giữa các ý.Nhưng.Nguyên nhân dẫn đến bi kịch của các nhà thơ mới? . mang giọng điệu đặc trưng của thơ mới giai đoạn này. Củng cố 2. tinh tế. Hđ3: Hoạt động luyện tập . .

Hướng dẫn tự học . Hoạt động hướng dẫn học sinh làm bài tập về nhà và đánh giá chung giờ học: .nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức và Một thời đại trong thi ca cùng là dạng văn nghị luận.Yêu cầu học sinh làm các bài tập trong phần học sinh học bài (sách giáo khoa) 3.Chuẩn bị bài Phong cách ngôn ngữ chính luận (tiết 2) Trang 307 . Em hãy nhận xét những điểm tương đồng và những điểm khác biệt của hai tác phẩm trên? Học sinh trả lời và giáo viên chốt lại vấn đề.Sau khi học xong hai tác phẩm Tiếng mẹ đẻ .

Chính vì vậy trong văn bản chính luận ta thường gặp những từ ngữ như: Vì vậy. Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của phong luận yêu cầu như thế nào về phương cách ngôn ngữ chính luận.… C. công bằng… b. Tính công khai về quan điểm chính trị: cách ngôn ngữ chính luận? Đặc trưng này thể hiện ở hai khía cạnh: Trang 308 . sách giáo viên. Về ngữ pháp: Các câu. a. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. . Đặc trưng của phong cách ngôn ngữ chính luận. cho nên. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trong phong cách ngôn ngữ chính II. tài liệu tham khảo. các đoạn văn trong văn bản chính luận liên kết với nhau thể hiện một suy luận. chẳng hạn như: Độc lập. Kiểm tra bài cũ: 3. dân chủ. suy ra vì thế… c.Về kĩ năng: Biết cách vận dụng về phong cách ngôn ngữ chính luận để đọc hiểu và viết bài văn nghị luận. Nêu những đặc trưng của phong a. biết phân biệt phong cách ngôn ngữ chính luận với các phong cách ngôn ngữ đã học. thế mà.Tuần 30: Tiết 105 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN (Tiết 2) A. bởi vậy. B. Tiến trình lên lớp: 1. Về từ ngữ: Văn bản chính luận sử dụng ngôn ngữ thường nhưng khá nhiều từ ngữ chính trị. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. diễn giảng… D. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. tiện diễn đạt? 1. Ví dụ: Biện pháp ẩn dụ và liệt kê trong hai đoạn trích Việt Nam đi tới.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận. 2. Các phương tiện diễn đạt. Về biện pháp tu từ: Đôi khi để tăng tính hấp dẫn và sức thuyết phục người viết văn bản chính luận sử dụng một số biện pháp tu từ. bình đẳng. 2. thiết kế bài học. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . tự do.

Trang 309 . thuổng. . 3.Tính truyền cảm thể hiện ở từ ngữ. c.Tại sao ngôn ngữ chính luận phải bảo đảm tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận? Tính truyên cảm được thể hiện qua những yếu tố nào? Gọi một học sinh đọc phần ghi nhớ sách giáo khoa. tình cảm và hành động. luận cứ.Văn bản chính luận có bố cục chặt chẽ. * Bài tập 2: gợi ý: . . Tính truyền cảm. Bài tập 1: Chỉ ra các biện pháp tu từ trong đoạn văn sau: Ai có sung … cứu nước. Những từ ngữ biểu thị quan hệ nhân quả thường xuyên được vận dụng. Tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận: . . + Vai trò của thanh niên ngày nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. .Điệp ngữ kết hợp với điệp cấu trúc cú pháp: Ai có … dung… . cuốc. gậy gộc.Ngôn ngữ trong văn bản chính luận không chỉ thông tin một cách khách quan mà còn thể hiện quan điểm chính trị của người viết. phù hợp với việc triển khai hệ thống luận điểm. Luyện tập: * Bài tập 1: . thể hiện ở việc trình bày lập luận. chính kiến. b.Phong cách ngôn ngữ chính luận có tính truyền cảm nhằm thuyết phục người đọc (người nghe) về nhận thức. Tổng kết: Phần ghi nhở (sách giáo khoa). giọng nói của người tạo lập văn bản. III. ngữ điệu. gươm.Luận điểm: Thanh niên là rường cột của đất nước. thuyết phục: .Không dung từ ngữ có ý nghĩa mơ hồ. lập trường. do vậy các câu. . hội nhập với thế giới. không thể hiện rõ ràng thái độ chính trị của người viết. + Vai trò của thanh niên trong kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ. vì như thế sẽ làm cho người đọc nhầm lẫn quan điểm chính trị.Liệt kê: Súng. các đoạn phải kiên kết với nhau chặt chẽ.Toàn bộ văn bản chính luận thể hiện một suy luận.Luận cứ: + Vai trò của thanh niên trước cách mạng tháng Tám. Bài tập 2: Yêu cầu viết một đoạn văn chứng minh cho câu nói của Hồ chủ tịch.

Khái lược về kịch: .… C. 110 Giáo án Lí luận văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: KỊCH. đạo nén. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lĩnh vực văn học nghệ thuật. nghệ thuật tổng hợp? (vì có sự tham . Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. thiết kế bài học. còn gọi là lời thoại (cũng Ngôn ngữ kịch thường có những có hành động nhưng ít. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. chúng ta sẽ tìm hiểu cụ thể về đặc điểm cũng như yêu cầu về đọc – hiểu các thể loại kịch và nghị luận. Xung đột kịch được cụ thể hóa bằng diễn. Trong những tiết trước. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt .Nêu những đặc trưng cơ bản của * Đặc trưng kịch? .Về kỹ năng: Biết vận dụng kiến thức về thể loại vào việc đọc – hiểu và tạo lập văn bản. tình cảm của mình. NGHỊ LUẬN A.Kể tên một số tác phẩm kịch mà I.Trong kịch.… D. các nhân vật được chủ yếu xây dựng bằng một yếu tố duy nhất là ngôn ngữ. họa sĩ. ở đó những vấn đề của bản chất hiện thực được dồn vực khác nhau: tác giả kịch bản. 2. hành động kịch được thực hiện bởi các nhân vật kịch. Ngôn ngữ có ba loại nào? loại: + Đối thoại: Lời của các nhân vật nói với nhau.Kịch lựa chọn những xung đột đời sống làm đối tượng gia của nhiều người thuộc các lĩnh mô tả.Tuần 33: Tiết 109. diễn viên. Tiết học hôm nay. tài liệu tham khảo. kịch và nghị luận là những thể loại quan trọng. văn nghị luận . + Bàng thoại: Lời nhân vật nói riêng với người xem (đọc) Trang 310 . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . .Kịch là loại hình tổng hợp. B. Trong phạm vi văn học + Vì sao nói kịch là một loại hình chúng ta tiếp cận và tìm hiểu kịch bản văn học. + Độc thoại: Lời nhân vật tự bộc lộ tâm tư. Tiến trình lên lớp: 1. không đáng kể).…) hành động kịch. quy tụ nổi bật.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm chính của các thể loại: kịch. diễn giảng. chúng ta đã tìm hiểu những thể loại này qua các tác phẩm cụ thể. Kịch em đã biết? 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. sách giáo viên.

xã luận. sự thuyết phục của lập luận.Tìm hiểu tác giả và hoàn cảnh ra đời của văn nghị luận. bình luận. tính cách nhân vật và cuộc sống xã hội hiện dần lên trước mắt người xem (đọc).Đọc kĩ lời giới thiệu. Yêu cầu về đọc kịch bản văn học . tính mạch lạc. Khái lược về văn nghị luận: . + Văn nghị luận thời văn học trung đại có: chiếu.Văn nghị luận có yếu tố tranh luận. Yêu cầu đọc văn nghị luận: . II. .Phân tích hành động. Qua lời thoại. ý nghĩa xã hội của tác phẩm. tư tưởng. . . kịch nói. tìm hiểu cao trào của xung đột. . điều trần… + Văn nghị luận thời hiện đại có: Tuyên ngôn. hịch.Xét theo nội dung. . ca kịch.Nghị luận là thể loại văn học đặc biệt. chặt chẽ của suy nghĩ và trình bày. vì vậy luận điểm phải xác đáng. Văn nghị luận 1.Nêu cách phân loại kịch? Nêu những yêu cầu đọc kịch bản văn học? (lấy ví dụ phân tích) Nêu khái lược về văn nghị luận? Nêu cách phân loại văn nghị luận? Nêu những yêu cầu đọc văn nghị luận? → Ngôn ngữ mang tính hành động và tính khẩu ngữ cao. tiểu dẫn để nắm những điều liên quan đến vỡ kịch. phê bình. xác định xung đột chủ yếu. 2.Xét theo hình thức ngôn ngữ trình diễn có: kịch thơ. bình sử.Tập trung chú ý vào lời thoại của các nhân vật qua đó tìm hiểu tính cách. luận cứ để bàn luận một vấn đề xã hội chính trị hay văn học nghệ thuật. văn phê bình văn học. luận cứ phải tiêu biểu và toàn diện. bút chiến. nêu rõ chủ đề tư tưởng. lời kêu gọi. hài kịch. lập luận phải khoa học và chặt chẽ thì mới có sức thuyết phục cao đến đối tượng tranh luận cũng như người đọc. * Phân loại kịch: . dung lập luận. tranh luận. chính kịch. ngôn luận… 2.Phân loại văn nghị luận: + Xét theo nội dung luận bàn có: văn chính luận. cáo. phẩm chất của từng nhân vật (đặc biệt là nhân vật chính) và mối quan hệ giữa các nhân vật.Sức mạnh của văn nghị luận ở sự sâu sắc của tình cảm. Trang 311 . . luận điểm. mâu thuẫn đến đỉnh điểm (thắt nút) và cách giải quyết (cởi nút). . ý nghĩa của xung đột có: bi kịch.Tổng hợp lại.

Phân tích nghệ thuật của bài văn nghị luận: Lập luận chặt chẽ logic như thế nào. Luyện tập 1. Trang 312 . 3. Luyện tập Bài tập 1: Xung đột kịch giữa tình yêu Rô-mê-ô và Juliet với mối thù giữa hai dòng họ Môn-ta-ghiu và Ca-phiu-let. (xem lại bài học) Bài tập 2: Nghệ thuật lập luận tăng tiến (so sánh tầng bậc) đã được Ăngghen sử dụng sáng tạo và có hiệu quả để làm nổi bật ba cống hiến của Mác. cách nêu chứng cứ.Chú ý đến luận đề (Vấn đề nghị luận) luận cứ.Bài tập 1 Bài tập 2 . rút ra bài học và tác dụng của tác phẩm đối với cuộc sống. (xem lại bài học). Củng cố 2. luận điểm và nhất là lập luận của bài văn nghị luận. . sử dụng ngôn ngữ trong bài nghị luận.Nêu giá trị của tác phẩm về hai phương diện: Nội dung tư tưởng và nghệ thuật biểu hiện. . Hướng dẫn tự học. III. cách viết ra sao.

Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tổ chức thảo luận: Bài tập 1: Bài tập 1: a. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bác bỏ và bình luận. Đoạn trích viết về vấn đề gì? với các nhà thơ mới Việt Nam trong những năm 30 của thế Quan điểm của tác giả đối với vấn đề kỉ XX.Về kỹ năng: Vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài (đoạn) văn nghị luận. Đoạn trích viết về vấn đề ảnh hưởng của thơ Pháp đối a. + Ảnh hưởng bao giờ cũng thong qua chủ thể thẩm mĩ nên sự ảnh hưởng thơ Pháp của các nhà thơ Việt Nam có những biểu hiện riêng. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . không giống nhau. + Trong nghệ thuật ảnh hưởng không phải mô phỏng mà thực chất là học tập.… D. + Nắm vững hơn nguyên tắc và cách thức kết hợp các thao tác lập luận đó trong một văn bản nghị luận. đó như thế nào? . chuyển cái của người thành cái của mình.Về kiến thức: + Củng cố vững chắc hơn kiến thức và kĩ năng về thao tác lập luận phân tích. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. “Hồn thơ Pháp hể chuyển được vào Việt Nam đã Việt hóa hoàn toàn”. sách giáo viên. B.Tuần 33: Tiết 111 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN A. thiết kế bài học. tài liệu tham khảo. + Sự mô phỏng ngu muội ngay lập tức bị đào thải.Quan điểm của các tác giả đối với các vấn đề này như sau: + Thi văn pháp không làm mất bản sắc Việt Nam. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. diễn giảng. Tiến trình lên lớp: 1.… C. so sánh. trong đó có sử dụng ít nhất là hai trong bốn thao tác. . Kiểm tra bài cũ: 3. Trang 313 . 2. tiếp thu một cách sáng tạo.

thao tác lập luận nào là bổ trợ… Bài tập 2: Giả sử phải tập trình bày một luận điểm trong bài văn nghị luận bàn về trung thực.Vai trò tác dụng của phẩm chất trung thực đối với việc hình thành nhân cách con người nói chung. Các tác giả sử dụng thao tác lập luận so sánh là chủ yếu để làm nổi bật cái riêng trong sự ảnh hưởng thơ Pháp của từng nhà thơ: Thế Lữ.Làm thế nào để có và giữ phẩm chất này. * Kết bài: Khẳng định vị trí. vai trò của từng thao tác được quyết định bởi mục đích nghị luận.Hoàn thành bài tập trên lớp . * Thân bài: Trung thực là gì? . . Vị trí. Một bài (đoạn) văn ít khi chỉ sử dụng một thao tác lập luận duy nhất mà thường vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận. Trang 314 . III. Ngoài ra còn có thao tác lập luận bình luận để bàn bạc mở rộng thêm vấn đề ở đoạn cuối. Hướng dẫn tự học . Các tác giả đã sử dụng thao tác lập luận nào là chủ yếu? ngoài ra trong đoạn trích còn thao tác lập luận nào nữa không? c. một trong những phẩm chất mà người thanh niên ngày nay cần có. c. Chế Lan Viên.Chuẩn bị bài: Ôn tập văn học Việt Nam. Có thể xem đây là thao tác tổng hợp vấn đề sau khi nêu các trường hợp cụ thể trên không? c. Bước thứ nhất: . .Xác định chủ đề bài văn: Bàn về phẩm chất trung thực. vai trò. Huy Cận. tác dụng của trung thực đối với việc hình thành nhân cách người thanh niên. ta có thể tiến hành các bước luyện tập như sau: a.b. Bước thứ ba: .Diễn đạt các ý vừa tìm được thành một đoạn văn có liên kết chặt chẽ và thể hiện rõ phong cách ngôn ngữ chính luận. b. Có thể quan niệm một bài văn càng sử dụng nhiều thao tác lập luận thì càng có sức hấp dẫn? Xác định chủ đề bài văn? Có thể xây dựng dàn bài làm như thế nào? b.Có thể xây dựng bài làm dàn ý như sau: * Mở bài: Trung thực là một trong những phẩm chất quan trọng của người thanh niên. vì mục đích nghị luận sẽ quyết định thao tác lập luận nào là chủ yếu. Bước thứ hai: Tìm cách thực hiện một luận điểm trong phần thân bài vừa thực hiện. Hàn Mặc Tử. Xuân Diệu.

diễn giảng. có sức lôi cuốn mạnh mẽ. Nó được giải phóng thoát ra ngoài tính quy phạm chặt chẽ với những hệ thống ước lệ phi ngã.… D. cảm xúc mới mẻ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Hướng dẫn ôn tập phần nội dung: II. B. những tình cảm. khám phá. + Củng cố và hệ thống kiến thức đó trên hai phương diện lịch sử và thể loại. . giọng thơ tâm huyết sôi sục. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. sách giáo viên. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. thiết kế bài học.… C. Hướng dẫn trả lời câu hỏi sgk (xây dựng đề cương ôn tập): Câu 1: Thơ mới khác thơ ca trung Câu 1: đại như thế nào? Thơ mới khác thơ truyền thống (trung đại) không chỉ ở “phần xác” mà còn ở “phần hồn” của nó. 2. tài liệu tham khảo. Nội dung cơ bản và nghệ thuật chủ Câu 2: Nội dung cơ bản và nghệ thuật hủ yếu của bài yếu của bài thơ Xuất dương khi lưu thơ: Xuất dương lưu biệt của Phan Bội Châu: biệt của Phan Bội Châu. khiến con mắt thi nhân được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát. Kiểm tra bài cũ: 3. Hầu trời của + Thể hiện tâm thế và tư thế tuyệt đẹp của người anh Tản Đà như thế nào? hung trong buổi lên đường tìm phương cứu nước. nâng cao tư duy phân tích.Tuần 34: Tiết 112. khái quát và trình bày vấn đề một cách có hệ thống. Thơ mới thể hiện mạnh mẽ “cái tôi” cá nhân với những suy nghĩ.Về kiến thức: + Nắm được những kiến thức cơ bản về văn học Việt Nam và văn học nước ngoài trong sách giáo khoa 11 tập hai. + Cảm xúc trữ tình nồng đượm. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Về kỹ năng: Rèn luyện. Trang 315 . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 113 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC A.

Bài Hầu trời của Tản Đà thể hiện rõ tính chất nói trên nhưng chưa thể xem thực sự là hiện đại. Hầu trời của Tản Đà. Qua các sang tác của Tản Đà chỉ “có thể xem như gạch nối giữa hai thời đại của văn học dân tộc”. Đặc biệt là phong trào thơ mới 1932 được xem là “cuộc cách Trang 316 . . hóm hỉnh. . quan niệm mới về chí làm trai. . tiêu biểu là Phan Bội Châu. giọng điệu thoải mái tự nhiên. + Có nhiều sáng tạo hình thức nghệ thuật: Thể thất ngôn trường thiên khá tự do.Thành tựu chủ yếu là thơ của các chí sĩ cách mạng. Trong bài thơ này Phan Bội Châu thể hiện lẽ sống mới. Câu 3: Quá trình hiện đại hóa thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến CMT8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài Xuất dương khi lưu biệt của Phan Bội Châu.Nhận xét? .Giai đoạn thứ 3: 1930 – 1945 như thế nào? . khao khát được khẳng định trước cuộc đời.Giai đoạn thứ 2: (Từ những năm 1920 – 1930) như thế nào? Hầu trời – như cái gạch nối giữa thơ cũ và thơ mới.Giai đoạn thứ ba: 1930 – 1945 Nền văn học nước nhà đã hoàn toàn quá trình hiện đại hóa với nhiều cuộc cách tân sâu sắc trên nhiều thể loại. sống động.Hầu trời của Tản Đà: + Tác giả biểu hiện “cái tôi” ngông. Câu 3: Quá trình hiện đại hóa thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến CMT8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài: Xuất dương lưu biệt của Phan Bội Châu. giá trị đích thực của mình.Công cuộc hiện đại hóa văn học đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận. Điều đó thể hiện rất rõ trong bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu. Hầu trời của Tản Đà. phóng túng tự ý thức về tài năng. Vội vàng của Xuân Diệu? . Nhưng vẫn viết bằng thi pháp ngôn ngữ văn học trung đại. ngôn ngữ giản dị. tư tưởng đã khác với thơ ca thế kỉ XIX nhưng về nghệ thuật vẫn thuộc phạm trù trung đại.Giai đoạn thứ nhất: (Từ đầu thế kỉ XX đến 1920) . văn học giai đoạn này đổi mới đã có tính hiện đại nhưng những yếu tố của thi pháp văn học trung đại vẫn còn tồn tại khá phổ biến nhất là trong sang tác thơ.Giai đoạn thứ nhất: (Từ đầu thế kỉ XX đến 1920) như thế nào? Lưu biệt khi xuất dương: mới bắt đầu. Trong sang tác của họ. . Vội vàng của Xuân Diệu. Vội vàng của Xuân Diệu. nội dung. . * Nhận xét: Nhìn chung ở hai bài thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng 8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài: Xuât dương lưu biệt của Phan Bội Châu.Giai đoạn thứ hai: ( Từ những năm 1920 – 1930) . Hầu trời của Tản Đà.

Trang 317 . Tràng giang của Huy Cận.Vội vàng – Đỉnh cao của quá trình hiện đại hóa. Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mạc Tử… Đó là tiếng nói nghệ thuật của “cái tôi” cá nhân được giải phóng hoàn toàn ra khỏi hệ thống ước lệ của thơ ca trung đại được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát. khám phá bằng con mắt cá nhân đồng thời cảm thấy bơ vơ. cô đơn. mạng trong thơ ca” với nhiều tác phẩm tiêu biểu như: Vội vàng của Xuân Diệu..

B. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Văn bản tóm tắt phải phản ánh trung thực các tư tưởng. . Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Nêu mục đích của việc tóm tắt văn I.Văn bản tóm tắt còn là nguồn tài liệu tiện dụng trong nhiều trường hợp khác nhau. biết trình bày miệng bài tóm tắt trước tập thể.Việc tóm tắt giúp người đọc hiểu được bản chất của văn bản.… D.Tuần 34: Tiết 114 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN A. Mục đích. diễn giảng. . luận điểm của bản gốc. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. . 2. người đọc nắm chắc các thao tác đọc văn bản.… C. tài liệu tham khảo. yêu cầu của việc tóm tắt văn bản nghị bản nghị luận? luận.Thông qua việc tóm tắt. Tiến trình lên lớp: 1. có dịp rèn luyện tư duy và cách diễn đạt.Về kỹ năng: Tóm tắt được các văn bản nghị luận (có độ dài 3 – 5 trang). thiết kế bài học. Đọc văn bản Về luân lí xã hội ở nước ta và trả lời Trang 318 . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Về kiến thức: Hiểu được mục đích. Nêu yêu cầu của việc tóm tắt văn 2.Tóm tắt văn bản nghị luận là trình bày một cách ngắn gọn nội dung của văn bản nghị luận gốc theo một mục đích nhất định. II. . Yêu cầu: bản nghị luận? . Cách tóm tắt Đọc văn bản Về luân lí xã hội ở 1.Diễn đạt ngắn gọn súc tích loại bỏ những thong tin không phù hợp với văn bản tóm tắt. 1. yêu cầu. Mục đích: . Không được xuyên tạc hoặc tự ý them những điều không có trong văn bản gốc. . sách giáo viên. cách tóm tắt văn bản nghị luận.

cần truyền bá chủ nghĩa xã hội (Coi trọng lợi ích đất nước. tự do.Tìm cách diễn đạt lại các luận điểm. + Vua thi hành chính sách ngu dân để dễ bề cai trị. Củng cố 2. Hướng dẫn tự học Trang 319 . Dựa vào nhan đề phần mở đầu và kết thúc để lựa chọn những ý. Đọc từng đoạn trong phần triển khai để nắm được các luận điểm và luận cứ làm sang tỏ cho chúng. luận cứ cho mạch lạc. từ quan đến học trò và các viên chức lớn nhỏ.Muốn Việt Nam tự do. + Quan lại tham lam nhũng nhiễu vơ vét. * Các luận cứ làm sáng tỏ cho từng luận điểm: + Học trò viên chức ham chức tước vinh hoa mà nịch hót.Đọc kỹ văn bản gốc. + Kẻ máu mặt trong làng thì tìm mọi cách lo lót kiếm chác chức tước. độc lập trước hết dân Việt Nam phải biết đoàn thể. không trọng công ích) . * Mục đích viết văn bản: Vạch ra phương hướng cần phải truyền bá chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để gây dựng đoàn thể nhằm hướng tới mục đích dành độc lập. giả dối không biết đến dân. bênh vực nhau và cùng nhau công bằng xã hội. Cách tóm tắt .nước ta và trả lời câu hỏi: Học sinh ghi nhớ. Luyện tập 3. . Luyện tập 1. đè đầu cưởi cổ người dân. III. . * Hoàn cảnh văn bản tóm tắt 2.Khác với Âu châu dân Việt Nam không có luân lí xã hội (không biết đoàn thể.Điều này được nói rõ ở phần cuối đoạn trích cũng có thể được phát hiện ở phần mở bài và ý khái quát ở các đoạn văn trong phần than bài. Tổng kết (ghi nhớ) IV. * Tác giả trình bày các luận điểm chính: . lợi ích người khác. câu hỏi: * Vấn đề đem ra bàn bạc: Về luân lí xã hội ở nước ta dựa vào nhan đề của tác phẩm ta biết được điều này. bòn rút của nhân dân làm tay sai cho thực dân Pháp.Nguyên nhân của tình trạng trên là sự suy đồi từ vua đến quan. . những chi tiết phù hợp với mục đích tóm tắt.

. . từ ngữ cho mọi cá nhân trong cộng đồng. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Câu 2: Phân tích mối lien hệ giữa 2. + Trong ngôn ngữ có những phương thức (phương thức tạo từ) và quy tắc (quy tắc ngữ pháp) chung cho mọi cá nhân trong cộng đồng.… C. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Cá nhân có thể tạo ra những yếu tố mới góp phần làm phát triển ngôn ngữ chung. Phân tích mối liên hệ giữa ngôn ngữ chung và lời Trang 320 . 116 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT A. sách giáo viên. diễn giảng. Vì sao nói ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội phẩm chung của xã hội còn lời nói là còn lời nói là sản phẩm của cá nhân? sản phẩm của cá nhân? .Tuần 35: Tiết 115. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Câu 1: Vì sao nói ngôn ngữ là sản 1.Về kỹ năng: Thông qua bài thực hành rèn luyện kĩ năng sử dụng ngôn ngữ và khả năng lĩnh hội các hiện tượng ngôn ngữ đã được đề cập đến trong các bài đã học.… D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. + Trong ngôn ngữ có nhứng yếu tố chung về ngữ âm. 2.Lời nói là của cá nhân vì: + Cá nhân sử dụng ngôn ngữ chung để tái tạo lời nói của mình. nâng cao những hiểu biết chung về tiếng Việt.Về kiến thức: Củng cố và hệ thống hóa những kiến thức về tiếng Việt đã được học trong năm. vốn từ. tài liệu tham khảo. + Trong lời nói có nhiều nét riêng của cá nhân: giọng nói. Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Kiểm tra bài cũ: 3. B. thiết kế bài học.Ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội vì: + Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp chung cho mọi cá nhân trong cộng đồng. sự sang tạo trong sử dụng từ ngữ và cách kết hợp các từ ngữ… .

phần khác trong câu biểu hiện. nhiều nghĩa sĩ hy sinh. đề cập đến. . năm nắng mười mưa) + Các quy tắc ngữ pháp: quy tắc tạo câu trong bài thơ. Đánh giá vào ô thứ hai. than cò… + Việc sắp xếp từ ngữ trong câu chẳng hạn: Lặn lội thân cò thay vì thân cò lặn lội. quan người nói đối với người hệ… nghe.Ứng với sự việc mà câu .ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sang tạo hình tượng bà Tú trong bài Thương vợ của Tú Xương? Câu 3: Đánh dấu giải thích đúng khái niệm ngữ cảnh? Câu 4: Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong hoàn cảnh nào? Phân tích để thấy sự chi phối của ngữ cảnh vào hình thức và nội dung? Câu 5: Nêu lại khái niệm Nghĩa sự việc và Nghĩa tình thái? Câu 6: Phân tích hai thành phần nghĩa của câu nói Bác Siêu: “Hôm nóicá nhân được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sang tạo hình tượng bà Tú trong bài Thương vợ của Tú Xương.Do các thành phần CN. Phân tích hai thành phần nghĩa của câu nói Bác Siêu: “Hôm nay … đi gọi đâu” Trang 321 . 6. . nuôi đủ. 3. quá trình. động. Trong trận đó các nghĩa sĩ đã giết được tên quan hai Pháp và một số lính thuộc địa của chúng làm chủ đồn 2 ngày rồi bị phản công thất bại. 4. KN.Thể hiện sự nhìn nhận. sự tồn tại. TN và các thành nhờ các từ tình thái. thái độ của người . eo sèo mặt nước thay vì mặt nước eo sèo. .Những yếu tố của lời nói Tú Xương: + Sự lựa chọn từ ngữ: Quanh năm. .Có thể biểu hiện riêng VN. trạng thái. + Các thành ngữ trong bài thơ (một duyên hai nợ.Sự việc có thể là hành nói đối với sự việc. Đánh dấu giải thích đúng khái niệm ngữ cảnh. Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong hoàn cảnh nào? Phân tích để thấy sự chi phối của ngữ cảnh vào hình thức và nội dung: Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong bối cảnh trận tập kích của đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 14 – 12 – 1861. Vì thế VTNSCG có nhiều chi tiết do sự chi phối của ngữ cảnh: + … Gươm đeo băng lưỡi … hai nọ + Kẻ đâm ngang … tàu đồng sung nổ + Đoái song Cần Giuộc … hang lụy nhỏ 5 Nghĩa sự việc Nghĩa tình thái .Những yếu tố của ngôn ngữ: + Các từ trong bài thơ. .Thể hiện tình cảm của tư thế. đánh giá.

Tính hấp dẫn thuyết phục. 2.Trật tự từ và hư từ là biện VD: Bảy lớp sẽ tham gia pháp chủ yếu biểu thị ý hội diễn văn nghệ nghĩa ngữ pháp và quan hệ .Từ không biến đổi hình VD: Tôi đi học thái. Tìm ví dụ minh họa đặc điểm loại hình tiếng Việt Đđiểm cuả loại hình tViệt Ví dụ minh họa .Nghĩa tình thái biểu hiện ở: + Từ “dễ” thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn về sự viếc. từ là thay đổi quan hệ ngữ pháp và do đó nghĩa thay đổi. Tính công khai về lập trường chính trị.Tiếng là đơn vị cơ sở cảu VD: Mẹ đã về: có 3 âm tiết tiếng Việt (mỗi tiếng Việt là một âm tiết đồng thời là một từ) . Tính hấp dẫn lôi cuốn 3. tương đương với từ “có lẽ”. Tính ngắn gọn 2. Thay đổi trật tự diễn văn nghệ. Trang 322 . . Tính chặt chẽ của hệ thống lập luận 3. + Từ “đâu” thể hiện ý phần trần bác bỏ ý nghĩ (mong muốn) của chị Tý là họ sẽ ở trong huyện ra.nay … đi gọi đâu”? Câu 7: Tìm ví dụ minh họa cho đặc điểm loại hình tiếng Việt? Câu 8: Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận. 8. 7.Nghĩa sự việc: do thành phần chính biểu hiện: “Họ không phải đi gọi” .Lớp bảy sẽ tham gia hội ngữ pháp. Tính thông tin thời sự 1. . Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận PCNN báo chí PCNN chính luận 1.I go to school Nam đi học .

Kiểm tra bài cũ: 3. Văn bản gốc chỉ đưa ra hai trường hợp cái buồn ủy mị (Con hổ nhớ rừng và Tràng giang) cũng không nên khái quát thành “Chứa nhiều yếu tố tích cực”. Không đúng với tinh thần của bản gốc “Nhưng cái buồn của thơ mới đâu có phải đều là ủy mị”.Về kỹ năng: Tóm tắt được các văn bản nghị luận có độ dài khoảng 1000 chữ.… D. Bài tập 1: Nhận xét dự định tóm tắt: về thơ mới trong cách nhìn lại hôm Những nội dung dự định tóm tắt nêu lên là đúng nhưng nay. nhược điểm của thơ mới là thiếu khí phách cách mạng. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Chưa chính xác: Nội dung câu văn của dự định tóm tắt “cái buồn của thơ mới không ủy mị mà chứa yếu tố tích cực”. . đó học sinh nọ như trình tự sgk dẫn? là nhược điểm lớn. B. Bài 2: Đọc lại bài Một thời đại 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . “đâu có phải đều là ủy mị” có nghĩa là: Không phải tất cả cái buồn trong thơ mới đều là ủy mị như vậy là vẫn có cái buồn ủy mị. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Cho học sinh đọc văn bản Mấy nét 1.Chủ đề và mục đích của đoạn trích. .Về kiến thức: Nắm vững hơn cách tóm tắt văn bản.Chủ đề và mục đích: + Chủ đề: Tinh thần thơ mới + Mục đích: Khắc họa tinh thần thơ mới là sự cách tân về Trang 323 . . diễn giảng. còn thiếu và chưa chính xác ở một số điểm sau đây: Nhận xét dự định tóm tắt của bạn . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. sách giáo viên. 2. Bài tập 2: trong thi ca và thực hiện các yêu cầu sau: .… C.Thiếu: Thơ mới không nói đến đấu tranh cách mạng. thiết kế bài học.Tuần 35: Tiết 117 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN A. tài liệu tham khảo.

“cái tôi” buồn bế tắc nhưng khao khát với cuộc sống. từ cái ta chuyển sang cái tôi đầy màu sắc cá nhân. là tình yêu tha thiết tiếng Việt.Bố cục của văn bản trích? thơ.Những biểu hiện của “cái tôi” cá nhân trong thơ mới.Cái khó trong việc tìm ra tinh thần thơ mới và xác định cách tiếp cận đúng đắn cần phải có.Bố cục của văn bản trích: * Mở bài: Câu đầu: Bây giờ hãy đi tìm cái điều ta cho là quan trọng hơn: Tinh thần thơ mới. 3. Trang 324 . Hướng dẫn tự học.. . con người. . với đất nước. long say mê đối với tiếng Việt. .Tình yêu. * Thân bài: . * Kết bài: Nhấn mạnh tinh thần thơ mới.

bác bỏ và bình luận. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Về kỹ năng: Vận dụng những tri thức đã học vào việc đọc – hiểu và viết bài văn nghị luận. B. Ví dụ: lập luận phân tích: a.… C. Yêu cầu hệ thống hóa các bài làm văn trong sách giáo khoa. Những nội dung cần ôn tập: 1. thống nhất. thành các yếu tố bộ phận để xem xét và tổng hợp nhằm phát hiện ra bản chất của đối tượng. . Ôn tập về 4 thao tác lập luận: Phân tích.Để phân tích đối tượng thành các yếu tố. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Quan niệm: Lập luận phân tích là thao tác chia nhỏ đối tượng. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Những nội dung cần ôn tập? I. Yêu cầu: Phải chia nhỏ được đối tượng thành các yếu tố bộ phận để xem xét và tổng hợp được được các yếu tố đó lại để nêu lên bản chất của đối tượng (mục đích của phân tích) Cách thức tiến hành? c. Kiểm tra bài cũ: 3. b. bản tin. diễn giảng. sách giáo viên. từng bộ phận song song cần đặc biệt lưu ý để quan hệ giữa chúng với nhau trên một chỉnh thể toàn vẹn. (Hướng dẫn học sinh ôn tập 3 thao tác lặp lại) Trang 325 .Phân tích cần đi sâu vào từng mặt. cần dựa trên tiêu chí. Cách thức tiến hành . thiết kế bài học. 119 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP LÀM VĂN A. tài liệu tham khảo. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Tuần 36: Tiết 118. 2. . 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… D. so sánh.Về kiến thức: Ôn tập hệ thống hóa các kiến thức về các thao tác lập luận cách tóm tắt văn bản nghị luận và cách viết tiểu sử. Tiến trình lên lớp: 1. quan hệ nhất định.

Yêu cầu và cách thức tóm tắt văn bản nghị luận. nhưng chủ nào? yếu là thao tác lập luận phân tích (chia nhỏ ra để xem xét đối tượng).Phân tích lí do có thể nói “thất bại là mẹ thành công” .Xác định cách thức bác bỏ (bác bỏ luận điểm. 4. . (Hướng dẫn học sinh trả lời những câu hỏi như sau: Quan niệm bị bác bỏ là gì? Tác giả bác bỏ bằng cách nào? Việc bác bỏ ở đây có tác dụng gì?) Viết đoạn văn bác bỏ? * Viết đoạn văn bác bỏ: . II. Trang 326 .Tác giả vận dụng thao tác lập luận bác bỏ để bác bỏ cái sai khẳng định cái đúng. . Bài tập 3: Phân tích tác dụng của Bài tập 3: Phân tích tác dụng của việc vận dụng thao tác việc vận dụng thao tác lập luận bác lập luận bác bỏ? bỏ? .3. .Các dẫn chứng có thể lấy trong lịch sử. trong thực tế cuộc sống. . bác bỏ luận cứ hoặc cách thức lập luận). cuộc đời và sự nghiệp các nhà khoa học. Bài tập 2: Phân tích nội dung: “Thất Bài tập 2: Phân tích nội dung: “Thất bại là mẹ thành bại là mẹ thành công”? công” . Yêu cầu và cách thức viết tiểu sử tóm tắt và bản tin.Bác bỏ những quan niệm sai lầm.Chứng minh tính đúng đắn của danh ngôn bằng các dẫn chứng cụ thể trong đời sống hiện thực. Luyện tập Bài tập 1: Trong văn bản Về luân lí Bài tập 1: xã hội ở nước ta Phan Châu Trinh vận Trong văn bản Về luân lí xã hội ở nước ta Phan Châu dụng chủ yếu những thao tác lập luận Trinh vận dụng kết hợp cả 4 thao tác lập luận.Viết đoạn văn bác bỏ dựa trên kết quả xác định.Chọn ý kiến quan niệm cần bác bỏ về một vấn đề quen thuộc nào đó trong cuộc sống hoặc trong lớp học.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful