MỤC LỤC

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH.....................................................................................................6 TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN...............................................................9 VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.................................................................11 ÔN TẬP CHUẨN BỊ BÀI VIẾT SỐ 1...................................................................................13 TỰ TÌNH......................................................................................................................... 15 CÂU CÁ MÙA THU.......................................................................................................... 18 PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN............................................................21 THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH...................................................................................24 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.................................................................27 THƯƠNG VỢ................................................................................................................. 30 Đọc thêm: KHÓC DƯƠNG KHUÊ, VỊNH KHOA THI HƯƠNG............................................33 TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN.............................................................35 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: KHÓC DƯƠNG KHUÊ VÀ VỊNH KHOA THI HƯƠNG...................................................................................................................37 BÀI CA NGẤT NGƯỠNG................................................................................................. 39 BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT......................................................................................42 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.................................................................45 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG, BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT............................................................................................................47 LẼ GHÉT THƯƠNG.........................................................................................................50 Đọc thêm: CHẠY GIẶC, BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN..........................................53 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1,VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2............................................................55 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA HAI TÁC PHẨM: CHẠY GIẶC VÀ BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN.......................................................................................................57 VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC........................................................................................60 THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ.........................................................................65 LUYỆN TẬP VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ............................................................................68 Trang 1

CHIẾU CẦU HIỀN............................................................................................................70 Đọc thêm: XIN LẬP KHOA LUẬT.....................................................................................73 THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG........................................................75 CỦNG CỐ ĐỌC THÊM: XIN LẬP KHOA LUẬT...................................................................77 ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM........................................................................79 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2..................................................................................................83 THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH......................................................................................86 ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM........................................................................89 KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945....91 BÀI LÀM VĂN SỐ3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC.......................................................................96 LUYỆN NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG.......................................................................98 HAI ĐỨA TRẺ...............................................................................................................101 NGỮ CẢNH.................................................................................................................. 107 LUYỆN TẬP VỀ NGỮ CẢNH...........................................................................................110 CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ......................................................................................................113 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH..................................................................119 LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH..122 LUYỆN CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH..........................................124 HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA.................................................................................128 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ.............................................................................133 TRẢ BÀI LÀM SỐ 3....................................................................................................... 135 LUYỆN TẬP PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ...........................................................137 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ, TRUYỆN................................................................139 CHÍ PHÈO..................................................................................................................... 142 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ (Tiết 2).................................................................146 CHÍ PHÈO..................................................................................................................... 149 THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU................................155 Trang 2

BẢN TIN....................................................................................................................... 158 GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO..............161 Đọc thêm: CHA CON NGHĨA NẶNG, VI HÀNH, TINH THẦN THỂ DỤC............................163 LUYỆN TẬP VIẾT BẢN TIN.............................................................................................167 PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN.........................................................................169 LUYỆN TẬP VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU..................................172 VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI.........................................................................................174 THỰC HÀNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ CÂU TRONG VĂN BẢN..................................179 ÔN TẬP HỌC KỲ I.........................................................................................................182 TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN................................................................................................ 185 LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG........................................................................................190 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 194 HẦU TRỜI.................................................................................................................... 197 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 201 VỘI VÀNG.....................................................................................................................204 BÀI LÀM VĂN SỐ 5: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.......................................................................208 ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI..........................................................210 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 213 TRÀNG GIANG.............................................................................................................. 215 THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ, LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ....................219 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ....................................................................222 ĐÂY THÔN VĨ DẠ..........................................................................................................224 CHIỀU TỐI.................................................................................................................... 227 NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG THƠ TRỮ TÌNH..............231 TỪ ẤY.......................................................................................................................... 233 Đọc thêm: LAI TÂN, NHỚ ĐỒNG..................................................................................238 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 5................................................................................................241 Trang 3

Đọc thêm: TƯƠNG TƯ, CHIỀU XUÂN...........................................................................243 ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT.........................................................................245 TIỂU SỬ TÓM TẮT........................................................................................................ 248 LUYỆN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT......................................251 TÔI YÊU EM.................................................................................................................. 254 ĐỌC THÊM: BÀI SỐ 28.................................................................................................258 LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT..............................................................................261 LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC................263 NGƯỜI TRONG BAO....................................................................................................266 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 6................................................................................................271 ĐỌC VĂN NGHỊ LUẬN...................................................................................................273 NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN.................................................................275 THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN.................................................................................280 TIỂU THUYẾT NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ....................................................................283 VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA..................................................................................285 Đọc thêm: TIẾNG MẸ ĐẺ - NGUỒN GIẢI PHÓNG CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC...................290 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN...............................................................292 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC........294 BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC...........................................................................296 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN.......................................................................301 MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA.....................................................................................304 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN.......................................................................308 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: KỊCH, NGHỊ LUẬN...........................................................310 LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN........................................313 ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC...............................................................................................315 TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN....................................................................................318 ÔN TẬP TIẾNG VIỆT......................................................................................................320 Trang 4

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN..................................................................323 ÔN TẬP LÀM VĂN......................................................................................................... 325

Trang 5

Tuần 1: Tiết 1, 2. Giáo án văn học sử

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
(Trích: Thượng kinh ký sự) Lê Hữu Trác
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: - Hiểu được giá trị nội dụng và nghệ thuật của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” trong “Thượng thư ký sự” của Lê Hữu Trác: thái độ lên án cuộc sống xa hoa nơi phủ Chúa; tính chân thực sinh động của nghệ thuật miêu tả, kể chuyện. - Nhận biết một vài đặc điểm của truyện ký trung đại. - Biết cách đọc-hiểu một tác phẩm hoặc một đoạn trích truyện ký trung đại theo đặc trưng thể loại. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, các tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,... D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy cho biết thời vua Lê, chúa Trịnh thuộc giai đoạn nào trong lịch sử phong kiến nước ta? Em có biết gì về Lê Hữu Trác? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Lê Hữu Trác không chỉ là một thầy thuốc nỗi tiếng mà còn được xem là một tác giả văn học có những đóng góp lớn cho sự ra đời và phát triển của thể loại ký sự. Ông đã ghi chép một cách trung thực và sắc sảo hiện thực của chính sách trong phủ của chúa Trịnh qua Thượng kinh ký sự (Ký sự lên kinh). Để hiểu rõ tài năng, nhân cách của Lê Hữu Trác cũng như hiện thực xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII, chúng ta sẽ tìm hiểu đoạn trích vào phủ chúa Trịnh (trích thượng kinh ký sự). Hoạt động GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên gọi 1, 2 học sinh đọc tiểu dẫn trong sách giáo khoa. Giáo viên gọi 1 học sinh tóm tắt ý chính mục tiểu dẫn. Giáo viên nhận xét câu trả lời học sinh và ghi ý chính lên bảng. I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả - Tác giả Lê Hữu Trác (1724-1791) hiệu là Hải Thượng Lãn Ông. - Quê quán: làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương (nay Mĩ Hào, Hưng Yên) - Không chỉ là một danh y đã soạn sách, mở trường dạy nghề thuốc truyền bá y học mà còn là nhà văn, nhà thơ. 2. Tác phẩm Thượng kinh ký sự (ký sự lên kinh) - Là tập ký sự bằng chữ Hán, viết 1782, khắc in 1885. - Ký sự là một thể loại ký ghi chép một caau chuyện, một sự việc có thật và tương đối hoàn chỉnh.
Trang 6

Không đồng tình mỉa Trang 7 . danh hoa đua nở.Từ “cửa sau” vào nơi ở phải qua rất nhiều cửa.Cảnh nội cung của thế tử: + Ở trong tối om. sinh đọc phần tiếp b.Kiệu của vua chúa.Vườn hoa: cây cối um tùm. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN nào? 1. quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống xa hoa của ông khi kê đơn hưởng lạc và sự lộng quyền của nhà chúa. Quang cảnh và những sinh hoạt nơi phủ chúa a) Quang cảnh nơi phủ chúa .. của phủ chúa ra sao? . nhân gian chưa từng thấy. được miêu tả như thế II.Đồ dùng tiếp khách ăn uống toàn mâm vàng chén bạc.Khuôn phép nghiêm ngặc. đồ nghi trượng. cách nhìn của Lê Hữu →Quang cảnh ở phủ chúa vô cùng tráng lệ. những điều mắt thấy. chim kêu ríu rít. ta hiẻu gì 2) Cách nhìn.Nội dung: tác phẩm tả quang cảnh ở kinh đô. Đoạn trích: sinh đọc văn bản (có a. Hữu Trác cũng như + Thế tử có bệnh đến bảy tám thầy thuốc phục dịch. những hòn đá kỳ lạ cột bao Cung cách sinh hoạt lơn lượn vòng. lộng lẫy đầy quyền uy tác giả tỏ ra sắc của Lê Hữu Trác dửng dưng trước những quyến rủ vật chất nơi đây. võng đều hào nhoáng “sơn son thiếp vàng”. phải năm sáu lần trướng gấm Qua quang cảnh và mới tới nơi. diễn biên tâm trạng → Phủ chúa là nơi cao sang.Điếm hậu mã nằm bên hồ. Cách chuẩn đoán bệnh . cung cách sinh hoạt + Bên trong: nệm gấm.Kẻ hầu người hạ tấp nập: → lượng người ăn bám quá lớn. . màn là. cột. tù đọng. khi kê đơn thuốc cho . nghi lễ rườm rà: Đến phủ chúa phải có thánh Tâm trạng của tác giả chỉ. Nội dung: theo) Đoạn trích nói về việc Lê Hữu Trác tới kinh đô. sống nơi phủ chúa b) Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa như thế nào? . cho thế tử. và chữa bệnh của Lê + Xung quanh chúa bao giờ cũng có phi tần chầu trực. có nhiều cây lạ. các học Trích trong tác phẩm “Thượng kinh ký sự” của Lê Hữu Trác. hương hoa ngào ngạt. . có thẻ mới được vào.Lời lẻ nói năng hết súc cung kính lễ độ: Khi nhắc đến chúa và thế tử → thế tử? uy quyền của chúa. này? * Cách nhìn và thái độ của tác giả: Bút pháp ký sự đặc . Giáo viên gọi học 3. tai nghe trong chuyến đi từ Hương Sơn ra Thăng Long chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán và chúa Trịnh Sâm. Xuất xứ: thể một đoạn. lộng lẫy không đâu sánh bằng. . không thấy cửa ngõ gì. . đèn sáp chiếu sáng. ghế rông sơn son thiếp nơi phủ chúa nói lên vàng. màu mặt phấn và màu áo đỏ. Trác đối với cuộc nhưng không khí cũng ngột ngạt. được dẫn vào phủ chúa Quang cảnh phủ chúa để bắt mạch kê đơn cho thế tử. cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa. thái độ và tâm trạng của tác giả đối với cuộc sống nơi về người thầy thuốc phủ chúa.Đứng trước cảnh phủ chúa xa hoa.

SGK) III. Luyện tập 3. ghi chép trung thực và tả cảnh sinh động. LUYỆN TẬP: 1. đức độ. chọn lựa chi tiết sắc sảo có ý nghĩa sâu xa. làm bài tập luyện tập. kể chuyện khéo léo. phẩm chất trung thực của người thầy thuốc đã chiến thắng để đưa ra cách chữa bệnh đúng.Chuẩn bị bài mới: Từ ngôn từ chúng đén lừoi nói cá nhân.Quan sát tỉ mỉ. phẩm chất cao đẹp của người thầy thuốc Lê Hữu Trác. 3. yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm giản dị nơi quê nhà. khinh thường lợi danh quyền quý. ghi chép trung thực. 2. + Là người có bản lĩnh. có kiến thức sâu rộng và già dặn kinh nghiệm. Nghệ thuật viết ký sự của tác giả. một sự chạnh lòng khi nghỉ đến tình cảnh của người dân nghèo khổ. . 4. học bài. . mai cuộc sông quá sức no đủ. Hướng dẫn tự học: GV hướng dẫn học sinh: . Trang 8 . Đoạn trích vẽ lên bức tranh sinh động. cuối cùng lương tâm. quyền uy của chúa Trịnh qua đó bộc lộ thái độ coi thường danh lợi. * Tâm trạng của tác giả khi kê đơn thuốc cho thái tử: là thầy thuốc có kinh nghiệm. chính kiến.được thể hiện như thế nào qua đoạn trích? GV hướng dẫn HS luyện tập. → Giá trị hiện thực sâu sắc. đầy tính hiện thực về cuộc sống xa hoa. .Tả cảnh sinh động. tiện nghi nhưng thiếu khí trời và không khí tự do. Đồng thời thể hiện nỗi xót xa.Xem SGK. + Ông là thầy thuốc có lương tâm. kể diễn biến sự việc khéo léo tạo nên cái thần của cảnh và việc. hiểu rõ bệnh của thế tử nhưng lại sợ chữa có hiệu quả sẽ được tin dùng. → Qua việc chữa bệnh cho thế tử chứng tỏ: + Tác giả là một thầy thuộc giỏi. xung đột. Tổng kết: (Ghi nhớ. lôi cuốn. Cũng cố Bằng tài quan sát tỉ mỉ. công danh trói buộc nên có ý định chữa cầm chừng cho thuốc vô thưởng vô phạt nhưng lại giằng co.

II. phương thức chung: Giáo viên cho học sinh lấy .Các tiếng. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN A.Các âm và các thanh. LỜI NÓI – SẢN PHẨM RIÊNG CỦA CÁ NHÂN Khi giao tiếp mỗi cá nhân vừa phải biết tích lũy. trả lời câu hỏi. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: trao đổi thảo luận. Vào bài mới: Lời vào bài: Cha ông ta khi dạy con cái cách sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp hàng ngày thường sử dụng câu ca dao: Lời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau Để hiểu được điều này. B. C. thêm ví dụ minh họa. .. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trong cuộc sống con người I. .. D... Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Tính chung của ngôn ngữ cộng đồng biểu hiện qua các phương tiện: 1) Các đơn vị yếu tố ngôn ngữ chung (có sẵn) Giáo viên hướng dẫn ví dụ . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Anh (chị) có nhận xét gi về đặc dỉm ngôn ngữ của tác giả thể hiện qua đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”.Quy tắc cấu tạo từ. tài liệu tham khảo.Hiểu mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội với lời nói riêng của cá nhân. .. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . sử dụng ngôn ngữ Trang 9 . trong sách giáo khoa.Các ngữ cố định (thành ngữ. phong cách. nhận biết được những biểu hiện của cái chung trong ngôn ngữ và nét riêng trong lời nói cá nhân. Tiến trình lên lớp: 1.TÀI SÁN CHUNG CỦA XÃ HỘI chúng ta giao tiếp với nhau Ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội. . sách giáo viên.Phương thức chuyển nghĩa từ. 3.Các từ. chung ta sẽ tìm hiểu qua bài học: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân. dân tộc là phương tiện giao bằng gì? tiếp quan trọng của cộng đồng.. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. quán ngữ) 2) Các quy tắc. diễn giảng. NGÔN NGỮ . ngữ. . đồng thời biết vận dụng linh hoạt. kiểu câu.Tuần 1: Tiết 3. sáng tọ quy tác trong lời nói cá nhân.Biết tuân thủ nguyên tác chung của ngôn ngữ.

Đối lập: Xiên ngang – Đâm toạc Rêu từng đám – Đá mấy hòn . III.Chuẩn bị bài mới: Bài viết số 1. Giáo viên phân tích ví dụ. học bài. Học sinh lấy thêm ví dụ. cuộc sống → sự mất mát. 1) Giọng nói cá nhân 2) Vốn từ ngữ cá nhân 3) Sự chuyển đổi sáng tạo khi sử dụng từ ngữ chung 4) Tạo ra các từ mới 5) Việc vận dụng linh hoạt. . Cái riêng của lời nói cá nhân.“thôi”(2): chấm dứt.tài sản chung của xã hội. IV. Bài tập 2: Sự sáng tạo của HXH: . 2) Luyện tập trên lớp Bài tập 1: . học sinh lấy thêm ví dụ minh họa. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC: GV hướng dẫn học sinh: . + Lời nói – sản phẩm riêng cá nhân. LUYỆN TẬP 1) Củng cố + Ngôn ngữ . . Học sinh thực hành. phương thức chung. kết thúc cuộc đời. đau đớn. chung của cộng đồng. Trang 10 .Đảo ngữ: Vị ngữ đứng trước chủ ngữ → Tạo âm hưởng mạnh cho câu thơ: thiên nhiên cựa quậy và căng đầy sức sống. Giáo viên hướng dẫn. kết thúc hoạt động nào đó.Giáo viên hướng dẫn ví dụ trong sách giáo khoa.“thôi”: nghĩa chung chỉ sự chấm dứt.Xem sách giáo khoa. lại vừa biết tạo sắc thái riêng của lời nói cá nhân để tăng sự hấp dẫn. làm bài tập luyện tập. sáng tạo quy tắc chung.

tài liệu tham khảo. thiết kế bài học.Cuộc đấu tranh giẫ Tấm và mẹ con Cám khó khăn. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A. D. Tiến trình lên lớp: 1.Trong cuộc sống. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . B. C.Cuộc đấu tranh gian khổ nhưng cuối cùng cái thiện. người tốt cuối cung cũng chiến thắng. dẫn chứng thuộc phạm vi xã hội. b/ Thân bài: . em suy nghỉ gì về cuộc sống đáu tranh giữa cái thiện và cái ác. II/ Lập dàn bài: Xác định luận điểm. gian khổ. . giáo viên hướng dẫn để học sinh làm bài. c/ Kết bài: .Viết được bài nghị luận xã hội có nội dung sát với thực tế cuộc sống và học tập của học sinh THPT. . . Trang 11 .Nội dung nghị luận: cuộc đáu tranh giữa cái thiện và cái ác. luận cứ của a/ Mở bài: đề bài trên. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Nội dung cần nghị luận là gì? Đề bài: Đọc truyện Tấm Cám. Phương pháp dạy học: Ra đề phù hợp với trình độ học sinh. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Truyện “Tấm Cám” gợi suy nghĩ về cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác. những ý gì? . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. người tốt cung chiến thắng.Trong học tập.Đề bài có định hướng sẵn.Yêu cầu về phương pháp: kết hợp các thao tác lập luận. Kiểm tra bài cũ: 3.Cũng cố kiến thức về văn nghị luận đã học ở THCS và học kỳ II của lớp 10. sách giáo viên. . giữa người tốt và kẻ xấu Thao tác lập luận như thế nào? trong xã hội xưa và nay? Dẫn chứng ở đâu? I/ Phân tích đề: .Tuần 1: Tiết 4. . học sinh thực hành. .Ý nghĩa cuộc đấu tranh: mặc dù nhiều khó khăn gian khổ nhưng cái thiện. giữa người tốt và kẻ xấu trong xã hội xưa và Phần kết bài cần tóm tắt lại nay. người tốt chiến thắng. người tốt và kẻ xấu vô cùng gian khổ nhưng cuối cùng cái Mở bài cần giới thiệu những gì? thiện.

Bài học đối với bản thân.Học sinh: + Nộp bài làm của mình. + Chuẩn bị bài mới: Tự tình. . III/ Hướng dẫn tự học . Trang 12 .Giáo viên: Thu bài làm của học sinh và hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới.

Phương tiện dạy học: . C. Kết bài: Thâu tóm những nội dung cơ bản.Cung cấp thêm những kinh nghiệm viết bài văn nghị luận. luận cứ nhằm làm sáng tỏ vấn đề. diễn giảng.Cũng cố kiến thức về văn nghị luận. nêu vấn đề. Các dạng đề văn nghị luận: NGHỊ LUẬN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC MỘT TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG MỘT TÁC PHẨM. Thân bài: Lần lượt triển khai các luận điểm. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Kết hợp các phương pháp: trao đổi thảo luận. MỘT ĐOẠN THƠ. B. Giáo án làm văn (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP CHUẨN BỊ BÀI VIẾT SỐ 1 A. viết được bài nghị luận xã hội có nội dung sát với thực tế cuộc sống và học tập của học sinh THPT. tiếp tục gợi mở những suy Trang 13 . giáo án. . CŨNG CỐ LÝ THUYẾT: 1. Bố cục bài văn nghị luận a. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . b. D.Tuần 1: Tiết tự chọn. ĐOẠN TRÍCH MỘT Ý KIẾN BÀN VỂ VĂN HỌC MỘT VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG TÁC PHẨM VĂN HỌC 2... Phương pháp dạy học: . Tiến trình lên lớp: 1.Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo. c. Mở bài: Giới thiệu và nêu vấn đề cần nghị luận. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Kiểm tra bài cũ: 3..

4. II.Đọc kỹ đề bài để: + Xác định vấn đề cần nghj luận. Lập luận . giải thích. . Gợi ý cách làm .Các thao tác nghị luận: chứng minh. Trang 14 .Học sinh ôn tập chuẩn bị viết bài trên lớp một tiết.. Củng cố và dặn dò .. so sánh.. luận cứ và lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp. cách lập luận. hoặc nêu cảm nghỉ riêng của người viết. 3. lí lẻ và dẫn chứng phải bám sát yêu cầu đề. . + Khi viết.. lập dàn ý rồi viết bài. + Xác định các luận điểm. dùng từ chuẩn xác và trôi chảy...nghĩ cho người đọc. tìm luận cứ.Cách xây dựng luận điểm.Lập dàn ý và viết bài: + Dựa vào kết quả phan tích đề.

hình ảnh giản dị. Sống vào khoảng cuối thế kỷ XVIII – nửa đàu thế kỷ XIX. Bố cục: đề. Xuất xứ: Nằm trong chùm thơ “Tự tình” của HXH.. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Đặc biệt là những bài thơ Nôm của bà là cảm xúc về thời gian tinh tế. . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tóm tắt tiểu I. là niềm khát khao sống mãnh liệt. thiết kế bài học. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỰ TÌNH (BÀI II) – Hồ Xuân Hương A. đồng thời thể hiện được những đặc sắc về thơ Nôm của Hồ Xuân Hương. vừa phẫn uất trước tình cảnh éo le và khát vạng sống.. từ trong hai câu đề như thế 2. c. “Tự tình” (bài II) là một trong những bài thơ tiêu biểu cho điều đó. giàu xúc cảm. luận. C. Bài thơ nào? a. 1. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . quê làng Quỳnh Đôi. táo bạo mà tinh tế. thực. tạo nền cho tâm trạng. cuộc đời tình duyên ngang Giáo viên hướng dẫn trái éo le. b.Được mệnh danh là “bà chúa thơ Nôm”. Tác giả . Quỳnh Lưu. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Trang 15 . khát vọng hạnh phúc của Hồ Xuân Hương. diễn giảng. sách giáo viên. kết. . .Hồ Xuân Hương chưa xác định năm sinh. B. khẳng định vẽ đẹp và khát vọng của họ.Sáng tác cả thơ Nôm và thơ chữ Hán: trên dưới 40 bài thơ Nôm và tập thơ “lưu Hương ký” → Thể hiện lòng thương cảm đối với người Nghệ thuật và cách dùng phụ nữ. Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luật. Vào bài mới: Lời vào bài: Hồ Xuân Hương là một trong những nhà thơ nổi tiếng của văn học trung đại Việt Nam. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu những đặc điểm bút pháp ký sự của Lê Hữu Trác trong đoạn trích “vào phủ chúa Trịnh”? 3.Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của Hồ Xuân Hương: Thơ Đương luật viết bằng tiếng Việt. D. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Cảm nhận được tâm trạng vừa buồn tủi. mất. tài liệu tham khảo.. Tìm hiểu chung dẫn trong sách giáo khoa. Nghệ An. nhận xét câu trả lời. Tiến trình lên lớp: 1.Tuần 2: Tiết 5. cách dùng từ ngữ. bà được mệnh danh là bà chúa thơ Nôm. Thơ của bà là tiếng nói đòi quyền sống.

Hình ảnh “rêu” và “đá” là những vật mềm yếu. xuân. Hai câu luận: . + Xuân: mùa xuân. 4.Mượn rượu để quên hiện tại nhưng “say lại tỉnh” – quên rồi nhớ → càng rả rời chán chường... Hai câu thực: .2” Câu thơ “mảnh tình san sẻ tí con con” sử dụng Giáo viên hướng dẫn luyện tập. . trăng sắp tàn mà vẫn chưa tròn → tuổi xuân trôi qua mà hạnh phúc vẫn chưa trọn vẹn (sự đồng nhất giữa trăng và người) → phận hẩm duyên ôi.Thời gian: đêm khuya . + Cách ngắt nhịp “Trơ cái Hồng nhan / với nước non” + Từ “trơ” kết hợp với “nước non” → không chỉ nhấn mạnh sự cô đơn lẻ loi. Tổng kết: Ghi nhớ Trang 16 . nỗi xót xa bẽ bàng.tí – con con” → thật xót xa tội nghiệp cho nỗi lòng duyên phận tác giả (người phụ nữ). mỉa mai. thấp bé nhưng “xiên ngang mặt đất” . tròn”.Bằng thủ pháp nghệ thuật tăng tiến: nhấn mạnh sự nhỏ bé dần làm cho nghịch cảnh càng éo le hơn “Mảnh tình – san sẻ . .. sự phản kháng của tác giả.Không gian: “văng vẳng . đơn độc “trơ cái . → Hai câu đề: Tâm trạng cô đơn. + “Hồng nhan” đi với từ “cái”. thể hcá tính Hồ Xuân Hương bướng bỉnh. tuổi xuân . 2. .Hai từ “lại”: lại 1 → thêm lần nữa. → Càng gợi nỗi sầu đau đơn lẻ. mạnh mẽ. 5. niềm phẩn uất. . 3.V) . quyết liệt. Đọc hiểu văn bản: 1.. dồn” → tĩnh vắng.Ngắm trăng “Vầng trăng . bẽ bằng mà còn thể hiện bản lĩnh Hồ Xuân Hương: sự bền gan thách đố.BP đảo (C . lại1.Cách dùng “xiên ngang”.“đâm toạc chân mây” → tìm mọi cách để vươn lên. ”đâm toạc”. → rẻ rúng. buồn đau. cách dùng từ như thế nào để diễn tả tâm trạng? Em có nhận xét gì về cách dùng từ “ngán. → “Trơ cái Hồng nhan”. → “Xuân lại lại”: sự trở lại của mùa xuân đồng nghĩa với sự ra đi của tuổi xuân.. Lại 2 → trở lại. → sức sống mảnh liệt của Hồ Xuân Hương ngay cả khi đau buồn nhất.Hai câu thực diễn tả những cảnh thực nào? Hai câu luận nhà thơ sử dụng BPNT. ngang ngạnh.Với cách dùng từ: + Ngán: ngán ngẫm duyên phận éo le bạc bẽo. II..NV trữ tình: người phụ nữ trơ trọi. Hai câu đề: . tủi hổ bẽ bàng của Hồ Xuân Hương. Hai câu kết: . non” + Nghệ thuật đảo ngữ “trơ” lên trước → tủi hổ.

Giống: + Nỗi lòng.Nội dung: Bài thơ thể hiện nỗi lòng buồn đau. thảm. + Tài sử dụng TV. các từ ngữ làm định ngữ hoặc bổ ngữ (mỏ. làm bài tập. phẩn uất trước duyên phận. những từ ngữ mang tính biểu cảm. 3. yếu tố phản kháng mạnh mẽ hơn (tác giả còn trẻ).) bút pháp nghệ thuật tu từ đảo ngữ tăng tiến.. Luyện tập: 1. Luyện tập .. . 2.Chuẩn bị bài mới. tiếng rên rỉ. Cũng cố . phẩn uất nhưng vẫn cháy lên khát vọng về hạnh phúc. . sách giáo khoa.NT: Cấu tạo thể thức thơ Nôm Đường luật và vận dụng ST những hình ảnh. Đó là vẽ đẹp của bài thơ và cũng là của nhà thơ. Trang 17 . Hướng dẫn tự học: . duyên.Khác: “Tự tình”.III. tâm trạng: buồn tủi xót xa.Xem lại bài giảng. . chuông sầu.

nhan đề Trang 18 . C. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . thông minh. Thu điếu. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Tự tình” (bài II) của Hồ Xuân Hương và nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ? 3. B. tả tình của ông. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong các nhà thơ cổ điển Việt Nam Nguyễn Khuyến được mệnh danh là nhà thơ làng cảnh Việt Nam. con người dân quê. quê hương đất nước tâm trạng thời thế. gồm: thơ.Sáng tác khoảng tám trăm bài. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn và I.Nguyễn Khuyến (1835 . văn câu đối với nội dung: viên nhận xét cách đọc. Là người có cốt cách thanh cao. Tác giả Giáo viên nhận xét tóm a.1909) xuất thân trong một gia đình nhà nho chính len bảng.Tuần 2: Tiết 6. điểm nhìn ấy nhà thơ đã b. nghệ thuật gieo vần. thiết kế bài học. Tìm hiểu chung tóm tắt tiểu dẫn. tả tình. D.Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của Nguyễn khuyến với bút pháp nghệ thuật tả cảnh. 1. có tấm lòng yêu nước thương dân sâu nặng. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Cảm nhận được vẽ đẹp của cảnh thu điển hình cho mùa thu làng cảnh Việt Nam vùng đồng bằng Bắc bộ. b. thiên nhiên. Sáng tác: Học sinh đọc bài. Bài thơ Điểm nhìn cảnh thu của a. tình yêu quê hương đất nước. tài liệu tham khảo. . 2. học giỏi và đỗ đầu 3 kỳ thi (Tam nguyên Yên đỗ).Vẻ đẹp tâm hồn thi nhân: tấm lòng yêu thiên nhiên. Cuộc đời: tắt của học sinh và ghi ý . Thể thơ: Viết theo thể Đường luật (thất ngôn bát cú). thảo luận trả lời các câu hỏi. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CÂU CÁ MÙA THU (Thu điếu) Nguyễn Khuyến A. sách giáo viên. châm biếm đã kích tầng lớp thống trị. bộc bạch tâm sự. Giáo . đặc biệt là “Thu điếu”. Thu ẩm). Xuất xứ: Bài thơ “Câu cá mùa thu” (Thu điếu) nằm trong chùm tác giả có gì đặc sắc? Từ thơ thu của Nguyễn Khuyến gồm ba bài (Thu vịnh. Điều đó không chỉ được thể hiện qua tình yêu của nhà thơ đối với cảnh vật mà còn là sự đánh giá về nghệ thuật bậc thầy trong miêu tả cảnh. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. sử dụng từ ngữ. Điều đó được thể hiện rõ trong chùm thơ thu. Tiến trình lên lớp: 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.

còn ao thu nhỏ. tầng mây “lơ lửng”. trời xanh ngắt. . Từ đó thấy được tấm lòng của Nguyễn Khuyến đối với thiên nhiên quê hương. 2. teo”. đất nước. II. Tình thu: . tĩnh mịch của cảnh vật (nghệ thuật cổ thơ có gì đặc biệt? Cách điển phương Đông). + Hòa sắc tạo hình độc đáo ở các điệu xanh: xanh ao. tình thu trong bài thơ.. thơ? . xanh bờ. uẩn khuất trong tâm hồn nhà thơ. thuyền câu “bé tẻo teo” và dáng phần diễn tả tâm trạng gì người cũng như thu hẹp lại. đất nước. cái lạnh se của mùa thu → dung và nghệ thuật bài nỗi cô quạnh. gam màu xanh. lá vàng. lá vàng “khẽ đưa vèo”. lá vàng rơi.. quê hương. ngõ trưa.Cách gieo vần “eo” (tử vận) rất thần tính vừa là hình thức chơi chữ vừa dùng vần để biểu đạt nội dung (mượn cảnh gợi tình).Cách sử dụng từ “vèo”: tả ngoại cảnh gợi tâm cảnh. Cũng cố + Cảnh thu. 3. . xanh tre. Em có nhận xét gì về nội . Tổng kết: Nguyễn Khuyến là nhà thơ tài năng. tha thiết với thiên nhiên. . Thành công về nghệ thuật: Giáo viên hướng dẫn học .Cảnh thu đẹp mang nét đặc trưng mùa thu Bắc Bộ → tâm hồn gắn bó. “Câu cá mùa thu” là sự cảm nhận tinh tế sắc sảo của nhà thơ về bức tranh thu lang quê Bắc Bộ qua hình thức thơ Nôm Đường luật. hình ảnh nào gợi lên được nét riêng của cảnh sắc mùa thu? Đó là cảnh thu ở miền quê nào? bằng chữ Hán. + Sự vật: ao thu. Đọc hiểu văn bản: 1.bao quát cảnh thu như thế nào? Những từ ngữ.Cảnh vật trong “mùa thu câu cá”. thuyền câu. của bài thơ? + Không gian vắng lặng “Ngõ trúc. đâu đó vẵng lại tiếng cá Cách gieo vần trong bài đớp mồi càng tăng sự yên ắng.. III. Không gian thu hẹp nhỏ dần.Sử dụng nét đặc sắc của nghệ thuật phương Đông (lấy động nói tĩnh). Cảnh thu: . xanh Không gian thu trong bài sóng. cảnh điển hình cảm giác gì về cảnh thu và hơn cả cho mùa thucủa lang cảnh Việt Nam (Xuân Diệu) với nét riêng tình thu? của làng quê Bắc Bộ. đặc biệt là khi viết về mùa thu. Trang 19 . + Đường nét chuyển đọng nhẹ. gieo vần ấy gợi cho ta có → Cảnh vật thu đẹp nhưng tĩnh lặng và đượm buồn.. sinh luyện tập.Ngôn ngữ giản dị trong sáng giàu khả năng biểu hiện tinh tế.Không gian tĩnh lặng. khép kin phù hợp với tâm trạng đầy uẩn khuất.Điểm nhìn: Từ gần đến cao xa rồi từ cao xa đến gần (thuyền câu – ao – trời – ngõ trúc – ao – thuyền câu). bèo. khẽ: sóng “hơi gợn tí”. xanh bèo có một màu vàng đâm ngang của chiếc lá thu thơ như thế nào? Góp rơi (Xuân Diệu). + Màu sắc: nước trong veo. Luyện tập: 1. sáng biếc. IV. trời thu.

Luyện tập Bài tập 1: Cái hay của nghệ thuật sử dụng từ ngữ trong bài “Câu cá mùa thu”.+ Thành công về nghệ thuật. .Vần “eo”: sử dụng thần tính góp phần tả cảnh gợi tình.Cảnh thanh sơ dịu nhẹ gợi lên qua các động từ. 2. Trang 20 . . . sách giáo khoa. tính từ. làm bài tập. lập dàn ý bài văn nghị luận.Chuẩn bị bài mới: phân tích đề. Hướng dẫn tự học: .Xem lại bài giảng.Từ “vèo”: tâm sự thời thế của nhà thơ. . 3.

Giáo viên hướng dẫn học . chán chường. sinh thảo luận.Yêu cầu về nội dung: từ ý kiến của Vũ Khoan có thể suy ra: sinh thảo luận.trong tiết học này. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp quy nạp. giải thích. D. Phân tích đề: đọc các đề bài trong sách Đề 1: Đây là dạng đề định hướng rõ các nội dung nghị luận. chúng ta sẽ rèn luyện thêm một kỹ năng nữa nhằm tránh trường hợp lạc đề. giáo khoa và tiến hành chia Vấn đề cần nghị luận: việc chuẩn bị hành trang chuẩn bị vào thế kỷ nhóm thảo luận. đặc biệt là đã rèn luyện được một số kỹ năng như: cách lập luận. khả năng thực hành và sáng tọ hạn chế. LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN A. khắc phục điểm yếu là thiết thực chuẩn bị qủa.Yêu cầu về nội dung: nêu cảm nghỉ của mình về tâm sự và diễn tiến hành chia nhóm thảo biến tâm trạng của Hồ Xuân Hương: nỗi cô đơn. hành trang vào thế kỷ XXI.. thiết kế bài học. nhạy bán với cái Giáo viên hướng dẫn học mới. . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy nêu nghệ thuật sử dụng hình ảnh. Trang 21 .Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên cho học sinh I. Tiến trình lên lớp: 1. tài liệu tham khảo. mới.Có ý thức và thói quen phân tích đề và lập dàn ý trước khi làm bài. luận cứ. lập dàn ý bài văn nghị luận. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . C. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Nắm vững cách phân tích và xác định yêu cầu của đề bài. dẫn chứng thực tế xã hội là chủ yếu. bình luận. từ ngữ của Nguyễn Khuyến trong bài thơ “Câu cá mùa thu”? 3. xảy ra khi làm bài: kỷ năng phân tích đề. phần luỵen tập gợi ý bằng câu hỏi để học sinh thảo luận.Tuần 2: Tiết 7. B. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình ngữ văn THCS. sách giáo viên. . Giáo viên nhận xét kết + Phát huy điểm mạnh. cách xây dựnh luận điểm. chúng ta đã làm quen vớ văn nghị luận. chứng minh. cử người trình bày kết vọng được sống hạnh phúc. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHÂN TÍCH ĐỀ. + Người Việt Nam có nhiều điểm mạnh: thông minh. nhận xét kết + Người Việt Nam cũng không ít các điểm yếu: thiếu hụt về kiến qủa.Vấn đề cần nghị luận: tâm sự của Hồ Xuân Hương trong bài “Tự tình” (bài II) Học sinh đọc các đề bài . khát luận. cách lập dàn ý cho bài viết.. Đề 2: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thức cơ bản.

* Ghi nhớ (phần lập dàn ý).Kết bài: đánh giá ý nghĩa của văn bản. Học sinh chia nhóm thảo luận. nhận xét kết quả. Trang 22 . . Đề 2: . khái quát tác phẩm. thế kỷ XVIII. Bài tập 1: (đề 1) a/ Phân tích đề: . 2.Mở bài: giới thiệu vấn đề (nhìn nhận cái mạnh và cái yếu của con người Việt Nam để bước vào thế kỷ XXI) . + Giới thiệu về vị trí. .Thân bài: triển khai vấn đề: + Cái yếu: Còn nhiều thiếu hụt về kiến thức cơ bản.Yêu cầu về nội dung: + Bức tranh cụ thể sinh động về cuộc sống xa hoa nhưng thiếu sinh khí của những người trong phủ chúa Trịnh. + Cái mạnh: thông minh. Khả năng thực hành và sáng tạo còn hạn chế. Giáo viên hướng dẫn học sinh thảo luận. + Bày tỏ uất ức.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghĩ. cử người trình bày kết quả. tài năng và những đóng góp của Hồ Xuân Hương. muốn phản kháng. * Ghi nhớ (phân tích đề) II.Thân bài: triển khai văn bản + Nỗi cô đơn bẽ bàng + Nỗi đau buồn vì tuổi xuân trôi qua nhưng hạnh phúc chưa trọn vẹn. cách lập dàn ý. III. Luyện tập: 1. Cũng cố Thao tác phân tích đề. + Trở lại xót xa cho duyên phận hẩm hiu. tài năng và những đóng góp của Hồ Xuân Hương về thơ Nôm. tiêu biểu là Trịnh Cán. .Mở bài: giới thiệu về vị trí.Kết bài: tóm tắt ý chính.Vấn đề nghị luận: giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”. . Luyện tập Học sinh đọc các đề bài tiên hành chia nhóm thảo luận. dẫn chứng cho Hồ Xuân Hương là chủ yếu. bài học. + Thái độ phê phán nhẹ nhàng mà thấm thia cũng như dự cảm về sự suy thoái đang tiến tới gần của triều Lê – Trịnh. nhạy bén với cái mới. Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập.quả. đánh giá ý nghĩa của văn bản. Lập dàn ý: Đề 1: . .

Trang 23 .Thân bài: bức tranh cụ thể hiện thực sinh động về cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa. c/ Kết luận: sự đánh giá về giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích.Xem lại bài giảng. làm bài tập.Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận phân tích. . . Bài tập 2: (đề 2) (Học sinh làm ở nhà). Thái độ Lê Hữu Trác đối với cuộc sống nơi phủ chúa.. 4.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghỉ.Mở bài: giới thiệu tác giả và giá trị đoạn trích. Nét đặc sắc của ngòi bút ký sự Lê Hữu Trác. b/ Lập dàn ý: . dùng dẫn chứng trong đoạn trích là chủ yếu. sách giáo khoa. Hướng dẫn tự học .

phân tích. Thao tác phân tích kết hợp II. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. tài liệu tham khảo. Tiến trình lên lớp: 1. hình thức và mối quan hệ bên trong cũng như bên Phân tích trong làm văn là ngoài của chúng. Ví dụ: đoạn trích mục I. + Sở khanh là kẻ đồi bại nhất trong những kẻ làm cái nghề đồi bại. trở mawtj một cách trơ tráo.Tuần 2: Tiết 8. Mục đích. xã hội hoặc văn học. đại diện của sự đồi sinh tìm hiểu. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . hiếu thảo. quan hệ giữa đối tượng và đối tượng liên quan. như thế nào? . C. phân Giáo viên giới thiệu cách tích theo sự đánh giá chủ quan của người lập luận. tìm câu hỏi trả lời). sách giáo viên. Trang 24 . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Cách phân tích: chặt chẽ với tổng hợp sau . yêu cầu của thao tác lập luận phân tích: Giáo viên giảng giải khái . Thao tác lập luận phân tích nhằm mục đích gì? Cách thức tiến hành như thế nào? Bài học hôm nay sẽ làm rõ vấn đề này. nguyên nhân.Luận cứ: thể cho học sinh thảo luận + Sở khanh sống bằng nghề đồi bại bất chính.Biết cách phân tích một vấn đề chính trị. thường xuyên lừa bịp tráo trở của Sở khanh → tổng hợp và khái quát bản chất của hắn “.Nắm vững mục đích và yêu cầu của thao tác lập luận.. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu quá trình lập dàn ý bài văn nghị luận? 3. quyết định phần lớn đến sự thành công của văn bản. . khi phân tích chi tiết bộ mặt . yêu cầu nêu bên dưới (có ..Phân tích bao giờ cũng gắn liền với tổng hợp đó là bản chất của thao tác phân tích trong văn nghị luận.Phân tích căn cứ vào quan hệ nội bộ của đối tượng. Học sinh đọc đoạn trích. thiết kế bài học. D. trả lời các bại trong xã hội Truyện Kiều. B.Luận điểm: Sở khanh là kẻ bẩn thỉu. mức cao nhất của tình hình đồi bại trong cã hội này”. bất chính: giã làm người tử tế đánh lừa một người con gái ngây thơ. phần luỵện tập gợi ý bằng câu hỏi để học sinh thảo luận. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp quy nạp. Giáo viên hướng dẫn học . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn nghị luận thao tác lập luận phân tích giữ vai trò quan trọng. kết quả lừa bịp tráo trở.Phân tích theo mối quan hệ nguyên nhân – kết quả. bần tiịen.Phân tích là chia nhỏ đối tựơng thành các yếu tố xem xét một cách niệm “phân tích” là gì? kỹ càng nội dung.

+ Thiếu lương thực. suy thoái nòi giống. Khẳng định cảm xúc của Xuân Trang 25 . Giáo viên hướng dẫn thảo luận. Giáo viên hướng dẫn thảo luận. . III.Phân tích theo quan hệ nguyên nhân – kết quả: bùng nổ dân số (nguyên nhân) → ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người (kết quả). → phân tích luôn gắn liền với khái quát tổng hợp sức mạnh của đồng tiền. 2. tiến hành chia nhóm thảo luận. thái độ của Nguyễn Du. Luyện tập: 1. trình bày kết quả. . + Tất cả mọi thứ cụ thể Kiều bị chi phối bởi đồng tiền (kết quả). * Ví dụ 2: . → phân tích kết hợp chặt chẽ với khái quát.Phân tích theo sự đánh giá chủ quan của người viết: thái độ phê phán khih bỉ của Nguyễn Du khi nói đến đồng tiền. Dân số tăng nhanh thì chất lượng cuộc sống của cộng đồng. rút ra từ mục I. nhận xét kết quả.Phân tích theo quan hệ kết quả . .Phân tích theo quan hệ nội bộ đối tượng: các ảnh hưởng xấu của việc bùng nổ dân số đến con người. * Ví dụ 1: . 2 câu thơ của Thế Lữ. vừa có tác dụng xấu (sức mạnh tác oai tác quái). cá nhân giảm sút. . trình bày kết quả. + Vì hàng loạt hành động gian ác. . thực phẩm. + Sức mạnh tác quái của đồng tiền (nguyên nhân). + Suy dinh dưỡng. nhận xét kết quả. Học sinh đọc ví dụ 2. b/ Phân tích theo quan hệ giữa đối tượng với đối tượng liên quan: cảm xúc của Xuân Diệu sau đó dẫn ra hai câu “tỳ bà hành” của Phan Huy Vinh.phân tích lập luận. thái độ. Ghi nhớ (Sách giáo khoa).nguyên nhân. gia đình. Luyện tập Bài tập 1: a/ Phân tích theo quan hệ nội bộ đối tượng (phân tích từ ngữ) tách từ “bàn hoàn” trong “nỗi riêng bàn hoàn”. thất nghiệp. tổng hợp: bùng nổ dân số → ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người. Học sinh đọc ví dụ 1 tiến hành chia nhóm thảo luận. Giáo viên hướng dẫn luyện tập.Phân tích mối quan hệ nguyên nhân – két quả. Học sinh đọc ghi nhớ. + Nguyễn Du chủ yếu vẫn nhìn về mặt tác hại của đồng tiền (kết quả).Cách phân tích. cách hành xử của các tầng lớp trong xã hội đối với đồng tiền.Mục đích yêu cầu của thao tác nghị luận.Phân tích theo quan hệ nội bộ của đối tượng: đồng tiền vừa có tác dụng tốt. Cũng cố . Thiếu việc làm. II. bất chính đều do đồng tiền chi phối (giải thích nguyên nhân). Tâm trạng đơn độc của Thúy Kiều.

Trần Tế Xương. Hướng dẫn tự học . 3. . sách giáo khoa. làm bài tập.Chuẩn bị bài mới: Thương vợ . Trang 26 .Diệu. Bài tập 2: giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm.Xem lại bài giảng.

Tìm hiểu đề: . .Giáo viên ghi đề lên bảng Học sinh đọc kỹ đề bài và phân tích đề. 2. .) . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Giáo viên gọi học sinh trình bày lại mục đích. B. thảo luận. phát biểu cảm nghĩ).. nghệ thuật của đoạn trích. Đề luyện tập Anh (chị) hãy phân tích giá trị hiện thực của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” (Trích “Thượng kinh ký sự” – Lê Hữu Trác). sách giáo viên. I. II. Vào bài mới: .Nội dung vấn đề cần nghị luận? -Phương pháp nghị luận? -Phạm vi tư liệu (dẫn chứng)? Giáo viên yeu cầu học sinh lập dàn ý cho đề bài trên. -Xác định luận điểm chính HS: . C.Tiếp tục cũng cố.Tuần 2: Tiết tự chọn. quyền quý nơi phủ chúa Trịnh.Học sinh viết được bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội hoặc văn học. bình luận. luận cứ? Luận chứng?).Em triển khai phần thân bài ra sao? (Sắp xếp luận điểm. . giáo án tự chọn. tác phẩm “Thượng kinh ký sự”. Ổn định tổ chức.Phương pháp nghị luận: Chủ yếu là thao tác lập luận phân tích (có kết hợp thêm thao tác chứng minh.. -Phạm vi dẫn chứng: đoạn trích. . Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: Phát vấn.. khắc sâu và nâng cao kiến thức về lập luận phân tích. Mở bài: . Lập dàn ý: 1.Trình bày nhiệm vụ của phần mở bài? (Giới thiệu về tác giả.Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. nêu vấn đề. yêu cầu của thao tác lập luận phân tích? Cách phân tích? 3. Giá trị nội dung.Cách nhìn. thái độ và tâm trạng của tác giả khi “Vào phủ chúa Trịnh” (Có thể chia thành các luận điểm nhỏ hơn). Giáo án làm văn (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A.Giới thiệu vài nét về danh y Lê Hữu Trác và tác phẩm “Thượng kinh ký sự” – một tác phẩm mang giá trị hiện thực sâu sắc. Tiến trình dạy học: 1. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Nội dung nghị luận: Cuộc sống xa hoa. . .Giới thiệu về đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”: thể hiện Trang 27 . D.

mỗi cửa đều có lính gác “vác đường nghiêm nghặt. (mang giá trị hiện thực sâu sắc: tố cáo sự xa hoa. b. . 2.. đồ nghi trượng sơn son thiếp vàng. đưa đón. thái độ. hơi phấn sáp.Vấn đề cần trình bày ở phần kết bài? GV: yêu cầu HS dựa vào phần lập dàn ý viết một đoạn văn ở phần mở bài hoặc kết bài. + Xưng hô... mâm vàng.Chỉ ra cách nhìn. nheo nhóc.Phân vân. . có thẻ... hành lang quanh co. do dự.. cao Trang 28 .Đường vào phủ chúa: Phải qua nhiều lần cửa.. ích kỷ... sợ danh lợi ràng buộc. gác tía.Miêu tả. nối tiếp nhau. bẩm tấu kính cẩn. chén ngọc. lộng quyền của nhà chúa). trong khi dân tình đói khổ. hiên ngọc. + Thiếu sinh khí. Thân bài: a. → Kín cổng cao tường.Cảnh trong phủ chúa: có nhiều nhà (Đại đường.Thâm nghiêm. Kết bài: . 3. tả trước. sống xa hoa . hương hoa ngào ngạt → mầm mống của bệnh tật... * Cung cách sinh hoạt: . Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa: * Quang cảnh phủ chúa: . → Tài năng.. quyền bồng. võng điều.. trong phòng thắp nến.. ghi chép tỉ mỉ.. . tấp nập: “qua lại như mắc cửi”.. phù hợp? . + Tác giả phản ánh một cái tâm lương y trong sạnh.6 lần trướng gấm. xa hoa tráng lệ nhưng ngột ngạt. + Bộ máy phục vụ đông đúc. hương thơm ngào ngạt. thiếu sinh khí: chỉ thấy hơi người. đánh giá chung về tác phẩm và đoạn trích. có sập. * Tâm trạng của tác giả khi chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán: . thái độ của tác giả khi “Vào phủ chúa Trịnh”: . tù túng . ra vào phải có thẻ.Phê phán kín đáo: + Phủ chúa lấn át cung vua. có người dẫn đường. tâm trạng của tác giả khi vào phủ chúa chữa bệnh? Các dẫn chứng cụ thể.”. + Đồ dùng: rèm châu. trung thực.Nội cung của thế tử: qua 5.. Cách nhìn. phòng trà). ngột ngạt.Quyết định trị bệnh cứu người. . quyền uy + Vào phủ phải có thánh chỉ. khách quan: từ ngoài vào trong. kiệu son. sâu sắc giá trị hiện thực của tác phẩm. coi thường danh lợi. đức độ..Tổng hợp. việc gì thấy trước thì kể. lễ phép.

khiết. yêu cầu. lập dàn ý. III. . Củng cố . Bài viết 4.Kiến thức trọng tâm: Mục đích. cách làm bài phân tích? Cách thức tìm hiểu đề.Tiết sau: Học 2 tiết văn học: “LẼ GHÉT THƯƠNG”. Trang 29 .Dặn dò: . coi thường danh lợi.

Sáng tác: . Sự cảm thông của xã hội đối với họ là cần thiết nhưng cần thiết nhất có lẽ là tình cảm của chính những thành viên trong gia đìnhvới cuộc sống của những người mẹ. câu đối. b. . 2. Tìm hiểu chung trong sách giáo khoa. Là người có tính sắc sảo.Sáng tác của Tú Xương gồm 2 mảng: trào phúng và trữ tình. Bài thơ “Thương vợ” giúp chúng ta hiểu hơn những tấm lòng của ông đối với người vợ của mình. thiết kế bài học.Trần Tế Xương (1870 . khó khăn. C. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THƯƠNG VỢ Trần Tế Xương A. Tác giả viên giới thiệu ngắn gọn a. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Bài thơ Trang 30 .1907) quê làng Vị Xuyên. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Thấy được tình cảm yêu thương. thảo luận trả lời các câu hỏi. người vợ. quý trọng của Trần Tế Xương dành cho người vợ. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn I. sách giáo viên. khó gò vào khuôn Xương. sáo trường quy niên. ngôn ngữ văn học dân gian. yêu thương và lặng lẽ hi sinh cho chồng con. hoàn thành tốt trách nhiệm của mình. tài liệu tham khảo.Tú Xương có hẳn một đề tài viết về bà Tú gồm bài thơ. giáo 1. .Cảm nhận được hình ảnh bà Tú: vất vả. Tú Xương là người chông đã thấu hiểu những khó khăn vất vả của bà Tú. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Mùa thu câu cá” của Nguyễn khuyến và nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ? 3. Cuộc đời: tác giả và đề tài bà Tú . 10. (thường gọi là Tú Xương). làng Mĩ Lộc. D. Tiến trình lên lớp: 1. đảm đang. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong xã hội phong kiến. thân phận những người phụ nữ bao giờ cũng gắn liền với những vất vả.Tuần 3: Tiết 9. tĩnh trong bài thơ Trần Tế Nam Định. sự kết hợp giữa giọng điệu trữ tình và tự trào. thấm chí còn gắn với những bi kịch. vận dụng hình ảnh. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Đi thi 8 lần mà chỉ đỗ tú tài. phóng túng. giàu sức biểu cảm. là động lực để họ vươn lên. Qua những lời tự trào thấy được vẽ đẹp nhân cách và tâm sự của nhà thơ. Viết theo thể thơ Nôm Đường luật. văn tế nhưng “Thương vợ” là một trong những bài thơ hay và cảm động nhất của nhà thơ. B.Nắm được những thành công về nghệ thuật của bài thơ: từ ngữ giản dị.

người như thế nào? + 5. số phận → con người có nhân cách.Hai câu thực: +Cách đảo ngữ “lặn lội. vừa gợi nỗi đau thân phận. nguy hiểm. Ông làm bài thơ để thể hiện tấm lòng yêu thương. Bố cục: 4 phần: Đề. Thể thơ: Thể thơ Nôm Đường luật. Bằng cách đảo trật tự từ “cha mẹ thói đời. một chồng” hiện lên như thế nào? + Quanh năm: thời gian suốt năm lặp lại. Em hiểu “nuôi đủ” là c. của bà Tú? b. vì con... + Từ “với” tách 2 vế câu 5 (con) với 1 (chồng) → vai bà Tú gánh Hai câu luận đã sử dụng nặng gia đình.Hai câu luận: Nhận xét về nội dung và + Hai thành ngữ: “Một duyên hai nợ”.... đó cũng là tấm lòng xót thương da sự và vẽ đẹp nhân cách diết của ông Tú. + Hai câu thành ngữ: “Âu đành phận”. Có tác dụng làm gì? . trong bài thơ chỉ về việc gì quý trọng. một chồng” → tấm lòng không chỉ thương mà còn tri ân vợ. Xuất xứ: Hoàn cảnh sống của Tú Xương nghèo. 1: số đếm (lượng người gia đình bà Tú). tháo vát. Trang 31 . như thế nào? Qua bài thơ → Vừa đối đầu về từ ngữ nhưng lại vừa thừa tiếp nhau về ý làm nổi em có nhận xét gì về tâm bật sự vất vã gian truân của bà Tú.Hai câu đề “Quanh năm . trào phúng “nuôi đủ . Đọc hiểu văn bản: Qua câu “nuôi đủ . chịu khó.. bạc” đây là tiếng chửi đời giận đời bạc bẽo với bà Tú và cũng là lời tự phán xét lên án mình của ông Tú “có chồng .. rợn ngợp đầy lo Nỗi lòng thương vợ của âu. như thế nào? II. Tú Xương được thể hiện + “Buổi đò đông”: nhiều bất trắc. “buôn bán” chỉ trông chờ bà Tú. “Dám quản công” → Vừa nói lên sự vất vả gian truân vừa thể hiện đức tính của bà Tú chịu thương. eo sèo” Lời chửi trong hai câu + Hình ảnh ẩn dụ “thân cò” → vừa nhấn mạnh nỗi vất vả gian truân thơ cuối là ai? Có ý nghĩa của bà Tú. Hai câu thực sử dụng bút + Mom sông: địa điểm chênh vênh nguy hiểm.. pháp nghệ thuật nào? Hình + Buôn bán: công việc của bà Tú buôn thúng bán mẹt (nhỏ). đông con mọi thứ “mom sông”. giàu đức tính hi sinh. Hình ảnh ông Tú qua nỗi thương vợ: Giáo viên hướng dẫn học .. tất bật. kết. chu đáo với chồng con. → bối ảnh. . nguy hiểm. gì? + “Khi quãng vắng”: thời gian. Hình ảnh bà Tú qua nỗi thương vợ của ông Tú: chồng”. của ông Tú. 1. hình ảnh bà Tú . . luận. “năm nắng mười mưa” nghệ thuật của bài thơ. 2.. hết lòng vì chồng.Hai câu kết: sinh luyện tập. hình ảnh bà Tú? Bà Tú là + Nuôi đủ: đảm bảo số lượng và chất lượng. khuyết điểm. không vứt bỏ trách nhiệm dựa vào duyên số. biết ơn đối với vợ. từ ngữ nào để diễn tả cảnh bà Tú là người tảo tần.Sử dụng cốt cách khôi hài. ngôn ngữ dân gian nào? → Bà Tú là người đảm đang.Các từ “quanh năm”. a. không gian heo hút. thực. như không” → dám thừa nhận thiếu sót.

Nghệ thuật: từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm. Tổng kết (Ghi nhớ . Vịnh khoa thi hương.Nghệ thuật: từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm. Qua đó còn thấy tâm sự và vẽ đẹp nhân cách của ông Tú. nghệ thuật đời sống. đau thân phận. Luyện tập . vận dụng sáng tạo hình ảnh.Nội dung: tình thương yêu quý trọng vợ của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi gian truân vất vả và đức tính cao đẹp của bà Tú. làm bài tập. sách giáo khoa.Chuẩn bị bài mới: Đọc thêm: Khóc Dương Khuê. nghệ thuật dân gian. . III. .SGK) . nghệ thuật dân gian.Xem lại bài giảng. Trang 32 . Hướng dẫn tự học: . Cũng cố . vất vả. .Vận dụng từ ngữ: 2 thành ngữ: đức tính cao đẹp của bà Tú. 2. gian truân.3. nghệ thuật đời sống. Luyện tập: 1. 3. .Nội dung: tịnh thương yêu quý trọng vợ của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi đau gian truân vất vả và đức tính cao đẹp của bà Tú. vận dụng sáng tạo hình ảnh.Vận dụng hình ảnh: thân cò.

Tiến trình lên lớp: 1. thủy chung qua sự vận động cảm xúc.. D.Bài “Khóc Dương Khuê” của Nguyễn Khuyến: + Tình bạn thắm thiết. lúc đột ngột.16 câu còn lại: nỗi đau khôn tả lúc bạn “ra đi”. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thảo luận trả lời các câu hỏi. sách giáo viên. . Ở những tiết trước. Hoạt động của GV và HS Hs tóm tắt những ý chính ở phần tiểu dẫn. lúc ngậm ngùi. B. . thái độ của tác giả. VỊNH KHOA THI HƯƠNG A. Vào bài mới: Lời vào bài: Nguyễn Khuyến và Tú Xương là những tác giả cuối cùng của thời kỳ văn học trung đại. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh bà Tú qua nỗi nhớ thương vợ của ông Tú? 3. + Những nét nghệ thuật tu từ đặc sắc. Câu 3: Sử dụng nhiều bút pháp tu từ . lúc lắng đọng thấm sâu. để hiểu sâu sắc hơn về những giá trị nội dung và nghệ thuật trong thơ văn của mỗi tác giả. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . rồi” Trang 33 . Theo em bài thơ này có thể chia thành mấy đoạn? Nội dung mỗi đoạn là gì? Tình bạn thắm thiết.Bài “Vịnh khoa thi hương”. luyến tiếc. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: KHÓC DƯƠNG KHUÊ. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Học sinh đọc tóm tắt ý Nội dung * Bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến I/ Tìm hiểu chung: (SGK) II/ Đọc hiểu văn bản: Câu 1: Bài thơ viết theo dòng cảm xúc của tác giả và được chia thành 4 đoạn: . chúng ta đã tìm hiểu một số tác phẩm của hai nhà thơ này. thủy chung giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê. + Nghệ thuật sử dụng của bài thơ. C. diễn tả tâm trạng: nỗi đau bàng hoàng khi nghe tin bạn mất – sự hồi tưởng kỷ niệm – nỗi đau tê tái khi không còn bạn.Tuần 3: Tiết 11. tài liệu tham khảo. Câu 2: Tình bạn thắm thiết. Trần Tế Xương: + Cảnh trường thi và bức tranh xã hội đương thời. thủy chung giữa hai người được thể hiện như thế nào trong bài thơ? Hãy phân tích những bút pháp tu từ thể hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn qua đời. thiết kế bài học..Nói giảm: “Bác Dương .2 câu đầu: tin đến đột ngột .12 câu tiếp: sự hồi tưởng về kỷ niệm .8 câu tiếp: ấn tượng lần gặp cuối cùng.

Phân tích tâm trạng.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “lôi thôi sĩ tử” Sĩ tử luộm thuộm. → Từ khoa thi bức tranh xã hội năm Đinh Dậu được hiện lên bên cạnh nỗi nhục mất nước. nghệ thuật bài “Vịnh khoa thi hương” 2. → sức mạnh đã kích. nhốn nháo của xã hội.. sương” . SGK. Hướng dẫn tự học: + Xem bài giảng.Hình ảnh “vai đeo lọ” .Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “ậm ọe quan trường” Quan trường với cái oai cố tạo (oai vờ) → tính chất lộn xộn của kỳ thi. thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi? . dữ dội... Câu 4: Hai câu kết: từ giọng điệu mỉa mai châm biếm sang trữ tình.Cách nói so sánh: “tuổi già . “Nhân tài .Từ “ậm ọe” .Nghệ thuật đảo ngữ “Long cắm . “váy lê .Sử dụng lối liệt kê: có lúc. có khi. là sự tác động tới tâm linh người đọc. Câu 2: Hai câu thực thể hiện rõ sự ô hợp của kỳ thi: . bà đầm và sức mạnh châm biếm. cũng có khi..Các từ “lôi thôi” .. Câu 3: Hình ảnh quan sứ. né nhà” → lời kêu gọi đánh thức lương tri không chỉ của sĩ tử mà còn là của những ai được xem là nhân tài đất Bắc. nghệ thuật bài “Khóc Dương Khuê” + Nội dung. . Cũng cố + Nội dung..Bút pháp nhân hóa: “nước mây man mác” . châm biếm. * Bài “Vịnh khoa thi hương” – Trần Tế Xương. * Luyện tập 1. Trang 34 . đã kích của bút pháp nghệ thuật đối. bà đầm.. không gọn gàng → sự ô hợp.Nghệ thuật đối: lọng><váy. I/ Đọc và tìm hiểu tiểu dẫn: (SGK) II/ Đọc và tìm hiểu văn bản: Câu 1: Hai câu đầu có tính tự sự thể hiện rõ sự ô hợp nhộn nhạo trong thi cử “trường Nam thi lẫn với trường Hà” từ “lẫn” thể hiện điều đó. Hai câu đầu cho thấy cuộc thi diễn ra như thế nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và quan trường? Phân tích hình ảnh quan sứ. đến”. ra” .. Luyện tập 3. BT. + Chuẩn bị bài mới: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân.. sâu cay..chính tiểu dẫn. . ẩn trong đó không ít nỗi xót xa.

Lời nói cá nhân là thực tế sinh động. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Để hiểu rõ mối quan hệ này. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . thảo luận trả lời các câu hỏi. C. sức xuân (tuổi Trong những câu thơ sau trẻ). Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.thơ Hồ Xuân Hương: Vừa mùa xuân.“xuân” – Nguyễn Khuyến: men say nồng của rượu ngon. Chỉ ra sự DT riêng khi IV.“xuân” – Nguyễn Du: vẽ đẹp người con gái trẻ tuổi. ra trong thời gian gần đây Bài tập 3: Trang 35 . Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN A.Tuần 3: Tiết 12. Tuy nhiên giữa ngôn ngữ và lời nói lại có mối quan hệ hai chiều. . sức sống dạt dào của cuộc sống. “Xuân”? Bài tập 2: . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Những cái chung của ngôn ngữ. dùng từ? . D.Có ý thức sử dụng lời nói cá nhân phù hợp với yêu cầu của ngôn ngữ chung trong xã hội. giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc. Chia nhóm thảo luận.Nắm được mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội và lời nói của từng cá nhân. thiết kế bài học. hiện thực hóa những tính mỗi nhóm thảo luận 1 bài. . đã có ST như thế nào khi . .Có ý thức tôn trọng những quy tắc ngôn ngữ của xã hội.Từ “xuân”. Tiến trình lên lớp: 1. Bằng phương thơ Nguyễn Du? thức chuyển nghĩa chung của Tiếng Việt (phương thức ẩn dụ) trong Sự ST riêng của mỗi nhà câu thơ của Nguyễn Du từ “nách” dùng chỉ chổ giao nhau giữa hai bức thơ trong cách dùng từ tường tạo nên một góc (góc tường). Hoạt động của GV và HS Nội dung Giữa ngôn ngữ chung và III. tình cảm thắm thiết bạn bè. tài liệu tham khảo. Trong những câu thơ . chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn qua tiết học hôm nay. lời nói lại là sản phẩm riêng của từng cá nhân. Quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân: lời nói cá nhân có mối . chung của ngôn ngữ cộng đồng. B. Xuân 2: sức sống mới sau từ nào từ mới được tao tươi đẹp.“xuân” – Hồ Chí Minh: xuân 1: mùa đầu tiên.Ngôn ngữ chung là cơ sở để sản sinh lời nói cá nhân và là cơ sở để quan hệ như thế nào? lĩnh hội lời nói cá nhân. Luyện tập: dùng từ “nách” trong câu Bài tập 1: Từ “nách” chỉ vị trí trên thân thể con người. . Vào bài mới: Lời vào bài: Ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội. những nét riêng của lời nói cá nhân? 3. tác động bổ sung cho nhau. sách giáo viên.

+ Chuẩn bị bài mới: Bài ca ngất ngưỡng. + Trong hai tiếng. Hướng dẫn tự học + Xem bài giảng. “mặt trời” 2: dùng với nghĩa ẩn dụ là đứa con của mẹ. + Tiếng láy lặp lại âm đầu nhưng đổi vần “ăn”.Phương thức cấu tạo từ chính phụ: từ chính sau. sách giáo khoa.“mặt trời”: mặt trời thiên nhiên nhưng dùng theo phép nhân hóa nên có thể “xuống biển”. b/ Từ “giỏi giắn”: rất giỏi.“mặt trời” chỉ lý tưởng Hồ Chí Minh. → Từ “mọn mằn”: nhỏ nhặt.Những quy tắc tạo chung: + Những quy tắc tạo từ láy: phụ âm đầu. Cũng cố + Mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân.Tiếng “mọn” (nhỏ đến mức không đáng kể) – nhỏ mọn. . tiếng gốc đặt trước.“mặt trời” 1: mặt trời thiên nhiên. . tầm thường. b/ Tố Hữu: . Bài tập 4: a/ Từ “mọn mằn” từ mới tạo ra từ. phụ đi trước V. làm bài tập. + Hướng dẫn luyện tập. Trang 36 . 2. tiếng láy đặt sau. Cũng cố và dặn dò 1.và được dựa theo tiếng nào? Phương thức cấu tạo như thế nào? a/ Huy Cận: . c/ Nguyễn Khoa Điềm: . . c/ Từ “nội soi”: từ mới tạo ra từ.Hai tiếng có sẵn “nội soi”. không đáng kể. .

động cảm xúc. khi không còn bạn..Nói giảm: “Bác Dương . khắc sâu một số nội dung kiến thức về 2 tác phẩm: * Khóc Dương Khuê: tình bạn thắm thiết thủy chung giữa Nguyễn Khuyến với bạn và những nét nghệ thuật tu từ đặc sắc. Trang 37 . tiếc. bố cục bài thơ. * Vịnh khoa thi hương: cảnh trường thi và bức tranh xã hội đương thời. cũng có khi. lúc đột ngột.SGK) II/ Nội dung: Câu 1: Bài thơ viết theo dòng cảm xúc của tác giả và được chia thành 4 đoạn: Tình bạn thắm thiết. D.Bút pháp nhân hóa: “nước mây man mác” quan trường? .Tuần 3: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: KHÓC DƯƠNG KHUÊ VÀ VỊNH KHOA THI HƯƠNG A. có khi. diễn tả tâm trạng: nỗi đau bàng hoàng khi nghe tin bạn mất – sự hồi tưởng kỷ niệm – nỗi đau tê tái GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. * Bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến nhắc lại xuất xứ. B. sương” . hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn Câu 2: Tình bạn thắm thiết. Tiến trình lên lớp: 1.16 câu còn lại: nỗi đau khôn tả lúc bạn “ra đi”. I/ Tìm hiểu chung: (Tiểu dẫn . thể loại... Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. thảo luận. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa..Sử dụng lối liệt kê: có lúc. Hai câu đầu cho thấy cuộc thi diễn ra Câu 3: Sử dụng nhiều bút pháp tu từ như thế nào? . sách giáo viên.12 câu tiếp: sự hồi tưởng về kỷ niệm trong bài thơ? . luyến nhắc lại xuất xứ. Kiểm tra bài cũ: 3.. thái độ của tác giả và nghệ thuật sử dụng trong bài thơ.. C.8 câu tiếp: ấn tượng lần gặp cuối cùng. * Bài “Vịnh khoa thi hương” – Trần Tế Xương. giáo án tự chọn.. bố cục bài thơ. thủy chung qua sự vận qua đời. lúc lắng đọng thấm sâu... thể loại. lúc ngậm ngùi. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh Tiếp tục cũng cố. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: phát vấn. rồi” Em có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và . thủy chung giữa . nêu vấn đề. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.2 câu đầu: tin đến đột ngột hai người bạn được thể hiện như thế nào .Cách nói so sánh: “tuổi già . Hãy phân tích những bút pháp tu từ thể .

Cũng cố 2. Hướng dẫn tự học: Trang 38 . đến”.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “ậm ọe quan trường” Quan trường với cái oai cố tạo (oai vờ) → tính chất lộn xộn của kỳ thi. Câu 4: Hai câu kết: từ giọng điệu mỉa mai châm biếm sang trữ tình. * Luyện tập 1. “Nhân tài . ra” .Phân tích hình ảnh quan sứ. Câu 2: Hai câu thực thể hiện rõ sự ô hợp của kỳ thi: .. ẩn trong đó không ít nỗi xót xa.Hình ảnh “vai đeo lọ” . không gọn gàng → sự ô hợp. → Từ khoa thi bức tranh xã hội năm Đinh Dậu được hiện lên bên cạnh nỗi nhục mất nước. dữ dội. né nhà” → lời kêu gọi đánh thức lương tri không chỉ của sĩ tử mà còn là của những ai được xem là nhân tài đất Bắc. bà đầm.. “váy lê . . thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi? I/ Tìm hiểu chung: (Tiểu dẫn .. .Các từ “lôi thôi” . nhốn nháo của xã hội. là sự tác động tới tâm linh người đọc.. Luyện tập 3.Nghệ thuật đối: lọng><váy. Câu 3: Hình ảnh quan sứ. châm biếm. Phân tích tâm trạng. đã kích của bút pháp nghệ thuật đối. sâu cay.. bà đầm và sức mạnh châm biếm.Từ “ậm ọe” .Nghệ thuật đảo ngữ “Long cắm .SGK) II/ Nội dung: Câu 1: Hai câu đầu có tính tự sự thể hiện rõ sự ô hợp nhộn nhạo trong thi cử “trường Nam thi lẫn với trường Hà” từ “lẫn” thể hiện điều đó. → sức mạnh đã kích..Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “lôi thôi sĩ tử” Sĩ tử luộm thuộm.

Là người tài năng nhiệt huyết ở nhiều lĩnh vực. B.Hiểu đúng nghĩa khái niệm “ngất ngưỡng”.Nắm được những tri thức về thể hát nói và thể thơ dân tộc bắt đầu phổ biến rộng rãi từ thế kỷ XIX. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG Nguyễn Công Trứ A. thảo luận trả lời các câu hỏi. b. xuất thân trong gia đình nhà nho sinh và ghi ý chính lên học. giải Nguyên.Hiểu được phong cách sống của Nguyễn Công Trứ với tính cách là nhà nho và hiểu được vì sao có thể coi đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân mang tính ý nghĩa tích cực. Cuộc đời: nhận xét tóm tắt của học . ngông như Nguyễn Tuân và ngông như Nguyễn Công Trứ. 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. yêu nước. . thể loại ưa thích là hát nói. .Đề tài. 2. D. thương dân.Nguyễn Công Trứ (1779 . say mê học hành.1859). Bài thơ a.Bài thơ làm theo thể hát nói (ca trù). cảm hứng sáng tác: lời tự thuật cuộc đời.Tuần 4: Tiết 13. sách giáo viên. cần cù. Tiến trình lên lớp: 1. chung và của Nguyễn c. Thể thơ Giáo viên giảng giải khái . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . giáo án. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc và tóm tắt I. ngông như Tản Đà. Tác giả Giáo viên hướng dẫn a. Trang 39 . 3. để không nhầm lẫn với lối sống lập dị của một số người hiện đại. 14. Xuất xứ: Làm sau năm 1848 là năm ông cáo quan về hưu. b. niệm “ngất ngưỡng” nói .Sáng tác chủ yếu bằng chữ Nôm. Bố cục: 3 phần: Công Trứ nói riêng. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lịch sử Việt Nam.6 câu đầu: ngất ngưỡng chốn quan trường. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được chữ “ngông” ấy của nhà thơ Nguyễn Công Trứ. thi cử lận đận nhưng cuối cùng cũng đỗ bảng. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. C. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. người ta thường nói tới hai chữ “ngông”. làm quan dưới triều Nguyễn. Tìm hiểu chung tiểu dẫn. tài liệu tham khảo. Sáng tác: . .

nay về hưu sống ngất ngưỡng khác đời “Đô môn . phá lễ. kiêu hãnh đầy bản lĩnh khép lại bài thơ một cách độc đáo. GV hướng dẫn HS về nhà luyện tập.. khẳng định con người có tài năng và danh vị xã hội.“Khi ca .Câu 3.10 câu tiếp: ngất ngưỡng khi nghỉ hưu.Tự hào về tài năng “Chẳng Trái . đông phong”. “khi”.Câu 1: “Vũ trụ. . .. . 10 câu tiếp: Sự ngất ngưỡng khi về hưu * 2 câu tiếp theo: Khẳng định con người có tài kinh bang tế thế lúc loạn giúp nước “Bình tây cờ đại tướng”. Tiêu đề “ngất ngưỡng” .. ông”. . * 8 câu tiếp (khổ đôi): lời tự thuật của tác giả về cách sống ngất ngưởng. sơ chung”.. Sáu câu đầu: Sự ngất ngưỡng chốn quan trường.Ngất ngưỡng: là sự khác người. thời bình thì giúp vua “phủ doãn Thừa Thiên”. “Trong triều ..“Kìa núi nọ .. lồng”: là người tài giỏi trong cảnh tù túng chật hẹp... 2. .Đặc biệt là tiếng “ông” cuối bài vang lên như niềm tự hào. ý thức cá nhân của tác giả.Câu 2: “Ông Hi. 4 với cách ngắt nhịp + 3/3/4 +3/3/2 → giọng điệu hào hùng. dám là chính mình. khác đời.Em có nhận xét gì về câu 1 và câu 2? Em có nhận xét như thế nào về cách ngắt nhịp của câu 3. Trang 40 . . Hàn phú” → So sánh mình với các bậc danh tiếng của Trung Quốc.. II. vương tục”: + Cách ngắt nhịp 2/2 + Nghệ thuật hòa thanh bằng trắc. .. 3 câu cuối: (khổ xếp 3 câu): khẳng định sự ngất ngưởng giữa đám quan lại đương triều (niềm tự hào). ngất ngưỡng”. bỏ qua danh giáo nhà nho để sống thật hơn. 3. 4? Nội dung 4 câu thơ tiếp theo là gì? Em có nhận xét gì về nghệ thuật nhà thơ sử dụng trong những câu thơ này? Tự hào về sự trung nghĩa “Nghĩa vua tôi... → Câu 1 > < câu 2 → ngất ngưỡng.3 câu cuối: ngất ngưỡng giữa đám quan lại đương triều. kiểm định bản lĩnh cá nhân.Ngất ngưỡng của Nguyễn Công Trứ: là đối lập với lễ. 4. + Điệp từ “không”.. sự” câu thơ chữ Hán → khẳng định con người có phận sự lớn lao mang tầm vóc vũ trụ... .. sống phong lưu khác người bất chấp lời khen chê. . → Sống phóng túng mà vẫn trong sạch “không vướng tục” bản lĩnh. Đọc hiểu văn bản: 1. .

quan chức.. cắc. 2. Cách sống ngất ngưởng của tác giả khi làm quan.Nghệ thuật bài hát nói. Luyện tập Sự khác biệt về mặt từ ngữ giữa: . các từ ngữ sinh hoạt (ca.Xem lại bài giảng. Trang 41 . Cũng cố . . làm bài tập. .5.Chuẩn bị bài mới: Bài ca ngắn đi trên bãi cát. Hướng dẫn tự học: .“Bài ca ngất ngưởng”. tửu.). có nhiều từ ngữ chỉ địa danh. sách giáo khoa. về hưu và niềm tự hào..Tác giả NCT. Tổng kết (ghi nhớ): III. 3. tùng. Luyện tập: 1.

Cao Bá Quát là một trong những nhà nho ấy. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Xuất xứ: Viết trong những lần đi thi hội qua các tĩnh miền trung đầy cát. Bài thơ biểu lộ tinh thần phê phán của ông đối với học thuật và sự bảo thủ. Cao Bá Quát tuy vẫn đi thi nhưng đã tỏ ra chán ghét con đường mưu cầu danh lời tầm thường. Vào bài mới: Lời vào bài: Sống trong một xã hội mục nát của triều Nguyễn. phản ánh nhu cầu đổi mới của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ. . c. thảo luận trả lời các câu hỏi. giáo án. huyện Gia Lâm. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 1. Thể loại: Viết theo thể hành (hành ca). cũng như sự bế tắc của Trang 42 .1885) làng Phú Thị. học sinh.. sách giáo viên. . các yếu tố hình thức này có đặc điểm riêng phục vụ cho việc chuyển tải nội dung. C. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc và tóm tắt I. Nội dung: Mượn hình ảnh người đi khó nhọc trên bãi cát để hình Em hãy chỉ ra những câu dung con đường mưu cầu danh lợi chán ghét. Bài thơ: Bài thơ ngắn đi trên bãi cát. 15.Cao Bá Quát (1809 .Thơ ông bộc lộ sự phê phán chế độ phong kiến nhà Nguyễn và chứa đựng nội dung khai sáng có tính chất tự phát. Tác giả Giáo viên hướng dẫn .Hiểu được mối quan hệ giữa nội dung nói trên và hình thức nghệ thuật của bài thơ cổ thể về nhịp điệu. bảo thủ.. tài liệu tham khảo. tĩnh Bắc nhận xét phần trả lời của Ninh (quận Long Biên – Hà Nội) ông là một nhà thơ có tài và bản lĩnh. 2. hình ảnh. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . b.. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT (Sa hành đoản ca) Cao Bá Quát A. trì trệ của chế độ nhà Nguyễn nói chung góp phần lý giải hành động khởi nghĩa của ông về sau năm 1854. lý giải cách ngông của Nguyễn Công Trứ thể hiện qua “Bài ca ngất ngưởng”? 3. chúng ta sẽ tìm hiểu bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” của ông. Tiến trình lên lớp: 1. D.Tuần 4: Tiết 14. Đọc và tìm hiểu tiều dẫn: tiểu dẫn. không ít những nhà nho đã chán ghét cuộc sống mưu cầu danh lợi tầm thường để khát khao có một cuộc sống mới tốt đẹp hơn. a. B. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc diễn cảm bài thơ.Nắm được trong hoàn cảnh nhà Nguyễn trì trệ. Để hiểu rõ hơn tâm hồn và nhân cách của ông.

“Bãi cát . dừng” . muôn trùng” .. Thực tế những người “phường danh lợi” đều phải chạy ngược.“Tính sao đây . . Đọc hiểu văn bản: 1. đường cùng.Đi không kể thời gian “Mặt trời ..“Đường ghê sợ . II.“Phía Nam . lối học khoa cử. con đường công Trang 43 .. . cố học để thi cử cầu danh lợi → bản lĩnh nhà thơ.“Phía Bắc núi . than (câu cảm thán) những bãi cát dài.. Tâm trạng nhà thơ (người đi trên bãi cát) . ơi” Điệp từ “bãi cát”. mờ mịt” .Đoạn 1(4 câu đầu): Nỗi chán nản của nhà thơ khi thấy mình phải hành hạ thân xác. b/ Hình ảnh người đi trên cát: . d. ..Vất vả và đau khổ “Lữ khách .... bế tắc cho thấy tư tưởng của tác giả....Đoạn 3 (còn lại): Tác giả đi đến kết luận cần phải thoát khỏi con đường danh lời vô nghĩa. * Tóm lại: Từ tâm trạng chán ngán.Bước đi trầy trật “đi một bước .. biển. không nguôi”. đâu ít” Câu hỏi. vô nghĩa → Hình ảnh người trí thức trong xã hội VN thời Nguyễn. Tác giả ví mùi danh lợi như rượu ngon dễ say người. vì sao? Bốn câu “Xưa nay .. nhưng không chấp nhận đi tiếp con đường danh lợi chán ghét.thơ. 2... Bố cục: 3 phần: . . không nguôi” thể hiện tâm trạng gì của tác giả. nhận ra tính chất vô nghĩa của lối học khoa cử.“Bãi cát lại . ít ai có thể thoát khỏi sự cám dỗ của nó. chạy xuôi vất vả.. . rộng. ... →đây là những dấu hiệu thức tĩnh của tác giả “Anh đứng làm chi trên bãi cát?” hiện tại anh chưa tìm được con đường khác. dài” . cô độc khốn khổ theo đuổi con đường công danh nhọc nhằn.. hình ảnh.. mây” → sự cám dỗ của bả công danh đối với người đời. rơi” → con người cô đơn.“Không học được . hình ảnh bãi cát và người đi trên cát: a/ Hình ảnh bãi cát: ..“Xưa nay .. bế tắc.. nơi khó xác định phương hướng. mấy người” nói lên điều gì? Cụ thể ra sao? Em có nhận như thế nào về ý nghĩa câu “anh đứng làm chi trên bãi cát”? Những nét đặc sắc trong nghệ thuật của bài thơ là gì? triều Nguyễn.Đoạn 2 (4 câu tiếp): Sự cám dỗ của công danh đối với người đời.. sóng dào dạt” → Xung quanh vây bủa bởi núi... từ ngữ mà tác giả dùng diễn tả hình ảnh bãi cát? Đó là bãi cát như thế nào? Tác giả mượn hình ảnh bãi cát để tượng trưng cho điều gì? Những câu thơ nào diễn tả hình ảnh người đi trên bãi cát? Con người đó như thế nào? Hai câu thơ “Không học được . một bước”. nỗi chán ngán khi thấy mình cứ hành hạ thân xác theo đuổi con đường công danh. → Hình ảnh bãi cát là hình ảnh tượng trưng cho đường đời và đường công danh chông gai nhọc nhằn của tác giả.

3. nhiều câu than.Hình ảnh sáng tạo “bãi cát dài”. bế tắc và nỗi dằn vặt. làm bài tập.Cao Bá Quát nhận ra bản chất thối nát của triều Nguyễn. . “anh”. . lúc dài lúc ngắn. Tổng kết (ghi nhớ): III. bị xâm lược đến gần. “ta” → Hình tượng người đi đường được thể hiện một cách đa chiều. 3. câu hỏi. Trang 44 .Là người có bản lĩnh và luôn có khát vọng khai sáng đổi mới. day dứt không nguôi của người trí thức. sách giáo khoa.danh theo lối cũ dẫn tới nguy cơ lạc hậu. . 2. được lặp lại nhiều lần làm nổi bật sự gian nan và mệt mỏi của người đi trên đường. .Nhịp điệu: có sự kết hợp giữa câu thơ dài ngắn khác nhau với cách ngắt nhịp khác nhau trong mỗi câu thơ tạo ra sự diễn đạt phong phú. Hướng dẫn tự học: . Bài thơ thể hiện con đường công danh nhọc nhằn.Chuẩn bị bài mới: Luyện tập thao tác lập luận phân tích. lúc dàn trải lúc dứt khoát cùng với nhiều cách xưng hô.Sử dụng các đại từ nhân xưng khác nhau: “khách”. Nghệ thuật . Cũng cố Với nhịp điệu lúc nhanh lúc chậm. Luyện tập .Xem lại bài giảng.Lời thơ vừa mang âm điệu bi tráng vừa mang âm điệu u buồn chứa đựng sự phản kháng âm thầm trước sự trì trệ bảo thủ của xã hội lúc bấy giờ. 4. . Luyện tập: 1.

I. Em hãy phân hoàn chỉnh. B. 3. C. HS đọc phần đọc thêm. sách giáo viên. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. luyện nói theo từng ý. . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy nêu ngắn gọn cách sử dụng lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. tích hai căn bệnh trên. phân tích trong bài văn nghị luận. đó viết thành đoạn văn. Trang 45 . Tiến trình lên lớp: 1. Luyện tập trên lớp giáo viên có thể yêu cầu Bài tập 1: học sinh viết thành từng Học sinh tự ti và tự phụ là hai thái độ trái ngược nhau nhưng đều đoạn hoặc viết thành bài ảnh hưởng không tốt đến kết quả học tập và công tác. ậm ọe. Giáo viên cho học sinh .Cảm nhận về cảnh thi cử và tài năng trong việc tái hiện hiện thực. sau . thơ: Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ. . thiết kế bài học. Luyện tập ở nhà 1. Chú Bài tập 2: Phân tích hình ảnh “sĩ tử” và “quan trường” qua hai câu ý các thao tác lập luận.Cũng cố và nâng cao trí thức về thao tác lập luận phân tích. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Từ ngững nội dung bên. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Ậm ọe quan trường miệng thét loa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Phân tích tác hại của tự ti và tự phụ.Phân tích nghệ thuật sử dụng biện pháp đảo trật tự từ: lôi thôi. .Khẳng định cách sống hợp lý. Giáo viên có thể cho học . thảo luận trả lời các câu hỏi.Phân tích những biểu hiện của thái độ tự ti và tự phụ. .Phân tích hình ảnh “vai đeo lọ” của sĩ tử và hình ảnh “miệng thét loa” của quan trường. nhận xét cách sử dụng các thao tác lập luận phân tích được sử dụng trong hai đoạn trích. D.Giải thích khái niệm sinh những luận điểm bên. II. luyện nói theo từng vấn đề.Liên hệ với đời sống thực tế.Vận dụng thao tác lập luận.Tuần 4: Tiết 16. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . . Vào bài mới: Lời vào bài: Trong bài trước chúng ta đã học về mục đích yêu cầu và cách sử dụng lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. tài liệu tham khảo. . Bài hôm nay chúng ta sẽ tập trung luyện tập thao tác lập luận phân tích.

Đêm khuya văng vẵng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non. Hướng dẫn tự học .2.Chuẩn bị bài mới: “Lẽ ghét thương” Trang 46 . III.HS làm bài tập về nhà . Phân tích hai câu thơ trong bài “Tự tình”(2) của Hồ Xuân Hương.

Câu 3. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: Phát vấn. sách giáo viên. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài * BÀI CA NGẤT NGƯỠNG (Nguyễn Công Trứ) thơ. * 6 câu đầu: Sự ngất ngưỡng chốn quan trường. qua đó thấy được tinh thần phê phán của ông đối với học thuật và sự bảo thủ trì trệ của nhà Nguyễn. BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT A. *10 câu tiếp: Sự ngất ngưỡng khi về hưu . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.. C..Phong cách sống ngất ngưỡng khi + 3/3/4 về hưu của Nguyễn Công Trứ được +3/3/2 thể hiện như thế nào? → giọng điệu hào hùng.. Kiểm tra bài cũ: GV gọi HS trình bày lại mục đích. yêu cầu của thao tác lập luận phân tích? Cách phân tích? (Phần “ghi nhớ” – SGK trang 27) 3. được thể hiện như thế nào? . sự” câu thơ chữ Hán → khẳng định còn làm quan của Nguyễn Công Trứ con người có phận sự lớn lao mang tầm vóc vũ trụ. thể loại. B. . → Câu 1 > < câu 2 → ngất ngưỡng. thời bình Trang 47 . giáo án tự chọn. Nội dung: Phong cách sống ngất ngưỡng của . II. nhắc lại xuất xứ. bố cục I. 4: với cách ngắt nhịp . khẳng định con người có tài năng và danh vị xã hội. nêu vấn đề. khắc sâu một số nội dung kiến thức về 2 tác phẩm: * Bài ca ngất ngưỡng: phong cách sống ngất ngưỡng của Nguyễn Công Trứ và hiểu được vì sao có thể coi đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn – SGK trang 37) bài thơ. ... Mục tiêu bài học: Giúp học sinh Tiếp tục cũng cố. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Câu 1: “Vũ trụ .Phong cách sống ngất ngưỡng khi .Tuần 4: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG.Giải thích từ “ngất ngưỡng” trong Nguyễn Công Trứ bài thơ.2 câu tiếp theo: Khẳng định con người có tài kinh bang tế thế lúc loạn giúp nước “Bình tây cờ đại tướng”. D. thảo luận. * Bài ca ngắn đi trên bãi cát: hiểu được tâm trạng của nhà thơ (người đi trên bãi cát). Tiến trình lên lớp: 1.Câu 2: “Ông Hi .. lồng”: là người tài giỏi trong cảnh tù túng chật hẹp..

Tóm lại. nay về hưu sống ngất ngưỡng khác đời “Đô môn . ..3 câu cuối tác giả đã khẳng định sự ngất ngưỡng của mình giữa đám quan lại đương triều như thế nào? . Hàn phú” → So sánh mình với các bậc danh tiếng của Trung Quốc... “Trong triều . .. kiêu hãnh đầy bản lĩnh khép lại bài thơ một cách độc đáo. một tinh thần của một người vượt lên trên thế tục sống khác đời. phong cách sống ngất ngưởng của NCT đã khẳng định được điều gì về con người ông.“Khi ca . Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn SGK . Tóm lại: Phong cách sống ngất ngưỡng của nhà thơ là sự thể hiện trong tư thế thái độ sống. + Tâm trạng bế tắc.. .Sự mâu thuẫn đó nói lên điều gì? thì giúp vua “phủ doãn Thừa Thiên”.8 câu tiếp (khổ đôi): lời tự thuật của tác giả về cách sống ngất ngưởng. → Sống phóng túng mà vẫn trong sạch “không vướng tục” bản lĩnh. đông phong”.Tâm trạng của lữ khách được thể hiện qua những câu thơ nào? . nhắc lại xuất xứ.. ý thức cá nhân của tác giả.Tự hào về tài năng “Chẳng Trái .Suy nghĩ: + Oán hận chính mình vì không học được phép tiên ông – học được lối sống nhàn hạ để thoát khỏi vòng danh lợi.. ông”. * 3 câu cuối: (khổ xếp 3 câu): khẳng định sự ngất ngưởng giữa đám quan lại đương triều (niềm tự hào). . vương tục”: + Cách ngắt nhịp 2/2 + Nghệ thuật hòa thanh bằng trắc. đâu ít” → Lữ khách chỉ còn biết hát về “con đường cùng” của mình. → Đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân trong cuộc sống. “khi”. ..Đặc biệt là tiếng “ông” cuối bài vang lên như niềm tự hào. . . là sự nhắn nhủ với người đời hãy dũng cảm vứt Trang 48 .Hãy giải thích mâu thuẫn trong hành động và suy nghĩ của lữ khách. GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.. vô vọng.“Kìa núi nọ . . sống phong lưu khác người bất chấp lời khen chê. phê phán lối học khoa cử theo lối cũ. bất chấp đời. + Điệp từ “không”. mưu cầu danh lợi → con đường chung của nho sĩ phong kiến. Qua đó ta thấy được nhận thức của Cao Bá Quát về con đường công danh. thể loại. * BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT (Cao Bá Quát) I. bố cục bài thơ. đối lập với xung quanh. Nội dung: Tâm trạng của lữ khách → Thể hiện qua sự mâu thuẫn giữa hành động và suy nghĩ.. ngất ngưỡng”.40) II.Hành động: đi thi để đỗ đạt làm quan. tuyệt vọng: “Tính sao đây .. .. → Mâu thuẫn giữa hành động và suy nghĩ của tác giả dẫn đến bi kịch tâm trạng: sự thất vọng và bi phẫn trước đường đời bế tắc.. về sự tuyệt vọng của mình.

Cũng cố 2. Hướng dẫn tự học: Trang 49 . III.bỏ con đường công danh vô nghĩa tự tìm cho mình con đường đi khác để thực hiện lí tưởng của mình. Luyện tập: 1. Luyện tập 3.

Ở đó chứa những bài học đạo lý về lối sống.Nội dung và giá trị tác phẩm: Cốt truyện xoay quanh cuộc xung đột giữa thiện và ác. 18. 3.Tuần 5: Tiết 17. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bút pháp trữ tình. 2. Truyện Lục Vân Tiên: . Nhân vật chính của đoạn trích là ai? Học sinh đọc đoạn trích. Tìm hiêu chung 1.Thuộc loại truyện Nôm bác học. . Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LẼ GHÉT THƯƠNG (Trích Lục Vân Tiên) Nguyễn Đình Chiểu A. b/ Nội dung: Kể lại cuộc đối thoại giữa ông Quán và 4 chàng nho sinh (Vân Tiên. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. “Lục Vân Tiên” là một tác phẩm được nhiều người yêu thích không chỉ trong thời đại ông mà còn được yêu thích trong mọi thời đại. Trong số những sáng tác của ông. Vào bài mới: Lời vào bài: Nguyễn Đình Chiểu được xem là một cảnh thơ tiêu biểu cho văn học cổ điển Việt Nam. Đoạn trích: a/ Vị trí: Trích từ câu 473 đến 504. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Tiến trình lên lớp: 1. thiết kế bài học. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Nội dung cần đạt I. . Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc và tóm tắt tiểu dẫn. tài liệu tham khảo. dài 2082 câu lục bát. sáng tác khoảng đầu những năm 50 của thế kỷ XIX khi mà NĐC đã bị mù về dạy học và chữa bệnh cho dân ở Gia Định.Biết cách đọc hiểu một đoạn trích truyện thơ Nôm theo đặc trưng thể loại. Tử Trực. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” và phân tích tâm trạng tác giả (người đi trên bãi cát). . nhằm đề cao tinh thần nhân nghĩa. thảo luận trả lời các câu hỏi. thể hiện khát vọng lý tưởng của tác giả và nhân dân về một xã hội tốt đẹp. C. Bùi Kiệm) khi họ cùng uống rượu làm thơ trong Trang 50 Xác định nội dung của đoạn trích.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của truyện thơ Nôm.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích “Lẽ ghét thương” trong tác phẩm “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu: Thái độ yêu ghét phân minh. D. “lẽ ghét thương” là một trong những đoạn trích tiêu biểu cho điều đó. lòng thương dân sâu sắc. B. sách giáo viên. . Trịnh Hâm. Giáo viên hướng dẫn nhận xét phần trả lời của học sinh và ghi ý chính lên bảng.

). đa đoan → để dân lầm than muôn phần. mọi tai ách khổ sở trăm điều. về gì? + Ghét đời thúc quý sớm đấu tối đánh → làm rối dân. Liên hệ 2 câu cuối với câu → Ghét các vua chúa chỉ lo ăn chơi hoang dâm vô độ. ghét sâu sắc. Trong đoạn trích dùng + Thương Khổng Tử “đức thánh nhân” đi khắp nơi tìm các hành đạo những cách đối nào? nhưng không được. Tiểu Đồng. đức nào về giọng văn. ghét đắng. Trụ mê dâm → để dân ra hầm sảy hang. hiếu học. hành văn. Em có nhận xét như thế + Thương Nhan Uyên học trò giỏi nhất của Khổng Tử. làm quan nhưng không được Nhận xét khái quát trọng dụng. không có điều kiện thi thố tài năng. cách dùng từ của + Thương Gia Cát Lượng tài trí nhưng không gặp thời vận. ông thể hiện lẽ ghét. Ông Quán thương những * Câu 7 đến câu 16: lẽ ghét ai? Vì sao? . c/ Bố cục: 4 phần Ông Quán ghét cụ thể . ghét vào tận tâm” sử dụng trong đoạn trích b/ Lẽ thương (câu 17 đến câu 32) như thế nào? * Từ câu 17 đến 30: lẽ thương. Đây là nhân vật biểu tượng cho tình cảm yêu Tìm những câu thơ mà ghét phân minh. * Câu 1 đến câu 6: Căn nguyên của sự ghét cả lòng thương. xuất phát từ quyền lợi của dân mà lên án quan điểm đạo đức của bọn vua chúa bạo ngược.Phần 1 (6 câu đầu): Lời đối đáp giữa ông Quán với Tử Trực và Vân những ai? Vì sao? Tiên. lão bà dệt vải .Phần 3 (14 câu tiếp): Lẽ thương . đến tột cùng: “Ghét cay. Nội dung lẽ ghét thương của Nguyễn Đình Chiểu: a/ Lẽ ghét (câu 1 đến câu 16). Hai câu thơ khổ cuối nói + Ghét đời Ngũ Bá lộn xộn.Câu 2 đến câu 8: khái quát lẽ ghét rất “ghét việc tầm phào” → ghét việc vu vơ hảo huyền. .Phần 2 (10 câu tiếp): Lẽ ghét ..Tác giả đứng về phía dân.. Trang 51 . gây loạn lạc → để dân nhọc nhằn. Ở những triều đại đó chỉ có dân là phải chịu NĐC. cách độ nhưng chết sớm công danh lở dở. của lẽ ghét thương theo .Câu 9 đến câu 16: ghét cụ thể + Ghét Kiệt. . Tiều.Ông Quán nằm trong hệ thống các lực lượng phù trợ cho nhân vật chính trên con đường thực hiện nhân nghĩa (ông Ngư.Phần 4 (2 câu còn lại): 2 câu kết Vì ai mà ông Quán ghét II. → Đó là cơ sở của lẽ ghét. . không có ý nghĩa đối với dân với nước. Nghệ thuật điệp từ được mảnh liệt. những nét đặc sắc về nội + Đào Uyên Minh không chịu lôi cuốn quan trên nên lui về ở ẩn. Đọc – hiểu văn bản: những đời vua này? 1. + Ghét U Lệ.Đoạn trích chia làm mấy phần? quán của ông trước lúc vào trường thi. tác giả trong đoạn trích? + Đồng Trọng Thư học rộng tài cao. tranh quyền thơ đầu: “Vì chưng hay ghét đoạt lợi không chăm lo chính sự và đời sống nhân dân → tấm lòng cũng là hay thương” thương dân của Nguyễn Đình Chiểu và tình hình xã hội Việt Nam dưới Hãy nhận xét về cơ sở triều Nguyễn. trong sáng của quần chúng.

hang. dân. những người tài đức có điều kiện thực hiện chí nguyện bình sinh. Luyện tập: 1.Dùng từ tuy mộc mạc nhưng đầy sức mạnh và cảm xúc: ghét cay . + Đối từ: ghét > < thương. Tóm lại: Lẽ ghét thương của NĐC xuất phát từ tình cảm yêu thương nhân dân. Luyện tập .→ đặc trưng bút pháp trữ tình của NĐC: triết lý đạo đức nhưng không khô khan. Tuy nhiên đoạn thơ mang tính triết lý đạo đức nhưng vânx dạt dào cảm xúc. + Hàn Dũ vì dâng sớ can ngăn mà bị vua giáng chức lưu đày. 3. Trang 52 . nhà văn đã thể hiện được một phần tư tưởng chung của truyện Lục Vân Tiên và quan điểm đạo đức của mình về lẽ ghét thương. làm bài tập. tầm phập. thương” .. sách giáo khoa... sâu sắc. lằng nhằng . . ngậm ngùi. Cũng cố Chỉ có 32 câu mượn lời ông Quán. 2. mong muốn nhân dân được sống hạnh phúc. “thương” (12 lần) → tăng cường độ cảm xúc yêu thương. . + Ba thầy trò Liêm Lạc những nhà triết học nổi tiếng làm quan nhưng không được tin dùng. sâu sắc.. lui về dạy học. căm ghét đến tột độ. . + Tiểu đối: hay ghét > < hay thương. lại ghét > < lại thương → cảm xúc trong sáng phân minh rõ ràng.đắng. phui phơ. ghét cũng từ thương mà ra. thương ghét > < ghét thương.Giọng văn buồn giận đắng cay. * 2 câu cuối: Khái quát lại lẽ thương Thương là cội nguồn của cảm xúc. không thực hiện được ước nguyện giúp đời → đó là phần nào bóng dáng của tác giả. 2.. trí thức) phải lận đận không có điều kiện thi thố tài năng..Căn nguyên của sự ghét là lòng thương.dung và nghệ thuật của đoạn trích? GV hướng dẫn HS luyện tập.. Ghét thương không mập mờ lẫn lộn chung chung..Câu thơ hay nhất “vì chưng ..Nghệ thuật: + Điệp từ: “ghét” (12 lần). Tổng kết (ghi nhớ): III.. Hướng dẫn tự học: .Xem lại bài giảng. cứng nhắc mà lại dạt dào cảm xúc (cảm xúc đạo đức) thông qua những lời lẽ có khi mộc mạc đến thô sơ. → thương những bậc hiền tài (nho sĩ. sa hầm . 3.Chuẩn bị bài mới.

Tây” tác giả? + “Tan chợ” tan nát.. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Lẽ ghét thương trong đoạn trích “lẽ ghét thương” của Nguyễn Đình Chiểu. đất nước rơi vào thế nguy nan “một bàn .. Đọc – hiểu văn bản: lược được miêu tả như thế Câu 1: Cảnh đất nước và nhân dân khi thực dân Pháp xâm lược được nào? Phân tích nét đặc sắc miêu tả qua từng câu chữ. nhân dân nô lệ. + Chợ là không gian văn hóa. C. âm thanh cõi phật của Hương Sơn.Bài “Chạy giặc”: cảnh đất nước và nhân dân khi chạy giặc Pháp đến xâm lược. sa tay” . màu mây” + Hình ảnh sóng đôi. đau dân. Câu 2: Trong hoàn cảnh đó. trạng và tình cảm của tác + Ý. bầy chim. đau lòng của Trang 53 . “bầu trời cảnh vật bụt”. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nghệ thuật tả cảnh đặc sắc của tác giả.. tâm + Hình ảnh giàu tính biểu cảm: lũ trẻ. 3. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. thái độ của tác giả. BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN A. tan vỡ chợ.“ Hỏi trong . Tiến trình lên lớp: 1. sách giáo viên. từ ngữ. nhịp điệu đặt trong thể sóng đôi. → nỗi đau mất nước. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn .Hai câu đề: “Tan chợ ... Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Tâm trạng. . → Thực dân Pháp xâm lược phá tan không gian ấy. phần tiểu dẫn.. này” → tiếng kêu cứu → nỗi đau. Phương pháp dạy học: Tổ chức lớp học theo cách kết hợp hình thức trao đổi thảo luận trả lời. .. tâm trạng và tình cảm của nhà thơ vô Mở đầu “Bài ca phong cùng đau đớn.. nơi gặp gỡ giao lưu thể hiện đời sống kinh tế văn hóa của cộng đồng.SGK) dân khi giặc Pháp xâm II. tài liệu tham khảo. thiết kế bài học.Hai câu thực: “bỏ nhà .Bài “bài ca phong cảnh Hương Sơn”: vẻ đẹp thoát tục đượm không khí màu sắc. hỏi để mỉa mai. giả như thế nào? .. bay” Trong hoàn cảnh đó. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt * Bài “Chạy giặc” – Nguyễn Đình Chiểu Cảnh đát nước và nhân I. Em hiểu câu này như thế . D. Học sinh đọc và tóm tắt + Liệt kê địa danh.“Nỡ để . cảnh Hương Sơn” là câu Câu 3: Nỗi đau của nhà thơ đọng lại đậm nét nhất ở 2 câu kết. B.Tuần 5: Tiết 19 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: CHẠY GIẶC. trách cứ.. vắng”: câu hỏi tu từ..Hai câu luận: “Bến nghé . xót xa trước cảnh nước mất nhà tan.. trong ngòi bút tả thực của .

cõi Phật. Trang 54 . tạo không khi tâm linh. “Vẳng bên tai . so sánh tạo màu sắc. Câu 3: Cảnh Hương Sơn được miêu tả từ xa (bao quát) → gần (cận cảnh với âm thanh..Chuẩn bị bài mới.Xem bài giảng sách giáo khoa.. Luyện tập 3.SGK): II.nào? Câu này gợi cảm hứng gì cho bài hát nói? Không khí tâm linh thể hiện ở những câu nào? Hãy nhận xét về cảm nhận phong cảnh thiên nhiên của người xưa qua 2 câu thơ “vắng . thấp → cao. mộng” Phân tích nghệ thuật tả cảnh của tác giả? nhà thơ.. này . . Đọc – hiểu văn bản: Câu 1: Bài “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” làm theo thể hát nói... + Câu thơ gợi không khí tâm linh.). III. giấc mộng” Câu 2: Hai câu thơ miêu tả cảnh đẹp bẳng sự cảm nhận gián tiếp qua tiếng chuông chùa. Thực hư có cảm giác hòa vào nhau. → đối diện trực tiếp với cảnh Hương Sơn (hấp dẫn).. * Bài “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” I. Cũng cố 2.Dùng nhiều từ chỉ trỏ: Kìa. bài tập. cá suối .Câu “bầu trời cảnh bụt” + So sánh ngầm: cảnh đẹp Hương Sơn như cảnh của chốn linh thiêng. Hướng dẫn tự học . . Luyện Tập 1. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . .. nỗi thảng thốt của tâm hồn du khách. màu sắc. + Gợi cảm hứng chủ đạo cho bài hát nói: cảnh đẹp gợi sắc thái linh thiêng..

I. Giáo viên ghi lên bảng . Kết quả nhược điểm).Rút kinh nghiệm về cách phân tích đề. thiết kế bài học. tài liệu tham khảo. khuyết điểm của bài làm để củng cố kiến thức và kỹ năng về văn nghị luận. .Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. bố cục viết chưa cân đối. . lan man.Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải. Kiểm tra bài cũ: 3. Phương pháp dạy học: Tổ chức lớp học theo cách kết hợp hình thức trao đổi thảo luận trả lời.Số bài khá (điểm 7 trở lên): 2.Tuần 5: Tiết 20 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1. C. vừa nêu lên những suy nghĩ riêng. . Tiến trình lên lớp: 1. Kết quả: .VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2 A.Số bài đạt điểm trên TB: Trang 55 GV đưa ra một số lỗi sai cơ bản trong các bài viết. bước đầu có tính sáng tạo. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. lập dàn ý bài văn nghị luận.Viết được bài văn nghị luận văn học vừa thể hiện hiểu biết về tác phẩm. làm của học sinh (ưu điểm.Hiểu rõ ưu. . Đề bài: Viết một bài văn bàn về tính trung thực trong học tập và thi Giáo viên nhận xét bài cử của học sinh ngày nay. dùng từ ngữ không chính xác. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Ưu điểm: đến 2 bài kết quả tốt. . B. * Viết bài làm số 2: . Nhược điểm: Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. D. . sách giáo viên. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh * Trả bài số 1: . Vào bài mới: a/ Lời vào bài: b/ Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên ghi đề lên A/ Trả bài làm số 1: bảng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Rèn luyện cách phân tích nêu cảm nghỉ của bản thân. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. lập luận tốt. 3. Có thể đọc 1 1. sau đó cho học sinh cùng trao đổi thảo luận và sữa chữa.

học sinh chép đề làm bài ở nhà. Hướng dẫn tự học . .Chuẩn bị bài mới: Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc.Xác định nội dung của đề sai. “Tự tình” của Hồ Xuân Hương và “Thương vợ” của Trần Tế Xương.Các lỗi diễn đạt và dùng từ. C. .Số bài điểm dưới TB: II.Học sinh làm bài ở nhà và nộp đúng quy định .Bố cục chưa cân đối không rõ ràng. Sữa lỗi . B/ Bài viết số 2: Đề bài: Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam xưa qua các bài “Bánh trôi nước”. chưa xác định được trọng tâm của đề. Trang 56 . .

B. ) Câu thơ đầu phản ánh tâm trạng của tác ....2 câu đề: Tình thế hiểm nghèo của đất nước khi (Nhấn mạnh sự tàn ác của kẻ thù. Thể loại: Hai câu thơ đầu thông báo điều gì? Thơ Nôm – Thất ngôn bát cú Đường luật Hình ảnh nào nói lên sự chạy giặc khốn c. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. Tiến trình lên lớp: 1. dáo dác bay. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh * Chạy giặc: .HS thấy được hoàn cảnh khổ nhục của nhân dân ta trong những ngày đầu quân Pháp tấn công thành Gia Định. tiếng súng Tây . Tâm trạng oán hận với triều đình. sách giáo viên.Tương truyền bài thơ được tác giả viết sau khi quân Pháp tấn công thành Gia Định (17/2/1859) b. Câu kết thể hiện điều gì? Tại sao tác giả + ..Tấm lòng yêu nước thương dân và tâm trạng căm phẫn của tác giả. hoang của đất nước ... kết 2. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: đàm thoại.. luận. C. nhắc lại xuất xứ. Dùng .. Xuất xứ: . bố cục bài thơ. Nội dung cơ bản: Tác giả nhắc đến các địa danh để làm gì? . Kiểm tra bài cũ: Kết hợp kiểm tra khi dạy bài mới. đảo ngữ. 3... * Bài ca phong cảnh Hương Sơn: cảm nhận được tình yêu quê hương đất nước sâu sắc qua sự cảm nhận tinh tế của tác giả. nêu vấn đề thảo luận. Bố cục: 4 phần khổ của nhân dân? Nét đặc sắc nghệ thuật? Đề.SGK) a. giáo án.) phút sa tay . D.. . lại dùng câu nghi vấn ở 2 câu thơ này? → Nghệ thuật: đối.2 câu thực: Cảnh khốn khổ của người dân ta: giả như thế nào? + . Chạy giặc – Nguyễn Đình Chiểu 1. thực. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. phát vấn. Nội dung cần đạt I.. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.. lơ xơ chạy.Tuần 5: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA HAI TÁC PHẨM: CHẠY GIẶC VÀ BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN A... cảnh tan TD Pháp xâm lược đất nước (.... thể loại. từ láy..2 câu luận: cuộc sống thanh bình trù phú bị tàn Trang 57 .

quê hương.4 câu đầu giới thiệu về Hương Sơn. . Bài ca phong cảnh Hương Sơn (Chu Mạnh Những chi tiết nào nói lên cảnh đẹp thần Trinh) tiên thoát tục của Hương Sơn? (Tiếng chày 1. . người xưa.. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . + . Tâm trạng của tác giả trước cảnh đẹp . 2. Thỏ thẻ . Thể loại: viết theo thể loại hát nói – dôi 2 khổ giữa.. oán hận với triều đình.Tương truyền bài thơ được Chu Mạnh Trinh khi những chi tiết nào? tham gia trùng tu thắng cảnh Hương Sơn.4 câu cuối suy niệm của tác giả.. .câu nghi vấn nhưng với nghĩa khẳng định. thể loại. mây mây” → Cảnh thiên nhiên vô tận mang nét riêng của Hương Sơn + Từ góc độ người xưa “Đệ nhất động .. GV gọi HS kết luận nội dung. Hương Sơn? (yêu nghệ thuật. giấc mộng. đau đớn.... xót xa.2 câu kết: + Nỗi nghi ngờ. → không gian.Không khí thần tiên thoát tục – cái thần của Hương Sơn. cá nghe kinh. Cảnh đẹp Hương Sơn. phá. của Tiền tan bọt nước. xót xa. Bố cục: Gồm 3 phần. Nội dung cơ bản: đất nước) a..” b. cảnh thực... cảnh vật. căm hận. khách tang hải. → Tâm trạng tác giả đau đớn bàng hoàng... . “Kìa non non . GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. Xuất xứ Vẻ đẹp thực của Hương Sơn hiện lên qua . + . con người nhuốm màu Trang 58 . cúng trái. → Nghệ thuật đối – đảo ngữ.SGK): kình: chim cúng trái) a. nạn. phản ánh tình thế lịch sử đương thời.. sự đánh giá của người xưa) II. chày kình. b.. . Tác giả giới thiệu cảnh đẹp của Hương + Tiếng kêu đau thương của những người dân mắc Sơn từ những góc độ nào? (Sự ao ước.10 câu giữa không khí thần tiên 4 câu và cảnh vật thần tiên của Hương Sơn 6 câu. nghệ thuật + Từ cảnh thật: của 2 bài thơ? “Bầu trời cảnh vật” không gian thần tiên rộng lớn thoát tục. . nhuốm màu mây... bố cục bài thơ. nhắc lại xuất xứ. Giới thiệu về Hương Sơn từ nhiều góc độ: + Từ sự ao ước bấy lâu nay của tác giả. c.

chùa.“Càng trông – càng yêu”: yêu quý tự hào về non sông gấm vóc tươi đẹp...HS nắm xuất xứ.“Giang sơn .” → Vẻ đẹp lung linh. gập ghềnh mấy lối. nhiều đường nét (xa – gần. đời ai đây” → chủ nhân.càng” III. → Vẻ đẹp vừa thiên tạo.Vẻ đẹp phong cảnh Hương Sơn. Này: suối. huyền ảo.dặn dò . Cũng cố . + Nghệ thuật: tăng cấp “càng . hang. + Nghệ thuật liệt kê . bố cục thể loại và giá trị. Trang 59 .Thiền.“Đá ngũ sắc – long lanh.. . chủ quyền đất nước. động. . nội dung. nghệ thuật 2 bài thơ. vừa nhân tạo. cửa hang – thăm thẳm. thấp – cao. cao – thấp) → Cảnh vừa thiêng liêng vừa gần gũi cõi trần. c. Suy niệm của tác giả ..

Biết cách đọc – hiểu một bài văn tế theo đặc trưng thể loại. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Bài thơ “Chạy giặc” (Nguyễn Đình Chiểu) cho anh (chị) thấy được tâm trạng gì của nhà thơ? Đọc diễn cảm bài thơ? 3. D.Nguyễn Đình Chiểu (1822 . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . 1846 ông ra Huế học tiếp tục thi tú tài tại quê cha thì nghe tin mẹ mất. Ông trở về Gia Định. Học sinh ghi nhớ sách Ông xuất thân trong mộ gia đình nhà nho. Vào bài mới: Lời vào bài: có ý kiến cho rằng “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” tái dựng được bưc tượng đài bi tráng về cho những người nông dân khởi nghĩa trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.Tuần 6: Tiết 21. ông đã cùng các lãnh tụ bàn mưu Những nội dung lớn kế đánh giặc. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. .Nhận biết một số đặc điểm cơ bản của bài văn tế. → Cuộc đời nhiều bất hạnh. thường gọi là Đồ Chiểu tóm tắt mục I. 23 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC Nguyễn Đình Chiểu A. sự nghiệp và giá trị nội dung và nghệ thuật của thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. Hối Trai. .Năm 1843 đỗ tú tài. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. B. vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người nông dân nghĩa sĩ. ông bị đau mắt rồi mù.1888). kết hợp chất hiện thực và trữ tình. 2 học A/ PHẦN MỘT: TÁC GIẢ sinh đọc mục I trong sách I/ Cuộc đời: giáo khoa.Khi thực dân Pháp vào Gia Định. 22. thảo luận trả lời các câu hỏi. tạm giữ tấm lòng chung Trang 60 . . Bài học hôm nay sẽ giúp cho ta đánh giá được ý kiến này cũng như thấy được tấm lòng yêu nước.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài văn tế: tinh thần yêu nước thiết tha. . Về chịu tang mẹ. sách giáo viên. người Thừa Thiên Huế. cha là Nguyễn Đình Huy giáo khoa. huyện Bình Dương. C. hiệu Trọng Giáo viên gọi 1 học sinh Phủ. thiết kế bài học. . cách khắc họa hình tượng. Nam kỳ mất ông trở về Bến Tre. Tiến trình lên lớp: 1. . mở trường dạy học bốc thuốc cho nhân dân. tài liệu tham khảo.Nắm được những kiến thức cơ bản về nhân thế. tự là Mạnh Trạch.Quê quán: sinh tại quê mẹ ở làng Tân Thới. thương dân của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu. Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên gọi 1. .

Trong giai đoạn đầu. + Dựng lên bức tượng đài bất tử về người nông dân nghĩa sĩ.Thể hiện lòng yêu nước thương dân.trong thơ văn NĐC. Ngư Tiều y thuật vấn đáp.Thơ văn Nguyễn Đình Chiểu mang đậm tính chất Nam bộ. HS đọc phần tiểu dẫn và thủy chung. thống dân tộc. + Nhiệt liệt biểu dương những anh hùng nghĩa sĩ đã chiến đấu hi sinh vì Tổ quốc. * Nội dung thơ văn: .Hà Mậu.Bút pháp trữ tình xuất phát từ nơi tâm trong sáng. . + Ghi lại chân thực một thời “khổ nhục nhưng vĩ đại” của đất nước. trước khi Pháp đến Nam kỳ: Truyện Lục Vân tích cực trong “Truyện Lục Tiên và Dương Tử . tư tưởng nhân nghĩa. lòng yêu thể chia như thế nào? thương con người của nhà thơ bao giờ cũng nồng dạm hơi thở cuộc sống. giữ gìn nhân cách ngay thẳng.. thủy với dân với nước. Bố cục bài văn tế này có . công đức. Học sinh đọc bài văn tế + Truyền dạy những bài học đạo lý làm người chân chính mang tinh và phát biểu nội dung chủ thần nhân nghĩa của đạo nho nhưng đạm đà tinh nhân dân và truyền thể đề bài văn.. + Bày tỏ nỗi thương đau của người sống trong giờ phút vĩnh biệt.Vẽ đẹp trong thơ ông không phat lộ rực rỡ bề ngoài mà tiềm ẩn ở tầng sâu cảm xúc. tâm hồn thái độ của yêu cầu của tuần phủ Gia Định. . + Tố cáo tội ác của giặc xâm lăng.. nhiệt thành. nghĩa quân hi sinh khoảng 20 người. * Nghệ thuật thơ văn: . suy ngẫm. nhằm bày tỏ tiếc thương đối với người đã thì những người nông dân mất. + Có nhiều nhân vật là những con người lý tưởng sống nhân hậu. sinh trong trận tập kích đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 16/2/1861. Đỗ Quang để tế những nghĩa sĩ đã hi người nông dân nghĩa sĩ. phẩm hạnh của người đã khuất. 1/ Hoàn cảnh sáng tác: Lai lịch và hoàn cảnh Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là bài văn Nguyễn Đình Chiểu viết theo sống. cao cả dám đấu tranh với tóm tắt những nội dung những thế lực bạo tàn. Trang 61 . B/ PHẦN II: TÁC PHẨM I/ Tìm hiểu chung. Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc. này có thái độ như thế . II/ Sự nghiệp thơ văn: * Các tác phẩm chính: Kể tên một số nhân vật . 2/ Thể loại: Văn tế Khi giặc đến xâm lược .Nôi dung cơ bản của bài tế. Vân Tiên”. khích lệ lòng căm thù giặc và ý chí cứu nước của nhân dân ta.Đề cao lý tưởng đạo đức. trong phần này. .Sử dụng trong tang lễ. gồm 2 nội dung: nào? + Kể lại cuộc đời.Sau khi Pháp đen Nam Kỳ ông viết Chạy Tây.

II/ Đọc – hiểu văn bản: 1/ Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ Cần Giuộc: a/ Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ trong cuộc sống bình thường: (khi giặc chưa xâm lược) (câu 3 .. việc cấy . phẩm hạnh.. sự cảm phục và nd đối với người nghĩa sĩ. vũ khí của người nghĩa sĩ khi ra trận như thế nào? Em có nhận xét gì về sức chiến đấu và tinh thần của họ? Kết quả họ thu được là gì? Tiếng khóc của NĐC xuất phát từ những cảm xúc nào? (sự xót thương. “hỡi ôi”. .”. Hai vầng nhật nguyệt chói lòa . “ra sức đoạn kình”. . mở đầu bằng những từ “thương ôi”.28): Bày tỏ lòng tiếc thương . ghét cỏ” Trang 62 . việc bừa. . + Đoạn 4 (kết): Bày tỏ lòng thương tiếc và lời cầu nguyện của người đứng tế. b/ Khi giặc Pháp xâm lược (câu 6 – 9 ): . niềm cảm phục và tự hào) Trước sự hi sinh của các nghĩa sĩ tấm lòng của nhà văn đối với sự hi sinh của họ. tủy cực đến khi trở thành người nghĩa sĩ đánh giặc và lập chiến công. mắt chưa từng ngó” → Những người nông dân hiền lành chăm chỉ làm ăn... cuộc đời của người đã khuất. + Tiếng phong hạc .Lung khởi: (câu 1 ..Ai vãn (câu 16 . mác. Ghét thói một như nhà nông ghét cỏ.Giọng điệu: Lâm li.Nhận thức trách nhiệm đối với sự nghệp cứu nước (câu 8) Một mối xa thư đồ sộ . việc cày.Hàng ngày chỉ biết “việc cuốc. + Bữa thấy bòng bong . . lo toan nghèo khó” . thống thiết → xót thương. đầy khí thế.Nghệ thuật: + Sử dụng từ ngữ sắc thái biểu cảm mạnh: “nào đợi”.. tập khiên.Hành động tự nguyện: “mến nghĩa làm quân chiêu mộ” với một ý chí quyết tâm tiêu diệt giặc.Thích thực: (câu 3 . cắn cổ. .Lòng căm thù giặc (câu 6. + Từ ngữ dân dã “trông tin quan . .Cuộc sống “cui cút làm ăn.. ...Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong trận đánh Tây được miêu tả như thế nào? Em hãy cho biết trang bị phương tiện. đâu tới trường nhung.Không biết gì về chiến trận “chưa quen cung ngựa.Kết (2 câu cuối): Ca ngợi linh hồn bất tử của các nghĩa sĩ. “chẳng thèm”.. từ cuộc sông lao động vất vả.. “ra tay bộ hổ” → sự tự nguyện và quyết tâm cao độ.Bố cục: 4 đoạn: + Đoạn 1 (lung khởi): Luận chung về lẽ sống chết. 3/ Bố cục: 4 phần. với đất nước đau thương như thế nào? Qua sự hi sinh của người nông dân nghĩa sĩ nhà văn bày tỏ quan niệm sống chết như thế nào? ...5) . . + Đoạn 3 (ai văn): Niềm thương tiếc đối với người đã chết. + Đoạn 2 (Thích thực): Kể về công đức. ...2): Hoàn cảnh và ý nghĩa của cái chết bất tử của người nông dân – nghĩa sĩ. 7). tập súng. .. Ăn gan: xem ống khói .15): Tái hiện chân thực hình ảnh người nông dân – nghĩa sĩ.

. rất tự tin và đầy chiến thắng → rất oai phong nhưng cũng rất gần gũi.. mạnh dứt khoát. mạnh. “ó”. chém .Sẵn sàng tự nguyện xã thân vì nghĩa lớn. hi sinh.Bút pháp tả thực → ánh lên một vẽ đẹp mộc mạc. đạn nhỏ . Tất cả là tiếng khóc. tiếng khóc của tác giả. dồn dập và với các chi tiết chân thực. tàu sắt. hành động. “như chẳng có”. 14.Sd dụng từ ngữ mang sắc thái Nam bộ: “nhà dạy đạo”. khó khăn khi ra trận. .) với giọng văn hăm hở. chém rớt đầu).. xô. ngọn tầm vông.Sd các động từ sắc mạnh. giản dị mà anh hùng bởi tấm lòng mến nghĩa. thể loại) GV hướng dẫn HS luyện tập → Thái độ căm thù giặc của người nông dân – nghĩa sĩ. . lưỡi dao phay → sự thiếu thốn. đốt. sôi sục..trống dục.. * Tinh thần chiến đấu (câu 13.Pháp đối: + Đối từ: trống kỳ ... 15): . của nhân dân “người già . vừa tri ân đi đôi với sự căm giận kẻ thù. + Đối ý: Ta (mang áo vải. khẩn trương làm cho giặc Pháp khiếp sợ. đạp. rơm con cúi. hiện thực. thiếu thốn. bình thường mà vĩ đại. + Chém rớt đầu quan hai họ + Đốt xong nhà dạy đạo + Nào sợ . Khóc cho những người nghĩa sĩ đã hi sinh Trang 63 . sinh động.Chiến đấu với một khí thế quyết liệt.Xây dựng nhân vật với hình ảnh tả thực: ngoại hình.. xuất thân. ngọn tầm vông) >< địch (đạn nhỏ. đạn to. . c/ Hình ảnh người nông dân – nghĩa sĩ trong “trận nghĩa đánh Tây” (câu 10 . → T/d: tạo nhịp điệu nhanh. dứt khoát: đánh. tư thế hiên ngang. tàu đồng) Vũ khí thô sơ (rơm con cúi... Đây là hình tượng người nông dân vào loại đẹo nhất trong lịch sử Việt Nam từ trước tới nay. “hè”. Tóm lại: Bằng lối dùng từ ngữ diễn tả hoạt động nhanh...Nội dung của phần kết là gì? Vẫn tiếp tục nỗi đau và tiếng khóc nhưng ở đây còn có tiếng khóc cho đối tượng nào nữa? Em có nhận xét gì về giá trị bài văn tế? (trữ tình. vừa an ủi. kết) Lời văn vừa xót thương. .. .15): * Điều kiện chiến đấu: .Vũ khí chiến đấu: manh áo vải. không quản ngại bất kỳ gian khổ. 2/ Nỗi đau trước sự hi sinh của các nghĩa sĩ. Nguyễn Đình Chiểu đã dựng lên tượng đài người nông dân nghĩa sĩ lam lũ mà cao đẹp.. coi thường khó khăn. chém. . dứt khoát (đâm. liều mình như chẳng có * Nghệ thuật .. (Ai vãn. lụi nhỏ”.. lưỡi dao phay) >< chiến thắng lớn (đốt xong nhà.

khóc cho cả quê hương đất nước đau thương bị ngoại xâm. “tấc đất ngọn rau ơn chúa” và cho cả “nước nhà ta” đau thương. khóc cho cả “sông Cần Giuộc”.. tạo cảnh. Trang 64 . treo mộ”. cho những người mẹ mất con.Tiếp tục ca ngợi công đức từ đó nêu lên ý chí diệt thù (câu 26. – tiếng khóc bi tráng của tác giả (câu 16 . rất khổ” (câu 23.. làm bài tập. dùng từ láy có sức biểu cảm tối đa. 2/ Luyện tập 3/ Hướng dẫn tự học . những người vợ mất chồng “Chùa Tông Thạnh . ..Bày tỏ quan niệm sống chết “Thà chết vinh còn hơn sống nhục” rất tiến bộ và cao đẹp “Sống làm chi . . có tính chất sử thi.SGK) III/ Luyện tập 1/ Cũng cố .Tiếp tục với nỗi đau là tiếng khóc.. . gợi nỗi niềm lớn cho nhà văn. 29) 3/ Tổng kết (Ghi nhớ . điển cố. 25) → Với cách tạo hình. khóc cho quê hương đất nước. → Đây là tiềng khóc lớn có tầm vóc thời đại. khóc cho nghĩa sĩ. 28.Bài văn tế có giá trị hiện thực lớn: dựng lên tượng đài về người nông dân nghĩa sĩ tương xứng với phẩm chất vốn có của họ.. trước ngõ” (câu 24. 24) .23) . . cho nhân dân và cho cả bài văn.Chuẩn bị bài mới: Thực hành về thành ngữ.“những long .Bài văn tế này cùng với một số bài văn tế khác của Nguyễn Đình Chiểu đã đưa văn tế của ông tới vị trí đứng đầu trong kho tàng văn tế Việt Nam.Xem bài giảng sách giáo khoa. “chợ Trường Bình”..Bài văn tế có giá trị trữ tình lớn: tiếng khóc cho những con người cao đẹp của dân tộc.

ĐIỂN CỐ A. thiết kế bài học. Phân tích giá trị nghệ Thành ngữ đi vào bài thơ Thương vợ của Tú Xương lại có ý lấy chồng thuật của các thành ngữ in duyên chỉ một (ít) mà nợ đến hai (nhiều vất vả)..Điển cố: Không có tính chất cố định về cấu tạo như thành ngữ. phân biệt từ II. D.Một duyên hai nợ: Thành ngữ dân gian có nghĩa nói đến sự may rủi. nhất là trong các văn bản văn chương nghệ thuật. chúng ta thường sử dụng những tập hợp từ đã trở nên cố định để diễn đạt một ý nào đó. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Cảm nhận được giá trị của thành ngữ và điển cố.Nâng cao hiểu biết về thành ngữ và điển cố. Trang 65 .Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những trường hợp cần thiết. 3. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. “Lặn lội . Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên gọi học sinh I. 2. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lời nói hằng ngày cũng như trong các tác phẩm văn chương. Tiến trình lên lớp: 1. Thành ngữ có giá trị: Giáo viên chốt lại cũng cố. vốn tri thức văn hóa. Tìm thành ngữ trong cố phải có vốn sống. điển cố trong đời sống cũng như trong văn học. B. . Đó là khi chúng ta đã vận dụng thành ngữ. C. Chia nhóm thảo luận rồi .Thành ngữ: là một cụm từ cố định được dùng tương ứng với một thành ngữ và điển cố. → câu. thảo luận trả lời các câu hỏi. điển cố. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Khái niệm thành ngữ. Thực hành ngữ thông thường và cấu 1/ Bài 1: Tìm thành ngữ trong đoạn thơ và phân tích giá trị các thành tạo và đặc điểm ý nghĩa: ngữ. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Người lĩnh hội điển 1. Điển trình bày → giáo viên chốt cố thường có hình thức ngắn gọn nhưng nội dung ý nghĩa lại rất hàm lại.. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh người nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. Văn học trung đại thường dùng nhiều điển cố. tài liệu tham khảo. về tác dụng biểu đạt của chúng. súc. điển cố nhắc lại khái niệm về . quãng vắng” . đoạn thơ sau. phong phú sâu rộng.Tuần 6: Tiết 24 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ. Bài học hôm nay nhằm mục đích rèn luyện kĩ năng sử dụng thành ngữ. + Có tính hình tượng (đó là cách nói có hình ảnh) + Có tính khái quát về nghĩa (chứ khyông phải cộng nghĩa của các tiếng trong thành ngữ lại với nhau) + Có tính biểu cảm + Tính cân đối. .

chịu đựng dãi dầu nắng mưa. hoa mĩ. Nhận xét câu thơ trích trong bài tập. . đảm đang của bà Tú. tính biểu cảm và tính hàm súc). 2/ Bài 2: Phân tích các giá trị thành ngữ: (Tính hình tượng. Bá Nha đã đập đàn và không chơi đàn nữa. “Đầu trâu mặt ngựa”.Thành ngữ “Đầu trâu mặt ngựa”: Thể hiện tính chất hung hăng. (Tính hình “Khóc Dương Khuê” và tượng. . dục. hàm súc). trong những câu thơ sau: .Giường kia: nhắc đến câu chuyện Trần Phồn đời Hậu Hán dành hãy phân tích tính hàm riêng cho bạn là Tử Trĩ một cái dường khi bạn đến chơi. phủ. Khi bạn về thì súc. kiến như tam thu hề” (Một ngày không thấy mặt nhau lâu như ba mùa “Này các cậu đừng có mà thu). vô tổ chức của bọn sai nha đến nhà Kiều khi gia đình nàng bị vu oan (tính hình tượng. ấy mới chân ướt chân ráo . mất tự do.đậm (về tính hình tượng. Đọc lại chú thích về chỉ trích (tính biểu cảm). giúp đỡ chứ. với mình mà chưa báo đáp được. tính cảm xúc). Dựa vào chú thích Nguyễn Khuyến để tìm hiểu ý nghĩa các điển cố. tinh hàm súc) – thái độ của tác giả là căm ghét. chật hai câu thơ sau trong bài hẹp. phúc. những điển cố in đậm ở . cho biết thế nào là điển cố. không đi thực tế kiểu cưởi .Liễu chương đài: Lấy từ chuyện xưa. chim lồng”. phục. “Cá chậu. 3. Kiều hãy phân tích tính hàm súc thâm thúy của điển cố trong những tương về nghĩa. Vì vậy sau “Chín chữ” khi bạn chết. nay có Trang 66 . tượng. tính biểu cảm. giữa “Mắt xanh” mình và Dương Khuê cũng thắm thiết và tri kỷ như thế. trường. cố. “Giường kia treo cũng ngang tàng không chịu khuất phục bất cứ uy quyền nào (Tính hình hững hờ. Thay thế thành ngữ còn ai hiểu được lòng mình.Thành ngữ “Đội trời đạp đất” chỉ hành động và lối sống tự do. . trong những câu sau bằng 4/ Bài 4: Dựa vào chú thích trong các văn bản trích đã đọc về Truyện các từ ngữ thông thường. mình phải tìm cách chín chữ: cúc. thú vật. súc. .Đàn kia: Nhắc đến chuyện tình bạn giữa Bá Nha và Chung Tử Kỳ.” Thúy Kiều nhớ “chín chữ” đó là nhơ công lao to lớn của cha mẹ đối “Họ không đi tham quan.Các cụm từ “Lặn lội thân cò”. Thể hiện sự ca ngợi ngưỡng mộ của Nguyễn Du đối Đàn kia gãy cũng ngẩn với khí phách của Từ Hải (biểu cảm). Cậu Thúy Kiều thì một ngày không gặp có cảm giác lâu như ba năm.Năm nắng mười mưa: Chỉ sự vất vả cực nhọc. biểu hiện thái độ chán ghét (biểu cảm).Chín chữ: Kinh Thi nói công lao cha mẹ đối với con cái nằm trong đến. “Đội trời đạp đất”. tuy rằng bề ngoài có vẻ hào nhoáng. ngơ tiếng đàn” 3/ Bài 3: Các em đọc lại chú thích bài Khóc Dương Khuê của 4. “eo sèo mặt nước” có dáng dấp thành ngữ góp phần làm nổi bật sự tần tảo. Một người đi làm quan xa viết ngựa xem hoa mà đi chiến thư về thăm vợ có câu: “Cây liễu chương đài xưa xanh xanh. trong các văn bản đã đọc. “Ba thu” Chỉ có Chung Tử Kỳ mới hiểu được tiếng đàn của Bá Nha. chim lồng” thể hiện cảnh sống tù túng. Mất bạn chẳng 5. . hàm súc).Ba thu: Nguyễn Du lấy ý từ câu thơ trong Kinh thi “Nhất nhật bất của mỗi cách diễn đạt.Cả hai điển cố này. “Chương Đài” . thâm thúy của điển cố lại treo giường lên.Thành ngữ “Cá chậu. sự khác biẹt và hiệu quả . Dùng điển cố này Nguyễn Du cho ta thấy Kim Trọng đã tương tư ma cũ bắt nạt ma mới. Nguyễn Khuyến dung để nói tình bạn.

2/ Hướng dẫn tự học . đi chiến sĩ bình thường . . III/ Luyện tập 1/ Củng cố . đi làm nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường .Dĩ hòa vi quý.Họ không đi tham quan. điển cố.Trứng khôn hơn vịt. đỡ chứ. Đưa điển tích này váo đoạn thơ Nguyễn Du cho ta thấy Kiều đang hình dung ngày Kim Trọng trở lại thì Kiều đã thuộc về người khác mất rồi. mình phải tìm cách giúp b/ .Họ không đi tham quan.. Nhận xét: Nếu thay các từ ngữ tương đương vào các thành ngữ thì vẫn biểu hiện được phần nghĩa cơ bản nhưng mất đi tính hình tượng. đi làm nhiệm vụ của những loa mà đi chiến đấu thực sự. tương đương về nghĩa – Nhận xét về sự khác biệt và hiệu quả của hai cách diễn đạt. Cậu ấy cho mình là người cũ mà bắt nạt mới chân ướt chân ráo đến.Nấu sử sôi kinh.Khái niệm thành ngữ..Muốn đặt câu với một thành ngữ nào các em cần phải tìm hiểu ý nghĩa.Lòng lang dạ thú. mất sác thái biểu cảm và phải diễn đạt dài dòng. . xem hoa mà đi chiến đấu thực không đi thực tế một cách qua sự.Này các cậu đừng có mà a/ . Đặt câu hỏi với các thành ngữ: .” 6.Mẹ tròn con vuông. làm nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường .Này các cậu đừng có mà ma cũ bắt nạt ma mới..Chuẩn bị bài mới: Chiếu cầu hiền.Làm bài tập thực hành (còn lại) . Cậu ấy mới đến. Trang 67 . . còn phải tìm cách giúp đỡ chứ. lạ lẫm.. còn hay không..đấu thực sự. mình người mới. phải xem đặt thành ngữ vào câu nào cho phù hợp nội dung. không đi thực tế kiểu cưởi ngựa b/ .. sắc thái biểu cảm của thành ngữ. 5/ Bài 5: Thay thế các thành ngữ trong các câu sau bằng các thành ngữ thông thường. 6/ Bài 6 và bài 7: Yêu cầu các em đặt câu hỏi với một số thành ngữ và điển đã cho. hay là tay khác đã vin bẻ mất rồi”. . không hàm súc. Cách nói có dùng thành ngữ Cách nói thông thường a/ . .

Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. “múa rìu qua mắt thợ”. B. 3. tính biểu cảm và tính hàm xúc). mong nó kiếm ít chữ cho nó ăn ở ra người. ai ngờ có chẳng chịu học. . . nâng cao hiểu biết kiến thức về thành ngữ và điển cố.Thành ngữ “công giã tràng” còn có biến thể “giã tràng xe cát”.Ý nghĩa: nói về những người có bản chất hay ngờ vực hay nghi kỵ điển hình như một tính cách. b. 2. 1. tài liệu tham khảo. Đã buồn cả ruột mà dơ cả đời” (Nguyễn Du) . cái số tiền định và nghĩa vợ chồng của trai gái. Tiến trình lên lớp: 1. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Nêu định nghĩa về thành ngữ. . “Tôi cho nó đi học. điển cố. ĐIỂN CỐ A.Củng cố. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. “công như công dã tràng”. nhất là trong các văn bản vưn chương nghệ thuật. “ôm rơm rặm bụng”. thảo luận trả lời các câu hỏi. thiết kế bài học. oan nó. Luyện tập luận nhóm. C.Tuần 6: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ THÀNH NGỮ. về tác dụng biểu đạt của chúng. Bài tập 1: Phân tích giá trị các thành ngữ (tính hình tượng. a.Ý nghĩa: chỉ cái duyên. “Nói chi kết tóc xe tơ. Cho ví dụ minh họa. Thật công giả tràng” (Chu Văn – “Bảo biển”) . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. D. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Tổ chức cho HS thảo I.Ý nghĩa: chỉ những việc làm không đạt kết qủa gì mà chỉ tổn phí thời gian và công sức. c.Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những trường hợp cần thiết. “lo bò trắng răng”. → thái độ thất vọng.Cảm nhận được giá trị của thành ngữ và điển cố. Không hiểu con gái mà cứ đa nghi như Tào Tháo” . “Đừng nghĩ bậy. một ngày một hư đốn. Bài tập 2: Đặt câu với mỗi thành ngữ sau: “xôi hỏng bỏng không”. “nóng Trang 68 .

Tính anh ta lúc nào cũng nóng như lửa vậy. chỉ toàn lo bò trắng răng.Đã không biết thì đừng có mà múa rìu qua mắt thợ. . . chỉ tổ ôm rơm rặm bụng thôi. . đừng việc gì cũng vơ vào mình cho khổ. Hướng dẫn tự học: Trang 69 .như lửa”. “rõ như ban ngày”. . . II.Đã nói rồi.Mất bao nhiêu công sức đổ vào đó mà cuối cùng xôi hỏng bỏng không. .Mọi việc đã rõ như ban ngày rồi mà cứ còn cãi.Không phải việc của mình mà cứ đi lo quá mức.

thơ Nôm Đường luật. văn tế. Hoàn cảnh sáng tác và mục đích sáng tác chiếu cầu hiền: Giáo viên giảng giải thể . hiệu Hi Doãn. D. là viên tướng giỏi của chúa Trịnh. Tác giả: Vài nét chính về tác giả . giáo án. . 3. khi nhà Lê Nêu hoàn cảnh và mục Trịnh sụp đỗ đi theo phong trào Tây Sơn.Chiếu cầu hiền được viết khoảng 1788 – 1789 Ngô Thì Nhậm thay loại chiếu là gì? Đặc điểm lời Quang Trung thuyết phục sĩ phu Bắc Hà ra cộng tác với triều đại cấu tạo ra sao? Tây Sơn.Đỗ tiến sĩ năm 1775. Trong thể loại văn chiếu này. . 1. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . sách giáo viên. những nho sĩ mang nặng tư tưởng nho giáo vì vậy mà “mời” chứ không phải là “lệnh”. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Hiểu được một số nét đặc sắc về nội dung tư tưởng và nghệ thuật lập luận về tác phẩm. quê làng Tả Thanh Ngô Thì Nhậm Oai. Hoạt động của GV và HS Nội dung Học sinh đọc và tóm tắt I/ TÌM HIỂU CHUNG: tiểu dẫn. Vào bài mới: Lời vào bài: Nói đến nền văn hóa trung đại nước ta là nói đến một giai đoạn văn hóa phong phú đa dạng về thể loại: hịch. cáo. thảo luận trả lời các câu hỏi. trấn Sơn Nam (Thanh Trì – Hà Nội) . 26 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHIẾU CẦU HIỀN (Cầu hiền chiếu) Ngô Thì Nhậm A. tài liệu tham khảo.Tuần 7: Tiết 25. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Tác phẩm a. . B.Ngô Thì Nhậm (1746 . đóng góp nhiều cho triều đích sáng tác? đại Tây Sơn. 2. Tiến trình lên lớp: 1.. Trang 70 .. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: HÌnh ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. văn bia. chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm được xem là tác phẩm không những có giá trị lớn về nội dung tư tưởng mà còn có giá trị về nghệ thuật.Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm hoặc một đoạn trích nghị luận trung đại theo đặc trưng thể loại. C.Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của nghị luận trung đại qua thể loại “chiếu”.1803).Đối tượng là bậc hiền tài. Trong những thể loại mang tính đặc trưng của văn hóa trung đại còn có một thể loại khá đặc biệt đó là chiếu.

sĩ phu Bắc Hà có cách ứng xử như hiền của vua Quang Trung sau: thể hiện trong “Chiếu cầu + Bỏ đi ở ẩn. xã hội.Phần 3: đường lối cầu hiền của Quang Trung và lời kêu gọi những Trịnh các sĩ phu Bắc Hà có người hiền tài (phần còn lại). chương. gồm hai loại: từng phần? + Cấp dưới chế độ lên nhà vua lên triều đình (tâu. cách ứng xử như thế nào? II/ Đọc – hiểu văn bản: Em có nhận xét gì cách 1. hoặc làm việc cầm chừng (gõ mỏ cánh cửa) thuật... trái với quy luật cuộc Điều đầu tiên trong đường sống.) + Nhà vua truyền xuống cho bề tôi (Chiếu. văn biền ngẫu.. nội dung của bài + Một số người đi tự tử (ra bể vào sông) → nói tóm lại không đem chiếu là gì? tài năng của mình ra cống hiến cho đất nước khác nào kẻ chết đuối trên cạn mà không biết (tuy không nói trực tiếp mà dùng hình ảnh lấy trong kinh điển nho gia hoặc mang ý nghĩa tượng trưng và có tính Những thành công nghệ cách châm biếm nhẹ nhàng vừa tỏ ra người viết chiếu có kiến thức thuật của bài chiếu? sâu rộng.. mai danh ẩn tích. nào? . chế. bỏ phí tài năng. Thể loại văn tế Theo em.. mệnh. sinh nho gia. .Phần 1: mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử (từ đầu . hoặc sợ hãi im lặng Những nét trong nghệ như bù nhìn.. nghị.Khi Tây Sơn ra Bắc diệt Trịnh. Hãy nêu đường lối cầu . sớ. + Không làm như vậy là trái với đạo trời. có tờ văn chương) . Bố cục: 3 phần: những sách kinh điển của . là công văn hành gồm mấy phần. khải . diễn giải các cách ứng xử .b. lẫn tránh suốt đời) Khi Tây Sơn ra Bắc diệt .Dùng câu hỏi theo thể lưỡng đạo hoặc coi Nguyễn Huệ (ít đức) Trang 71 ..Phần 2: cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà (tiếp theo .“Chiếu cầu hiền” viết văn xuôi. cầu hiền”? 2. văn vần.Sử dụng hình ảnh so sánh: của các sĩ phu Bắc Hà? + Người hiền như sao sáng trên trời Đoạn “nay trẫm .. Phần 1: mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử.Thường viết bằng văn xuôi. nội dung chính thời xưa.) hiền tài và thiên tử như thế .. Luận ngữ một trong c.Chiếu thuộc loại văn nghị luận chính trị..Dùng lời và hình ảnh lấy từ sách (luận ngữ) của Khổng Tử đặt vấn Trung thể hiện trong “Chiếu đề nhằm tăng sức thuyết phục. lệnh. Phần 2: Cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà. ra người hiền vậy). hiền”? + Những người ra làm quan với Tây Sơn thì.Mượn quy luật vận động của tinh tú là chầu về Bắc thần → tác giả dụng nghệ thuật gì? Tác chỉ ra xuất xứ của người hiền tài là: dụng gì? + Phải do thiên tử sử dụng. vương + Thiên tử là sao Bắc thần hầu chăng” tác giả đã sử . lối cầu hiền của vua Quang . Mối quan hệ giữa người tấu. biểu. bố cục bài chiếu . dụ.

+ Dâng sớ tự cử. Bài chiếu thể hiện tầm chiến lược nhìn xa trông rộng của vua Quang Trung trong việc nhận thức vai trò của người hiền tài trong việc đổi mới đất nước.Cuối cùng là kêu gọi mọi người cùng triều đình chung vai gắnh vác việc nước để cùng nhau hưởng phúc lâu dài → đường lối mở rộng. + Hiện tại công việc nhiều nặng nề: Sức một tay không thể chống nổi một tòa nhà to.Cách tiến cử: có ba cách: + Tự dâng sớ bày tỏ việc nước.Chuẩn bị bài mới: Xin lập khoa luật Trang 72 . Thành công nghệ thuật . Luyện tập 1. . Hướng dẫn tự học . + Thẳng thắn tự nhận những điều bất cập của triều đại mới do mình đứng đầu. có tài hoa . 3. bố cục rõ ràng. đúng đắn.Dùng các luận điểm với cách lập luận chặt chẽ thuyết phục. am hiểu nho học. * Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung . 2. Củng cố: Bằng cách lập luận chặt chẽ. đòi hỏi phải có sự trợ giúp của nhiều nhà hiền tài. 4. SGK.không xứng để phò tá. Đồng thời thể hiện kiến thức sâu rộng và tài văn chương của Ngô Thì Nhậm. Tổng kết (Ghi nhớ . thuyết phục người đọc. . Luyện tập 3.Dùng nhiều điển cố văn học TQ kết hợp cách nói trực tiếp thẳng thắn → Sự hiểu biết sâu rộng của người viết. luyện tập. . ngắn gọn đầy sức thuyết phục.Đối tượng: tầng lớp nhân dân .SGK) III. Phần 3: Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung * Chỉ ra tính chất của thời đại và nhu cầu của đất nước: + Trời còn tăm tối buổi đầu của nền đại định. + Các quan tiến cử. hoặc bây giờ đang thời loạn lạc → lời lẽ khiêm nhường nhưng cũng kiên quyết khiến người nghe thay đổi cách sống là ra phục vụ hết làm cho triều đại mới. 5.Xem bài giảng.

1871).Là văn bản mà cấp dưới trình bày một vấn đề quan trọng đề bạt việc thực hành pháp luật lên cấp trên. Giáo viên nhận 1. sách giáo viên. sao? c. của các nước phương tây ra .Tuần 7: Tiết 27 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: XIN LẬP KHOA LUẬT (Trích tế cấp bát điều) Nguyễn Trường Tộ A. thảo luận trả lời các câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1.Thấy được tấm lòng yêu nước thương dân của Nguyễn Trường Tộ nói riêng. 3.Bài văn điều trần là văn bản nghị luận chính trị xã hội. Nội dung: Vua. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Học sinh đọc và tóm tắt I/ TÌM HIỂU CHUNG: tiểu dẫn. Tác giả: xét.Là một trí thức có tầm nhìn xa. phát triển đất nước (khoảng 60 di cáo). thiết kế bài học. trông rộng. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. người làng Bùi Chu. luật bao gồm những lĩnh b. Xuất xứ: Trích bản điều trần số 27 “Tế cấp bát điều” bàn về sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội nhằm mục đích thuyết phục triều đình cho Theo Nguyễn Trường Tộ mở khoa luật. Hưng Nguyên.Nguyễn Trường Tộ (1830 . . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . xã Hưng Trung.Nắm được tầm quan trọng của luật đối với sự nghiệp canh tân đất nước và tấm lòng của Nguyễn Trường Tộ. B. Ông viểt nhiều bản điều trần đóng góp vào việc đổi mới. Thể loại văn điều trần: vực nào? Ông đã giới thiệu . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. 2. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. của người Việt không phân biệt tôn giáo nói chung. quan và dân phải có Bàn về sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội nhằm mục đích thái độ như thế nào trước thuyết phục triều đình cho mở khoa luật Trang 73 . . . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nghệ An. D. tài liệu tham khảo. C. Tác phẩm a.

hùng hồn cao.. III.. uy quyền và chính lệnh → luật bao trùm lên tất cả vì thế mà bất luận quan. luật nước.Vì: luật thể hiện đạo công bằng về tỏ rõ đạo nhân ái. được lỗi lầm”. Câu 4: Mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật. cái đức chí công vô tư. . thái độ đúng đắn tôn trọng luật. Hướng dẫn tự học .. II/ Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản Câu 1: . Luyện tập 1. Trang 74 .Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm: kỷ cương.Chuẩn bị bài mới: Thực hành về nghĩa của từ trong sử dụng. chặt chẽ. đúng luật là đức. luyện tập. . Luyện tập 3. Đạo đức và pháp luật đi liền với nhau: trái luật là tội. được một bậc .Việc thực hành luật ở các nước phương Tây “phàm những ai . đức trời mà đức trời là đạo làm người bất tất phải đi tìm cái gì khác. . Câu 5: Cách lập luận của Nguyễn Trường Tộ vừa sắc sảo.Xem bài giảng... SGK.. có tính chiến đấu mạnh mẽ.Vua.. ngắn gọn.. Câu 3: Nho học truyền thống không tôn trọng luật pháp vì: nho giáo chỉ nói suông không có tác dụng bằng luật pháp “nhưng các sách nho chỉ . . quan và dân phải có ý thức.pháp luật? Nho học truyền thống có tôn trọng pháp luật không? Mối quan hệ giữa đạo đức và luật pháp như thế nào? Tác dụng của việc dùng lời Khổng Tử và khái niệm đạo đức văn chương.” Câu 2: . Củng cố: 2.

Hoạt động của GV và HS Nội dung Tổ chức chia nhóm. thảo luận trả lời các câu hỏi. có hình chiếc lá.. cói. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu những hiểu biết của mình về nghĩa của từ? 3. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: .Lá gan ...Cũng cố và nâng cao hiểu biết về những phương thức chuyển nghĩa của từ và hiện tượng từ nhiều nghĩa. cành có màu xanh. hình dáng mỏng dẹt. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.. giàu sức biểu hiện của Tiếng Việt.. Một trong những sự sáng tạo thêm từ mới có hiện tượng chuyển nghĩa của từ. → các nhóm trình bày Bài tập 1: xong.. . Khuyến dùng với nghĩa gì? b/ Định nghĩa từ “lá” trong các trường hợp sau: Xác định nghĩa và phương thức . → chỉ bộ phận cơ thể. mũi nhô ra phía trước. D. Đặt câu với từ chỉ bộ phận cơ thể . Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta thực hành về hai hiện tượng này trong Tiếng Việt. “Một tay gây dựng cơ đồ → các vật trên có điểm giống nhau hình dạng chiếc lá. → chỉ vật làm bằng chất liệu gỗ.Tuần 7: Tiết 28 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG A. tre .. mọc Từ “lái” trong thơ Nguyễn ở ngọn.Lá cót . hiện tượng từ đồng nghĩa.Luyện tập để có thể sử dụng từ theo các nghĩa khác nhau và lĩnh hội từ theo các nghĩa khác nhau. sách giáo viên. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. → chỉ vật làm bằng kim loại có dạng như chiếc dùng chỉ con người. từ đồng nghĩa. a/ Từ “lá” được dùng theo nghĩa gốc: bộ phận của cây. .. hoạt động I/ Thực hành thảo luận. lá. dẹt..Lá tôn . viết.. đồng thời chọn lựa từ thích hợp trong từng ngữ cảnh.Bồi dưỡng và nâng cao tình cảm yêu mến vốn từ ngữ phong phú.Lá cờ .. hoành” (Truyện Kiều) Phương thức chuyển nghĩa ẩn dụ tức là theo lối liên tưởng Trang 75 . . bao giờ cũng có sự sáng tạo thêm từ mới. Bấy lâu bể Sở sông Ngô tung mỏng. → hình dạng như lá. → vật giống lá dùng để vẽ. bên? . tài liệu tham khảo.Lá thư . thiết kế bài học. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong thực tế ngôn ngữ của một dân tộc bao giờ cũng chỉ có số lượng hữu hạn nhưng để đáp ứng nhu cầu biểu hiện vô hạn của đời sống.. chuyển nghĩa của các trường hợp . có hình giống chiếc lá. GV chốt lại. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Tiến trình lên lớp: 1. C.

Ngọt: Ngọt lịm yêu thương giọng Quãng Bình.Tim: Bác ơi tim Bác mênh mông thế Ôm cả non sông mọi kiếp người. II.Đầu: Đầu xanh có tội tình chi (Nguyễn Du) . + “Chịu” không chỉ là nhận mà còn hàm ý không còn sự lựa chọn nào khác. .Bùi: Lời nói ấy nghe bùi tai quá! . bài học. Cũng cố 2. b/ “Dính dáng. là bác. . tình cảm. làm bài tập + Chuẩn bị bài mới: Ôn tập văn học trung đại Việt Nam. c/ Bạn: mang nghĩa khác chung nhất. Bài tập 4: Tìm từ đồng nghĩa với “cậy”. Bài tập 5: a/ Tính cách: tâm trạng day dứt triền miên của Bác. Hướng dẫn tự học + Xem bài giảng.Chân: nó đã có chân trong đội bóng lớp tôi.Chua: Giọng nói gì mà chua thế? . (Tục ngữ) .Tình cảm của hai người ấy thật mặn nồng. cảm xúc? Đặt câu. tay quai miệng trể.“Người là cha. theo Kiều chỉ có Thúy Vân mới làm được việc này cho dù không ưng ý. Luyện tập 1. “chịu” Giải thích lý do vì sao dùng từ “cậy” và “chịu” mà không dùng từ khác? Đánh dấu vào ô thích hợp giải thích tại sao? tương đồng. “chịu” + “Cậy” đồng nghĩa “nhờ” + “Chịu” đồng nghĩa “nhận” Giải thích lý do. (Tố Hữu) Bài tập 3: Tìm các từ .Tay: Tay này có biệt tài làm thơ. + “Cậy” không chỉ đơn thuần là nhờ mà còn biểu thị sắc thái khẩn cầu. sự gửi gắm cả tấm lòng của Thúy Kiều đối với ThúyVân (việc trọng đại của đời người). (Tố Hữu) . liên can” các từ khác không phù hợp về nghĩa hoặc ngữ pháp. Tìm từ đồng nghĩa với “cậy”. Trang 76 . Bài tập 2: Đặt câu . là anh Trái tim lớn bọc 100 dòng máu đỏ” (Tố Hữu) Tìm các từ có nghĩa gốc chỉ vị giác chuyển nghĩa chỉ âm thanh.Miệng: Tay làm hàm nhai.

bộ Lễ. Triều đại nhà Nguyễn. d. bộ Giáo dục. Bộ nội vụ. Phương pháp dạy học: Các nhóm thảo luận và trình bày đáp án vào bảng phụ → các nhóm khác góp ý. bảng phụ. Bộ Lại. Trang 77 . d. Mọi người từ vua đến dân đều phải tôn trọng pháp luật. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Các nhóm thảo luận và A. Phương tiện dạy học: . Người dân phải tuân hành mệnh lệnh của vua. . Tiến trình lên lớp: 1. c. Triều đại nhà Lý. bộ Binh. c. Câu 2: “Lục bộ” được đề cập đến trong tác phẩm “Xin lập khoa luật” là những bộ nào thời xưa? a. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Vua phải tôn trọng quan chấp pháp. trả lời. B. bộ Hộ. quan.Học sinh: Vở soạn. Trước pháp luật vua. bộ Nội vụ. bộ Giáo dục. d. bộ Tư pháp. bộ Hình. bộ Ngoại giao. Kiểm tra bài cũ: 3. Câu 3: Trong “Xin lập khoa luật” tác giả có đề xuất gì về thái độ của vua. giáo án và một số sách tham khảo khác. bộ Binh. b. bộ Công. bộ Công. bổ sung → giáo viên chốt lại vấn đề theo phần gợi ý trả lời. bộ Quốc phòng.Phần trắc nghiệm: trình bày đáp án vào bảng Câu 1: Nguyễn Trường Tộ sống dưới triều đại nào? phụ → các nhóm khác góp a.Tuần 7: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CỦNG CỐ ĐỌC THÊM: XIN LẬP KHOA LUẬT (Trích tế cấp bát điều) Nguyễn Trường Tộ A. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . quan và dân đối với pháp luật? a. bộ Tư pháp. quan và dân đều công bằng. bộ Hình. Bộ Nội vụ.Khắc sâu thêm để học sinh nắm những thành công trong nghệ thuật lập luận của ông. bộ Ngoại giao.Giáo viên: Sách giáo khoa. . bộ Ngoại vụ. ý. b. bổ sung → giáo viên chốt b. lại vấn đề theo phần gợi ý c. bộ Ngoại giao. Bộ Lại. sách giáo khoa. bộ Binh. Triều đại nhà Lê. C. Triều đại nhà Lê – Trịnh.Hiểu sâu hơn ý nghĩa tư tưởng của Nguyễn Trường Tộ trong việc khoa luật. D. bộ Lễ.

chất phác. Vì đúng với chủ trương của triều đình. a. tác giả đã phê phán điều gì? Vì sao? Nhận xét về cách lập luận của tác giả? Gợi ý trả lời: Trong tác phẩm tác giả không phê phán đạo nho mà tác giả phê phán những hạn chế của nho học: . Câu 2: Trong tác phẩm. uy quyền và chính lệnh → mọi lĩnh vực của đời sống.Đầu tiên ông khẳng định: chuẩn mực đạo đức của nho gia đó là không gì bằng trung hiếu và lễ nghĩa → ông không phủ nhận nho giáo. ông chỉ ra những hạn chế trong Nho giáo: + Chỉ nói suông mà không thực hiện → ông lấy lời Khổng tử làm căn cứ. Trang 78 . d. Vì triều đình cũng mong muốn có sự công bằng trong pháp luật. Vì không thỏa mãn quyền lợi của triều đình. d. đầy sức thuyết phục. . Không phù hợp. .Để thuyết phục vua.Bằng cách vào đề trực tiếp. + Sách vở Nho giáo thì chỉ nghi chép chính sự nên đọc chỉ “rối trí” mà không áp dụng được vào thực tế nhằm điều chỉnh các hành vi đạo đức của nhà nho → tiếp tục lấy câu nói của Khổng tử để làm căn cứ. B – Phần tự luận (có đáp án kèm theo) Câu 1: Nguyễn Trường Tộ đã đặt vấn đề phải lập khoa luật như thế nào? Gợi ý trả lời: . Vì triều đình mà đặc biệt là vua sợ đánh mất uy quyền tuyệt đối của mình. → Các luận điẻm cực kỳ mạch lạc. luận cứ chặt chẽ. Đáp án: c. Có phù hợp.Nêu ra nội dung của luật bao gồm: kỉ cương. minh bạch đầy sức thuyết phục.Cuối cùng ông khẳng định: pháp luật chính là đức. Có phù hợp. tác giả đã nêu lên tầm quan trọng của luật đối với mọi người. c. + So sánh nho sĩ có học mà cư xử không bằng con con dân quê mùa. c. . → lập luận chặt chẽ. b. tác giả đã chỉ ra những thuận lợi khi sử dụng luật pháp ở phương Tây.Từ đó.Câu 4: Chủ trương của tác giả có thích hợp với triều đình phong kiến không? Vì sao? a. Không phù hợp. .

Trang 79 .. quyết + TK XV → hết XVII thắng kẻ thù xâm lược. con người. D. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm những lĩnh vực nào? Mọi người có thái độ như thế nào với pháp luật? 3. C. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: . từ đó có kinh nghiệm tốt hơn để học phần văn học tiếp theo. sách giáo viên. Hoạt động của GV và HS Nội dung Những biểu hiện của nội dung I/ Nội dung kiến thức: yêu nước từ thế kỷ XVIII đến thế Câu 1: kỷ XIX..VHTĐ 4 giai đoạn lớn kỷ XIX: là phần trung quân ái quốc với cảm hứng: ý thức độc + TK X → hết XIV lập tự chủ. đoạn trích đã học. nỗi xót xa trước cảnh đất nước bị tàn phá. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 30 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM A. . cùng với những kiến thức khái quát về thời kỳ văn học này. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hệ thống lại những kiến thức cơ bản về văn học trung đại đã học trong chương trình lớp 11. lòng căm thù giặc. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. chúng ta đã được học và tìm hiểu những tác phẩm văn học trung đại. thảo luận trả lời các câu hỏi.Nội dung yêu nước trong văn học thế kỷ XVIII đến hết thế . + TK XVIII → nữa đầu XIX . + Mang âm hưởng bi tráng (tác phẩm Nguyễn Đình Chiểu).Tuần 8: Tiết 29.. dung yêu nước qua các tác phẩm. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình THPT.Tự đánh giá được kiến thức cơ bản về văn học trung đại và phương pháp ôn tập. từ đó rút ra được kinh nghiệm để học tập tốt hơn phần văn học tiếp theo. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. đồng thời tự đánh giá kiến thức văn học trung đại và phương pháp ôn tập. . tài liệu tham khảo. B.Phân tích những biểu hiện của nội dung yêu nước qua các tác phẩm và đoạn trích: + “Chạy giặc” (Nguyễn Đình Chiểu): lòng căm thù giặc.. thiết kế bài học. Đã học trong chương trình ngữ văn lớp 11. tinh thần quyết chiến. Phân tích những biểu hiện của nội + Tư tưởng canh tân đất nước (xin lập khoa luật). Tiến trình lên lớp: 1.Những biểu hiện mới: + Nữa cuối TK XIX + Ý thức về vai trò của người trí thức đối với đất nước (chiếu cầu hiền).Hệ thống được những kiến thức cơ bản về văn học trung đại Việt Nam. lòng tự hào về đất nước.

khao khát hạnh phúc. + Khẳng định con người cá nhân. hưởng lạc ngoài khuôn khổ. cá nhân bản năng khao khát sống. + “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): tình yêu thiên nhiên với một tấm lòng yêu nước thầm kín.Chứng minh qua các tác giả. tình yêu đích thực. + Thơ Hồ Xuân Hương: đó là con người. + Khẳng định quyền sống con người. Đó là biểu hiện cao nhất của sự đề cao con người cá nhân. liên tiếp. + “Chinh phụ ngâm” (Đoàn Thị Điểm): con người cá nhân được gắn liền với nỗi lo sợ tuổi trẻ. xuất hiện thành trào lưu bởi lẻ: tác phẩm mang nội dung nhân đạo xuất hiện nhiều. + “Xin lập khoa luật” (Nguyễn Trường Tộ): cách tân đất nước. . tập trung vào vấn đề con người. Câu 2: .Vấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo. + “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): con người cá nhân Trang 80 . Tình yêu không chỉ đem lại cho con người vẻ đẹo cuộc sống. qua tác phẩm nhà thơ muốn đặt ra và chống định mệnh.Biểu hiện nội nhân đạo: + Đề cao truyền thống đạo lý. + “Truyện Lục Vân Tiên” (Nguyễn Đình Chiểu): con người cá nhân nghĩa hiệp và hành động theo chuẩn mực nho giáo. dám nói lên một cách thẳng thắn những ước muốn của con người phụ nữ bằng cách nói ngang tàng với cá tính mạnh mẽ. + “Vịnh khoa thi hương” (Trần Tế Xương): lòng căm thù giặc và lời kêu gọi lương tri. . + “Bài ca ngất ngưỡng” (Nguyễn Công Trứ): con người cá nhân công danh. hạnh phúc chóng tàn phai do chiến tranh. + “Vịnh khoa thi hương” (Trần Tế Xương): lòng căm thù giặc. + “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” (Chu Mạnh Trinh): ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên đất nước.Vì sao có thể nói văn học từ thế kỷ XVIII đến hết thế kỷ XIX xuất hiện trào lưu nhân đạo chủ nghĩa? Những biểu hiện nội dung nhân đạo trong giai đoạn văn học này? Chứng minhvấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo trong giai đoạn văn học này? Phân tích giá trị phản ánh và phê phán của đoạn trích vào phủ chúa Trịnh? Những giá trị về nội dung và nghệ thuật? + “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” (Nguyễn Đình Chiểu): sự biết ơn với những nghĩa sĩ đã hi sinh vì Tổ quốc. khẳng định con người cá nhân. tác phẩm tiêu biểu: + “Truyện Kiều” (Nguyễn Du): đề cao vai trò tình yêu. .Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học thế kỷ XVIII đến nữa đầu thế kỷ XIX. hướng vào quyền sống con người (con người trần thế).

trữ tình. khúm núm lạy tạ. sự ca ngợi công đức những người đã hi sinh vì quê hương đất nước.trống rỗng mất ý nghĩa. ám khí bao trùm không gian cảnh vật. chỉ dẫn.Nội dung: + Đề cao đạo lí nhân nghĩa. hình tượng mang đậm màu sắc Nam bộ. sức sống. tiếng dạ ran.Hình ảnh người anh hùng nông dân nghĩa sĩ mang một vẻ đẹp bi tráng. giàu sang từ nơi ở đến tiện nghi sinh hoạt. Là nơi thâm nghiêm đầy uy quyền với những tiếng quát tháo. . → Tiếng khóc trong “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” là tiếng khóc bi thương mà cao cả. phủ chúa là nơi riêng biệt. Câu 4: Nội dung. Thế tử Trịnh Cán cái gì cũng “quá”. thương dân. * Tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”: Lần đầu tiên trong văn học dân tộc có một tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. bởi vì ở hình tượng này có sự kết hợp giữa yếu tố “bi” (đau thương) và yếu tố “tráng” (hào hùng). Phủ chúa Trịnh là nơi cực kỳ giàu sang và hết sức xa hoa.Nghệ thuật: + Tính chất đạo đức. vất vả. + Yếu tố “bi” gợi lên qua đời sống lam lũ. xa hoa từ vật dụng để đồ ăn. truyền lệ. thức uống. + Lòng yêu nước. mọi việc đều phải có quan truyền mệnh lệnh. nỗi đau thương mất mát của người nghĩa sĩ và tiếng khóc xót đau của người còn sống. + Yếu tố “tráng”: lòng căm thù giặc. giàu sang xa hoa nhưng lại thiếu sự sống. với những con người oai vệ và những con người khúm núm. . . người vào phải qua rất nhiều cửa gác. thể trạng con người. Trang 81 . nghệ thuật thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. + Ngôn ngữ.Trước Nguyễn Đình Chiểu văn học dân tộc chưa có một hình ảnh hoàn chỉnh nào về người anh hùng nông dân nghĩ sĩ.Là nơi âm u thiếu sinh khí. . sợ sệt. lòng yêu nước. ngấm sâu vào hình hài. lớn lao. hành động quả cảm anh hùng của nghĩa quân. . + Thơ Tú Xương: nụ cười giải thoát cá nhân và sự tự khẳng định mình. Câu 3: “Vào phủ chúa Trịnh” là bức tranh chân thực về cuộc sống nơi phủ chúa. thầy thuốc vào khám bệnh phải chờ.

II/ Hướng dẫn tự học: + Xem bài học. + Chuẩn bị bài mới: Trang 82 . SGK. làm bài tập.

Tuần 8: Tiết 31 Giáo án làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2
A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm; biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn; biết so sánh với bài làm số 1; từ đó cũng cố thêm các kiến thức và kỷ năng làm bài văn nghị luận, nhất là nghị luận văn học. - Tiếp tục rèn luyện kỷ năng phân tích đề, lập dàn ý, thao tác lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. B. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Đề bài: - Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời xưa qua các bài Bánh trôi nước, Tự tình (Bài 2) của Hồ Xuân Hương và Thương vợ của Trần Tế Xương. I. Phân tích đề Theo yêu cầu của đề bài nội dung - Đề bài có định hướng sẵn. cần nghị luận là gì? - Nội dung nghị luận: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa qua một số bài thơ của Hồ Xuân Hương, Tú Xương. - Yêu cầu về phương pháp: Kết hợp các thao tác lập luận, Đọc kĩ đề bài gồm có mấy ý (ý dẫn chứng thuộc phạm vi một số tác phẩm văn học. lớn, ý nhỏ) thể hiện cụ thể qua II. Lập dàn bài: những câu thơ nào? a. Mở bài: - Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học trung đại. - Hình ảnh người phụ nữ là một nội dung quan trọng của chủ nghĩa nhân đạo. b. Thân bài: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa. - Đó là những con người chịu nhiều khổ đau: Phần kết bài cần nhận xét đánh + Khổ đau vì vất vả cực nhọc. giá chung ưu, nhược điểm bài làm + Khổ đau vì không làm chủ được số phận. của học sinh, tuyên dương một số + Khổ đau vì cô quạnh, thiếu vắng hạnh phúc lứa đôi; vì bài đạt kết quả tốt. không người yêu thương, cảm thông.
Trang 83

GV sữa một số lỗi sai cơ bản của học sinh.

- Nhưng đó là những con người đẹp đẽ không chỉ ở vẽ bề ngoài mà chủ yếu ở: + Tình yêu thương, lòng nhân hậu, một lòng một dạ vì con. + Sự đảm đang tảo tần. + Lòng dạ sắt son, không thể mất đi trong cuộc đời chìm nổi lênh đênh. + Tinh thần mạnh mẽ, dám vượt lên đớn đau để tìm niềm hạnh phúc mà mình hằng khao khát. c. Kết bài: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa hiện thân cho nỗi khổ đau của con người trong xã hội xưa, đồng thời là sự kết tinh của những đức tính truyền thống đẹp đẽ mà dân tộc Việt Nam tích lũy được trong hàng ngàn năm lao động và đấu tranh. III. Nhận xét đánh giá bài làm của học sinh 1. Ưu điểm: - Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, lập luận tốt, lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. - Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: + Lớp 11C2: 2. Nhược điểm Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, bố cục viết chưa cân đối. - Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu, dùng từ ngữ không chính xác, lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. - Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải, lan man. 3. Kết quả - Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: 44/45 + Lớp 11C2: 43/44 - Số bài đạt điểm dưới TB: + Lớp 11A1: 1/45 + Lớp 11C2: 1/44 IV. Sữa lỗi - Xác định nội dung của đề sai, chưa xác định được trọng tâm đề. - Các lỗi diễn đạt và dùng từ - Bố cục chưa cân đối không rõ ràng. V. Hướng dẫn tự học:
Trang 84

+ Xem bài học, SGK, làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận so sánh.

Trang 85

Tuần 8: Tiết 32 Giáo án làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH
A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nắm được mục đích yêu cầu và so sánh trong văn nghị luận - Bước đầu vận dụng kiến thức đã học về thao tác lập luận so sánh để viết một đoạn văn trong bài văn nghị luận. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: Mục đich, yêu cầu của thao tác lập luận phân tích là gì? Cách thức tiến hành như thế nào. Câu hỏi: Thao tác lập luận phân tích? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn nghị luận để thuyết phục người đọc, người nghe tin và làm theo những gì mà mình đã gửi gắm, cần sử dụng nhiều thao tác lập luận phân tích, lập luận so sánh được dùng khá nhiều và có những mục đích hiệu quả riêng. Bài học hôm nay làm rõ những vấn đề trên. Nội dung I. Mục đích yêu cầu của thao tác lập luận so sánh Xác định đối tượng so sánh và đối 1. Xét ngữ liệu: tượng được so sánh. Ví dụ (SGK) Câu 1: Xác định đối tượng so sánh. - Đối tượng so sánh: Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc. Phân tích những điểm giống và - Đối tượng được so sánh: Văn chiêu hồn (Văn tế thập loại khác nhau giữa đối tượng được so chúng sinh). sánh và đối tượng so sánh? Câu 2: - Giống: Cùng đề cập vấn đề con người. - Khác: + Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc: Nói về một lớp người (người phụ nữ có chồng đi chinh chiến xa, người cung nữ bị nhà vua lạnh nhạt...) Phân tích mục đích so sánh trong - Truyện Kiều: Nói đến một xã hội người (tài tử, giai nhân, đoạn trích. lưu manh, quan lại lính tráng, dân thường, thầy tu...) Nâng cao lịch sử thơ ca Nguyễn Tuân đã so sánh quan + Văn chiêu hồn: nói đến cả loài người lúc sống và như lúc niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố chết. Mở rộng địa dư thơ ca vào tận cõi chết.
Trang 86

Hoạt động của GV và HS

với những quan niệm nào? Căn cứ để so sánh những quan niệm “soi đường” trên là gì?

Mục đích của sự so sánh đó là gì?

Trong đoạn trích tác giả đã so sánh “Bắc” và “Nam” về những mặt nào?

Từ sự so sánh đó rút ra kết luận gì? Sức thuyết phục của đoạn trích ra sao?

Câu 3: Mục đích so sánh Làm cho ý được cụ thể, sinh động hơn và bài văn có sức thuyết phục hơn. 2. Mục đích, yêu cầu: (ghi nhớ - SGK) Thao tác lập luận so sánh nhằm làm sáng tỏ, làm vững chắc cách lập luận trong văn nghị luận. II. Cách so sánh. 1. Xét ngữ liệu: Ví dụ: (SGK) Câu 1: Nguyễn Tuân so sánh quan niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố với hai loại người: - Loại chủ trương cải lương hương ẩm - Loại người hoài cổ Câu 2: Căn cứ quan niệm “soi đường” trên - Loại chủ trương cải lương hương ẩm: họ cho rằng chỉ cần cải cách thủ tục thì đời sống người nông dân sẽ được nâng cao. - Loại người hoài cổ: họ chỉ cần trở về với cuộc sống thuần phác ngày xưa thì đời sống của người nông dân sẽ được cải thiện. - Quan niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố: người nông dân phải đứng lên chống lại những kẻ áp bức bóc lột mình. Câu 3: Mục đích của sự so sánh đó là: Chỉ ra ảo tưởng của hai loại người trên và làm nổi bật cái đúng của Ngô Tất Tố. 2. Cách so sánh: (Ghi nhớ - SGK) Chỉ ra sự giống và khác nhau giữa đối tượng được bàn bạc với đối tượng khác. III. Luyện tập 1. Củng cố 2. Luyện tập Đoạn trích Bình ngô đại cáo – Nguyễn Trãi Câu 1: Tác giả so sánh “Bắc” và “Nam” Giống: Cả hai đều có: văn hóa, lãnh thổ, phong tục, chính quyền, hào kiệt... - Khác: + Văn hóa: vốn xưng nền văn hiến đã lâu + Lãnh thổ: núi sông bờ cõi đã chia + Phong tục: phong tục Bắc, Nam cũng khác + Chính quyền riêng: Từ Triệu, Đinh, Lý ... một phương. + Hào kiệt: Song hào kiệt đời nào cũng có Câu 2: Từ sự so sánh đó: khẳng định Đại Việt là một nước
Trang 87

độc lập tự chủ, ý đồ xâm lược của giặc phương Bắc là trái với đạo lý đạo trời Câu 3: Đây là đoạn văn so sánh mẫu mực có sức thuyết phục cao. IV. Hướng dẫn tự học: + Xem bài giảng, làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Khái quát văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945

Trang 88

thiên về cái cao cả...) 2. “thu diệp” (lá vàng trước gió. Phân tích qua bài thơ “Câu cá mùa 1. . thu hoa. điển tích. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. thanh nhã. . đoạn trích cụ thể. D. từ đó rút ra được kinh nghiệm để học tập tốt hơn phần văn học tiếp theo.. đồng thời khẳng định sự ngất như thế nào? ngưỡng của mình với các bậc tiền bối xưa. Bài “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): Quan niệm thẩm mỷ của VHTĐ . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I/ Phương pháp: Phương pháp học văn học trung đại Việt Nam. là phải nắm Các nhà văn học trung đại thường được đặc điểm bộ phận văn học này.. C..Hướng về những cái đẹp trong quá khứ. Trang 89 . phường Hàn Dũ. thu thủy. Tiến trình lên lớp: 1. + “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” dùng nhiều điển cố. ưa sử dụng điển cố.Tính quy phạm: thơ ca trung đại khi nói về mùa thu thường thể hiện như thế nào? Lấy VD phân có các hình ảnh ước lệ như: thu thiên.. sách giáo viên.. vua tàn ác. Thường viết theo kiểu mẫu nghệ thuật có sẵn đã thành công thức → tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy phạm. Ở “Câu cá mùa thu” cũng có các yếu tố: “thu thiên” (tầng mây lơ lửng.. + “Bài ca ngất ngưỡng”: phơi phới ngọn đông phong.. để từ đó đi sâu tìm hiểu có tư duy nghệ thuật như thế nào? tác phẩm. tài liệu tham khảo. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: Có phương pháp ôn tập văn học trung đại.. thảo luận trả lời các câu hỏi.Tuần 8: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM A. nhằm nói lên cái thú tiêu dao của một VHTĐ thường sử dụng thể loại người sống ngoài vòng danh lợi. những thi liệu Hán học. thu”. giáo án. Tư duy nghệ thuật. “ngư ông” (tựa gối. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. không chăm lo đến đời sống nhân dân. diệp. B.. Kiểm tra bài cũ: 3.).). thu tích.).. Nêu bút pháp nghệ thuật của + “Truyện LVT” sử dụng các điển tích liên quan đến các bậc VHTĐ? Cho VD. “thu thủy”(ao thu lạnh lẽo. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Quan niệm về thẩm mỹ. điển tích..

Văn: bia. gian khổ. thất ngôn. II. chiếu. biểu. sẵn sàng vì công danh mà chạy ngược chạy xuôi. bát cú. tượng trưng: Trong “bài ca ngắn đi trên bãi cát”.Thơ: tứ tuyệt. Hướng dẫn tự học . “Con đường cùng” tượng trưng cho con đường công danh vô nghĩa.. Sử dụng nhiều thể loại có kết cấu định hình vàcó tính ổn định cao: . cáo.. Trang 90 . Những người đi trên bãi cát là những người ham công danh.thi liệu Hán học để bộc lộ sự chán ghét của trí thức đối với con đường danh lợi tầm thường. .. “bãi cát” là hình ảnh tượng trưng cho con đường danh lợi nhọc nhằn.. 3. Bút pháp nghệ thuật. ngũ ngôn. đồng thời thể hiện niềm khao khát thay đổi cuộc sống. 4... Thiên về ước lệ.Chuẩn bị bài mới. hịch. Thể loại.

Vậy thời kỳ văn học từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 đã ra đời và phát triển trong hoàn cảnh lịch sử xã hội như thế nào? Đặc điểm và thành tựu của nó ra sao? Tại sao nó được gọi là nền văn học hiện đại? Bài học hôm nay giúp ta lí giải điều đó.Nắm được những kiến thức cần thiết. sách giáo viên. xuất hiện nhiều đô thị và những tầng lớp mới. tối thiểu về một số xu hướng. 1. B. 34 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945 A.Đầu thế kỉ XX.Nắm vững những đặc điểm cơ bản về thành tựu chủ yếu của văn học thời kỳ này. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. có thể hội nhập với nền văn học hiện đại trên thế giới. Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa a. giai đoạn đã vận động và phát triển khác nhau. tác giả cụ thể. điều kiện hình thành nền văn học Việt Nam hiện đại. nhu cầu thẩm mỹ cũng thay đổi. giai đoàn khác nhau. thực dân Pháp xâm lược. 3. Mục tiêu cần đạt . thiết kế bài học. Đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945. .Tuần 9: Tiết 33. Tiến trình lên lớp: 1. * Các nhân tố: . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Có kỹ năng vận dụng những kiến thức đó vào việc học những tác phẩm. đẩy mạnh khai thác thuộc địa về kinh tế. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Trang 91 Tình hình lịch sử xã hội Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 có những nét nổi bật nào? .Hiểu được một số nét nỗi bất về tình hình xã hội và văn hóa Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945. quy định của hoàn cảnh lịch sử xã hội. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học Việt Nam là một nên văn học thống nhất. tài liệu tham khảo. C. Hoạt động của GV và HS Nội dung I. luôn vận động và phát triển theo những quy luật riêng. Mỗi thời kì. trào lưu văn học. . đặc thù. Đó là cơ sở. Các nhà nghiên cứu văn học đã thống nhất trong việc phân kỳ văn học Việt Nam thành các thời kì. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. thảo luận trả lời các câu hỏi. chịu sự chi phối. Các nhân tố tạo điều kiện cho văn học phát triển theo hướng hiện đại hóa * Khái niệm “hiện đại hóa”: là quá trình làm cho văn học thoát khỏi hệ thống thi pháp của văn học trung đại và đổi mới theo hình thức của văn học phương Tây. D.

Quá trình hiện đại hóa: 3 bước + Từ đầu thế kỷ XX đến 1920 + Từ đầu những năm 20 đến 1930 + Từ đầu những năm 30 đến 1945 * Giai đoạn thứ nhất (đầu thế kỷ XX đến 1920) . → VH đã đạt được một số thành tựu làm cho văn học mang tính hiện đại nhưng vẫn ảnh hưởng của nhiều yếu tố văn học trung đại. Nguyễn Ái Quốc. Phạm Duy Tốn. + Kịch nói: loại hình mới du nhập từ phương Tây. nghệ thuật Tiếng Việt trưởng thành và phát triển . Phan Châu Trinh.Chữ quốc ngữ được truyền bá rộng rãi. → Đây là điều kiện thuận lợi để văn học Việt Nam vận động phát triển theo hướng hiện đại hóa.VH đã đạt được một số thành tựu: + Thành tựu văn xuôi: tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh. “Trùng quan tâm sử” của Phan Bội Châu. tiếp xúc với văn hóa phương Tây.Văn hóa VN dần thoát khỏi ảnh hưởng của phong kiến TQ. Ngoài ra còn có các tác phẩm của các nhà ái quốc đang hoạt động ở nước ngoài như: “Ngục trung thư”. Ngô Đức Kế và sự xuất hiện văn xuôi. lớp trí thức “Tây học” thay thế lớp trí thức Nho học. . → Văn học thời kỳ này vẫn chịu nhiều ảnh hưởng của văn học trung đại cả về hình thức.Nghề báo chí. . chủ yếu là văn hóa Pháp.Giai đoạn mở đầu và chuẩn bị các điều kiện cho công cuộc hiện đại hóa văn học . + Thành tựu thơ: tiêu biểu có Tản Đà.. truyện ký ở miền Nam. tác động mạnh đến việc ra đời của văn xuôi. chữ quốc ngữ dần dần thay thế chữ Hán và chữ Nôm. truyện ngắn của Nguyễn Bá Học. hàng loạt ký sự của Phan Châu Trinh. phong trào dịch thuật phát triển.Báo chí xuất hiện và phong trào dịch thuật giúp cho câu văn xuôi. Hoàng Ngọc Phách. xuất bản ra đời và phát triển. Á Nam Trần Tuấn Khải. * Giai đoạn thứ hai: (khoảng 1920 đến 1930) .Những thành tựu chủ yếu là thơ văn của các chí sĩ cách mạng: Phan Bội Châu.Quá trình hiện đại hóa của văn học Việt Nam trải qua mấy giai đoạn? Những giai đoạn nào? Văn học giai đoạn này có điểm gì mới và đã đạt được những thành tựu gì? Thành tựu đạt được trong giai đoạn văn học này là gì? . Tiêu biểu có kịch “Chén thuộc độc” của Vũ Đình Long. thể loại. Tương Phổ. * Giai đoạn thứ ba (khoảng 1930 đến 1945) Trang 92 . b.. Đông Hồ. thi pháp. bút ký của Phạm Quỳnh.

→ Nhận xét: 2 giai đoạn đầu (1900 đến 1930): văn học giao thời. khát vọng.. . thuộc tầng lớp tiểu tư sản. đấu tranh chống lễ giáo phong kiến cổ hủ để giải phóng cá nhân. truyện ngắn và thơ.. nhóm Tự lực văn đoàn.. Thạch Lam. Đặc trưng: là tiếng nói của cá nhân tràn đầy cảm xúc. Nguyên nhân từ đâu mà văn học thời kỳ này có sự phân hóa? Sự hình thành hai bộ phận văn hóa đó là gì? VH đã hoàn tất quá trình hiện đại hóa với những cách tân sâu sắc trên mọi thể loại. thiên nhiên. quá khứ. . thường là đề tài tình yêu. bất công thối nát của xã hội đương thời.Hoàn cảnh sáng tác: sáng tác và lưu hành công khai hợp pháp dưới sự kiểm duyệt của chính quyền. Nguyễn Bính. phát huy cao độ trí tưởng tượng để diễn tả những ước mơ.Tính chất: có sự phân hóa phức tạp thành nhiều xu hướng hiện thực. Nguyễn Tuân. Xuân Diệu. hạn chế: góp phần vào việc thức tĩnh ý thức cá nhân. (tác giả tiêu biểu). + Thơ ca đổi mới sâu sắc với phong trào thơ mới đưa lại cuộc cách mạng trong thi ca với tên tuổi sáng chói và phong cách riêng biệt: Thế Lữ. → HĐH đã diễn ra trên mọi mặt của đời sống văn học làm biến đổi toàn diện và sâu sắc diện mạo văn học. chú trọng phân tích lý giải một cách chân thực.. mộng ước. Tuy nhiên VH lãng mạn ít gắn với chính trị xã hội của đất nước đôi khi sa vào chủ nghĩa cá nhân cực đoan..Tại sao nói giai đoạn thứ ba này văn học phát triển mạnh. đi sâu vào thế giới nội tâm. nhất là tiểu thuyết. với các nhà văn tiêu biểu: Nam Cao. khẳng định “cái tôi” cá nhân. đề cao con người thế tục. Huy Cận. Lưu Trọng Lư. Đóng góp. gặt hái được nhiều thành tựu nhất. + Xu hướng hiện thực: . Văn học hình thành 2 bộ phận và phân hóa thành nhiều xu hướng.. vừa bổ sung cho nhau để cùng phát triển a. Chế Lan Viên.Đội ngũ nhà văn: phần lớn là những trí thức Tây học. . coi con người là trung tâm của vũ trụ. Đặc trưng: tập trung phơi bày những thực trạng. + Truyện ngắn và tiểu thuyết được viết theo lối mới từ cách xây dựng nhân vật đến cách kể chuyện.. HMT. + Xu hướng lãng mạn: . ngôn ngữ nhân vật. vừa đấu tranh với nhau. Bộ phận văn học công khai (văn học hợp pháp) . 2. giai đoạn 3: văn học thực sự hiện đại. chính xác các hiện tượng Trang 93 .. đồng thời đi sâu phản ánh tình cảnh khốn khổ của các tầng lớp nhân dân bị bóc lột..

hiện đại hóa các thể loại tiểu thuyết và thơ diễn ra như thế nào? xã hội thông qua nhân vật điển hình. Nguyên nhân phát triển nhanh: .) . tuy vẫn còn nhiều yếu tố cũ. Tiểu thuyết được nâng lên ở trình độ cao với những cây bút xuất sắc như Vũ Trọng Phụng. Nguyên Hồng Trang 94 .Chủ nghĩa nhân đạo trong thời kỳ này mang nội dung mới. đầu những năm 1930 cách tân tiểu thuyết lên một bước mới nhưng sau lại rơi vào sáo mòn.Lòng yêu nước trong văn học thời kỳ này mang nội dung dân chủ sâu sắc (thể hiện ở tác phẩm của Phan Bội Châu.. tinh thần nhân đạo và chủ nghĩa anh hùng.. sâu sắc nhất của lịch sử văn học Việt Nam là gì? VH thời này có đóng góp gì mới cho truyền thống ấy? Những thể loại văn học nào mới xuất hiện trong văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945? Sự cách tân. Tuy nhiên ông vẫn bị chi phối bởi lối viết cũ. . Nam Cao. Phan Châu Trinh. Nguyễn Ái Quốc.Chủ nghĩa nhân đạo gắn liền với sự thức tĩnh ý thức cá nhân. + Đến “Tố Tâm” của Hoàng Ngọc Bích mới mẻ hơn trong việc diễn đạt tâm lí nhân vật.. . khát vọng sống và đấu tranh vì hạnh phúc của tầng lớp nhân dân lầm than cơ cực nói riêng và con người nói chung... + Nhóm tự lực văn đoàn. . + Các nhà tiểu thuyết hiện thực chủ nghĩa có công đưa tiểu thuyết xích gần với hiện thực đời sống nhân dân.Chủ nghĩa anh hùng trong văn học thời kỳ này mang tinh thần dân chủ. Nội dung tư tưởng Truyền thống tư tưởng lớn nhất và sâu sắc nhất của văn học của dân tộc ta là lòng yêu nước. 2.Tiểu thuyết phát triển mạnh + Người đầu tiên đóng góp cho quá trình hiện đại hóa tiểu thuyết là Hồ Biểu Chánh. Đóng góp. Văn học phát triển với một tốc độ hết sức mau chóng a. II. mau lẹ đến thế? Những truyền thống. Ngô Tất Tố.Tầng lớp tri thức Tây học đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển văn học dân tộc. hạn chế: 3. Đối tượng chủ yếu là những con người bình thường. tư tưởng lớn nhất. Nghệ thuật (thể loại và ngôn ngữ văn học) Thành tựu văn học thời kỳnày không tách rời với những kết quả của cuộc cách tân văn học trên các thể loại và ngôn ngữ văn học. Thành tựu chủ yếu của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 1.Sự thôi thúc của thời đại để hòa nhập vào xu thế chung . (tác giả tiêu biểu) . . Nhịp độ phát triển mau lẹ b.Từ nguyên do nào mà văn học thời kỳ này phát triển khẩn trương.Sức tiềm tàng của văn học dân tộc .

Bùi Hiển. Nguyễn Công Hoan. Phạm Duy Tốn. phong cách đa dạng với những cây bút: Nguyễn Bá Học.Truyện ngắn: đạt trình độ nghệ thuật cao.. Nguyễn Tuân.. Tô Hoài. Nam Cao. đã khiến Trang 95 .. Thạch Lam.

Bố cục hợp lý. Đề bài: Với “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”. 36 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI LÀM VĂN SỐ3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC A. Đáp án và biểu điểm 1. lần đầu tiên trong văn học dân tộc có một tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ.Trước NĐC. rõ ràng diễn đạt có cảm xúc. . trong văn học dân tộc chưa có 1 điểm một hình tượng hoàn chỉnh về người anh hùng nông dân nghĩa sĩ: .Không mắc những lỗi thông thường về hình thức: chữ viết. B.Viết một bài văn nghị luận văn học với lí lẽ lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục với một kết cấu hợp lý rõ ràng.Viết một bài văn nghị luậnvề một vấn đề văn học. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung A. Trang 96 . dùng từ. Mở bài: Giới thiệu đôi nét cơ bản về tác 1. C. Phương pháp dạy học: Giáo viên ghi đề lên bảng. Em hãy làm sáng tỏ vấn đề này. 2.Tuần 9: Tiết 35. D.Biết vận dụng các thao tác lập luận trong văn nghị luận. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: .Hình tượng anh hùng nông dân nghĩa sĩ mang một vẻ đẹp bi tráng vì hình tượng này có sự kết hợp gai yếu tố “bi” và “tráng”. 2. Tiến trình lên lớp: 1.. học sinh làm bài trên lớp. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. chính tả. .. ngữ pháp. . Về kỹ năng: . B.. giáo án. Thân bài: Phân tích được vẻ đẹp bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ: .. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.5 điểm giả.. Về kiến thức: Kiến thức Biểu điểm 1. sách giáo viên. tác phẩm và nêu được vấn đề cần nghị luận.

+ Yếu tố “tráng” gợi lên qua lòng căm thù giặc.5 điểm Trang 97 .+ Yếu tố “bi” gợi lên qua cuộc sống lam lũ. 3 điểm 3 điểm 1. gợi mở suy nghĩ cho người đọc. vất vả. nêu cảm nghĩ riêng của bản thân. hành động quả cảm ành hùng của nghĩa quân và sự ngợi ca công đức hững người hy sinh vì quê hương đất nước. nỗi đau thương mất mát của người nghĩa sĩ và tiếng khóc đau xót của người còn sống. Kết bài: Thâu tóm được vấn đề. lòng yêu nước. 3.

. Điều đó cũng bình thường thôi. thảo luận. sẽ. tình thương đối với nhân dân. Bài tập 1: Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. đồng thời chọn lựa từ thích hợp trong từng ngữ cảnh. phòng khi tôi phải đi gặp cụ Các Mác.. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi..Tuần 9: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG A.Năm nay tôi vừa tròn 79 tuổi. Sau đó Bác đã thay các từ in đậm lần lượt bằng các từ: chúc mừng. . tôi sẽ đi khắp hai miền Nam – Bắc để thăm hỏi đồng bào. hiện tượng đồng nghĩa.Vì vậy.Tôi có ý định đến ngày đó. . Kiểm tra bài cũ: 3. Trong bản thảo Di chúc của chủ tịch HCM ngày 10 tháng 5 bổ sung cho nhau → GV cũng cố năm 1969 có những câu lúc đầu Bác viết: chốt lại. tài liệu tham khảo. Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: . cán bộ và thái độ của Bác về sự ra đi..Luyện tập để có thể sử dụng từ theo các nghĩa khác nhau và lĩnh hội từ theo các nghĩa khác nhau. B.. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.. .. .Bác viết di chúc năm 1969 nhằm mục đích: nói với nhân dân với Đảng về nhiệm vụ cách mạng. giáo án. thăm. . cụ Lênin. điều đó cũng không có gì lạ. cán bộ. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I.. ... giàu sức biểu hiện của Tiếng Việt. trả lời câu hỏi.. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tôi để sẵn mấy lời này. C.. . sách giáo viên. D. tuy sức khỏe có kém so với vài năm trước đây . Luyện tập Tổ chức chia nhóm thảo luận. tôi sẽ thay mặt nhân dân ta đi thăm viếng và cảm ơn các nước anh em. 1..Bồi dưỡng và nâng cao tình cảm yêu mến vốn từ ngữ phong phú. Giải thích tại sao Bác lại viết như vậy? . tình cảm và lòng biết ơn đối với thế giới. Kế theo đó.Cũng cố và nâng cao những hiểu biết về các phương thức chuyển nghĩa của từ và hiện tượng từ nhiều nghĩa.Tại sao Bác lại dùng từ “chúc mừng” thay cho từ “thăm Trang 98 .

“được”. khi bỏ đi thành tố thứ hai.“nhiều”: hàm ý chỉ số lượng xin. – Từ “vòi”: hành động giống như đòi. Từ “thăm” gợi sự thân mật và trang trọng. Vì từ thăm viếng không chỉ nói về thăm nước bạn mà còn nói viếng những con người ở nước đó đã góp phần xương máu cho dân tộc ta. câu văn miêu tả nhân vật sẽ bớt tinh cụ thể. ít biểu cảm hơn so với câu văn cũ. đó là hai từ cùng trường nghĩa. c. . nhưng để chỉ cái chết ở tư thế bình tĩnh.Nói về ý định đi thăm các nước. lạc quan thì dùng từ “sẽ” (sự tự nguyện). Bài tập 4 Đám mây lốm đốm.. Mấy chùm trước dậu hoa năm ngoái. 4. bây giờ cứ loáng thoáng Trang 99 . b.Bớt đi: già cấc – già. . xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây. có sự dai dẳng làm cho người ta khó chịu. . ngăn trở nào đó. . lúc đầu Bác dùng từ ‘thăm viếng” sau đó Bác lại thay bằng từ “thăm”. đen thui và răn reo làm cho hai con mắt nó trắng giã và khoăm khoặm như mắt vọ. Bài tập 3 Mặt nó già cấc. có thể dùng trong câu. trắng giã – trắng. Tiên là ý chú muốn vòi xu. Song thưa để lọt bóng trăng vào.Nói về cái chết sau tuổi 70 là “không có gì lạ” thay cho “cũng bình thường thôi” thể hiện đức tính khiêm tốn của Bác. Các từ gồm hai thành tố là những từ ghép hoặc từ láy. răn reo – răn. 2. .. lê thê đi mãi.“mặc”: ý tự do (tâm hồn giao hòa khoáng đạt) 3. . đen thui – đen.hỏi”. Song thưa để mặc bóng trăng vào. từ “chúc mừng” vừa có ý thăm hỏi. khoằm khoặm – khoằm. Bài tập 2 Các câu thơ của Nguyễn Khuyến có các bản chép khác nhau: a. Dăm chùm trước dậu hoa năm ngoái. biết ơn nhân dân sau ngày thắng lợi.Từ “phải”. “được”. a. “cần” (không mang sắc thái). “sẽ”. Tiên là ý chú muốn nhiều xu. còn “phải” (sự bắt buộc). lại vừa nhấn mạnh công lao đóng góp của nhân dân. b. “cần” . Hãy tạm bới đi thành tố thứ hai trong năm từ nói trên và phân tích: sức biểu hiện của câu văn sẽ biến đổi như thế nào về hai mặt âm thanh và hình ảnh. – “lọt”: có sự hạn chế. (Nguyễn Công Hoan) Mỗi từ in đậm gồm hai thành tố.

nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đằng xa một bức vách. (Tô Hoài). Những từ in đậm là những từ tượng thanh hay tượng hình? Nếu bớt đi những từ láy thì tính nhịp nhàng và tính hình ảnh của câu văn sẽ bị ảnh hưởng như thế nào? Hãy phân tích những giá trị biểu hiện của từ láy trong câu văn. - Những từ láy: “lốm đốm”, “lê thê”, “thỉnh thoảng”, “lồ lộ” là các từ láy tượng hình. Nếu bớt chúng đi thì câu văn sẽ thiếu sự hài hòa về số tiếng và tính nhịp nhàng của câu văn sẽ bị ảnh hưởng. - Các từ láy trên có tính gợi hình ảnh rất rõ: + “lốm đốm” (đám mây): gợi sự phân bố chỗ đậm chỗ nhạt. + “lê thê”: gợi sự kéo dài chậm chạp. + “loáng thoáng”: gợi sự xuất hiện không rõ. + “thỉnh thoảng”: gợi sự thưa thớt về thời gian + “lồ lộ”: gợi sự hiện ra một cách rõ ràng. → Nếu bỏ chúng đi thì tính gợi hình ảnh của câu văn sẽ giảm hẳn. II. Hướng dẫn tự học - Hoàn thành các bài tập trên lớp - Chuẩn bị bài mới:

Trang 100

Tuần 10: Tiết 37, 38, 39 Giáo án Văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

HAI ĐỨA TRẺ
Thạch Lam
A. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh - Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Cảm nhận được tình cảm xót thương của nhà văn Thạch Lam đối với nhũng người phải sống nghèo khổ, quẩn quanh và sự cảm thông trân trọng của tác giả trước nhưng mong ước của họ về một cuộc sống tốt đẹp hơn. + Thấy được một vài nét nghệ thuật độc đáo của Thạch Lam qua truyện ngắn trữ tình này. - Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyện ngắn. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, ... C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học hiện đại giai đoạn 1930 – 1945, Thạch Lam có một vai trò vị trí khá quan trọng. Ông là một cây bút đặc sắc đại diện cho xu hướng, dòng văn học lãng mạn. Là một trong những cây bút của nhóm Tự lực văn đoàn, nhưng Thạch Lam lại khẳng định mình bằng hướng đi riêng biệt là những tác phẩm viết về nông thôn và những người nông nghèo. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc tiểu dẫn → cho biết những nét cỏ bản về cuộc đời và sự nghiệp thơ văn của Thạch Lam. Nội dung I/ TÌM HIỂU CHUNG: 1. Tác giả Thạch Lam: * Cuộc đời - Thạch Lam (1910 - 1942), tên thật Nguyễn Tường Vinh, sau đổi Nguyễn Tường Lân. - xuất thân trong một gia đình công chức gốc quan lại, sinh tại Hà Nội, thủa nhỏ sống ở Cẩm Dàng, Hải Dương rồi chuyển sang Thái Bình, học ở Hà Nội. Là em ruột của Nhất Linh, Hoàng Đạo, đều là thành viên của nhóm tự lực văn đoàn. * Sự nghiệp sáng tác: ( sáng tác khoảng 6 năm ). - Đề tài: Thường viết về những truyện không có chuyện, chủ yếu khai thác về thế giới nội tâm của nhân vật với những cảm xúc mong manh, mơ hồ trong cuộc sống thường
Trang 101

Đặc điểm truyện ngắn của Thạch Lam là gì?

Nêu xuất xứ của tác phẩm?

Tóm tắt của tác phẩm?

Bố cục?

Cảnh phố huyện được miêu tả với thời gian như thế nào?

Cảnh phố huyện được miêu tả ấn tượng qua những hình ảnh nào? Những hình ảnh đó gợi lên điều gì?

Hình ảnh những con người nơi phố huyện hiện ra như thế nào?

ngày. - Mỗi truyện như một bài thơ trữ tình, giọng điệu điềm đạm nhưng chứa đựng biết bao tình cảm mến yêu chân thành và sự nhạy cảm của tác giả trước những biến thái của cảnh vật và lòng người. - Lời văn trong sáng, giản dị mà thâm trầm, sâu sắc. - Tác phẩm chính (SGK). 2.Truyện ngắn Hai đứa trẻ a. Xuất xứ Rút trong tập Nắng trong vườn( 1938) b. Tóm tắt nội dung Truyện viết về cuộc sống tối tăm nghèo nàn của những người lao động nghèo ở một phố huyện nhỏ bé. Chị em Liên và An được mẹ giao cho trông nom một cửa hàng tạp hóa nhỏ. Cũng như những người dân nghèo nơi phố huyện, chị em Liên vừa bán hàng vừa trông chờ chuyến tàu đêm ở Hà Nội về. Chuyến tàu mang một chút ánh sáng của Hà Nội ầm ầm chạy vụt qua rồi im tiếng trong màn đêm sâu thẳm. Phố huyện và chị em Liên chìm vào giấc ngủ yên tĩnh. → Đây là truyện có cốt truyện đơn giản, gần như không có chuyện nhưng lại có sức gợi cảm sâu sắc. Giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng, gợi cảm. c. bố cục - Phần 1( Từ đầu....ngày tàn): Cảnh hoàng hôn buông xuống phố huyện. - Phần 2 ( tiếp theo... mơ hồ không hiểu): Cảnh sống của những kiếp người nghèo và tâm trạng của hai đứa trẻ. - Phần 3 (còn lại): Chuyến tàu đêm đi qua và ước vọng của hai đứa trẻ. II. Đọc - hiểu văn bản: 1/ Cảnh phố phố huyện: a/ Thời gian: Thời gian chiều tối: Thời gian két thúc của một ngày và mở ra đêm tối. Truyện được mô tả trong một không gian tĩnh nhưng thời gian động: hoàng hôn → đêm → đêm khuya vì thế cảnh một lúc một tối hơn Thời gian hòa quyện với không gian để tạo ra một thế giới nghệ thuật riêng. b/ Không gian nơi phố huyện: Cảnh chiều tàn đi dần vào đêm khuya được thu hẹp trong
Trang 102

Hoàn cảnh gia đình Liên như thế nào?

Trước cảnh ngày tàn thì tâm trạng Liên như thế nào?

Hình ảnh đoàn tàu có ý nghĩa như thế nào đối với hai chị em Liên? Có phải họ chờ Tàu để bán hàng chăng?

Phố huyện đã thay đổi như thế nào khi đoàn tàu xuất hiện?

một không gian nhỏ bé của một phố huyện nghèo. Không gian yên tĩnh, êm đềm của buổi chiều quê, “một buổi chiều êm ả như ru” đang chuyển vào đêm. Đêm mùa hạ “êm như nhung và thoảng qua gió mát”. Âm thanh: Tiếng trống thu không báo hiệu ngày tàn; tiếng trông cầm canh rời rạc điểm nhịp cho cuộc sống nặng nề trôi; tiếng dế, tiếng ếch tiếng côn trùng của sống dân dã; tiếng đàn bầu bật trong yên lặng → âm thanh gợi nỗi niềm xao xác trong lòng người.  Không gian vừa có vẻ đẹp thơ mộng vừa có vẻ buồn xơ xác. Không gian toàn cảnh nơi phố huyện chìm ngập trong bóng tối (không gian rộng) đối lập với không gian chập chờn, mờ ảo của ánh sáng xung quanh những ngọn đèn (không gian hẹp). Ánh sáng: Đèn của chị Tý: quầng sáng. Bếp lửa của bác Siêu: chỉ là “một chấm lửa nhỏ và vàng lơ lửng đi trong đêm tối” Ngọn đèn của Liên: từng hột sáng thưa thớt. Bóng tối: Bóng tối đến với tiếng trống thu không từ trên chòi cao. Bóng tối sắp đến với những đám mây hồng như hòn than sắp tàn. Bóng tối đến với dãy tre làng đen lại. Bóng tối đến với tiếng muỗi vo ve. Bóng tối bao trùm phố huyện: trên đường qua sông, qua chợ, các ngõ vào làng. Bóng tối về khuya như đặc lại… * Nhận xét: Ánh sáng le lói, hiếm hoi đối lập nghịch với đêm tối mênh mông → bóng tối như một ám ảnh, vượt qua ranh giới tự nhiên, thâm nhập, luồn lách, bám sát vào cảnh vật, con người; đè nặng, thấm vào tâm hồn con người, gợi nỗi buồn sâu lắng → không gian nghệ thuật là không gian bóng tối, gợi cảm xúc cho người đọc. c/ Con người: Chợ đã vản từ lâu, mấy đứa trẻ con nhà nghèo còn nhặt nhanh thanh nứa, thanh tre hay bất cứ thứ gì có thể dùng được của người bán hàng để lại. Mẹ con chị Tý dọn hàng nước nghèo nàn. Chị em Liên chuẩn bị đóng cửa hàng “đôi mắt chị bóng
Trang 103

Chủ đề tư tưởng của tác phẩm là gì?

tối ngập đầy dần”. Bác Siêu gánh phở đi bán, bóng Bác mênh mang ngã một vùng dài xuống đất. Bà cụ Thi lảo đảo bước đi trong bóng tối, tiếng cười khanh khách ghê sợ. Gia đình bác Sẩm trên manh chiếu hẹp trải dưới đất. * Nhận xét: Những thân phận, những con người bé nhỏ, sống lay lắt đang héo mòn hiện lên trong bức tranh nghèo nàn, tồi tàn nơi phố huyện tăm tối. Nhịp sống của họ cứ lặp đi, lặp lại ngày này qua ngày khác, đơn điệu, mỏi mòn lam lũ buồn tẻ, quẩn quanh trong cái nghèo túng nhưng họ vẫn hi vọng “Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ của họ”. 2/ Hình ảnh chị em Liên: a/ Hoàn cảnh: Cha mất việc, mẹ làm hàng xáo, kinh tế gia đình sa sút. Chuyển từ Hà Nội về phố huyện ngèo sinh sống. Chị em Liên được giao trông coi cửa hàng tạp hóa nhỏ thuê lại của người khác → Liên là người con gái hiếu thảo, đảm đang. → Chị ưm Liên đã hòa nhập được vào cuộc sống nơi phố huyện, đã quen với cảnh sống tối tăm, nghèo túng ở đây, khác hẳn với lúc sống ở Hà Nội. b/ Tâm trạng: Liên cảm thương cho những người nghèo mà đêm nào Liên cũng trông thấy: chị Tý, bác Sẩm, bà cụ Thi, những đứa trẻ ở chợ… → Liên là người con gái giàu tình thương, biết suy nghĩ, hay trầm tư trước cảnh đời mà Liên bắt gặp. Liên cảm nhận được cảnh tối tăm mà Liên và những người xung quanh đang sinh sống đắm chìm trong bóng tối, chị em Liên muốn quên đi thực tại xót xa “An và Liên lặng ngước mắt lên các vì sao để tìm sông Ngân Hà và con vịt theo sau ông Thần Nông” Chị em Liên luôn hoài niệm về quá khứ xa xưa, êm đềm ở Hà Nội “Liên nhớ lại khi ở Hà Nội, chị được hưởng những thức quà ngon lạ, bấy giờ mẹ Liên nhiều tiền, được đi chơi bờ hồ uống những cốc nước lạnh xanh đỏ”; còn bây giờ: “Phở của bác Siêu là món quà xa xỉ, hai chị em không bao giờ mua được”.
Trang 104

Đêm nào hai chị em cũng cố thức để chờ đoàn tàu đi qua – chuyến tàu đêm, hoạt động cuối cùng của đêm khuya, mang lại chuýt ánh sáng và âm thanh rộn rã của Hà Thành hoa lệ cho phố huyện nghèo tăm tối. 3/ Ý nghĩa hình ảnh đoàn tàu: a/ Đối với chị em Liên: Con tàu mang đến thế giới của kỷ niệm, đánh thức dậy trong chị em Liên hình ảnh đẹp của quá khứ, mang đến cho Liên nguồn sáng lấp lánh khác hẳn nguồn sáng hưu hắt của phố huyện. Chị em Liên chờ đợi tàu không phải để bán được thêm hàng mà vì muốn được nhìn thấy một thế giới khác sôi động, sang trọng hơn, vì thế việc chờ đoàn tàu đem lại niềm vui cho chị em Liên. →chờ đợi tàu trở thành một nhu cầu có thể khỏa lấp những khoảng trống mênh mông trong tâm hồn Liên, giúp Liên thấy rõ hơn, sâu hơn cuộc sống phủ đầy bóng tối nơi phố huyện. b/ Đối với dân phố huyện: Con tàu mang đến cho phố huyện một thế giới khác, thế giới với ánh sáng xa lạ của thị thành cho dù ánh sáng ấy chỉ thoáng vụt qua trong giây lát cũng đủ để đem lại cho họ một chút dư vị, dư âm khác lạ. Âm thanh của đoàn tàu dù thoáng qua cũng đủ sức át đi trong giây lát không khí buồn tẻ, đơn điệu của phố huyện. Khi đoàn tàu đã đi qua, phố huyện lại chìm trong bóng tối nhưng sự chờ đợi và hi vọng vẫn còn âm vang, ngày này qua ngày khác. → Con tàu tác động vào lòng người một ấn tượng mạnh mẽ, đưa phố huyện ra khỏi cảnh sống tù đọng, u uất dù chỉ trong chốc lát → chờ đợi con tàu trở thành nhu cầu không thể thiếu của người dân phố huyện. Chờ đợi con tàu chính là niềm vui, niềm an ủi, niềm hi vọng dẫu còn mơ hồ về một ngày mai tươi sáng; là khát vọng sống mãnh liệt chợt bùng lên trong tâm hồn những con người nghèo khổ → Thạch Lam đã nhìn thấy và mô tả khát vọng sống ẩn chứa trong sâu thẳm tâm hồn người lao động nghèo khổ. Tóm lại: Bàng tình cảm và tấm lòng nhân hậu của mình, Thạch Lam đã thể hiện một cách nhìn trong trẻo, nhẹ nhàng nhưng sâu lắng về người lao động nghèo, đặc biệt là trẻ thơ.
Trang 105

hành vi. Luyện tập 1. . 2. Hướng dẫn tự học . có sự đan cài của chất hiện thực. Trang 106 . Luyện tập 3. Củng cố: Tác phẩm thể hiện tâm hồn nhân ái.Chuẩn bị bài mới: Ngữ cảnh. mềm mại.4/ Chủ đề: Tác phẩm thể hiện tấm lòng yêu mến. nồng hậu sâu kín của Thạch Lam đối với những kiếp người nghèo khổ tăm tối. thiên về khai thác nội tâm. III. Thể hiện phong cách nghệ thuật độc đáo của Thạch Lam: Truyện không có cốt truyện rõ ràng. chất tương phản tạo cho tác phẩm có sức hút đặc biệt.SGK) IV. bài tập. chất trữ tình. hành văn nhẹ nhàng.Xem bài giảng. Tổng kết: (ghi nhớ . trân trọng của Thạch Lam với người lao động nghèo khổ và khát vọng mơ hồ của tuổi thơ.

chữ cụ thể trong văn bản mà còn phải quan tâm đến ngữ cảnh. II. thảo luận trả lời các câu hỏi.Hiểu về ngữ cảnh trong giao tiếp (nói và viết). Ngữ liệu 2: đặt câu nói trong bối cảnh phát sinh ra nó. Khái niệm: 1. Trang 107 Các nhân tố của ngữ cảnh là những nhân tố nào? Nhân vật giao tiếp là gì? Bối cảnh là gì? (VD: truyện “Hai đứa trẻ”. Biết phân tích và lĩnh hội văn bản trong ngữ cảnh mà nó được sản sinh ra. C. nói (viết) cho ai nghe. Kiểm tra bài cũ: 3. chúng ta bao giờ cũng phải chú ý đến các vấn đề ai nói (ai viết).Biết vận dụng hiểu biết về ngữ cảnh vào viẹc nói. Hoạt động của GV và HS GV hướng dẫn HS tìm hiểu ngữ liệu trong mục I và sau đó rút ra khái niệm. bối cảnh giao tiếp rộng là . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . sách giáo viên. Tiến trình lên lớp: 1. Các nhân tố của ngữ cảnh: 1.Tuần 10: Tiết 40 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGỮ CẢNH A. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói và viết.. Nhân vật giao tiếp: Trong cùng một hoạt động giao tiếp có thể có một hoặc nhiều người tham gia (gọichung là các nhân vật giao tiếp). Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. D. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. viết và đọc – văn bản: Biết nói. B. Nhân vật giao tiếp hoặc đóng vai trò người nói (người viết) hoặc người nghe (người đọc). nói (viết) ở đâu. Khái niệm Ngữ cảnh là bối cảnh ngôn ngữ mà ở đó một yếu tố ngôn ngữ được sử dụng hoặc được tạo ra trong hoạt động giao tiếp ngôn ngữ. Xét ngữ liệu: Ngữ liệu 1: Nếu đột nhiên nghe câu nói này không biết bối cảnh sử dụng của nó thì không một ai có thể trả lời được những câu hỏi như vậy. câu văn. Nội dung I. 2. người đọc biết được qua lời kể của tác giả. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về ngữ cảnh..… Tất cả những vấn đề đó cho thấy nói (viết) không chỉ cần câu. viết phù hợp với ngữ cảnh. đồng thời người nghe (người đọc) dựa vào bối cảnh đó mà lĩnh hội được lời nói. lúc nào. giáo án. .

đó là: Nơi chốn. cá tính. c/ Hiện thực được nói tới: Phần nghĩa sự việc của câu văn được tạo nên bởi hiện thực được nói đến. tình huống thường hay thay đổi → quan hệ giữa cá nhân và giao tiếp. Văn cảnh: Trang 108 . câu. bối cảnh hẹp là phố huyện nghèo). Em hiểu gì về nhân tố văn cảnh? Xét VD trong SGK. tình cảm.Văn bản (sản phẩm của hoạt động giao tiếp) luôn được nảy sinh trong một tình huống giao tiếp cụ thể. Ví dụ: SGK * Đối với văn bản văn học: Bối cảnh văn hóa chínhlà hoàn cảnh sáng tác (ra đời) của tác phẩm.XHVH những năm trước CMTT. địa vị xã hội. Ví dụ: SGK * Đối với giao tiếp bằng ngôn ngữ. địa phương sinh sống… Những đặc điểm này luôn chi phối lời nói cá nhân và việc lĩnh hội lời nói của người khác) Ví dụ: SGK 2. Nội dung và hình thức của lời nói. lịch sử. nghề nghiệp. văn hóa. → Đây là những nhân tố không thể thiếu khi tìm hiểu mỗi trường hợp phát sinh văn bản (do bối cảnh giao tiếp này tạo nên những tình huống của văn bản giao tiếp nên còn được gọi là bối cảnh tình huống). chi phối nội dung lẫn hình thức ngôn ngữ (từ ngữ. Bối cảnh ngoài ngôn ngữ: Là cảnh tạo ra giao tiếp a/ Bối cảnh giao tiếp rộng: (Bối cảnh văn hóa) Đây là nhân tố tạo nên môi trường giao tiếp. thời gian phát sinh văn bản. vịthế giao tiếp. Vì bao gồm những phạm trù giao tiếp ở bên ngoài ngôn ngữ nên rất rộng lớn. Những sự việc. hiện tượng xảy ra xung quanh. phong tục tập quán. câu văn luôn chịu sự chi phối bởi quan hệ của các nhân vật giao tiếp và vị thế của họ so với nhau. cảm xúc của các nhân vật giao tiếp cũng thay đổi tùy tình huống → thay đổi nội dung. hình thức của văn bản giao tiếp. giới tính. (Mỗi nhân vật giao tiếp đều có những đặc điểm về nhiều mặt: lứa tuổi. 3. đoạn…). địa lý. chi phối cả người nói và người nghe. cả quá trình tạolập và lĩnh hội lời nói của câu văn: Bối cảnh xã hội. thể chế chính trị… tựu trung là bối cảnh văn hóa. b/ Bối cảnh giao tiếp hẹp: (Bối cảnh tình huống) . Đó có thể là hiện thực bên ngoài các nhân vật giao tiếp hoặc hiện thực tâm trạng con người. dân tộc.

Đối với người nghe (người đọc và quá trình lĩnh hội lời nói. Vai trò của ngữ cảnh: 1. → Cũng như nhân vật. người nghe (người đọc) nên: + Căn cứ vào ngữ cảnh rộng và hẹp. câu văn) . hiệu quả) lời nói. ngữ. câu văn) . . câu văn. Tổng kết: (ghi nhớ . câu với ngữ cảnh sử dụng của nó. câu. muốn lĩnh hội trọn vẹn (chính xác. + Phải gắn từ ngữ. IV. Dạng nói hoặc dạng viết. không thể không nói đến văn cảnh xuất hiện của nó. câu văn.Khi nói đến ngữ cảnh của một đơn vị ngôn ngữ rộng hoạt động giao tiếp. Trong mọi trượng hợp. bối cảnh giao tiếp. đoạn…) đi trước hoặc đi sau một đơn vị ngôn ngữ đều tạo nên văn cảnh của nó. III. Thuật ngữ văn cảnh đề cập đến những nhân tố ngữ cảnh sau: Lời đối thoại hoặc lời đơn thoại. vì vậy.Ngữ cảnh không chỉ có vai trò quan trọng với quá trình tạo lập mà với cả quá trình tạo lập văn bản giao tiếp. cặn kẻ về nội dung và hình thức của lời nói.Luôn có mối quan hệ giữa môi trường và văn bản giao tiếp – sản phẩm được tạo ra trong môi trường ấy  văn bản luôn mang dấu ấn của ngữ cảnh. Luyện tập Trang 109 . văn cảnh vừa là cơ sở cho việc lĩnh hội đơn vị ngôn ngữ. với từng tình huống và diễn biến cụ thể để có thể phân tích tìm hiểu và giải thích thấu đáo.SGK) V. từ. 2. Đối với người nói (người viết và quá trình sản sinh lời nói. các đơn vị ngôn ngữ (âm tiếng.Ngữ cảnh chính là môi trường sản sinh ra lời nói câu văn → luôn ảnh hưởng và chi phối nội dung và hình thức của câu  người nói (viết) phải biết tạo nên những sản phẩm giao tiếp thích hợp với ngữ cảnh.

Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Tổ chức chia nhóm thảo luận. còn tình Trang 110 . Nội dung I. ghét thói mọt như nhà nông ghét cỏ. → Hai câu thơ gắn với tình huống giao tiếp cụ thể: đêm khuya. C. bổ sung cho nhau → GV cũng cố chốt lại. hãy phân tích những chi tiết đựoc miêu tả trong hai câu thơ sau: Trong phong hạc phập phồng hơn mười tháng. giáo án. . 2.Củng cố và nâng cao những hiểu biết về ngữ cảnh: khái niệm ngữ cảnh trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ cùng với những nhân tố của nó. Người nông dân thì đã thấy rõ hình ảnh dơ bẩn của kẻ thù và căm ghét chúng mỗi khi thấy bóng dáng tàu xe của chúng. D. 3. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . (Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc – Nguyễn Đình Chiểu) → Các chi tiết trong hai câu thơ này đều bắt nguồn từ hiện thực (xem chú thích). Bài tập 2: Xác định hiện thực nói tới trong hai câu thơ: Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non. câu văn trong mối quan hệ với ngữ cảnh. thảo luận trả lời các câu hỏi. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. sách giáo viên. mục đích của lời nói. trông tin quan như trời hạn trông mưa. Kiểm tra bài cũ: Nêu khái niệm và phân tích vai trò của ngữ cảnh. tiếng trống canh dồn dập mà người phụ nữ vẫn cô đơn. B. muốn tới ăn gan. Luyện tập 1.Tuần 10: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ NGỮ CẢNH A. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. tài liệu tham khảo.Có kỹ năng nói và viết cho phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp. xuất phát từ bối cảnh: tin tức về kẻ địch đến đã phong thanh mười tháng nay mà lệnh quan thì vẫn chờ đợi. trơ trọi… Câu thơ là sự diễn tả tình huống. ngày xem ống khói đen sì muốn ra cắn cổ. Tiến trình lên lớp: 1. Bữa thấy bòng bong che trắng lốp. Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm. Bài tập 1: Căn cứ vào ngữ cảnh (hoàn cảnh sáng tác). Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. đồng thời có năng lực lĩnh hội chính xác nội dung.

Bà kiếm sống bằng nghề buôn bán nhỏ. mà nói về thời gian. Váy lê quét đất mụ đầm ra. Chẳng hạn thành ngữ “một duyên hai nợ” không phải chỉ để nói đến nỗi vất vả của bà Tú mà xuất phát từ chính ngữ cảnh sáng tác: Bà Tú phải làm để nuôi cả chồng và con. có quan hệ đến mọi người. Cho nên câu hỏi của người đi đường cần hiểu là không phải nói về đề tài đồng hồ. 3. một người phụ nữ lận đận trong tình duyên. chính quyền mới do thực dân pháp lập lên đã tổ chức cho các sĩ tử Hà Nội xuống thi chung ở trường Nam Định. mà chỉ có thể hỏi nhau về những đề tài khách quan. câu hỏi cần hiểu như thế nào? Nó nhằm mục đích gì? → Bài tập đã nêu tình huống (bối cảnh giao tiếp hẹp): Trên đường đi. hai người không quen biết gặp nhau. nhằm mục đích Trang 111 . Rõ nhất là sự kiện vào năm Đinh Dậu (1879). Trong thời kỳ đó toàn quyền Đông Dương là Đu – me đã cùng vợ đến dự. chịu thương chịu khó để làm ăn nuôi chồng. Những sự kiện đó chính là ngữ cảnh tạo nên câu thơ. có thể thấy vợ Tú Xương là một người tần tảo. nuôi con. Ngoài sự diễn tả tình huống. → Từ hoàn cảnh về cuộc sống của nhà thơ. một người hỏi: “Thưa bác. -Lọng cắm rợp trời quan sứ đến. → Hoàn cảnh sáng tác chính là ngữ cảnh của các câu thơ trong bài. Bài tập 5: Trên đường đi. 5. Trong ngữ cảnh đó. hai người không quen biết gặp nhau. Những chi tiết trong hoàn cảnh sống của gia đình Tú Xương chính là bối cảnh tình huống cho nội dung của các câu thơ trong bài (6 câu đầu).huống nội dung đề tài của thơ. bác có đồng hồ không ạ?”. Bài tập 4: Đọc những câu thơ sau trong bài “Vịnh khoa thi hương” của Tú Xương và cho biết những yếu tố nào trong ngữ cảnh đã chi phối nội dung của những câu thơ đó: -Nhà nước ba năm mở một khoa Trường Nam thi lẫn với trường Hà. Trong tình huống đó. câu thơ còn bộc lộ tâm sự của nhân vật trữ tình – của chính tác giả. người ta không đường đột hỏi về chuyện riêng tư (có hay không có đồng hồ). Bài tập 3: Vận dụng những hiểu biết ngữ cảnh dể ký giải những chi tiết về hình ảnh của bà Tú trong bài thơ “Thương vợ” của Tú Xương. 4.

nêu nhu cầu cần biết thông tin về thời gian. Trang 112 .

42 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ Nguyễn Tuân A. viết văn.Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm truyện ngắn.Từi 1948-1958.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyện ngắn. ông về Hà Nội làm báo. Tiến trình lên lớp: 1. một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp.… C. thủ pháp đối lập. B. Kiểm tra bài cũ: Tóm tắt và nêu chủ đề tư tưởng truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam. dùng ngòi bút phục vụ hai cuộc kháng chiến của dân tộc. b.Tác giả đời. qua đó hiểu được quan niệm thẩm mỹ của nhà văn. sách giáo viên. Hà Nội) . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . . ngôn ngữ góc cạnh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Là một nhà văn lớn .Sau khi tốt nghiệp bậc thành chung ở Nam Địn. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Tuần 11: Tiết 41. D.Sự nghiệp văn học . Vào bài mới: Nguyễn Tuân là một cây bút xuất sắc của văn học giai đoạn 1930 – 1945. sau I. quan điểm nghệ thuật của Nguyễn Tuân cũng như giá trị của tác phẩm. . Cuộc đời Tuân. Nêu xuất xứ và chia bố cục của tác Nguyễn Tuân giữ một vị trí quan trọng và đóng góp không Trang 113 . hiệun Nhất Lang. + Tình huống truyện độc đáo. quạn Thanh xuân. Hoạt động của GV và HS Nội dung Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK. . thảo luận trả lời các câu hỏi.TÌM HIỂU CHUNG đó giới thiệu những nét chính về cuộc 1. Nguyễn Tuân tự nguyện đến với cách mạng. .Cách mạng tháng Tám thàng công. Qua tác phẩm này chúng ta sẽ hiểu thêm về con người. . Tác phẩm “Chữ người tử tù” của ông như một bông hoa khác thường và có một hương vị rất riêng.Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Vẻ đẹp của hình tượng nhân vật Huấn Cao. tạo không khí cổ xưa. giáo án.Nguyễn Tuân ( 1910-1987). ông là tổng thư ký Hội văn nghệ Việt Nam. sinh trưởng trong một gia đình nhà nho khi Hán học đã tàn. sự nghiệp sáng tác của Nguyễn a.Quê quán: làng Mọc ( nay phường Nhân chính. 3.

làm sáng tỏ tấm làng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục. → Nguyễn tuân đã đặt những nhân vật của mình vào chốn ngục tù tăm tối. giữa nhân vật với hoàn cảnh. còm một người là kẻ đại diện cho trật tự xã hội dương thời. Xuất xứ -Tập truyện Vang bóng một thời khi in lần đầu (1940) gồm 11 truyện ngắn. . + Làm phong phú thêm ngôn ngữ văn học dân tộc. + Trên bình diện nghệ thuật: đều là những người có tâm hồn nghệ sĩ.Tình huống truyện là mối quan hệ giữa nhân vật này với nhân vật khác . trớ trêu giữa nhưng tâm hồn tri âm tri kỷ trong tình thế đói nghịch: tử tù và quản ngục. Đường vui (19490. qua đó nhân vật bộc lộ tâm trạng. nhơ bẩn.Được nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học năm 1960. là tri âm tri kỉ với nhau. sau đó tuyển in trong tập Vang bóng một thời đổi tên thành Chữ người tử tù. bút ký văn học đạt tới trình độ nghệ thuật cao. + Đem đến cho nền văn xuôi hiện đại một phong cách tài hoa và độc đáo. Tác dụng của tình huống này đối với việc thể hiện tính cách nhân vật sự kịch tính của truyện. là tác phẩm kết tin h tài năng của Nguyễn Tuân trước cách mangh tháng Tám. môi trường sống. đang chờ ngà ra pháp trường chịu tội.Truyện ngắn Chữ người tử tù lúc đầu có tên là Dòng chữ cuối cùng in trên tạp chí tao Đàn 1938.phẩm. . Sông Đà (1960) 2. góp phần thể hiện sâu sắc tư tưởng của tác phẩm. + Trên bình diện xã hội họ hoàn toàn đối lập nhau: một người là tên đại nghịch cầm đầu cuộc nổi loạn nay bị bát giam. đồng thời cúng thể hiện sâu sắc chủ đề tác phẩm. Qua đó làm nổi bật vẻ đẹp hình tượng nhân vật Huấn Cao. để tạo nên một tình huống độc đáo: mối quan hệ đặc biệt đầy éo le.Tác phẩm chính: Vang bóng một thời (1940). Tình huống truyện . Tác phẩm a. Tình huống truyện là gì? Nêu tình huống của truyện ngắn này.tình huống truyện độc đáo: Mối quan hệ giữa hai nhân vật Huấn Cao và quản ngục. cuộc gặp gỡ kỳ lạ tăm tối của họ. . Trang 114 . tính cách hay thân phận của mình. . + Thúc đảy tùy bút. b. Viên quản ngục có phẩm chất gì khiên HC cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ” và tác giả coi đó là “một thanh âm trong trẻo chen giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”? Những ngày HC ở tù thì quản ngục có thái độ và hành động như thế nào đối với HC? Diễn biến tâm trạng của quản ngục từ khi nghe tin có tử tù là HC đến cho đến khĩin được chữ của HC? (phần này GV hướng dẫn HS tiếp tục tìm hiểu) nhỏ đối với văn học Việt nam hiện đại.

ông dặn thơ lại: “Thầy bảo ngục tốt nó quét dọn buồng trong cùng. vuông lắm… có được chữ ông Huấn Cao mà treo là có một vật báu trên đời”. hôm nay viên coi ngục nhìn sau tên tù mới vào với cặp mắt hiền lành”. Trong buồng đây lạnh lắm” Một lần. viên quản ngục thao thức nghĩ ngợi tìm cách để HC đỡ cực trong những ngày cuối cùng còn lại “dù trong lòng vẫn lo viên thơ lại cáo giác quan trên” Khi nhận phạm nhân: “trái với phong tục nhận tù mọi ngày.Qua cuộc đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại thì HC là người như thế nào? Khi đến nhà lao. * Thái độ biệt nhỡn liên tài: Đối với HC: luôn dành một sự kính trọng. kể cả nhún nhường. biết giá người ngay. Mặc dù HC miệt thị nặng lời: “Người hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Phần 3 (còn lại): nguyện vọng của quản ngục đã trở thành và lời dặn dò của Huấn Cao đối với quản ngục. nhã Trang 115 . cái đẹp: suốt đời ông chỉ ao ước một điều là “một ngày kia được treo ở nhà riêng của mình một đôi câu đôi do tay ông Huấn Cao viết” vì “chữ ông Huấn Cao đẹp lắm. Nhưng biết ngài là một người có nghĩa khí tôi muốn châm chước ít nhiều… Vậy ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết. có việc dùng đến”. Là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây”. chính quản ngục mở khóa cửa buồng kính khép nép hỏi HC: “Đối với những người như ngài phép nước ngặt lắm. hạ mình để xin cho được chữ Huấn Cao. Đọc – hiểu văn bản: 1/ Viên quản ngục: * Biết trọng người tài. Bố cục Phần 1(“từ đầu …rồi sẽ liệu”): nỗi lòng của viên quản ngục khi nhận 6 tử tù trong đó có Huấn Cao. Tôi sẽ cố gắng chu tất”. → sự kiên trì. Phần 2 (“Sớm hôm sau … thiên hạ”): diễn biến tâm trạng của Huấn Cao và viên quản ngục trong những ngày tử tù ở đề lao. Đêm hôm ấy. Nguyễn Tuân đã bộc lộ quan niệm về cái đẹp như thế nào? Tại sao có thể nói cảnh tượng HC c. lòng kiêng nể sự biệt đãi: Biết trong số phạm nhân được giải đến có HC. ông vẫn ôn tồn. say mê quý trọng cái hay. Trong những ngày HC ở đề lao chờ thụ án: quản ngục nhìn thơ lại “dân rượu với đồ nhắm” “trước giờ ăn bữa cơm tù” bằng lời lẽ rất lễ phép: “Thầy quản chúng tôi có ít quà mọn vị này biếu ngày dùng cho ấm bụng. II. HC đã có những thái độ và hành động ra sao? Vì sao HC phải chịu án chém? Khi được quản ngục biệt đãi thì HC có thái độ như thế nào? Đối với cái đẹp thì HC có quan niệm và thái độ như thế nào? Qua nhân vật HC.

ông rất trân trọng cái đẹp: “Ông ít chịu cho chữ” và “không ép mình viết câu đối”. + Là một nghệ nhân thư pháp. Lúc ấy. cái đẹp đồng nghĩa với cái quý giá: “chữ thì quý thực” nhưng không phải ai cũng có thể nhận ra và biết thưởng thức. ngục quan có những phẩm chất khiến HC cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ”.cho chữ là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”? Không gian cho chữ được miêu tả như thế nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh người cho chữ và người xin chữ. đợi ngày ra pháp trường. chắp tay. ông đã: “lạnh lùng… khom mình… đánh thuỳnh”. bày tỏ lòng kính trọng của ông đối với một bậc đại trượng phu. Khi được HC cho chữ: tư thế khúm núm. Trang 116 . 2/ Nhân vật Huấn Cao: a/ Tài hoa. Là tử tù. “một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”. nghẹn ngào nói “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”. HC “vẫn thản nhiên nhận rượu thịt” do thơ lại đem đến hàng ngày và xem “đó là một việc vẫn làm trong cái hứng sinh bình. Câu trả lời không khiến ngục quan tức giận mà từ hôm ấy HC vẫn nhận được sự biệt đãi từ quản ngục. điềm tĩnh bảo bạn tù dỗ gông diệt rệp. ông đã khép nép hỏi ông HC: “Ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết. tục chưa bị giam cầm”. c/ Nhân cách trong sáng cao cả: (thiên lương) . và tác giả coi đó là “cái thuần khiết giữa một đống cặn bã”. nghe lời khuyên bảo của HC. → Chứng tỏ Huấn Cao là nghệ nhân được nhiều người yêu mến: “nhiều người nhắc nhỏm đến cái danh ấy luôn” b/ Khí phách hiên ngang: Bị dẫn vào huyện ngục. nhặn “xin lĩnh ý” rồi lễ phép lui ra. Huấn Cao? Hay cái người mà vùng tĩnh Sơn ta vẫn khen cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp đó không?”. thái độ trân trọng: vái. nghệ sĩ: Thể hiện qua cuộc đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại ở phần mở truyện khi nhận được công văn tiếp nhận tử tù: “Tôi nghe ngờ ngợ. * Nhận xét: Qua ngòi bút Nguyễn Tuân. Trước lời đùa cợt của lính áp giải. Tôi sẽ cố gắng chu tất”. quản ngục đến phòng giam HC với thiện ý biệt đãi. HC trả lời với thái độ cố ý làm ra vẻ khinh bạc đến điều: “Ngươi hỏi ta cần gì? … đây”.Tấm lòng quý trọng cái đẹp: + Đối với HC. Một lần. ông không chút run sợ. một người nghĩa khí.

3/ Cảnh cho chữ: Cảnh tượng ông HC cho chữ viên quản ngục là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”. * Nhận xét: Qua hình tượng nhân vật HC. cái đẹp và cái thiện không thể tách rời nhau. những người bạn thân hiểu được giá trị của cái đẹp. chân vướng xiềng và chỉ sớm tinh mơ ngày mai đã bị giải vào kinh chịu án tử hình. Người nghệ sĩ tài hoa say mê tô từng nét chữ không phải là người được tự do mà là một kẻ tử tù đang trong cảnh cổ đeo gông. không phải những kẻ đại Trang 117 . Nguyễn Tuân đã bộc lộ quan niệm về cái đẹp: cái tài phải đi đôi với cái tâm. hiểu được cốt cách của ông: “Đời ta cũng mới viết có hai bộ tứ bình và một bức cung đường cho ba người bạn thân của ta thôi” → HC là người có thể sáng tạo ra cái đẹp biết thưởng thức và luôn có ý thức giữ gìn. chật hẹp. .  Giữa chốn ngục tù tàn bạo. Cái đẹp lại được sáng giữa cái nhơ bẩn. răn dạy ngục quan. phân gián”. cảm động trước “thiên lương” cao đẹp. → thủ pháp đối lập. thiên lương cao cả lại tỏa sáng ở chính cái nơi mà bóng tối và cái ác đang ngự trị. ông chỉ cho chữ những tri âm tri kỷ. đất bừa bãi phân chuột. Khi hiểu được tấm lòng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục. Đó là một quan điểm nghệ thuật tiến bộ. vái lại tù nhân. Hình ảnh uy nghi của HC đối lập với hình ảnh của thầy thơ lại “run run bưng chậu nước” và hình ảnh viên quản ngục “khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ”… → thủ pháp đối lập. kỷ cương trong nhà tù bị đảo ngược hoàn toàn: tù nhân trở thành người ban phát cái đẹp. → HC không chỉ là người có tài mà còn có tâm.Coi trọng cái đẹp. còn ngục quan thì khúm núm . ẩm ướt. đồng thời ông rất quý trọng những tấm lòng biết yêu cái đẹp. bởi vì: Việc cho chữ vốn là một việc thanh cao. Trật tự. bất khuất không sợ chết. Đó là hai mặt thống nhất trong một nhân cách lớn. có “thiên lương” cao đẹp. một sáng tạo nghệ thuật lại diễn ra trong một căn buồng tối tăm. hôi hám của nhà tù “tường đầy mạng nhện. coi khinh tiền bạc và đồng tiền vô nghĩa mà còn có một tấm lòng yêu quý cái thiện. HC không chỉ có thái độ hiên ngang. HC đã thuận lòng cho chữ: “Về bảo với chủ nhân của ngươi … ta cho chữ”.Không phải ông hẹp hòi.

. Cũng cố .NT sử dụng ngôn ngữ giàu có. Tổng kết (Ghi nhớ . 4.Tác phẩm thể hiện tài năng nghệ thuật của Nguyễn Tuân trong việc tạo dựng tình huống truyện độc đáo.SGK) III. Trang 118 . cái thiện và nhân cách cao cả của con người bằng một bức tranh nghệ thuật đầy ấn tượng. 2. của cái thiện đối với cái ác. . trang trọng trong việc sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình.Chuẩn bị bài: Luyện tập thao tác lập luận so sánh. nhơ bẩn. trong nghệ thuật dựng cảnh. . Qua cảnh tượng này. góc cạnh. Luyện tập 1.Trong truyện ngắn Chữ người tử tù. Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp và bộc lộ thầm kín tấm lòng yêu nước. khắc họa tính cánh nhân vật.Bút pháp xây dựng nhân vật: bút pháp lý tưởng hóa của cảm hứng lãng mạn.diện cho quyền lực thống trị làm chủ mà là người tù làm chủ. Đặc sắc nghệ thuật . giàu chất điện ảnh. bất khuất. Đó là sự tôn vinh cái đẹp.Bút pháp miêu tả cảnh vật: Bút pháp tạo hình. 3. Hướng dẫn tự học . tạo không khí cổ kính. người đọc như thấy rõ mồn một những cảnh tượng ấy trước mặt mình khi đọc tác phẩm. Đó là sự chiến thắng của ánh sáng đối với bóng tối và cái đẹp đối với cái xấu xa. Luyện tập 3. làm bài tập . Nguyễn Tuân đã khắc họa thành công hình tượng Huấn Cao – một con người tài hoa. chủ đề của tác phẩm được thể hiện sâu sắc. giàu sắc thái truyền cảm. có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang.Xem lại bài.

Luyện tập 1. Đọc người xưa cũng là dịp để hiểu người nay sâu sắc hơn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Củng cố kiến thức về thao tác lập luận so sánh. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. giáo án. Vào bài mới: Lời vào bào Hoạt động của GV và HS Tổ chức chia nhóm thảo luận. B. + Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi? (Hạ Tri Chương) vì không còn ai nhận ra mình là người cùng quê cả. Tuy thế. Nội dung I. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . . không còn cảnh cũ người xưa nữa. giữa người xưa và người nay vẫn có những nét tương đồng. sách giáo viên. tình cảm con người đã có bao nhiêu biến đổi.… C. + Khi đi trẻ.Tuần 11: Tiết 43 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH A.  Kết luận: Hạ Tri Chương sống trước Chế Lan Viên hơn một nghìn năm. + Chẳng nhẽ thăm quê lại hỏi người (Chế Lan Viên) vì quê hương đã biến đổi sau chiến tranh. cả hai đều trở thành “người xa lạ” trên chính quê hương của mình. cuối cùng GV củng cố chốt lại.Biết vận dụng thao tác lập luận so sánh để viết đoạn văn có sức thuyết phục và hấp dẫn. Đó là điều dĩ nhiên. mỗi nhóm thảo luận 1 bài tập. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. lúc về già (Hạ Tri Chương) + Trở lại An. sau đó cử đại diện trình bày. . tuổi lớn rồi (Chế Lan Viên) → Khi trở về. 2. Cảnh vật. Bài tập 2: Làm rõ lập luận so sánh trong câu văn sau: Trang 119 . Tiến trình lên lớp: 1. Bài tập 1: So sánh tâm trạng của nhân vật trữ tình (khi về thăm quê) trong bài thơ của Hạ Tri Chương và của Chế Lan Viên.Điểm giống nhau: → Cả hai tác giả đều rời quê hương ra đi lúc còn trẻ và trở về lúc tuổi đã cao. Chia lớp làm 4 nhóm. D. Kiểm tra bài cũ: 3. thảo luận trả lời các câu hỏi.

tám câu (thất ngôn bát cú) → Cả hai đều gieo vần và tuân thủ nghiêm chỉnh luật đối (ở câu 3 + 4 và câu 5 + 6). mục tử. Bài tập 4: HS tự chọn đề tài (một danh ngôn hoặc một thành ngữ. 3. mùa thu được quả.  Kết luận: Học hành cũng vậy. dặm liễu. mùa thu” ở đây chỉ các giai đoạn khác nhau: ban đầu thu hoạch còn ít. (Ở đây chỉ so sánh ngôn ngữ thơ chứ không bàn đến thân thế và tài năng của tác giả). khắp mọi chòm. hiểm hóc (Hồ Xuân Hương). tuy có xót xa nhưng vẫn tinh nghịch.Điểm giống nhau: → Cùng là bài thơ bảy chữ. Đây là một câu so sánh để ta thêm kiên nhẫn trên con đường học tập.Điềm khác nhau: “mùa xuân. . . tục ngữ có nội dung so sánh. duyên để mõm mòm. + Một phong cách trang nhã. trí thức thượng lưu (Bà Huyện Thanh Quan). 4. người lữ thứ. chuông sầu. Bài tập 3: So sánh ngôn ngữ thơ Hồ Xuân Hương và ngôn ngữ thơ Bà Huyện Thanh Quan qua hai bài thơ: + Tự tình (bài 1) + Chiều hôm nhớ nhà.“Học cũng có ích như trồng cây. kẻ chốn Chương Đài.” . chịu gà tom) chỉ có một câu có nhiều từ Hán Việt: Tai tử nhân văn đó tá? → Bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan dùng nhiều từ ngữ Hán Việt: hoàng hôn. những tiếng thêm rên rĩ.  Kết luận: Tuy hai tác phẩm được làm cùng thể thơ nhưng sự khác nhau về cách dùng từ ngữ đã giúp bạn đọc thấy được sự khác nhau về phong cách nghệ thuật của hai nữ sĩ: + Một phong cách gần gũi bình dân. viễn phố. cùng với thời gian sẽ thu hoạch được nhiều hơn. cùng với thời gian. vỡ vạc dần. tiếng nói của văn nhân.Điểm khác nhau: cách dùng chữ → Thơ của Hồ Xuân Hương dùng ngôn ngữ hàng ngày (tiếng gà văng vẳng. đài các. ngư ông. nhiều từ là từ thi liệu quen thuộc trong văn chương cổ điển: nàgn mai. cô thôn. nỗi hàn ôn. người học rồi sẽ có những tiến bộ lớn. mùa xuân được hoa. mõ thảm.…) kể cả những chữ có phần hiểm hóc (cớ sao om. Nói cách khác: cả hai bài thơ đều hay nhận theo hai phong cách khác nhau. chẳng hạn: một Trang 120 .

Chuẩn bị bài mới: Luyện tập kết hợp vận dụng các thao tác lập luận phân tích và so sánh.kho vàng không bằng một nang chữ) để viết đoạn văn so sánh.HS hoàn thành các bài tập trên lớp. II. . Hướng dẫn tự học . Trang 121 .

tự cho rằng mình tài giỏi. giáo án.Tuần 11: Tiết 44 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH A. tác dụng của việc vận dụng hai thao tác kết hợp trên: giúp người đọc người nghe hiểu rõ vấn đề tự kiêu tự đại ở mỗi người sẽ hại chính bản thân. thảo luận câu hỏi sách giáo khoa. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn hoặc một phần bài hoặc một đoạn văn nghị luận trong đó sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh.Kết luận: + Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một bài hay một đoạn văn nghị luận. Vào bài mới: Lời vào bào Hoạt động của GV và HS HS đọc đoạn trích. hay hơn người thì con người ấy sẽ như cái chén. Nội dung I. . Đoạn trích trên sử dụng những thao tác nghị luận nào? Phân tích mục đích tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích.… C. Kiểm tra bài cũ: 3. Đoạn trích: . cái đĩa cạn. Nếu không nhận thức được điều đó mà cứ tự mãn. + Trong các bài (đoạn) văn nghị luận. vì bản thân sự hiểu biết. . sách giáo viên. → Gọi một số học sinh đọc phần văn . Học sinh viết theo yêu cầu của bài và trả lời câu hỏi theo yêu cầu SGK. Luyện tập 1.” . D.” + So sánh: “Vì mình hay… Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén cái đĩa đã can.Đoạn trích sử dụng thao tác lập luận phân tích và so sánh.Mục đích. ngày càng kém đi. tài năng của mỗi người bao giờ cũng có giới hạn nhất định. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. và trình bày vấn đề.Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kỹ năng về thao tác lập luận so sánh. thảo luận trả lời các câu hỏi. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh . + Phân tích: “Chớ tự kiêu tự đại… tự kiêu tự đại là thoái bộ. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. B. thường chỉ có một Trang 122 Rút ra kết luận về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn (bài văn) nghị luận.Bước đầu nắm cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó. Tiến trình lên lớp: 1.

Chuẩn bị bài đọc – văn: “Hạnh phúc của một tang gia”. c. II. . Sưu tầm những đoạn văn hay. 2.Lập dàn ý. ở đó đã thành công trong việc vận dụng phân tích và so sánh. Hoàn thành bài tập trên lớp. Vận dụng kết hợp phân tích và so sánh. viết một đoạn văn trình bày một luận điểm khác một luận điểm ở dàn ý đã xác định ở phần bài tập 2. Thao tác còn lại giữ nhiệm vụ bổ trợ cho thao tác chủ đạo đó. trong đó có sử dụng thao tác phân tích và so sánh (tính trung thực trong thi cử và học tập).Chọn luận điểm cần viết. .bản mà mình vừa viết → HS nhận xét. và thao tác nào đóng vai trò chủ đạo. viết đoạn văn bản về vẻ đẹp của một bài thơ (bài văn) mà mình yêu thích. trong hai thao tác (phân tích hoặc so sánh) đóng vai trò chủ đạo. Gợi ý: Viết một đoạn văn bản nghi luận ngắn về một phẩm chất của người học sinh. 2. GV sơ kết lại. + Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để và có cần kết hợp thao tác phân tích với thao tác so sánh không. Hướng dẫn học sinh về nhà: a. b. 3. Trang 123 . Hướng dẫn tự học 1. Vận dụng thao tác phân tích và so sánh.

Nội dung I. …) * Yêu cầu: Phân tích cần đi sâu vào các yêu tố. thống nhất. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. sách giáo viên. đánh giá trên cùng một tiêu chí mới thấy được sự giống nhau và khác nhau giữa chúng. từng khía cạch. thảo luận trả lời các câu hỏi. quan hệ nhất định (qh giữa các yếu tố tạo nên đối tượng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Bước đầu nắm cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó.Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn hoặc một phần bài hoặc một đoạn văn nghị luận trong đó sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh. 2. Kiểm tra bài cũ: 3. song cần đặc biệt cần lưu ý đến quan hệ giữa chúng trong cùng một chỉnh thể toàn vẹn. cấu trúc và mối quan hệ bên trong.Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kỹ năng về thao tác lập luận so sánh. quan hệ giữa các đối tượng với các đối tượng liên quan. * Yêu cầu: Khi so sánh phải đặt các đối tượng vào cùng một bình diện. Thao tác lập luận so sánh: * Mục đích: làm sáng tỏ đối tượng đang nghiên cứu trong tương quan với đối tượng khác. Thao tác lập luận phân tích: * Mục đích: làm rõ đặc điểm về nội dung. đồng thời Trang 124 Tổ chức chia nhóm thảo luân. giáo án. hình thức. . quan hệ nhân quả. D.Tuần 11: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH A. bổ sung cho nhau → GV cũng cố chốt lại. * Cách phân tích: chia tách đối tượng thành các yếu tố theo những tiêu chí. Tiến trình lên lớp: 1.Phân tích mục đích. tài liệu tham khảo. C. Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS HS nhắc lại mục đích.Văn bản này sử dụng những thao tác lập luận nào? . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. quan hệ giữa người phân tích và đối tượng phân tích. Ôn lại kiến thức cũ 1. . . tác dụng của việc vận dụng hai thao tác trên. bên ngoài của đối tượng. sinh động và có sức thuyết phục. B. yêu cầu và cách thức thực hiện của từng thao tác. . Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh . So sánh đúng làm cho bài văn nghị luận sáng rõ cụ thể.

Đỗ thờ Khổng. Đỗ là cái chân tướng của xã hội. đều là quốc sắc thiên hương. tài của Lý do thiên tư nhiều. khi nhậu say hướng tới. chỉ xin một chức thi sử như Bạch Cư Dị. Lý theo Phật lão. Đỗ rên rỉ trên thập ác. Đỗ hạ bút chỗ nào thì nước mắt rơi theo chữ ấy. người viết. trầm luân. hay Đỗ hay hơn Lý? Ta không thể quyết đoán được. Đỗ là Thi thánh. đọc thơ Lý ta thấy phiêu diêu lên tiên thì đọc thơ Đỗ ta muốn sụt sùi nhăn mặt. Nhưng có điều này ai cũng nhận là thơ của Lý có người “kính nhi viễn chi”. Hổ vi lao kỳ sinh (Ở đời tựa giấc chiêm bao. tôi chẳng được thành thi tiên hoặc thi thánh. Lý muốn ẩn dật trong cảnh núi xanh. Đỗ trọng thực tế. cả hai đều được người đương thời và hậu thế suy tôn là minh tinh rực rỡ nhất trên thi đàn thời Thịnh Đường. (“Đại cương văn học sử Trung Quốc” – Nguyễn Hiến Lê – Tập làm văn PTTH – Tạ Đức Hiền – trang 149. Cả hai đều kỳ hoa. Đoạn trích trên đã sử dụng kết hợp hai thao tác lập Trang 125 . Hướng dẫn tìm hiểu bài (đoạn) văn mẫu: * Văn bản nghị luận gợi ý: Đỗ là bạn thân của Lý. theo chủ nghĩa hưởng lạc. gợi ý cho học sinh thực hành viết một bài văn ngắn trong phải nêu rõ ý kiến. Lý lãng mạn. mây trắng. Đỗ thì lăn lóc giữa đời cùng khổ.GV hướng dẫn. Tuy nhiên nếu tôi là thi sĩ. Mạnh. Lý còn có kẻ chê là đồi phế Đỗ thì đời nào cũng khâm phục. quan điểm của người nói. mỗi người một vẻ. Lý tả cái ảo tưởng của chính mình. 150) 1. Làm chi mà phải lao đao nhọc nhằn) (Trần Trọng Kim dịch) Đỗ nhiệt tâm cứu quốc: Cùng niên ưu lệ nguyên Thán tức trường nội nhiệt (Suốt năm lo dân đen Than thở ruột sôi nóng) Lý say sưa trong tháp ngà. tài của Đỗ có kinh nghiệm nhiều. Lý là Thi tiên. II. Lý kiêu ngạo nhìn đời: Xử thế nhược đại mộng. còn thơ của Đỗ ai cũng “kính nhi ái chi”. Lý hay hơn Đỗ. mặc dầu tính tình và sự nghiệp khác nhau rất xa. hầu cứu sinh linh. khi nhìn cảnh động lòng. Lý múa bút tới đâu thì gấm hoa hiện tới đó.

thao tác phân tích là bổ trợ.Kiêu ngạo nhìn đời . tác dụng: So sánh chân dung của hai nhà thơ thời Thịnh Đường: Lí Bạch và Đỗ Phủ. + Trong các bài (đoạn) văn nghị luận như thế.Trong văn bản trên người viết đã kết hợp hai thao tác này một cách nghệ thuật: trong so sánh có phân tích. luận phân tích và so sánh. + Cách kết hợp thao tác lập luận trong đoạn trích: . Tuy nhiên nhìn chung. hầu cứu sinh ảnh Tả chân tướng của xã hội  Kết luận: Vậy. Từ đó.Say sưa trong tháp ngà. Ví dụ: + Lý lãng mạn vì: .đó có sử dụng hai thao tác lập luận này. Kết luận về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn (bài) văn nghị luận: + Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một đoạn (bài) văn nghị luận. thường chỉ có một trong hai thao tác (phân tích hoặc so sánh) đóng vai trò chủ đạo.Tả ảo tưởng của chính mình + Đỗ trọng thực tế: Lăn lóc giữa đời cùng khổ. trầm luân Nhiệt tâm cứu quốc Trải nhiều gian khổ. cả hai đều là kì hoa. song. Mục đích quyết định lựa chọn thao tác. 2. tính tình và sự nghiệp khác nhau rất xa nhưng cả hai đều được người đương thời và hậu thế suy tôn là minh tinh rực rỡ nhất trên thi đàn lúc bấy giờ. tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích: + Mục đích. và thao tác nào trong hai thao tác đó đóng vai trò chủ đạo. 3. theo chủ nghĩa hưởng lạc . quốc sắc thiên hương. Thao tác còn lại chỉ giữ nhiệm vụ bổ trợ cho thao tác chủ đạo đó. + Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để xác định: có thể và có cần kết hợp thao tác phân tích với thao tác so sánh không. thơ Đỗ vẫn hơn vì “Đỗ thì thời nào cũng khâm phục” còn Lý thì “còn có kẻ chê đồ phế”. thao tác và sự kết hợp các thao tác cũng hổ trợ đắc lực cho mục Trang 126 .  thao tác lập luận so sánh là chủ đạo. Phân tích mục đích.Muốn ẩn dật trong cảnh núi xanh . giúp người đọc thấy đựơc: Mặc dù.

thảm họa thiên tai. Gợi ý: 1.HS hoàn thành bài tập ở trên lớp . trong đó vận dụng kết hợp hai thao tác lập luận phân tích và so sánh. GV có thể gợi ý cho phần này bằng cách nêu một số đề đang được xã hội quan tâm: tình trạng tai nạn giao thông. lập dàn ý đã học. 2.… 3.đích. HS phác nhanh dàn ý đại cương của bài làm. Lập dàn ý: Trên cơ sở vốn kiến thức và kỹ năng phân tích đề. IV.Chuẩn bị bài mới: “Hạnh phúc của một tang gia” Trang 127 . Thực hành Hãy viết một bài văn nghị luận ngắn (khoảng 300 chữ) bàn về một vấn đề xã hội đang được quan tâm. Hướng dẫn tự học . Diễn đạt: HS tập diễn đạt thành lời văn những ý kiến và phương hướng lập luận mà các em vừa tìm được. tệ nạn ma túy trong trường học. III.

Tiến trình lên lớp: 1.Sự nghiệp văn học . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Tuần 12: Tiết 45. . viết văn chuyên nghiệp. giáo án.Tốt nghiệp tiểu học. đó là tác phẩm “Số đỏ” của Vũ Trọng Phụng. sách giáo viên. ông qua đời. B. viết thành công nhiều thể loại. Kiểm tra bài cũ: 3. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. vừa sáng tạo ra tình huống khác nhau tạo nên một màn hài kịch phong phú.1939) xuất thân trong một gia đình nghèo ở Hà Nội. . “Hai đứa trẻ” đã học còn có những tác phẩm xuất sắc theo khuynh hướng hiện thực phê phán. thảo luận trả lời các câu hỏi. biến hóa của chương XV của tiểu thuyết “Số đỏ”. nổi tiếng là phóng sự và tiểu Trang 128 . Cuộc đời . .TÌM HIỂU CHUNG 1. đồi bại của xã hội “thượng lưu” thành thị những năm trước CMT8/1945 + Thấy đựơc thái độ phê phán mạnh mẽ của VTP: vừa xoay quanh mâu thuẫn trào phúng cơ bản.Tác giả a. bố cục của đoạn trích? Chủ đề đoạn trích là gì? Nội dung I. bên cạnh những tác phẩm có thiên hướng lãng mạn như “Chữ người tử tù”. 46 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA (Trích “Số đỏ” – Vũ Trọng Phụng) A. tóm tắt ngắn gọn nội dung tác phẩm. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn học giai đoạn 1930 – 1945. .Mắc bệnh lao khoảng năm 1937 – 1938 nhưng không có điều kiện chạy chữa. Xuất xứ? HS dựa vào SGK.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại tiểu thuyết từ đầu thế kỷ XX đến CMT8/1945.Biết cách đọc – hiểu một đoạn trích tiểu thuyết. nêu những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của VTP.Là một nhà văn lớn trong dòng hiện thực phê phán. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK. Giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm? Tìm hiểu vị trí.Vũ Trọng Phụng (1912 .… C. D. b. nội dung.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Nhận ra bản chất nhố nhăng. Nội dung trong những sáng tác của VTP? Kể tên những tác phẩm chính. Vũ Trọng Phụng đã đi làm và kiếm sống chật vật chủ yếu bằng nghề viết báo.

Vỡ đê. Từ niềm hạnh phúc của các nhân vật đến cảnh đám tang.Phần 2 (còn lại): Cảnh đám tang d. hành động như thế nào? Niềm vui riêng của ông Văn Minh trước cái chết của cụ Tố là gì? Trong đám tang của cụ Tố. . Chủ đề: Qua cái chết và cảnh đám tang của cụ Tố.Nghệ thuật cường điệu độc đáo. thì mỗi người lại có niềm vui riêng. Kỹ nghệ lấy Tây. tác giả vạch trần chân tướng nhố nhăng của những hạng người mang danh là thượng lưu quý phái.Lên án chính sách của bọn thực dân.Bút pháp biến hóa. tầm vóc của đám tang. Đoạn trích: “Hạnh phúc của một tang gia” a. . em có nhận xét như thế nào về xã hội thượng lưu thành thị đương thời và thái độ của nhà văn đối với xã hội này ra sao? Em có nhận xét gì về nghệ thuật trào phúng của VTP qua đoạn trích này? thuyết → “ông vua phóng sự Bắc Kỳ”. Nội dung đoạn trích: c.Phần 1 (từ đầu đến “cho Tuyết vậy”): Những bối rối trước cái chết của cụ Tố. “trấn hưng phật giáo”. + Tiểu thuyết: Giông tố. . Tuyết có cách thể hiện niềm vui riêng của mình như thế nào? Niềm vui riêng của cậu Tú Tân là gì? Ông Phán mọc sừng được lợi lộc gì khi mà cụ Tố chết? Xuân Tóc Đỏ nhờ vào cái chết của cụ Tố mà có sự thay đổi gì? Ngoài những gương mặt trong gia đình cụ cố Hồng còn có những gương mặt nào đến đưa đám tang? Những người bạn cụ cố Hồng được miêu tả như thế nào? Nhận xét về quy mô. . 2. Bố cục: 2 phần . chi tiết đối lập nhau gay gắt nhưng lại tồn tại trong cùng một đối tượng. Đọc – hiểu văn bản: Trang 129 . .Vạch trần thực trạng thối nát của phong trào “Âu hóa”. .Tác phẩm chính: + Phóng sự: Cạm bẩy người. * Giá trị nghệ thuật: Là bức vẽ biếm họa với thế giới nhân vật đa dạng và phức tạp. b.Tên chương truyện do chính tác giả đặt. linh hoạt. Em có nhận xét gì về tên chương truyện này và tình huống trào phúng của đoạn trích? Vì sao cái chết của cụ Tố lại là niềm hạnh phúc cho mọi thành viên gia đình? Ngoài niềm vui lớn chung. Giá trị tác phẩm: * Giá trị nội dung: Đã kích sâu cay cái xã hội tư sản thành thị chạy theo lối sống nhố nhăng đồi bại đương đời. văn minh nhưng thực chất là cặn bã của xã hội thực dân tư sản nước ta những năm trước cách mạng Tháng Tám 1945.Sáng tác của ông toát lên niềm căm phẩn xã hội đen tối thối nát lúc bấy giờ và đã có những đóng góp đáng kể vào sự phát triển của văn xuôi Việt Nam hiện đại. II.… . sắc sảo. Trước cái chết của cha thì cụ cố Hồng có thái độ. “vui khỏe trẻ trung”. Qua đó thấy được trình độ tiểu thuyết già dặn. quan lại đẩy người dân tới đói rét cơ cực.Xây dựng tình tiết. tạo bất ngờ. “nhà tiểu thuyết hiện đại”. Số đỏ. . Xuất xứ Tiểu thuyết số đỏ được đăng ở Hà Nội báo (từ số 40) và được in lần đầu năm 1938. “thể thao”. Tóm tắt: (SGK) c. 3. Tiểu thuyết “Số đỏ” a. Cơm thầy cơm cô. Vị trí: Thuộc chương XV của tiểu thuyết Số đỏ: b. bút pháp châm biếm đặc sắc.

tác giả đã dựng lên đúng cái cảnh bối rối của gia đình cụ cố Hồng khi cụ cố tổ nằm xuống. cho thật linh đình một ngày vui. Chẳng những bối rối mà còn hết sức bận rộn. cụ nhắm nghiền nát mắt lại để nghĩ đến lúc được mặc áo xô gai lụ khụ chống gậy. Đây cũng chính là tình huống trào phúng chính của toàn bộ chương truyện. tàn nhẫn. một đám hội chứ không phải một đám ma. 2. →Mỉa mai. Những người trong gia đình cụ cố Hồng: * Niềm vui lớn chung: Tờ di chúc đã tới kỳ thực hiện. niềm vui của một lũ con cháu bất hiếu.Người ta thường nói “tang gia bối rối”. . Nhưng lo lắng bận rộn để tổ chức cho chu đáo. hạnh phúc khi cụ Tố chết. để kiếm tiền. Đúng là một hạnh phúc của một tang gia vô phúc. → nhân vật háo danh. hài hước. Ý nghĩa nhan đề chương truyện: . Tình huống này bộc lộ không biết bao nhiêu mâu thuẫn trào phúng khác đủ loại và làm đậm nét hàng loạt chân dung hài hước. Dịp may đã tới. vừa ho vừa khóc mếu máo diễn trò già nua ốm yếu giữa phố đông người để cho thiên hạ phải trầm trồ: “Úi kìa! Con giai nhớn đã già yếu đến thế kia kìa!” (cụ cố Hồng cố tình tỏ ra già yếu để được những người đi đưa đám ma khen với suy nghĩ: nếu người chết có nhiều con cháu và con cháu càng khôn lớn bao nhiêu thì càng được coi là gia đình có phúc bấy nhiêu). + Ông Văn Minh (cháu nội cụ Tổ) – nhà cải cách y phục Âu hóa: Được dịp lăng xê những mốt y phục táo bạo nhất. + Cô Tuyết (cháu nội): được dịp “mặc bộ y phục ngây thơ Trang 130 . hài hước: con cháu của đại gia đình này thật sự sung sướng. nghĩa là tài sản sẽ được chia cho con cháu. nhan đề khiến người đọc phải chú ý. * Niềm vui riêng: + Cụ cố Hồng: Tuy mới 50 tuổi nhưng lâu nay chỉ mơ ước được gọi là cụ cố. “có thể bán cho những ai đương đau đớn vì kẻ chết cũng được hưởng hạnh phúc chút ít ở đời” → đây là cơ hội để ông quảng cáo hàng.Tang gia mà hạnh phúc. Những niềm “hạnh phúc” của mỗi người trong đại gia đình cụ cố Hồng và những người đến đưa đám ma của cụ tổ: a.1. chứ không còn là lý thuyết viễn vông nữa. Nhưng điều đáng nói hơn là nó đã phản ánh rất đúng một sự thật mỉa mai.

cậu sốt ruột đến “điên người lên” vì cậu đã chuẩn bị đến cái máy ảnh mà mải mới được dùng!) → Đây là cơ hội hiếm có để cậu tú giải trí và chứng tỏ tài nghệ chụp ảnh của mình. trông như hở cả nách và nửa vú – nhưng mà viền đen và đội một cái mũ mấn xinh”. phô bày sự hư hỏng của kẻ “chưa từng đánh mất chữ trinh”. trong có cóoc-sê. kèn tàu. + Xuân tóc đỏ: Danh giá và uy tín càng cao thêm vì chính nhờ Xuân mà cụ cố tổ chết (Xuân có công tố cáo việc ông Phán mọc sừng trước mặt cụ cố tổ) → Đây là cơ hội để Xuân tóc đỏ phô trương thanh thế. Cao Miên bội tinh.chồng cô Hoàng Hôn) Thật sung sướng vì không ngờ rằng cái sừng trên đầu mình lại có giá trị đến thế (cụ cố tổ sở dĩ lăn đùng ra và cấm khẩu vì biết tin cháu rể mọc sừng) → Đây là cơ hội để ông được trả công xứng đáng cho cái sừng cắm trên đầu mình. dưới cằm hoặc dài hoặc ngắn. những ông bạn thân của cụ cố Hồng. xoăn xoăn…” + Hàng phố: Được xem một đám ma to tát chưa từng có “đưa đến đâu làm huyên náo đến đấy”. Cảnh đám tang: đám ma gương mẫu a. được thuê giữ trật tự cho đám tang (và có như vậy mới có tiền). + Ông Phán mọc sừng: (cháu rể . + Cậu tú Tân (cháu nội): Được dùng đến cái máy ảnh mới mua nên sướng điên người.Đủ cả kèn ta. b. Vạn tượng bội tinh. trong đó có nhiều vị tai to mặt lớn “đều cảm động hơn những khi nghe tiếng kèn Xuân nữ ai oán nảo nùng” → Đây là cơ hội để Tuyết chưng diện. (Khi chưa phát phục. đồng thời “trên mặt lại có một vẽ buồn hơi lãng mạn rất đúng mốt một nhà có đám”. Cảnh đám tang to tát. mọi người không chút buồn rầu. + Bạn bè cụ cố Hồng: “Được dịp khoe các thứ huy chương. phấn khởi và hạnh phúc. Những người đến đưa đám ma: + Cảnh sát Min Đơ và Min Toa: Đang lúc thất nghiệp.… và các thứ râu ria trên mép. Khi trông cô Tuyết. hoặc đen hoặc hung hung. đau đớn mà chỉ mừng vui. hoặc lún phún hoặc rầm rậm. * Nhận xét: Trước cái chết của cụ tổ. Trang 131 . 2. kèn tây.– cái áo dài voan mỏng. phẩm hàm: Bắc Đẩu bội tinh. sang trọng: .

chê bai nhau. b. vòng hoa. nếu không gật gù cái đầu” Trang 132 .. bình phẩm nhau.Xe hộ tống… → không khí nhộn nhịp huyên náo như một đám rước. . bằng những vẻ mặt buồn rầu của những người đi đưa ma” và nhận xét: “Thật là một đám ma to tát có thể làm cho người chết trong quan tài cũng phải mỉm cười sung sướng. sang trọng: .Hàng trăm câu đối. hẹn hò nhau. bức trướng.Tác giả miêu tả đám tang diễn ra từ nhà cụ cố Hồng ra đến huyệt rất hài hước: nam nữ “chim nhau cười tình với nhau. ghen tuông nhau. Người đi đưa đông đúc.

Tiến trình lên lớp: 1. D.… C. nhưng mở rộng phần tường thuật chi tiết sự kiện và miêu Trang 133 .Biết viết một số văn bản báo chí thông dụng : tin tức. biết so sánh . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thảo luận trả lời các câu hỏi. địa điểm. Trên báo chí ta thường gặp những thể loại nào? HS đọc lần lượt đọc các dữ liệu trong SGK Sau khi đọc bản tin này. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Biết cách phân tích. + Yêu cầu: gợi cảm.…. quảng cáo. em thu nhận được tin tức gì? Nội dung I. NGÔN NGỮ BÁO CHÍ Nhận xét gì về thể loại của báo chí? 1/Tìm hiểu một số thể loại văn bản báo chí : a)Bản tin * Đặc điểm + Thông tin sự việc một cách ngắn ngọn + Thông tin kịp thời. cập nhật → Một bản tin cần có thơi gian. B. giáo án. Kiểm tra bài cũ: 3. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.phân biệt phong cách ngôn ngữ báo chí với các phong cách ngôn ngữ đã học.Hiểu đươc đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí . . lĩnh hội các văn bản thuộc phong cácg ngôn ngữ báo chí. sách giáo viên.Tuần 12: Tiết 47 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ A. gây được chú ý → Phóng sự báo chí về thực chất cũng là bản tin. vừa miêu tả sinh động. -Ví dụ:SGK b) Phóng sự * Đặc điểm + Vừa thông tin sự việc. . Vào bài mới: Lời vào bài Hoạt động của GV và HS Từ " báo chí" nghĩa là gì? ( là một từ ghép "chí báo" và "tạp chí" là những xuất bản định kì). Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . sự kiện chính xác nhằm cung cấp những tin tức ới cho người đọc. cụ thể.

Do phạm vi thông tin trên nhiều mặt hoạt động của xã hội nên ngôn ngữ báo chí không bị giới hạn ở một lĩnh vực nào. -ví dụ:SGK 2/ Nhận xét chung về văn bản báo chí và ngôn ngữ báo chí a) Về thể loại: +Có nhiều thể loại. * Chức năng chung + Cung cấp tin tức thời sự + Phản ánh dư luận và ý kiến của quần + Nêu quan điểm. cập nhật . b) Ngôn ngữ báo chí được sử dụng ở những thể loại tiêu biểu là bản tin.thuyết minh.Ngôn ngữ tiểu phẩm: viết về thời cuộc giọng văn gần gủi mà châm biếm.… b) Về dạng văn bản báo chí: + Các dạng chính: -Viết(báo viết) .trao đổi ý thế tin. bình luận thời sự. 3/ Kết luận: a) Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sợ trong nước và quốc tế chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội.Nói (đọc. phỏng vấn. phóng sự.thuyết minh(báo ảnh. cụ thể . để cung cấp cho người đọc một cái nhìn đầy đủ. ngoài các thể loại tiêu biểu nói trên còn có những thể loại khác như: thư bạn đọc.Ngôn ngữ phóng sự: sinh động.… Trang 134 . Có thể nói nó bao gồm hầu hết các phạm vi sử dụng của ngôn ngữ xã hội.quảng cáo.Báo chí có các dạng văn bản nào? Yêu cầu và chức năng của ngôn ngữ báo chí như thế nào? tả bằng hình ảnh. hấp dẫn. * Phạm vi sử dụng của ngôn ngữ báo chí. -Ví dụ: .điện tử) c) Về ngôn ngữ báo chí * Mỗi thể loại có yêu cầu riêng về sử dụng ngôn ngữ. tiểu phẩm. chính ý kiến của tờ báo nhằm thúc đẩy sự ↑ của xã hội.phỏng vấn miệng trong các buổi phát thanh và truyền hình) + Các dạng khác:Báo hình kèm lơ dẫn giải.truyền hình.Ngôn ngữ bản tin: ngắn gọn. sinh động.

D. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều.… C. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. lập dàn ý. lần đầu tiên trong văn học dân tộc có mội tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. B.Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được Trang 135 . đánh giá chung ưu. 1. 2. . thảo luận trả lời các câu hỏi. biết so sánh với bài làm số 1. từ đó cung cấp thêm những kết thức và kĩ năng làm văn nghị luận.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. tuyên dương II. sinh. bố cục chưa cân đối. thiết kế bài học. nhược này? điểm bài làm của học sinh. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . .Tự đánh giá và sửa chữa bài làm cũa mình.Nhận sõ ưu khiết. .Số bài khá ( điểm 7 trở lên) + Lớp 11C1: 4/44 + Lớp 11A1: 30/45 2.Đề bài: Với"Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc". thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Ưu điểm: . . . Nhận xét đánh giá bài làm học sinh.Tuần 12: Tiết 48 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM SỐ 3 A. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. điểm của bài làm. một số bài đạt kết quả tốt. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. nhất là nghị luận văn học.Em hãy làm sáng tỏ vấn đề GV nhận xét. Nhược điểm Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. .Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. Kiểm tra bài cũ: 3.Tăng thêm lòng yêu thích học văn và làm văn. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. lạp luận tốt. dùng từ ngữ GV sữa một số lỗi sai cơ bản của học không chính xác.

Xem lại bài làm của mình. .Các lỗi diễn tả và dùng từ.Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: 0/45 + Lớp 11C1: 12/44 III. . 3. Trang 136 . chưa xác định được trọng tâm của đề. .Bố cục chưa cân đối và không rõ ràng.Chuẩn bị bài mới: Lí luận văn học: Thơ và truyện. Hướng dẫn tự học . Sữa lỗi . IV.Xác định nội dung của đề sai. lan man. Kết quả: .trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải.Số bài điểm trên TB: + Lớp 11A1: 45/45 + Lớp 11C1: 32/44 .

… đồng thời xác định đặc điểm của tờ báo (theo phương tiện. 2.Thông báo sự việc một cách ngắn ngọn. D. ÔN LẠI KIẾN THỨC CŨ 1. tài liệu tham khảo.… yêu cầu học sinh đọc và hướng dẫn học sinh nhận diện một số thể loại quen thuộc như: bản tin. đối tượng. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. tiểu phẩm. thư bạn đọc. giáo án. vừa miêu tả sinh động. phóng sự. phản ánh chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng.Có thể viết một bài đưa lên báo tường. quảng cáo. . . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. và có phạm vi sử dụng không giới hạn ở một lĩnh vực nào. Trang 137 Yêu cầu học sinh mang đến lớp một tờ báo như: báo tiền phong. LUYỆN TẬP 1.Tuy có nhiều thể loại nhưng ngôn ngữ báo chí có một chức năng chung. 2. trao đổi ý kiến. lĩnh vực xã hội. * Phóng sự: . II.Tuần 12: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ A. Đọc một tờ báo và xác định các thể loại trên tờ báo đó. tiểu phẩm. phỏng vấn. . định kỳ xuất bản. cập nhật. các thể loại chủ yếu của ngôn ngữ báo chí. Các thể loại chủ yếu của báo chí: Bản tin. báo tuổi trẻ. C.… . phóng sự. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. sách giáo viên. độc giả.Cũng cố kiến thức về phong cách ngôn ngữ báo chí: khái niệm ngôn ngữ báo chí. bình luận.Mỗi thể loại có yêu cầu riêng về sử dụng ngôn ngữ. nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. cụ thể. thảo luận trả lời các câu hỏi. báo thanh niên.Thông tin kịp thời. Phân biệt hai thể loại báo chí: bản tin và phóng sự * Bản tin: . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Khái niệm ngôn ngữ báo chí: Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sự trong nước và quốc tế. thời sự. Kiểm tra bài cũ: 3.…) .Vừa thông tin sự việc. Tiến trình lên lớp: 1. B.

3.. Viết bản tin ngắn gọn phản ánh tình hình học tập ở lớp.Thời gian: vào thời điểm nhất định. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC. . gây được hứng thú.Ý kiến ngắn về sự kiện. tránh viết dài dòng hoặc thiếu thông tin khiến bất lợi cho người đọc. Gợi ý: Bản tin cần có các yếu tố: . khách quan và ngắn gọn nhưng vẫn đầy đủ thông tin cần thiết. tô hồng hoặc bôi đen. .Địa điểm: tại lớp học. Tin tức không cho phép bịa đặt.Sự kiện: chú ý sự kiện nổi bật. hư cấu. . III.Yêu cầu: gợi cảm. Trang 138 . * Tin ngắn có những yêu cầu là: Nội dung chính xác. thậm chí người viết cần phải kiểm tra kỹ nguồn tin trước khi viết.

Vận dụng những hiểu biết đó vào việc đọc văn. Thơ 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Mỗi tác phẩm văn học bao giờ cũng được xếp vào một thể loại văn học nhất định.… D. khúc ngâm. Tìm hiểu thể loại sẽ giúp ta hiểu rõ hơn đặc điểm hình thức tổ chức của tác phẩm. Xác định thể loại văn học của tác phẩm "Số đỏ" của VTP. ngôn ngữ hàm súc. II. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu hai thể loại văn học phổ biến nhất.…) + Ngoài ra còn có thể loại nghị luận. thơ tự Trang 139 Học sinh đọc mục khái lược về thơ: Nêu đặc điểm về thơ? Cơ sở phân loại thơ? Yêu cầu về đọc thơ? .Căn cứ vào nội dung biểu hiện: thơ trữ tình. 50 Giáo án lí luận văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ. trong mỗi loại lại có nhiều thể: + Tự sự (truyện.Là tiếng nói tâm hồn. giáo án.Nhận biết được "loại" và "thể" trong văn học. suy nghĩ của nhà thơ trước cuộc sống. tình cảm. Tìm hiểu chung về "loại" và "thể" trong văn học . 3. .Hiểu được khái quát đặc điểm và sự phân loại của một số thể loại văn học: thơ. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.  Căn cứ vào hình thức tổ chức tác phẩm văn học chia làm 3 loại lớn.… C. diễn tả tinh tế tâm hồn con người. Khái lược về thơ: * Đặc điểm: . đó là thơ và truyện. cho biết loại và thể khác nhau như thế nào? Nêu khái niệm về loại trong văn học? Nêu khái niệm về thể trong văn học? Nội dung I. thảo luận trả lời các câu hỏi. sách giáo viên. truyện. gợi cảm. . Kiểm tra bài cũ: Nêu nội dung và giá trị phê phán của đoạn trích "Hạnh phúc của một tang gia".Có vần. . Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc phần đầu của bài học trong sách giáo khoa. B.Loại là phương thức tồn tại chung của tác phẩm văn học. . ký.Thể là sự hiện thực hóa của loại. Tiến trình lên lớp: 1.…) + Trữ tình (thơ ca. * Sự phân loại thơ: . TRUYỆN A. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. diễn giảng. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . điệu.Tuần 13: Tiết 49. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.

Tóm tắt cốt truyện. Cũng cố 2. thơ văn xuôi.Phân tích tình tiết và nhân vật. .  thơ ra đời sớm. tình huống. tiểu thuyết. III.Trong truyện thường có cốt truyện.Trong văn học dân gian (căn cứ vào cách kể chuyện): thần thoại. truyện thơ. Luyện tập * Bài tập 1: Tìm hiểu đặc điểm bài thơ "Câu cá mùa Trang 140 . nghệ thuật.Tìm hiểu xuất xứ.Trong văn học hiện đại (căn cứ vào quy mô và dung lượng): truyện ngắn.Căn cứ vào cách tổ chức bài thơ: thơ cách luật. Truyện 1.Phát hiện những câu. lời nhân vật… * Sự phân loại: . cổ tích. . Tổng kết (ghi nhớ SGK) V. Yêu cầu đọc truyện: . * Đặc điểm: .Đọc kỹ để cảm nhận ý thơ. . … . hình ảnh hấp dẫn nhất.Ngôn ngữ truyện có lời người kể chuyện. truyện vừa. . . . luôn gắn liền với đời sống tâm hồn và tình cảm của người dân trong xã hội. những từ ngữ.Phát hiện đặc điểm nội dung bài thơ. Yêu cầu về đọc thơ: . thơ trào phúng.Học sinh đọc mục khái lược về truyện: Đặc điểm của truyện? Cơ sở phân loại truyện? Yêu cầu đọc truyện? sự. truyện cười. … 3. truyện viết bằng chữ Nôm.Tìm hiểu xuất xứ.Truyện phản ánh hiện thực trong tính khách quan của nó. truyền thuyết. mâu thuẫn diễn ra trong hoàn cảnh không gian và thời gian. 2.  Lý giải. IV. . ngụ ngôn.Trong văn học trung đại (căn cứ vào chữ viết): truyện viết bằng chữ Hán. Luyện tập 1. đánh giá. nhân vật. . thơ tự do. hoàn cảnh sáng tác. Khái lược về truyện: (SGK).Khái quát giá trị tư tưởng. . .

. Trang 141 .Lời kể chuyện nhỏ nhẹ. dân dã. nhân vật người kể chuyện của truyện "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam. . truyền cảm như lời tâm sự → truyện ngắn tâm tình.thu" của Nguyễn Khuyến. * Bài tập 2: Nhận xét về cốt truyện. .… đều được khắc họa theo lối riêng nhằm làm nỗi bật ý nghĩa vô vị buồn chán và ước mơ thay đổi cuộc đời.Các nhân vật: Liên.Nghệ thuật tả cảnh: lấy động tả tĩnh. bác Siêu. . mẹ con chị Tý. Hướng dẫn tự học.Chuẩn bị bài mới: Chí Phèo (tác giả Nam Cao). . An.Loại truyện không có cốt truyện rõ ràng.Học sinh hoàn thành các bài tập trên lớp . .Nghệ thuật tả tình: lấy cảnh tả tình. 3.Ngôn ngữ: trong sáng. . giản dị.

gợi mở.1943: Tham gia hội văn hóa cứu nước. Làng nằm gần ngã ba sông Hồng và sông Châu hay còn gọi là Ngã ba Tuần Vường (nay là khu vực trạm bơm Hữu Bị) . sách giáo viên. → vùng quê nghèo chiêm trủng quanh năm. tài liệu tham khảo. sống chật vật bằng nghề viết văn và làm gia sư. tĩnh Hà Nam. * Sau cách mạng Tháng 8: Trang 142 .Với tác phẩm nổi tiếng Chí Phèo cùng Nội dung A.Bản thân là một trí thức nghèo. B. Phủ Nam Sang. Kiểm tra bài cũ: Nêu đặc điểm của thể loại truyện và lấy ví dụ phân tích.Xuất thân gia đình trung nông nghèo. Tiến trình lên lớp: 1. . thân thế sự nghiệp của Nam Cao: cuộc đấu tranh nội tâm gay gắt để vươn lên chính mình. Tĩnh Hà Nam. đông con.Nam Cao tên thật: Trần Hữu Tri (1917 . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. gợi tìm . Theo em. Vào bài mới: Lời vào bài: Nam Cao là một nhà văn có vị trí khá đặc biệt trong dòng văn học hiện thực phê phán 1930 .Trước 1945 thuộc tổng Cao Đà. giáo án. ngôn ngữ và nghệ thuật kể chuyện sinh động.… C. Phương pháp dạy học: .Nêu vấn đề.Quê quán: Làng Đại Hoàng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. phủ Lý Nhân. Hoạt động của GV và HS Em hãy nêu những nét chính về cuộc đời của Nam Cao. luôn túng thiếu.Học hết bậc thành chung. Cuối cùng thất nghiệp.1951) . Lý Nhân . D.Tuần 13: Tiết 51 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHÍ PHÈO (Nam Cao) A. H. những yếu tố nào trong cuộc đời của ông có ảnh hưởng đến những sáng tác của ông sau này? * Làng Đại Hoàng thuộc xã Hòa Hậu. 3.Biết cách vận dụng những hiểu biết trên để đọc-hiểu tác phẩm và tạo lập văn bản. huyện Nam Sang. con người và sự nghiệp văn học của ông. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . . Phần một: Tác giả I. chúng ta sẽ dành thời gian tìm hiểu về tác giả Nam Cao để hiểu rõ hơn về tiểu sử. . Tiết học hôm nay. ngòi bút phân tích tâm lý sâu sắc. những trang viết sâu sắc về con người bằng "đôi mắt" tình thương và niềm cảm phục. đi làm nhiều nơi: Sài Gòn. tổng Cao Đà. . * Trước cách mạng Tháng 8: .Nắm được những nét cơ bản về thời đại.Phát vấn. Cuộc đời: .1945 nói riêng và trong văn học hiện đại nói chung. Hà Nội. Vài nét về cuộc đời .con người 1. trả lời câu hỏi.

Đặc điểm con người . Ông hay suy nghĩ những vấn đề trong cuộc sinh: Đặt cuộc sống lên trên văn chương. . Các đề tài chính: biểu của văn học giai đoạn kháng chiến a. * Những người tri thức nghèo: .Nghệ văn đòi hỏi rất cao sự tìm tòi. thành nhà văn chiến sĩ. vươn tới một cuộc sống cao đẹp xứng đáng với danh hiệu con người. Ông đã được tặng "Giải thửong Hồ Chí Minh về văn học" năm 1996. tham gia vào kháng chiến. với những con người nông dân nghèo khổ bị áp bức và khinh miệt trong Quan điểm nghệ thuật hiện thực vị nhân xã hội cũ. sáng tạo.Văn chương nhân chính phải có nội dung nhân đạo sâu sắc. chan chứa tình thương. Trước CMT8: Hai đề tài chính: chống Pháp. sống để rút ra những nhận xét có tầm triết lý sâu sắc và sống đã rồi hãy viết? mới mẻ. và là cây bút tiêu 2. nhìn thẳng vào sự thật tàn nhẫn nói lên nỗi thống khổ của người dân.Tp tiêu biểu (SGK) trong sáng tác của Nam Cao? .Nam Cao tham gia cách mạng trở → đặt lợi ích dân tộc trên hết. 2. .11/1951: Hi sinh trên đường đi công tác.Sự nghiệp văn học 1. . luôn nghiêm khắc đấu tranh với bản thân để thoát khỏi lối sống tầm thường. cầm bút là gì? II. .Vừa viết văn. nhỏ hẹp.Nghệ thuật phải gắn bó với đời sống của nhân dân lao động. 1950: tham gia chiến dịch biên giới.Nhà văn phải có trách nhiệm và lương tâm nghề nghiệp.Là người có bề ngoài lạnh lùng. vừa tích cực tham gia cách mạng: 1946: tham gia đoàn quân Nam Tiến. yêu cầu đối với người nghệ sĩ sĩ cách mạng. * Sau cách mạng T8: quan niệm "sống rồi hãy viết" .Sau CMT8 đã có những thay đổi nào . .Có tấm lòng đôn hậu. Những nét tính cách nỗi bật nào trong con người Nam Cao đã ảnh hưởng đến những sáng tác của ông? . Quan điểm nghệ thuật: * Trước cách mạng T8: lúc đầu ảnh hưởng của văn học lãng mạn đương thời (nghệ thuật vị nghệ thuật) sớm Nêu sự nghiệp sáng tác của Nam Cao? đoạn tuyệt để tìm đến con đường nghệ thuật chủ nghĩa (nghệ thuật vị sinh nhân) .nhiều tác phẩm có giá trị khác. ít nói nhưng có đời sống nội tâm phong phú. Đối với tác phẩm NT thì NC quan niệm  Cuộc đời và nhân cách của nhà văn.chiến sĩ Nam như thế nào? Tìm dẫn chứng? Cao đã trở thành tấm gương đẹp đẽ trong giới văn nghệ Theo NC.Nội dung: + Miêu tả cuộc sống nghèo nàn Trang 143 . đặc biệt có sự gắn bó sâu nặng với quê hương.

chao ôi. Buồn thay cho đời! Có lý nào thế được? Hắn đã già rồi hay sao? …" "Hăn băn khoăn nghĩ đến một tác phẩm nó sẽ làm mờ hết các tác phẩm khác cùng ra một thời…" (Đời thừa) "Nước mắt hắn bật ra như nước một quả chanh mà người ta bóp mạnh.Giá trị: là bản tuyên ngôn nghệ thuật của những nhà văn đang chuyển mình theo kháng chiến.cách nhìn nhận của người trí thức trong cách mạng.Đi sâu vào nội tâm.Tp chính (SGK) . . nội tâm nhân vật Hộ trong "Đời thừa"… "Tĩnh dậy hắn thấy hắn già mà vẫn còn cô độc. Sau CMT8: . Và hắn khóc … Ôi chao! Hắn khóc! Hắn khóc nức nở…" (Đời thừa). → giá trị: phê phán xã hội phi nhân đạo đã tàn phá tâm hồn con người. linh hoạt. Thường sử dụng thủ pháp độc thoại và độc thoại nội tâm rất tinh tế và sâu sắc. 3. bị tha hóa. + Đặt ra vấn đề "Đôi mắt" . * Ví dụ: Khám phá nội tâm nhân vật Chí Phèo sau khi tĩnh rượu. hắn cứ thoang thoảng hơi cháo hành.Nội dung: + Ca ngợi sức mạnh của quần chúng. có biệt tài diễn tả. → giá trị: kết án xã hội tàn bạo đã hủy diệt nhân tính của người nông dân lương thiện. Hắn ôm mặt khóc rưng rức…" (Chí Phèo) . * Người nông dân nghèo . Phong cách nghệ thuật: . thực sự có ý nghĩa. khẳng định nhân phẩm và bản chất lương thiện của họ.Nêu một số điểm nổi bật về phong cách nghệ thuật của Nam Cao? Em hiểu thế nào về phong cách nghệ thuật của một nhà văn? * Phong cách nghệ thuật của Nam Cao được thể hiện qua những biểu hiện cụ thể nào? Chứng minh ngắn gọn bằng một vài sáng tác của Nam Cao? + Miêu tả tấn bi kịch trong tâm hồn người tri thức. thể hiện niềm khao khát một cuộc sống có ích.Nội dung chính: + Tập trung khắc học tình cảnh và số phận của con người nông dân nghèo bị đẩy vào đường cùng. buồn! Hơi rượu không sặc sụa. "Tĩnh ra. nhật ký "ở rừng" và tập ký sự "chuyện biên giới" (1950). phân tích tâm lý nhân vật tài tình và sâu sắc. chặt chẽ Trang 144 . b.Tác phẩm tiêu biểu: Truyện ngắn "Đôi mắt" (1948).Kết cấu tâm lý vừa phóng túng. . thế giới tinh thần của con người.

* Ví dụ: Truyện "Một bữa no". Từ đó nhà văn đặt ra những vấn đề có ý nghĩa xã hội to lớn. lạnh lùng mà đầy thương cảm. Luyện tập 3.Nghệ thuật kể chuyện sinh động. đằm thắm. ngôi người kể chuyện biến thái linh hoạt. yêu thương… III. Luyện tập 1. cuộc sống và nghệ thuật. Hướng dẫn tự học Trang 145 . . "Lang rận"… .Tác phẩm cua Nam Cao thường có giọng điệu buồn thương. "Trẻ con không đựoc ăn thịt chó". . Tổng kết (ghi nhớ) IV. chua chát.(sự đảo lộn không gian và thời gian).Thường viết những cái nhỏ nhặt xoàng xĩnh → những chuyện không muốn viết. Cũng cố 2. những triết lý sâu sắc về con người.

. chúng ta đã được tìm hiểu một số thể loại của ngôn ngữ báo chí và hiểu được khái niệm về ngôn ngữ báo chí. trả lời câu hỏi. .Tin tức: Sử dụng danh từ riêng . -Các thể loại của báo chí.giáo án. rõ ràng. quảng cáo. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. sách tham khảo. SGV. ngôn ngữ báo chí sử dụng những loại câu như thế nào? .Biết cách phân tích. 3.Tiểu phẩm: Sử dụng ngôn ngữ của nhân vật. Vào bài mới: PCNN báo chí là một kiểu diễn đạt chúng ta thường gặp. Hoạt động của GV và HS Nội dung I. Tiến trình lên lớp: 1. chúng ta tiếp tục tìm hiểu về PCNN báo chí để thấy rõ các phương tiện biểu đạt ngôn ngữ báo chí để thấy rõ các phương tiện biểu đạt của ngôn ngữ báo chí và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí. Các phương tiện diễn đạt Biểu hiện Nội dung cụ thể của các phương tiện a. phát vấn. lĩnh hội các văn bản thuộc phong cách ngôn ngữ báo chí. Kiểm tra bài cũ: -Nêu khái niệm về ngôn ngữ báo chí.Hiểu được đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí.Biết viết một số văn bản báo chí thông dụng:tin tức. biết so sánh. mỗi thể loại báo chí lại có lớp từ dành riêng. Phương tiện dạy học: SGK. đảm bảo thông tin chính Trang 146 Từ vựng là toàn bộ vốn từ ngữ của một ngôn ngữ. Phương pháp dạy học: . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh .Nêu vấn đề. sáng sủa.phân biệt phong cách báo chí vơi các phong cách ngôn ngữ đã học. Ở tiết học hôm nay.Phóng sự: sử dụng nhiều từ chỉ hình ảnh có trong đời sống sinh hoạt ở một địa phương nhất định. Từ vựng * Hết sức phong phú. . Ngôn ngữ báo chí sử dụng từ ngữ như thế nào? Về ngữ pháp. thảo luận. b.… C. Ở mỗi phạm vi phản ánh.… D. Ở tiết trước. Ngữ * Câu văn trong ngôn ngữ báo chí thường ngắn pháp gọn.Bình luận thời sự: Dùng nhiều từ ngữ có sắc thái chính trị… . … B. . Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí 1. gợi mở.Tuần 13: Tiết 52 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ (Tiết 2) A.

việc thực. của ngôn ngữ báo chí thể b. c.Ngôn ngữ phải chính xác về địa điểm. .Ngôn ngữ báo chí phải kích sự tò mò.Ở dạng viết chủ yếu cở chữ.Lời văn báo chí phải ngắn gọn. hấp dẫn gian. nhà làm. hấp dẫn . chuẩn mực. hiện tượng nào đang được dư luận quan tâm. màu sắc sự? Để đảm bảo tính thông và hình ảnh. nào? .Ở dạng nói. ý kiến. . .Tính thời sự: những vấn đề thông tin: thời gian.Tính gắn gọn: mỗi câu là một thông tin cần thiết. * Bài tập 2: Viết một bài phóng sự. Luyện tập 1.Vì phải cung cấp nhanh cho nên báo chí cần cách nào? phải ngắn gọn vì người đọc cũng không có nhiều thời gian để đọc.Hoàn thành bài tập Trang 147 . nhân vật và sự kiện. . địa điểm. người nghe bằng gọn . . ngôn ngữ báo chí đòi hỏi phát âm Tại sao nói ngôn ngữ báo rõ ràng.Cung cấp thông tin cập nhật. đặt câu và đặc biệt là GV hướng dẫn học sinh về VD (SGK) ở tiêu đề báo.Cần xác định xem viết vấn đề gì. tin thời sự cần đòi hỏi gì ở 2. Luyện tập: * Bài tập 1: Xét đặc trưng của ngôn ngữ báo chí qua một bản tin.Ngôn ngữ báo chí sử dụng biện pháp tu từ ra sao? xác.Câu ngắn trong tin vắn. hiểu biết của người đọc. … Mỗi chi tiết đều đảm bảo tính chính xác cập nhật. Tổng kết (ghi nhớ) IV. c. Tính . Hướng dẫn tự học: . Các đặc trưng của ngôn ngữ báo chí ngôn ngữ báo chí? Biểu hiện Nội dung cụ thể các đặc trưng Tính ngắn ngọn ở ngôn a. Tính . kiểu chữ. Tín ngắn . lượng thông tin hiện ra sao? Báo chí thu hút cao. đảo ngữ sử dụng câu ngắn với câu những đặc trưng cơ bản dài. câu dài trong bình luận. B/p tu từ . người đọc. có địa điểm thời gian cụ thể và tiến hành chọn lọc một số chi tiết tiêu biểu để miêu tả. thời Tính sinh động.Sử dụng từ ngữ thể hiện sự so sánh. Nhưng cũng có câu gắn với lời nói hằng ngày trong tiểu thuyết. III.Thể hiện ở cách dùng từ. 3. truyền bá tin tức ngữ báo chí thể hiện như thông tin nóng hổi hằng ngày trên mọi hoạt động đời sống thế nào? Vì sao báo chí lại thời sự xã hội. chí có tính thông tin thời . hoán dụ. Cũng cố: 2. Ngôn ngữ báo chí có ẩn dụ. liên tưởng. thu hút sinh động.Ghi chép về người thực. cần tính ngắn gọn? .

Chuẩn bị bài: "Chí Phèo" Trang 148 ..

. hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tác phẩm "Chí Phèo" . nhà xuất bản tự ý đổi thành "Đôi lứa xứng đôi" (1941).Hiểu được một số đặc điểm của thể loại truyện ngắn. sách giáo viên.hiểu một tác phẩm theo thể loại truyện ngắn. phát vấn. Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . * Tóm tắt theo bố cục 4 đoạn: . Tìm hiểu chung: 1. Tóm tắt tác phẩm: * Tóm tắt theo cuộc đời nhân vật Chí Phèo: Lai lịch → lớn lên: Trước khi bị đi ở tù → Sau khi ra tù → Gặp Thị Nở và bị Thị Nở cự tuyệt → Đâm chết Bá Kiến và tự sát. Vào bài mới: Lời vào bài: Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về tác giả Nam Cao. đặc biệt là nhân vật Chí Phèo.Tuần 14: Tiết 53. nắm được những nét cơ bản về tiểu sử con người và sự nghiệp văn học của nhà văn. Kiểm tra bài cũ: 3.một trong những tác phẩm xuất sắc của Nam Cao cũng như của văn học hiện giai đoạn 1930-1945. ngôn ngữ nghệ thuật.Nêu vấn đề.Đoạn 2: Chí Phèo sau khi ra tù và trở thành quỷ dữ Trang 149 . Phương pháp dạy học: . nghệ thuật trần thuật. B. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. giáo án.… D. * Em hãy cho biết những tên gọi khác của tác phẩm "Chí Phèo" và lý giải vì sao Nam Cao không giữ tên gọi ban đầu hay sử dụng cách đặt nhan đề của nhà xuất bản cho tác phẩm? * Tóm tắt và nêu chủ đề tác phẩm? Nội dung I.… . . miểu tả tâm lý.Biết cách đọc . 54 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHÍ PHÈO (Nam Cao) A. + Thấy được một số nét nghệ thuật của tác phẩm như điển hình hóa nhân vật. nhà văn luôn kín đáo thể hiện những dụng ý nghệ thuật nhất định. một cây bút nhân đạo sâu sắc. mới mẻ của tác phẩm.Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Hiểu và phân tích được các nhân vật. tác giả đổi lại là "Chí Phèo". thảo luận. qua đó thấy được giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc. tài liệu tham khảo. Đó là một nhà văn hiện thực. gợi mở. khi in lại trong tập "Luống cày". 2.Đầu tiên "Cái lò gạch cũ". → Nhưng khi đã in thành sách. Nhan đề của tác phẩm: .… C. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc mục tiểu dẫn Tác phẩm văn học là sản phẩm tinh thần của nhà văn. trả lời câu hỏi. Đặt tên cho "đứa con tinh thần" của mình. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Để hiểu rõ hơn điều này.Đoạn 1: Chí Phèo say và chửi. → Năm 1946.

Đọc . . * Một nông dân hiền lành lương thiện: Trang 150 . Chủ đề tác phẩm: Qua tác phẩm nhà văn nhà văn tố cáo mạnh mẽ xã hội thực dân nữa phong kiến tàn bạo đã cướp đi của người nông dân lương thiện cả nhân hình lẫn nhân tính.Đoạn 3: Gặp Thị Nở và thức tỉnh. Đó là tiếng chửi vu vơ. Quá trình tha hóa của Chí Phèo: Từ nông dân hiền như thế nào? lành. bị tước mất quyền làm người. * Ý nghĩa tiếng chửi của Chí Phèo: có các ý kiến sau: . bất mãn. thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại. * Bình luận về tiếng chửi của Chí Phèo.Tiếng chửi ấy còn cho ta cảm nhận hoàn cảnh hiện đang đau đớn. vô thức của thức được rằng xã hội phi nhân tính gạt bỏ mình ra khỏi những thằng say rượu. chửi làng Vũ không? Đại. Với Chí. chửi cha đứa nào không chửi nhau với hắn. chửi đời. Cả hai ý kiến trên đều không đúng. chửi là gì? không có ai chửi lại. tại của Chí là sự cô độc. * Nhận xét: Cách vào truyện độc đáo tạo ấn tượng cho người đọc về nhân vật chính: CP hiện ra vừa cụ thể vừa sinh động. chửi bới là con đường để giao tiếp với cộng đồng… Quá trình tha hóa của Chí Phèo diễn ra b. . xã hội loài người. 3.Cái mà Chí Phèo nhận được qua lời → phản ứng là sự im lặng không có người nghe chửi.tay sai của Bá Kiến. Hình tượng nhân vật Chí Phèo: như thế nào trong đoạn văn mở đầu của a. vừa đi vừa chửi. sau đó lại đưa người đọc về những năm tháng quá khứ như một lời giải thích cắt nghĩa cho hiện tại.Nội dung tiếng chửi: chửi trời.Là phản ứng của một con người bất mãn ít nhiều ý A. bắt đầu băng một hình ảnh quen thuộc trong đời sống hiện tại.Chí Phèo chửi những gì? đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn. (Học sinh trao đổi nhóm) II. Sự xuất hiện hình tượng độc đáo của nhân vật tác phẩm? Chí Phèo trong tác phẩm: * Có ý kiến cho rằng: Nam Cao đã chọn * Nam Cao mở đầu truyện bằng hình ảnh Chí Phèo một cách vào cốt truyện vừa sâu sắc vừa say rượu.Đoạn cuối: Chí Phèo bị Thị Nở từ chối. giao tiếp với hắn (ngay D. Đây là tiếng lòng của một con người . Quan điểm của em? cả khi hắn chửi người ta). chửi . Đồng thời nhà văn cũng trân trọng phát hiện và khẳng định bản chất tốt đẹp của họ ngay cả khi tưởng chừng họ biến thành quỷ dữ. B. hiệu quả.hiểu văn bản * Chí Phèo đã có màn ra mắt độc đáo 1. . Mọi người vẫn sống xung C. Thị Nở … nghĩ đến gạch bỏ hoang. quanh Chí nhưng không ai để ý. giết Bá Kiến. Theo em điều đó có đúng . lương thiện trở thành lưu manh.

. + Tính tình hiền lành. . hắn xách một cái vỏ + Cuộc sống triền miên trong những cơn say. phá.CP là hiện tượng có tính quy luật trong xã hội đương kiến của em? thời. "nó là mặt hắn làm" của một con vật lạ… cái mặt vàng vàng mà muốn xạm màu gio. lương thiện thành kẻ lưu manh. + Có những ước mơ giản dị và lương thiện như bao người nông dân khác: "Có một gia đình nho nhỏ.Lớn lên khỏe mạnh. là sản phẩm của tình trạng đè nén. đạp đổ bao nhiêu hạnh phúc. đập tan kêu vừa lấy mảnh chai cào vào mặt…" bao nhiêu cảnh yên vui.Chí Phèo không phải là trường hợp . Nam Cao đã: Trang 151 . con quỷ dữ . nhút nhát như xưa. được người dân làng Vũ Đại đem về nuôi: anh đi thả ống lươn → bà góa mù → bác phó cối. nhút nhát. nó vằn dọc vằn ngang. * Trở thành kẻ lưu manh. ngủ trong thiện" lúc say.Qua Chí Phèo.Lai lịch xuất thân: một đứa trẻ mồ côi bị bỏ rơi. + Từ đó hắn triền miên trong những làm chảy máu và nước mắt bao nhiêu người dân lương cơn say: "Hắn ăn trong lúc say. Chồng cuốc mướn. làm canh điền cho Lý Kiến. chửi bới. Vợ dệt vải.… . vừa mới của hắn: "Hắn đã phá bao nhiêu cơ nghiệp. cái mặt thì đen mà rất cơng cơng. biết tự trọng. rạch mặt. + "Hắn về hôm trước. áp bức. . cày thuê. không thứ tự biết bao nhiêu là sẹo. chai đến cổng nhà Bá Kiến… đập cái + Chí Phèo bị Bá Kiến lợi dụng và trở thành tay sai chai vào cột cổng… lăn lộn dưới đất. hai mắt gườm gườm… Cái ngực phanh đầy những nét chạm trổ… trông đặc như một thằng sắng đá" → Chí đã bị cướp mất hình hài của một con người. đập đến xế chiều"." * Có ý kiến cho rằng sự tha hóa của Chí * Nhận xét: Phèo là hiện tượng mang tính quy luật. cái răng cạo trắng hớn.Bị Bá Kiến đẩy vào tù vì ghen tuông → Sau bảy. kẻ lưu manh.Về nhân hình: hoàn toàn khác trước đây "Cái đầu thì trọc lóc. mà trở thành một thằng liều mạng. ăn vạ. đâm chém…) + "Rồi say khướt. Chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn…" . tám năm ở tù. thức dậy vẫn còn say" và "hắn  Chí thực sự đã trở thành quỷ dữ của làng Vũ Đại: say thì hắn làm bất cứ cái gì người ta sai Cái mặt của Chí "không còn ra mặt người". hôm sau đã thấy + Hắn làm tất cả mọi việc như một thằng "đầu bò ngồi uống rượu với thịt chó suốt từ trưa chính cống" (uống rượu.Về nhân tính: + Chí không còn là một anh canh điền hiền lành. Ý . nhà tù thực dân đã tiếp tay cho Bá Kiến biến người nông dân khỏe mạnh.

vừa vui vừa buồn.hơi cháo hành có ý nghĩa nhân đạo Trang 152 . Cu Lộ (Tư cách mỏ). tình cảm của Chí: . . Những tiếng quen thuộc ấy hôm nào chả có. đã tước đi cả hình hài và nhân tính của người dân lương thiện.  Đây chính là giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm.thực dân đã gây ra bao nhiêu tội ác.Cảm thấy cháo hành rất ngon. thèm lương thiện. Quá trình thức tỉnh của Chí Phèo * Cuộc gặp gỡ với Thị Nở (mối tình và trận ốm) đã thức tỉnh phần người bấy lâu bị vùi lấp ở Chí.Bát cháo hành . nơi vườn chuối. bâng khuâng. bị xã hội vô nhân tính cướp đi cả hình hài lẫn tính người. → Sự thức tĩnh về nhân tính * Ý nghĩa của bát cháo hành: . muốn làm nủng với Thị Nở. * Diễn biến tâm lý. mắt hình như ươn ướt. Và các tác phẩm khác: Trạch Văn Đoành (Đôi móng giò).Khi Thị Nở mang bát cháo hành đến: Ngạc nhiên. muốn làm hòa với mọi người. Trước Chí Phèo đã có Năm Thọ. + Lên án tố cáo các thế lực thống trị phong kiến . Binh Chức. . lương tri đã trở về trong hắn. của Thị Nở đã giúp Chí Phèo cởi bỏ cái vỏ "quỷ dữ" để sống lại làm người. hiện tại. Đức (Nữa đêm)… * Ý nghĩa tư tưởng về hiện tượng tha hóa của hình tượng Chí Phèo: Bước ngoặt lớn diễn ra trong đời của Chí Phèo là cuộc gặp gỡ với Thị Nở trong đêm trăng thơ mộng. khát khao hoàn lương và lương thiện. thấy lòng thành trẻ con. Hình tượng Chí Phèo có ý nghĩa điển hình . Chính sự quan tâm. để hắn trở về sống kiếp người một cách tự nhiên. Anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá. là biểu hiện của tình người chân thành của Thị Nở  Lương tâm. c. tương lai. hy vọng Thị Nở là cầu nối trở về với lương thiện.tiêu biểu cho một bộ phận cố nông dân bị lưu manh hóa trước CMT8. Nhưng hôm nay hắn mới nghe thấy!" + Nhìn lại cuộc đời mình trong quá khứ.Bát cháo hành chính là tình thương mộc mạc.tha hóa duy nhất trong tác phẩm về người nông dân nghèo của Nam Cao. để rồi sau đó là trận ốm lúc nữa đêm. * Việc gặp Thị Nở có ý nghĩa thế nào với Chí Phèo? Những gì đã diễn ra trong tâm hồn Chí Phèo sau cuộc gặp gỡ ấy? * Yếu tố nào xuất hiện có tác dụng làm chuyển biến sâu sắc hơn nội tâm Chí Phèo? * Hãy cho biết diễn biến tâm trạng của Chí Phèo khi ăn cháo hành? * Tại sao bát cháo hành của Thị Nở lại làm nên sự chuyển biến đặc biệt sâu sắc như vậy đối với Chí Phèo? + Phản ánh một sự thạt đau đớn về hiện tượng người nông dân lương thiện bị chà đạp về tinh thần và thể xác.Sáng hôm sau tĩnh dậy: + Lòng bâng khuâng mơ hồ buồn + Cảm nhận cuộc sống xung quanh thật bình dị: "Tiếng chim hót ngoài kia vui vẻ quá! Có tiếng cười nói của người đi chợ. một cái gì nữa giống như là ăn năn về những tội lỗi giống như là mình gây ra. .

Bá Kiến). Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người * Sau khi bị Thị Nở từ chối: . có cá tính độc đáo. lại thoang thoảng hơi cháo hành. lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào chổ chết.Chí Phèo lại uống rượu. càng uống càng tỉnh ra."Hơi cháo hành" được lặp lại nhiều lần nhằm tô đậm niềm khát khao tình yêu thương và nhất là bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của Chí. + Hành động giết Bá Kiến: Vì Chí Phèo đã nhận ra kẻ thù. Nhân vật vừa có ý nghĩa tiêu biểu. .Qua kết cục bi thảm của nhân vật Chí Phèo thấy được tình trạng xung đột giai cấp ở nông thôn VN là hết sức gay gắt và chỉ có thể giải quyết bằng biện pháp quyết liệt. (Lời của bà cô nói với Thị Nở). gây ấn tượng.Sở trường khám phá và miêu tả những trạng thái tâm lý phức tạp của nhân vật (đặc biệt là nhân vật Chí Phèo sau khi gặp Thị Nở và bị Thị Nở khước từ) Trang 153 . . + Nguyên nhân sâu xa: do bản chất xã hội bất công đã đẩy người dân lương thiện vào tình trạng bị tha hóa.Ý nghĩa của hành động giết Bá Kiến và tự sát: Chí Phèo đã thực sự thức tỉnh một cách toàn diện về mặt nhân cách. .Ý nghĩa tố cáo mãnh liệt xh thực dân nữa phong kiến đẩy người nông dân lương thiện không những vào con đường bần cùng hóa.* Tìm chi tiết thể hiện thái độ. d. 2.Tư tưởng nhân đạo độc đáo mới mẻ của nhà văn: phát hiện miêu tả và khẳng định phẩm chất tốt đẹp của người nông dân VN ngay cả khi tưởng như họ đã bị xã hội thực dân biến thành quỷ dữ. . * Nhận xét: . tâm trạng của Chí Phèo khi bị Thị Nở từ chối? * Những biểu hiện trên nói lên điều gì? Đặc biệt chi tiết "Hơi cháo hành" được lặp lại nhiều lần? * Nêu nguyên nhân bi kịch của Chí Phèo? * Hãy chỉ ra những nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm Chí Phèo? sâu sắc. không lối thoát. càng buồn.Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo. .Nguyên nhân: + Nguyên nhân trực tiếp: do định kiến xã hội. vừa sinh động.Rơi vào sự bế tắc. . tuyệt vọng . Thành công của nghệ thuật: . + Hành động tự sát: Vì Chí Phèo lâm vào bế tắc.

văn có khả năng nhập vai.Kết cấu mới mẻ không theo trình tự của thời gian. Giá trị nhân đạo? b. lúc trần thuật theo + Giọng người dân làng Vũ Đại "Chắc quan điểm của tác giả.Ngôn ngữ sống động. Luyện tập + Đan xen giọng người kể và giọng 1. + Giọng miêu tả. Hướng dẫn tự học Trang 154 . hắn phải chửi cha đứa a. Giá trị nhân đạo Nhà văn đã kết án sâu sắc cái xã hội tàn bạo đã tàn phá cả thể xác và linh hồn người nông dân lao động. bình luận của nhà văn . Giá trị hiện thực nào không chửi nhau với hắn" Tác phẩm là bức tranh thu nhỏ về nông thôn Việt Nam Giá trị hiện thực? trong xã hội cũ. phản ánh chân thực mối quan hệ người bóc lột người không chỉ đẩy người nông dân nghèo lương thiện vào sự bần cùng hóa. chuyển vai tự nhiên. 2. sâu sắc trong các tác phẩm của Nam Cao. nhà nó trừ mình ra". điêu luyện gần với lời ăn tiếng "Bao giờ cũng thế. Cách trần thuật linh hoạt. . Củng cố nhân vật "Đã thế. đồng thời ông đã khám phá và khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay cả khi họ bị hủy hoại cả nhân hình lẫn nhân tính  Đó chính là chiều sâu nhân đạo mới mẻ. lúc trần thuật theo nhân vật. Luyện tập 3. tình tiết đầy kịch tính. Giọng điệu có sự biến hóa vừa đan xen chửi…" lẫn nhau. lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào chổ chết.. linh + Giọng Chí Phèo "Mẹ kiếp! Thế có phí hoạt. rượu không?" III.Cốt truyện hấp dẫn. biến hóa và càng về cuối càng gay go quyết liệt. cứ rượu xong là hắn nói hàng ngày.

Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. cách sắp xếp duy nhất và tối ưu nhất là "một con dao nhỏ nhưng rất sắc". do đó đặc tính rất sắc của con dao cần của Chí là uy hiếp và hăm dọa Bá Kiến) H câu sau đặc tính nhỏ. trả lời câu hỏi. Việc sắp xếp theo trật tự "nhỏ nhưng rất sắc" để phù hợp với sự liên kết ý với câu đi sau trong đoạn. gợi mở. lựa chọn trật tự tối ưu cho các bộ phận câu. Vào bài mới: Lời vào bài: Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của con người. * Trong ngữ cảnh đó.… D.… C. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Dao ấy thì làm sao chặt được liên kết ý với các câu đi sau không phù hợp (mục đích cành cây to này. Tiến trình lên lớp: 1. "nhưng nhỏ" thì * So sánh: Hắn có một con dao rất sắc nội dung ý trong nội bộ câu không thay đổi nhưng sự nhưng nhỏ. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt B. Nhiều khi cũng chỉ từng ấy từ ngữ trong một lời nói (câu văn) nhưng người nghe (người đọc) lại không hiểu đúng ý người nói (người viết) chỉ tại cách diễn đạt. việc sắp xếp các bộ phận trong câu theo một trình tự hợp lý là rất cần thiết trong giao tiếp vì nó giúp người đọc (người nghe) hiểu được đúng ý nghĩa của người nói (người viết). Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. tài liệu tham khảo. Trật tự trong câu đơn: 1/ Bài tập 1: Đọc đoạn trích (SGK) a. có kỹ năng sắp xếp từ ngữ khi nói và viết. sách giáo viên. thì sắp xếp theo trật tự rất sắc nhưng nhỏ lại thích hợp (vì chuẩn bị cho ý phủ định. tác dụng tác dụng của trật tự các bộ phận trong câu trong việc thể hiện ý nghĩa và liên kết ý trong văn bản. . c. Nếu sắp xếp theo trật tự "rất sắc". giáo án. Phương pháp dạy học: . Thực hành (Học sinh làm bài tập theo nhóm) I.Nâng cao nhận thức về vai trò.Nêu vấn đề. Chính vì thế. Trong ngữ cảnh "c". B. mỉa mai ở câu đi sau). b.Tuần 14: Tiết 55 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU A. phát vấn. thảo luận. Trang 155 .Luôn có ý thức cân nhắc. Nhưng nói (viết) làm sao cho có sức thuyết phục đối với người đọc (người nghe) lại là một vấn đề. Kiểm tra bài cũ: 3.

Trong ngữ cảnh đó. Câu đầu bắt đầu kể về một sự kiện với việc nêu hoàn cảnh. không thể cố định ở một vị trí. Cụm từ chỉ thời gian ở đầu câu là phù hợp. c. câu sau là kết luận: để chọn vào đội tuyển vì thế nó cần đạt học sinh giỏi thì phẩm chất thông minh là quan trọng nhất sau đặc điểm "nhỏ người"). duy nhất (câu trước là luận cứ.Bài tập 2: So sánh trật tự thành phần trong hai câu thơ được dẫn sau đây: 2. Vế chỉ nguyên nhân (là vì mẩu chuyện ấy nhắc cho hắn một cái gì rất xa xôi) cần đặt sau vế chính "hắn nao nao sau đó mới giải thích nguyên nhân buồn" nêu một hệ quả từ sự việc ở câu đi trước dẫn đến hệ quả. còn cụm "đã mấy năm" tuy là thành phần phụ về ngữ pháp nhưng là thành phần quan trọng nhất thông tin về thời gian. sau đó mới thuật lại sự kiện. Do vậy phải đặt ở cuối câu. nhưng đặt sau để bổ sung thông tin cần thiết. 3. Vế chỉ nhượng bộ "tuy…" và vế chỉ giả thiết "nếu…" đặt sau. Trật tự trong câu ghép: 1. Cụm từ chỉ thời gian (đã mấy năm) cần đặt ở cuối câu vì nó biểu hiện thông tin mới và quan trọng nhất ở thời điểm của câu này (Vì câu đi trước thực ra đã gián tiếp thông báo cô Mỵ là con dâu của Pátra) cho nên ở câu này "Mị về làm dâu nhà Pátra" tuy là thành phần chính của câu nhưng về thông tin chỉ là thứ yếu. dành phần đầu câu cho cụm từ chỉ người thực hiện hành động. b. Bài tập 2: . Câu tiếp theo cũng đặt cụm từ chỉ thời gian (sáng hôm sau) ở đầu câu để tạo mạch tiếp nối về thời gian.Mỗi trường hợp. Bài 2: . Bài tập 3: . b. cụm từ chỉ thời gian cần đặt ở một vị trí thích hợp. Cụm từ chỉ thời gian "Một buổi sáng tinh sương" cần đặt giữa câu. II. cách viết A là tối ưu. Đó đều là các vế phụ của câu ghép. a..Kết cấu của đoạn văn là kết cấu diễn dịch (câu đầu nêu chủ đề) + Đặt trạng ngữ "trong những năm gần đây" ở đầu câu để tạo sự đối lập với trạng ngữ "trong các thời kỳ khác Trang 156 Bài tập 3: SGK/T156 Thảo luận nhóm 1/ Bài tập 1 SGK/T158 2/ Bài tập 2 SGK/T159 . 2. Bài 1: a.

nhau trước đây" ở câu 2.Chuẩn bị bài: Bản tin. chủ đề này sẽ được cụ thể hóa ở những câu sau đó. Trang 157 . thể thao. Luyện tập 1.Làm bài tập còn lại. các bài tập trong vở bài tập . sưu tầm các mẩu tin thời sự. Luyện tập 2. Hướng dẫn tự học: . III. + Cần bố trí vế câu "nó không phải là điều mới lạ" ở cuối câu đầu để thể hiện rõ chủ đề của cả đoạn. Chọn phương án C.

chính xác. B. Mục đích. Báo chí có nhiều thể loại nhưng người đọc tìm đến báo chí là tìm đến những tin tức nóng hổi mang tính thời sự. tài liệu tham khảo. nội dung. Thành tựu của việc bồi dưỡng nhân tài toán học của nền giáo dục nước ta. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Bản tin trên có tính thời sự vì sự việc mới xảy ra vào ngày 16-7 và ngay 3 ngày sau 19-7 đã đưa tin.… D. e. hấp dẫn. trả lời câu hỏi. Kết quả dự thi là xếp thứ 4. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. b. Chính vì thế. phát vấn. một trong những thể loại được người đọc quan tâm nhất là bản tin. yêu cầu cơ bản của bản tin. Thông tin bổ sung nêu trong bài tập là không cần thiết vì chúng vi phạm nguyên tắc tính ngắn gọn súc tích của bản tin.Biết cách viết bản tin về một sự việc. 1. gợi mở. thảo luận.Tuần 14: Tiết 56 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BẢN TIN A.Hiểu được mục đích. Xét ngữ liệu: a. các thông tin phải có ý nghĩa thời sự nhất định. Các sự kiện: thời gian.… C. . kết quả của cuộc thi đều được thông báo cụ thể. địa điểm. Bản tin phải có tính thời sự mới mẻ. khiến người đọc tin vào sự thông báo. giáo án. Phương pháp dạy học: . Bản tin thông báo kết quả kỳ thi olimpic toán quốc tế của đoàn học sinh Việt Nam. Nhận xét: Trang 158 Vì sao bản tin lại có tính chất thời sự? Cần đưa vào những tin trên những chi tiết … không? Việc đưa tin cụ thể. yêu cầu và cách viết bản tin. khẳng định trình độ của học sinh Việt Nam. d. 2. Tiết học hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu cụ thể về thể loại bản tin. hiện tượng trong nhà trường hoặc trong đời sống xã hội. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Nêu vấn đề. chính xác có tác dụng gì? Vì sao? Mục đích của bản tin? Các loại bản tin? . có độ tin cậy cao. đặc điểm. nội dung phải chân thật. Tiến trình lên lớp: 1. c. Kiểm tra bài cũ: 3. Hoạt động của GV và HS Bản tin thông báo điều gì? Nó có ý nghĩa như thế nào đối với ngành giáo dục…? Nội dung cần đạt I. Vào bài mới: Lời vào bài: Báo chí là phương tiện đưa tin rất quan trọng. sách giáo viên.

. chính xác. thường là một cụm từ (ĐT. Luyện tập 1. + Tin thường: Phản ánh cụ thể chi tiết từ đầu đến cuối.Phần triển khai chi tiết bản tin: nêu cụ thể chi tiết hơn về sự kiện hoặc có thể cắt nghĩa cụ thể nguyên nhân. So sánh: quảng cáo. rút ra điều gì khi viết bản tin? Cách đặt tiêu đề bản tin? Phần mở đầu bản tin đảm bảo điều gì? Phần triển khai chi tiết bản tin phải ra sao? Học đọc sinh ghi nhớ SGK Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm bài tập. nội dung thông tin phải chân thực. chính xác những sự kiện có ý nghĩa trong đời sống xã hội. chơi chữ. chỉ thông báo vắn tắt về sự kiện.…) + Thường ngắn gọn. . ý nghĩa của chúng. lựa chọn tin? Từ việc xét ngữ liệu.Phần mở đầu: thường thông báo khái quát về sự kiện hoặc kết quả.Khác nhau: Thông tin quảng cáo chưa thật chính xác.Phải chọn những sự kiện có ý nghĩa xã hội để viết bản tin. mô tả cụ thể chi tiết một sự kiện kèm theo sự phân tích lý giải nguyên nhân. Yêu cầu . III.Yêu cầu cơ bản của bản tin là gì? Yêu cầu của việc khai thác. hay một câu trần thuật nghi vấn ngắn gọn. Xét ngữ liệu (SGK) b. Bài tập 1: Học sinh tự lựa chọn sự kiện để viết 2. tò mò cho người đọc (đặt câu hỏi. . + Tin tổng hợp: Nhằm thông tin tổng hợp nhiều sự kiện xung quanh một hiện tượng nào đó đáng quan tâm. diễn biến. . kết quả của sự kiện được đưa tin. DT). Viết bản tin: a.Giống nhau: Cung cấp tin tức mới về vấn đề xã hội. hoặc có thể chọn chi tiết hấp dẫn với cách diễn đạt đặc biệt gây hứng thú.Căn cứ vào dung lượng. kết quả… 2.Một bản tin phải có những thông tin đầy đủ và chính xác về các mặt sự kiện. tin phải có ý nghĩa xã hội.Cách đặt tiêu đề: + Tiêu đề phải khái quát nội dung bản tin. . Cách viết bản tin: 1. Tổng kết (Ghi nhớ SGK) IV. Khai thác và lựa chọn tin: . bản tin chia nhiều loại: + Tin vắn: loại tin không có nhan đề dung lượng ngắn. kết quả. Trang 159 . thời gian. . với sự tường thuật. phóng sự điều tra. gồm một đến hai câu. II. bản tin. . không gian.Yêu cầu của bản tin: Phải đảm bảo tính thời sự (đưa tin kịp thời nhanh chóng). .Mục đích của bản tin: đưa tin kịp thời.

trong phóng sự điều tra cần xác minh lại, còn bản tin thì đáng tin cậy. Phóng sự điều tra bao giờ cũng dài hơn bản tin.

Trang 160

Tuần 14: Tiết tự chọn Giáo án Văn học(2 tiết)

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Cũng cố kiến thức, nắm chắc được giá trị tư tưởng (nhân đạo và hiện thực) sâu sắc, độc đáo, mới mẻ được thể hiện bằng nghệ thuật bậc thầy của Nam Cao. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: - Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Gọi học sinh tóm tắt lại tác phẩm * Hình ảnh làng Vũ Đại hiện lên trong tác phẩm như thế nào? * Qua những chi tiết đó, em nêu cảm nhận của mình về cuộc sống ở làng Vũ Đại? * Theo em, miêu tả hình ảnh làng Vũ Đại như vậy nhà văn có dụng ý gì? - Toàn bộ câu chuyện "Chí Phèo" diễn ra ở làng Vũ Đại. Đây chính là không gian nghệ thuật của tác phẩm: Nội dung cần đạt 1. Hình ảnh làng Vũ Đại - Làng này "không quá hai nghìn dân, xa phủ, xa tĩnh". - Đứng đầu làng là Bá Kiến - "tiên chỉ", "bốn đời làm tổng lý", uy thế nghiêng trời. - Tiếp đến là đám cường hào ác bá (đội Tảo, Tư Đạm, bát Tùng…), kết bè đảng để xâu xé dân lành. - Sau đó, là những người nông dân thấp cổ, bé họng, suốt đời bị đè nén, áp bức. - Cuối cùng là hạng người "dưới đáy" xã hội, sống tăm tối như súc vật (Năm Thọ, Binh Chức, Chí Phèo…) Có thể nói đây là nơi "quần ngư tranh thực" ở nông thôn quê hương nhà văn và cũng chính là không gian của tác phẩm. * Như vậy: Chỉ qua một số chi tiết được chọn lọc kỹ lưỡng, được sắp đặt rải rác có phần ngẫu nhiên… Nam Cao có thể dựng nên một làng Vũ Đại sống động, ngột ngạt, đen tối. Đồng thời, nhà văn cũng làm nổi bật mối xung đột giai cấp âm thầm mà quyết liệt ở nông thôn Việt Nam trước cách mạng Tháng Tám. 2. Nhân vật Bá Kiến - Kẻ xảo quyệt, gian hùng - Kẻ bỉ ổi, đê tiện
Trang 161

Giá trị tư tưởng sâu sắc, độc đáo mới mẻ của tác phẩm? So sánh với các tác phẩm khác cùng thời của chính NC hay các nhà văn khác.

→ Nhân vật Bá Kiến vừa mang bản chất chung của giai cấp địa chủ cường hào, vừa có những nét riêng biệt sinh động. Nhân vật này ghi nhận trình độ nghệ thuật bậc thầy của Nam Cao, với tư cách là nhà văn hiện thực xuất sắc. 3. Giá trị tư tưởng của tác phẩm: a. Giá trị hiện thực: Phản ánh một hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam: một bộ phận lao động nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa, lưu manh hóa. b. Giá trị nhân đạo: Nhà văn kết án đanh thép cái xã hội tàn bạo tàn phá cả thể xác lẫn tâm hồn người dân lao động, đồng thời khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình, nhân tính. 4. Đặc sắc nghệ thuật - Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo, Bá Kiến). Nhân vật vừa có ý nghĩa tiêu biểu, vừa sinh động, có cá tính độc đáo, gây ấn tượng. - Sở trường khám phá và miêu tả những trạng thái tâm lý phức tạp của nhân vật (đặc biệt là nhân vật CP sau khi gặp Thị Nở và bị Thị Nở khước từ) - Cốt truyện hấp dẫn, tình tiết đầy kịch tính, biến hóa và càng về cuối càng ngay go, quyết liệt. - Ngôn ngữ sống động, điêu luyện gần với lời ăn tiếng nói hàng ngày. Giọng điệu có sự biến hóa vừa đan xen lẫn nhau. Cách trần thuật linh hoạt, lúc trần thuật theo quan điểm của tác giả, lúc trần thuật theo nhân vật, nhà văn có khả năng nhập vai, chuyển vai tự nhiên, linh hoạt.

Trang 162

Tuần 15: Tiết 57, 58 Giáo án văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

Đọc thêm: CHA CON NGHĨA NẶNG, VI HÀNH, TINH THẦN THỂ DỤC
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh tìm hiểu 3 tác phẩm: thấy được giá trị cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản bằng cách trả lời câu hỏi trong SGK: - Cha con nghĩa nặng: tình nghĩa cha con thật xúc động, thiêng liêng cao quý nhưng lại ít được nói đến trong văn học từ xưa đến nay; những đặc sắc nghệ thuật: tạo tình huống, xây dựng nhân vật, sử dụng ngôn từ. - Vi hành: mục đích vạch trần bản chất bù nhìn tay sai của Khải Định, đồng thời cũng phơi bày tính chất điêu trá, bịp bợm của cái gọi là "văn minh", "khai hóa" của chủ nghĩa thực dân; nghệ thuật trào lộng sắc bén của truyện. - Tinh thần thể dục: mâu thuẩn cơ bản của truyện; nghệ thuật trào phúng qua mâu thuẫn đó; ý nghĩa phê phán, tố cáo, vạch rõ tính chất bịp bợm của "phong trào thể dục thể thao" đương thời mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: - Nêu vấn đề, thảo luận, gợi mở, phát vấn, trả lời câu hỏi,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc phần 2 tiểu dẫn, kể tóm tắt nội dung. Giáo viên cần nhấn mạnh những điểm sau: Kể tóm tắt nội dung, tìm hiểu bố cục Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Cha con nghĩa nặng. Nội dung cần đạt I. Truyện ngắn Cha con nghĩa nặng của Hồ Biểu Chánh. 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả: Hồ Biểu Chánh (1885 - 1958). Học sinh tự đọc phần tiểu dẫn sgk tr.164. b. Tác phẩm: - Xuất xứ: Tác phẩm thứ 15 của Hồ Biểu Chánh. - Tóm tắt: Đây là câu chuyện về anh nông dân nghèo Nam Bộ Trần Văn Sửu - Thị Lựu, Trần Văn Tý, Trần Thị Quyên. Qua đó nhà văn đề cao đạo đức đạo lý gia đình, tình cha con nghĩa nặng. 2. Đọc - hiểu văn bản: a. Nội dung - Tình cha với con - Trần Văn Sửu người cha bất hạnh
Trang 163

Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Vi hành.

nặng tình với các con: Suốt những năm lủi trốn xa, Sửu không khi nào nguôi nổi nhớ nhà nhớ các con. Không quản hiểm nguy, liền lẻn về thăm các con. Biết các con đã yên bề cuộc sống, sự có mặt của mình càng làm khó cho các con, Sửu đành bấm bụng ra đi ngay trong đêm. Định nhảy xuống sông tự vẫn vì sự bình yên của các con, sẵn sàng chịu cảnh khổ, xa con, trốn tránh thay tên đổi họ… suốt đời. - Tình con với cha: Trần Văn Tý - Trần Văn Sửu: Thằng bé mới lớn, khỏe mạnh, tình cảm mạnh mẽ. Ngầm theo dõi câu chuyện của ông ngoại với cha, hiểu và càng thương cha. Cảm động ôm lấy cha, trò chuyện ân cần, lo lắng, thương cha vất vả, quyết bỏ nhà theo cha để làm lụng nuôi cha, "nghe lời cha … đáng thương và đáng trọng". b. Nghệ Thuật - Lời văn giản dị, mộc mạc, là lời ăn tiếng nói hàng ngày của người dân Nam Bộ. - Lối kể chuyện tự nhiên, giản dị, tạo những tình huống có kịch tính. II. Truyện ngắn Vi hành của Nguyễn Ái Quốc 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả: (SGK) b. Tác phẩm - Hoàn cảnh sáng tác: + Năm 1922 Pháp đưa Khải Định sang Pháp dự cuộc đấu xảo thuộc địa ở Mác-Xây nhằm lừa bịp dân Pháp rằng tình hình "khai hóa" đang thuận lợi và kêu gọi mọi người đầu tư vào Đông Dương. + Năm 1923 Nguyễn Ái Quốc viết truyện ngắn "Vi hành" bằng tiếng Pháp, đăng trên báo nhân đạo nhằm đập tan âm mưu thủ đoạn xảo trá của thực dân Pháp, đồng thời vạch trần bộ mặt tên vua Khải Định bù nhìn bất tài, vô dụng và nhố nhăng. - Tóm tắt: Tác phẩm được viết dưới dạng một bức thư tác giả gửi cho cô em họ ở quê nhà. Tác giả tưởng tượng một câu chuyện trên chuyến tàu điện ngầm ở Pháp và tình huống là đôi thanh niên Pháp nhầm tưởng tác giả là tên vua bù nhìn Khải Định. Dưới con mắt của họ "hắn" chỉ là một thứ giải trí rẻ tiền không bằng hề Sắc-Lô, không đáng giá chỉ là một trò hề, con rối → đối lập hẳn với những con người vi hành vì mục đích cao cả như vua Thuấn Trung
Trang 164

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu theo hệ thống câu hỏi SGK.

Học sinh đọc mục tiểu dẫn SGK tìm hiểu những nét cơ bản về tác giả Nguyễn Công Hoan.

Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Tinh thần thể dục.

Hoa, vua Pie nước Nga. Qua đó chân dung Khải Định lần lượt hiện rõ từ ngoại hình cho đến tính cách đều nhố nhang, xấu xa, đê tiện. Đồng thời thông qua việc khắc họa tên vua Khải Định, tác giả cũng vạch trần thủ đoạn và chính sách giả man, giả dối của thực dân Pháp đối với thuộc địa. 2. Đọc - hiểu văn bản a. Giá trị nội dung - Vạch trần, phê phán, châm biếm bộ mặt bù nhìn xấu xa của Khải Định qua: hình dáng, phục sức kì quái, lòe loẹt… Khải Định chỉ là một tên hề, một món giải trí rẻ tiền. - Phê phán bộ mặt xảo quyệt, thâm độc của thực dân Pháp: dối trá, bịp bợm, áp bức bóc lột dân ta bằng chính sách thuế khóa nặng nề, chế độ ngu dân độc ác, chế độ phân biệt chủng tộc, chế độ mật thám ngay ở chính quốc. - Thể hiện lòng yêu nước thầm kín của tác giả. b. Giá trị nghệ thuật: - Nghệ thuật tạo hình huống độc đáo: tình huống nhầm lẫn. - Nghệ thuật châm biếm sắc sảo, mỉa mai thâm thúy qua việc khắc họa chân dung Khải Định trong cách suy nghĩ của đôi thanh niên Pháp. Dùng hình thức viết thư độc đáo: thay đổi bút pháp linh hoạt, đổi giọng, chuyển cảnh nên đạt được hiệu quả châm biếm, đã kích. - Kết hợp văn tự sự với đối thoại, trào phúng và trữ tình. III. Truyện ngắn Tinh thần thể dục của Nguyễn Công Hoan. 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả (SGK) b. Tác phẩm - Hoàn cảnh sáng tác: - Tóm tắt tác phẩm: - Mục đích sáng tác: vạch rõ tính chất bịp bợm của "phong trào thể dục thể thao" đương thời mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên. 2. Đọc - hiểu văn bản a. Bố cục và cách dựng truyện * Nghệ thuật dựng truyện độc đáo: - Năm cảnh tưởng chừng rời rạc, không móc nối mà lại liên kết chặt chẽ với nhau để thể hiện chủ đề, trào phúng với tinh thần thể dục của một thời trước cách mạng. - Cảnh 1: Tờ trát về làng với giọng hách dịch, cứng nhắc,
Trang 165

cảnh đưa người đi xem bóng đá mà như dẫn giải tù binh. Mâu thuẫn cơ bản của truyện: Mâu thuẫn giữa bản chất và hiện tượng. → cảnh bắt người đi xem bóng đá diễn ra. là nguyên nhân cho các cảnh sau. (bắt anh Minh người phải đi làm thuê mướn. b. Nhưng để được lòng quan trên thì quan tỉnh thúc quan huyện. Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị bài mới: Luyện tập viết bản tin. .Cảnh cuối cùng là cảnh tróc nã dữ dội. bắt chồng bác Phô gái đang ốm.Chú ý các câu ngắn. Trang 166 . đáng thương của nông dân trước cảnh đời nô lệ.  Ý nghĩa phê phán: Tố cáo mạnh mẽ bộ mặt xảo trá của chính quyền thực dân phong kiến đồng thời cho thấy sự éo le. huyện ép hương lý xã. cũng do sợ cái uy của quan huyện của tờ trát mà ra cả. bọn chức dịch lại hành hạ nhân dân. các câu thoại của các nhân vật cần đọc với giọng khác nhau và rõ tính chất trào phúng. Có bao giờ xem bóng đá mà phải bắt người đi xem cho đủ số quy định và mọi người đều tìm cách trốn không muốn đi xem. bắt con bà cụ phó Bính bận đi ăn cưới đi xem bóng đá) .. giữa nội dung và hình thức.3 cảnh sau là cách đối phó khác nhau của dân làng trước cái lệnh sắt đá của quan huyện. IV.Học sinh tự tìm hiểu theo hướng dẫn .

Tiến trình lên lớp: 1. các hạn chế về bình đẳng giới) . giáo án. tài liệu tham khảo. . sách giáo viên. phần sau cụ thể hóa lý giải cho phần trước.Biết cách viết bản tin về một sự việc. thảo luận. hoạt động kinh tế. Phương pháp dạy học: . Hoạt động của GV và HS Bài tập 1: Phân tích cấu trúc dung lượng và loại bản tin "Việt Nam … bình đẳng giới" Nội dung cần đạt I. chính xác bản tin. kỹ thuật. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phân tích cấu trúc. phát vấn.Nêu vấn đề. dung lượng. có tính sáng tạo. trả lời câu hỏi. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.… C. chính xác bản tin a. Nội dung: Dự án phát triển và đưa cây dược liệu Việt Nam ra thị trường thế giới được lựa chọn vào danh sách "10 ứng cử viên cho giải thưởng 2007" b. → Loại bình thường: vì người viết không đi sâu vào diễn giải tỉ mỉ mà chỉ chọn những chi tiết chủ yếu ở 3 lĩnh vực cơ bản nhất mà nữ giới thường bị xem nhẹ: y tế. chi tiết. Nội dung chủ yếu và cách thức đọc nhanh. Vào bài mới: Lời vào bài: Để viết một bản tin hay. chỉ ra cách đọc nhanh. thông tin về kết quả (đứng đầu khu vực về bình đẳng giới) và các sự kiện (bình đẳng giới trong giáo dục. tiết học hôm nay chúng ta sẽ làm điều đó. B. thì một bước không thể qua đó là luyện tập.… D. thực hành viết. Luyện tập viết bản tin: 1. Cách thức để nhanh chóng nắm được nội dung của bản tin là: . 2. y tế. gợi mở.Tuần 15: Tiết 59 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VIẾT BẢN TIN A.Cấu trúc: bản tin có nhan đề triển khai từ khái quát đến cụ thể. giáo dục. .Căn cứ vào nhan đề của bản tin Trang 167 Bài tập 2: Tìm hiểu nội dung chủ yếu của bản tin "Việt Nam lọt vào danh sách ứng viên môi trường và phát triển 2007". thể loại . hiện tượng trong nhà trường hoặc trong đời sống xã hội. Kiểm tra bài cũ: 3.Cũng cố cách viết bản tin.Dung lượng: độ dài trung bình.

Trang 168 . Viết bản tin phù hợp với tình huống cho trước .Viết bản tin: Tít báo.Căn cứ vào câu mang nội dung thông tin quan trọng nhất được nhắc tới trong nhan đề (thường đứng đầu bản tin) 3.Bản tin có điểm không hợp lí. đánh giá. 4. II.Lựa chọn tit báo: có sức thu hút người đọc. + Diễn biến.Bài tập 3: Sắp xếp lại nội dung bản tin: "Đường tới thành công sân chơi cho sinh viên hợp lý" Học sinh đọc 3 tình huống trong sách giáo khoa. chọn 1 trong 3 tình huống để thực hành viết bản tin.Chuẩn bị bài mới: Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn. . nội dung sự kiện. Hướng dẫn tự học . phần mở đầu. . đó là việc đưa thông tin về số lượng các trường đại học đăng ký dự thi là không hợp lý. .Cần sửa lại bằng cách: đưa câu "đến nay đã có 50 trường đại học trong cả nước đăng ký tham gia cuộc thi" xuống cuối bản tin. . địa điểm diễn ra sự kiện. Giáo viên gợi ý cách viết. học sinh viết và sau đó trình bày bài viết của mình. + Kết quả sự kiện. giáo viên nhận xét. phần triển khai của bản tin theo hướng dẫn đã học.Hoàn thành các bài tập trên lớp . Sắp xếp lại nội dung trong bản tin cho hợp lí .Thu thập và lựa chọn tư liệu để viết bản tin: + Thời gian.

thảo luận. để biết quan điểm của người được hỏi về một chủ đề có ý nghĩa xã hội. Mục đích. gợi mở.Nêu vấn đề. tôn trọng quyền được bày tỏ ý kiến của công chúng của các hoạt động phỏng vấn. khi đọc sách báo.Tôn trọng phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là tôn trọng chủ không thể không đề cao vai trò sự thật. trả lời câu hỏi. sách giáo viên. + Tích hợp với các kiến thức về văn và kiến thức về đời sống.Một số hoạt động phỏng vấn thường gặp: khi xem truyền hình. đăng ký du học. tầm quan trọng của phỏng vấn và trả lời Kể một số hoạt động phỏng vấn đã phỏng vấn gặp trong cuộc sống hàng ngày? .… C. trong và sau khi phỏng vấn. .Về kiến thức: thấy được mục đích. đang được dư luận quan tâm.… Người ta phỏng vấn và trả lời phỏng . B. Vậy yêu cầu cơ bản của hoạt động phỏng vấn là gì? Và trả lời phỏng vấn phải như thế nào? Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu điều đó.Mục đích của phỏng vấn: để trò chuyện biết rõ hơn về vấn để làm gì? một người nổi tiếng. Nói như → Biểu hiện của tinh thấn dân chủ trong xã hội. Một xã hội thực sự văn minh dân .Về kỹ năng: + Bước đầu nắm được cách thức phỏng vấn và trả lời phỏng vấn.Tuần 15: Tiết 60 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN A. phát vấn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thế có đúng không? Vì sao? II. tài liệu tham khảo. Những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động phỏng vấn Quá trình phỏng vấn gồm 3 công đoạn. 1. Nội dung cần đạt I. Vào bài mới: Lời vào bài: Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là việc làm rất cần thiết trong giao tiếp với mọi người trong cuộc sống. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. giáo án. Phương pháp dạy học: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Tiến trình lên lớp: 1.… D. Kiểm tra bài cũ: 3. Chuẩn bị phỏng vấn (trước khi pv) Trang 169 Hoạt động của GV và HS . tầm quan trọng của hoạt động phỏng vấn và trả lời phỏng vấn trong đời sống. khi xin việc. ứng với 3 chặng thời gian: trước. nghe đài phát thanh.

mục đích. hấp dẫn.SGK) V. quay phim. làm rõ chủ đề.Cần phải trình bày sao cho hấp dẫn. rõ ràng ý kiến của mình về điều được hỏi với sự thẳng thắn. Tổng kết (Ghi nhớ . chân thành. ánh mắt. cần có sự động viên khích lệ người trả lời. gợi mở để người trả lời phỏng vấn trả lời một cách rõ ràng hơn. Luyện tập Trang 170 . lái người trả lời phỏng vấn trở lại chủ đề phỏng vấn có dấu hiệu lạc đề.Người phỏng vấn cần linh hoạt trong cách nêu câu hỏi. Những yêu cầu đối với người trả lời phỏng vấn . Cần làm gì khi kết thúc phỏng vấn? . đúng/sai. Củng cố Giáo viên gợi ý hướng dẫn học sinh 2. 3.Phương tiện phỏng vấn (máy ghi âm. Thái độ của người phỏng vấn? . .Hình thức câu hỏi phải ngắn gọn. mà quá trình hỏi đáp cũng cần đưa thêm những câu hỏi làm cho câu chuyện liên tục không gián đoạn. Có thể thêm những lời miêu tả hoặc kể chuyện ngắn gọn (nét mặt. rõ ràng. Yêu cầu khi tiến hành phỏng vấn 2. rời rạc. Tiến hành phỏng vấn (trong khi phỏng vấn) phải như thế nào? Cách đưa ra câu . đối tượng cần phỏng vấn.Bài phỏng vấn phải được trình bày rõ ràng.Kết quả phỏng vấn phải được trình bày trung thực. cử chỉ của người được phỏng vấn) III. trong sáng. trong SGK.Phải trung thực. .Người trả lời phỏng vấn (một hay nhiều người) .Người phỏng vấn . tôn trọng người phỏng vấn. hợp tác. Biên tập sau phỏng vấn Học sinh trả lời câu hỏi mục III . IV.Chủ đề phỏng vấn (hỏi về cái gì) . hỏi? không phải lúc nào cũng nêu ra các câu hỏi đã chuẩn bị trước. không tự ý sữa chữa.Kết thúc phỏng vấn phải có lời cảm ơn. Luyện tập 1. Học sinh đọc đoạn trích trong báo * Nêu câu hỏi khi phỏng vấn: tuổi trẻ online (SGK) → Cách nêu câu . phải biết giữ thái độ lịch thiệp. liên kết với nhau và sắp xếp theo một trật tự hợp lí. . giấy bút) → Các yếu tố này không tồn tại riêng rẽ mà gắn bó kết hợp lẫn nhau và quyết định lẫn nhau.Cần tránh những câu hỏi mà người trả lời chỉ cần đáp không/có. phù hợp với hỏi khi phỏng vấn.Cần có thái độ khiêm tốn nhã nhặn và chú ý lắng nghe.Mục đích hỏi phỏng vấn (hỏi để làm gì) .Xác định những yếu tố khi phỏng vấn? * 5 yếu tố không thể thiếu khi phỏng vấn: .

Làm bài tập . 3. Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị bài mới: Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài Trang 171 .về nhà làm bài tập.

… C.Tiếng Việt là một loại hình ngôn ngữ đơn lập. người ta không thể tự do. thảo luận. nâng cao nhận thức về vai trò. tùy tiện sắp đặt từ ngữ trong câu. sắp xếp từ ngữ trong câu: .Tổ chức giờ học theo cách trao đổi. B. . Khi nói hay viết bằng Tiếng Việt. giáo án. Tầm quan trọng của việc lựa chọn. Luyện tập Trang 172 * Việc lựa chọn và sắp xếp từ ngữ trong câu phụ thuộc vào những điều kiện nào? VD: Tôi có một người yêu. tài liệu tham khảo. cần: + Phải đặt câu vào văn cảnh (hay ngữ cảnh sử dụng chung của nó).Tuần 15: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU A. * Muốn xác định được điều kiện và tác dụng của một sự sắp xếp trật tự các bộ phận trong câu. II. tác dụng của trật tự các bộ phận trong câu trong việc thể hiện ý nghĩa và liên kết ý trong văn bản. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. phân biệt ý nghĩa. D. có kĩ năng sắp xếp từ ngữ khi nói và viết. Phương pháp dạy học: . + Phải xem xét quan hệ về ý nghĩa câu đó với câu đi trước và sau câu đó. lựa chọn trật tự tối ưu cho các bộ phận câu. .Mỗi cách sắp xếp từ ngữ trong câu phụ thuộc vào những điều kiện trong ngữ cảnh và mục đích giao tiếp nhất định.Tiếp tục củng cố. → Người yêu tôi có một.Luôn có ý thức cân nhắc.Trật tự từ trong câu có tác dụng biểu hiện ý nghĩa. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. sách giáo viên. Tiến trình lên lớp: 1. . trả lời câu hỏi. + Phân tích nhiệm vụ thông báo của từng câu. → Người có tôi một yêu. → Có một người yêu tôi. . do đó trật tự các từ ngữ trong câu là một phương thức ngữ pháp quan trọng. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS * Tại sao nói (hoặc viết) lại cần lựa chọn và sắp xếp các trật tự từ trong câu? Nội dung cần đạt I. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .

Cách thay đổi trật tự ở câu (b) mang lại hiệu quả diễn đạt nhấn mạnh. Hướng dẫn tự học Trang 173 . D. Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? (Chế Lan Viên) Nhận định nào sau đây không đúng? A. 2. bật ra thành thơ trước vẻ đẹp của Tổ quốc. C.1. Sắp xếp lại trật tự các từ trong câu sau để được một câu mới. D. Đến bạn → bạn đến. Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi! (Tố Hữu) b. B. Cả hai câu đều có trật tự bình thường. Hai cách thay đổi trật tự đều không làm thay đổi nghĩa sự việc. Cách thay đổi trật tự ở câu (a) mang lại hiểu quả diễn đạt nhấn mạnh. Cả hai câu đều có trật tự thành phần thay đổi. Cả hai câu đều biểu thị niềm tự hào của tác giả khi suy nghiệm về Tổ quốc. 3. So sánh cách thay đổi thành phần của 2 kiểu sau: a. B. Hai cách thay đổi trật tự đều thay đổi nghĩa sự việc. ngọn đông phong phơi phới → phơi phới ngọn đông phong… b. Câu (a) có trật tự thành phần thay đổi biểu thị cảm xúc dâng trào. C." III. Mây trắng phau phau → phau phau mây trắng. giàu lòng thương người → lòng thương người giàu… Có thể rút ra nhận định nào sau đây là đúng? A. So sánh trật tự thành phần trong hai câu thơ được dẫn sau đây: a. "Tôi nói sao nó không đến.

hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (trích kịch Vũ Như Tô .1960). Phương pháp dạy học: . Bắc Ninh (nay Đông Anh. chúng ta đã làm quen với thể loại kịch qua một đoạn trích trong vỡ kịch Tôi và chàng rất nổi tiếng của Lưu Quang Vũ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . . Từ Sơn. * Tác phẩm chính: . + Cách tạo mâu thuẫn và xung đột kịch. Tác giả * Cuộc đời: Nguyễn Huy Tưởng (1912 .hiểu một đoạn trích kịch bản văn học. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. 63 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI (Trích: Kịch Vũ Như Tô) Nguyễn Huy Tưởng A. ngôn ngữ kịch. Bắc Sơn.… C. thảo luận. đóng góp trên hai thể loại: tiểu thuyết và kịch. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình ngữ văn lớp 9 THCS. phát vấn.Kịch: Vũ Như Tô. Tiến trình lên lớp: 1.Nguyễn Huy Tưởng) sẽ cung cấp thêm cho chúng ta những tri thức và kỹ năng cần thiết. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. trả lời câu hỏi.Có thiên hướng khai thác đề tài lịch sử. + Biết cách đọc .Tuần 16: Tiết 61. B. xuất thân trong một gia đình nghèo.Nêu vấn đề. Kiểm tra bài cũ: 3. xung đột kịch. 62. giáo án. Hà Nội) . quê Dục Tú.… D. sách giáo viên.Về kỹ năng: + Nhận biết một số đặc điểm cơ bản của thể loại kịch: hành động kịch. tài liệu tham khảo. Những người ở lại Lũy Trang 174 Nêu tóm tắt nội dung phần tiểu dẫn? . Để hiểu thêm về đặc điểm của kịch và cách phân tích thể loại kịch. Tìm hiểu chung 1.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung tư tưởng và nghệ thuật của một đoạn trích: + Sự cảm thông sâu sắc của tác giả với bi kịch của người nghệ sĩ giàu khát vọng trong xã hội cũ. gợi mở. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.

Đọc . đồng thời đôi khi có cả những sai lầm trong hành động và suy nghĩ.hiểu văn bản 1. bắt thợ. * Mâu thuẫn thứ hai (mâu thuẫn trong con người VNT): Trang 175 . 185): 5 hồi có quy mô hoành tráng → bi kịch lịch sử. Nguyễn Vũ tự sát. An Tư. tóm tắt tác phẩm? . càng căm phẩn vua. Tác phẩm a. Các mâu thuẫn cơ bản của kịch Vũ Như Tô * Mâu thuẫn thứ nhất (mâu thuẫn xã hội): nhân dân lao động khốn khổ lầm than >< bọn hôn quan bạo chúa và phe cánh.Tiểu thuyết: Đêm hội Long Trì.… 2. Thể loại: bi kịch c.Dựa vào sự kiện lịch sử có thật xảy ra ở Thang Long khoảng 1516 .1517. gợi khơi tình cảm nhân văn của mỗi con người.Bi kịch là một thể của loại hình kịch (đối lập với hài kịch).Nguyên nhân: Để xây dựng Cửu Trùng Đài thì triều đình ra lệnh tăng sưu thuế. nêu nội dung đoạn trích? Cho học sinh đọc theo sự phân vai. Xác định vị trí. mọi cách khắc phục mâu thuẫn đều dẫn đến diệt vong. hồi cuối . Hoàn cảnh sáng tác . có đặc điểm riêng: + Xung đột kịch được tạo từ những mâu thuẩn không thể giải quyết được. Sống mãi với thủ đô.184.Đây là mâu thuẩn vốn có sẵn. Xác định những mâu thuẫn cơ bản của vở kịch? Các mâu thuẫn đó được thể hiện như thế nào trong hồi V của vỡ kịch. + Nhân vật chính của kịch thường là những anh hùng. b. Tóm tắt tác phẩm (SGK . hoàn thành 1941.Vị trí: hồi V. bắt bớ. . Khi Lê Tương Dực bắt Vũ Như Tô xây dựng Cửu Trùng Đài thì mâu thuẫn càng căng thẳng. Đoạn trích . là những con người có những say mê. Kim Phượng cùng đám cung nữ bị những kẻ nổi loạn nhục mạ.… . Kết thúc bi thảm của một số phận nhân vật bi kịch thường có ý nghĩa thức tĩnh. dưới thời Lê Tương Dực. . đỉnh điểm ở hồi cuối cùng và được giải quyết: Lê Tương Dực bị Trịnh Duy Sản giết.Nội dung: miêu tả những xung đột và bi kịch của Vũ Như Tô. đề tựa 1942. Hoa. oán trách VNT. II. . những khát vọng lớn lao. trác nã những người chống đối → nhân dân càng đói khổ. 3.Mâu thuẫn này lên cao trào.Hoàn cảnh sáng tác? Thể loại.

thuần túy muôn đời >< lợi ích trực tiếp.Lý tưởng. hoài bão lớn. . đầy hoài bảo không thể thi thố tài năng của mình để đem cái đẹp cho đời trong một chế độ xã hội thối nát.Nguồn gốc từ nguyên nhân sâu xa: người nghệ sĩ thiên tài. + Khi cuộc nổi loạn nổ ra.Hồi V: + Ông không nghỉ việc mình xây Cửu Trùng Đài cho đất nước được xem là tội. Không khuất phục dưới uy quyền. hoàn toàn thoát ly khỏi hoàn cảnh lịch sử xã hội của đất nước. quan niệm nghệ thuật cao siêu.kiến trúc sư thiên tài. chia hết vàng bạc của vua thưởng cho thợ. . nhân dân phải sống lầm than.Tính cách.Nhân cách lớn. Lý tưởng ấy là đẹp đẽ. hoài bão nhưng vừa mang cả những lầm lạc trong suy nghĩ và hành động. (hồi V) → Hai mâu thuẫn này có mối quan hệ mật thiết và tác động lẫn nhau. Vũ Như Tô đã không nhận ra một thực tế tàn nhẫn. ông buộc nghe theo lời Đam Thiềm xd Cửu Trùng Đài thì lại đi ngược với lợi ích thiết thực. có thể xây dựng lâu đài cao cả. Nhân vật Vũ Như Tô . Tính cách. trực tiếp của nhân dân mặc dù yêu nhân dân. thiết thực của nhân dân. Đan Thiềm báo cho ông biết Trang 176 . diễn biến tâm trạng của VNT và Đan Thiềm a.Một nghệ sĩ . Thực hiện ước mơ của mình. khao khát suốt đời của ông là xây được một tòa lâu đài cao cả. sự ra đi của Cửu Trùng Đài và Đan Thiềm.người nghệ sĩ thiên tài bất hạnh .Mâu thuẫn này dẫn đến cái chết của VNT. nước mắt và xương máu của nhân dân. . diễn biến tâm trạng của nhân vật Vũ Như Tô qua đoạn trích? Tài năng của VNT chủ yếu thể hiện ở những hồi trước qua lời của các nhân vật. nóc vờn mây mà không hề sai một viên gạch nhỏ). khổ cực. chân chính nhưng lại cao siêu. Bi kịch mâu thuẩn của Vũ chính là ở đó. có tài và có tâm với nghệ thuật.Hoàn cảnh đất nước không cho phép VNT thực hiện khát vọng sáng tạo vĩ đại. . có thể sai khiến gạch đá như viên tướng cầm quân. Nếu xuất phát từ lợi ích của nhân dân thì không thực hiện được giấc mơ nghệ thuật. Cửu Trùng Đài được xây bằng mồ hôi. → nhân vật bi kịch vừa mang trong mình những say mê. chỉ vẩy bút là chim hoa đã hiện lên trên mảnh lụa thần tình biến hóa như cảnh hóa công. khát vọng. . luôn khát khao say mê sáng tạo cái đẹp. nguy nga tráng lệ cho đất nước muôn đời. thuần túy. . Không phải người hám lợi. lý tưởng cao cả. chân chính đó. xa rời đời sống nhân dân lao động. muốn cống hiến cho đất nước. gắn bó với nhân dân. 2. kiên quyết không nhận xây đài cho vua Lê Tương Dực dù phải chết. (thiên tài ngàn năm chưa dễ có một. nghệ sĩ chân chính.

Đến lúc "Có trốn cũng không được nữa" nàng khóc nói với Ngô Hạnh: "tướng quân nghe tôi. trọng người tài và tôn trọng nghệ thuật. nên tập trung vào việc bảo vệ tính mạng cho VNT.Đan Thiềm là người đam mê cái tài . thúc dục VNT trốn nhưng VNT không tĩnh ngộ. ông ấy là một người tài…" + Sau cùng biết không cứu nổi Vũ Như Tô: đau đớn buông lời vĩnh biệt: "ông cả! Đài lớn tan tành! Ông cả ơi! Xin ông cùng vĩnh biệt". đau đớn. 3. kinh hoàng ngữa mặt lên trời mà kêu. là âm hưởng chủ đạo của đoạn trích. Cách giải quyết mâu thuẫn kịch của tác giả *Mâu thuẫn xã hội: Mâu thuẫn giải quyết dứt khoát theo Nhận xét về cách giải quyết mâu quan điểm của nhân dân: Lê Tương Dực bị Trịnh Duy Sản thuẫn của tác giả.cái tài sáng tạo ra cái đẹp. + Tiếng kêu: "Ôi mộng lớn! Ôi Đan Thiềm! Ôi Cửu Trùng Đài!" → nổi đau bi tráng. và lợi ích thiết thực của nhân dân chưa uy quyền của y để thực hiện hoài bão của mình. Diễn biến tâm trạng của Đan Thiềm + Lúc đầu: Đan Thiềm khuyên Vũ Như Tô ở lại. kẻ cầm đầu phe nổi loạn.để trốn đi nếu không sẽ bị giết → vẫn tin việc mình làm là quang minh và sẽ thuyết phục được An Hòa Hầu. vô tình đã Trang 177 . bắt bớ. thuyết như thế nào? phục ông xây dựng Cửu Trùng Đài. Kim Phượng cùng đám cung nữ bị những kẻ nổi loạn nhục mạ. Nhân vật Đan Thiềm . khẩn khoản. sáng suốt trong mọi trường hợp: + Khi biết chắc ước vọng CTĐ không thành. vẫn cho mình là vô tội. b. + Sau: Đan Thiềm có thể quên mình để bảo vệ cái tài ấy (lớp VI) → Với tính cách như thế Đan Thiềm có được coi là tri kỉ của Vũ Như Tô. * Mâu thuẫn trong con người VNT: Mâu thuẫn được giải quyết chưa dứt khoát: VNT đến lúc chết vẫn chưa nhận Mâu thuẫn giữa quan niệm nghệ ra sai lầm của mình. .Nếu như Vũ Như Tô đam mê sáng tạo đến mức không hề chú ý đến hoàn cảnh vây quanh mình thì Đan Thiềm luôn tĩnh táo. Bao nhiêu tội tôi chịu hết nhưng xin tướng quân tha cho ông cả. thiêu hủy → bừng tỉnh. Ông không thuật cao siêu. → vẫn ảo tưởng. Nguyễn Vũ tự sát. + Đến khi ông và Đan Thiềm bị bắt. Cửu Trùng Đài bị đạp phá. giết. thuần túy của muôn đời đứng về phe Lê Tương Dực nhưng lại muốn mượn tiền bạc.

và giết VNT là quá tay và việc phá vỡ Cửu Trùng Đài là không nên.Nắm vững những nội dung của bài và làm bài tập . dứt khoát. 4. Đặc sắc nghệ thuật .Dùng ngôn ngữ. Luyện tập 1. dẫn dắt và đẩy xung đột kịch đến cao trào.Ngôn ngữ kịch điêu luyện. tạm hoãn việc xây dựng Cửu Trùng Đài là đúng. gây nên nổi khổ của nhân dân. Củng cố 2. .Chuẩn bị bài mới: Thực hành về việc sử dụng một số kiểu câu trong văn bản. Trang 178 . Tổng kết (ghi nhớ SGK). 5. Hướng dẫn tự học . Điều đó được thể hiện như thế nào ở hồi cuối? Theo em nên giải quyết mâu thuẫn ấy như thế nào? Đặc sắc về nghệ thuật kịch của NHT được thể hiện qua đoạn trích. VNT có tội hay không có tội? VNT phải hay kẻ giết VNT phải? → chưa được tác giả giải quyết rách ròi. có tính tổng hợp cao. Luyện tập 3. miêu tả tâm trạng. * Nhận xét: Việc giết Lê Tương Dực là đúng. hành động của nhân vật để khắc họa tính cách. III.được giải quyết dứt khoát.

sách giáo viên. gợi mở. được. Phương pháp dạy học: .chủ thể hành động .hành động . có hiệu quả nhất việc dùng từ ngữ. biết lựa chọn kiểu câu thích hợp để sử dụng khi nói và viết. trả lời câu hỏi.… D. giáo án. → Mô hình chung: Đối tượng của hành động . giáo viên tổng kết. → Mô hình chung: Chủ thể hành động . Vì thế cần viết kiểu câu bị động.hành động. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . B. tình cảm đến người nghe (người đọc). tiết hôm nay. nhưng không nối tiếp ý và hướng triển khai ý của câu đi trước.Tuần 16: Tiết 64 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ CÂU TRONG VĂN BẢN A. người nói (người viết) muốn truyền đạt nội dung tư tưởng. củng cố. Kiểm tra bài cũ: 3. Bài tập 2: Câu bị động: Đời hắn chưa bao giờ được săn sóc bởi bàn Trang 179 . Vào bài mới: Lời vào bài: Trong quá trình giao tiếp.…) . Để giúp chúng ta hiểu thêm một số kiến thức và kỹ năng về câu trong Tiếng Việt. Tiến trình lên lớp: 1. chúng ta sẽ thực hành luyện tập về một số kiểu câu trong văn bản. Bài tập 1: . 2.Câu bị động: Hắn chưa được một người đàn bà nào yêu cả. Hoạt động của GV và HS Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày.động từ bị động (bị. lĩnh hội một số kiểu câu thường dùng. phát vấn. .… C. Dùng kiểu câu bị động 1.Về kỹ năng: Biết phân tích.đối tượng của hành động. thảo luận. . Nội dung cần đạt I. tài liệu tham khảo. phải.Nêu vấn đề. cần phải có khả năng sử dụng đúng đắn.Chuyển sang câu chủ động: Chưa có một người đàn bà nào yêu hắn cả. câu văn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Về kiến thức: Củng cố và nâng cao thêm những hiểu biết về cấu tạo và cách sử dụng một số kiểu câu thường dùng trong văn bản Tiếng Việt.Thay câu chủ động vào đoạn văn: Không sai.

III. trong đó có dùng câu bị động. Dùng kiểu câu có khởi ngữ 1. nghĩa là vẫn tiếp tục nói về đề tài "hắn". 2. khởi ngữ: cảm giác. (giữa đồng bào .Ngắt quãng câu sau khởi ngữ bằng dấu phẩy. Đề ngữ: Tự tôi . tay "đàn bà". . Bài tập 1 a.Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm. giáo viên tổng kết. Dùng kiểu câu có trạng ngữ chỉ tình huống 1.Tác dụng: Nêu một quan hệ có đề tài với điều đã nói trong câu đi trước (thể hiện thông tin đã biết từ câu đi trước): tình yêu ghét. . củng cố. giáo viên tổng kết.Cấu tạo: cụm động từ Trang 180 . 3.tôi). trước chủ ngữ . 3. Vì thế cách viết của Nam Cao là tối ưu.người nghe và tôi . Bài tập 1: . trước chủ ngữ ấy . đời sống cảm xúc (khởi ngữ ở câu sau). Bài tập 3: a. Giải thích tác dụng của câu bị động đó (dựa vào ý có sự liên kết với câu đi trước) II. Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. đời sống cảm xúc .Vị trí: đầu câu. củng cố. → Tác dụng: Tạo sự liên kết ý với câu đi trước. do đó nhấn mạnh và khởi ngữ. tạo sự thống nhất về đề tài.Vị trí: ở đầu câu. .Tác dụng: Nêu một đề tài có quan hệ liên tưởng. ý đẹp xấu (câu trước) → cảm giác.Hai câu tương đương về nghĩa cơ bản: cùng biểu hiện một sự việc. So sánh: . Câu 2. tình tự. Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. b. Cho nên câu tiếp theo nói về mắt thì dùng từ "mắt" ở đầu câu để biểu hiện đề tài. Câu 2.Có ngắt quãng sau khởi ngữ bằng dấu phẩy.người nói) với điều đã nói trong câu trước (đồng bào . b. Câu có khởi ngữ: Hành thì nhà Thị may lại còn. Bài tập 3: Viết một đoạn văn về nhà văn Nam Cao. niềm vui buồn.Vị trí: phần in đậm ở đầu câu. . tự tình. Bài tập 2: Phương án C là phương án tối ưu → Tác dụng tạo sự đối lập với câu trước. → Chuyển sang câu không có khởi ngữ: Nhà Thị may lại còn hành.Câu có khởi nghĩa liên kết chặt chẽ hơn về ý so với câu đi trước nhờ sự đối lập giữa gạo và hành.

b. câu có hai vế đều có chủ ngữ và vị ngữ. có trạng ngữ chỉ thời gian → sv 2 câu như xa cách nhau một quãng thời gian. → câu có cấu tạo 2 vị ngữ. .kiểu câu có trạng ngữ tình huống là vì: + Phương án A.Vị trí trống. Bài tập 2: . bật cười. + Phương án B. thành phần khởi ngữ và thành phần chỉ tình huống đều chiếm vị trí đầu câu.Sử dụng các kiểu câu này có tác dụng liên kết ý. Hướng dẫn tự học . không phải thể hiện thông tin đã biết. . hoặc một thông tin không quan trọng. cung biểu thị hoạt động của một chủ thể hành động Bà già kia.. Trạng ngữ nằm đầu câu: Nhận được phiến trát của Sơn Hưng Tuyên đốc bộ đường. câu có một chủ ngữ và vị ngữ không tạo được mạch liên kết ý chặt chẽ với câu trước. Tác dụng: là không phải kiên kết văn bản.Thành phần chủ ngữ trong kiểu câu bị động. tạo mạch lạc cho văn bản. đều là những cụm động từ. Bài tập 3: a.Hoàn thành bài tập trên lớp .Các thành phần này thường thể hiện nội dung thông tin đã biết từ những câu đi trước. V. Trang 181 .Chuẩn bị bài mới: Tình yêu và thù hận. 3. 2. mà là phân biệt tin thứ yếu ở đầu câu với tin quan trọng phần vị ngữ của câu.Chuyển: Bà già kia thấy thị hỏi. lặp lại chủ ngữ không cần thiết gây cho câu văn ấn tượng nặng nề. . IV. + Phương án D. Tổng kết về việc sử dụng 3 kiểu câu trong văn bản. chọn phương án C . Nhưng viết theo kiểu câu có trạng ngữ trước chủ ngữ thì câu nối tiếp về ý rõ ràng hơn.

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) * Truyện: . giáo án.Chí Phèo (Nam Cao) II. sách giáo viên. * Tự tình (Hồ Xuân Hương) Trang 182 . Kiểm tra bài cũ: 3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… B. Tiến trình lên lớp: 1.Thuộc lòng từng bài thơ. giàu đức hi sinh.Tình cảm yêu thương. Đề cương ôn tập học kỳ I 1. . tài liệu tham khảo. chân thành sâu sắc. + Cũng cố và nắm vững kiến thức học trong nội dung đề cương ôn tập. ngôn ngữ. .Về kỹ năng: Có khả năng phân tích văn học theo từng cấp độ: sự kiện.Hình ảnh người vợ tần tảo. .Tự tình (Hồ Xuân Hương) . . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. nắm được những nét cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng bài thơ.Hai đứa trẻ (Thạch Lam) . gợi mở. Thơ: * Thương vợ (Trần Tế Xương) .Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Tuần 16: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP HỌC KỲ I A. trả lời câu hỏi. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.… D. Phần tự luận: * Thơ: . tác phẩm. Phương pháp dạy học: .Toàn bộ chương trình học kỳ I đã học. Nội dung ôn tập 1.… C.Thương vợ (Trần Tế Xương) . quý trọng của nhà thơ đối với vợ. Phần trắc nghiệm: .Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) . hình tượng.Lời thơ giản dị. 2.Về kiến thức: + Hướng dẫn học sinh tự ôn tập theo đề cương.

.NC khái quát một hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam trước CM: một bộ phận lao động nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa. gieo vần độc đáo. khắc họa tính cách nhan vật. có giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo mới mẻ.Nghệ thuật tả cảnh. nghệ thuật trần thuật linh hoạt tự nhiên mà vẫn nhất quán.Nhà văn đã thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía niềm xót thương đối với những kiếp người cơ cực. khẳng định sự bất tử của cái đẹp và bộc lộ tấm lòng yêu nước thầm kín. đồng thời khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay trong khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình lẫn nhân tính.Cảnh sắc mùa thu đồng bằng Bắc Bộ đẹp và tĩnh lặng.Nghệ thuật: xây dựng tình huống truyện độc đáo. . thái độ vừa đau buồn vừa phẫn uất vươn lên trước duyên phận.Tóm tắt. . tạo không khí cổ kính trang trọng. Trang 183 .Nhà văn kết án đanh thép cái xã hội tàn bạo phá cả thể xác và tâm hồn người nông dân lao động.Truyện ngắn trữ tình có cốt truyện đơn giản. Truyện * Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) . lưu manh hóa.Tình yêu thiên nhiên đất nước. 2. khát vọng hạnh phúc trước cuộc đời. * Hai đứa trẻ (Thạch Lam) . * Chí Phèo (Nam Cao) . * Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) . .Tâm trạng.Nghệ thuật độc đáo trong sử dụng từ ngữ và xây dựng hình ảnh.Một kiệt tác của nền văn xuôi hiện đại.Khát vọng sống. . . quẩn quanh tăm tối ở phố huyện nghèo trước CMTT. Đồng thời là niềm trân trọng những ước mơ mong manh đổi đời tuy còn mơ hồ của họ.Tài năng truyện ngắn bậc thầy: xây dựng thành công nhân vật điển hình bất hủ. nghệ thuật dựng cảnh. có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang bất khuất. nắm được cốt truyện của từng truyện ngắn. sử dụng từ ngữ. . sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình. tâm trạng thời thế của tác giả. ngôn ngữ nghệ thuật đặc sắc. . hiểu và phân tích được những vấn đề cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng truyện ngắn. . Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp. . chặt chẽ.Hình tượng nhân vật Huấn Cao: một con người tài hoa.

Trang 184 .III.Học sinh tự ôn tập theo hướng dẫn gợi ý của giáo viên. Hướng dẫn tự học .

Uyliam Sếch-xpia (1564-1616). tài liệu tham khảo. sau đó tiến kéo màn. Sếch-xpia A. sách giáo viên.… D. Lúc đầu làm người giữ ngựa. Tìm hiểu chung 1. phát vấn. Nhưng trong thời phục hưng. sinh tại thị trấn xtơ-retphớt ôn ê-von thuộc miền tây Nam nước Anh. . . hài kịch và kịch Trang 185 . 66 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN (Trích Rô-mê-ô và Ju-li-et) U. Tiến trình lên lớp: 1. trả lời câu hỏi. giáo án. sớm tiếp thu nền văn học cổ đại Hy Lạp và đặc biệt rất say mê kịch.Học sinh: Đọc phần tiểu dẫn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. gợi mở. thảo luận. 37 vở kịch (gồm: bi kịch. Phương pháp dạy học: . 154 bài xônê.Ông để lại một kho tàng văn học đồ sộ: 2 tập thơ tình.Nêu vấn đề.Hãy nêu một vài nét về Sếch-xpia? Nội dung cần đạt I. .Về kỹ năng: B.Là người thông minh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Hoạt động của GV và HS * Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu chung về văn bản: .14 tuổi phải nghỉ học. nhắc vở.Tuần 17: Tiết 65.… C. Tác giả: . tình yêu ấy lại được đại thi hào Sếch-xpia miêu tả trong mối quan hệ với thù hận qua câu chuyện về mối tình bất hủ của Rô-mê-ô và Juliet. Họ có vượt qua thù hận để đến với nhau hay không? Tại sao người ta vẫn thường nói rằng mối tình của Romeo và Juliet đã vượt qua thời đại của Sechxpia trở thành bất tử trong mọi thời đại? Tất cả những điều này sẽ được lí giải khi chúng ta tìm hiểu đoạn trích Tình yêu và thù hận. Kiểm tra bài cũ: Hãy nêu mâu thuẫn xung đột cơ bản trong đoạn trích "Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài" của Nguyễn Huy Tưởng? 3. rồi làm diễn viên và cuối cùng trở thành nhà soạn kịch nổi tiếng. 21 tuổi lên Luân Đôn kiếm sống. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Vào bài mới: Lời vào bài: Tình yêu vốn là đề tài muôn thủa của nghệ thuật.Về kiến thức: . . trong một gia đình buôn bán.

Đọc . . chân thành. Nhân danh chủ nghĩa nhân văn. . + Xuất hiện tính đối thoại nên làm cho lời văn thêm sinh động.Vở kịch được sáng tác vào thời gian nào? . tác giả đồng tình. các sáng tác của ông đều được coi là những kiệt tác của nhân loại. II.Đoạn trích có 16 lời thoại. cảnh 2 của vở kịch "Rô-me-ô và Ju-li-et". Tâm trạng của Rô-me-ô và Ju-li-et: Trang 186 . Vở kịch: "Rô-me-ô và Ju-li-et": a. .hiểu văn bản 1. Đồng thời Sếch-xpia cực lực tố cáo.  Nhà thơ. tàn ác của lễ giáo phong kiến. + Vì là độc thoại nội tâm → chứa đựng cảm xúc yêu thương. 3. Xuất xứ Đây là vở kịch nổi tiếng của Sếch-xpia. được viết vào khoảng 1594-1595. + Về mặt hình thức là các độc thoại. ca ngợi mối tình tuyệt đẹp giữa Rô-me-ô và Ju-li-et.Xác định số nhân vật và lời thoại trong đoạn trích? . tìm hiểu văn bản? . hay một hiện tượng nào đó đang ám ảnh mình. Đó là mối hận thù giữa hai gia đình. b. . Tóm tắt vở kịch: (Xem SGK) c.Hãy nêu chủ đề tác phẩm? . 2. Không có xung đột trực tiếp xảy ra nhưng lấp ló sau những lời tỏ tình say đắm của đôi trẻ là bóng dáng của thế lực thù địch với hạnh phúc của họ. Nhân vật nói một mình và chỉ để cho một mình mình nghe) + Việc sử dụng các hình thức ấy có lịch sử) .2 nhân vật: Rô-me-ô và Ju-li-et.Đại ý: Đoạn trích tập trung diễn tả đoạn đầu của mối tình giữa Rô-me-ô và Ju-li-et với những cảm xúc đắm say.10 lời thoại sau mang hình thức đối thoại: giữa Rô-me-ô và Ju-li-et. Nhưng đây là tiếng lòng của nhân vật → các độc thoại nội tâm. dòng họ. đằm thắm. Tác phẩm gồm 5 hồi bằng thơ. xen lẫn văn xuôi. + Hãy xác định vị trí của đoạn trích? + Đại ý của đoạn trích là gì? * Hoạt động 2: Định hướng học sinh khám phá.Con người và sáng tác của ông đều thấm đẫm tinh thần nhân văn. có 16 lời thoại. cho dù trong lời thoại họ có nhắc đến tên nhau.Vị trí: "Tình yêu và thù hận" trích hồi II. 2. Chủ đề: Tác phẩm là bản tình ca say đắm bất khuất. Ông được coi là tài năng xuất chúng.Học sinh: Đọc đoạn trích (hoặc xem đoạn trích qua phương tiện trực quan)..6 lời thoại đầu nhân vật không đối thoại với nhau.Tóm tắt nội dung vở kịch. lên án những tục lệ giả man. 6 lời thoại đầu có gì đặc biệt với những lời thoại sau? + Em có nhận xét gì về hình thức của các lời thoại? (Độc thoại: nói 1 mình tự nói với chính mình) (Độc thoại nội tâm: nhân vật nói ra thành tiếng những suy nghĩ của mình về một đối tượng. Đoạn trích: "Tình yêu và thù hận": . nhà viết kịch thiên tài của nước Anh thời kỳ phục hưng. Hình thức các lời thoại: .

Chàng bất chấp nguy hiểm.Khi Ju-li-et xuất hiện trên cửa sổ. nhợt nhạt. . trèo lên tường cao. Juliet hiện lên như thế nào? . . . Tâm trạng Ju-li-et: .  Diễn biến nội tâm của Ju-li-et phức tạp nhưng phù hợp với tâm lý của người đang yêu. rực rỡ "một nàng tiên lộng lẫy tỏa ánh hào quang… như một sứ giả nhà trời có cánh". Tâm trạng Rô-me-ô: . . là mặt trời. các nhân vật nói cho nhau nghe.  Những suy nghĩ và hành động của Rô-me-ô hoàn toàn phù hợp với tâm lý của người đang yêu. 3. day dứt vì điều gì? Hãy tìm những lời thoại thể hiện tâm trạng ấy? DC: "Ôi Rô-me-ô. (lời thoại 9) "Tôi vượt được tường này là nhờ đôi cánh nhẹ nhàng của tình yêu.Khi thấy Juliet xuất hiện trên cửa sổ. nổi lo vẫn lóe lên trong đầu Ju-li-et.Khi biết được những trăn trở của Ju-li-et. Tính chất hỏi đáp. mắt nàng là 2 ngôi sao đẹp nhất bầu trời. cái gì mà tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm…" + Ju-li-et có nhận thức được mối thù của hai dòng họ không? + Ju-li-et băn khoăn. "Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi".Tính chất thù hận của 2 dòng họ được phản ánh qua lời thoại + 5 lần Ju-li-et nhắc tới: "Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi". tâm trạng của Rô-me-ô như thế nào? + Tìm các hình ảnh so sánh được Rô-me-ô sử dụng để ví với vẻ đẹp của Juliet? + Em có nhận xét gì về hình thức so sánh liên tưởng trong lời thoại đầu tiên này của nhân vật? + Dưới con mắt say đắm của Rô-meô. .Bất ngờ khi thấy có người đang nhìn mình và nghe mình thổ lộ. chàng Rô-me-ô! Sao chàng lại là Rô-me-ô nhỉ? Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi.Nàng mang vẻ đẹp lộng lẫy. . "họ mà bắt gặp anh".Thổ lộ tình yêu một cách trực tiếp không ngại ngùng. và em a.Chàng sẵn sàng từ bỏ tên họ mình nếu như cái tên đó hiện lên sự thù hận cản trở tình yêu của hai người. héo hon. tâm trạng rối bời trước hoàn cảnh éo le: + Mối thù hai dòng họ. "Em chẳng đời nào Trang 187 . vì nó là kẻ thù của em". tình yêu bùng lên mảnh liệt trong tâm hồn Rô-me-ô nên giữa đêm khuya hôm đó.tác dụng gì? (Đối thoại: Các lời thoại hướng vào nhau. đối diện phòng ngủ của Juliet để chờ nàng xuất hiện. cho tình yêu của 2 người. Vẻ đẹp đôi gò má nàng sẽ làm cho các vì tinh tú phải hổ người. choáng gợp trước vẻ đẹp của nàng: + Các hình ảnh so sánh: So sánh tương đồng: Ju-li-et là vầng dương. Tình yêu bất chấp thù hận: .Mặc dù vậy.Băn khoăn. đối đáp xuất hiện) Sau giây phút gặp gỡ thần tiên trong dạ hội hóa trang tại nhà Ca-piu-let. Rô-me-ô sửng sờ. chàng đã trở lại nhà Ca-piulet. vượt tường cao và nơi "tử địa" để được gặp Ju-li-et. Lo cho Rô-me-ô. day dứt. trăng sáng . giả dối mà cách nói rất chân thành xuất phát từ tình yêu nồng thắm của Rô-me-ô . → Cách so sánh không mang tính khuôn sáo.Ju-li-et cũng nhận thức được mối thù của hai dòng họ. b.Nhưng lại cảm thấy phấn chấn khi biết đó là Rô-me-ô. hoặc nếu không thì chàng hãy thề là yêu em đi. + Không biết Rô-me-ô có thực sự yêu mình không. mấy bức tường đá ngăn sao được tình yêu. . . Rô-me-ô đã nghĩ đến điều gì? "Tôi thù ghét cái tên tôi. "nơi tử địa". So sánh tương phản: Vẻ đẹp của nàng khiến Hằng Nga đố kị.Bối cảnh cuộc gặp gỡ: đêm khuya.

Thái độ của các nhân vật về thù hận giữa 2 dòng họ: + Ju-li-et: Vừa lo cho mình. .  Cả hai đều ý thức được sự thù hận đó. Điều mà Ju-li-et cần là tình yêu chân thực của Rô-me-ô và tinh yêu Rô-me-ô dành cho nàng là tất cả. Nếu tình yêu không thể sống chung với thù hận.Tìm những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et diễn ra trong bối cảnh 2 dòng họ thù địch. ngôn ngữ cường điệu).SGK III.Đặc điểm kịch của Sếch-xpia thể hiện trong đoạn trích: trong đoạn trích "Tình yêu và thù hận" tính ước lệ của lời thoại (độc thoại nhưng vẫn mang tính có ý nghĩa gì? giao tiếp.sẽ không còn là con cháu nhà Ca-piulet nữa" .Thái độ của 2 nhân vật trước mối hận thù của hai dòng họ như thế nào? (Lời thoại 12): "Anh làm thế nào tới được chốn này… tường này cao. Em hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng hận thù của 2 dòng họ nữa đâu" muốn họ bắt anh nơi đây". khi biết và hành động Rô-me-ô đến với mình bằng tình yêu thì mọi nghi ngại không còn. + Rô-me-ô: Sẵn sàng từ bỏ dòng họ mình. → chất thơ của Sếch-xpia trong đoạn này? đoạn kịch này. + Bi kịch Rô-me-ô và Ju-li-et có ý . tính biểu cảm cao của lời + Vẻ đẹp nghệ thuật viết kịch của văn (giàu cảm xúc. 4. "Chẳng phải Rôme-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu" . Sự xuất hiện cảm thức về bức tường cản trở là có thật. cho nên. Điều này phản ánh sự chín chắn trong suy tư của nàng.Cái chết bi thương của mối tình Rô-me-ô và Ju-li-et nghĩa gì trong cuộc sống hôm nay? trong kịch của Sếch-xpia gợi ra vấn đề về quan niệm tình yêu và thù hận. + 3 lần Rô-me-ô nhắc đến: "Từ nay tôi sẽ không bao giờ là Rô-me-ô". + Tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et . "Tôi thù ghét cái tên tôi". về cách giải quyết quan hệ này trên một bình diện xã hội rộng lớn. bất chấp thù hận để khẳng định quyết tâm xây dựng hạnh phúc của hai người." "Ánh mắt em còn nguy hiểm cho tôi hơn hai chục ngàn lưỡi kiếm của họ. Nỗi lo kèm theo sự ái ngại về hoàn cảnh.Tính chất thù hận của hai dòng họ được phản ánh qua những lời thoại nào? . không có được tình yêu của nhau. khoét sâu hận thù mà để vượt lên trên thù hận.Câu hỏi thảo luận: bất chấp thù hận của nhà văn Sếch-xpia.Luyện tập 1. băn khoăn cũng chấm dứt. Họ nhắc tới hận thù không nhằm khơi dậy. song nỗi lo chung của hai người là: không được yêu nhau. nều thù hận sẽ giết chết tình yêu. và nơi tử địa anh biết mình là ai rồi đấy. Tổng kết: Ghi nhớ .Tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et trong đoạn trích "Tình * Hoạt động 3: Học sinh thảo luận yêu và thù hận" cho thấy tình yêu là thứ đáng sống. nếu anh bị họ hàng nhà em bắt gặp nơi đây. dũng cảm đến với tình yêu. sợ nàng nhìn mình bằng ánh mắt của sự thù hận. rất khó trèo qua. hình ảnh bóng bẩy). thì xã Trang 188 . Cũng cố . song đây không phải là sự tính toán thiệt hơn.Điều Rô-me-ô lo sợ không phải là thù hận giữa hai dòng họ mà không chiếm được tình yêu của Ju-li-et. vừa lo cho người mình yêu. đáng để nhóm: người ta hi sinh vì nó. → tinh thần ca ngợi tình yêu tự do .

. xung đột cơ bản là xung đột giữa tình yêu và thù hận.Trong đoạn vở Rô-me-ô và Ju-li-et. điều khiển hành động của nhân vật. Trang 189 .* Hoạt động 4: Luyện tập .Đoạn trích này thể hiện quyết tâm đến với tình yêu của hai nhân vật.Theo em xung đột cơ bản trong đoạn trích này có phải là xung đột giữa tình yêu và thù hận hay không? Hãy lí giải điều đó? . Thù hận chỉ xuất hiện qua suy nghĩ của nhân vật. Tuy nhiên trong đoạn trích này. Luyện tập * Gợi ý: . 3. + Chổ Ju-li-et đứng là nơi cửa sổ căn phòng riêng của nàng. Tuy nhiên. 2. Hướng dẫn tự học. thù hận không xuất hiện như một thế lực cản trở tình yêu. Nghĩa là một thế lực hận thù có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của Rô-me-ô. vậy tính chất bi kịch của mối tình giữa Rô-meô và Ju-li-et trong đoạn trích thể hiện ở đâu? hội con người hôm nay cần phải cảnh giác và biết vượt qua thù hận vì một tương lai tốt đẹp. song không phải là động lực chi phối.Tính chất bi kịch của mối tình hai người: + Chổ Rô-me-ô đứng để thổ lộ tình yêu là trên bứt tường rào xung quanh nhà Ju-li-et. đây là một vỡ kịch. tuy có các bức tường của căn phòng che chở nhưng đó cũng là bức tường của sự ràng buộc của vòng lễ giáo.

phong trào Cần Vương chống Pháp thất bại. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. người. lãnh tụ của nghiệp văn chương của Phan Bội các phong trào Duy Tân. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. thể loại và ngôn ngữ. Tiến trình lên lớp: 1. B. Phan Bội Châu không có ý định xây dựng cho mình sự nghiệp văn chương mà dùng văn chương làm phương tiện phục vụ cho sự nghiệp cách mạng. Tìm hiểu chung tìm hiểu phần tiểu dẫn: 1.Phan Bội Châu (1867 . quê Nam Đàn. tư tưởng tiến bộ và giá trị nghệ thuật cao. sự . sự nghiệp cách mạng.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được vẽ đẹp lãng mạn. Tác giả: Giáo viên yêu cầu học sinh đọc phần .hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. Tuy nhiên nhiệt huyết cứu nước đã đốt cháy ngọn lửa văn chương tạo nên thơ văn tuyên truyền vận động cách mạng với cảm xúc cuồn cuộn. những phong trào yêu nước mới xuất hiện. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: hướng dẫn học sinh I.Là nhân vật lịch sử kiệt xuất đầu thế kỉ XX.… C. Vào bài mới: Lời vào bài: Cuối thế kỷ XIX. 3.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ VN từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết sự giống nhau và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. hào hùng của nhà chí sĩ cách mạng đầu thế kỷ XX. tài liệu tham khảo. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. Nghệ An. diễn giảng. . cảm hứng. + Thấy được những nét đặc sắc về nghệ thuật và nhất là giọng thơ tâm huyết sôi sục của Phan Bội Châu. Cũng như Bác Hồ sau này. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . + Biết cách đọc .… D. biệt hiệu chính là Sào tiểu dẫn và những nét chính về con Nam. Phan Bội Châu là một trong những nhà nho Việt Nam đầu tiên nuôi ý tưởng đi tìm một con đường cứu nước mới.Tuần 20: Tiết 73 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG (Xuất dương khi lưu biệt) Phan Bội Châu A. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. Lưu biệt khi xuất dương là một trong những bài thơ tiêu biểu cho loại thơ này.1940). Việt Nam quang phục Trang 190 . sách giáo viên. thiết kế bài học. Đông Du. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.

Phan Bội Châu niên biểu. II. → một chí sĩ có tấm lòng yêu nước và khát vọng cứu nước nồng cháy. khát vọng ra đi cứu nước của nhà cách mạng. phải tìm đến những đất nước đã duy tân để học tập và quốc gia mà họ hướng đến là Nhật Bản.Tác phẩm tiêu biểu: Hải ngoại huyết thư.Giáo viên chỉ định học sinh trình bày và chốt ý: Đây là sáng tác khởi đầu của một giai đoạn hoạt động cách mạng khá thành công và hào hứng của tác giả. Việt Nam vong quốc sử. . . . . b. Tình hình chính trị hết sức đen tối. một tư thế khỏe khoắn.hiểu văn bản 1.Chí làm trai: lý tưởng trong thời phong kiến. sống cho phi thường. Văn thơ của ông viết ra chủ yếu nhằm mục đích tuyên truyền cổ động cách mạng với bầu nhiệt huyết sôi sục cuồn cuộn.Hoàn cảnh chung: Bài thơ ra đời trong một hoàn cảnh lịch sử có ý nghĩa: Phong trào Cần Vương chống Pháp thất bại. Trùng Quang tâm sử. hiển hách phải xoay chuyển trời đất chứ không để đất trời xoay chuyển → bản lĩnh không chịu khuất phục trước số phận. Đọc . báo hiệu sự bế tắc của con đường cứu nước theo tư tưởng phong kiến do các sĩ phu lãnh đạo. c. . Muốn thế. thách thức với càn khôn.Hoàn cảnh riêng: Phan Bội Châu sáng tác bài thơ này sau khi quyết định lên đường sang Nhật Bản. Ngục trung thư.Theo Phan Bội Châu: làm trai phải làm nên chuyện lạ. . Thời cuộc thay đổi đòi hỏi phong trào giải phóng dân tộc phải có một hướng đi mới theo lối dân chủ tư sản đầu tiên ở nước ta.Bài thơ được viết khi nào? Chủ trương hoạt động của phong trào Đông Du. Hoàn cảnh sáng tác: . .… 2. nhà thơ lớn của dân tộc. Chủ đề: Bài thơ thể hiện ý chí.Phan Bội Châu là người đã thành lập ra những tổ chức nào? . Viết về đề tài gì? .Em có nhận xét gì về thơ văn của Phan Bội Châu? .Là một nhà văn. Trang 191 . Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật bài thơ a. Đọc và giải thích từ khó 2. lưu danh thiên cổ. hoài bão.Mục đích sáng tác của Phan Bội Châu là gì? . .Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Phân tích hai câu đề? hội. trước hoàn cảnh. kẻ làm trai phải nên công danh sự nghiệp có ích cho dân. Bài thơ: a.Châu thông qua hệ thống câu hỏi gợi mở: . Qua đó thể hiện tấm lòng yêu nước của tác giả. ngạo nghễ.  Khẳng định một lẻ sống cao đẹp. Thể loại: Viết bằng chữ Hán theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.Tác phẩm làm theo thể loại nào. Hai câu đề: Chí làm trai. ngang tàn.

 Cách nói táo bạo. Hai câu kết: Khát vọng và tư thế hăm hở. mạnh mẽ lôi cuốn.Thái độ của tác giả như thế nào trước tình cảnh đất nước? Câu 6. . nỗi đau xót đốt cháy tâm can nhà thơ. . Thể hiện một chí lớn phi thường: không cam tâm làm nô lệ.Câu 4: hình thức câu nghi vấn. c. chứa chan tình yêu nước và quyết tâm lên đường cứu nước. Giọng thơ trang nghiêm.. bản dịch thơ chưa diễn tả được làm mất lên cái thế trào lên của buổi lên đường. đĩnh đặc hào hùng. đầy khí phách thể hiện quan điểm chết vinh hơn sống nhục. sôi sục lên đường của nhà thơ. và ý thức trách nhiệm của bản thân đối với đất nước. thực chất là câu khẳng định một khát vọng sống hiển hách đem hết tài năng chí khí cống hiến cho đời. kì vĩ và hào hùng thể hiện lòng hăm hở tự tin khi xuất dương cứu nước. . 3. . Hai câu luận: Thái độ của tác giả trước tình cảnh đất nước. → ý tưởng mang sắc thái mới của thời đại. Bộc lộ tấm lòng yêu nước cháy bỏng của nhà thơ. băng chữ Hán. Nguyện trục đường phong Đông hải khứ: → Khát vọng mãnh liệt. . khẳng định ý chí sắt thép của những con người không cam sống cuộc đời nô lệ. . quyết đi tìm đường cứu nước.Giáo viên chỉ định học sinh trình bày. lòng quyết tâm sắt đá ra đi tìm đường cứu nước.Khát vọng và tư thế lên đường của nhà thơ thể hiện như thế nào qua hai câu kết? Câu 8. III. . d. trách nhiệm của tác giả như thế nào? .Câu 6: Ý tưởng từ bỏ sách thánh hiền vì sách vở chẳng có ích gì trong buổi nước mất nhà tan. bản dịch thơ chưa diễn tả được cường độ. Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi: → Hình ảnh thơ lãng mạn. Cũng cố: Bài thơ nhỏ nhưng lại thể hiện một tư tưởng lớn. Không phải là khẩu khí mà là sự thật lịch sử đã xác nhận Phan Bội Châu đã sống và hành động như thơ ông đã viết ra. c. b. tôi): Cái tôi cá nhân nhà thơ đầy tinh thần trách nhiệm trước cuộc đời. "Xuất dương lưu biệt" mang âm điệu anh hùng ca.Học sinh làm việc theo nhóm từng bàn. Tổng kết a.Câu 5: nỗi nhục mất nước.Qua hai câu thực cho thấy ý thức. Tác Trang 192 . Luyện tập 1. Hai câu thực: Ý thức trách nhiệm của tác giả trước cuộc đời (Triển khai cụ thể về ý tưởng chí làm trai) .Ngã (tớ. thái độ quyết liệt của nhân vật trữ tình.Hình ảnh nhân vật trữ tình hiện lên mong muốn gì của tác giả.  Thể hiện sự tự tin bản lĩnh. Tổng kết? b. Vẫn là thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Hướng dẫn tự học . 2.phẩm ra đời trong hoàn cảnh đất nước bị xâm lược nhưng vẫn có giá trị với thanh niên ngày nay trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. . Luyện tập 3.Học thuộc lòng bài thơ. Trang 193 .Chuẩn bị bài mới: Nghĩa của câu.Vì sao bài thơ có sức lôi cuốn mạnh mẽ đối với thế hệ thanh niên yêu nước đầu thế kỷ XX. .

Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. chúng ta thường nói (viết) thành câu. . . Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Tuần 20: Tiết 74 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. diễn giảng. có thể thông báo sự vật. Mỗi câu đều có nghĩa. Tiết học hôm nay. Nội dung cần đạt I. Hai thành phần nghĩa của câu 1. (sự việc có nhiều khả năng xảy ra) Trang 194 . tài liệu tham khảo. Câu là một đơn vị ngữ pháp có cấu trúc phức tạp và sự phân loại phong phú dựa vào những tiêu chí khác nhau. Kiểm tra bài cũ: 3. Cặp câu "a" và "á": . thiết kế bài học. Vì vậy người ta chia làm hai thành phần nghĩa của câu: nghĩa sự vật và nghĩa tình thái. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói hay viết. Tiến trình lên lớp: 1.Khác nhau: + Câu "a" kèm theo sự đánh giá chưa chắc chắn về sự việc (bởi từ "hình như").Giống nhau: + Cùng đề cập đến sự việc "người ta cũng bằng lòng".Về kiến thức: Hiểu được các thành phần ngữ nghĩa của câu. sự đánh giá của người nói (viết) với sự vật hoặc với người nghe (đọc). Hoạt động của GV và HS Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích các ngữ liệu trong mục này. có thể bày tỏ thái độ. + Câu "á" đề cập đến sự việc như nó đã xảy ra. chúng ta sẽ tìm hiểu một cách thấu đáo về nghĩa của câu.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản.… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Tìm hiểu ngữ liệu: a. Cặp câu "b" và "b1": . sách giáo viên.Khác nhau: + Câu "b": thể hiện sự đánh giá chủ quan của người nói về kết quả sự việc. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Nghĩa của câu là nội dung thông tin mà câu biểu đạt. b. .… D.Giống nhau: Cả hai câu đều đề cập đến cùng một sự việc: Chí Phèo từng có thời "ao ước một gia đình nho nhỏ". B.

còn. quan hệ như đồng nhất.Câu 5: hai sự việc: đặc điểm. động từ hay tính từ miêu tả cách thức nước trong) tồn tại (Ngoài song thỏ thẻ oanh vàng) . ông. có thể câu chỉ có + Quan hệ. có thể là . . Có tạo nên nghĩa sự việc của câu? trường hợp câu chỉ có nghĩa tình thái. + Sự vật tồn tại (khách. Củng cố chốn hay thời gian tồn tại (trong nhà 2.SGK) tử. + Nghĩa hình thái (nghĩa biểu thị tình cảm): là sự bày tỏ thái độ. Trang 195 . mây lơ lửng) Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài . hai bộ phận: .+ Câu "b1": chỉ đơn thuần đề cập đến sự việc. . Luyện tập có khách).Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: ta có nhận xét gì về nghĩa của câu. vị ngữ. tiền. trạng ngữ.Ở sự việc quan hệ thì có nhiều loại . + Ở vị trí động từ tồn tại. mục đích… ngắt. có những không có từ ngữ riêng thể hiện nghĩa tình thái thì tình thái loại sự việc phổ biến nào tác động và vẫn tồn tại trong câu (tình thái khách quan trung hòa). gạo. thành phần phụ khác. tôi…) IV. đặc điểm: khách vắng. 2 thành phần nghĩa này hòa quyện với nhau. em hãy cho . những hoạt động (ở trạng thái * VD (SGK) động hoặc tĩnh) có diễn biến trong II. Ngay cả những câu Trong thực tế khách quan. sự đánh giá của người nói đối với sự việc đó. . + Nghĩa sự việc (nghĩa biểu thị thông tin.Câu 4: một sự việc (lá đưa nhanh) sánh (tương đồng hay tương phản). * Bài 1: Phân tích nghĩa sự việc ở từng câu trong bài thơ. kiện. đóng vai trò chủ ngữ. đệ III. 2. sự tạo bắng từ cảm thán.Sự việc là những hiện tượng. Hai thành phần nghĩa của câu .Câu 3: một sự việc (sóng gợn) quá trình. tính chất. .Câu 1: diễn sự việc trạng thái tả hai sự việc (ao thu lạnh. Luyện tập + Có thể thêm bộ phận thứ 3: nơi 1. Nghĩa sự việc: thời gian. sở hữu. * Lưu ý: + Sự tồn tại .Khái niệm: Nghĩa sự việc của câu là thành phần nghĩa hệ giữa các sự vật… ứng với sự việc mà câu đề cập đến.… trạng thái.Trong mỗi câu. chúng . nghĩa mệnh đề): là nghĩa đề cập đến một sự việc hay nhiều sự việc.Câu 2: một sự đặc điểm việc (thuyền bé) quá trình. mất.Câu 6: hai sự việc (trạng thái. đặc điểm.Ở sự việc tồn tại. khởi ngữ và một số hết…). so . Nhưng nghĩa tình thái có thể biểu hiện riêng rẽ và Sự việc là gì? tường minh bằng các từ ngữ tình thái.Qua việc tìm hiểu ngữ liệu.Qua phân tích ngữ liệu. sự việc thường được biểu hiện trong + Sự việc biểu hiện trạng thái. (trời xanh nguyên nhân. nghĩa miêu tả. câu như thế nào? + Tư thế.Nghĩa sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữ + Động từ tồn tại (có. Tổng kết (ghi nhớ . không gian hay những quan . đó là khi câu chỉ cấu .Một số loại sự việc phổ biến tạo nên nghĩa của câu: biết: Thế nào là nghĩa sự việc? Nghĩa + Sự việc biểu hiện hành động.

+ Nghĩa tình thái: sự công nhận sự đánh giá là có thực (thể hiện ở các từ thực).Học sinh làm bài tập theo hướng dẫn. .Câu a: + Nghĩa sự việc: nói về Xuân.tập ngõ trúc quanh co) . chứ chưa hoàn toàn chắc chắn về việc chọn nhầm nghề. + Nghĩa tình thái thể hiện một phỏng đoán mới chỉ mới là khả năng. Hướng dẫn tự học .Câu b: + Nghĩa sự việc: Quản ngục nghĩ về việc chọn nghề của mình và thầy thơ lại.Câu 7: hai sự việc (tư thế tựa gối.Câu c: Câu này có hai sự việc và hai tình thái: + Sự việc thứ nhất: họ cũng phân vân như mình. . buông cần) hành động . hình như…). + Sự việc thứ 2: mình cũng không biết rõ con gái mình có hư hay không → người nói nhấn mạnh bằng 3 từ tình thái "đến chính ngay mình" 3.Chuẩn bị bài mới: Hầu trời Trang 196 .Câu 8: một sự việc (cá đớp) * Bài 2: Tách nghĩa tình thái và nghĩa sự việc trong các câu: . → Thái độ phỏng đoán chưa chắc chắn (từ "dễ" = có lẻ. . còn ở phương diện khác thì là điều đáng sợ. nhưng chỉ thực ở một phương diện nào đó (kể).

Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Quan niệm về chí làm trai của PBC có gì mới mẻ so với trước? Thái độ của PBC về nền học vấn cũ? Nguyên nhân của thái độ ấy? 3.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ B. Tản Đà.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được tâm hồn lãng mạn độc đáo của thi sĩ Tàn Đà (tư tưởng thoát li. cảm hứng. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong thi nhân Việt Nam (Hoài Thanh – Hoài Chân) một cuốn sách được coi là “bảo tàng” của thơ mới. Tản Đà chưa phải là nhà thơ mới. Khối tình con.Tuần 20: Tiết 75 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: HẦU TRỜI Tản Đà A.… → Cái tôi lãng mạn bay bổng là Trang 197 . tên tuổi chói sáng trên thi đàn Việt Nam những năm hai mươi của thế kỉ này… . ý thức về cái tôi.Tác phẩm gồm có: Giấc mộng con.Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . + Thấy được giá trị nghệ thuật đặc sắc của bài thơ. quê làng Khê Thượng. Là thi sĩ tài ba. sự nghiệp văn chương của Tản Đà thông qua phần tiểu dẫn trong sách giáo khoa. diễn giảng. Tác giả .Tản Đà (1889 .Gv chỉ định hs trình bày và chốt ý Nội dung cần đạt I/ Tìm hiểu chung 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. lối sống. phong tình tài hoa. . tài liệu tham khảo. thiết kế bài học. cái ngông) và những dấu hiệu đổi mới theo hiện đại thơ ca Việt Nam vào đầu những năm 20 của thế kỷ XX (thể thơ.1939). sự nghiệp thơ văn. Tiến trình lên lớp: 1.Tinh thông Hán học. huyện Bất Bạt. .… D. Thơ văn Tản Đà có thể xem là gạch nối giữa hai thời đại văn học: trung đại và hiện đại. sách giáo viên. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Tản Đà được cung kính đặt ở trang đầu.Là con người của hai thế kỉ về cả học vấn. Giấc mộng lớn. .… C. Tản Đà được cung kính Hoạt động của GV và HS Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn: Gv yêu cầu học sinh đọc phần tiểu dẫn và tóm tắt những nét chính về con người. ngôn ngữ). tỉnh Sơn Tây (nay Hà Nội) .

được mời đọc thơ → chư tiên xúm vào khen ngợi. giá trị đích thực của mình giữa cuộc đời đầy rẫy những bất công đen tối của xã hội thực dân phong kiến Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX.Được trời mời lên đọc thơ không phải ai cũng được → Trang 198 .Tìm bố cục bài thơ và nêu rõ các ý lên đọc thơ “Hầu trời” trong từng phần.Bài thơ có kết cấu như một câu chuyện kể về một giấc mơ. c. gian.Anh chị có suy nghĩ gì về cách kể 2. vừa hào hứng. quý sĩ phái .Em có nhận xét gì về bố cục bài đọc thơ cho trời và chư tiên nghe. thơ. lúc khuya → không ngủ được → thức dậy → buồn đun nước uống và ngâm văn → ngắm trăng → chợt hai cô tiên xuất hiện → nêu lí đo → đưa lên trời được đón tiếp trọng vọng. Chủ đề: Hãy xác định chủ đề bài thơ Đây là một bài thơ tự sự thể hiện cái tôi cá nhân phóng túng. Được in trong tập “Còn chơi” Gọi hs đọc bài thơ (lưu ý giọng đọc: (1921) vừa hóm hĩnh. Bố cục: có khi tha thiết xót xa…) . buồn nhiều mà vẫn gắn bó với quê hương đất nước. tán thưởng → trời hỏi danh tính → kể lể tình cảnh.Đoạn 2: Tiếp đến câu 86 (Sông Đà… Việt): Kể về cuộc . Hoàn cảnh sáng tác: . Cuộc đọc thơ giữa chốn thiên đình tìm hiểu cảnh đọc thơ trên trời của văn . Cách vào đề độc đáo của bài thơ chuyện Chuyện kể về một giấc mơ – điều không có thực dường Học sinh làm việc cá nhân và trình như lại được tác giả khẳng định có thật hoàn toàn → gây bày trước lớp.Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn 2 . Bài thơ “Hầu trời” cảnh sáng tác và bố cục của bài thơ a.Đoạn 3: Tiếp đến câu 98: Lời tâm tình với trời về tình Hs làm việc cá nhân và trình bày cảnh khốn khó của nghề viết văn và thực hành thiên lương trước lớp.Bài thơ được viết trong khoảng Bài thơ ra đời vào những năm đầu của thế kỉ XX của chế thời gian nào? Xuất xứ độ thực dân nữa phong kiến. bày tỏ nỗi lòng → trời đã thông tư tưởng → Lạy tạ ra về.hồn thơ Tản Đà: đằm thắm. Đó là đêm trăng sáng. Đọc – hiểu văn bản chi tiết và xâu chuỗi thành sơ đồ 1. tìm các II. Hđ2: Hướng dẫn hs tìm hiểu hoàn 2. kể theo trình tự thời với trời và chư tiên.Đoạn 4 (còn lại): Phút chia li đầy xúc động giữa nhà thơ mạch lạc. sôi nổi. b. Kết cấu bài thơ . ở hạ giới. thiết tha. Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh 3. một mối nghi vấn gợi trí tò mò làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn → cách vào chuyện độc đáo có duyên. . .Không gian và cảnh vật hiện lên rất sang trọng. tự ý thức về tài năng.Đoạn 1: Từ câu 1 – 20: Kể lí do cùng thời điểm được . Hoạt động 3: Học sinh đọc. Giáo viên chốt: Bài thơ có bố cục . . rõ ràng.

Hoạt động 5: Hướng dẫn học sinh 3. không cách điệu ước lệ. .Khắng định tài năng. ý thức cá nhân còn được biểu hiện ở việc tấu trình với trời về nguồn gốc của mình (so sánh với một số tác giả khác). tán thưởng. . châu lục.Bài thơ còn nói lên hiện thực: khi kể về cuộc đời Tản Đà (Bảm trời … ngày tháng) → hai nguồn cảm hứng HT – LM hòa quyện vào nhau đã khẳng định vị trí của nhà thơ “gạch nội của hai thời đại thơ ca” Hoạt động 6: Hướng dẫn học sinh 4. hào hứng. Ở nhiên thoải mái phóng túng. của tác giả và giá trị biểu đạt của các . chỉ Trang 199 . → Quan niệm về nhiều cái mới.Tác giả kể lại chuyện đọc thơ cho . ý thức cá nhân trong sáng tác nghệ thuật.Trước Tản Đà. giọng kể khôi hài có duyên bằng những câu thơ cụ thể. chè trời miêu tả không gian cảnh vật. khẳng định cái tài của thi sĩ. Đồng thời khát vọng.Lối kể chuyện dân dã.Người nghe thơ (trời và chư tiên): + Trời khen và đã phê cho “văn thật tuyệt”. các nhà nho tài tử đều nói đến chữ tài và yêu cầu: (gắn liền với kinh bang tế thế). tinh tế gợi cảm rất gần với đời. Em có suy nghĩ gì về cách và miêu → cách dựng cảnh như thể làm cho buổi nghe thơ trở nên tả của văn sĩ hạ giới đọc thơ ở trời? sôi nỗi. + Các chư tiên: như thấy mở mang nhận thức được nhiều cái hay. một tình cảm non nước đáng quý. .bài thơ NGÔNG. tán thưởng và hâm mộ. Khi đọc thơ vừa say sưa. thái độ … hơn) của người đọc và người nghe) .Tác giả tự hiện diện trong bài thơ với tư cách người kể chuyện – nhân vật trữ tình: bộc lộ ý thức cá nhân tạo nên cái ngông riêng của Tản Đà: Tự cho mình là văn hay.Tản Đà không phát biểu trực tiếp bằng câu chữ mà vẫn câu thơ: nhận ra quan niệm của Tản Đà về nghề văn: Văn chương lúc này là một nghề kiểm sống. .Thể thơ trường thiên khá tự do. xúc động. nói rõ bản quán. phóng túng muốn khẳng định mình tìm hiểu cái tôi của tác giả: giữa cuộc đời trần thế: Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn 3 .Ngôn ngữ thơ chọn lọc. . nguồn cảm xúc được bộc lộ tự thơ (nêu những nét mới và hay). Nghệ thuật tìm hiểu mặt nghệ thuật: . không bị ràng buộc bởi Hãy chỉ ra những nghệ thuật của bài khuôn mẫu cấu tạo nào. mỗi nét nghệ thuật phải chứng minh .Người đọc thơ được mời ngồi. Cái tôi tài hoa. trời nghe như thế nào? (thông qua việc đắc ý vừa có cái gì hài hước (Đắc ý đọc đã thích. Nhưng có nét khác: tách tên họ. quan niệm về nghề văn. Còn Tản Đà thể hiện ý thức Hãy tìm các câu thơ thể hiện cái tôi cá nhân rất rõ. tên hành tinh → Thể hiện được tinh thần dân tộc.

Tổng kết (ghi nhớ sgk) II. Luyện tập 3. . Bài thơ tuy vẫn phảng phất cái khí vị cổ điển nhưng đã có rất nhiều cách tân. cây cầu nối giữa văn học trung đại và văn học hiện đại.Học thuộc lòng từ câu 21 đến câu 98 . đổi mới cả hình thức lấn tình điệu cảm xúc. 2. Luyện tập 1. Cũng cố Hầu trời chưa phải là bài thơ hay nhất của Tản Đà nhưng minh chứng rõ nhất cho người của hai thế kỉ. .Chuẩn bị bài Vội vàng – Xuân diệu.Những nét nghệ thuật của bài thơ . Trang 200 . Hướng dẫn tự học.có trời và chư tiên là tri âm.Nắm được cái tôi cá nhân của Tản Đà được thể hiện trong bài thơ. nhận mình là người nhà trời sai xuống trần thế thực hành “thiên lương” 5. xem mình là một trích tiên bị đày.

Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Yêu cầu học sinh nhắc lại các kiến I. Nghĩa sự việc . đặc điểm. nghĩa mệnh đề): là nghĩa đề cập đến một sự việc hay nhiều sự việc. + Sự việc biểu hiện trạng thái. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Nhưng nghĩa tình thái có thể biểu hiện riêng rẻ và tường minh bằng các từ ngữ tình thái. 2. sách giáo viên. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Về kiến thức: Củng cố và khắc sâu kiến thức về nghĩa của câu: hiểu các thành phần ngữ nghĩa của câu. Có những tường hợp câu chỉ có nghĩa tình thái. hai thành phần nghĩa này hòa quyện với nhau. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: + Nghĩa sự việc (nghĩa biểu thị thông tin.… D. B. gợi mở. . trả lời câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1. sự đánh giá của người đối với sự việc đó. Hai thành phần nghĩa của câu giáo viên cũng cố chốt lại.Khái niệm: Nghĩa sự việc của câu là thành phần nghĩa ứng với sự việc mà câu đề cập đến. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản.Tuần 20: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. . .Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. + Nghĩa tình thái (nghĩa biểu thị tình cảm): là sự bày tỏ thái độ. Trang 201 . giáo án. Kiểm tra bài cũ: 3.Một số loại sự việc phổ biến tạo nên nghĩa của câu: + Sự việc biểu hiện hành động. nghĩa miêu tả. tính chất.… C. đó là khi câu chỉ cấu tạo bằng từ cảm thán. sau đó 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Ngay cả những câu không có từ ngữ riêng thể hiện nghĩa tình thái thì tình thái vẫn vẫn tồn tại trong câu (tình thái khách quant rung hòa).Trong mỗi câu. . Cũng cố kiến thức cũ thức về nghĩa của câu đã học. tài liệu tham khảo.

. .Hướng dẫn học sinh thảo luận theo nhóm. sự việc – trạng thái .Câu a: + Nghĩa sự việc: nói về xuân. + Sự việc thứ 2: mình cũng không biết rõ con gái mình có hư hay không → người nói nhấn mạnh bằng 3 từ tình thái “đến ngay chính mình” Trang 202 .Câu 8: một sự việc – hành động (cá đớp) * Bài tập số 2 (sgk . hình như…).9): Tách nghĩa tình thái và nghĩa sự việc trong các câu: .Câu b: + Nghĩa sự việc: Quản ngục nghĩ về việc chọn nghề của mình và thầy thơ lại. khởi ngữ và một số thành phần phụ khác. .Câu 3: một sự việc (sóng gợn) – quá trình.Câu 7: hai sự việc: sự việc – tư thế (tựa gối. nước trong) . trạng ngữ. nhưng chỉ thực ở một phương diện nào đó (kể). + Nghĩ tình thái thể hiện ở một phỏng đoán chỉ mới là khả năng.Nghĩa sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữ đóng vai trò chủ ngữ.Câu 2: một sự – đặc điểm việc (thuyền bé) quá trình.Câu 5: hai sự việc: sự việc – trạng thái. sự việc – đặc điểm (ao thu lạnh.Câu 6: hai sự việc: sự việc – đặc điểm. mây lơ lửng) . Luyện tập * Bài tập số 1 (sgk .Câu 1: hai sự việc: sự việc – trạng thái. II.Câu 4: mốt sự việc – quá trình (lá đưa nhanh) . .9): Phân tích nghĩa sự việc ở từng câu trong bài thơ. buông cần). . rồi trình bày. sự việc – đặc điểm (trời xanh ngắt. + Sự tồn tại + Quan hệ. → thái độ phỏng đoán chưa chắc chắn (từ “dễ” = có lẽ. + Tư thế. chứ chưa hoàn toàn chắc chắn về việc chọn nhầm nghề. còn ở phương diện khác thì là điều đáng sợ. . sự việc – trạng thái (lâu chẳng được) . + Nghĩa tình thái: sự công nhận sự danh giá là có thực (thể hiện ở các từ thực). vị ngữ.Câu c: Câu này có hai sự việc và hai tình thái: + Sự việc thứ nhất: họ cũng phân vân như mình.

* Bài tập số 3: Phần nghĩa sự việc: nói đến một người có nhiều phẩm chất tốt (biết kính mến khí phách. biết tiếc. biết trọng người có tài) thì không phải là người xấu → tình thái khẳng định mạnh mẽ cần chọn từ hắn. Trang 203 .

thiết kế bài học. Tác giả Diệu? . bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài.Quê quán: quê cha Hà Tĩnh.Xuân Diệu (1916 .1985). B. Khi vui cũng như khi buồn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời.Tuần 21: Tiết 76 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VỘI VÀNG Xuân Diệu A. . tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu thể hiện qua bài thơ. say đắm cảnh trời. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. càng đúng hơn với bài thơ Vội vàng. sách giáo viên. Tìm hiểu chung Nêu vài nét cơ bản về tác giả Xuân 1. diễn giảng. thể loại và ngôn ngữ. Nhân định này là của nhà phê bình văn học Hoài Thanh rất đúng với hồn thơ Xuân Diệu. lớn lên ở Quy Nhơn. sống hết mình và quan niệm về thời gian.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt. + Thấy được sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa mạch cảm xúc mảnh liệt. 3. cảm hứng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… C. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. sống vội vàng. tên thật Ngô Xuân Diệu. một bài thơ hay in trong tập Thơ thơ xuất bản năm 1938. dồi dào và mạch lí luận xã hội chặt chẽ cùng với những sáng tạo độc đáo về nghệ thuật của nhà thơ. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. sống cuống quýt muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. . bút danh khác Trảo Nha. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Vào bài mới: Lời vào bài: Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. quê mẹ Bình Định. Trang 204 .Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. người đều nồng nàn tha thiết. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. Thơ ông là nguồn sống dào dạt chưa từng thấy… Xuân Diệu say đắm tình yêu.… D. tài liệu tham khảo.

là nhà thơ của tuổi trẻ và tình yêu. xuất bản năm 1938. trước sự trôi qua nhanh của thời gian. . . b. bố cục .Tìm hiểu xuất xứ. * 9 câu tiếp: .Điệp cú pháp “tôi muốn” → khẳng định một cái tôi đầy khát vọng → khát vọng mãnh liệt muốn giữ trọn vẹn hương sắc của cuộc đời. Xuất xứ: Rút trong tập “Thơ thơ”.4 câu thơ cho thấy điều gì? Nhận xét về hình thức diễn đạt và ý tưởng độc đáo của nhà thơ? .Điệp khúc “này đây” được 5 lần. cuộc sống quen thuộc được diễn tả như thế nào? (Học sinh đọc đoạn thơ và tìm cách miêu tả thiên nhiên của nhà thơ) .. “Và này đây ánh sáng chớp hàng mi”. là một hồn thơ khao khát giao cảm với đời. nhân dân và nên văn học dân tộc.Một ước muốn mãnh liệt. Phải biết quý trọng và sống hết mình với tuổi trẻ và thời gian. tập thơ đầu của Xuân Diệu. vội vàng để tận hưởng những giây phút của tuổi trẻ giữa mùa xuân của cuộc đời.Tác phẩm tiêu biểu (SGK) => XD là nhà thơ lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại.Thiên nhiên rất đẹp đầy hương sắc: của hoa “đồng nội xanh rì”. đoạt quyền tạo hóa: tắt nắng. bên bỉ. II. Một đời người chỉ có một lần tuổi trẻ. táo bạo muốn ngự trị thiên nhiên. Sau CMTT.Đoạn 1: Tình yêu cuộc sống trần thế tha thiết của nhà thơ. .Là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn. nghệ thuật đảo ngữ. tha thiết của nhà thơ (13 câu đầu) * 4 câu đầu: 4 dòng ngũ ngôn ngắn gọn . c. . Bố cục: . chủ đề bài thơ. 2. có đóng góp trên nhiều lĩnh vực cho nền văn học dân tộc hiện đại. của vũ trụ. Chủ đề Tuổi trẻ rất đẹp. XD nhanh chóng hòa mình gắn bó với đất nước. Tình yêu cuộc sống trần thế say mê. .Đoạn 3 (còn lại): Lời giục giã cuống quýt. trước CMTT là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. của lá “cành tơ phơ phất”.29): Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người. “Khúc tình si” của yến anh. “tuần tháng mật” của ong bướm.Là một cây bút có sức sống dồi dào. . buộc gió . Vội vàng a.Đoạn 2: (14 . Đọc hiểu văn bản 1.Hình ảnh thiên nhiên. so Trang 205 . rất đáng yêu.

. như bóng câu (tuấn mã) vút qua cửa sổ. cái đang có lại đang dần mất đi… sánh độc đáo. rộng – chật. Thời gian vun vút thoi đưa. Thời gian một đi không trở lại). Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già.  Nhà thơ nhìn thời gian qua lăng kính của một cái tôi cá nhân yêu đời. tâm trạng nhà thơ có sự chuyển biến như thế nào? Vì sao thi nhân đang vui ngây ngất bổng chơt buồn.Thời gian trôi chảy rất nhanh. Trong cái phi lí có sự đáng yêu của một tâm hồn lãng mạn. hết – mất.Do đâu mà Xuân Diệu có cách cảm nhận về thời gian như vậy? . đời người có hạn.Cách nói tương phản đối lập để chỉ ra một đời người chỉ có một tuổi xuân. Bóng ngã lưng tà. Một hệ thống tương phản đối lập: tới – qua. khát vọng yêu cuồng nhiệt hối hả Trang 206 . Phải quý tuổi xuân. ý thức sâu sắc về sự tồn tại của mỗi một cá nhân trên cuộc đời.Từ quan niệm thời gian. cuống quyết trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian? . táo bạo (tháng giêng ngon như một cặp môi gần) : nhắc lại sự sống căng tràn phơi bày. thiên nhiên hữu tình xinh đẹp thật đáng yêu. vội vàng lên để tận hưởng những giây phút của tuổi trẻ. Khát vọng sống. Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian (đoạn 2) * Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu: Thời gian không phải là tuần hoàn mà là tuyến tính. .Sang đoạn 2. vui say ngây ngất trước một thiên nhiên tươi đẹp đầy sức sống.Vì sao thi nhân có tâm trạng vội vàng. Xuân đang tới nghĩa là xuân đang qua.Giọng thơ sôi nổi như nước từ mạch nguồn tuôn ra. Trong hiện tại đã bắt đầu có quá khứ và tương lai.Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu thể hiện như thế nào? (Quan niệm về thời gian có nhiều cách nói. hãy mau lên. . tuổi trẻ một đi không trở lại.Cách cảm nhận và tình cảm của thi nhân trước bức tranh thiên nhiên cuộc sống này? . một đi không trở lại. như nước chảy qua cầu. tuổi xuân ngắn ngủi. . Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất Lòng tôi rộng nhưng lượng đời cứ chật Không cho dài thời trẻ của nhân gian Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại… → Không thể níu giữ được thời gian. nhà thơ băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người trước sự trôi qua nhanh của thời gian. nhạy cảm. → Vì lẻ đó nên phải vội vàng “tắt nắng đi” và “buộc gió lại”. Thời gian là vàng ngọc. độc đáo. theo đà đó cả thiên nhiên và sự sống con người đều không tránh khỏi héo úa → Thời gian khắc nghiệt. 3. => Nhà thơ cảm nhận thiên nhiên cuộc sống bằng mọi giác quan. vô hạn – hữu hạn – để khẳng định một chân lí – triết lí: tuổi xuân một đi không trở lại.. Cách nhìn nhận về thời gian cũng rất tinh tế. ham sống. non – già. tuần hoàn – bất phục hoàn. 2. những gì cuộc đời ban tặng.Đang chìm đắm trong đau buồn . băn khoăn? . Thời gian đời người không đồng nhất với thời gian vũ trụ.

cao độ của nhà thơ. 2. trạng thái say mê ngây ngất. 5. ích kỉ trong hưởng thụ. Tình cảm ấy đã thể hiện một quan niêmmj nhân sinh mới mẻ. . Tổng kết (ghi nhớ) III. đoạn thơ rất tài hoa. Nhà thơ cảm nhận niềm hạnh phúc bằng mọi giác quan. Sống nồng nàn say mê. Quan niệm mới của XD về cuộc sống.Nhận xét về cách sử dụng hình ảnh trong câu cuối cùng trong bài thơ.ta) . hấp dẫn. nhà thơ chợt nhận ra tình yêu vẫn còn nên đã có hành động và thái độ như thế nào? . yêu sống đến cuồng nhiệt. Có chất xúc giác trong thơ.Nghệ thuật trùng điệp trong diễn tả. Luyện tập 1. Phải biết yêu cuộc sống hiện tại. khỏe khoắn. ông đã làm giàu đẹp cho nền thơ ca Việt Nam hiện đại. . quý trọng từng giây từng phút của của tuổi trẻ và tình yêu. “Vội vàng” tiêu biểu nhất cho thơ mới. “Vội vàng” thể hiện một tâm hồn yêu đời. Biết quý trọng thời gian. cuộc đời nơi trần thế. Phải biết nâng niu. Bảy thập kỉ sau còn làm cho không ít người ngỡ ngàng! Xuân Diệu đã sống “vội vàng” như vậy. → Tình yêu nồng nàn. Cũng cố . cấp tiến.Đâu là nét mới mẻ trong quan niệm về cuộc sống. → Sống mãnh liệt. sống hết mình. Hướng dẫn tự học . “Ta muốn riết… Ta muốn say… Ta muốn thâu…”. Vì sao lại có sự thay đổi cách xưng hô trong bài thơ (tôi . thơ lãng mạn 1932 – 1941.tuyệt vọng. Cách dùng từ rất bạo. 50 tác phẩm. phải chủ động chạy đua với thời gian để chiến thắng nó. là mọi tuổi trẻ. mê hồn nhất vì có con người giữa tuổi trẻ và tình yêu. dâng trào và lôi cuốn.Bài thơ “Vội vàng” cho thấy một cảm quan nghệ thuật rất đẹp. Thế giới này đẹp nhất. Luyện tập 3.Ôn tập chuẩn bị viết bài viết số 5: Nghị luận xã hội Trang 207 . tuổi trẻ và hạnh phúc.Kết thúc bài thơ là “ta”. tuổi trẻ và hạnh phúc? Quan niệm đó có tích cực không? của nhà thơ (đoạn 3) . một giọng văn sôi nổi. tình yêu đôi lứa. . biết quý trọng tuổi trẻ. → Quan niệm sống tích cực.Sống vội vàng không có nghĩa là sống gấp. tình yêu tạo vật. Ngôn từ đậm màu sắc cảm giác. 4. xúc giác rạo rực: “Ta muốn ôm”.Mở đầu bài thơ là cái Tôi hăm hở: “Tôi muốn tắt nắng đi”. biết sống cũng là để yêu. hơn 400 bài thơ tình.Học thuộc lòng bài thơ . rất nhân văn.

mạch lạc và thuyết phục. Về kỷ năng: . B. b. giáo án. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . ý kiến của mình một cách chặt chẽ.5 đ) Nêu vấn đề: Sống giản dị đã được bàn tới từ lâu.… C. Đề bài: Viết một bài văn nghị luận trình bày quan điểm của mình về lối sống giản dị của một con người.Viết một bài văn nghị luận xã hội với lí lẽ lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục với một kết cấu hợp lí rõ ràng. Trang 208 . . có quan điểm và cách giải quyết đúng đắn.Bố cục hợp lí. Đáp án và biểu điểm 1.Nhạy bén đối với vấn đề xã hội đặt ra. . sách giáo viên. D. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt A. .Viết một bài văn nghị luận xã hội thể hiện quan niệm. ngữ pháp. + Sống giản dị không có nghĩa là keo kiệt. với hoàn cảnh xã hội. Về kiến thức: a. dùng từ. học sinh làm bài trên lớp nộp bài đúng thời gian quy định.Không mắc những lỗi thông thường về hình thức. hoàn cảnh giao tiếp. sống giản dị có vai trò quan trọng trong việc hình thành tính cách của một con người. Mở bài: (1. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: .78 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI LÀM VĂN SỐ 5: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A.Tuần 21: Tiết 77.Giáo viên ghi lên bảng.Biết vận dụng các thao tác lập luận trong văn nghị luận. rõ ràng diễn đạt có cảm xúc. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. B.Khái niệm giản dị (1 đ) . Thân bài: (7 đ) . chữ viết. Kiểm tra bài cũ: 3. bủn xỉn.… 2. phù hợp với điều kiện cá nhân. chính tả.Quan niệm của cá nhân: (2đ) + Giản dị là lối sống không phô trương.

cẩu thả cũng hạn chế sự phát triển. tránh các tệ nạn xã hội (đua đòi. Kết bài (1.…) (1 đ) . (1 đ) .Tác dụng của lối sống giản dị: tiết kiệm sức lực. Trang 209 .5 đ) . đặc biệt ca ngợi lối sống giản dị của Bác Hồ: Bác Hồ có chiếc áo nâu giản dị Màu quê hương bền bỉ đậm đà. đua đòi hao tổn của cải xã hội. lối sống keo kiệt buông xuôi. gây ra tệ nạn xã hội…. tiền bạc cho cá nhân xã hội.Phê phán lối sống xa hoa. tham nhũng. trộm cắp..Dẫn chứng về những tấm gương giản dị trong cuộc sống. (1 đ) c. Trích dẫn câu nói của Puskin: “Cái vĩ đại nằm trong sự giản dị”. ngược lại.Khẳng định tác dụng của lối sống giản dị.

Thân bài: *Ý1 . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Phần 1: giáo viên khơi gợi học sinh I. khắc sâu kiến thức về cách làm bài văn nghị luận xã hội. sách giáo viên.Phạm vi tư liệu 2.… C.Sách giáo khoa.Ý 1b: + Ý 1b1 (nếu có) Trang 210 . Sau đó phân loại. Phương tiện dạy học: . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Dàn ý bài văn nghị luận gồm 3 phần: a.Ý 1a: + Ý 1a1 (nếu có) + Ý 1a2 (nếu có) .Nội dung trọng tâm của bài viết (vấn đề mà đề yêu cầu) nghị luận xã hội. Tiến trình lên lớp: 1.Các thao tác lập luận chính cân sử dụng: giải thích. Có thể thực hiện việc tìm ý bằng cách đặt ra những câu hỏi và tự trả lời. 3. rồi từ câu trả lời xác định ý văn. Phương pháp dạy học: . gợi mở. Kiểm tra bài cũ: 3. sắp xếp tạo thành hệ thống ý lớn. phân tích. B. giáo án. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Kiến thức cơ bản nhớ lại những kiến thức cũ đã học về 1. trả lời câu hỏi. hình thành cấu trúc bài viết. Lập dàn ý: là triển khai sắp các ý theo một trật tự nhất định. Tìm ý: là xác định ý cho bài văn nghị luận.… D.Tuần 21: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A.Củng cố. ý nhỏ cho bài viết.… . Phân tích đề: là xác định các vấn đề sau: Phân tích đề và lập dàn ý bài văn . chứng minh. . Mở bài: -Ý1 -Ý2 b.Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.

chứng minh.… . Kết bài: -Ý1 -Ý2 II.Bản thân mình cần lựa chọn thái độ sống nào? Và thể Trang 211 .Nội dung trọng tâm (luận đề): ý kiến của bản than về một nếp sống tốt đẹp của xã hội: đồng cảm và chia sẻ. Tìm ý: dựa vào các câu hỏi sau: . giúp đỡ nhau lúc khó khăn về vật chất lẫn tinh thần. vô trách nhiệm trước cuộc sống trước nỗi đau của người khác. Rèn luyện kỹ năng Đề bài: Đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp hiện nay trong xã hội ta. + Ý 1b2 (nếu có) *Ý2 .Phần 2: Hướng dẫn học sinh phân tích và lập dàn ý bài văn nghị luận xã hội đối với một đề bài cụ thể.Ý 2a: + Ý 2a1 (nếu có) + Ý 2a2 (nếu có) . 2. Phân tích đề: . . vô cảm. Em hãy trình bày ý kiến của mình về nếp sống tốt đẹp ấy. phân tích.Trái với đồng cảm. nỗi buồn. . chia sẻ là thái độ sống như thế nào? Cần phải như thế nào đối với thái độ sống đó? Phê phán thái độ thờ ơ. .Đồng cảm và chia sẻ là gì? + Đồng cảm là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác.Ý 2b: + Ý 2b1 (nếu có) + Ý 2b2 (nếu có) c. đồng thời nâng cao giá trị của bản than.Các thao tác lập luận chính: giải thích. từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình… + Chia sẻ là cùng người khác san sẻ niềm vui. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh.Phạm vi tư liệu: những dẫn chứng từ thực tế cuộc sống và bản thân. Đồng cảm. 1. .Tại sao nói đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp trong xã hội ngày nay? Đồng cảm và chia sẻ là nếp đẹp truyền thống của ông cha ta từ xưa đến nay. chia sẻ mang đến niềm vui và làm vơi đi nỗi khổ của người khác. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác để nhìn nhận.

hiện ra sao? Bản thân nên biết đồng cảm và chia sẻ đối với người thân.Giải thích đồng cảm và chia sẻ: + Đồng cảm là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác. Lập dàn bài: a. Trang 212 . Mở bài: Giới thiệu khái quát dẫn dắt vấn đề: đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp trong xã hội ngày nay. Thân bài: . đồng thời nâng cao giá trị của bản thân. .Phê phán thái độ thờ ơ. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. Đồng cảm chia sẻ mang đến niềm vui và làm vơi đi nỗi khổ của người khác. vô trách nhiệm trước cuộc sống. xung quanh. cuộc sống xung quanh… 3.… c. giúp đỡ nhau lúc khó khăn về vật chất lẫn tinh thần. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác để nhìn nhận. Kết bài: Nêu ý nghĩa của nếp sống tốt đẹp này. từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình… + Chia sẻ là cùng người khác san sẻ niềm vui nỗi buồn.Đồng cảm và chia sẻ là nét đẹp truyền thống của ông cha ta từ xưa đến nay. . cuộc sống. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác. .Liên hệ bản thân: thể hiện thái độ và trách nhiệm của mình đối với người thân. trước nỗi đau của người khác. vô cảm. b.

các từ gọi đáp. Vì vậy người ta chia làm hai thành phần nghĩa của câu: nghĩa sự vật và nghĩa tình thái.Sách giáo khoa. Phương tiện dạy học: . . .Tuần 22: Tiết 79 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. Nghĩa tình Nghĩa tình thái . các từ tình thái cuối câu) Trang 213 . Tiết học hôm nay. chúng ta thường nói (viết) thành câu. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói hay viết. C.… D.Hướng dẫn nắm được một số loại III. Nghĩa tình thái: nghĩa tình thái quan trọng dựa vào các 1.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. sách giáo viên. (thể hiện qua các từ xưng hô. thiết kế bài học.Về kiến thức: Hiểu các thành phần ngữ nghĩa của câu. . Tiết học hôm trước.Tình thái là các trạng thái cảm xúc hay tình cảm của phụ và yêu cầu học sinh nhận xét con người trước sự việc. có thể bày tỏ thái độ. . nghĩa tình thái của từng câu. B. Nghĩa tình thái chỉ khả năng xảy ra của sự việc. hiện tượng. Kiểm tra bài cũ: 3. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. có thể thông báo sự vật. Câu là một đơn vị ngữ pháp có cấu trúc phức tạp và sự phân loại phong phú dựa vào những tiêu chí khác nhau. Nghĩa tình thái chỉ sự việc đã xảy ra hay chưa xảy ra. sự đánh giá của người nói (viết) với sự vật hoặc người nghe (đọc). đánh giá và thái độ của người nói đối với Nghĩa tình thái việc được đề cập. Nghĩa của câu là nội dung thông tin mà câu biểu đạt. Phương pháp dạy học: . thái độ của người nói đối với người nghe. tài liệu tham khảo. Nghĩa tình thái chỉ sự việc được nhận thức như là một thái hướng về hướng về người đạo lí. chúng ta tìm hiểu về nghĩa tình thái của câu. Mỗi câu đều có nghĩa. Tìm hiểu ngữ liệu: (sgk) ví dụ trong sách giáo khoa. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . chúng ta đã tìm hiểu về nghĩa sự việc. sự việc đối thoại + Tình cảm.Các phương diện tình thái phổ biến tạo nên nghĩa tình Gv chốt lại lí thuyết bằng sơ đồ: thái của câu: + Sự nhìn nhận. Nhận xét Giáo viên ghi các ví dụ vào bảng . 2. diễn giảng. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt .

- Hướng dẫn luyện tập + Giáo viên chia chia lớp 4 nhóm, 2 nhóm thực hiện một bài tập. + Giáo viên nêu quy trình làm và hướng dẫn học sinh thảo luận. + Học sinh thảo luận nhóm dưới sự hướng dẫn của giáo viên. + Sau đó, học sinh mang sản phẩm của mình lên bảng. + Cả lớp nhận xét, bổ sung. + Giáo viên nhận xét, bổ sung và cho điểm.

. Tình cảm thân mật gần gũi. . Thái độ bực tức, hách dịch . Thái độ kính cẩn. Luyện tập 1/ Bài 3 (trang 9): a- Nghĩa sự việc: hiện tượng thời tiết: (nắng) ở hai miền Nam - Bắc có sắc thái khác nhau. - Nghĩa tình thái: Phỏng đoán với độ tin cậy cao (chắc). b- Nghĩa sự việc: ảnh là của mợ Du và thằng Dũng. - Nghĩa tình thái: khẳng định sự việc ở mức cao (rõ ràng là). c- Nghĩa sự việc: cái gong to nặng tương xứng với tội án tử tù. - Nghĩa tình thái: khẳng định một cách mỉa mai (thật là). d- Nghĩa sự việc của câu thứ nhất nói về nghề cướp giật của Chí. - Nghĩa tình thái là nhấn mạnh thái độ bằng từ “chỉ”. Câu 3: - Nghĩa sự việc: hắn mạnh vì cái liều - Nghĩa tình thái: “Đã đành” là từ tình thái hàm ý miễn cưỡng công nhận một sự thật là: hắn mạnh vì cái liều. 3/ Bài 2 (tr 19): Các từ ngữ thể hiện nghĩa tình thái trong các câu: - Nói của đáng tội (thừa nhận việc khen này không nên làm với đứa bé). - Có thể (nêu khả năng). - Những (đánh giá mức giá cả là cao). - Kia mà (nhắc nhở để trách móc). 4/ Bài 3 (tr 19). - Câu chọn “hình như” (thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn) - Câu b: chọn từ “dễ” (phỏng đoán) - Câu c: chọn từ “tận” (đánh giá khoảng cách là xa) Hướng dẫn tự học - Nắm được hai thành phần nghĩa trong câu là các nghĩa tình thái quan trọng. Biết cách phân tích giá trị của nghĩa tình thái trong câu. - Chuẩn bị bài: Tràng giang – Huy Cận.

Trang 214

Tuần 22: Tiết 80 Giáo án Văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

TRÀNG GIANG
Huy cận
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được nỗi buồn cô đơn trước vũ trụ rộng lớn, nỗi sầu nhân thế, niềm khát khao hòa nhập với cuộc đời và tình cảm với quê hương đất nước của tác giả. + Thấy được màu sắc cổ điển trong một bài thơ mới. - Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945; bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài, cảm hứng, thể loại và ngôn ngữ. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong tập thơ Lửa thiêng, nhà thơ Huy Cận đã có lần tự họa chân dung tâm hồn mình: “Một chiếc linh hồn nhỏ,/ Mang máng thiên cổ sầu.” Nổi sầu thiên cổ ấy bao trùm lên cả tập Lửa thiêng và tụ hội ở Tràng giang, một trong những bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Huy Cận trước CMTT. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu I. Tìm hiểu chung tiểu dẫn: 1. Tác giả: Gọi học sinh đọc phần tiểu dẫn và Huy Cận (1919 – 2005), tên khai sinh Cù Huy Cận, quê hãy cho biết phần tiểu dẫn đã trình Hà Tĩnh. bày những vấn đề gì? - Sớm có năng khiếu thơ và trở thành nhà thơ nỗi tiếng ở Học sinh làm việc cá nhân và trình tuổi 20. bày trước lớp. - Sớm giác ngộ cách mạng từ tuổi sinh viên, sớm thành đạt và được giao nhiều trọng trách.
Trang 215

Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài thơ thông qua biện pháp phát vấn và cho học sinh thảo luận. - Nêu xuất xứ, hoàn cảnh sang tác.

- Nhận xét cách dung vần “ang” ở nhan đề. -Em hiểu thế nào về câu thơ đề từ “Bâng khuâng trời rộng nhớ song dài”? Giáo viên chốt lại -Em có ấn tượng gì về âm điệu chung của bài thơ? -Những yếu tố nào trong bài thơ đã tạo nên những cả xúc buồn ấy?

-Trong câu thơ “thuyền về nước lại sầu trăm ngã”, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Biện pháp nghệ thuật ấy nói lên điều gì?

- Nguyễn Du nói: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”. Ý thơ này của Nguyễn Du có thể giúp ta hiểu gì về tâm trạng của nhà thơ Huy Cận trước thiên nhiên, cảnh vật của đất nước?

- Kết hợp hài hòa giữa tài năng thi ca và tấm long yêu nước, yêu cách mạng. - Những tác phẩm chính: SGK 2. Bài thơ Tràng giang: a. Xuất xứ: - Trích trong tập Lửa thiêng - Được viết vào mùa thu năm 1939 trước cảnh song Hồng mênh mông song nước. II. Đọc hiểu văn bản 1. Giọng điệu và âm hưởng của bài thơ: * Nhan đề: vần ang → tạo dư âm vang xa, trầm lắng mênh mông, trang nhã, cổ kính. * Câu đề từ: Bâng khuâng trời rộng nhớ song dài. - Trời rộng, sông dài → không gian mênh mông, vô biên. - Bâng khuâng, nhớ → tâm trạng buồn nhớ, cô đơn giữa cảnh sông dài, trời rộng. → câu đề từ thâu tóm đầy đủ tâm trạng buồn nhớ sâu lắng của nhà thơ trước cảnh sông dài trời rộng. => Âm điệu buồn, sự cô đơn, hoang vắng, đìu hiu, lặng lẽ… * Từ ngữ: + Các cụm từ, từ: buồn điệp điệp, sầu trăm ngã, cô liêu, lặng lẽ… → mang màu sắc biểu cảm cao. * Hình ảnh: - Tương phản: thuyền về > < nước lại → chia lìa - củi một cành khô lạc mấy dòng, chim nghiêng cánh nhỏ… bơ vơ, lạc lỏng. - vãn chợ chiều, không một chuyến đò ngang, không cầu: tàn tạ, hoang vắng. - bèo dạt về đâu: mênh mông, vô định. * Giọng thơ (thể thơ thất ngôn): nhịp nhàng, trầm buồn, gợi cảm giác hụt hẫng, mất mát. 2. Tâm trạng của tác giả: - Kiếp người trôi dạt, bấp bênh. - Dự cảm về tương lai, hạnh phúc trước hoàn cảnh tối tăm của đất nước → tâm trạng chung của các nhà thơ lãng mạn thời bấy giờ. => Cái buồn có ý nghĩa tích cực: có tâm hồn, nhiệt huyết, không thờ ơ trước hiện thực, không phó mặc trước cuộc đời. 3. Đặc sắc nghệ thuật:
Trang 216

-Vì sao nói bức tranh thiên nhiên trong bài thơ đậm màu sắc cổ điển mà vẫn gần gũi thân thuộc?

-Thử tìm trong bài thơ những nét gần gũi với những bài thơ Đường mà anh (chị) đã được học?

-Theo anh (chị) nội dung cảm động nhất của bài thơ “tràng giang” là gì? a.Tình yêu thiên nhiên b.Tình yêu quê hương đất nước c.Nỗi buồn cô đơn trước thời cuộc d.Cả 3 ý trên đều đúng. Tại sao? -Bức tranh tràng giang hiện lên như thế nào? Bức tranh ấy ẩn chứa tâm trạng gì của nhà thơ Huy Cận nói riêng và thế hệ thanh niên thời bấy giờ nói chung? -Hãy phát biểu cảm nhận của anh chị về một chi tiết trong bài thơ mà anh chị tâm đắc nhất?

- Thủ pháp tương phản: cái mênh mông vô tận (sông dài, trời rộng) > < cái mong manh, nhỏ bé (con thuyền, cành củi khô, cồn nhỏ, cánh chim nhỏ) - Tính cổ điển và hiện đại: + Cổ điển: . Các hình ảnh: sông nước, hoàng hôn, cánh chim, con thuyền… → quen thuộc trong thơ cổ. . Hệ thống từ Hán Việt: tràng giang, cô liêu… . Lớp lớp mây cao đùn núi bạc – Tái thượng phong vân tiếp địa âm (mặt đất mây đùn cửa ải xa) – Đỗ Phủ . Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà – Yên ba giang thượng sử nhân sầu (trên sông khói sóng cho buồn long ai). + Hiện đại: . Từ sang tạo: sâu chót vót, niềm thân mật, dờn dợn,… . Cách diễn đạt phù hợp với tâm trạng, cảm xúc của nhà thơ . Cành củi khô, bèo, bến đò, chợ chiều, cầu…: hình ảnh quen thuộc, thân thiết với người Việt Nam. 4. Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên và tâm sự yêu nước thầm kín của tác giả. Đồng thời còn toát lên nỗi lòng cô đơn bất lực trước thời cuộc của hồn thơ Huy Cận nói riêng và lớp trí thức trẻ lúc bấy giờ nói chung. 5. Tổng kết: (ghi nhớ) III. Luyện tập 1. Củng cố - Tràng giang là một bài thơ buồn thương về cuộc đời cô đơn, kiếp người nổi trôi vô định. Đồng thời chất chứa tâm sự yêu nước thầm kín của tác giả. - Bức tranh tràng giang ở đây vừa có dáng dấp cổ kính Đường thi, lại vừa gần gũi, thân thuộc với người Việt Nam.

2. Luyện tập * Thời gian và không gian nghệ thuật:
Trang 217

Phân tích thời gian và không gian nghệ thuật của bài thơ? Học sinh làm việc theo từng dãy bàn và trình bày dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Học sinh tranh luận với nhau, giáo viên hướng dẫn học sinh đến kết luận cuối cùng và nhận xét cho điểm.

- Thời gian về chiều: chợ chiều, nắng xuống, bong chiều sa, hoàng hôn… - Không gian trời nước mênh mông của những cảnh vật nhỏ bé mong manh: con thuyền xuôi mái nước song song, củi một cành khô lạc mấy dòng, sông dài trời rộng bến cô liêu, chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa… 3. Hướng dẫn tự học - Học thuộc lòng bài thơ và nắm được mạch cảm xúc của tác phẩm. - Chuẩn bị bài: Thao tác lập luận bác bỏ.

Trang 218

Tuần 22: Tiết 81 Giáo án Làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ, LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Về kiến thức: Nắm được mục đích yêu cầu và cách sử dụng thao tác lập luận bác bỏ trong văn nghị luận. - Về kỹ năng: Biết bác bỏ một ý kiến sai, thiếu chính xác về xã hội hoặc văn học. B. Phương tiện dạy học: - Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: - Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc long đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Một thực tế mà ai cũng biết trong cuộc sống cũng như trong sách báo, ta có thể gặp những ý kiến sai lầm, những lời nói, những bài viết lệch lạc, thiếu chính xác. Trước những tình huống ấy, ta thường trao đổi, tranh luận để bác bỏ. Một trong những thao tác nghị luận trong tranh luận bác bỏ. Vậy thao tác lập luận bác bỏ nhằm mục đích gì? Có những yêu cầu nào? Cách thức tiến hành ra sao? Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1. I. Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ Học sinh tìm hiểu mục I, thảo luận - Bác bỏ là dung lí lẽ và dẫn chứng để phủ nhận những ý những câu nói sau: kiến, những nhận định… sai trái, nhằm bảo vệ những ý 1. Thế nào là bác bỏ? Trong cuộc kiến, những nhận định đúng đắn. sống cũng như bài viết nghị luận, ta - Trong đời sống cũng như trong các văn bản nghị luận dung thao tác bác bỏ nhằm mục đích thường song song tồn tại những quan niệm đúng đắn, gì? khách quan, trung thực và quan điểm lệch lạc, phiến diện, chủ quan; do đó chúng ta cũng thường phải sử dụng thao tác bác bỏ nhằm phê phán cái sai để bảo vệ chân lí của đời sống, chân lí nghệ thuật. 2.Để bác bỏ thành công chúng ta - Để bác bỏ thành công, chúng ta cần: cần nắm vững những yếu tố nào? + Chỉ ra được cái sai hiển nhiên (Trái với quy luật tự nhiên, xã hội, sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật…) của chủ thể phát ngôn (ý kiến, nhận định, quan điểm…)
Trang 219

Luyện tập 1.Bác bỏ bằng cách dung phối hợp nhiều loại câu. nhận định. Tổng kết: Ghi nhớ (sgk) IV. nhận định sai trái. Tìm hiểu cách bác bỏ. tôi bị bệnh. Đoạn a: Tác giả bác bỏ quan niệm “đổi cứng ra mềm” của những kẻ sĩ cơ hội.Ông Nguyễn Khắc Viện bác bỏ quan niệm sai trái “Tôi hút thuốc.Bác bỏ bằng cách phân tích tác hại đầu độc môi trường của những người hút thuốc lá gây ra cho những người xung quanh.Ông Nguyễn An Ninh bác bỏ ý kiến sai trái cho rằng “tiếng nước mình nghèo nàn” . Phân tích học yếu không phải là một thói xấu mà là một nhược điểm chủ quan hoặc do khách quan chi phối: sức Trang 220 . trung thực để bác bỏ các ý kiến. Cách bác bỏ Đoạn a: . nhất là câu hỏi tu từ và bằng cách so sánh trí tưởng tượng của Nguyễn Du với trí tưởng tượng của các thi sĩ nước ngoài. III. Bác bỏ bằng lí lẽ và dẫn chứng. mặc tôi” . Củng cố 2. Đoạn b: .Học sinh trao đổi thảo luận và trả lời câu hỏi sau: Cho biết trong 3 đoạn trích trên.Ông Đinh Gia Trinh bác bỏ ý kiến của ông Nguyễn Bách Khoa cho rằng “Nguyễn Du là một con bệnh thần kinh” . II. * Bài tập 2. Đoạn b: Tác giả bác bỏ quan niệm cho rằng “Thơ là những lời đẹp” Bác bỏ bằng những dẫn chứng cụ thể. Khẳng định đây là một quan niệm sai về việc kết bạn trong lứa tuổi học trò. có văn hóa tranh luận và có sự tôn trọng người đối thoại. cầu an.Bác bỏ bằng cách khẳng định ý kiến sai trái ấy không có cơ sở nào cả và bằng cách so sánh hai nền văn học Trung – Việt để nâu câu hỏi tu từ: “Phải quy lỗi cho sự nghèo nàn của ngôn ngữ hay sự bất tài của con người” Đoạn c: .Học sinh đọc đoạn trích . + Thái độ thẳng thắn. tôn trọng bạn đọc. Luyện tập * Bài tập 1. luận điểm (ý kiến. .Hoạt động 2. quan niệm) nào bị bác bỏ? bác bỏ bằng cách nào? Hoạt động 3: Luyện tập Yêu cầu phân tích Vấn đề bị bác bỏ ở mỗi đoạn văn Cách bác bỏ của mỗi tác giả + Dùng lí lẽ và dẫn chứng khách quan.

Hướng dẫn tự học Trang 221 . gia đình…. từ đó phân tích nguyên nhân và tác hại của quan niệm sai trên. Khẳng định quan niệm đúng đắn là kết bạn với những người học yếu là một trách nhiệm và tình cảm bạn bè để giúp đỡ nhau về mọi mặt. 3.khỏe. trong đó có học tập.

Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Sách giáo khoa. Tiến trình lên lớp: 1. kêu gọi những người hiền tài ra giúp nước. Bài tập 1. .Về kỹ năng: Vận dụng được thao tác lập luận bác bỏ thích hợp trong bài văn nghị luận.Vấn đề bác bỏ: quan niệm sống quẩn quanh. . thiết kế bài học. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: luyện tập I.Vấn đề cần bác bỏ: nếu chỉ luyện tư duy. C. Luyện tập Tổ chức thảo luận theo nhóm bài 1. * Quan niệm a.Vấn đề cần bác bỏ: nếu chỉ đọc nhiều sách và thuộc nhiều thơ văn thì mới chỉ có kiến thức sách vở.2 1. luyện nói luyện viết thì mới chỉ có phương pháp. yêu cầu của thao tác lập luận so sánh. .Cách bác bỏ: dung lí lẽ phân tích để nhắc nhỡ. Phương pháp dạy học: .Vấn đề bác bỏ: thái độ dè dặt. biện pháp. né tránh của những người hiền tài trước một vương triều mới. diễn giảng. chưa có Trang 222 . Bài tập 2. Kiểm tra bài cũ: Trình bày mục đích.Cách bác bỏ: dung lí lẽ và những hình ảnh so sánh sinh động. 3. Cách so sánh. B. của những người đã trở thành nô lệ của tiện nghi. sách giáo viên. . Phương tiện dạy học: .Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. tài liệu tham khảo. 2. nghèo nàn Cách bác bỏ của mỗi tác giả. con mọt sách… đây là quan niệm phiến diện. * Đoạn b: . thiếu kiến thức đời sống. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . .Về kiến thức: Củng cố và nâng cao hiểu biết về thao tác lập luận bác bỏ.Tuần 22: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ A.… D. . . * Quan niệm b. Yêu cầu phân tích * Đoạn a: Vấn đề bị bác bỏ ở mỗi đoạn văn. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.

Có phương pháp học tập phù hợp với bộ môn để nắm được tri thức một cách cơ bản và hệ thống. * Quan niệm đúng đắn: muốn học tốt môn ngữ văn cần phải. có khát vọng làm giàu… * Thân bài . kiến thức về bộ môn và kiến thức về đời sống.Bài tập 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh lập dàn bài và việt bài văn. * Kết luận: Phê phán và nêu tác hại của quan niệm về cách sống sai trái. .Chuẩn bị bài mới: Đây thôn Vĩ Dạ Trang 223 .Hoàn thành các bài tập trên lớp .Sống sâu sắc và có trách nhiệm để tích lũy vốn sống thực tế. Phân tích ngắn gọn nguyên nhân phát sinh ra quan niệm ấy.Bác bỏ quan niệm về cách sống ấy: Vấn đề cần bác bỏ: bản chất của cái gọi là sành điệu chính là lối sống buông thả.Thường xuyên đọc sách báo tạp chí… và có ý thức thu thập thong tin trên các phương tiện thong tin đại chúng… 3. .Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. . Bài tập 3. . . II. Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. hưởng thụ và vô trách nhiệm.Có động cơ và thái độ học tập đúng đắn để có khát vọng vượt lên những giới hạn của bản thân. đây cũng là quan niệm phiến diện.Thừa nhận đây cũng là một quan niệm về cách sống hiện nay. 2 cách sống của tuổi trẻ thời hội nhập là phải có trí tuệ. * Mở bài Giới thiệu ít nhất hai quan niệm sống khác nhau: 1 (sgk). Hướng dẫn tự học . .

. 2. Tiến trình lên lớp: 1. thiết kế bài học. Quảng Bình. . TÌM HIỂU CHUNG 1. sách giáo viên. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. 3. Phân tích sự hài hoà các yếu tố cổ điển và hiện đại trong bài thơ.Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ Tràng giang. các tài liệu tham khảo.Tuần 23: Tiết 82. D. . HMT là một nhà thơ khá đặc biệt. tư tưởng nghệ thuật. Nhớ đến HMT là nhớ đến một cuộc đời ngắn ngủi mà đày bi kịch.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: . . thể loại và ngôn ngữ. Hoạt động GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi hs đọc phần tiểu dẫn và hãy cho biết phần tiểu dẫn trình bày những vấn đề gì? Hs làm việc cá nhân và trình I. . vô vọng. so sánh hai câu thơ cuối của bài Tràng giang và Hoàng hạc lâu để thấy sự khác nhau về đề tài. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. C. diễn giảng.Tên thật: Nguyễn Trọng Trí (1912 . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp.83. Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐÂY THÔN VĨ DẠ Hàn Mặc Tử A.Về kĩ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Vn từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. Hồn thơ HMT tuy buồn đau mà trong sáng. Đây thôn vĩ dạ là một trong những bài thơ như vậy của nhà thơ.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận bài thơ là bức tranh phong cảnh và cũng là tâm cảnh. nhớ đến một con người tài hoa mà đau thương tột đỉnh.Phân tích. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình.1940). Kiểm tra bài cũ: . + Nhận biết được sự vận động của tứ thơ. Tác giả . cảm hứng.Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới. thể hiện nỗi buồn cô đơn của nhà thơ trong một mối tình xa xăm. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong phong trào thơ mới. tuy đày hư ảo mà đẹp một cách lạ lùng. cảm hứng. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các HD trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. B. của tâm trạng chủ đề trữ tình và bút pháp độc đáo tài hoa của nhà thơ mới.. Trang 224 . ở Phong Lộc.Tác phẩm chính: SGK..

ta thấy tình cảm trân trọng. cao vút. tinh khiết làm bừng sáng cả khoảng ảnh vừa tìm? trời hồi tưởng của nhà thơ. + về chơi: thân mật.Xuất xứ: rút ra từ tập “Thơ điên” sáng tác năm 1938. lấp lánh ánh mặt trời buổi sáng vườn thôn Vĩ? Nhận xét sức biểu mai. phúc hậu + Lá trúc: gợi sự mảnh mai. chi tiết nào thể hiện . Hàn Mặc Tử có thầm yêu Hoàng Cúc quê ở Vĩ Dạ nhưng sống ở Quy Nhơn. Lưu ý: Vườn ai mướt quá xanh như ngọc  hình ảnh so sánh + về chơi: bình thường. Hoạt động 2: Hướng dẫn HS II. Kim Cúc gởi cho HMT tấm thiếp vẽ phong cảnh hỏi : Hãy nêu cảm nhận chung Huế có hình nguời chèo đò trên sông Hương… Bức ảnh đó đã về âm điệu. cảnh vật. tốt tươi. hỏi nhằm: đạt được những ý gì? + Lời trách nhẹ nhàng + Lời mời gọi tha thiết Hs làm việc cá nhân và trình bày + Lời tự phân thân để hỏi chính mình về một việc cần làm. 2. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN tìm hiểu văn bản 1. xã giao làm nổi bật nét tươi tốt. . quan hệ tình cảm giữa HMT và . bóng láng. bất hạnh. khi mắc Ngâm thơ bài “Đây thôn Vĩ Dạ” bệnh phong trở lại Quy Nhơn thì Kim Cúc đã theo gia đình về hoặc cho hs nghe băng đĩa và quê. mơn mởn. hiện thể hiện qua những hình + Nắng mới lên: trong trẻo. rực rỡ ngay từ lúc bình minh trước lớp.Câu 1: câu hỏi tu từ. phải trước lớp. Qua đó. HMT vào Sài Gòn làm báo. Hs làm việc cá nhân và trình bày + Điệp từ nắng: ánh nắng lan toả. yêu quý của nhà thơ cảnh vật và con người thôn Vĩ. tự nhiên + mướt: non tơ. Bài thơ Gv giải thích thêm về mối .Tâm trạng của tác giả được bộc lộ như thế nào qua khổ thơ đầu? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.bày trước lớp. .Hoàn cảnh sáng tác: Kim Cúc. Hoàng hôn nơi thôn Vĩ – Sông nước mây trời sứ Huế (khổ Nhận xét chung về âm 2) Trang 225 . con người gợi cảm hứng để nhà thơ viết Đây thôn Vĩ Dạ thể hiện tâm được thể hiện qua bài thơ? trạng. Một lần. phúc hậu thấp thoáng sau cành lá trúc  hình ảnh vừa thực vừa ảo.Hình ảnh.  Cảnh thôn Vĩ thật đẹp thật tình tứ: thiên nhiên và con người thật hài hoà. 2. tình yêu thầm kín của mình trong hoàn cảnh éo le. Lá trúc che ngang mặt chữ điền  con người xuất hiện vừa e ấp. kín đáo vừa cương trực. hơn. thanh tú + Mặt chữ điền: gương mặt dịu dàng. biểu . Ít lâu sau.Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên  không tả mà gợi: được nét đặc trưng của khu + Hàng cau: thẳng tắp. Cảnh vườn thôn Vĩ lúc bình minh và tâm trạng tác giả Câu thơ mở đầu sử dụng (khổ 1) biện pháp nghệ thuật gì. làm mà giờ đây không biết có còn cơ hội để về thăm cảnh cũ chốn xưa nữa hay không.

trăng  Cảnh hoàng hôn thôn Vĩ thật đìu hiu. mây.Không gian. ( Có thể cho ta cách hiểu khác ở câu thơ này: Đó là người con gái trong mơ mà tác giả hướng đến với tâm trạng khắc khoải. + trăng: hình ảnh quen thuộc của thi nhân. + dòng nước buồn thiu. người trong cõi xa xôi. thiếu gắn kết và mất hẳn sức sống. dường như tác giả đang cố tìm một nơi để an ủi. mây: chia lìa. Đặc sắc nghệ thuật . . là người khách trong mơ mà thôi. lung linh.Điệp ngữ “khách đường xa” -> Nhấn mạnh hình ảnh con từ trong khổ thơ trên? (điệp ngữ.điệu được biểu hiện trong khổ thơ. lời câu hỏi tu từ) thầm tâm sự của nhà thơ với chính mình. mộng tưởng gợi thêm nỗi xót xa. thời gian. 3: Hình ảnh thiếu nữ áo trắng như tan loãng trong khói sương xứ Huế -> con người mờ ảo.Qua khổ thơ tác giả đã bộc lộ  Khổ thơ thể hiện tình yêu thầm kín thiết tha. buồn bã. băn khoăn. cảnh vật với khổ thơ đầu? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. thời gian: rộng. Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Hệ thống câu hỏi tu từ rải đều ở cả ba khổ thơ tạo nên chuỗi âm hưởng nhất quán.Phát hiện những biện pháp tu . . một hy vọng. Đồng thời thể hiện một bày trước lớp.Cảnh vật: + gió.Tứ thơ bắt đầu với cảnh đẹp thôn Vĩ bên dòng sông Hương. cô đơn của nhà thơ trước sự thờ ơ.Âm điệu: u hoài. qua đó so sánh về không gian. nỗi mong ước được trở về thăm thôn Vĩ. bám víu. + Hình ảnh sông trăng: gợi cảnh vật hư ảo. . cách kín đáo k/v về tình yêu đằm thắm và thiết tha. một nỗi buồn man mác. làm sao biết được tình người xứ Huế có đậm đà hay không. huyền nỗi niềm tâm sự gì? ảo. Hình ảnh thiếu nữ Huế và tâm trạng nhà thơ (khổ 3) . . Có lẽ nhà thơ chỉ là người khách qúa xa xôi. chơi vơi đầy hụt hẫng trong tâm hồn nhà thơ. buồn hiu hắt. lung linh. . hoa bắp lay: sông Hương lặng lờ trôi. xa Hs làm việc cá nhân và trình cách của cuộc đời đối với mình.Có gì đáng chú ý trong tứ thơ . Cấu trúc của hai câu thơ cuối ntn? Đâu là hình ảnh nổi bật nhất của 2 câu thơ? . về nỗi mặc cảm chia lìa. Qua đó ta thấy tâm trạng khắc khoải. . sông.Câu cuối: câu hỏi tu từ phiếm chỉ -> phảng phất một chút hoài nghi.Hai câu cuối: câu hỏi tu từ  thể hiện một nỗi chờ mong. càng ngày nỗi niềm bâng khuâng khắc khoải càng lớn dần. Đó cũng là câu hỏi day dứt về thân phận.Hình ảnh gió.  Cõi thực đã hoà nhập vào cõi mộng. -> Câu thơ càng tăng thêm nỗi cô đơn trống vắng trong một tâm hồn tha thiết yêu thương con người và cuộc đời. . từ Trang 226 . 3. lạnh lẽo. phảng phất gợi cảm xúc gì? tâm trạng u buồn . da diết) .Câu 2. mênh mang. hay cũng chỉ mờ ảo dễ chóng tan như sương khói kia. hư ảo. rời rạc. 4.

. là tiếng lòng của một con người tha thiết yêu đời. Tuần 23: Tiết 84. LUYỆN TẬP: 1. Cũng cố 2. đó mà khơi gợi liên tưởng thực ảo mở ra bao niềm cảm xúc suy tư về cảnh và người xứ Huế với những phấp phỏng lo âu và niềm hy vọng tin yêu.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: . đồng thời cảm nhận được vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại của bài thơ. chủ nghĩa lạc quan gắn liền với lòng nhân ái. em hãy rút ra chủ đề của bài thơ? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Chủ đề: Bài thơ là bức tranh phong cảnh thể hiện tình yêu đời. Luyện tập 3.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được vẻ đẹp của tâm hồn HCM: Trong bất cứ tình huống nào cũng hướng về sự sống và ánh sáng. 5. Trang 227 . + Thấy được bút pháp gợi tả thiên nhiên giản dị. Hướng dẫn tự học: .Bút pháp bài thơ là sự hoà điệu giữa tả thực tượng trưng lãng mạn và trữ tình. . Qua đó còn là một bức tranh đẹp về một miền quê đất nước. Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHIỀU TỐI (MỘ) Hồ Chí Minh A. lòng ham sống mãnh liệt của một hồn thơ. . tự nhiên. III. Hoạt động 3: Hướng dẫn HS luyện tập. yêu người.học thuộc lòng bài thơ và nắm được mạch cảm xúc của tác phẩm. chân thật.Chuẩn bị bài mới: Chiều tối – Hồ Chí Minh.Qua phân tích.và bút pháp của bài thơ? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.

Bài thơ a. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các HD trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. thiết kế bài học. Tập thơ thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật thơ HCM: hồn nhiên. Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài thơ thong qua . Bài thơ Chiều tối là một trong những bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ HCM nói chung và Nhật ký trong tù nói riêng. in lần đầu tiên 1960. 3.. chiến sĩ mà thi sĩ. con người và sự sống. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. C. Kiểm tra bài cũ: . bác Hồ đã viết Nhật ký trong tù. được dịch ra tiếng Việt. II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Như chúng ta đã biết trong thời gian bị giam ở 30 nhà lao ở 13 huyện ở tỉnh Quảng Tây TQ. Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ. Tập thơ Nhật ký trong tù . cổ điển mà hiện đai. B. cảm hứng. các tài liệu tham khảo.Đọc thuộc lòng bài thơ Đây thôn Vĩ dạ. Tiến trình lên lớp: 1. b. Chủ đề: Bài thơ là bức tranh thiên nhiên và sinh hoạt ở vùng dân dã trong buổi chiều tàn. thể loại và ngôn ngữ. sách giáo viên.. bình dị. Hoàn cảnh sáng tác: Chiều tối là bài thơ thứ hai trong chuỗi năm bài thơ mà Hồ Chí Minh đã sáng tác trong khoảng thời gian Người bị giải đi từ nhà lao huyện Tĩnh Tây đến nhà giam ở Thiên Bảo và được ghi lại trong tập thơ chữ Hán Nhật ký trong tù. TÌM HIỂU CHUNG 1. . + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình..Tái hiện không gian và thời gian của buổi chiều xóm núi.. cho biết tập nhật kí được viết trong hoàn cảnh nào? Nội dung cần đạt I. Cảm nhận của em về 1. (2 câu đầu) . 2. Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Sáng tác trong suốt thời gian 13 tháng ở tù bị đày ải vô cùng khổ cực 2. diễn giảng. 2 câu thơ hoặc hình ảnh thơ ấn tượng nhất. tình yêu của bản thân đối với thiên nhiên. D. Nêu chủ đề. Hồ Chủ Tịch đã phản ánh niềm tin tưởng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Thông qua đó. Hoạt động GV và HS Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi học sinh đọc phần I. + Chiều tối là thời khắc cuối cùng của ngày tàn -> vạn vật cũng Trang 228 Cho học sinh đọc phần phiên âm và dịch thơ.Về kĩ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Vn từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài.Gồm 134 bài thơ bằng chưc Hán.

đảm đang nơi xóm vắng. lấy động tả tĩnh) và những hình ảnh quen thuộc mà cổ kính giầu sức khơi gợi…. một người nghệ sĩ: rung động với cái khoáng đạt của không gian. + Trôi nhẹ giữa tầng không: gợi ra cả một bầu trời bát ngát. + Ma bao túc – Bao túc ma: láy âm vắt dòng. tươi tắn. Bức tranh đời sống. màu ấy gây cho → nhãn tự thơ: dường như làm tăng niềm vui sức mạnh cho Trang 229 2.Câu 1: lấy hình ảnh ước lệ cánh chim nhỏ bày về núi để miêu tả t/gian buổi tối (cách cảm nhận t/gian trong thơ t/thống). bình dị của cuộc sống. cô gái ấy hiện lên như thế nào? Phát hiện nghệ thuật được sử dụng qua câu 3. 4? Tại sao tác giả lại dung biện pháp láy âm vắt dòng này? Trong bức tranh chiều tối này. nhịp bay chậm của đám mây. tạo nên một sự nối âm lien hoàn nhịp nhàng. → Hình thức thơ giản dị nhưng có sức chinh phục người đọc bởi cái hồn nhiên. + Cô vân: đám mây cô độc gây cảm giác buồn bã nhưng là “trôi nhẹ” (cảm giác ung dung.hình thức phát vấn: Tác giả dung những hình ảnh gì để tả cảnh chiều tối? những hình ảnh ấy gợi lên trong tâm trí em những cảm tưởng gì? Thoạt nhìn về con người ở đây có mối tương đồng như thế nào? Nhận xét về bản dịch câu thơ thứ 2? Tác giả đã sử dụng nghệ thuật nào để miêu tả cảnh chiều ở miền sơn dã? Em cảm nhận như thế nào về con người của Bác qua 2 câu thơ này? Học sinh làm việc theo nhóm ở từng dãy bàn và trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. . → Cảnh vật và con người có một sự gần gũi tương đồng. nỗi bật lên màu sắc rực rỡ (lò + Chữ hồng cuối bài thơ: là trung tâm tỏa ấm cho toàn bài thơ than rực hồng).Câu 2: bản dịch không diễn tả được vẻ đơn độc. thi vị. ⇒ Sự cảm nhận thiên nhiên tinh tế của Bác. thanh bình. khỏe khoắn. Bức tranh thiên nhiên bị đẩy lùy ra sau làm nền. . (2 câu cuối) . tạo cảm giác phóng khoáng. → Chỉ bằng vài nét chấm phá đơn sơ với thi pháp cổ điển(dùng diện vẽ điểm. cuộc sống sum vầy. hai câu thơ đầu giúp ta hình dung thật rõ nét cảnh chiều miền sơn dã: cảnh có gợi buồn nhưng vẫn mở ra một không gian bát ngát. diễn tả vòng quay không dứt của động tác xay ngô → sự vận động của thời gian. nỗi bật lên là hình ảnh một sơn nữ. . trong trẻo. cao rộng. êm ả. như con người đều nghỉ ngơi. thanh thản). sống động bức tranh đời sống nơi xóm núi: + Cô em xóm núi xay ngô: cô gái đẹp tự nhiên. + Chim mỏi: gây cảm tưởng buồn bã mệt mỏi. + Về rừng tìm chốn ngủ : diễn tả và gợi ra không gian êm đềm và tĩnh lặng. xanh trong. + Thi nhân: người chiến sĩ trong cảnh tù đày.Hai câu thơ sau thể hiện chân thật. + Lò than rực hồng: Hình ảnh sự sống. cái yên tĩnh của chiều thu và cái nhìn đồng cảm đầy yêu thương với cánh chim bay về chiều. nghèo.

Hướng dẫn tự học: . sống động.Tính hiện đại: hơi ấm. Nghệ thuật tả cảnh và sử dụng ngôn ngữ trong bài thơ? người đang cất bước trên đường xa. gần gũi. → Bức tranh sinh hoạt ở xóm núi. Luyện tập 3. . dung nhãn tự hồng) 4. cô đơn của cảnh vật nơi núi rừng lúc chiều tối. xua tan cái lạnh.Tâm hồn luôn hướng về sự sống và ánh sáng. b. . cái chờ đợi là nhà tù tối tăm bẩn thỉu…) như thế nào? Quang cảnh chiều tối miêu tả trong bài thơ có phù hợp với tâm trạng ấy không? Qua sự đối chiếu ấy. ấm áp. một tấm long nhân hậu với nhân dân và những rung động tinh tế trước phong cảnh thiên nhiên.Bức tranh xinh xắn về cảnh trời chiều và sinh hoạt nơi núi rừng mênh mông nhưng đầm ấm. với hạnh phúc. Nghệ thuật: . Trang 230 .Ngôn ngữ cô đọng hàm súc. Bác là một người có bản lĩnh khác thường. nhân đạo đến quên mình: mọi buồn vui đều gắn với vui buồn của dân tộc và của nhân loại mà hầu như không phụ thuộc vào cảnh ngộ của riêng mình. cuộc sống con người của Bác. sử dụng linh hoạt và sáng tạo (cách hiệp vần câu 3. Cũng cố a. 3. * Cũng cố . tâm trạng một người vào hoàn cảnh của tác giả (người tù bị giải trên đường gặp lúc chiều tối ở nơi đất khách quê người.Chuẩn bị bài mới: Từ ấy. có một tâm hồn nhân hậu bao la. → Hình ảnh nổi bật và tỏa ấm trên bức tranh thơ.em ấn tượng gì? Tác giả đưa màu sắc ấy vào có hợp lí không? Vì sao? Theo lẽ thường. vui với cảnh. ấm áp tình đời.dặn dò: Chất thép và chất tình của Bác qua bài thơ Chiều tối? Nhãn tự của bài thơ nằm ở hình ảnh nào? Hình tượng cô gái hay lò than hồng? phân tích hình ảnh ấy. 4. bình yên. Nội dung: . LUYỆN TẬP: 1. ước lệ với những thi liệu thơ cũ). tình người. ánh sáng đã mang nét đặc sắc cho bài thơ: đây là bức tranh trong đời và ấm áp tình đời.Bài thơ tứ tuyệt được thể hiện theo kiểu ký họa của nghệ thuật tạo hình phương đông (vài nét chấm phá). em hãy tìm hiểu nét đẹp trong tâm hồn Hồ Chí Minh. Nghệ thuật . tràn đầy ánh sang. Tổng kết (ghi nhớ) III. . vắng vẻ. vừa có nét hiện đại (bút pháp tả thực sinh động với những hình ảnh dân dã đời thường). 2. ⇒ Tâm hồn thư thái. cái buồn.Nghệ thuật tả cảnh vừa có nét cổ điển (bút pháp chấm phá.

diễn giảng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. phân tích những tâm trạng. những suy tư của nhân vật trữ tình thể hiện qua lời thơ. Phương tiện dạy học: .Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: .Thứ đến là phân tích nhân vật trong thơ trữ tình. những nét khách quan được cảm nhận qua điệu tâm hồn. . mặt khác.Lưu ý một số điều khi phân tích nhân vật trong thơ trữ tình.Giáo viên chia lớp làm 4 nhóm . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Giáo viên hướng dẫn học sinh I. Hh2: II.Phân tích tác phẩm trữ tình. Cách so sánh. riêng tư của nhà thơ. nhạc điệu. . Luyện tập: . suy nghĩ của nhà thơ. sách giáo viên. Tiến trình lên lớp: 1. một mặt phải làm nỗi bật cảm xúc. nhưng cũng không hoàn toàn là chủ quan thuần túy. Vì thế. vừa là hình ảnh mang cảm xúc của nhà thơ. thiết kế bài học. . yêu cầu của thao tác lập luận so sánh.Tuần 23: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG THƠ TRỮ TÌNH A. trước hết là phân tích “cái tôi trữ tình”. tài liệu tham khảo. Đây vừa là đối tượng để bộc lộ cảm xúc. C.Nhân vật trữ tình thường mang một niềm suy tư.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. cấu tứ thơ. thể hiện một quan hệ thẩm mĩ đối với cuộc sống. rèn luyện kỹ năng qua một số đề văn cụ thể. . khi phân tích nhân vật trữ tình. Kiểm tra bài cũ: Trình bày mục đích.Luyện tập củng cố kiến thức. cảm xúc. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . vừa có ý nghĩa chủ quan. tâm trạng chủ quan. tâm trạng riêng của tác giả. hình ảnh thơ. Trang 231 . Những điều cần lưu ý khi phân tích nhân vật trong những lưu ý khi phân tích nhân vật thơ trữ tình: trong thơ trữ tình.Đề 1: Tính cổ điển và hiện đại trong bài Tràng giang thảo luận 4 đề văn: của Huy Cận. còn phải thấy được những yếu tố. B. 3.… D.

Đề 2: Chất cổ điển và hiện đại trong bài chiều tối của Hồ Chí Minh.Giáo viên nhận xét kết quả thảo luận.dặn dò: . Củng cố . cho điểm và hoàn chỉnh dàn bài. giáo viên yêu cầu học sinh trình bày sản phẩm của mình bằng bảng phụ. Trang 232 . .Học sinh nhận xét và bổ sung cho nhau .Giáo viên lưu ý học sinh cách làm bài và nhắc nhỡ các em chấp hành tốt nội qui.. .Học sinh thảo luận với các yêu cầu cụ thể sau: + Mở bài nên giới thiệu như thế nào? + Tìm ý cho mỗi đề bài + Sắp xếp các ý theo trình tự hợp lí + Triển khai một ý thành lời văn Sau khi học sinh thảo luận xong.

Tập thơ Từ ấy là tập thơ đầu tay đánh dấu thời điểm bừng sáng của tâm hồn thơ và lí tưởng CM. Tiến trình lên lớp: 1. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 233 . tình yêu thiên nhiên và cuộc sống của nhân vật trữ tình trong bài thơ. thể loại và ngôn ngữ. tạo cho mình một sức mạnh tinh thần to lớn. Kiểm tra bài cũ: . cũng là tuyên ngôn nghệ thuật của bài thơ. 2. 3.Phân tích tâm hồn lạc quan. tài liệu tham khảo. . diễn giảng.Nêu rõ hướng vận động của tứ thơ. hình ảnh thơ. B.… C.… D. nhịp thơ dồn dập. cũng có ý nghĩ như một tuyên ngôn và lẽ sống của một chiến sĩ CM. . thiết kế bài học. Tố Hữu được coi là lá cờ đầu của nên thơ ca CM. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. Bài thơ Từ ấy là bài thơ có ý nghĩa mở đầu. . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. của nhà thơ. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. sách giáo viên. cảm hứng.Đọc thuộc lòng và diễn cảm bản phiên âm chữ Hán và bản dịch thơ bài thơ Chiều tối.Tuần 24: Tiết 85 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ ẤY Tố Hữu A. giọng thơ sảng khoái.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Tố Hữu trở thành một chiến sĩ cộng sản. Từ đây có thể rút ra nhận xét giá trị khái quát của bài thơ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . say mê bằng hình ảnh tươi sáng. bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong nền văn học Việt Nam. + Thấy được nghệ thuật diễn tả tâm trạng vui sướng.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được niềm vui lớn của nhà thơ khi giác ngộ lí tưởng cộng sản và nhờ đó biết gắn bó với nhân dân lao khổ. Từ một thanh niên trí thức tiểu tư sản được giác ngộ lí tưởng.

là bài thơ có ý nghĩa mở đầu cho con đường cách mạng. găn liền với quá trình vận động CM VN từ khi có Đảng đến với CMT8 thành công. 2.Bài thơ trích trong phần Máu lửa. đồng thời tập thơ cũng giàu chất lãng mạn.Bố cục: 3 phần . . tập thơ gồm 3 phần: Máu lửu – Xiềng xích – Giải phóng. Giáo viên nhận xét và chốt ý. con đường thi ca của Tố Hữu. Tìm hiểu chung 1.Nội dung thơ luôn gắn bó và phản ánh chân thật những chặng đường CM gian khổ. bố cục và nội dung bài thơ: Gọi học sinh đọc bài thơ (lưu ý giọng điệu hân hoan. cách mạng. sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn khi gặp gỡ và giác ngộ lí tưởng cộng sản. Tập thơ Từ ấy: .Nội dung: Tâm nguyện cao đẹp của người thanh niên trẻ trung nhiệt tình cách mạng: niềm say mê mãnh liệt và vui sướng tràn trề cùng với nhận thức mới về lẽ sống.Tên thật là Nguyễn Kim Thành (1929 – 2002). trong trẻo.Tập thơ Từ ấy (1937 – 1946) là chặng thơ đầu tiên trong đời thơ Tố Hữu. vui sướng) và tóm tắt bằng sơ đồ tâm trạng: Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. .Năm 1938 được kết nạp Đảng cộng sản. Đọc hiểu văn bản 1. sôi nổi. hân hoan nồng nhiệt của một tâm hồn trẻ khát khao lẽ sống đã bắt gặp ánh sáng lí tưởng. trong trẻo. Tác giả: . say mê náo nức của nhà thơ khi đón nhận lí tưởng cộng sản (khổ 1): . Giáo viên dung bảng phụ để trình bày tâm trạng tác giả: I. Niềm vui sướng.Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi học sinh đọc phần tiểu dẫn và cho biết hoàn cảnh sáng tác? Nội dung chính của tập thơ? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Tập thơ là tiếng ca vui tươi. ở Huế . hướng dẫn học sinh ghi bài từ sgk. mới mẻ. từ đó sự nghiệp thơ ca gắn liền với sự nghiệp CM. trẻ trung của một cái tôi trữ tình. . Bài thơ Từ ấy: . Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu xuất xứ. Nhân vật trữ tình Nhận thức về lẽ sống Sự chuyển biến tâm hồn II. 3. hi sinh nhưng cũng nhiều thắng lợi của dân tộc.Từ ấy đánh dấu bước ngoặt lớn trong cuộc đời Tố Hữu: khi 18 tuổi được giác ngộ lí tưởng cộng sản và kết nạp Trang 234 Say mê náo nức Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu khổ thơ thong qua hệ thống câu hỏi: .

Đồng thời lí tưởng ấy cũng khơi nguồn cho thơ ca. Gọi học sinh đọc khổ 2 và sử dụng phương pháp phát vấn: .Để thể hiện niềm say mê. Ở đây nhà thơ đã tìm thấy niềm vui và sức mạnh mới không chỉ bằng nhận thức mà bằng tình cảm yêu mến. Từ bóng đêm của cuộc đời cũ.2 câu 3. bổ sung và giảng để chốt lại vấn đề. .Mặt trời mùa hạ (tỏa ánh sáng rực rỡ.Tình cảm của tác giả chủ yếu là hướng đến đối tượng nào? Từ đó. + Trước đó. + Hình ảnh Hồn tôi là một vườn hoa lá: Tác giả đón nhận lí tưởng bằng cả tình cảm rạo rực. . sự giao cảm của những Trang 235 . Tố Hữu khẳng định mối quan hệ giữa văn học và đời sống dựa trên cơ sở nào? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. 4: Bộc lộ tình yêu thương con người không phải tình yêu chung chung mà bằng tình yêu giai cấp rõ rang.Khi được lí tưởng soi rọi. từ ấy nghĩa là gì? Có ý nghĩa như thế nào trong cuộc đời? .Niềm say mê ấy được thể hiện qua hai hình ảnh: + Mặt trời chân lí chói qua tim: Tác giả đã sử dụng hình ảnh ẩn dụ: .Hai dòng đầu: Khẳng định quan niệm mới mẻ về lẽ sống là sự gắn bó hài hòa giữa “cái tôi” cá nhân và “cái ta” chung của mọi người: + Câu 1: Động từ “buộc”: Ngoa dụ → ý thức tự nguyện sâu sắc và quyết tâm sắt đá của tác giả để vượt qua ranh giới cái tôi. Đảng. giác ngộ lí tưởng cộng sản. → Tố Hữu đã đặt mình giữa dòng đời và trong môi trường rộng lớn của quần chúng lao khổ. → Từ ấy trở thành thiêng liêng trong cuộc đời Tố Hữu. Giáo viên nhận xét và bổ sung. say mê. Đặc biệt là quan tâm đến quần chúng lao khổ. . Lí tưởng ấy không chỉ tác động đến lí trí mà còn tới tình cảm nhà thơ (chói qua tim).Khối đời: Là hình ảnh ẩn dụ. Tố Hữu còn băn khoăn đi tìm lẽ yêu đời: Vẫn vơ theo mãi vòng quanh quẩn + Từ ấy như điểm chốt của thời gian. Lí tưởng Đảng đã chiếu rọi và làm bừng sáng về mặt trí tuệ.Theo em. thôi thúc. không gian đã xác định. bồi dưỡng tình cảm cho con người. Tố Hữu đã sử dụng những hình ảnh nào? Giá trị biểu đạt? Học sinh làm việc theo từng dãy bàn và trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. Những nhận thức về lẽ sống (khổ 2): . quan niệm mới về lẽ sống của Tố Hữu được thể hiện như thế nào? . rạo rực. chói chang) → Mặt trời chân lí (chân lí là những gì đúng nhất mà mọi người đã thừa nhận) ⇒ Ca ngợi ánh sáng kì diệu của cách mạng.. sôi nổi. Đó là nguồn sáng vĩ đại làm bừng sáng cả trí tuệ và trái tim ông. Tố Hữu đã đón nhận ánh sáng lí tưởng Đảng. ⇒ Lí tưởng cộng sản đã thắp sáng trong thơ Tố Hữu một cách da diết. 2. Giáo viên nhận xét. + Câu 2: Từ “trang trải” → tâm hồn nhà thơ trải rộng với cuộc đời. trìu tượng hóa sức mạnh tập thể nhân dân.

Nhịp điệu thơ dồn dập. Là vạn kiếp phôi pha . 5. Tổng kết: (ghi nhớ) III. dứt khoát hòa mình vào quần chúng rồi. ngoa dụ. đã trở thành ruột thịt của họ rồi. Củng cố . điệp từ. vất vả. khẳng định một tình cảm gia đình đầm ấm.Sáng tạo những hình ảnh mới mẻ . 3. Tôi đã là nghĩa là đã thực sự. tuôn trào.Sử dụng các biện pháp tu từ: ẩn dụ. .Tình hữu ái với quần chúng lao khổ coi như tình ruột thịt. . Đặc sắc nghệ thuật: .Hồn thơ Tố Hữu chan chứa tình giai cấp và niềm biết ơn sâu sắc cách mạng. Vạn em nhỏ cù bất cù bơ: những em nỏ lang thang không nơi nương tựa. bụi đời (thành ngữ) trái tim. anh. . thân thiết. Kiếp phôi pha: những người nghèo khổ. . nồng nàn. . 2. → Khẳng định mối quan hệ sâu sắc giữa văn học và đời sống mà chủ yếu là cuộc sống của quần chúng nhân dân. Là vạn nhà . em → nhấn mạnh. Luyện tập 1.Tiếng nói trong thơ là tiếng nói của một nhà thơ vô sản chân chính.Hình ảnh thơ tươi sáng. + Tố Hữu khẳng định là con người gần gũi than thiết. . Sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn nhà thơ (khổ 3): . hướng người đọc đến chân trời tươi sáng. . + Đối tượng để nhà thơ gắn bó: . Là vạn đầu em nhỏ → Những nạn nhân của sự bất công ngang trái trong xã hội cũ. ngôn ngữ giàu tính dân tộc. + Nghệ thuật: Điệp từ là kết hợp với từ con. là thành viên của đại gia đình lao khổ.Thơ Tố Hữu rõ rang là thơ trữ tình – chính trị.Gọi học sinh đọc khổ thơ cuối và cho biết tâm hồn Tố Hữu đã chuyển biến như thế nào? Thông qua những hình ảnh nào? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trướclớp.Bố cục lô gíc chặt chẽ theo 3 ý trong một mạch thơ chung. 4.Giọng thơ chân thành sôi nổi. Luyện tập Trang 236 . cơ cực. → Ông mở long đón nhận những kiếp người đau khổ vào trong gia đình bao la của mình. so sánh.

.Nắm được niềm say mê. đọc trước các bài trong sách giáo khoa và trả lời câu hỏi.Tiết sau đọc them. Trang 237 .Học thuộc long bài thơ .3. náo nức của tác giả khi giác ngộ lí tưởng. Hướng dẫn tự học .

sách giáo viên.… D. Hướng dẫn đọc – hiểu Gợi ý trả lời câu hỏi sgk: Câu 1: Câu thơ giản dị. sự thối nát của chính quyền. Lai Tân – Hồ Chí Minh dẫn SGK: 1. 2.Đó là thái bình giả tạo. thiết kế bài học. lười biếng. Tiến trình lên lớp: 1. cảnh sát trưởng thì ăn tiền của phạm nhân.Tuần 24: Tiết 86 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: LAI TÂN. tốt lành.Từ thái bình được dung với sự mỉa mai: thái bình như Trang 238 . . diễn giảng. 2. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu I. Câu 2: Ý nghĩa châm biếm mỉa mai ở câu cuối bài thơ: Lai Tân y cựu thái bình thiên.Đó là thái bình của tham nhũng. sa đọa của bộ máy công quyền những con mọt của dân. . thối nát hợp pháp. NHỚ ĐỒNG A. khách quan đã làm hiện lên trước mắt người đọc bộ máy lãnh đạo của huyện Lai Tân: Ban trưởng – giám mục nhà tù chuyên đánh bạc. Kiểm tra bài cũ: 3. B. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Giúp học sinh tự học qua những gợi ý về kiến thức và kĩ năng để thấy rõ tư tưởng nghệ thuật của 2 tác phẩm trữ tình trong quy định và bổ sung thêm kiến thức cho phần nghị luận văn học môn làm văn. mục rỗng. tài liệu tham khảo. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.… C. bên ngoài. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Lai Tân là một huyện nhỏ trên đường từ Nam Ninh đến Liễu Châu. thối nát phủ bên ngoài vẻ yên ấm. huyện trưởng thì vừa hút thuốc phiện vừa bàn công việc. giọng kể bình thản. 3. Hoàn cảnh sáng tác: bài thơ 97 trong tập NKTT. thực chất đen tối. Chủ đề: Ghi lại những cảm nhận và suy nghĩ của Bác về hiện trạng xã hội của Trung Quốc ở Lai Tân – Quãng Tây. Những đại biểu thực thi của pháp luật thì sống và làm việc trong sa đọa và trụi lạc. giấu bên trong là tha hóa.

II. cảnh vật.Gợi nhớ quê hương tươi đẹp bình yên.Giọng điệu bình thản bên ngoài. Hướng dẫn đọc . kìm nén. người quê. quy luật từ bao nay. con người đồng bào. dân tộc ngân lên thành câu hát. Xuất xứ.Câu cuối nhận xét thâm trầm. Trong hoàn cảnh bị giam cầm. phẩn nộ. nhất là dân ca. thái độ dấu kín.Gì sâu bằng… Hiu quạnh bên trong… → gợi nhớ về quá khứ. đồng bào đang chờ đợi qua những giai âm khoan nhặt tha thiết. khái quát vấn đề mang tính tiêu biểu điển hình XHTQ thời Tưởng Giới Thạch. . Nhớ đồng – Tố hữu 1.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn sgk. bên trong là sự bất bình. . Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi sgk. trong phần xiềng xích khi Tố Hữu bị giam trong nhà lao Thừa Phủ.hiểu: Câu 1: Sự gợi cảm của tiếng hò quê hương: không gì lay động tâm hồn bằng âm nhạc. nương khoai sắn ngọt bùi. tình cảm mỉa mai châm biếng sâu sắc.Gì sâu bằng… Ôi ruộng đồng… → gợi hình ảnh người dân lao động quê hương nghèo khổ nhưng cần cù và chứa bao hi vọng: lưng cong xuống luống cày.Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt cô đọng hàm súc. đã thành bản chất. thế thì dân bị oan khổ biết bao! Vẫn y cựu thái bình nghĩa là sự thật hiển nhiên. kín đáo bộc lộ thái độ. 2. . ruồng tre mát.Gì sâu bằng những trưa thương nhớ Hưu quạnh… . 3. Chủ đề: Nỗi niềm thương nhớ đống quê. bị tách biệt với thế giới bên ngoài. ô mạ xanh. hoàn cảnh sáng tác: tháng 7 năm 1939. đồng chí của người tù cộng sản trẻ tuôi trong những ngày đầu bị giam ở nhà lao. Bởi vì đó là linh hồn quê hương. xóm nhà tranh thấp êm ả cứ trôi đi. khách quan. bùn hi vọng… . âm u thủa trước: cồn thơm. kỉ niệm. Câu 2: Những câu sau khắc sâu tô đậm âm vang của tiếng hò khêu gợi nỗi nhớ của tác giả về cảnh quê. . . Nó gợi nhớ thương.3 câu đầu kể chân thực. tiếng hò hố não nùng lại càng ám ảnh. nhưng Trang 239 . gợi cả quê hương. Câu 3: .

trở về hiện tại vẫn mơ hoài giấc mơ tự do. Hướng dẫn tự học . nhẹ nhàng như được nâng cánh bay trên chín tầng cao bát ngát. Câu 5: Mạch vận động: bị giam trong nhà lao – trưa hiu quạnh – tiếng hò gợi nhớ quê hương. cánh đồng. sung sướng. . quanh quẩn. hi vọng.Dựa vào hướng dẫn đọc – hiểu. không dứt.Chân thành hồn nhiên. Câu 3: Tình yêu tha thiết và nỗi nhớ da diết của tác giả được thể kiện qua nhiều hình ảnh quen thuộc. cố vùng thoát mà chưa thoát. nhà tranh. gọi hỏi trong giọng thơ rất bồi hồi. ước mơ. lúa. dòng song. nhớ. .con người như ông bà.Khi tìm thấy lí tưởng: say mê. mong mỏi.Hai câu cuối: kết bài trở lại thời điểm hiện tại: trưa hiu quạnh trong tù tiếng hò vang vọng vào gợi nỗi nhớ đồng triền miên. ôi. V. học sinh tìm hiểu các bài thơ. ơi. cha mẹ đã sống chết trên quê hương. . ô mạ…. gia đình – quá khứ trở về: con đường đi tìm lí tưởng của bản thân – trở về hiện tại: buồn. Câu 4: Cảm nghĩ về niềm say mê lí tưởng của nhà thơ: . Nhớ lại quãng thời gian của chính bản thân mình đi kiếm lẽ yêu đời và đã sung sướng tìm thấy chân lí – lí tưởng sống. ngây thơ. băn khoăn vẫn vơ.Chuẩn bị bài mới: Trả bài viết số 5 Trang 240 . hi vọng – tiếng hò xao xuyến lại vang vọng. điệp ngữ: đâu. chao ôi… gắn kết. các điệp từ.

Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm tốt. Ưu điểm: tuyên dương một số bài đạt kết quả . . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thảo luận trả lời câu hỏi. dung từ ngữ không chính xác. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. nhược điểm bài làm của học sinh. 1. Tiến trình lên lớp: 1. lập luận tốt. thiết kế bài học. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc.Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. biết so sánh với làm số 1. bố cục viết chưa cân đối.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề.Tuần 24: Tiết 87 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 5 A. đánh giá chung II.Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm. D. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh: ưu. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. . từ đó củng cố thêm các kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và văn nghị luận xã hội nói riêng.Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: 27/43 + Lớp 11A1: 22/44 2. . Đề bài: Viết một bài văn nghị luận trình bày quan niệm của mình về lối sống giản dị của một con người. Trả bài viết số 5 I. Giáo viên nhận xét. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận.Một số em chưa đọc kĩ nên chưa xác định được trọng Trang 241 .Tăng thêm long yêu thích học văn và làm văn.Tự đánh giá và sữa chữa bài làm của chính mình. 2. . . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt A. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số. lập dàn ý. Kiểm tra bài cũ: 3. 2. … C. Nhược điểm: . một bài văn nghị luận xã hội. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. B.

Các lỗi diễn đạt và dung từ. tâm của dẫn đến cách viết dàn trải.Xác định nội dung của đề sai.Giáo viên sữa một số lỗi cơ bản của học sinh.Đề 1: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ diễn tả tâm trạng riêng của tác giả nhưng lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn thế hệ bạn đọc. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định này. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ điều này. 3. . Ra đề bài viết số 6 – Nghị luận văn học (học sinh làm tại nhà) . Kết quả: .Đề 2: Đây thôn Vĩ Dạ vừa là bài thơ về tình yêu vừa là bài thơ về tình quê.Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: . chưa xác định được trọng tâm của đề. Hướng dẫn tự học + Xem lại bài làm của mình.Bố cục chưa cân đối không rõ rang.Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: III. lan man. Sữa lỗi . . B. C. . + Chuẩn bị bài mới: Trang 242 .

Xuất xứ: .Bà là người có sở trường viết về cảnh sắc nông thôn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Giúp học sinh tự học qua những gợi ý về kiến thức và kĩ năng để thấy rõ tư tưởng nghệ thuật của 2 tác phẩm trữ tình trong quy định và bổ sung thêm kiến thức cho phần nghị luận văn học môn làm văn. Qua đó ta thấy một tâm hồn yêu thiên nhiên. diễn giảng.Chủ đề:Bài thơ là bức tranh chiều xuân mang không khí thanh bình. B.Anh Thơ – Vương Kiều Ân (1921 – 2005) sinh ra và lớn lên ở bến song Tương (Ninh Giang.Tuần 24: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: TƯƠNG TƯ. Phả vào chút gì mơ màng.… D. CHIỀU XUÂN A. Chiều xuân – Anh thơ dẫn SGK: 1. có phần lặng lẽ với nhịp sống êm đềm ít xáo động ở cuộc sống nông thôn. Hướng dẫn đọc – hiểu Câu 1: Cảnh chiều xuân ở nông thôn miền Bắc hiện ra thật tĩnh lặng. Tìm hiểu chung a. gợi được không khí và nhịp sống đồng quê miền Bác. được giải khuyến khích của Tự lực văn đoàn (1939) Gợi ý trả lời câu hỏi sgk: . quán tranh nghèo vắng khách. mưa bụi êm đềm. phơi phới bay từng hạt nhỏ. êm đềm và thơ mộng. Hải Dương) . dòng song chầm chậm trôi. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Kiểm tra bài cũ: 3. 2. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 2. buồn xa vắng mà đệp dịu dàng: mọi cảnh vật đều chìm trong màn mưa xuân. yêu quê hương đất nước của nhà thơ. Tác giả: .Bức tranh quê (1941) là tập thơ đầu tay. Tiến trình lên lớp: 1. Bà là nữ thi sĩ tiêu biểu của thơ Việt Nam hiện đại. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Con đò nằm im trên bến vắng.… C. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu I. hoa xoan Trang 243 . sách giáo viên. Bài thơ . b. thiết kế bài học. tài liệu tham khảo.

II. da diết. chậm rãi vẫn có từ nghìn đời. xanh rờn. 2. thong thả. Bài thơ thể hiện nỗi nhớ mong thật tha thiết. trôi. từ phiếm chỉ trở về cụ thể. Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi sgk. hình dáng. dân ca. khắc khoải. xanh rờn. vắng lặng. tím rụng tơi bời. đàn cò bay lên. giọng thơ nhẹ nhàng của ca dao. Câu 2: Không khí êm đềm tĩnh lặng. nằm mặc. tràn biếc. mà không bi lụi. bướm bay rập rờn. Tác giả (SGK) b. nghèo. Hướng dẫn tự học Trang 244 . Câu 3: Cách bày tỏ tình yêu gửi vào trầu cau quê hương trong nỗi nhớ mong đơn phương mà sắt son. không khí: êm êm. niềm hi vọng. đàn sáo mổ vu vơ. tha thiết nhuần nhị. mang sắc thái tình quê chân thực. ướt lặng.Chủ đề: Tương tư là nỗi nhớ mong của trai gái khi yêu nhau. tơi bời. Bài thơ . Hướng dẫn đọc – hiểu: Câu 1: Nỗi nhớ mong đậm chất ca dao. Khổ 3: cánh đồng lúa xanh. III. vắng. vu vơ.Những từ ngữ. trâu bò thong thả gặm cỏ dưới mưa. khắc khoải. cách so sánh ngông: Gió mưa là … nàng. . song vẫn tôn trọng người mình yêu. Khổ 2 cảnh vật sinh động nhưng vẫn nhẹ nhàng: cỏ non xanh biếc trên sườn đê. cái giật mình của những cô gái nông dân yếm thắm đang làm cỏ. chốc chốc vụt bay ra… Câu 3: Các từ láy gợi tả âm thanh. cảm xúc. xác định. Câu 2: Cách bày tỏ tình yêu kín đáo. thong thả. hình ảnh thể hiện: êm êm. Tìm hiểu chung a.Nhịp sống bình yên. Tương tư – Nguyễn Bính 1. . Có những lời kể nể.Xuất xứ: Trích trong tập Lỡ bước sang ngang (1904) . trách móc. rập rờn. biếng lười. tơi bời. thong thả. vu vơ. rập rờn. kín đáo.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn sgk.

loại hình báo chí. diễn giảng. loại hình ngôn ngữ. . Học sinh đọc mục I. Tiếng Việt có những đặc điểm của loại hình ngôn ngữ đơn lập.Về kiến thức: Hiểu một số đặc điểm của loại hình tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biểu của loại hình ngôn ngữ đơn lập. nào? . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. tiếng Anh. 3. tiếng Thái. thảo luận trả lời câu hỏi. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. . hiện tượng cũng niệm loại hình và loại hình ngôn? có chung những đặc trưng cơ bản nào đó: Loại hình nghệ Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ thuật. sách giáo viên. Các nhà ngôn ngữ đã xếp ngôn ngữ vào các loại hình. B. II. giáo án. 2. Có hai loại hình ngôn ngữ quên thuộc với chúng ta là: Loại hình ngôn ngữ đơn lập (tiếng Việt. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Tuần 25: Tiết 88. Loại hình ngôn ngữ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. Tiến trình lên lớp: 1. ngữ pháp. Cùng trong một ngôn ngữ. cho biết khái . Đặc điểm loại hình của tiếng Việt: Trang 245 . tiếng Hán…). Vậy đặc điểm của loại hình tiếng Việt là gì? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta có ý thức hơn trong công việc học tập và sử dụng tiếng Việt. .… C. Vào bài mới: Lời vào bài: Tiếng Việt cũng như các ngôn ngữ khác trên thế giới vừa có tính lịch sử. 89 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT A.Loại hình: Một tập hợp những sự vật.Loại hình đơn lập là loại hình ngôn ngữ mà tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp.Loại hình ngôn ngữ: Là cách phân chia thành những nhóm ngôn ngữ dựa trên những đặc trưng giống nhau về mặt ngữ âm. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. loại hình ngôn ngữ hòa kết (tiếng Nga.Trên thế giới có tới 5000 ngôn ngữ. tiếng Pháp. Tiếng Việt không ngừng ổn định và tiếp biến để ngày càng trở nên hoàn thiện.… D. từ vựng.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về đặc điểm loại hình về đậc điểm loại hình Tiếng Việt để lí giải các hiện tượng trong tiếng Việt và có thể so sánh với các ngôn ngữ khác khi học ngoại ngữ hoặc khi tiếp xúc với môi trường song ngữ.…). để biểu thị ý nghĩa của ngữ pháp là cách sắp xếp từ theo thứ tự trước sau và sử dụng hư từ. tài liệu tham khảo.

trong có 3 từ có cấu tạo 2 âm tiết (nắng hạ. Học sinh đọc ghi nhớ trong bài học. “ta”(3) làm định ngữ → về mặt phát âm và chữ viết thì 3 tiếng này đều giống nhau. . “ta”(2) là chủ ngữ vế thứ 2. 3. . tiếng có thể là từ (hoặc yếu tố cấu tạo từ). (3) – “Trẻ”(1) → làm bổ ngữ cho cụm động từ “yêu”. Bài tập 1: (1) – “Nụ tầm xuân”(1) → làm bổ ngữ cho động từ “hái”. 2. tiếng là âm tiết. .“Bến”(2) → làm chủ ngữ. Luyện tập: 1. (ca dao) “Ta”(1) là chủ ngữ vế thứ nhất. nghĩa của câu sẽ lập tức thay đổi hoặc vô nghĩa. Giáo viên gợi ý học sinh tìm hiểu ví dụ sách giáo khoa và lấy thêm ví dụ để thấy rằng từ tiếng Việt không biến đổi hình thái? Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích ví dụ để tìm hiểu đặc điểm thứ 3.Về mặt ngữ âm. Tôi vừa ăn. Tiếng Việt là đơn vị cơ sở của ngữ pháp: . Tôi vừa mới ăn. + Ví dụ thêm: “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim” (“Từ ấy” – Tố Hữu) → Hai câu có 14 tiếng (14 âm tiết). + Ví dụ thêm: Tôi đã ăn. + Ví dụ: (sách giáo khoa) + Ví dụ thêm: “Ta về ta tắm ao ta”. * Ghi nhớ (sách giáo khoa) III. → Các hư từ khác nhau: đã. vừa. mặt trời. 11 từ.Tại sao nói tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp? Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích ví dụ sgk và lấy thêm ví dụ. → Mặc dù có sự thay đổi về đảm nhiệm các thành phần trong câu nhưng ngữ âm và chữ viết không thây đổi. Biện pháp chủ yếu để biểu thị ý nghĩa ngữ pháp là sự sắp đặt theo thứ tự trước sau và sử dụng các hư từ. + Ví dụ: (sách giáo khoa). vừa mới cùng chỉ sự việc đã diễn ra nhưng mỗi hư từ biểu thị một thời điểm khác nhau.“Nụ tầm xuân”(2) → làm chủ ngữ cho câu. Trang 246 . hiện tượng không biến đổi hình thái của từ. Từ không biến đổi hình thái: . chân lí). 1.Dùng trong tường hợp nào.Đặc trưng này dễ thấy khi tat hay đổi trật tự sắp đặt từ hoặc thay đổi các hư từ thì nghĩa của cụm từ. giữ chức vụ ngữ pháp gì trong câu thì vẫn không biến đổi hình thái ngữ âm và chữ viết. → Ngữ âm và chữ viết không thay đổi. (2) – “Bến”(1) → làm bổ ngữ cho cụm động từ “nhớ”. Học sinh làm bài tập số 1 theo yêu cầu → nhận thức rõ vai trò của trật tự từ. + Ví dụ: sách giáo khoa. về mặt sử dụng.

từ “chị” thứ hai (her) làm tính từ sở hữu (her work). .“Trẻ”(2) → làm chủ ngữ.“lại” → chỉ hành động tái diễn.“để” → chỉ mục đích. . IV.Tiếng Anh: Hai từ “chị”: Từ “chị” thứ nhất (she) và từ chị thứ hai (her) phát âm khác nhau và viết khác nhau. Từ “chị” thứ nhất (she) làm chủ ngữ. giữ chức vụ ngữ pháp khác nhau (chủ ngữ và định ngữ) nhưng phát âm và viết giống nhau. chỉ trật tự sắp đặt các từ trong câu là khác nhau.Tiếng Việt: hai từ “chị” ở hai vị trí khác nhau. để. Hướng dẫn tự học . .Nắm vững các đặc điểm loại hình của Tiếng Việt.“mà” → chỉ mục đích. .Chuẩn bị bài mới: tiểu sử tóm tắt. mà. Thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết tiếng Việt. .She love her work → Chị ấy yêu thích việc làm của chị.Hoàn thành các bài tập. .“đã” → chỉ sự hành động xảy ra trước thời điểm mốc. 2. Bài tập 3: Đoạn văn có các hư từ: đã.Bài tập số 2: học sinh so sánh những câu tiếng Anh đơn giản gồm hai bộ phận CN + ĐT kèm phụ ngữ với câu tiếng Việt tương ứng để đi đến kết luận: Tiếng Anh thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết.“Già”(2) → làm chủ ngữ. .“Già”(1) → làm bổ ngữ cho động từ “kính” . . các. ⇒ Vai trò ngữ pháp của từ thay đổi nhưng hình thức của từ vẫn giữ nguyên. Trong khi đó tiếng Việt muốn chỉ sự sở hữu phải thêm hư từ (việc làm của chị). 3. . Trang 247 . lại. Bài tập 3: Xác định hư từ và phân tích tác dụng thể hiện ý nghĩa của nó trong đoạn văn sau. . tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập. . Bài tập 2: .“các” → chỉ số nhiều toàn thể của sự vật (xiềng xích).

Tiến trình lên lớp: 1. chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Những hiểu biết đó giúp những người có trách nhiệm trong công tác tổ chức. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số.Về kỹ năng: Biết viết bản tiểu sử tóm tắt của một nhân vật. mục đích. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: I. Ví dụ tiểu sử tóm tắt nhà sau: hoạt động chính trị nhà văn. tài liệu tham khảo. Mục đích. năng lực. đặc điểm.… C. người nghe về cuộc đời. yêu cầu của tiểu sử tóm tắt Tìm hiểu mục đích. mốc thời gian.Yêu cầu: + Thông tin khách quan. giáo án. sách giáo viên. nội dung. 2. Tiểu sử tóm tắt chính là cách để chúng ta biết tóm tắt. thảo luận trả lời câu hỏi.Tiểu sử tóm tắt là văn bản thong tin một cách khách sử tóm tắt. Nhưng vì nhiều lí do (thời gian. nhà khoa học. thấm chí một người bình thường. giúp chúng ta trong việc chọn bạn hoặc giới thiệu người vào các chức vụ của lớp. chính xác về người được nói tới. Trang 248 . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . + Nội dung và độ dài của văn bản phù hợp với tầm cở và cương vị của đương sự (nguyên thủ quốc gia. diễn giảng.…) chúng ta không thể trình bày chi tiết tiểu sử mà chỉ có thể trình bày tóm tắt. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong học tập cũng như trong cuộc sống. biết trình bày sao cho ngắn gọn mà vẫn đầy đủ những thong tin cơ bản. đánh giá đối tượng… . Bài học hôm nay. tức là phải ghi cụ thể từng số liệu.Về kiến thức: Hiểu mục đích.…) chúng ta phải biết tiểu sử của ai đó. yêu cầu. yêu cầu và cách thức viết bản tóm tắt tiểu sử.… của người ấy. thành tích. trường.Tiểu sử tóm tắt là gì? Mục đích . anh hung. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. học sinh đọc mục I trong quan. trung thực những nét cơ bản về cuộc đời và sự sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi nghiệp của một cá nhân nào đó.Mục đích: Tiểu sử tóm tắt nhằm giới thiệu cho người viết tiểu sử tóm tắt? Yêu cầu viết tiểu đọc.Tuần 25: Tiết 90 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TIỂU SỬ TÓM TẮT A. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. . 3. yêu cầu của tiểu .… D. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. một nhà khoa học. sự nghiệp và những cống sử tóm tắt? hiến của người đang được nói tới. khi cần giới thiệu một ai đó (một tác giả văn học. .

gia đình…. nghệ thuật .Các hoạt động chính nổi bật . gia đình. người viết ghi đầy đủ tên tài liệu. không sử dụng các biện pháp tu từ. cuộc đời và sự nghiệp của nhân vật cần tóm tắt. II. . tổ dân phố nên ngắn gọn) + Ngôn ngữ trong sáng. * Cách chọn và yêu cầu đối với tài liệu: . các quan hệ xã hội tiêu biểu của đương sự.Những đóng góp chủ yếu: Văn chương. nghề nghiệp. đương đại) .Lời đánh giá chung. đầy đủ và tiêu biểu. và trả lời câu hỏi.Học sinh đọc lại văn bản của Lương Thế Vinh → Trả lời những câu hỏi sau đây. ngày tháng năm sinh (năm mất). các hoạt động chính.Tác giả đã lựa chọn những nội dung tiêu biểu những nội dung chính xác về thân thế cuộc đời của Lương Thế Vinh. Viết tiểu sử tóm tắt a. cần sưu tầm những tài liệu gì? Các tài liệu đó phải đáp ứng những yêu cầu nào? Tiểu sử tóm tắt thường gồm có mấy phần? là những phần nào? Muốn viết được văn bản tiểu sử tóm tắt cần phải làm gì? nhà khoa học. 2. lời đánh giá chung.Kể lại các nội dung chính của tiểu sử Lương Thế Vinh: Nhân thân.Hoạt động 2: Học sinh đọc văn bản tiểu sử về Lương Thế Vinh. quê. Cách viết . tên nhà xuất bản. + Đánh giá vai trò tác dụng của đương sự trong một phạm vi không gian. đọc tóm tắt và hiểu thêm về nhân vật.Sưu tầm và đọc những tài liệu của chính nhân vật. những đóng góp chủ yếu. . . . cán bộ lớp. Tìm hiểu văn bản tiểu sử tóm tắt * Tiểu sử tóm tắt của Lương Thế Vinh: .Kết cấu: Tiểu sử tóm tắt thường gồm 3 phần là: + Giới thiệu nhân thân của đương sự (lịch sử cá nhân): họ tên. tập thể.Giới thiệu khái quát về nhân thân. 1. Tài liệu cụ thể là cuốn Từ điển tác giả. . thường đơn nghĩa. làng xã. → Các tài liệu phải chân thực. thời gian: lịch sử. giản dị. học vấn.Muốn viết được văn bản tiểu sử tóm tắt cần phải: + Nghiên cứu kĩ về 3 nội dung trên bằng cách đọc sách Trang 249 .Tác phẩm văn học dùng cho nhà trường. thời gian nhất định (quốc gia. Cách viết tiểu sử tóm tắt. Văn bản tiểu sử tóm tắt về Lương Thế Vinh gồm: . Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt a. chính xác. b.Sưu tầm những tài liệu viết về tiểu sử. bác học lớn cần dài.Để chuẩn bị cho bài văn viết về tiểu sử tóm tắt. gia tộc… + Giới thiệu ngắn gọn về các lĩnh vực hoạt động tiêu biểu. .

Khác nhau: Điếu văn viết về người đã qua đời. tra cứu hồ sơ. * Bài tập 2: . thời gian. tác phẩm văn học…) và trong thuyết minh có yếu tố cảm xúc.Tiểu sử tóm tắt có đối tượng là con người. 1. vật. 3. sự việc… hợp lí. Luyện tập. thuyết minh đều có thể viết về một nhân vật nào đó. + Giới thiệu một vị lãnh đạo cao cấp của nước ngoài sang thăm nước ta. . Trang 250 . III. + Sử dụng ngôn ngữ thích hợp để viết văn bản. Sơ yếu lí lịch: do bản thân tự viết theo mẫu. đọc trong lễ truy điệu nên ngoài phần tiểu sử tóm tắt còn có lời chia buồn với gia quyến. Hướng dẫn tự học.Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập. Luyện tập * Bài tập 1: Hai trường hợp có thể viết tiểu sử tóm tắt: + Giới thiệu người ứng cử vào một tổ chức nào đó trong cơ quan nhà nước hoặc đoàn thể. điếu văn. hỏi nhân chứng (nếu có) + Sắp xếp tư liệu theo trình tự không gian.Giống nhau: Các văn bản tiểu sử tóm tắt. Củng cố 2. còn tiểu sử tóm tắt do người khác viết và tương đối linh hoạt. cảnh. . sơ yếu lí lịch. còn đối tượng của thuyết minh rộng hơn (người.

2. chốt lại kiến thức qua mỗi bài tập.… C.… D. D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tổ chức hoạt động nhóm: các nhóm I.Tuần 25: Tiết tự chọn Giáo án tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT A. đặc điểm loại hình tiếng Việt. giáo viên củng Bài tập 1: Lựa chọn nội dung thể hiện đúng và đủ các cố. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. tài liệu tham khảo. Luyện tập thảo luận và trình bày. đĩa thịt bò (câu đối) Trang 251 . Kiểm tra bài cũ: Nêu những đặc trưng cơ bản của loại hình ngôn ngữ tiếng Việt? Lấy ví dụ phân tích. B. Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ chắp dính. từ không biến đổi hình thái. giáo án. C. ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ. từ không biến đổi hình thái. từ không biến đổi hình thái. âm tiết là đơn vị cơ sở. 3. A. Bài tập 2: Phân tích đặc điểm loại hình của tiếng Việt thể hiện ở những câu sau: a. Đáp án: Chọn đáp án C. Là đáp án thể hiện đầy đủ các đặc trưng loại hình đơn lập của tiếng Việt. Ruồi đậu mâm xôi. âm tiết là đơn vị cơ sở. B. ý nghĩa ngữ pháp. sách giáo viên. ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ. Tiến trình lên lớp: 1. diễn giảng. thảo luận trả lời câu hỏi. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Luyện tập củng cố nắm vững kiến về một số đặc điểm của loại hình tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biểu của loại hình ngôn ngữ đơn lập. Tiếng Việt không có trọng âm từ. mâm xôi đậu Kiến bò đĩa thịt. Tiếng Việt là thứ tiếng đơn âm. Tiếng Việt thuộc loại hình đơn lập với ba đặc trưng cơ bản.

chỉ khác nhau về vị trí so với động từ vị ngữ (về. nhớ). bò 1). đặc điểm loại hình của tiếng Việt thể hiện rõ ở các mặt: . ta3. Việt Bắc) Gợi ý làm bài: a. . nhưng không khác nhau về hình thức. b. Trong câu thơ thứ 2.Mỗi âm tiết là một từ đơn. ta3. c. . (Tố Hữu. mình có nhớ ta Ta về ta nhớ những hoa cùng người. thiết tha. Các từ mâm xôi(1). đĩa thịt(1) và đĩa thịt(2) khác nhau về chức vụ ngữ pháp trong câu nhưng không khác nhau về hình thức âm thanh. . từ bò(1) là động từ không khác về hình thức với từ bò(2) là danh từ. đĩa thịt(1) là phụ ngữ chỉ chỉ đối tượng nên được đặt sau các động từ vị ngữ (đậu 1. từ đậu(2) là danh từ. từ ta làm bổ ngữ nên đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). Bài tập 3: Lựa chọn hư từ thích hợp (trong số những hư từ cho dưới đây) điền vào chổ trống trong đoạn thơ sau: Cuộc đời/…/ dài thế Năm tháng/…/ đi qua /…/ biển kia/…/ rộng Mây /…/ bay về xa. Trang 252 b. ta2 đặt sau động từ vị ngữ (nhớ).Mình về. c. . ý nghĩa ngữ pháp với từ ta2 nhưng không khác nhau về hình thức. Từ mình(1) và mình(2) đều là chủ ngữ nên đều đặt trước các động từ vị ngữ (về. ta4 khác nhau về chức năng ngữ pháp. kiến là chủ ngữ nên đặt trước các động từ vị ngữ (đậu 1. Cũng như thế. từ ta2 làm bổ ngữ nên đặt sau động từ vị ngữ (nhớ).Mỗi câu đối đều có nghĩa và là một từ đơn. Ta về. . . còn lại mỗi âm tiết là một đơn từ.Các từ mâm xôi(1) và mâm xôi(2). mặn nồng). Đặc điểm loại hình của Tiếng Việt thể hiện trong hai câu đối: .Từ không biến đổi hình thái: từ đậu(1) là động từ. bò 1).Từ ta1. nhớ). mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng. nhớ).Các từ ruồi. Trong câu thơ này có 3 từ gồm 2 âm tiết (mười lăm. ta4 và từ mình đều làm chủ ngữ nên đặt trước động từ vị ngữ (về.Từ ta1.

(Sóng. tuy. dẫu. II. nhưng. dẫu. (vẫn. và. vẫn. Xuân Quỳnh). như. như. đã) Đáp án: Lần lượt thêm vào đoạn thơ các hư từ: tuy. vẫn. Trang 253 . Hướng dẫn tự học.

sách giáo viên. Những bài thơ tình hay nhất không hẳn đã là bài thơ có hình thức đẹp đẽ. diễn giảng. . Tìm hiểu chung khái quát về tác giả. trong sáng. tinh tế cả về hình thức ngôn từ và nội dung tâm tình. khát khao tình yêu và tự do của nhân dân Nga đã được thể hiện một cách thiên tài và tuyệt đẹp trong nhiều bài thơ của Puskin mà Tôi yêu em là một ví dụ tiêu biểu. Kiểm tra bài cũ: . Tôi yêu em của Puskin là một bài thơ như vậy.Alêchxandrơ Xecghêvích Puskin (1799 . Mỗi thi nhân khi đến với đề tài này đều có những phát hiện riêng. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.1837) là người Trang 254 .… D.Đọc diễn cảm bài thơ Chiều xuân và nêu cảm nghỉ của em về bài thơ.… C.Tuần 26: Tiết 91 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÔI YÊU EM Pu-skin A. Tình yêu là đề tài muôn thủa của thi ca và luôn mới mẻ. ngôn từ bóng bẩy. thiết kế bài học. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Cách 2: Puskin là nhà văn vĩ đại. Vào bài mới: Lời vào bài: . tác phẩm. 2.Về kỹ năng: + Biết cách đọc – hiểu một bài thơ dịch. nó làm rung động bao trái tim khác khi họ đến với tình yêu. . B. + Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn trong tình yêu chân thành. Cuộc đời 37 năm của Mặt trời thi ca Nga từng tơ vương không ít mối tình đơn phương éo le và thất vọng.Đọc thuộc lòng bài Lai Tân và cho biết đại ý của bài thơ.Cách 1: Từ khi loài người biết yêu và làm thơ đã có thơ về tình yêu. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu I. Nhưng đó lại là nguồn cảm hứng từ một tình yêu như thế. Bằng một cách nói giản dị. . mà điều quan trọng là tiếng nói chân thành nơi trái tim yêu. vị tha của chủ thể trữ tình. thủy chung và cao thượng. Puskin đã cho người đọc thấy nên yêu một cách cao thượng và nhân văn. . 3.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Hiểu được vẻ đẹp giản dị. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . tài liệu tham khảo. đắm say. Tiến trình lên lớp: 1.Phân tích tác dụng của những câu thơ điệp khúc trong bài Nhớ đồng. chân thành. 1. Tác giả .

Bài thơ là một lời giã từ cũng là lời giải bày bộc bạch một tình yêu chẳng thể nào nguôi ngoai. Đọc hiểu văn bản 1. vừa tự nhủ. nồng nàn. . (giáo viên đọc bài Ngày và anh. bày tỏ tình cảm tâm trạng của nhân vật trữ tình… vừa xa vừa gần. . đặt nền móng cho văn học hiện thực Nga thế kỉ XIX. Trang 255 . 4: mạnh mẽ dứt khoát như lời hứa. Hoàn cảnh sáng tác: (sách giáo khoa) b. 4 câu đầu: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. * 2 câu đầu: nhân vật trữ tình thú nhận nói điều thầm kín trong trái tim mình là tôi yêu em . trực tiếp.Phân tích dụng ý nghệ thuật của câu mở đầu bài thơ. ngập ngừng.. cô và em trong sách giáo khoa để chứng minh) . 2. chưa dám. bộ bách khoa toàn thư của hiện thực đời sống Nga nữa đầu thể kỉ XIX (Biêlinxki). . * Câu 3. 2: chậm. mùa xuân của văn học Nga (Lecmotop) . Cảm xúc chủ đạo của bài thơ . 4: cách cư xử với người yêu không muốn làm người yêu buồn phiền. 6: day dứt. câu 7. .Bài thơ trong nguyên tác không có nhan đề.Dịch tôi yêu em là hiểu tâm trạng chủ thể vì: anh thì lại hình như chưa được phép. câu 1. Đóng góp về hình thức nghệ thuật: xây dựng và phát triển ngôn ngữ văn học Nga hiện đại. . 8: mong ước tha thiết và điềm tĩnh. giản dị. vừa nuối tiếc. Nhưng không dung cô hay nàng vì xa cách quá hoặc không trực tiếp. vừa như thú nhận. Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết. Mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình a.Đóng góp nhiều mặt.Các từ: có thể.Tác phẩm tiêu biểu (sách giáo khoa) 2. vẫn sôi nổi. Bố cục . nhiều thể loại cho văn học Nga nhưng nổi bất là thơ trữ tình: Puskin – mặt trời thi ca Nga (Gô gôn). câu 5.Nội dung bao quát trong thơ Puskin thể hiện tâm hồn khát khao tự do và tình yêu của nhân dân Nga.Hướng dẫn đọc: giọng điệu của lời từ giã với cảm xúc phức tạp. câu 3. . Tại sao người dịch không dịch anh yêu em cho thắm thiết hoặc tôi yêu cô hạn chế sự rụt rụt rè của chàng trai. nhan đề mới là của người dịch.Điệp khúc tôi yêu em (4 lần) làm nổi bật cảm xúc chủ đạo của bài thơ: ngắn gọn.4 câu đầu: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. chưa hẳn bộc lộ tâm trạng gì? Đối lập với các từ: II.4 câu sau: . Tác Phẩm a.Hình ảnh so sánh ngọn lửa tình: thể hiện một tình yêu cháy bỏng không tắt trong nhân vật trữ tình. buồn đau. chưa thể.

6: Lí trí kìm nén nhưng cảm xúc vẫn dâng trào. tự trọng. dằn long. khẳng định tình cảm và chuyển hướng cảm xúc. như thể trong cấu trúc có tác dụng gì? Phân tích ý nghĩa câu cuối cùng. Đó là sự tự trách mình. Qua đó thể hiện một nhân cách cao đẹp. vị tha. → Giọng điệu ẩn chứa chút nuối tiếc xót xa. chúng ta lại có thể để mất đi một mối tình quý giá chẳng bao giờ có thể tìm thấy ở đâu và ở ai nữa. Không chỉ là lời giả từ mà còn là lời bày tỏ. và tại sao em lại có thể. tự vượt mình. tâm trạng giữa 2 khổ thơ mà tiếp tục khẳng định và giải bày tâm trạng. ghen tuông… Bao thời gian trôi qua vẫn âm thầm đeo đẳng mối tình si một phía. không thể có dụng ý gì? → Diễn biến tâm trạng.Nhớ về quá khứ.Từ nhưng tạo mâu thuẫn trong tâm trạng cảm xúc. vẫn mạnh mẽ. nhớ về tâm trạng đau khổ dày vò. lời thề trang nghiêm. Tổng kết (ghi nhớ sách giáo khoa) III. 4 như lời hứa. dứt khoát. thậm chí không yêu được thì đạp đổ. (học sinh thảo luận và cử người trình bày) . * Câu 5. thù hận. cao thượng. . . Luyện tập 1. + Điệp ngữ tôi yêu em lại vang lên lần thứ 3 nghiêng về nhấn mạnh. 3. da diết: nhà văn trữ tình hồi nhớ lại. dùng dằng. không. 4 câu sau: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. kiểm nghiệm lại tình yêu. vì không được đền đáp. hậm hực vì hờn ghen… thất vọng. → Hai câu 3. . đồng thời tự tin.Câu 7: Khái quát toàn bộ tấm chân tình ở câu trước. . . hăm hở và say đắm. khẳng định của một tâm hồn chân thực. đấu tranh với mình. mãnh liệt trong sáng. 8: Mang lại nhiều điều bất ngờ. tình cảm của chủ thể trữ tình trong 4 câu đầu.Điệp ngữ tôi yêu em không chỉ có tác dụng nối liền mạch cảm xúc.nhưng.Câu 8: Gắn toàn bộ với 7 câu trước: Không chỉ là lời nguyện cầu thong thường mà chứa đựng biết bao tình ý: Vượt lên sự ích kỉ tầm thường trong tình yêu. ngoài anh! ⇒ Nhân vật trữ tình – nhà thơ đã vượt lên thói ích kỉ tầm thường để yêu tha thiết.Điệp ngữ Tôi yêu em có tác dụng gì? 2 câu 5 – 6 thể hiện tâm trạng gì của nhân vật trữ tình? Vì sao lại xuất hiện tâm trạng ấy? 2 câu tiếp theo tạo cảm giác gì cho người đọc? Các điệp từ như thể. b. tình yêu đơn phương của chủ thể trữ tình sang biểu hiện khác. * Câu 7. yếu đuối. Vừa mới phân vân. kiêu hãnh và ngầm thách thức: chẳng có ai yêu em được như anh đã yêu em. → Đó là sự kìm nén. day dứt về tình yêu chưa tắt hẳn thì lập tức quyết liệt rằng tình yêu vẫn còn. Củng cố Trang 256 .

. tự nhiên 2. Trang 257 . Sự hấp dẫn của bài thơ bắt nguồn từ đâu? .Tình cảm chân thực. Hướng dẫn tự học Học thuộc long bài thơ và soạn bài 28. tâm hồn trong sáng. nhân hậu. chân thành.Cách diễn đạt giản dị. cao quý. Luyện tập 3. dù trong mối tình đơn phương tuyệt vọng.1.

Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Sống trong gia đình truyền thống văn hóa bậc nhất Ấn Độ: cha nhà cải cách xã hội. nhà triết học nỗi tiếng. . + Nói đúng tâm lí. 3.… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. thiết kế bài học.Tư tưởng: + Ảnh hưởng từ cha: hoạt động chính trị xã hội.Tác giả Tagor – nhà thơ thiên tài Ấn Độ. nhà viết kịch. tài liệu tham khảo. nguyện vọng của trai gái yêu nhau.Sự nghiệp sáng tác + Thiên tài trên nhiều lĩnh vực: Là nhà thơ. .… D. nhiều người thân qua đời. công bằng.Thơ tình Tagor sâu sắc đậm chất triết lí.tác phẩm Nêu vài nét về cuộc đời tác giả? 1. Kiểm tra bài cũ: .Sự nghiệp sáng tác của nhà văn? + Khẳng định thiên đường là cuộc đời trần thế. Ta .Cuộc đời gặp nhiều bất hạnh: Gia đình bị khai trừ ra khỏi đảng Blamôn.1941) . 2. Tiến trình lên lớp: 1.Go A. nhà nhân đạo chủ nghĩa của thế kỉ XX. + Thể hiện đặc trưng tư duy người Ấn. Tác giả (1861 . các anh chị đều là nhà văn hóa lớn. Về mặt tư tưởng? . bác ái. Tác giả . tham gia diễn thuyết chống chủ nghĩa đế quốc + Là người đấu tranh cho tự do.Tuần 26: Tiết 92 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐỌC THÊM: BÀI SỐ 28 R. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . sách giáo viên. + Kết hợp trữ tình và trí tuệ B. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. . ca ngợi tình yêu con người – con người. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Trang 258 . biểu tình chống thực dân. .Đọc thuộc lòng bài thơ Tôi yêu em của Puskin và nêu ý nghĩa bài. diễn giảng. ông đề xướng “tôn giáo con người” + Đề cao con người.

. hoa anh đập. tín hiệu tình yêu + Băn khoăn. buồn + Muốn nhìn vào tâm tưởng anh → khát vọng tìm hiểu. II. trái tim anh dễ gì nắm bắt .Giả thiết: Nếu trái tim anh chỉ là: lạc thú.Em không hiểu gì cả → nghịch lí 1 + Điều em hiểu về anh chỉ vẽ bề ngoài + Còn chiều sâu tâm hồn. vô biên + Em nữ hoàng vương quốc → Người làm chủ + Em không biết biên giới của nó xa gần.Giá trị: là một trong những bài thơ tình hay nhất thế giới.Giả thiết: nếu đời anh là ngọc.Xuất xứ: Rút từ tập thơ “Người làm vườn”(1915) . Bài thơ .Phản đề đưa ra + Đời anh trái tim → thế giới tinh thần bí ẩn. Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản 1. được giải Noben văn học năm 1913. em sẽ dễ dàng sẽ chia bằng nụ cười nhẹ nhõm hoặc cảm thong bằng giọt lệ trong. hái đặt lên tóc em . . . 2. rộng hẹp đến đâu → nghịch lí 2 → Khoảng cách không gì phá vỡ nỗi. đắm say. Những nghịch lí muôn đời của trái tim .Chàng trai bộc lộ tình cảm + Trần trụi + Không dấu em điều gì.Nhưng: phản đề → trái tim anh lại là tình yêu + Vui sướng – khổ đau Trang 259 . xâu quàng vào cổ em. 12 cuốn tiểu thuyết..Xuất xứ bài thơ? Nội dung chính bài thơ? Mở đầu tác phẩm bằng hình ảnh nào? Đôi mắt tượng trưng cho điều gì? Hãy nhìn vào đôi mắt em đây – anh sẽ hiểu được trái tim nào? Khát vọng ấy được so sánh với hình ảnh nào? Chàng trai làm gì trước nỗi buồn và khát vọng cô gái? Em có nhận xét gì về cách giải bày tình yêu của chàng trai? Giả thiết đưa ra là gì? Phản đề? . + Ông để lại một kho tang văn học lớn: 52 tập thơ. anh vẫn cứ là anh Có thể nào qua vạn lí trường thành Cả hai vũ trụ chứa đầy bí ẩn nhà văn hóa thiên tài Ấn Độ và thế giới. khổ đau. 42 vỡ kịch. bộc lộ hết thảy → Chân thành.Hình ảnh so sánh: như trăng kia muốn vào sâu biển cả → khát khao khám phá. khám phá tâm hồn người yêu.Từ phản đề đó nói lên điều gì? Dẫu tin tưởng chung một đời mộng ảo Em là em.Đôi mắt → cửa sổ tâm hồn của cô gái. đặc biệt tập thơ dâng. giản dị mà không kém phần tha thiết . nồng nàn và bộc lộ một quan điểm về yêu đúng đắn của Tagor .Nội dung: Bài thơ thể hiện một tình yêu trong sáng. hòa hợp tâm hồn .

nhưng em chẳng bao giờ ôm trọn → nghịch lí 3 ⇒ Hai câu kết nói lên ý nghĩa: Sự hòa hợp trọn vẹn tình yêu là điều không thể. không ôm nỗi trái tim một con người . so sánh nhà thơ sử dụng trong bài thơ? Điều đó nói lên ý nghĩa gì? . của tâm hồn.Tổng kết lại tác phẩm? + Thiếu thốn – giàu sang → Tất cả đều vô biên.Chỉ ra những hình ảnh tượng trưng. + Trái tim anh ở gần. thế giới bí ẩn. không giới hạn.Chuẩn bị: Luyện tập viết tiểu sử tóm tắt. Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ . không ai có thể đo đếm được. khám phá kiếm tìm . mà sao em ơi. Sông sâu còn có kẻ dò.Trái tim tình yêu là những điều bí ẩn → chiếm lĩnh tình yêu là niềm khát khao vĩnh cửu của con người. trường cửu. Trang 260 . 2.Tagor thành công trong việc sử dụng hình ảnh tượng trưng so sánh → Tình yêu là cuộc hiến dâng trọn vẹn. đóa hoa + Em nữ hoàng vương quốc → Hệ thống hình ảnh này làm cho hình ảnh tình yêu. Lòng người ai dễ mà đo cho tường Em muốn ôm cả trời. Củng cố 2.Vì em tìm chuỗi ngọc châu Đời anh còn mất nghĩ đâu xa gần. Hạnh phúc đến với những ai có đủ niềm tin long can đảm. lung linh sắc màu huyền thoại. Hướng dẫn tự học 1. Hướng dẫn tự học . em muốn ôm cả đất. là … nhưng 3. nhưng tình yêu luôn là điều khát khao cái trọn vẹn ấy. khám phá mới có thể đạt đến hạnh phúc.Bài thơ tình giàu chất triết lí + Lập luận + Đưa ra giả thiết – phản bác với cặp từ: Nếu… chỉ. Luyện tập 3. II. .Học thuộc long và nắm được một số giá trị về nội dung và nghệ thuật của Bài thơ số 28. của trái tim người đang yêu được mỹ lệ hóa. Nếu mỗi người yêu đều biết hướng về cái trọn vẹn ấy để nắm bắt.Hệ thống hình ảnh tượng trưng so sánh + Đôi mắt em muốn nhìn như trăng kia… + Đời anh viên ngọc. . Tổng kết .

Trình bày bản tiểu sử tóm tắt trước lớp . 3. công tác của ứng viên. cử chỉ của người trình bày và .… C. kết cấu. Viết tiểu sử tóm tắt: chuẩn bị. b/ Dàn ý của bản tiểu sử tóm tắt gồm: . 2. mạch lạc. . . yêu cầu của bản tiểu sử tóm tắt. ưu tú tham gia ứng cử vào ban chấp hành Hội lien hiệp thanh niên của tỉnh (thành phố). Trang 261 . D. trình bày một cách rõ rang. Hướng dẫn tự học . Tiến trình lên lớp: 1.Giới thiệu nhân thân: họ tên. thảo luận trả lời câu hỏi. thái .Chọn người để giới thiệu và tìm hiểu những thong tin chỉnh sữa.Các năng lực và kết quả học tập. sách giáo viên.Hoàn thành bài tập trên lớp.Cần chủ động từ tin. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên gọi 1. Anh chị hãy viết tiểu sử tóm tắt của đoàn viên đó. tài liệu tham khảo. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . các học sinh nhận xét về nội a/ Xác định yêu cầu và các bước của bài làm: dung. ngôn ngữ diễn đạt. cố. bổ sung → Giáo viên củng cần thiết. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thành phần gia đình. chốt lại. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. năm sinh.Viết được bản tiểu sử tóm tắt B.Lập dàn ý và viết bản tiểu sử tóm tắt về người đó. 3. uy tín của ứng viên.Xác định nội dung cần trình bày. thiết kế bài học.Xác định mục đích. 2 học sinh đọc bài Đề bài: Chi đoàn anh (chị) sẽ giới thiệu một đoàn viên tập trong sách giáo khoa. dân tộc. Giáo viên gọi một học sinh đọc phần 1. đoàn thể… . độ.Tuần 26: Tiết 93 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT A.Nắm vững hơn cách viết tiểu sử tóm tắt .Đánh giá. nhận xét chung về năng lực. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. đọc phần đọc thêm để tham khảo. trình độ học vấn.

Chuẩn bị bài Người trong bao.. Trang 262 .

mục đích của việc phân tích đề là tìm hiểu chính xác các trả lời nhanh.Lập dàn ý là sắp xếp các ý theo trình tự logic.Phân tích đề là công việc xem xét cặn kẽ đề bài để nhận ý? thức chính xác vấn đề nghị luận được giao.Nêu những đặc trưng cơ bản của loại hình ngôn ngữ tiếng Việt? Lấy ví dụ phân tích.Tuần 26: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH ĐỀ. tài liệu tham khảo. luận cứ. Các yêu cầu của luận điểm. Trong văn nghị luận. tìm ý và lập dàn . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Hoạt động 2: Thảo luận nhóm II. diễn giảng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC A. Tiến trình lên lớp: 1. chương. tiêu biểu . đầy đủ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nói cách khác. Phân tích đề: thảo luận 10 phút. 3.Giáo viên bổ sung.Học sinh trình bày sản phẩm của Trang 263 . . Hệ thống kiến thức về phân tích đề và lập dàn ý cho . . tiêu biểu.Học sinh: Nhớ lại kiến thức lớp 10. Hướng dẫn luyện tập: .vi tư liệu Những d/c . hướng dẫn quy trình luyện tập. của tác phẩm văn chứng minh từ các tpvh sự quản lí của giáo viên. sắp xếp luận điểm.đề trọng tâm Thao tác chính p.… D. thiết kế bài học.Biết tìm ý và lập dàn ý cho bài văn nghị luận văn học.Biết phân tích một đề văn nghị luận văn học. B.Giáo viên chỉ định học sinh của các nhóm trình bày. yêu cầu cơ bản của đề bài (vấn đề cần nghị luận. nhận xét và về nội dung. luận cứ khi lập dàn ý: Chính xác. sách giáo viên. . luận cứ.… C.Giáo viên gọi học sinh nhắc lại thế bài văn nghị luận nói chung nào là phân tích đề. phù hợp. yêu cầu về phương pháp). Kiểm tra bài cũ: .Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm 1. . lập dàn ý gồm 3 bước: Xác lập luận điểm. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: I. Đề V. yêu cầu . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Học sinh thảo luận theo nhóm dưới Đề Bản chất sáng tạo Giải thích.

. III. Hoạt động 4: Củng cố dặn dò: . iii. thì cần đáp ứng những yêu cầu gì? . ⇒ Tóm lại: Khi lập dàn ý. nêu suy nghĩ. . Luyện tập 1. mạch lạc. + Các ý nhỏ phải nằm trong ý lớn và làm sáng tỏ ý lớn.Giải thích câu nói của nhà văn . bổ sung (nếu cần) . cho điểm và bổ sung cho hoàn chỉnh.Thân bài: Triển khai vấn đề trọng tâm theo các luận điểm. b.Nhà văn cần lao động nghệ thuật nghiêm túc. nhận xét và bổ sung. + Các ý lớn.Văn chương đòi hỏi tính sáng tạo ở mỗi tác phẩm về cả nội dung và hình thức. sáng tạo không mệt mỏi. . Tìm ý và lập dàn ý: a. Mở bài: Giới thiệu câu nói của nhà văn Nga. .… .Kết bài: Chốt lại vấn đề. sáo mòn sẽ không tồn tại được.Nhà văn cần lao động thật nghiêm túc. Tìm ý: .Văn chương đòi hỏi tính sáng tạo ở mỗi tác phẩm về cả nội dung và hình thức.Giáo viên chốt lại: Khi tìm ý cho bài văn nghị luận. . tiêu biểu cho tính sáng tạo. người viết cần dựa vào các từ. tiêu biểu cho tính sáng tạo nhưng cũng có hiện tượng “đạo văn”.Văn chương là lĩnh vực của cái đẹp và sự sáng tạo. . Kết luận: Vai trò câu nói của nhà văn. ý nhỏ phải trình bày theo một trình tự hợp lí. Củng cố Trang 264 .Văn học đã có những tác phẩm nổi bật. luận cứ được sắp xếp một cách hợp lí: + Các ý lớn phải ngang nhau và cùng làm sáng tỏ vấn đề trọng tâm.Giáo viên nhận xét. ii. . Lập dàn ý: i. Thân bài: . cụm từ sau để xây dựng hệ thống câu hỏi: Là gì? Được thể hiện như thế nào? Tại sao? Có ý nghĩa gì? Có thể rút ra bài học gì? Phải làm gì? Hoạt động 3: .Văn chương là lĩnh vực của cái đẹp và sự sáng tạo.Văn học đã có những tác phẩm nổi bật.nhóm mình. bắt chước. cần theo bố cục như sau: . sáo mòn sẽ không tồn tại được.Học sinh: làm việc cá nhân và trả lời nhanh.Giáo viên chốt lại các nội dung của 2. bài học cho bản thân. .Mở bài: Nêu được vấn đề trọng tâm cần triển khai . các nhóm khác nhận xét. sáng tạo không mệt mỏi.Giáo viên bổ sung.Giáo viên hỏi: Khi lập dàn ý cho đề văn nghị luận.

Hoàn thành bài tập . Hướng dẫn tự học .bài học về vai trò của phân tích đề. tìm ý và lập dàn ý trong việc tạo lập văn bản nghị luận văn học và những yêu cầu cần thiết để thực hiện các kĩ năng trên.Chuẩn bị tác phẩm Người trong bao – Sê khốp Trang 265 . 2.

2.Sê-khốp A.… C. giáo dục. giọng điệu vừa mỉa mai. Tìm hiểu chung nhà văn Sê-khốp? Giáo viên củng cố. ích kỉ và hủ lậu của bộ phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX. cá nhân.Giới thiệu những nét cơ bản về I. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. hèn hạ trước quyền lực. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt .… D. .cốp + Cách kể chuyện độc đáo. giáo điều sợ hãi.Sự nghiệp sáng tác đồ sộ: hơn 500 truyện ngắn và Trang 266 . .1904) chốt lại. Chúng ta sẽ tìm hiểu điều này qua tác phẩm Người trong bao của Sê-khốp.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Giá trị tư tưởng: phê phán lối sống trong bao hèn nhác.Đại biểu lớn cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga thế kỉ XIX.Đọc thuộc lòng diễn cảm bài thơ Số 28 của nhà thơ Tagor và nêu ý nghĩa bài. châm biếm vừa trầm buồn. nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình. 3.Về kỹ năng: Biết cách đọc – hiểu truyện ngắn. 1. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Tuần 27: Tiết 94. Tiến trình lên lớp: 1. Sáng tạo nhân vật điển hình mang tính biểu tượng để phê phán lối sống thu mình trong bối cảnh ngột ngạt của chế độ là nét đặc sắc nổi bật của tác phẩm. thiết kế bài học. . Nó ra đời và trưởng thành trong cuộc đấu tranh lâu dài và gay gắt của nhân dân Nga chống lại chế độ nông nô chuyên chế bạo tàn và phản động. 95 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGƯỜI TRONG BAO A. văn hóa. . có nhiều cống hiến cho nền văn học Nga và hoạt động xã hội. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học hiện thực Nga cuối thế kỉ XIX là một trong những nền văn học phong phú và tiên tiến của nhân loại. Trong nền văn học vĩ đại ấy.P.Nhà văn Nga kiệt xuất. Kiểm tra bài cũ: . . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo. Nhà cách tân thiên tài trong thể loại truyện ngắn và kịch nói. Sê-Khốp là đại biểu lớn cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga. xu nịnh. sách giáo viên. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . qua hình tượng nhân vật người trong bao Bê-li.Thái độ: Căm ghét và đấu tranh với lối sống thu mình trong bao: háo danh. diễn giảng. sáng tạo biểu tượng. B. Tác giả: Sê khốp (1860 .

Lúc nào cũng đi giày cao su.Yêu cầu học sinh tóm tắt tác phẩm. Hoàn cảnh sáng tác . choắt lại như mặt chồn.Phòng ngủ: một căn buồng chật như cái hộp. cầm ô. cho vào bao: giày. chỉ thị một cách máy móc. chân dung. ngủ thì trùm chăn kín mít. b. nhân bản sâu xa.Trong cuộc sống và sinh hoạt hang ngày Bê-li-cốp sống như thế nào? Tìm hiểu và phân tích lối sống của Belicôp .. . say mê tiếng Hy Lạp cổ.Bản thân luôn hài lòng. rập khuôn như một cái máy vô hồn.Cuối thế kỉ XIX. là có trách nhiệm với cuộc sống. . tác phẩm thường đặt ra những vấn đề có ý nghĩa to lớn. ô… . b. Truyện ngắn Người trong bao a.Phong cách nghệ thuật: Từ những cốt truyện giản dị. 2. hành động của nhân vật. Hình tượng nhân vật Bêlicôp – Người trong bao a. lối sống Tính cách lối sống của nhân vật được khái quát qua lời kể của tác giả.Luôn nhút nhát. là một viên chức mẫn cán với Trang 267 .Câu nói cửa miệng: Sợ nhỡ lại xảy ra chuyện gì → lo lắng. nhiều tác phẩm đặc sắc (sách giáo khoa) . 1. ngoại hình. Tóm tắt tác phẩm. Tính cách. Đọc hiểu văn bản. mang bao.Đồ dùng: tất cả và để trong bao.Đến ý nghĩ cũng cố giấu vào bao. lời nói. thỏa mãn và tuân thủ vớ lối sống của mình.Nét nổi bật nhất của tính cách kì quái ấy là gì? Vì sao? . chỉ thích sống theo những thông tư.Sáng tác năm 1989.Chân dung nhân vật chính được cụ thể hóa bằng những nét vẽ như thế nào? Có điều gì đặc biệt trong bức chân dung ấy? truyện vừa. kính. cặp kính đen luôn gắn trên gương mặt nhợt nhạt. . biển đen. trong thời gian nhà văn dưỡng bệnh ở thành phố I-an-ta trên bán đảo Crưm. ca ngợi những gì không có thực.Câu nói cửa miệng của y là câu nói nào? Nói lên điều gì? . → Chân dung ngoại hình thật kì quái và đặc biệt ấn tượng. ngoại hình . mặc áo bành tô ấm cốt bông giấu mặt. Chân dung. sợ trộm chui vào. II. Y không bao giờ dám có ý kiến riêng về bất cứ một vấn đề to nhỏ nào. Sau đó giáo viên dung bảng phụ để tóm tắt lại. sợ hiện tại nhưng lại luôn tôn sung quá khứ. . cho rằng sống như y mới là sống. tai nhét bong… → tất cả đều để trong bao. . sợ hãi tất cả. xã hội Nga đang ngột ngạt thở trong bầu không khí chuyên chế nặng nề. nhỏ bé. .Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào? Lúc bấy giờ tình hình nước Nga ra sao? . cử chỉ. .

→ Đó là một cái chết tất yếu đối với tạng người của y trước sau cũng bị tiêu diệt.Khi còn sống: mọi người đều xa lánh..Không hề biết mọi người ghê sợ và căm ghét mình. tính cách đó vẫn tiếp tục xuất hiện. sợ hãi. Tác hại của lối sống trong bao. + Sợ bị về hưu sớm. điển hình một hiện tượng trong xã hội . máy móc. Nhưng sau đó lối sống đó. cô độc.Lối sống của Bêlicôp có ảnh hưởng như thế nào đến tinh thần. ⇒ Bê-li-cốp là kiểu người trong bao có lối sống và tính cách trong bao. Đây là hình ảnh một con người lạc long.Thái độ của mọi người đối với Bê-li-cốp. Vì sao Bêlicôp chết (phân tích những nguyên nhân xa và gần) Thái độ của mọi người với Bêlicôp khi còn sống như thế nào? Giải thích . .Không thể chấp nhận cách sống phóng khoáng. giáo điều. ảnh hưởng nặng nề cuộc sống hiện tại.Nhà văn khái quát khát vọng mảnh liệt – kì dị của Bêlicôp như thế nào? Nhận xét. khinh ghét.Bêlicôp chết khá bất ngờ đối với mọi người trong trường. . c. lập dị mà xã hội Nga cuối thế kỉ XIX tạo ra.Có thể khái quát về con người và tính cách Bêlicôp bằng những hình ảnh. không tài nào thoát được. d. công dân tốt.Nguyên nhân trực tiếp: + Vì cô Valencô đối xử thô bạo. trong thành phố. e. bảo vệ hắn khỏi những ảnh hưởng. tương lai của họ. Một số người thử thay đổi nhưng lại bị tác động trở Trang 268 . Y chính là con đẻ của chế độ Phong kiến trên con đường tư bản hóa của nước Nga thế kỉ XIX. Tính cách ấy chỉ có thể thay đổi khi người tat hay đổi tận gốc cùng với một cuộc cách mạng xã hội. từ ngữ như thế nào? . dai dẳng đến tinh thần và hoạt động của GV và người dân tp.Cái chết của Bê-li-cốp. . khi y chết. . → Đây là một thủ pháp nghệ thuật của nhà văn. một kiểu người có nguy cơ phát triển trong xã hội Nga đương thời. hèn nhát. xúc phạm. → Bê-li-cốp có khát vọng mãnh liệt thu mình vào trong vỏ. sợ và xa lánh. Cái chết là sự hóa giải hạnh phúc vì y được nằm trong cái bao bền vững nhất. * Nguyên nhân – nguyên nhân sâu xa: do lối sống và tính cách trong bao của Bê-li-cốp. → mọi người đều ghét. kì quái. đánh giá lối sống ấy của y. tạo cho mình một thứ bao có thể ngăn cách. . .Đầu độc tinh thần mọi người suốt 15 năm. .Ảnh hưởng mạnh mẽ. hồn nhiên của chị em Varenca và ngạc nhiên khi người ta vẽ chân dung biếm họa mối tình đầu trong sáng của mình. cười nhạo của Varenca. tác động của cuộc sống bên ngoài. + Bị sự chế giễu. hoạt động của giáo viên trong trường và người dân tp? Qua đó tác giả muốn phản ánh điều gì? cấp trên. nói những lời lăng mạ. → Vì Bê-li-cốp hiện thân.

Giọng kể mỉa mai. Hiện tượng. Theo em. lại. . chi tiết nghệ thuật (cái chết). châm biếm.Xây dựng nhân vật điển hình kì quái mà vẫn chân thực. vô vị. tự do. sáng tạo của con người. mệt nhọc. .Hình ảnh cái bao là sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác giả.Xây dựng hình ảnh đối lập tương phản giữa các nhân vật: chị em Varenca. lời nói nghệ thuật(câu nói cửa miệng). Từ đó hãy xác định chủ đề tư tưởng của tác phẩm.Cấu trúc chuyện đặc biệt: truyện lồng trong truyện.Xây dựng hình ảnh. ngăn chặn tự do. lối sống trong bao – một lối sống. vô vị. 3. Tổng kết (ghi nhớ) III.Thảo luận ý nghĩa thời sự của tác phẩm. . . Nó còn sống lâu dài như một hiện tượng xã hội. ích kỉ. Chủ đề: .Nghĩa đen: vật dụng dùng để đựng đồ vật hình túi. kiểu người.Ngôi kể: người thứ ba tạo tính khách quan. đạo đức… của nước Nga đương thời. 6. 4. . Nghệ thuật . điển hình khá sâu rộng. Phân tích ý nghĩa hình ảnh này. → Sự ảnh hưởng lối sống của Bê-li-cốp rất sâu rộng đã ám ảnh. . thoải mái. chân thực của chuyện. biểu tượng nghệ thuật (cái bao). lối sống Bê-li-cốp mang tính phổ quát. tự mãn.hiện tượng sau khi Bêlicôp chết được một tuần sau cuộc sống lại diễn ra như cũ và phân tích câu nói “không thể sống mãi như thế được” có phải là câu nói của bác sĩ thú y hay không? Nhà văn muốn cảnh báo với người đọc điều gì hôm nay và mai sau? .Lên án phê phán kiểu người. Cả xã hội Nga lúc bấy giờ là một cái bao khổng lồ trói buộc. Củng cố 2. Là bao đồ vật mà Bê-li-cốp yêu thích. 5. . Luyện tập Trang 269 . cô Valenco và Bê-li-cốp.Cách kết thúc truyện gợi nhiều suy nghĩ bằng cách phát biểu. Hình ảnh biểu tượng cái bao . đầu độc bầu không khí trong sạch. Nhưng chẳng bao lâu lại tái diễn như cũ: nặng nề. kiểu người đã tồn tại trong xã hội Nga thế kỉ XIX. Luyện tập 1.Nghĩa bóng: biểu trưng cho kiểu người. .Khi đã chết: đầu tiên cảm thấy nhẹ nhàng.Bức thiết kêu gọi mọi người phải thay đổi lối sống tầm thường. trong truyện ngắn người trong bao nhà văn đã thành công ở những đặc điểm nghệ thuật nào? . hèn nhát. trầm tĩnh. lối sống trong bao và tác hại của nó. văn hóa. một quy luật trong lịch sử phát triển nước Nga và cả thê giới lúc bấy giờ. tù túng. hủ lậu. . Ý nghĩa thời sự của tác phẩm 7.

3.Học sinh học phần ghi nhớ sách giáo khoa. Hướng dẫn tự học Trang 270 .

B.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ điều này.Đề 1: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ diễn tả tâm trạng riêng bài lên bảng.Tuần 27: Tiết 96 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 6 A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . phù hợp và chọn lọc. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số. Tiến trình lên lớp: 1. biết so sánh với làm số 1. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Đề bài: Yêu cầu học sinh chép thuộc long đề . .Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã Trang 271 .Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm tuyên dương một số bài đạt kết quả một bài văn nghị luận xã hội. . . . Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. Ưu điểm: ưu. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. D. lấy dẫn chứng tốt.Đề 2: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ về tình yêu vừa là bài thơ về tình quê.Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm. thảo luận trả lời câu hỏi. lập dàn ý. 2. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định này.Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: 9/43 + Lớp 11A1: 21/45 2. của tác giả nhưng lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn thế hệ bạn đọc. . từ đó củng cố thêm các kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và văn nghị luận xã hội nói riêng. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. Nhược điểm: . thiết kế bài học. … C. nhược điểm bài làm của học sinh. lập luận tốt. 2. Kiểm tra bài cũ: 3.Tăng thêm long yêu thích học văn và làm văn. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh: Giáo viên nhận xét. II.Tự đánh giá và sữa chữa bài làm của chính mình. đánh giá chung 1.

. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. bố cục viết chưa cân đối. IV. dung từ ngữ không chính xác. + Chuẩn bị bài mới: Trang 272 . chưa xác định được trọng tâm của đề.Các lỗi diễn đạt và dùng từ. .Xác định nội dung của đề sai. Sữa lỗi . 3.Bố cục chưa cân đối không rõ rang.Giáo viên sữa một số lỗi cơ bản của học sinh. lan man. Kết quả: .Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: III.Một số em chưa đọc kĩ nên chưa xác định được trọng tâm của dẫn đến cách viết dàn trải. Hướng dẫn tự học + Xem lại bài làm của mình. .Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: . hội. .

… D. đồng tình với mình. diễn giảng. triết học.Em hãy cho biết những tác phẩm thuộc thể văn nghị luận đã học. B. chặt chẽ của bày trước lớp. sinh xoay quanh việc trả lời Nghị luận khẳng định điều này. Tiến trình lên lớp: 1. người ta phân chia văn nghị luận làm hai thể: . xã hội. suy nghĩ và trình bày.Nghị luận là một thể loại trong văn học đặc biệt. Tựa “Trích diễm thi tập” (Hoàng Đức Lương). bác bỏ. sự thuyết phục của lập luận. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. so sánh. Đặc điểm của văn nghị luận: chiếm lĩnh đặc điểm của văn nghị . giúp họ hiểu rõ vấn đề đã điểm.Tuần 27: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐỌC VĂN NGHỊ LUẬN A. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . nêu ra. phân tích. triết Trang 273 . Kiểm tra bài cũ: . Ổn định lớp: Giáo viên nắm lại tình hình chuẩn bị bài của học sinh. . phán đoán. văn học nghệ thuật. Vận Giáo viên cho học sinh nhận xét lẫn dụng các thao tác như giải thích. chứng cứ để bàn luận về một vấn đề nào đó viết tóm tắt 3 câu để nắm được đặc (chính trị.Hiểu được một số đặc điểm của văn nghị luận. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Nói đến nghị luận nghĩa là bàn bạc đúng sai. nghĩa là người ta là gì? Cách nghị luận? Có mấy loại nhận ra chân lí. đạo đức…) điểm của văn nghị luận? (Lưu ý học . 2. chia sẽ với quan điểm văn nghị luận?) và niềm tin của mình. nhau. tính mạch lạc. thiết kế bài học. bác bỏ điều kia. tài liệu tham khảo. Sức mạnh của văn nghị luận là ở sự Học sinh làm việc cá nhân và trình sâu sắc của tư tưởng.Nhận xét gì về văn nghị luận. một thời đại luận mà em đã học và đã đọc? trong thi ca… . bổ sung và cho thức và cả tâm hồn người đọc.Biết cách đọc văn nghị luận. chứng minh. tình cảm.Ví dụ: Các văn bản nghị luận: Chiếu dời đô (Lý Công luận: Uẩn). Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. dùng lí Giáo viên gọi học sinh đọc phần I và lẽ. Đại Em hãy kể tên những tác phẩm nghị cáo bình Ngô.Văn chính luận (bàn về các vấn đề chính trị. sách giáo viên.… văn nghị luận tác động vào lí trí. nhận Giáo viên nhận xét. Xét theo nội dung bàn luận.… C. 3. phải trái. xã hội. Về luân lí xã hội ở nước ta.

. nước mắt đầm đìa. các nhóm khác nhận xét. trữ tình… có gì khác hơn? Tại sao? Giáo viên cho học sinh thảo luận nhóm theo từng dãy bàn. Người đọc văn nghị luận cần cảm thấy dòng tình cảm và nhịp điệu văn chương của bài văn thì sự thưởng thức mới được trọn vẹn. Đọc văn nghị luận cần phải nắm bắt được vấn đề và các tư tưởng đặc sắc dưới hình thức luận điểm. đạo đức.Văn nghị luận hay cũng có hình ảnh. bộ văn chỉ là bộ xương. luận điểm đề xuất. Hướng dẫn tự học . Học sinh trình bày. .Chuẩn bị bài mới: Đoạn trích: Người cầm quyền khôi phục uy quyền. ở tư tưởng. Trang 274 . Giáo viên đánh giá. nữa đêm vỗ gối.Hoạt động 2: Hướng dẫn cách đọc văn nghị luận. Cách đọc văn nghị luận: . . lột da. III. uống máu quân thù.Nắm được những đặc điểm cơ bản của văn nghị luận và cách đọc văn bản nghị luận.Ví dụ: Một số câu văn nghị luận hay: “Ta thường tới bữa quên ăn. nghỉ xác này gói trong da ngựa. thiếu máu thịt.Văn nghị luận đặc sắc ở vấn đề nghị luận. đọc văn bản nghị luận với một số văn bản khác như: tự sự. Dẫu cho trăm thây này phơi ngoài nội cỏ. ruột đau như cắt. học. bổ sung.Văn nghị luận còn có đặc sắc ở luận cứ và cách lập luận. Theo em. ta cũng vui lòng” (Hịch tướng sĩ .Phê bình văn học (luận bàn các vấn đề văn học nghệ thuật) II. Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tự học.TQT) .…). nuốt gan. . chỉ căm tức chưa xã thịt. nhịp điệu. Giáo viên chỉ định học sinh trình bày. Thiếu các luận cứ và lập luận.

Tiết học hôm nay. chúng ta sẽ đến với nền văn học Pháp. trong nghệ thuật tương phản. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 275 . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. tài liệu tham khảo. Kiểm tra bài cũ: 3. có thể suy nghĩ về con đường thực hiện lí tưởng. Vào bài mới: Lời vào bài: Ở những tiết trước. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thiết kế bài học.Về kỹ năng: Biết cách đọc – hiểu tiểu thuyết.… C.… D. + Phát huy tính chủ động. sách giáo viên. Tiến trình lên lớp: 1. 98 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN (Trích Những người khốn khổ) V. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. một nhà văn lớn nhất của nước Pháp thế kỉ XIX. diễn giảng. với một tác giả được coi như một cây đại thụ.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Phân tích chứng minh được những nét đặc trưng của bút pháp Huy-gô qua hư cấu nhân vật và diễn biến cốt truyện: nghệ thuật phóng đại trong so sánh và ẩn dụ. . Huy-gô A. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Tuần 28: Tiết 97. chúng ta đã đến với nền văn học Nga qua một số tác phẩm. 2. B. đầu óc phê phán qua việc khẳng định tình thương như một giải pháp xã hội được tác giả đề xuất. qua bộ tiểu thuyết đồ sộ những người khốn khổ và cụ thể qua đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền. sự đan xen bình luận ngoại đề trong diễn biến của câu chuyện. + Gắn được nghệ thuật với ý tưởng nội dung đoạn trích.

chương IV.Dựa theo sách giáo khoa. kịch.) ( Sự giáo dục sáng suốt của mẹ. người cầm quyền ở đây là ai? Giăng van giăng hay Giave? Giải I.Ngoài sáng tác nghệ thuật. . sự thành lập công xã Pari 1871.Vic to Huygô (1802 . 20 tuổi in tập thơ đầu tay. những cuộc chuyển quân theo cha vất vả → trang sách đời khắc nghiệt. hiện thân của chủ nghĩa lãng mạn Pháp. d.Phần 1: Phăng-tin .Sáng tác thành công ở nhiều thể loại: tiểu thuyết.Dung lượng và kết cấu tác phẩm? . → Dù ở lĩnh vực nào. truyện.Phần 5: Giăng-van-giăng → Tên phần cuối như một giải pháp xã hội của toàn bộ tác phẩm. . .Là một tài năng thơ.Tác phẩm tiêu biểu: sách giáo khoa. sự công bằng của xã hội.Nội dung và giá trị tác phẩm? Giáo viên phân vai cho học sinh đọc đoạn trích và yêu cầu: Theo em.Vị trí đoạn trích: nằm cuối phần 1. hội họa → Để lại khối lượng tác phẩm đồ sộ. 3. .Phần 3: ma-ri-uýt . đến 1870 đế chế II sụp đổ. 2.Phần 2: Cô-đét .Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn và yêu cầu: . nhà văn đem đến thông điệp của tình thương và khẳng định những số phận oan trái ấy sẽ được bảo vệ bằng tình thương. bộc lộ ngay từ nhỏ: 15 tuổi đạt giải thưởng của viện hàn lâm. . (cách mạng tháng 7/1830 lật đổ chế độ pk. ảnh hưởng đến sáng tác của Huygô. Tác giả: * Cuộc đời . mỗi quyển gồm nhiều chương. Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Tóm tắt (sách giáo khoa) c. Tìm hiểu chung 1.Sinh ra và lớn lên trong một thời kì đầy bão tố CM. Xuất xứ: 1862 b. tiểu luận. mỗi phần gồm nhiều quyển. sự bênh vực những con người khốn khổ. bổ xung.Tác phẩm là tiếng nói bảo vệ lẽ phải. quyển Trang 276 . những trải nghiệm hấp dẫn đã để lại dấu ấn trong sáng tác của thiên tài) . . nhà văn lớn nhất của nước Pháp thế kỉ XIX. cuộc đảo chính lật đổ chế độ cộng hòa Lu-I Bôn nap ac. học sinh tóm tắt một cách ngắn gọn. Huygô còn dấn thân vào con đường hoạt động chính trị xã hội.1885) được xem như cây đại thụ. cuộc sống gia đình có nhiều mâu thuẫn → đã tác động.Nêu những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Huy-gô. Đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền: . . thơ.Nội dung và giá trị tác phẩm .Phản ánh những tình cảnh thống khổ của những người dẫn bần cùng và nghèo khổ. Qua đó. Tiểu thuyết Những người khốn khổ a. Giáo viên nhận xét. .Tác phẩm ra đời vầo năm nào? .Phần 4: Tình ca phố Pơ-luy-mê và anh hung ca phố Xanh-đơ-li. * Sự nghiệp sáng tác: . ông cũng luôn để lại tình yêu thương. Kết cấu dung lượng tác phẩm: chia 5 phần.

+ Với Giave: khi nhẹ nhàng. buộc phải tự thú mình là ai. a. 1. ta. quát tháo dữ dằn + Xưng hô thô lỗ: tao. Qua đó.Nội dung và chủ đề đoạn trích? Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản .Giọng nói: “tiếng thú gầm” . cho ta thấy hai nhân vật với hai tính cách. chọn giải pháp quyết liệt là đối phó với cường quyền để cứu nạn nhân. ⇒ Sử dụng nghệ thuật đối lập.Đối thoại với Giăng van giăng và phăng tin: + La hét. của cường quyền. không có tình người. ⇒ Gia ve là đại diện của cái ác. điềm tĩnh. * Giăng van giăng: . nhà văn ca ngợi sự cao quý của tình thương. cặp mắt. Đọc hiểu văn bản. là đại diện của lẽ sống vì tình thương. điềm tĩnh khi thật kiên quyết. .Hành động: Cứu vớt Phăng tin – một con người bất hạnh.Hành động: dung mọi thủ đoạn tàn nhẫn.Đối thoại: + Với Phăng tin: nhẹ nhàng. . đối lập giữa thiện và ác.Cặp mắt: “như cái móc sắt… quen ÁC THÚ Trang 277 . của những con người cùng cảnh ngộ trong xã hội. Đặc trưng bút pháp nghệ thuật của Huygô qua đoạn trích. . Nghệ thuật phóng đại trong ẩn dụ và so sánh * Hình tượng Gia ve: (con ác thú) . b. lúc thì thầm khi hạ giọng. ngang tàng hống hách.thích? . độc ác để bắt cho được Giăng van giăng – một con người khốn khổ tội nghiệp. mãnh liệt. → Giăng van giăng là người sống có trách nhiệm. II.Hành động: “phóng vào con mồi” →ẩn dụ . giữa cường quyền và nạn nhân. giàu tình thương đối với người nghèo khổ bất hạnh. cái cười) và nhận xét giá trị nghệ thuật của 8 của tác phẩm.mày.Ngôn ngữ và hành động của Giave thể hiện như thế nào qua đoạn trích? . Nghệ thuật đối lập: * Gia ve . là đại diện của cái thiện và cũng là nạn nhân. hoàn cảnh đối lập nhau.Ngôn ngữ và hành động của Giăng van giăng thể hiện như thế nào qua đoạn trích? Hãy tìm những chi tiết về nhân vật Gia ve (giọng nói. con đĩ → luôn hoài nghi có thái độ hoài ghi.Xác định vị trí đoạn trích? .Nội dung và chủ đề của đoạn trích: Đoạn trích nêu lên tình cảnh thống khổ của những con người chịu cảnh đè nén của thé lực cường quyền trong xã hội. Từ đó thấy được sự tương phản.

Những đặc trưng bột phát Huygô cungc là dấu hiệu quen thuộc của văn học lãng mạn. chi tiết nào trong tác phẩm thể hiện rõ tình người cao đẹp? hãy lí giải chi tiết nụ cười trên đôi môi và gương mặt rạng rỡ? ý nghĩa? .Đoạn văn gồm nhiều câu hỏi . . Vì có một người xúc động khi chứng kiến cảnh Giăng van giăng “thì thầm…” tưởng rằng Phăngtin nở một nụ cười thì đấy là một ảo tưởng có thể xảy ra. lãng mạn.Đoạn văn “ông nói gì với chị… thực sự cao cả”→ là phát ngôn của chính tác giả . → Hình ảnh một người mẹ đối với một đứa con. 3. tác giả muốn gửi tới người đọc thông điệp của lẽ sống tình thương: ánh sáng của tình thương có thể đẩy lùi bóng tối của cường quyền.người kể chuyện. tác giả muốn gửi gắm đến người đọc điều gì? Học sinh đọc ghi nhớ sách giáo khoa.Câu văn miêu tả gương mặt Phăng tin kèm theo lời bình luận của tác giả: + Phăng tin chết rồi nhưng trên đoi môi chị vẫn nở một nụ cười. + Người chết rồi mà gương mặt còn rạng rỡ→ tác giả xúc động trước tình cảm Giăng van giăng đối với Phăng tin và tưởng chừng thấy khuôn mặt Phăng tin rạng rỡ lên. Bình luận ngoại đề của tác giả . 2.Giá trị văn chương không chỉ biểu hiện ở dấu ấn nghệ thuật mà sức hấp dẫn của thiên tài Huygô chủ yếu nằm ở thế giới tình cảm đẹp đẽ. Tổng kết (ghi nhớ) III. Đây cũng là một ảo tưởng có thể có thật.Bằng việc khắc họa các hình tượng nhân vật có số phận và tính cách trái ngược nhau. Củng cố .Qua những chi tiết này.những chi tiết đó? Từ đó rút ra nhận xét chung về nhân vật này? Theo em. cảm xúc – sự cẩm động của tác giả. Luyện tập 1. Thực tế là vô lý nhưng đây có thể là điều có thật. c. ⇒ Biểu hiện trực tiế tình cảm. Ý nghĩa đoạn trích . hình ảnh một vị cứu tinh. G có thể được quy chiếu về hình ảnh của ai? Bằng việc khắc họa các hình tượng nhân vật có số phận và tính cách trái ngược nhau. kéo giật vào hắn bao kẻ khốn khổ” .Cái cười: “phô ra tất cả hai hàm răng” * Giăng van giăng: .Nắm được tình thương của Giăng van giăng được thể hiện như thế nào? Trang 278 .Đoạn văn nói về việc bà sơ Xem-pli-xơ người độc nhất chứng kiến câu chuyện . lý tưởng tiến bộ mà nhà văn gửi gắm qua đoạn trích. . một đấng cứu thế hiện lên thật phi thương.

Nắm vững những nội dung đoạn trích.Chuẩn bị bài mới: về luân lý xã hội ở nước ta. Trang 279 . .Làm bài tập phần luyện tập. Luyện tập 3. 2.Nghệ thuật khắc họa nhân vật.. Hướng dẫn tự học . .

Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.BL khác giải thích.Mục đích: BL là đề xuất và thuyết phục người nghe. đánh giá về các vấn đề (Các nhóm thao tác: so sánh.liên quan đến quân sự.… C. thích ở điểm nào? + Bàn luận thì phải có sự trao đổi ý kiến với người khác . yêu cầu tác lập luận bình luận. Mục đích. haythuyết phục là gì? dở. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. đánh giá bàn luận của mình . . . từ bình nghĩa từ bình luận trong các từ đó. đọc tán đồng chốt lại. với một nhận xét. bình luận. thiết kế bài học. thời sự… Trong các trường hợp này. viên củng cố chốt lại tầm quan trọng + CM là làm cho người ta tin. yêu cầu và tầm quan trọng của thao tác lập luận bình luận. sau đó giáo viên củng cố.Yêu cầu để bình luận có sức + Đánh giá phải có sự nhận xét phải. + GT là làm cho người ta hiểu rõ. Mục đích. tài liệu tham khảo. của thao tác này. đánh giá. chúng ta thường gặp từ bình luận trong các trường hợp như bình luận quân gặp bình luận không? Thử giải thích ý sự. thể thao.) đọc tán đồn. Học sinh tìm hiểu ngữ liệu. chứng minh là: câu hỏi. 3. sách giáo viên. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Tuần 28: Tiết 99 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN A. thạo một khâu nào đó.Ý nghĩ từ bình luận: Trong cuộc sống chúng ta có thể . chứng minh. + BL là đề xuất và thuyết phục người nghe. B. giáo đó.Bình luận khác chứng minh. . D. thời sự… giải thích.Về kĩ năng: Biết vận dụng thao tác lập luận bình luận vào việc viết bài văn nghị luận. + Nắm được những nguyên tắc và cách thức cơ bản của thao tác lập luận bình luận. luận có nghĩa là nhận xét. phân tích. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. .Trong đời sống. kĩ về một vấn đề nào .sai. bàn luận của mình về một vấn Kỹ năng là khả năng thực hiện thành đề trong đời sống hoặc trong văn học. bàn luận. yêu cầu của thao 1.trái.Yêu cầu một bài văn bình luận có sức thuyết phục Trang 280 . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. thảo luận trả lời câu hỏi. trả lời . Tiến trình lên lớp: 1. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. với một nhận xét. 4.Về kiến thức: + Hiểu được mục đích. đúng.Học sinh trả lời câu hỏi 3. giải về một vấn đề trong đời sống hoặc trong VH. thể thao. bác bỏ . yêu cầu của thao tác lập luận bình luận tìm hiểu mục đích.

b. + Bàn bạc. mở rộng xung quanh vấn đề một cách sâu sắc và có sự thuyết phục. + Trình bày rõ rang. mọi người đều có quyền tham gia giải quyết công việc xã hội. + Chỉ rõ những sai. ý kiến đều được chân thành khuyến khích. trung thực. sách giáo khoa và thảo luận các câu hỏi sau: Một bài bình luận thường có mấy bước? nội dung của mỗi bước là gì? Hoạt động 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập. 2.Con người hôm nay cần phải biết bình luận. Chúng ta đang sống trong thời đại văn minh. dân chủ. hay. + Chỉ ra những cái hay. cái đúng trong việc thực hiện pháp luật ở phương Tây.dở. Nêu vấn đề cần bình luận . . II. các quan điểm. 2. dở của nho giáo truyền thống. .Trình bày rõ ràng. Nếu không có kĩ năng bình luận thì sẽ không biết cách bình luận và không thành thục khi bình luận. mục đích của tác giả ở đây là mong được sự đồng tình của mọi người về việc cần thiết của pháp luật đối với việc trị nước. Tìm hiểu ngữ liệu: trích đoạn Xin lập khoa luật a. Cách bình luận 1. Xét ngữ liệu: . → Mục đích: BL đê thấy được tầm quan trọng của pháp luật đó với sự cách tân nhà nước. phù hợp với quy luật của văn chương.Muốn cho ý kiến bình luận có sức thuyết phục thì cần phải nắm vững kĩ năng bình luận. .Đây là một đoạn trích có tính chất bình luận: đối tượng của đoạn trích là những người đã biết tới pháp luật. Đánh giá vấn đề cần bình luận (có thể chọn một trong ba cách sau): Trang 281 .Tác giả có nhận định. đánh giá đúng.Nguyễn Trường Tộ có lý do để viết xin lập khoa luật: vì lúc đó không phải ai cũng đều thống nhất cho rằng muốn trị nước thì phải dựa vào luật chứ không phải những lời nói suông của nho giáo. trung thực vấn đề được bình luận + Lập luận để khẳng định được nhận xét.sai. đánh giá của mình là đúng đắn. . thuyết phục nhà vua lập khoa luật. ngắn gọn vấn đề bình luận. Vai trò và tầm quan trọng của kĩ năng bình luận: . dám bình luận.Bình luận yêu cầu phải nêu rõ được thái độ và sự đánh giá của người bình luận trước vấn đề đưa ra bình luận.Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu cách bình luận Đọc mục II. để thuyết phục triều đình cho mở khoa luật.

. Bài tập 2: Đoạn văn trên có sử dụng thao tác bình luận vì: ..Có vấn đề cần bình luận: nguyên nhân và hậu quả của tai nạn giao thong. sâu sắc hơn mà vấn đề bình luận có thể gợi ra. lứa tuổi của mình và của những người đang tham gia bình luận với mình. . Trang 282 . .Kết hợp phần đúng và loại bỏ phần sai của mỗi phía để tìm ra một tiếng nói chung trong sự đánh giá.Bàn về những điều có thể rút ra khi lien hệ với thời đại. .Bản chất của bình luận là tranh luận về một vấn đề mà tất cả những người tham gia đều đã biết và có ý kiến riêng về vấn đề đó. Luyện tập 1. .Có mở rộng vấn đề: vấn đề an toàn giao thong không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực giao thong mà còn là vấn đề văn minh… 3. hành động. chứng minh hay kết hợp với giải thích. Củng cố 2. với chứng minh vì: .Mục đích của ba kiểu bài khác nhau. Bàn về vấn đề cần bình luận (có thể chọn 1 trong 3 cách sau) . hoàn cảnh sống.Bàn về những ý nghĩa xa rộng hơn.Đứng hẳn về một phía mà mình tin là đúng để kiên quyết bác bỏ cái sai. Luyện tập Bài tập 1: Bình luận không phải là giải thích. 3. . III.Học sinh làm bài tập và chuẩn bị bài mới.Đưa ra một cách đánh giá của riêng mình. cách giải quyết cần có trước vấn đề vừa được nhận xét. Hướng dẫn tự học .Bàn về thái độ.

có thể tóm tắt lại. toàn diện hơn về bộ tiểu thuyết đồ sộ Những người khốn khổ của V. Kiểm tra bài cũ: 3. Kết cấu . Nhân vật: mạn và cuộc sống hiện thực trong hư . sách giáo viên.… D. Tóm tắt tiểu thuyết: lại ngắn gọn nội dung của toàn bộ tiểu thuyết → Giáo viên củng cố. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. → Có lẽ khi mở đầu truyện bằng nhan đề Phăng-tin. 2. giăng lại được đặt cho phần thứ 5. . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Tuần 28: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TIỂU THUYẾT NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ V. tuyệt đối hóa trong vẽ đẹp tâm hồn. Huy-gô A.Học sinh nhắc lại kết cấu tác phấm Chia 5 phần.Giang-van-giăng được lấy từ nguyên mẫu của một Trang 283 . B. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên yêu cầu học sinh tóm tắt 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Có cái nhìn sâu sắc. từng hòa mình vào dân chúng đau khổ. từng rời bỏ xứ sở trong 20 năm.Nhân vật trung tâm là nhân vật lãng mạn vì tính cách cấu nhân vật của Huy-gô. tài liệu tham khảo. Tiến trình lên lớp: 1.Những nhân vật đều được lấy từ nguyên mẫu thực tế: ông đã từng đi thăm. nhân vật diễn biến theo ý định chủ quan của nhà văn → nhân vật được lí tưởng hóa. từng đi tới các chiến lũy trong những ngày lao động cách mạng. thiết kế bài học.Huy-gô. . từng chống lại cường quyền. khảo sát những nơi ngục tù. Tuy xuất hiện ngay ở đầu truyện và là nhân → Giáo viên bổ sung thêm về phần vật trung tâm cho tới trang cuối cùng nhưng Giăng-vankết cấu.… C. 2. diễn giảng. nhà văn muốn coi nàng như một hình ảnh tiêu biểu có ý nghĩa đặt vấn đề cho cuốn tiểu thuyết xã hội này và tên Giangvan-giăng nằm ở phần kết thúc như một tổng kết về giải pháp xã hội của toàn bộ thiên tiểu thuyết.Mối liên hệ giữa nghệ thuật lãng 3.

ngọc ở sau môi”. Huy-gô lúc này hóa thân thành chính Giang-van-giăng. . cuối cùng bán thân để nuôi con. một dân giang hồ người Pháp → Cảm hứng cho Huy-gô về người tù khổ sai. Hướng dẫn tự học: . trên con đường sa ngã phải bán răng.Chuẩn bị bài mới “Về lí luận xã hội ở nước ta”.Học sinh tìm đọc tác phẩm “Những người khốn khổ”. người anh hùng lãng mạn. bán tóc. từ đó có sự lí tưởng hóa đến những quãng đời sau của thị trưởng Ma-đơle. rat ay cứu vớt không chỉ nàng. đồng thời cũng lấy từ Vi-đốc. người con gái đã từng có “Vàng trên mái tóc. một tên cướp nổi tiếng của những thập niên giữa thế kỉ XIX. “giữa đường thấy sự bất bình”. Trang 284 . mà quan trọng hơn là thắp sáng hơn hi vọng cuối cùng về tương lai: hạnh phúc của Cơ-dét. . bị cảnh sát bắt và chính Huy-gô đã cứu cô ra khỏi đồn cảnh sát → Một cô gái làng chơi của đời thực đã cảm hứng để Huy-gô viết về Phăng-tin. 4.Nhân vật Phăng-tin: một cô gái điếm đang chờ khách.người khốn khổ cũng ăn cắp bánh mì và bị bắt.

Phan Châu Trinh (1872 . . Học sinh làm việc cá nhân và trình . B. hướng .Về kĩ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Cảm nhận được tinh thần yêu nước. khai thong dân trí. tài liệu tham khảo. tư tưởng tiến bộ của Phan Châu Trinh khi kêu gọi xây dựng nền luân lí xã hội ở nước ta. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Tìm hiểu chung: tìm hiểu tiểu dẫn: học sinh đọc phần 1. thiết kế bài học. + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. Vào bài mới: Lời vào bài: Vào những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. mở mang công thương nghiệp. Tác giả tiểu dẫn. quê Quảng Nam.… C. 2. Với một tinh thần nồng nàn yêu nước. làm quan một thời gian sau cáo về ở bày trước lớp. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . nêu đôi nét về tác giả Phan * Cuộc đời Châu Trinh? (Lưu ý về các chặng . biệt hiệu Hi Mã. diễn giảng… D. xã hội nước ta lâm vào tình trạng trì trệ và yếu kém về mọi mặt. sách giáo viên. 3. thực hiện chế độ dẫn học sinh ghi bài từ sách giáo dân chủ.1926). Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.1901 đỗ phó bảng. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. Trong hoàn cảnh đó. ẩn. hiệu Tay đường hoạt động. + Hiểu được nghệ thuật viết văn chính luận. do chính sách ngu dân của thực dân Pháp áp đặt. mà chúng ta sẽ tìm hiểu hôm nay. Một trong số đó là Phan Châu Trinh. Tiến trình lên lớp: 1. Giáo viên nhận xét và chốt ý. điều này đã được thể hiện trong bài Bàn về luân lí xã hội ở nước ta.Chủ trương bãi bỏ chế độ quân chủ. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. sáng tác chính) hô.Tuần 29: Tiết 100 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA (Trích Đạo đức và luân lí Đông Tây) Phan Châu Trinh A. những con người ưu tú của dân tộc đã có tư tưởng tiến bộ nhằm cách tân đất nước. lợi dụng chiêu bài “khai hóa” của Pháp để đấu tranh hợp Trang 285 . Có ý niệm về một phong cách của một tác giả cụ thể. Kiểm tra bài cũ: Nôi dung và ý nghĩa của đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền. tự là Tử Cán. khoa.

. II. . + Phần 3: Giải pháp thay đổi để xây dựng luân lí xã hội ở nước ta. Đọc – hiểu văn bản 1. + Là áng văn chính luận mẫu mực.Kết cấu: gồm 5 phần chính. * Tác phẩm chính: (sách giáo khoa) . bố cục. Hiện trạng chung: Nước ta chưa có luân lí xã hội (phần 1) .Chủ trương tư tưởng: Đoạn trích thể hiện rõ tâm huyết và dũng khí của một chí sĩ yêu nước: dám vạch trần thực trạng đen tối của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ để dấy lên việc cần phải truyền bá chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để gây dựng đoàn thể xã hội tiến bộ. kết cấu và giá trị tác phẩm? . sau đó mới là người nước mình.Vị trí đoạn trích: phần III của bài Đạo đức và luân Đông Tây. Đoạn trích . hướng tới mục đích giành độc lập tự do.Xác định vị trí. → Là người có tấm long yêu nước nồng nàn. . mất ngày 24 -03 -1926.Vấn đề được nêu trong bài viết này là gì? pháp. ba năm sau được thả tự do. Tư tưởng đó đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị. bị đày đi Côn Đảo.Nêu xuất xứ. 3. chủ đề tư tưởng của đoạn trích? Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản: . mọi người chưa có ý niệm luân lí xã hội.Xuất xứ: được Phan Châu Trinh diễn thuyết vào đêm 19/01/1925 tại hội thanh niên ở Sài Gòn.1908 ông bị bắt. lễ truy điệu ông trở thành một phong trào vận động ái quốc rộng khắp. .Đối tượng hướng tới của bài diễn thuyết: trước hết là những người nghe Phan Châu Trinh nói vào đêm 19/11/1925 tại hội thanh niên Sài Gòn. Tuy sự nghiệp không thành nhưng tinh thần và nhiệt huyết cứu nước của ông rất đáng khính phục. + Phần 2: Những biểu hiện cụ thể của việc chưa có luân lí xã hội ở nước ta. ..Bố cục: 3 phần + Phần 1: Hiện trạng chung: Ở nước ta chưa có luân lí xã hội. Tất cả đều thấm nhuần tư tưởng tiến bộ của một nhà yêu nước chân chính. Trang 286 . . cứu nước của Phan Châu Trinh.1925 bị ốm nặng.Giá trị tác phẩm: + Đề cao tinh thần yêu nước thể hiện lý tưởng cứu dân.

+ Tuyệt nhiên không ai… + Một tiếng bè bạn… . hời hợt về luân lí xã hội. ở 2 đoạn đầu. → Vua quan mặc sức bóp nặn dân chúng. → Lí do: vì người ta có đoàn thể. . + Là “cái nghĩa vụ mà loài người ăn ở với loài người” – tinh thần hợp tác của con người vượt lên trên các ranh giới dân tộc và lãnh thổ. có công đức. hoặc chính phủ lấy sức mạnh mà đè nén quyền lợi riêng của từng hay một hội nào thì người ta kêu nài. ⇒ Đó là ý thức sẵn sàng làm việc chung.Những biểu hiện nào được nêu trong bài chứng tỏ nước ta tuyệt nhiên không có luân lí xã hội. coi Trang 287 . Những biểu hiện cụ thể của việc chưa có luân lí xã hội ở nước ta (phần 2) * Tác giả so sánh bên châu Âu.Từ thời cổ xưa. Trong phần 2. tác giả chỉ ra nguyên nhân của tình trạng dân không biết đoàn thể. + Là “cái nghĩa vụ mỗi người trong nước” – tức là ý thức công dân mà mỗi người phải có. . .Cách đặt vấn đề thẳng thắn: Ở Việt Nam chưa có luân lí xã hội → gây ấn tượng mạnh mẽ. → cái chủ nghĩa xã hội rất thịnh hành đã phóng đại (phát triển rộng) . nông cạn. nguyên tắc của luân lí xã hội là ý thức nghĩa vụ giữa người với người. dẫn đến tình trạng ai sống chết mặc ai. biết giữ lợi chung biết hiệp nhau lại. bên Pháp với bên ta về quan niệm. chống cự. không chỉ quan tâm đến gia đình quốc gia mà còn quan tâm đến toàn thế giới.Ở các đoạn sau ở phần 2. sẵn sàng giúp đỡ nhau và tôn trọng quyền lợi của người khác. bên Pháp với bên ta về điều gì? Hãy chỉ ra những biểu hiện cụ thể của từng bên? . tác giả đã so sánh bên châu Âu. * Nguyên nhân của tình trạng dân không biết đoàn thể không trọng công ích.Bên châu Âu: Đề cao dân chủ coi trọng sự bình đẳng của con người.… → Lí do: người nước mình thiếu ý thức đoàn thể. ông cha ta đã biết đoàn thể.Dùng cách nói phủ định bác bỏ những cách hiểu đơn giản.Bên Pháp: Mỗi khi người có quyền thế. không trọng công ích là gì? .Luân lí xã hội mà tác giả nêu ra ở đoạn trích này là: + Ý thức tương trợ lẫn nhau giữa các cá nhân trong xã hội.Bên mình: người nước mình không hiểu nghĩa vụ mỗi người trong nước với nhau. chỉ biết vơ vét.. biết trọng công ích… Nhưng rồi lũ vua quan phản động thối nát ham quyền tước vinh hoa đã tìm cách phá tan tành đoàn thể. . người này không quan tâm người khác. 2. thị oai cho được công bằng mới thôi.

nêu dẫn chứng cụ thể. + Trong mắt ông. chế độ vua quan chuyên chế vô cùng tồi tệ. “bọn quan lại”. 4. 5. + Phải đánh đổ chế độ vua quan thối nát làm bại hoại luân lí xã hội. .. Luyện tập 1. . Nghệ thuật . tư duy sắc sảo. giọng văn mạnh mẽ hùng hồn.Ý nghĩa: Đó là vấn đề rất cấp thiết đối với xã hội nước ta. + Yếu tố biểu cảm: thể hiện một trái tim dạt dào cảm xúc.Nguyên nhân: Đó là sự phản động. tố cáo tội ác) Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. xác thực. + Phải bỏ thói dựa dẫm vào quyền thế. Củng cố Trang 288 .Theo tác giả. muốn có luân lí xã hội thì phải làm gì? Ý nghĩa của lời đề nghị đó đối với xã hội đương thời? . . nước mình. Tổng kết (sách giáo khoa) III.Những câu cảm thán trong đoạn trích giúp chúng ta hiểu gì về trạng thái cảm xúc và phẩm chất của người diễn thuyết? Học sinh đọc ghi nhớ.Nhận xét về cách kết hợp giữa yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận trong đoạn trích? .Thái độ của tác giả? . sự dốt nát của dân là điều kiện tốt để củng cố quyền lực và long tham của mình. cần phải phủ định triệt để “có kẻ mang đai đội mũ. thấy cần phải chỉ ra sự hèn kém của dân mình. khiến tư tưởng cách mạng không thể nảy nở và nước ta không có được tự do độc lập. dốt nát của lũ quan trường. có kẻ áo rộng khăn dài lúc nhúc lạy dưới” – đó là một lũ “ăn cướp có giấy phép” 3. . “kẻ mang đai đội mũ”. Giáo viên nhận xét và bổ sung. chấm dứt tệ mua danh bán tước hòng có được vị trí “ngồi trên ăn trước”. → tác giả hướng mũi nhọn đả kích vào bọn chúng: + Những cách gọi tên như: “bọn học trò”. Những giải pháp cần thiết để có luân lí xã hội (phần 3) . ngất ngưỡng ngồi trên.Tác giả đã đả kích chế độ vua quan chuyên chế ra sao? (cách gọi tên.Thái độ của tác giả: vừa phê phán nghiêm khắc. vừa đau long. câu văn từ ngữ chính xác thể hiện một lí trí tỉnh táo.Muốn có luân lí xã hội thì: + Phải biết gây dựng đoàn thể để hỗ trợ nhau trong cuộc sống và để tự bảo vệ quyền lợi của mình. “bọn thượng lưu”… Thái độ căm ghét cao độ của Phan Châu Trinh đối với tầng lớp quan lại Nam triều. Muốn có độc lập phải giải quyết trước hết vấn đề dân trí.Cách kết hợp yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận một cách nhuần nhị tạo nên sức thuyết phục: + Yếu tố nghị luận: lập luận chặt chẽ. lô gíc. “kẻ áo rộng khăn đen”. thấm thía nỗi đau trước tình trạng tăm tối của xã hội Việt Nam đương thời.

Chuẩn bị đọc thêm bài: Tiếng mẹ đẻ . khúc triết. dứt khoát. .Nhận xét về phẩm chất của người diễn thuyết? . Luyện tập 3.nguồn gốc giải phóng các dân tộc… Trang 289 .Lập luận sáng sủa. .Tình cảm tràn đầy. Hướng dẫn tự học . . bộc lộ qua lời cảm than thống thiết.Lập trường đánh đổ chế độ quân chủ luôn được tuyên bố công khai.Kế hoạch hành động được vạch cụ thể. 2.Nhận xét về giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản? Bài viết thể hiện khá rõ những điểm cốt lõi làm nên sức thuyết phục của văn diễn thuyết: .. rõ ràng.

1943). Tác phẩm Tiếng mẹ đẻ .Nêu xuất xứ. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. . sách giáo viên.… C.Xuất xứ: đăng trên báo Tiếng chuông rè 1925 với bút tác phẩm. những hoài bão nổi tiếng.NGUỒN GIẢI PHÓNG CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC A. tài liệu tham khảo. diễn giảng… D. 2. nội dung và giá trị . giới I. nhà yêu nước tiến bộ nổi tiếng đầu thế kỉ XX.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Tầm quan trọng của tiếng nói dân tộc và khẳng định tiếng nước mình không nghèo nàn. nhà văn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại.Là nhà báo. . đồng thời nói về mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với ngôn ngữ nước mình. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh có hướng tìm hiểu để thấy: . + Phê phán thói học đòi Tây hóa. tìm hiểu. + Đặc sắc nghệ thuật trong văn chính luận của tác giả. mạnh dạn lên án chính sách bóc lột và chế độ ngu dân Pháp. Tác giả Nguyễn An Ninh.nguồn giải phóng… . Tìm hiểu chung: thiệu những nét cơ bản nhất về tác giả 1. . thiết kế bài học.Sự nghiệp và tên tuổi gắn liền với cuộc diễn thuyết sôi nổi.Tuần 29: Tiết 101 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: TIẾNG MẸ ĐẺ . B. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Kiểm tra bài cũ: 3. quê Gia Định (nay thành phố HCM) . .Nội dung và giá trị tác phẩm: Trang 290 .Về kĩ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. 2. danh Nguyễn Tịnh.Nguyễn An Ninh (1800 .

luận cứ trình bày mạch lạc. 2. Tác phẩm đã nêu quan điểm đúng đắn của Nguyễn An Ninh về tiếng nói dân tộc trên nhiều phương diện. nhưng vẫn khuyến khích giới trí thức học tiếng nước ngoài trong mối quan hệ đúng đắn với tiếng nói dân tộc. phân minh có giá trị thuyết phục. khái quát lại những nội dung cơ bản về nội dung ý nghĩa và đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm. Luyện tập 3.Văn phong linh hoạt theo kiểu bút chiến của báo chí và có ý vị.Cách viết nêu vấn đề để tranh luận. II.Đề cao sức mạnh tiếng nói dân tộc như là người bảo vệ nền độc lập dân tộc. Nội dung và ý nghĩa tác phẩm .. dung lập luận để bác bỏ những cái sai và khẳng định những cái đúng. Đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm . hấp dẫn. . lập luận chặt chẽ. Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản 1. Luyện tập 1. dễ hiểu.Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu hệ thống câu hỏi sách giáo khoa. Hướng dẫn tự học Trang 291 . III. Đây là bài chính luận xuất sắc của Nguyễn An Ninh. .Tác giả chống lại thói Tây hóa lố lăng của không ít người An Nam lúc bấy giờ làm tổn thương tiếng mẹ đẻ của dân tộc. Những ý kiến đó đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Củng cố 2.Viết rõ ràng.Tác giả phê phán quan điểm sai lầm cho rằng tiếng mẹ đẻ nghèo nàn. như là một yếu tố để giải phóng dân tộc. . → củng cố. các luận điểm. .

Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên ra đề và dặn học sinh 1. d. 2.Về kiến thức: Củng cố những kiến thức đã học về thao tác lập luận bình luận. diễn giảng. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . 3. tài liệu tham khảo. nói lời “cảm ơn” và biết cảm ơn vì cuộc sống luôn đòi hỏi chúng ta biết văn minh.Nêu hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. lịch sự” 2.Đánh giá về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. e. Trang 292 . Lập dàn ý: c. . + Đối với lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh. Học sinh thảo luận theo nhóm. thiết kế bài học. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bài của học sinh.… C. Viết nội dung của đoạn văn: thống nhất ý kiến và viết đoạn văn. Chọn một khía cạnh của đề tài để bình luận: “Lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh lịch sự” là “biết nói cảm ơn”. Hướng dẫn: a. Xây dựng tiến trình lập luận theo ba bước: . + Trong giao tiếp giữa con người với nhau.Bàn bạc về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. sách giáo viên. một quy tắc đòi hỏi chúng ta phải thực hiện là lời nói “cảm ơn” và sau đó là cảm ơn. Đề bài: chuẩn bị bài từ tiết trước. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phân tích đề: b. . thanh lịch.Về kĩ năng: Biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn xây dựng một đoạn văn bình luận về một đề tài gần gũi với lứa tuổi học trò. Tiến trình lên lớp: 1.… D. . Kiểm tra bài cũ: Trình bày các bước làm của thao tác lập luận bình luận. B. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. lịch sự trong ứng xử.Tuần 29: Tiết 102 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN A. Anh chị được giao viết bài văn bình luận để tham gia diễn đàn do Đoàn thanh niên nhà trường tổ chức với đề tài: “Lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh.

. .Hoàn thiện bài tập trên lớp. ngôn ngữ. Trang 293 .Đọc thêm các ví dụ trong sách giáo khoa. cử chỉ. . Sau đó cùng nhận xét. góp ý. bổ sung cho nhau về các mặt: nội dung ý kiến. cách thức lập luận. Hướng dẫn tự học: .Làm bài tập phần 2.Sau đó.Chuẩn bị bài đọc văn. học sinh cử đại diện trình bày theo từng nhóm. 3. tác phong. “Về lí luận xã hội ở nước ta”.

khẳng định. Phương pháp dạy học: Đọc sáng tạo. vấn đề cần bình luận . nên khi có đoàn thể nào nổi lên đều bị dập tắt ngay → dân càng nô lệ lầm than. các thành viên nhân dẫn đến tình trạng trên. 4 thực hiện tương tự đối → thực trạng nước ta lúc đó chưa có luân lí xã hội. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. thảo luận.Tiếp tục củng cố những kiến thức đã học về thao tác lập luận bình luận. với tác phấm “Tiếng mẹ đẻ . lo hưởng thụ. + Chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng này: Bọn vua quan chuyên chế chỉ lo vinh hoa. 2.Tuần 29: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC A.nguồn . (Phan Châu Trinh). Phân tích sử dụng thao tác lập luận bình luận qua Chia lớp thành 4 nhóm: một số tác phẩm văn học: .Biết phát hiện và có khả năng phân tích cách lập luận bình luận của tác phẩm văn học mà tác giả đã vận dụng trong đó. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số. Kiểm tra bài cũ: 3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. nhóm khác cùng nhận xét. phú quý. Về luân lí xã hội ở nước ta (Phan Châu Trinh) thao tác lập luận bình luận trong đoạn * Xác định vấn đề bình luận: Luân lí xã hội ở nước ta → trích “về luân lí xã hội ở nước ta” đưa ra ý kiến. đồng thời chỉ rõ nguyên cử đại diện trình bày. . thì ngôi vua càng bền lâu. giáo án… C.… D.Phần 2: Để thuyết phục người đọc. Trang 294 . Tiến trình lên lớp: 1. chứng minh điều: nước ta lúc bấy giờ chưa có luân lí xã hội. bên Pháp với nước ta → giáo viên tổng kết lại. Sau đó mỗi nhóm cách xác thực để chứng minh. nêu vấn đề. đàm thoại. người nghe đồng giải phóng các dân tộc bị áp bức” tình ý kiến của mình thì tác giả dung dẫn chứng lí lẽ một (Nguyễn An Ninh). tài liệu tham khảo. vơ vét của dân mà không lo cho cuộc sống của người dân.Nhóm 1.Phần 1: Tác giả đã nêu hiện tượng.Nhóm 3. vấn đề: nước ta lúc đó chưa có luân lí xã hội. * Cách bình luận: . B. bổ sung → + Tác giả so sanh bên châu Âu. 2 phân tích cách sử dụng 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .

Ở những đoạn tiếp theo đó. tác giả đưa ra ý kiến nhận xét. 2. đưa ý kiến nhận xét đánh giá ở phần 2. + Tiếng nói có tầm quan trọng đối với vận mệnh xủa dân tộc: là người bảo vệ. 2: Tác giả dẫn dắt và nêu lên vấn đề cần bình luận: Một số người An Nam từ bỏ văn hóa và tiếng mẹ đẻ phải làm cho mọi người An Nam tha thiết với giống nòi lo lắng. Luyện tập: 1. là yếu tố giúp giải phóng dân tộc bị áp bức thống trị. kiên quyết.Nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức. Củng cố: 2. thì sang phần 3 tác giả nêu lên thực tế của đất nước và đưa ra giải pháp khắc phục tình trạng trên. .Hướng dẫn chuẩn bị bài mới theo câu hỏi sách giáo khoa: Ba cống hiến vĩ đại của Các-mác. đánh giá về vấn đề.. (Nguyễn An Ninh) * Vấn đề bình luận: Một số người An Nam từ bỏ văn hóa và tiếng mẹ đẻ. và phân tích cách lập luận bình luận trong tác phẩm. . II. * Cách lập luận bình luận. + Khẳng định tiếng nước mình không nghèo nàn khi căn cứ vào những dẫn chứng xác thực. Tiếng mẹ đẻ . . Đoạn cuối cùng tác giả đưa ra quan niệm về mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với ngôn ngữ nước mình.Đoạn 1. Trang 295 .Học sinh đọc nhanh lại văn bản.Hoàn thành bài tập trên lớp. Hướng dẫn tự học: .Phần 3: Sau khi đã nêu vấn đề cần bình luận ở phần 1. .

Tuần 30: Tiết 103. diễn giảng… D. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. . Tiến trình lên lớp: 1.… C. 2.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật của bài phát biểu đọc trước mộ của Các-Mác: những đóng góp to lớn của Các-Mác đã được làm sáng tỏ qua các luận điểm sắc bén. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 296 . 104 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC Ăng-ghen A. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Kiểm tra bài cũ: Nêu chủ đề tư tưởng của đoạn trích Về luân lí xã hội ở nước ta. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Tại sao tư tưởng đó lại có ý nghĩa thời sự trong thời đại ngày nay? 3. B. sách giáo viên. tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. cách lập luận tăng cấp. thiết kế bài học.Về kĩ năng: + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại.

lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới. Ông là người Đức. th ời gia Qluật về giá trị thặng dư Khợp giữa ll & tt. Ông và Ăng-ghen là hai người bạn thân thiết. 6): Những cống hiến to lớn của Mác đối với sự phát triển của nhân loại. Những cống hiến đó đều hướng vào mục tiêu phục vụ nhân loại.Sau khi Mác qua đời. học triết rồi học sử ở Bon. I.Các-Mác (1818 . . Ông học luật. cùng nhau hoạt động cách mạng và nghiên cứu khoa học. bảo vệ luận án tiến sĩ năm 20 tuổi. miền Rê-na-ni. Giáo viên nhận xét. 4. lí luận và hoạt động cách mạng lỗi lạc.Phri-đrich Ăng-ghen là nhà triết học. nó xuất phát từ tình cảm vĩ đại và cảm động giữa Mác và Ăng-ghen.Mặt khác. . . Biến lí thuyết cmkh thành hđcm Tìm ra qluật phát triển của lsử loài người Trang 297 Con người KH của Mác Con người cm của Mác . lí luận và hoạt động cách mạng lỗi lạc. Bec-lin. lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới. Họ viết chung cuốn “Tuyên ngôn Đảng Cộng Sản” 2. thời gian lien quan đến sự ra đi của Mác. Ông học đại học ở Beclin.Phần 1 (đoạn 1. Tìm hiểu chung: 1. Ăng-ghen cũng có nhiều đóng góp trên lĩnh vực văn học nghệ thuật. khi còn học trung học. bổ sung. b/ Bố cục: 3 phần: . Ăng-ghen đã viết bài văn này.Xác định bố cục và nội dung của từng phần.Phần 2 (đoạn 3.1883) là nhà triết học.Văn bản được viết trong hoàn cảnh nào? Học sinh trình bày trước lớp. Tác phẩm a/ Hoàn cảnh sáng tác: . Ông là người Đức. Những cống hiến to lớn của Mác đvới sự nghiệp phát triển nhân loại Không gian. để tỏ long thương tiếc và khẳng định sự đóng góp của Mác. Tác giả . 2): Không gian. . 5.Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn và yêu cầu: Học sinh hãy tóm tắt những nét chính về Ă và M trong vòng 6 câu (chủ yếu là những hoạt động của Ă và M). ông đã được tiếp xúc với tư tưởng của cách mạng Pháp năm 1879 và nền văn học cổ điển Đức. con một kĩ nghệ gia giàu có ở Bácmen. Năm 1844 gặp Mác ở Pari. . .Phần 3 (đoạn 7 và câu cuối): Giá trị tổng quát của những cống hiến vĩ đại của Mác.

→ Những cống hiến được sắp xếp theo thứ tự tăng dần. 2. . Những cống hiến vĩ đại của Mác: . . II. của cuộc đời Mác và của cả những đóng góp mà Mác đã cống hiến cho nhân loại.M đã có những cống hiến vĩ đại như thế nào? Học sinh làm việc theo nhóm.Tình cảm xót thương của Ă đv M Hđ2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản Em có nhận xét gì về cách giới thiệu về thời gian – không gian lien quan đến sự ra đi của Mác? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. trên chiếc ghế bành.Theo Ă. cống hiến thứ 3 là cống hiến quan trọng nhất trong 3 cống hiến. Giáo viên đánh giá và bổ sung cho hoàn chỉnh. đây lại là bài viết khi M qua đời nhưng tại sao Ă lại không nói nhiều đến cái chết? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Cống hiến 3: (Đoạn 5 – 6) Kết hợp giữa ll&tt. Đọc – hiểu văn bản 1.Giới thiệu ngắn gọn mà sâu sắc về Mác: “Nhà tư tưởng … hiện đại”. qluật vận động của phương thức sản xuất TBCN . nghệ thuật) . .Thời gian: Chiều 14 – 03.Không gian: Trong một căn phòng. Biến lí thuyết cmkh thành hđộng cm Con người KH của Mác Con người cm của Mác . tất cả đều bất tử → Mác là nhà khoa học kiệt xuất.Cống hiến 1: (Đoạn 3) Tìm ra qluật phát triển của lsử loài người Hạ tầng cơ sở (việc sản xuất ra những tư liệu shoạt vật chất Quyết trực tiếp trình độ phát triển kinh tế) định Thượng tầng kiến trúc (Thể chế nhà nước. vào lúc 3 giờ kém 15 phút. Với Mác. Thời gian – không gian liên quan đến sự ra đi của Mác .Tại sao. trong ba cống hiến trên thì cống hiến nào được xem là quan trọng nhất? Tại sao? .Cống hiến 2: (Đoạn 4) Những cống hiến to lớn của Mác đv sự nghiệp phát triển nhân loại. nhà cách Trang 298 .Bài viết không nói nhiều về cái chết là nhằm nhấn mạnh ý nghĩa của sự sống. Cách giới thiệu gây ấn tượng cho người đọc. sau đó trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. . tôn giáo.

góp phần mở đường cho nhân loại tiến lên. Luyện tập 1.Mô hình hóa: Giống như A đã……. trong đó họ chính là người làm chủ… ⇒ Những cống hiến của M có lợi cho nhân loại. Cách lập Trang 299 . Nghệ thuật lập luận của bài điếu văn. thái độ của Ă đv M: . người đọc hiểu: + M lên tiếng chống lại bất công. những người cùng khổ và mang đến cho họ niềm tin vào hạnh phúc ở một thế giới mới. (thì) B đã………………………… Nhưng không phải chỉ như A (mà) B còn………………………………… .Cách lập luận của Ă nhằm muốn người nghe. đề cao M hơn hẳn và vượt trội. + M bênh vực những người lao động. đặt ở mức ngang bằng tạo ra sự đối sánh nhằm tạo ra dụng ý nhấn mạnh: Giống như A…Thì B đã… Đặc biệt sau B là một sự liệt kê.Em có nhận xét gì về cách lập luận của Ă? Cách lập luận ấy có tác dụng gì? Ă đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để nói đến cống hiến của Ă? Qua những cống hiến mà Ă đã nói. 3.Tình cảm của Ă thể hiện sự tiếc thương vô hạn xuất phát từ đáy long Ă và cả nhân loại. không chỉ vượt qua đỉnh cao nhân loại như Đác-uyn mà còn vượt qua những đỉnh cao ấy-Cách so sánh: + Trước hết. em có nhận xét gì về tình cảm của Ă đối với M? mạng lỗi lạc trở thành nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại. + Tiếp theo là so sánh vượt trội: “nhưng không phải chỉ có thế thôi”. .Mác đã được so sánh với các vĩ nhân cùng thời với những thành tựu nổi tiếng. 4. ca ngợi Mác. Ca ngợi công lao và đóng góp của M và khẳng định.Nắm được những cống hiến vĩ đaij của M. Sử dụng lối kết cấu tầng bậc kết hợp với so sánh.Đề cao. Hoạt động của M không phải bênh vực cho quyền lợi cá nhân mà mang lại quyền lợi cho toàn dân.Giáo viên nhận xét va bổ sung cho hoàn chỉnh. . Củng cố . Tình cảm. “Nhưng đấy hoàn toàn không phải là điều chủ yếu ở Mác”. . chỉ ra ý nghĩa tạo sự trùng điệp có hiệu quả nghệ thuật cao. “ông có thể … nào cả” III. phân tích. Vì thế. chống lại cường quyền bạo lực. . “Nhưng niềm vui của ông còn lớn hơn nữa” và đưa ra những cống hiến to lớn của Mác với những ý nghĩa của nó.

2. Luyện tập 3. Hướng dẫn tự học .luận của Ă.Chuẩn bị bài: Phong cách ngôn ngữ chính luận. Trang 300 .

sách. Văn bản chính luận chính luận: a. chiếu. các báo cáo. b. quyền sung sướng. lời kêu gọi. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. xã Học sinh làm việc cá nhân và trình luận.Cách lập luận: + Sử dụng các từ ngữ chính trị: nhân quyền. thuộc phong cách ngôn ngữ chính biểu. Các dạng văn bản chính luận Em hãy kể tên những tác phẩm .Văn bản chính luận thời xưa: hịch. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh chiếm I. biết phân biệt phong cách ngôn ngữ chính luận với các phong cách ngôn ngữ đã học. 2. . chính trị.… Trang 301 . suy rộng ra. quyền sống. cho biết PCNN chính luận? tuyên ngôn. tuyên bố. thư. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. bổ sung. tham luận trong các hội thảo. hiệu triệu.Về kĩ năng: Biết cách vận dụng về phong cách ngôn ngữ chính luận để đọc hiểu và viết bài văn nghị luận.Tuần 30: Tiết 105 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN A.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận. sách giáo viên. Xét các văn bản chính luận: * Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh) .… C. → Phần mở đầu là luận cứ của lập luận trong văn bản.Văn bản chính luận hiện đại: cương lĩnh.Mục đích: Nhằm trình bày quan điểm chính trị nhân dịp một sự kiện trọng đại. dân quyền.… Giáo viên nhận xét. Kiểm tra bài cũ: 3. các bài bình luận. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Từ đó. cáo. thiết kế bài học. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. có ý nghĩa là. tài liệu tham khảo. .Thể loại: Tuyên ngôn .… + Câu văn mạch lạc với kết cấu cụm từ: trong những quyền ấy. B. Tiến trình lên lớp: 1. Văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận lĩnh kiến thức khái quát về PCNN 1.… luận mà em biết? . bình đẳng tự do. hội nghị bày trước lớp. diễn giảng… D.

câu văn giàu hình ảnh gợi mở một tương lai tươi sáng của dân tộc nhân dịp đầu năm mới. đánh giá một quan điểm chính trị nào đó.Giọng văn hào hùng. nghị luận chính trị. 2. Nó tồn tại ở 2 dạng: nói và viết.Đoạn trích chỉ rõ kẻ thù lúc này là phát xít Nhật và khẳng định dứt khoát: “bọn Pháp thực dân không còn đồng minh chống Nhật cứu nước của ta nữa” c. Nhận xét chung về văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận.Chính luận (gọi tắt là nghị luận chính trị) bao gồm các thể loại văn bản: các cương lĩnh. . Từ đó tác giả nêu lên những triển vọng tốt đẹp cuẩ cách mạng trong thời đại tới. . thuyết minh. . Tác phẩm trình bày những ưu điểm. các bài bình luận. II. tham luận trong các cuộc hội thảo. tính chất ý nghĩa lịch sử của cách mạng. .Phân tích những thành tựu mới về các lĩnh vực của đất nước trên trường quốc tế. nhược điểm của cách mạng tư sản. nghị luận xã hội. tập I của đồng chí Trường Chinh. hội nghị chính trị. Đoạn trích “Việt Nam ta đi tới”. . tự sự. . Đây là tác phẩm quan trọng nhất tổng kết một giai đoạn cách mạng thắng lợi đã làm nên những sự kiện lịch sử lớn và trình bày những sách lược của những người cộng sản Việt Nam.Thể loại: bình luận . sôi nổi. Hướng dẫn tự học: 1. → Văn nghị luận chia làm nhiều loại: nghị luận VC.Đặc điểm của ngôn ngữ chính luận: chỉ xoay quanh việc trình bày ý kiến hoặc bình luận. xã luận. → Cả 3 văn bản trên đều là những văn bản tiêu biểu cho PCNNCL. nghị luận. triển vọng tình hình cũng như nv lần kíp của nhân dân Việt Nam. Củng cố Trang 302 . lời kêu gọi. tuyên ngôn. và nghị luận mà bất cứ ai cũng có thể dung để nhận thức và diễn đạt bằng lời nói → trong nhà trường có các dạng làm văn: miêu tả.Đây là đoạn trích mở đầu trong tác phẩm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Việt Nam. các bào cáo.Hđ2: Hướng dẫn học sinh tự học * Đoạn trích Cao trào kháng Nhật cứu nước .Nghị luận là một thao tác tư duy trong ht các thao tác miêu tả. tuyên bố. tự sự.

2. Luyện tập 3. Hướng dẫn tự học Trang 303 .

Đoạn trích Một thời đại trong thi ca thể hiện quan niệm của nhà phê bình về tinh thần Thơ mới trong sự ảnh hưởng của văn chương và xã hội. + Hiểu được nét đặc sắc trong bài văn nghị luận của Hoài Thanh.Tuần 31: Tiết 106.Hoài Thanh (1909 – 1982) tên thật Nguyễn Đức dẫn ở sách giáo khoa. Tiến trình lên lớp: 1. Để giải thích hiện tượng này. nhà phê bình văn học Hoài Thanh đã cho ra đời cuốn Thi nhân Việt Nam. quê quán Nghi Lộc.Xuất thân trong một gia đình nhà Nho yêu nước. Mác là nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Nghệ An. .Phân tích thành công nghệ thuật của đoạn trích. lớn lên Trang 304 .… D.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Hiểu được tinh thần Thơ mới trên cả 2 bình diện văn chương và xã hội. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hoạt động tìm hiểu phần I. câu hỏi gợi ý: . thiết kế bài học. Kiểm tra bài cũ: . Vào bài mới: Lời vào bài: Nền thơ ca Việt Nam đầu thế kỉ XX có sự giao tranh quyết liệt giữa các trường phái thơ khác nhau. Tìm hiểu chung: tiểu dẫn.… C. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. tài liệu tham khảo. sách giáo viên. diễn giảng. B.Hãy cho biết những đóng góp của Mác đối với nhân loại và giải thích tại sao tác giả lại viết. trên thi đàn Việt Nam xuất hiện nhiều thi phẩm có nội dung và hình thức khác nhiều với thơ truyền thống. 1.Về kỹ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng thang Tám 1945. Tác giả Cho học sinh tự đọc lại phần tiểu . tổng thể về sự chuyển biến của thơ văn trên tất cả các phương diện. giáo viên nêu Nguyên. . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Dưới ảnh hưởng của thơ Pháp. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. 3. 2. 107 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA (Trích Thi nhân Việt Nam) Hoài Thanh A. Đây là cuốn sách có cái nhìn bao quát.

Điều cốt lõi mà Thơ mới mang đến * Điều cốt lõi của tinh thần thơ mới: cho thi đàn văn học Việt Nam lúc bấy . Văn chương và hành động. . ⇒ Hoài Thanh là nhà phê bình văn học xuất sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại.Cho biết vài nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của tác giả Hoài Thanh? giữa lúc cách mạng sôi sục. ý nghĩa: Tập trung lí giải điều quan trọng: Tinh thần Thơ mới * Cái khó của việc tìm ra tinh thần Thơ mới: là ranh giới giữa thơ cũ và thơ mới không rạch ròi. Đoạn trích: trích? Nhận xét bố cục của đoạn trích? . biểu cảm. .Lần đầu tiên.Vả chăng. Ông là tác giả của nhiều công trình nghệ thuật có giá trị: Thi nhân Việt Nam. cái khó trong việc tìm ra tinh thần thơ mới là gì? .Không thể căn cứ vào những bài thơ dở. Hđ2: Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản . phải so sánh giữa những bài thơ hay với những bài thơ hay. chữ tôi xuất hiện chưa từng thấy xưa nay: quan niệm cá nhân → là sự tự ý Trang 305 . xuất bản năm 1942.Thể loại: Nghị luận phê bình văn học.. Giáo viên nhận xét và bổ sung cho vừa mang tính chính xác khoa học. cái tôi với cái nghĩa tuyệt đối xuất hiện giờ là gì? Giải thích vì sao tác giả lại giữa thi đàn văn học Việt Nam mang theo một quan niệm nói: Lần đầu tiên. ít nhiều còn mang yếu tố tranh luận. Tác phẩm: Việt Nam? .Bài tiểu luận mở đầu cuốn Thi nhân Việt Nam là công trình tổng kết có giá trị về phong trào Thơ mới. luận bàn về các . .Xuất xứ và thể loại tác phẩm? vấn đề văn học nghệ thuật. Do đó bày trước lớp.Thi nhân Việt Nam là tác phẩm tiêu biểu của Hoài Thanh.Xuất xứ: Phần trích trong sách giáo khoa thuộc đoạn cuối của bài tiểu luận trên. thơ dở thời nào chẳng có. Nội dung. .… .Phần tiểu dẫn ở sách giáo khoa trình bày những nội dung gì? . là đỉnh cao trong sự nghiệp phê bình của ông. ngôn ngữ văn nghị luận vừa giàu tính hình ảnh. đặc biệt trong lĩnh vực văn học nghệ thuật. hoàn chỉnh .Những nội dung chính của đoạn 3. sớm gia nhập hang ngũ của Đảng và nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam. * Tác giả nêu ra cách nhận diện: .Em biết gì về tác phẩm Thi nhân 2. nhưng chúng ta hãy đi tìm những chỗ khác. Có một nền văn hóa Việt Nam.Tác giả đã nêu ra cách nhận diện như thế nào? II. từng giữ nhiều chức vụ quan trọng. Ta có thể gọi đây là tuyển tập đầu tiên của thơ mới. dễ nhận ra. cái mới và cái cũ vẫn nối tiếp qua lại cho nên phải so sánh trên đại thể: có thể gộp lại trong 2 chữ tôi (thời nay) và ta (ngày trước). Văn nghị luận ngoài yếu tố trình Học sinh làm việc cá nhân và trình bày.Theo tác giả. diễn giải. Đọc hiểu văn bản: 1. nói giống thì vẫn có chỗ giống nhau.

Đặt vấn đề trực tiếp. lại mang trong mình cái tôi cô đơn lãng mạn của các thi sĩ lúc bấy giờ. cái tôi bây giờ đáng thương và tội nghiệp: mất hết cả cốt cách hiên ngang ngày trước. sự liên kết. 2. đảm bảo sự liền cách đặt vấn đề. dẫn dắt khoa học. nó đang diễn ra ngấm ngầm dưới những phù hiệu dễ dãi. ngắn gọn. giàu chất thơ thể hiện một lối viết tài hoa (Đoạn văn Đời chúng ta … cùng Huy Cận) III. nhưng vì sao người đọc . Luyện tập 1. muốn thoát đi đau cũng không được → Bi kịch của cái tôi trong thơ mới → Mặt tiêu cực.) ý giữa các ý. + Đoạn văn Đời chúng ta … cùng Huy Cận nêu rõ bi kịch thật thấm thía.Đây là bài tiểu luận phức tạp. nhạc điệu. tinh tế. ⇒ Bi kịch của các nhà thơ mới cũng chính là bi kịch của những người thanh niên lúc bấy giờ.Lời văn giàu hình ảnh. mạch trong hệ thống luận điểm luận cứ.Đắm say > < Say đắm vẫn bơ vơ → Bi kịch đó tạo nên âm hưởng buồn.với cái nghĩa tuyệt đối của nó? .Lập luận. . hấp dẫn? (chú ý .Nguyên nhân dẫn đến bi kịch của các nhà thơ mới? . . Đặc sắc nghệ thuật phong phú. vẫn thấy dễ hiểu. rõ ràng.Thoát lên tiên > < Động tiên đã khép . Hđ3: Hoạt động luyện tập . cảm xúc. Luyện tập Trang 306 thức về cá nhân là bản ngã nhà thơ trước cuộc đời.Phiêu lưu trong trường> < Tình yêu không bền .Điên cuồng > < Điên rồi lại tỉnh .Nhưng. + Nguyên nhân: Sống trong cảnh mòn mỏi. → làm giàu cho thi ca những cảm xúc mới mẻ và những cách tân nghệ thuật → Mặt tích cực. không còn chút long tự trọng và mang một nỗi buồn lạnh bơ vơ. tù túng lúc bấy giờ. dễ hiểu. các đoạn. Củng cố 2. phù hợp với phong cách riêng của từng nhà thơ: → thể hiện sự đồng cảm và chia sẻ của tác giả. . lời văn giàu hình ảnh. trong hồn người thanh niên. * Hướng giải tỏa bi kịch: Họ gửi vào tiếng Việt. họ dồn tình yêu quê hương trong tình yêu tiếng Việt. chuyển chất thơ. mang giọng điệu đặc trưng của thơ mới giai đoạn này.Các nhà thơ lãng mạn cũng như những người thanh niên lúc bấy giờ giải tỏa bi kịch đời mình bằng cách nào? . khéo léo.

Em hãy nhận xét những điểm tương đồng và những điểm khác biệt của hai tác phẩm trên? Học sinh trả lời và giáo viên chốt lại vấn đề.nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức và Một thời đại trong thi ca cùng là dạng văn nghị luận.Yêu cầu học sinh làm các bài tập trong phần học sinh học bài (sách giáo khoa) 3. Hướng dẫn tự học . Hoạt động hướng dẫn học sinh làm bài tập về nhà và đánh giá chung giờ học: .Sau khi học xong hai tác phẩm Tiếng mẹ đẻ .Chuẩn bị bài Phong cách ngôn ngữ chính luận (tiết 2) Trang 307 .

B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. công bằng… b.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận. Tính công khai về quan điểm chính trị: cách ngôn ngữ chính luận? Đặc trưng này thể hiện ở hai khía cạnh: Trang 308 . cho nên. thế mà. tự do.Về kĩ năng: Biết cách vận dụng về phong cách ngôn ngữ chính luận để đọc hiểu và viết bài văn nghị luận. các đoạn văn trong văn bản chính luận liên kết với nhau thể hiện một suy luận. Về ngữ pháp: Các câu. Về biện pháp tu từ: Đôi khi để tăng tính hấp dẫn và sức thuyết phục người viết văn bản chính luận sử dụng một số biện pháp tu từ. a. Nêu những đặc trưng của phong a. biết phân biệt phong cách ngôn ngữ chính luận với các phong cách ngôn ngữ đã học. Các phương tiện diễn đạt. Tiến trình lên lớp: 1. tài liệu tham khảo. . thiết kế bài học. suy ra vì thế… c. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của phong luận yêu cầu như thế nào về phương cách ngôn ngữ chính luận. 2.Tuần 30: Tiết 105 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN (Tiết 2) A. Về từ ngữ: Văn bản chính luận sử dụng ngôn ngữ thường nhưng khá nhiều từ ngữ chính trị. chẳng hạn như: Độc lập. 2. tiện diễn đạt? 1. bình đẳng. Ví dụ: Biện pháp ẩn dụ và liệt kê trong hai đoạn trích Việt Nam đi tới. Đặc trưng của phong cách ngôn ngữ chính luận. sách giáo viên. Chính vì vậy trong văn bản chính luận ta thường gặp những từ ngữ như: Vì vậy. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. dân chủ. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trong phong cách ngôn ngữ chính II. bởi vậy. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . diễn giảng… D. Kiểm tra bài cũ: 3.… C.

. Bài tập 2: Yêu cầu viết một đoạn văn chứng minh cho câu nói của Hồ chủ tịch. . phù hợp với việc triển khai hệ thống luận điểm. Tính truyền cảm. .Không dung từ ngữ có ý nghĩa mơ hồ. cuốc.Phong cách ngôn ngữ chính luận có tính truyền cảm nhằm thuyết phục người đọc (người nghe) về nhận thức. do vậy các câu. ngữ điệu. Trang 309 . Tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận: . . III. thuổng. . gậy gộc. luận cứ. không thể hiện rõ ràng thái độ chính trị của người viết.Tính truyền cảm thể hiện ở từ ngữ. + Vai trò của thanh niên ngày nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. lập trường. b. c. * Bài tập 2: gợi ý: . vì như thế sẽ làm cho người đọc nhầm lẫn quan điểm chính trị. 3. Bài tập 1: Chỉ ra các biện pháp tu từ trong đoạn văn sau: Ai có sung … cứu nước.Toàn bộ văn bản chính luận thể hiện một suy luận. giọng nói của người tạo lập văn bản. tình cảm và hành động.Ngôn ngữ trong văn bản chính luận không chỉ thông tin một cách khách quan mà còn thể hiện quan điểm chính trị của người viết. thuyết phục: .Luận điểm: Thanh niên là rường cột của đất nước.Liệt kê: Súng. Luyện tập: * Bài tập 1: . + Vai trò của thanh niên trong kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ. hội nhập với thế giới.Văn bản chính luận có bố cục chặt chẽ. thể hiện ở việc trình bày lập luận.Luận cứ: + Vai trò của thanh niên trước cách mạng tháng Tám.Điệp ngữ kết hợp với điệp cấu trúc cú pháp: Ai có … dung… . Những từ ngữ biểu thị quan hệ nhân quả thường xuyên được vận dụng. gươm. chính kiến. các đoạn phải kiên kết với nhau chặt chẽ. Tổng kết: Phần ghi nhở (sách giáo khoa).Tại sao ngôn ngữ chính luận phải bảo đảm tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận? Tính truyên cảm được thể hiện qua những yếu tố nào? Gọi một học sinh đọc phần ghi nhớ sách giáo khoa.

văn nghị luận . Trong phạm vi văn học + Vì sao nói kịch là một loại hình chúng ta tiếp cận và tìm hiểu kịch bản văn học. Tiết học hôm nay. không đáng kể). còn gọi là lời thoại (cũng Ngôn ngữ kịch thường có những có hành động nhưng ít.Tuần 33: Tiết 109. . Tiến trình lên lớp: 1. đạo nén.Kịch là loại hình tổng hợp. tình cảm của mình. Xung đột kịch được cụ thể hóa bằng diễn. tài liệu tham khảo.Trong kịch.Kể tên một số tác phẩm kịch mà I. Kiểm tra bài cũ: 3. các nhân vật được chủ yếu xây dựng bằng một yếu tố duy nhất là ngôn ngữ. 110 Giáo án Lí luận văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: KỊCH.… C.Nêu những đặc trưng cơ bản của * Đặc trưng kịch? . + Bàng thoại: Lời nhân vật nói riêng với người xem (đọc) Trang 310 . 2.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm chính của các thể loại: kịch. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. + Độc thoại: Lời nhân vật tự bộc lộ tâm tư. quy tụ nổi bật.Về kỹ năng: Biết vận dụng kiến thức về thể loại vào việc đọc – hiểu và tạo lập văn bản. Trong những tiết trước.…) hành động kịch. Ngôn ngữ có ba loại nào? loại: + Đối thoại: Lời của các nhân vật nói với nhau. ở đó những vấn đề của bản chất hiện thực được dồn vực khác nhau: tác giả kịch bản. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . diễn giảng. nghệ thuật tổng hợp? (vì có sự tham .… D. họa sĩ. NGHỊ LUẬN A. B. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thiết kế bài học. hành động kịch được thực hiện bởi các nhân vật kịch. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lĩnh vực văn học nghệ thuật.Kịch lựa chọn những xung đột đời sống làm đối tượng gia của nhiều người thuộc các lĩnh mô tả. chúng ta đã tìm hiểu những thể loại này qua các tác phẩm cụ thể. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Kịch em đã biết? 1. chúng ta sẽ tìm hiểu cụ thể về đặc điểm cũng như yêu cầu về đọc – hiểu các thể loại kịch và nghị luận. sách giáo viên. diễn viên. Khái lược về kịch: . kịch và nghị luận là những thể loại quan trọng.

Xét theo hình thức ngôn ngữ trình diễn có: kịch thơ. Khái lược về văn nghị luận: . Văn nghị luận 1. .Sức mạnh của văn nghị luận ở sự sâu sắc của tình cảm. 2. Trang 311 . mâu thuẫn đến đỉnh điểm (thắt nút) và cách giải quyết (cởi nút).Tìm hiểu tác giả và hoàn cảnh ra đời của văn nghị luận. lời kêu gọi. tiểu dẫn để nắm những điều liên quan đến vỡ kịch. hài kịch. tư tưởng. sự thuyết phục của lập luận. * Phân loại kịch: . xã luận. luận cứ phải tiêu biểu và toàn diện. bình sử. tính mạch lạc. phẩm chất của từng nhân vật (đặc biệt là nhân vật chính) và mối quan hệ giữa các nhân vật. ý nghĩa xã hội của tác phẩm. . Qua lời thoại.Tổng hợp lại. Yêu cầu đọc văn nghị luận: . tìm hiểu cao trào của xung đột. cáo. tính cách nhân vật và cuộc sống xã hội hiện dần lên trước mắt người xem (đọc). + Văn nghị luận thời văn học trung đại có: chiếu.Nêu cách phân loại kịch? Nêu những yêu cầu đọc kịch bản văn học? (lấy ví dụ phân tích) Nêu khái lược về văn nghị luận? Nêu cách phân loại văn nghị luận? Nêu những yêu cầu đọc văn nghị luận? → Ngôn ngữ mang tính hành động và tính khẩu ngữ cao.Tập trung chú ý vào lời thoại của các nhân vật qua đó tìm hiểu tính cách. hịch.Nghị luận là thể loại văn học đặc biệt. văn phê bình văn học. kịch nói. . . lập luận phải khoa học và chặt chẽ thì mới có sức thuyết phục cao đến đối tượng tranh luận cũng như người đọc. luận cứ để bàn luận một vấn đề xã hội chính trị hay văn học nghệ thuật. . phê bình. ý nghĩa của xung đột có: bi kịch. chính kịch.Văn nghị luận có yếu tố tranh luận. bút chiến. dung lập luận. vì vậy luận điểm phải xác đáng. bình luận. điều trần… + Văn nghị luận thời hiện đại có: Tuyên ngôn. xác định xung đột chủ yếu. tranh luận. chặt chẽ của suy nghĩ và trình bày. ngôn luận… 2. Yêu cầu về đọc kịch bản văn học . luận điểm.Phân loại văn nghị luận: + Xét theo nội dung luận bàn có: văn chính luận. II.Đọc kĩ lời giới thiệu.Xét theo nội dung. ca kịch.Phân tích hành động. . . nêu rõ chủ đề tư tưởng.

Củng cố 2. cách nêu chứng cứ. (xem lại bài học) Bài tập 2: Nghệ thuật lập luận tăng tiến (so sánh tầng bậc) đã được Ăngghen sử dụng sáng tạo và có hiệu quả để làm nổi bật ba cống hiến của Mác.Chú ý đến luận đề (Vấn đề nghị luận) luận cứ.Bài tập 1 Bài tập 2 . Luyện tập Bài tập 1: Xung đột kịch giữa tình yêu Rô-mê-ô và Juliet với mối thù giữa hai dòng họ Môn-ta-ghiu và Ca-phiu-let. cách viết ra sao. Trang 312 . 3. luận điểm và nhất là lập luận của bài văn nghị luận. sử dụng ngôn ngữ trong bài nghị luận. Hướng dẫn tự học. Luyện tập 1. (xem lại bài học).Phân tích nghệ thuật của bài văn nghị luận: Lập luận chặt chẽ logic như thế nào. III. rút ra bài học và tác dụng của tác phẩm đối với cuộc sống.Nêu giá trị của tác phẩm về hai phương diện: Nội dung tư tưởng và nghệ thuật biểu hiện. . .

Kiểm tra bài cũ: 3.… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. 2. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. + Ảnh hưởng bao giờ cũng thong qua chủ thể thẩm mĩ nên sự ảnh hưởng thơ Pháp của các nhà thơ Việt Nam có những biểu hiện riêng. + Nắm vững hơn nguyên tắc và cách thức kết hợp các thao tác lập luận đó trong một văn bản nghị luận. chuyển cái của người thành cái của mình. không giống nhau. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tổ chức thảo luận: Bài tập 1: Bài tập 1: a. Tiến trình lên lớp: 1. Trang 313 .Về kỹ năng: Vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài (đoạn) văn nghị luận. bác bỏ và bình luận. so sánh.Tuần 33: Tiết 111 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN A. Đoạn trích viết về vấn đề gì? với các nhà thơ mới Việt Nam trong những năm 30 của thế Quan điểm của tác giả đối với vấn đề kỉ XX.Quan điểm của các tác giả đối với các vấn đề này như sau: + Thi văn pháp không làm mất bản sắc Việt Nam.… D. diễn giảng. + Trong nghệ thuật ảnh hưởng không phải mô phỏng mà thực chất là học tập. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sách giáo viên. Đoạn trích viết về vấn đề ảnh hưởng của thơ Pháp đối a. “Hồn thơ Pháp hể chuyển được vào Việt Nam đã Việt hóa hoàn toàn”. tiếp thu một cách sáng tạo. thiết kế bài học. đó như thế nào? . tài liệu tham khảo. + Sự mô phỏng ngu muội ngay lập tức bị đào thải. trong đó có sử dụng ít nhất là hai trong bốn thao tác. B.Về kiến thức: + Củng cố vững chắc hơn kiến thức và kĩ năng về thao tác lập luận phân tích. .

Ngoài ra còn có thao tác lập luận bình luận để bàn bạc mở rộng thêm vấn đề ở đoạn cuối. Bước thứ ba: . Hướng dẫn tự học . . Có thể xem đây là thao tác tổng hợp vấn đề sau khi nêu các trường hợp cụ thể trên không? c. III. c. Bước thứ nhất: . một trong những phẩm chất mà người thanh niên ngày nay cần có.Làm thế nào để có và giữ phẩm chất này.Chuẩn bị bài: Ôn tập văn học Việt Nam.b. * Thân bài: Trung thực là gì? . Vị trí. vì mục đích nghị luận sẽ quyết định thao tác lập luận nào là chủ yếu. Trang 314 . Hàn Mặc Tử.Diễn đạt các ý vừa tìm được thành một đoạn văn có liên kết chặt chẽ và thể hiện rõ phong cách ngôn ngữ chính luận.Vai trò tác dụng của phẩm chất trung thực đối với việc hình thành nhân cách con người nói chung. tác dụng của trung thực đối với việc hình thành nhân cách người thanh niên. b. Các tác giả sử dụng thao tác lập luận so sánh là chủ yếu để làm nổi bật cái riêng trong sự ảnh hưởng thơ Pháp của từng nhà thơ: Thế Lữ. Chế Lan Viên. Có thể quan niệm một bài văn càng sử dụng nhiều thao tác lập luận thì càng có sức hấp dẫn? Xác định chủ đề bài văn? Có thể xây dựng dàn bài làm như thế nào? b. Huy Cận. vai trò của từng thao tác được quyết định bởi mục đích nghị luận. Một bài (đoạn) văn ít khi chỉ sử dụng một thao tác lập luận duy nhất mà thường vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận. * Kết bài: Khẳng định vị trí. ta có thể tiến hành các bước luyện tập như sau: a. Các tác giả đã sử dụng thao tác lập luận nào là chủ yếu? ngoài ra trong đoạn trích còn thao tác lập luận nào nữa không? c. .Hoàn thành bài tập trên lớp . Bước thứ hai: Tìm cách thực hiện một luận điểm trong phần thân bài vừa thực hiện.Xác định chủ đề bài văn: Bàn về phẩm chất trung thực. thao tác lập luận nào là bổ trợ… Bài tập 2: Giả sử phải tập trình bày một luận điểm trong bài văn nghị luận bàn về trung thực. Xuân Diệu. vai trò.Có thể xây dựng bài làm dàn ý như sau: * Mở bài: Trung thực là một trong những phẩm chất quan trọng của người thanh niên.

+ Củng cố và hệ thống kiến thức đó trên hai phương diện lịch sử và thể loại. khiến con mắt thi nhân được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. giọng thơ tâm huyết sôi sục. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… C. Nó được giải phóng thoát ra ngoài tính quy phạm chặt chẽ với những hệ thống ước lệ phi ngã.Về kỹ năng: Rèn luyện. Hướng dẫn ôn tập phần nội dung: II. Kiểm tra bài cũ: 3. khái quát và trình bày vấn đề một cách có hệ thống. sách giáo viên. những tình cảm. Thơ mới thể hiện mạnh mẽ “cái tôi” cá nhân với những suy nghĩ. 113 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC A. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 2. thiết kế bài học. có sức lôi cuốn mạnh mẽ. Hầu trời của + Thể hiện tâm thế và tư thế tuyệt đẹp của người anh Tản Đà như thế nào? hung trong buổi lên đường tìm phương cứu nước. + Cảm xúc trữ tình nồng đượm. . nâng cao tư duy phân tích. B. Hướng dẫn trả lời câu hỏi sgk (xây dựng đề cương ôn tập): Câu 1: Thơ mới khác thơ ca trung Câu 1: đại như thế nào? Thơ mới khác thơ truyền thống (trung đại) không chỉ ở “phần xác” mà còn ở “phần hồn” của nó. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. cảm xúc mới mẻ.Về kiến thức: + Nắm được những kiến thức cơ bản về văn học Việt Nam và văn học nước ngoài trong sách giáo khoa 11 tập hai. khám phá.… D. Tiến trình lên lớp: 1.Tuần 34: Tiết 112. Nội dung cơ bản và nghệ thuật chủ Câu 2: Nội dung cơ bản và nghệ thuật hủ yếu của bài yếu của bài thơ Xuất dương khi lưu thơ: Xuất dương lưu biệt của Phan Bội Châu: biệt của Phan Bội Châu. tài liệu tham khảo. diễn giảng. Trang 315 . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .

Câu 3: Quá trình hiện đại hóa thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến CMT8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài Xuất dương khi lưu biệt của Phan Bội Châu. khao khát được khẳng định trước cuộc đời.Giai đoạn thứ 2: (Từ những năm 1920 – 1930) như thế nào? Hầu trời – như cái gạch nối giữa thơ cũ và thơ mới. sống động. Hầu trời của Tản Đà.Công cuộc hiện đại hóa văn học đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận. Vội vàng của Xuân Diệu? . . Hầu trời của Tản Đà. . văn học giai đoạn này đổi mới đã có tính hiện đại nhưng những yếu tố của thi pháp văn học trung đại vẫn còn tồn tại khá phổ biến nhất là trong sang tác thơ. Điều đó thể hiện rất rõ trong bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu.Giai đoạn thứ hai: ( Từ những năm 1920 – 1930) .Giai đoạn thứ nhất: (Từ đầu thế kỉ XX đến 1920) như thế nào? Lưu biệt khi xuất dương: mới bắt đầu. giọng điệu thoải mái tự nhiên. giá trị đích thực của mình. tiêu biểu là Phan Bội Châu. tư tưởng đã khác với thơ ca thế kỉ XIX nhưng về nghệ thuật vẫn thuộc phạm trù trung đại.Giai đoạn thứ nhất: (Từ đầu thế kỉ XX đến 1920) .Bài Hầu trời của Tản Đà thể hiện rõ tính chất nói trên nhưng chưa thể xem thực sự là hiện đại. .Giai đoạn thứ ba: 1930 – 1945 Nền văn học nước nhà đã hoàn toàn quá trình hiện đại hóa với nhiều cuộc cách tân sâu sắc trên nhiều thể loại. Qua các sang tác của Tản Đà chỉ “có thể xem như gạch nối giữa hai thời đại của văn học dân tộc”. Nhưng vẫn viết bằng thi pháp ngôn ngữ văn học trung đại. Câu 3: Quá trình hiện đại hóa thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến CMT8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài: Xuất dương lưu biệt của Phan Bội Châu.Hầu trời của Tản Đà: + Tác giả biểu hiện “cái tôi” ngông.Nhận xét? . * Nhận xét: Nhìn chung ở hai bài thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng 8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài: Xuât dương lưu biệt của Phan Bội Châu. phóng túng tự ý thức về tài năng. . hóm hỉnh. Vội vàng của Xuân Diệu.Thành tựu chủ yếu là thơ của các chí sĩ cách mạng. Trong bài thơ này Phan Bội Châu thể hiện lẽ sống mới. Trong sang tác của họ.Giai đoạn thứ 3: 1930 – 1945 như thế nào? . nội dung. ngôn ngữ giản dị. Hầu trời của Tản Đà. Đặc biệt là phong trào thơ mới 1932 được xem là “cuộc cách Trang 316 . + Có nhiều sáng tạo hình thức nghệ thuật: Thể thất ngôn trường thiên khá tự do. Vội vàng của Xuân Diệu. . quan niệm mới về chí làm trai.

Trang 317 . mạng trong thơ ca” với nhiều tác phẩm tiêu biểu như: Vội vàng của Xuân Diệu. cô đơn.. khám phá bằng con mắt cá nhân đồng thời cảm thấy bơ vơ. Tràng giang của Huy Cận.Vội vàng – Đỉnh cao của quá trình hiện đại hóa. Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mạc Tử… Đó là tiếng nói nghệ thuật của “cái tôi” cá nhân được giải phóng hoàn toàn ra khỏi hệ thống ước lệ của thơ ca trung đại được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát.

người đọc nắm chắc các thao tác đọc văn bản. yêu cầu của việc tóm tắt văn bản nghị bản nghị luận? luận.Văn bản tóm tắt còn là nguồn tài liệu tiện dụng trong nhiều trường hợp khác nhau. .Diễn đạt ngắn gọn súc tích loại bỏ những thong tin không phù hợp với văn bản tóm tắt. . B.Về kỹ năng: Tóm tắt được các văn bản nghị luận (có độ dài 3 – 5 trang). Tiến trình lên lớp: 1. yêu cầu.Tuần 34: Tiết 114 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN A. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.… C.Thông qua việc tóm tắt. biết trình bày miệng bài tóm tắt trước tập thể.Việc tóm tắt giúp người đọc hiểu được bản chất của văn bản.Về kiến thức: Hiểu được mục đích. 1.Tóm tắt văn bản nghị luận là trình bày một cách ngắn gọn nội dung của văn bản nghị luận gốc theo một mục đích nhất định. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Nêu mục đích của việc tóm tắt văn I. sách giáo viên. Đọc văn bản Về luân lí xã hội ở nước ta và trả lời Trang 318 . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục đích. cách tóm tắt văn bản nghị luận. diễn giảng. tài liệu tham khảo. . Kiểm tra bài cũ: 3. Yêu cầu: bản nghị luận? . Không được xuyên tạc hoặc tự ý them những điều không có trong văn bản gốc. 2. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Cách tóm tắt Đọc văn bản Về luân lí xã hội ở 1. Nêu yêu cầu của việc tóm tắt văn 2. . luận điểm của bản gốc. Mục đích: . thiết kế bài học.Văn bản tóm tắt phải phản ánh trung thực các tư tưởng. . II. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .… D. có dịp rèn luyện tư duy và cách diễn đạt.

III. lợi ích người khác. tự do. độc lập trước hết dân Việt Nam phải biết đoàn thể. Luyện tập 1. giả dối không biết đến dân.Nguyên nhân của tình trạng trên là sự suy đồi từ vua đến quan. + Kẻ máu mặt trong làng thì tìm mọi cách lo lót kiếm chác chức tước.Muốn Việt Nam tự do. * Hoàn cảnh văn bản tóm tắt 2. Củng cố 2. không trọng công ích) .Tìm cách diễn đạt lại các luận điểm. .nước ta và trả lời câu hỏi: Học sinh ghi nhớ.Đọc kỹ văn bản gốc. * Tác giả trình bày các luận điểm chính: . đè đầu cưởi cổ người dân. Tổng kết (ghi nhớ) IV. * Các luận cứ làm sáng tỏ cho từng luận điểm: + Học trò viên chức ham chức tước vinh hoa mà nịch hót. . Đọc từng đoạn trong phần triển khai để nắm được các luận điểm và luận cứ làm sang tỏ cho chúng. . * Mục đích viết văn bản: Vạch ra phương hướng cần phải truyền bá chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để gây dựng đoàn thể nhằm hướng tới mục đích dành độc lập. từ quan đến học trò và các viên chức lớn nhỏ. Dựa vào nhan đề phần mở đầu và kết thúc để lựa chọn những ý. những chi tiết phù hợp với mục đích tóm tắt. luận cứ cho mạch lạc. + Quan lại tham lam nhũng nhiễu vơ vét.Khác với Âu châu dân Việt Nam không có luân lí xã hội (không biết đoàn thể. cần truyền bá chủ nghĩa xã hội (Coi trọng lợi ích đất nước. + Vua thi hành chính sách ngu dân để dễ bề cai trị. Cách tóm tắt . Hướng dẫn tự học Trang 319 .Điều này được nói rõ ở phần cuối đoạn trích cũng có thể được phát hiện ở phần mở bài và ý khái quát ở các đoạn văn trong phần than bài. Luyện tập 3. bòn rút của nhân dân làm tay sai cho thực dân Pháp. câu hỏi: * Vấn đề đem ra bàn bạc: Về luân lí xã hội ở nước ta dựa vào nhan đề của tác phẩm ta biết được điều này. bênh vực nhau và cùng nhau công bằng xã hội.

… D.Về kiến thức: Củng cố và hệ thống hóa những kiến thức về tiếng Việt đã được học trong năm. + Trong ngôn ngữ có những phương thức (phương thức tạo từ) và quy tắc (quy tắc ngữ pháp) chung cho mọi cá nhân trong cộng đồng. 2. B. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội vì: + Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp chung cho mọi cá nhân trong cộng đồng. . sự sang tạo trong sử dụng từ ngữ và cách kết hợp các từ ngữ… . vốn từ.Cá nhân có thể tạo ra những yếu tố mới góp phần làm phát triển ngôn ngữ chung. Phân tích mối liên hệ giữa ngôn ngữ chung và lời Trang 320 . diễn giảng. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Câu 1: Vì sao nói ngôn ngữ là sản 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. tài liệu tham khảo. 116 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT A. sách giáo viên. thiết kế bài học. Vì sao nói ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội phẩm chung của xã hội còn lời nói là còn lời nói là sản phẩm của cá nhân? sản phẩm của cá nhân? . Câu 2: Phân tích mối lien hệ giữa 2.… C. + Trong ngôn ngữ có nhứng yếu tố chung về ngữ âm.Lời nói là của cá nhân vì: + Cá nhân sử dụng ngôn ngữ chung để tái tạo lời nói của mình. từ ngữ cho mọi cá nhân trong cộng đồng. Kiểm tra bài cũ: 3.Tuần 35: Tiết 115. nâng cao những hiểu biết chung về tiếng Việt. + Trong lời nói có nhiều nét riêng của cá nhân: giọng nói. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Tiến trình lên lớp: 1.Về kỹ năng: Thông qua bài thực hành rèn luyện kĩ năng sử dụng ngôn ngữ và khả năng lĩnh hội các hiện tượng ngôn ngữ đã được đề cập đến trong các bài đã học.

Trong trận đó các nghĩa sĩ đã giết được tên quan hai Pháp và một số lính thuộc địa của chúng làm chủ đồn 2 ngày rồi bị phản công thất bại.Những yếu tố của lời nói Tú Xương: + Sự lựa chọn từ ngữ: Quanh năm. Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong hoàn cảnh nào? Phân tích để thấy sự chi phối của ngữ cảnh vào hình thức và nội dung: Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong bối cảnh trận tập kích của đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 14 – 12 – 1861. Đánh giá vào ô thứ hai. năm nắng mười mưa) + Các quy tắc ngữ pháp: quy tắc tạo câu trong bài thơ.Sự việc có thể là hành nói đối với sự việc. trạng thái.Thể hiện sự nhìn nhận.Do các thành phần CN.Thể hiện tình cảm của tư thế. quan người nói đối với người hệ… nghe. nuôi đủ. . phần khác trong câu biểu hiện. eo sèo mặt nước thay vì mặt nước eo sèo. đề cập đến. quá trình.Những yếu tố của ngôn ngữ: + Các từ trong bài thơ. . nhiều nghĩa sĩ hy sinh.Có thể biểu hiện riêng VN. thái độ của người . Phân tích hai thành phần nghĩa của câu nói Bác Siêu: “Hôm nay … đi gọi đâu” Trang 321 . 3.Ứng với sự việc mà câu . TN và các thành nhờ các từ tình thái. .ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sang tạo hình tượng bà Tú trong bài Thương vợ của Tú Xương? Câu 3: Đánh dấu giải thích đúng khái niệm ngữ cảnh? Câu 4: Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong hoàn cảnh nào? Phân tích để thấy sự chi phối của ngữ cảnh vào hình thức và nội dung? Câu 5: Nêu lại khái niệm Nghĩa sự việc và Nghĩa tình thái? Câu 6: Phân tích hai thành phần nghĩa của câu nói Bác Siêu: “Hôm nóicá nhân được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sang tạo hình tượng bà Tú trong bài Thương vợ của Tú Xương. than cò… + Việc sắp xếp từ ngữ trong câu chẳng hạn: Lặn lội thân cò thay vì thân cò lặn lội. đánh giá. KN. sự tồn tại. . Vì thế VTNSCG có nhiều chi tiết do sự chi phối của ngữ cảnh: + … Gươm đeo băng lưỡi … hai nọ + Kẻ đâm ngang … tàu đồng sung nổ + Đoái song Cần Giuộc … hang lụy nhỏ 5 Nghĩa sự việc Nghĩa tình thái . động. Đánh dấu giải thích đúng khái niệm ngữ cảnh. 6. . 4. + Các thành ngữ trong bài thơ (một duyên hai nợ.

Nghĩa tình thái biểu hiện ở: + Từ “dễ” thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn về sự viếc. + Từ “đâu” thể hiện ý phần trần bác bỏ ý nghĩ (mong muốn) của chị Tý là họ sẽ ở trong huyện ra. Tính chặt chẽ của hệ thống lập luận 3. Tính hấp dẫn thuyết phục. Trang 322 . 2. 7. Tìm ví dụ minh họa đặc điểm loại hình tiếng Việt Đđiểm cuả loại hình tViệt Ví dụ minh họa .Nghĩa sự việc: do thành phần chính biểu hiện: “Họ không phải đi gọi” .Từ không biến đổi hình VD: Tôi đi học thái. Tính hấp dẫn lôi cuốn 3.nay … đi gọi đâu”? Câu 7: Tìm ví dụ minh họa cho đặc điểm loại hình tiếng Việt? Câu 8: Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận.Trật tự từ và hư từ là biện VD: Bảy lớp sẽ tham gia pháp chủ yếu biểu thị ý hội diễn văn nghệ nghĩa ngữ pháp và quan hệ . Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận PCNN báo chí PCNN chính luận 1. Thay đổi trật tự diễn văn nghệ. Tính công khai về lập trường chính trị.Tiếng là đơn vị cơ sở cảu VD: Mẹ đã về: có 3 âm tiết tiếng Việt (mỗi tiếng Việt là một âm tiết đồng thời là một từ) . 8. Tính thông tin thời sự 1. . Tính ngắn gọn 2. từ là thay đổi quan hệ ngữ pháp và do đó nghĩa thay đổi.I go to school Nam đi học . . tương đương với từ “có lẽ”.Lớp bảy sẽ tham gia hội ngữ pháp.

còn thiếu và chưa chính xác ở một số điểm sau đây: Nhận xét dự định tóm tắt của bạn .… D.Tuần 35: Tiết 117 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN A. .Chưa chính xác: Nội dung câu văn của dự định tóm tắt “cái buồn của thơ mới không ủy mị mà chứa yếu tố tích cực”. đó học sinh nọ như trình tự sgk dẫn? là nhược điểm lớn. Bài 2: Đọc lại bài Một thời đại 2.Chủ đề và mục đích: + Chủ đề: Tinh thần thơ mới + Mục đích: Khắc họa tinh thần thơ mới là sự cách tân về Trang 323 .… C. thiết kế bài học. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. tài liệu tham khảo. B. . Kiểm tra bài cũ: 3. . “đâu có phải đều là ủy mị” có nghĩa là: Không phải tất cả cái buồn trong thơ mới đều là ủy mị như vậy là vẫn có cái buồn ủy mị.Chủ đề và mục đích của đoạn trích. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Tiến trình lên lớp: 1. 2. nhược điểm của thơ mới là thiếu khí phách cách mạng.Về kiến thức: Nắm vững hơn cách tóm tắt văn bản. Không đúng với tinh thần của bản gốc “Nhưng cái buồn của thơ mới đâu có phải đều là ủy mị”.Thiếu: Thơ mới không nói đến đấu tranh cách mạng. Văn bản gốc chỉ đưa ra hai trường hợp cái buồn ủy mị (Con hổ nhớ rừng và Tràng giang) cũng không nên khái quát thành “Chứa nhiều yếu tố tích cực”. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Cho học sinh đọc văn bản Mấy nét 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. diễn giảng. sách giáo viên. Bài tập 2: trong thi ca và thực hiện các yêu cầu sau: . Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Bài tập 1: Nhận xét dự định tóm tắt: về thơ mới trong cách nhìn lại hôm Những nội dung dự định tóm tắt nêu lên là đúng nhưng nay.Về kỹ năng: Tóm tắt được các văn bản nghị luận có độ dài khoảng 1000 chữ.

* Thân bài: . 3. Hướng dẫn tự học. từ cái ta chuyển sang cái tôi đầy màu sắc cá nhân.. long say mê đối với tiếng Việt.Cái khó trong việc tìm ra tinh thần thơ mới và xác định cách tiếp cận đúng đắn cần phải có.Những biểu hiện của “cái tôi” cá nhân trong thơ mới.Bố cục của văn bản trích: * Mở bài: Câu đầu: Bây giờ hãy đi tìm cái điều ta cho là quan trọng hơn: Tinh thần thơ mới. * Kết bài: Nhấn mạnh tinh thần thơ mới. . con người. .Bố cục của văn bản trích? thơ. Trang 324 . là tình yêu tha thiết tiếng Việt. .Tình yêu. “cái tôi” buồn bế tắc nhưng khao khát với cuộc sống. với đất nước.

Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. bác bỏ và bình luận. Kiểm tra bài cũ: 3. Cách thức tiến hành . . b. 119 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP LÀM VĂN A. Ôn tập về 4 thao tác lập luận: Phân tích. tài liệu tham khảo. thành các yếu tố bộ phận để xem xét và tổng hợp nhằm phát hiện ra bản chất của đối tượng. Tiến trình lên lớp: 1. diễn giảng. Yêu cầu hệ thống hóa các bài làm văn trong sách giáo khoa.… C.Phân tích cần đi sâu vào từng mặt. quan hệ nhất định. so sánh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Về kiến thức: Ôn tập hệ thống hóa các kiến thức về các thao tác lập luận cách tóm tắt văn bản nghị luận và cách viết tiểu sử.Về kỹ năng: Vận dụng những tri thức đã học vào việc đọc – hiểu và viết bài văn nghị luận. thống nhất. bản tin. Yêu cầu: Phải chia nhỏ được đối tượng thành các yếu tố bộ phận để xem xét và tổng hợp được được các yếu tố đó lại để nêu lên bản chất của đối tượng (mục đích của phân tích) Cách thức tiến hành? c. 2. từng bộ phận song song cần đặc biệt lưu ý để quan hệ giữa chúng với nhau trên một chỉnh thể toàn vẹn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. B. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Những nội dung cần ôn tập? I. cần dựa trên tiêu chí. Những nội dung cần ôn tập: 1. .… D.Để phân tích đối tượng thành các yếu tố. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. sách giáo viên. Quan niệm: Lập luận phân tích là thao tác chia nhỏ đối tượng. Ví dụ: lập luận phân tích: a. 2. (Hướng dẫn học sinh ôn tập 3 thao tác lặp lại) Trang 325 .Tuần 36: Tiết 118. thiết kế bài học.

Bài tập 3: Phân tích tác dụng của Bài tập 3: Phân tích tác dụng của việc vận dụng thao tác việc vận dụng thao tác lập luận bác lập luận bác bỏ? bỏ? . (Hướng dẫn học sinh trả lời những câu hỏi như sau: Quan niệm bị bác bỏ là gì? Tác giả bác bỏ bằng cách nào? Việc bác bỏ ở đây có tác dụng gì?) Viết đoạn văn bác bỏ? * Viết đoạn văn bác bỏ: .Xác định cách thức bác bỏ (bác bỏ luận điểm. .Tác giả vận dụng thao tác lập luận bác bỏ để bác bỏ cái sai khẳng định cái đúng.Các dẫn chứng có thể lấy trong lịch sử. Luyện tập Bài tập 1: Trong văn bản Về luân lí Bài tập 1: xã hội ở nước ta Phan Châu Trinh vận Trong văn bản Về luân lí xã hội ở nước ta Phan Châu dụng chủ yếu những thao tác lập luận Trinh vận dụng kết hợp cả 4 thao tác lập luận.Chọn ý kiến quan niệm cần bác bỏ về một vấn đề quen thuộc nào đó trong cuộc sống hoặc trong lớp học. bác bỏ luận cứ hoặc cách thức lập luận). Bài tập 2: Phân tích nội dung: “Thất Bài tập 2: Phân tích nội dung: “Thất bại là mẹ thành bại là mẹ thành công”? công” . nhưng chủ nào? yếu là thao tác lập luận phân tích (chia nhỏ ra để xem xét đối tượng). II. .Phân tích lí do có thể nói “thất bại là mẹ thành công” . Trang 326 . cuộc đời và sự nghiệp các nhà khoa học. Yêu cầu và cách thức tóm tắt văn bản nghị luận. . .Bác bỏ những quan niệm sai lầm.3.Viết đoạn văn bác bỏ dựa trên kết quả xác định. trong thực tế cuộc sống. Yêu cầu và cách thức viết tiểu sử tóm tắt và bản tin.Chứng minh tính đúng đắn của danh ngôn bằng các dẫn chứng cụ thể trong đời sống hiện thực. 4.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful