MỤC LỤC

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH.....................................................................................................6 TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN...............................................................9 VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.................................................................11 ÔN TẬP CHUẨN BỊ BÀI VIẾT SỐ 1...................................................................................13 TỰ TÌNH......................................................................................................................... 15 CÂU CÁ MÙA THU.......................................................................................................... 18 PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN............................................................21 THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH...................................................................................24 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.................................................................27 THƯƠNG VỢ................................................................................................................. 30 Đọc thêm: KHÓC DƯƠNG KHUÊ, VỊNH KHOA THI HƯƠNG............................................33 TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN.............................................................35 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: KHÓC DƯƠNG KHUÊ VÀ VỊNH KHOA THI HƯƠNG...................................................................................................................37 BÀI CA NGẤT NGƯỠNG................................................................................................. 39 BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT......................................................................................42 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.................................................................45 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG, BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT............................................................................................................47 LẼ GHÉT THƯƠNG.........................................................................................................50 Đọc thêm: CHẠY GIẶC, BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN..........................................53 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1,VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2............................................................55 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA HAI TÁC PHẨM: CHẠY GIẶC VÀ BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN.......................................................................................................57 VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC........................................................................................60 THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ.........................................................................65 LUYỆN TẬP VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ............................................................................68 Trang 1

CHIẾU CẦU HIỀN............................................................................................................70 Đọc thêm: XIN LẬP KHOA LUẬT.....................................................................................73 THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG........................................................75 CỦNG CỐ ĐỌC THÊM: XIN LẬP KHOA LUẬT...................................................................77 ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM........................................................................79 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2..................................................................................................83 THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH......................................................................................86 ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM........................................................................89 KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945....91 BÀI LÀM VĂN SỐ3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC.......................................................................96 LUYỆN NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG.......................................................................98 HAI ĐỨA TRẺ...............................................................................................................101 NGỮ CẢNH.................................................................................................................. 107 LUYỆN TẬP VỀ NGỮ CẢNH...........................................................................................110 CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ......................................................................................................113 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH..................................................................119 LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH..122 LUYỆN CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH..........................................124 HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA.................................................................................128 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ.............................................................................133 TRẢ BÀI LÀM SỐ 3....................................................................................................... 135 LUYỆN TẬP PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ...........................................................137 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ, TRUYỆN................................................................139 CHÍ PHÈO..................................................................................................................... 142 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ (Tiết 2).................................................................146 CHÍ PHÈO..................................................................................................................... 149 THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU................................155 Trang 2

BẢN TIN....................................................................................................................... 158 GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO..............161 Đọc thêm: CHA CON NGHĨA NẶNG, VI HÀNH, TINH THẦN THỂ DỤC............................163 LUYỆN TẬP VIẾT BẢN TIN.............................................................................................167 PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN.........................................................................169 LUYỆN TẬP VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU..................................172 VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI.........................................................................................174 THỰC HÀNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ CÂU TRONG VĂN BẢN..................................179 ÔN TẬP HỌC KỲ I.........................................................................................................182 TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN................................................................................................ 185 LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG........................................................................................190 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 194 HẦU TRỜI.................................................................................................................... 197 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 201 VỘI VÀNG.....................................................................................................................204 BÀI LÀM VĂN SỐ 5: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.......................................................................208 ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI..........................................................210 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 213 TRÀNG GIANG.............................................................................................................. 215 THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ, LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ....................219 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ....................................................................222 ĐÂY THÔN VĨ DẠ..........................................................................................................224 CHIỀU TỐI.................................................................................................................... 227 NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG THƠ TRỮ TÌNH..............231 TỪ ẤY.......................................................................................................................... 233 Đọc thêm: LAI TÂN, NHỚ ĐỒNG..................................................................................238 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 5................................................................................................241 Trang 3

Đọc thêm: TƯƠNG TƯ, CHIỀU XUÂN...........................................................................243 ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT.........................................................................245 TIỂU SỬ TÓM TẮT........................................................................................................ 248 LUYỆN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT......................................251 TÔI YÊU EM.................................................................................................................. 254 ĐỌC THÊM: BÀI SỐ 28.................................................................................................258 LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT..............................................................................261 LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC................263 NGƯỜI TRONG BAO....................................................................................................266 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 6................................................................................................271 ĐỌC VĂN NGHỊ LUẬN...................................................................................................273 NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN.................................................................275 THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN.................................................................................280 TIỂU THUYẾT NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ....................................................................283 VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA..................................................................................285 Đọc thêm: TIẾNG MẸ ĐẺ - NGUỒN GIẢI PHÓNG CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC...................290 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN...............................................................292 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC........294 BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC...........................................................................296 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN.......................................................................301 MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA.....................................................................................304 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN.......................................................................308 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: KỊCH, NGHỊ LUẬN...........................................................310 LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN........................................313 ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC...............................................................................................315 TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN....................................................................................318 ÔN TẬP TIẾNG VIỆT......................................................................................................320 Trang 4

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN..................................................................323 ÔN TẬP LÀM VĂN......................................................................................................... 325

Trang 5

Tuần 1: Tiết 1, 2. Giáo án văn học sử

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
(Trích: Thượng kinh ký sự) Lê Hữu Trác
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: - Hiểu được giá trị nội dụng và nghệ thuật của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” trong “Thượng thư ký sự” của Lê Hữu Trác: thái độ lên án cuộc sống xa hoa nơi phủ Chúa; tính chân thực sinh động của nghệ thuật miêu tả, kể chuyện. - Nhận biết một vài đặc điểm của truyện ký trung đại. - Biết cách đọc-hiểu một tác phẩm hoặc một đoạn trích truyện ký trung đại theo đặc trưng thể loại. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, các tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,... D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy cho biết thời vua Lê, chúa Trịnh thuộc giai đoạn nào trong lịch sử phong kiến nước ta? Em có biết gì về Lê Hữu Trác? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Lê Hữu Trác không chỉ là một thầy thuốc nỗi tiếng mà còn được xem là một tác giả văn học có những đóng góp lớn cho sự ra đời và phát triển của thể loại ký sự. Ông đã ghi chép một cách trung thực và sắc sảo hiện thực của chính sách trong phủ của chúa Trịnh qua Thượng kinh ký sự (Ký sự lên kinh). Để hiểu rõ tài năng, nhân cách của Lê Hữu Trác cũng như hiện thực xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII, chúng ta sẽ tìm hiểu đoạn trích vào phủ chúa Trịnh (trích thượng kinh ký sự). Hoạt động GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên gọi 1, 2 học sinh đọc tiểu dẫn trong sách giáo khoa. Giáo viên gọi 1 học sinh tóm tắt ý chính mục tiểu dẫn. Giáo viên nhận xét câu trả lời học sinh và ghi ý chính lên bảng. I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả - Tác giả Lê Hữu Trác (1724-1791) hiệu là Hải Thượng Lãn Ông. - Quê quán: làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương (nay Mĩ Hào, Hưng Yên) - Không chỉ là một danh y đã soạn sách, mở trường dạy nghề thuốc truyền bá y học mà còn là nhà văn, nhà thơ. 2. Tác phẩm Thượng kinh ký sự (ký sự lên kinh) - Là tập ký sự bằng chữ Hán, viết 1782, khắc in 1885. - Ký sự là một thể loại ký ghi chép một caau chuyện, một sự việc có thật và tương đối hoàn chỉnh.
Trang 6

Không đồng tình mỉa Trang 7 . lộng lẫy đầy quyền uy tác giả tỏ ra sắc của Lê Hữu Trác dửng dưng trước những quyến rủ vật chất nơi đây. ta hiẻu gì 2) Cách nhìn. . phải năm sáu lần trướng gấm Qua quang cảnh và mới tới nơi. quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống xa hoa của ông khi kê đơn hưởng lạc và sự lộng quyền của nhà chúa. cung cách sinh hoạt + Bên trong: nệm gấm. không thấy cửa ngõ gì. Nội dung: theo) Đoạn trích nói về việc Lê Hữu Trác tới kinh đô.. Cách chuẩn đoán bệnh . màu mặt phấn và màu áo đỏ. nhân gian chưa từng thấy. đồ nghi trượng. những điều mắt thấy. có nhiều cây lạ.Lời lẻ nói năng hết súc cung kính lễ độ: Khi nhắc đến chúa và thế tử → thế tử? uy quyền của chúa. sống nơi phủ chúa b) Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa như thế nào? . Xuất xứ: thể một đoạn. Hữu Trác cũng như + Thế tử có bệnh đến bảy tám thầy thuốc phục dịch. đèn sáp chiếu sáng. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN nào? 1. hương hoa ngào ngạt.Vườn hoa: cây cối um tùm. võng đều hào nhoáng “sơn son thiếp vàng”.Từ “cửa sau” vào nơi ở phải qua rất nhiều cửa.Kiệu của vua chúa.Nội dung: tác phẩm tả quang cảnh ở kinh đô.Đồ dùng tiếp khách ăn uống toàn mâm vàng chén bạc. tai nghe trong chuyến đi từ Hương Sơn ra Thăng Long chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán và chúa Trịnh Sâm. thái độ và tâm trạng của tác giả đối với cuộc sống nơi về người thầy thuốc phủ chúa. . Quang cảnh và những sinh hoạt nơi phủ chúa a) Quang cảnh nơi phủ chúa . của phủ chúa ra sao? . và chữa bệnh của Lê + Xung quanh chúa bao giờ cũng có phi tần chầu trực. . Trác đối với cuộc nhưng không khí cũng ngột ngạt. cho thế tử.Kẻ hầu người hạ tấp nập: → lượng người ăn bám quá lớn. Giáo viên gọi học 3. màn là. những hòn đá kỳ lạ cột bao Cung cách sinh hoạt lơn lượn vòng. cách nhìn của Lê Hữu →Quang cảnh ở phủ chúa vô cùng tráng lệ. chim kêu ríu rít. được dẫn vào phủ chúa Quang cảnh phủ chúa để bắt mạch kê đơn cho thế tử. tù đọng. ghế rông sơn son thiếp nơi phủ chúa nói lên vàng. nghi lễ rườm rà: Đến phủ chúa phải có thánh Tâm trạng của tác giả chỉ. này? * Cách nhìn và thái độ của tác giả: Bút pháp ký sự đặc . các học Trích trong tác phẩm “Thượng kinh ký sự” của Lê Hữu Trác. khi kê đơn thuốc cho .Điếm hậu mã nằm bên hồ.Cảnh nội cung của thế tử: + Ở trong tối om. .Đứng trước cảnh phủ chúa xa hoa. được miêu tả như thế II.Khuôn phép nghiêm ngặc. lộng lẫy không đâu sánh bằng. Đoạn trích: sinh đọc văn bản (có a. cột. cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa. diễn biên tâm trạng → Phủ chúa là nơi cao sang. có thẻ mới được vào. sinh đọc phần tiếp b. danh hoa đua nở.

quyền uy của chúa Trịnh qua đó bộc lộ thái độ coi thường danh lợi. kể chuyện khéo léo. 2. LUYỆN TẬP: 1. công danh trói buộc nên có ý định chữa cầm chừng cho thuốc vô thưởng vô phạt nhưng lại giằng co. Hướng dẫn tự học: GV hướng dẫn học sinh: . . . ghi chép trung thực. 4. + Là người có bản lĩnh. + Ông là thầy thuốc có lương tâm. phẩm chất cao đẹp của người thầy thuốc Lê Hữu Trác. hiểu rõ bệnh của thế tử nhưng lại sợ chữa có hiệu quả sẽ được tin dùng. Luyện tập 3. mai cuộc sông quá sức no đủ. chọn lựa chi tiết sắc sảo có ý nghĩa sâu xa. cuối cùng lương tâm.Chuẩn bị bài mới: Từ ngôn từ chúng đén lừoi nói cá nhân.Tả cảnh sinh động. → Qua việc chữa bệnh cho thế tử chứng tỏ: + Tác giả là một thầy thuộc giỏi. ghi chép trung thực và tả cảnh sinh động. có kiến thức sâu rộng và già dặn kinh nghiệm. tiện nghi nhưng thiếu khí trời và không khí tự do. đức độ.Xem SGK. kể diễn biến sự việc khéo léo tạo nên cái thần của cảnh và việc. Tổng kết: (Ghi nhớ. học bài. yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm giản dị nơi quê nhà. chính kiến. Trang 8 . 3. một sự chạnh lòng khi nghỉ đến tình cảnh của người dân nghèo khổ. * Tâm trạng của tác giả khi kê đơn thuốc cho thái tử: là thầy thuốc có kinh nghiệm. Nghệ thuật viết ký sự của tác giả. phẩm chất trung thực của người thầy thuốc đã chiến thắng để đưa ra cách chữa bệnh đúng.SGK) III. làm bài tập luyện tập. lôi cuốn. → Giá trị hiện thực sâu sắc. xung đột. Đoạn trích vẽ lên bức tranh sinh động. .được thể hiện như thế nào qua đoạn trích? GV hướng dẫn HS luyện tập. Cũng cố Bằng tài quan sát tỉ mỉ. đầy tính hiện thực về cuộc sống xa hoa. khinh thường lợi danh quyền quý.Quan sát tỉ mỉ. Đồng thời thể hiện nỗi xót xa.

. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN A. ngữ. Tiến trình lên lớp: 1. Tính chung của ngôn ngữ cộng đồng biểu hiện qua các phương tiện: 1) Các đơn vị yếu tố ngôn ngữ chung (có sẵn) Giáo viên hướng dẫn ví dụ . đồng thời biết vận dụng linh hoạt.. 3.TÀI SÁN CHUNG CỦA XÃ HỘI chúng ta giao tiếp với nhau Ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội.. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. nhận biết được những biểu hiện của cái chung trong ngôn ngữ và nét riêng trong lời nói cá nhân. . Vào bài mới: Lời vào bài: Cha ông ta khi dạy con cái cách sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp hàng ngày thường sử dụng câu ca dao: Lời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau Để hiểu được điều này. B. dân tộc là phương tiện giao bằng gì? tiếp quan trọng của cộng đồng. .Biết tuân thủ nguyên tác chung của ngôn ngữ. trả lời câu hỏi. NGÔN NGỮ . sử dụng ngôn ngữ Trang 9 . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. phương thức chung: Giáo viên cho học sinh lấy . quán ngữ) 2) Các quy tắc. sách giáo viên.Các ngữ cố định (thành ngữ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . C. sáng tọ quy tác trong lời nói cá nhân. kiểu câu.Tuần 1: Tiết 3. phong cách. . chung ta sẽ tìm hiểu qua bài học: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân. diễn giảng.Hiểu mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội với lời nói riêng của cá nhân. . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Anh (chị) có nhận xét gi về đặc dỉm ngôn ngữ của tác giả thể hiện qua đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”.Phương thức chuyển nghĩa từ. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: trao đổi thảo luận..Các từ. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trong cuộc sống con người I.Các tiếng.Quy tắc cấu tạo từ. trong sách giáo khoa. . D. II.Các âm và các thanh.. thêm ví dụ minh họa. LỜI NÓI – SẢN PHẨM RIÊNG CỦA CÁ NHÂN Khi giao tiếp mỗi cá nhân vừa phải biết tích lũy.. tài liệu tham khảo.

lại vừa biết tạo sắc thái riêng của lời nói cá nhân để tăng sự hấp dẫn. LUYỆN TẬP 1) Củng cố + Ngôn ngữ .tài sản chung của xã hội. + Lời nói – sản phẩm riêng cá nhân. Trang 10 . Học sinh thực hành. làm bài tập luyện tập. III. phương thức chung.“thôi”(2): chấm dứt. . sáng tạo quy tắc chung. học bài.“thôi”: nghĩa chung chỉ sự chấm dứt. kết thúc cuộc đời. cuộc sống → sự mất mát. Giáo viên hướng dẫn. chung của cộng đồng.Xem sách giáo khoa. 1) Giọng nói cá nhân 2) Vốn từ ngữ cá nhân 3) Sự chuyển đổi sáng tạo khi sử dụng từ ngữ chung 4) Tạo ra các từ mới 5) Việc vận dụng linh hoạt. kết thúc hoạt động nào đó. IV. Giáo viên phân tích ví dụ. đau đớn. Học sinh lấy thêm ví dụ.Chuẩn bị bài mới: Bài viết số 1. học sinh lấy thêm ví dụ minh họa. Cái riêng của lời nói cá nhân. Bài tập 2: Sự sáng tạo của HXH: .Giáo viên hướng dẫn ví dụ trong sách giáo khoa. 2) Luyện tập trên lớp Bài tập 1: .Đảo ngữ: Vị ngữ đứng trước chủ ngữ → Tạo âm hưởng mạnh cho câu thơ: thiên nhiên cựa quậy và căng đầy sức sống.Đối lập: Xiên ngang – Đâm toạc Rêu từng đám – Đá mấy hòn . HƯỚNG DẪN TỰ HỌC: GV hướng dẫn học sinh: . .

Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A. người tốt và kẻ xấu vô cùng gian khổ nhưng cuối cùng cái Mở bài cần giới thiệu những gì? thiện. D. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Nội dung cần nghị luận là gì? Đề bài: Đọc truyện Tấm Cám.Tuần 1: Tiết 4. tài liệu tham khảo. Tiến trình lên lớp: 1. học sinh thực hành.Cuộc đấu tranh giẫ Tấm và mẹ con Cám khó khăn. . . luận cứ của a/ Mở bài: đề bài trên.Trong cuộc sống.Viết được bài nghị luận xã hội có nội dung sát với thực tế cuộc sống và học tập của học sinh THPT.Nội dung nghị luận: cuộc đáu tranh giữa cái thiện và cái ác. Trang 11 . em suy nghỉ gì về cuộc sống đáu tranh giữa cái thiện và cái ác.Ý nghĩa cuộc đấu tranh: mặc dù nhiều khó khăn gian khổ nhưng cái thiện. người tốt cuối cung cũng chiến thắng. gian khổ. II/ Lập dàn bài: Xác định luận điểm. thiết kế bài học. . Kiểm tra bài cũ: 3. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. người tốt chiến thắng. giữa người tốt và kẻ xấu trong xã hội xưa và Phần kết bài cần tóm tắt lại nay. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . người tốt cung chiến thắng. .Cũng cố kiến thức về văn nghị luận đã học ở THCS và học kỳ II của lớp 10. giáo viên hướng dẫn để học sinh làm bài.Yêu cầu về phương pháp: kết hợp các thao tác lập luận. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. giữa người tốt và kẻ xấu Thao tác lập luận như thế nào? trong xã hội xưa và nay? Dẫn chứng ở đâu? I/ Phân tích đề: . B. b/ Thân bài: . C. sách giáo viên. những ý gì? .Truyện “Tấm Cám” gợi suy nghĩ về cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác.Cuộc đấu tranh gian khổ nhưng cuối cùng cái thiện. Phương pháp dạy học: Ra đề phù hợp với trình độ học sinh. dẫn chứng thuộc phạm vi xã hội. .Trong học tập. c/ Kết bài: .Đề bài có định hướng sẵn.

Giáo viên: Thu bài làm của học sinh và hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới. + Chuẩn bị bài mới: Tự tình.Học sinh: + Nộp bài làm của mình. Trang 12 .Bài học đối với bản thân. III/ Hướng dẫn tự học . .

CŨNG CỐ LÝ THUYẾT: 1. Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Kiểm tra bài cũ: 3. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Các dạng đề văn nghị luận: NGHỊ LUẬN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC MỘT TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG MỘT TÁC PHẨM.Cũng cố kiến thức về văn nghị luận. tiếp tục gợi mở những suy Trang 13 . luận cứ nhằm làm sáng tỏ vấn đề. c. nêu vấn đề. ...Kết hợp các phương pháp: trao đổi thảo luận.. D. Thân bài: Lần lượt triển khai các luận điểm. ĐOẠN TRÍCH MỘT Ý KIẾN BÀN VỂ VĂN HỌC MỘT VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG TÁC PHẨM VĂN HỌC 2. C.Tuần 1: Tiết tự chọn. tài liệu tham khảo. Phương pháp dạy học: . Phương tiện dạy học: . Kết bài: Thâu tóm những nội dung cơ bản. Bố cục bài văn nghị luận a.Sách giáo khoa. diễn giảng. Giáo án làm văn (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP CHUẨN BỊ BÀI VIẾT SỐ 1 A. giáo án. Mở bài: Giới thiệu và nêu vấn đề cần nghị luận. viết được bài nghị luận xã hội có nội dung sát với thực tế cuộc sống và học tập của học sinh THPT. b. B.Cung cấp thêm những kinh nghiệm viết bài văn nghị luận. MỘT ĐOẠN THƠ. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.

Học sinh ôn tập chuẩn bị viết bài trên lớp một tiết.Đọc kỹ đề bài để: + Xác định vấn đề cần nghj luận..Các thao tác nghị luận: chứng minh. so sánh. Trang 14 . 4. II. lí lẻ và dẫn chứng phải bám sát yêu cầu đề. giải thích. + Khi viết. dùng từ chuẩn xác và trôi chảy. tìm luận cứ..nghĩ cho người đọc. hoặc nêu cảm nghỉ riêng của người viết.. Gợi ý cách làm .. 3. ..Lập dàn ý và viết bài: + Dựa vào kết quả phan tích đề. Củng cố và dặn dò .Cách xây dựng luận điểm. Lập luận . luận cứ và lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp. lập dàn ý rồi viết bài.. + Xác định các luận điểm. cách lập luận. .

Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu những đặc điểm bút pháp ký sự của Lê Hữu Trác trong đoạn trích “vào phủ chúa Trịnh”? 3. thiết kế bài học. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. khát vọng hạnh phúc của Hồ Xuân Hương. táo bạo mà tinh tế. . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. luận. là niềm khát khao sống mãnh liệt.Được mệnh danh là “bà chúa thơ Nôm”.Cảm nhận được tâm trạng vừa buồn tủi. Thơ của bà là tiếng nói đòi quyền sống. giàu xúc cảm. C. tài liệu tham khảo. Tác giả .Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của Hồ Xuân Hương: Thơ Đương luật viết bằng tiếng Việt. D. Nghệ An. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tóm tắt tiểu I. mất. Trang 15 . Bố cục: đề. cuộc đời tình duyên ngang Giáo viên hướng dẫn trái éo le. Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luật. cách dùng từ ngữ.. thực. 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. B. Xuất xứ: Nằm trong chùm thơ “Tự tình” của HXH. Bài thơ nào? a. Đặc biệt là những bài thơ Nôm của bà là cảm xúc về thời gian tinh tế. diễn giảng. Quỳnh Lưu. từ trong hai câu đề như thế 2. bà được mệnh danh là bà chúa thơ Nôm.Hồ Xuân Hương chưa xác định năm sinh. sách giáo viên. khẳng định vẽ đẹp và khát vọng của họ. quê làng Quỳnh Đôi. vừa phẫn uất trước tình cảnh éo le và khát vạng sống. . c..Tuần 2: Tiết 5. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . nhận xét câu trả lời. kết. tạo nền cho tâm trạng. Vào bài mới: Lời vào bài: Hồ Xuân Hương là một trong những nhà thơ nổi tiếng của văn học trung đại Việt Nam. Tìm hiểu chung dẫn trong sách giáo khoa. b.. “Tự tình” (bài II) là một trong những bài thơ tiêu biểu cho điều đó.Sáng tác cả thơ Nôm và thơ chữ Hán: trên dưới 40 bài thơ Nôm và tập thơ “lưu Hương ký” → Thể hiện lòng thương cảm đối với người Nghệ thuật và cách dùng phụ nữ. hình ảnh giản dị. đồng thời thể hiện được những đặc sắc về thơ Nôm của Hồ Xuân Hương. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỰ TÌNH (BÀI II) – Hồ Xuân Hương A. Tiến trình lên lớp: 1. Sống vào khoảng cuối thế kỷ XVIII – nửa đàu thế kỷ XIX.

”đâm toạc”. . Đọc hiểu văn bản: 1. cách dùng từ như thế nào để diễn tả tâm trạng? Em có nhận xét gì về cách dùng từ “ngán..Hình ảnh “rêu” và “đá” là những vật mềm yếu. lại1.. → “Trơ cái Hồng nhan”. nỗi xót xa bẽ bàng.. Hai câu đề: . + “Hồng nhan” đi với từ “cái”. II.Với cách dùng từ: + Ngán: ngán ngẫm duyên phận éo le bạc bẽo.Mượn rượu để quên hiện tại nhưng “say lại tỉnh” – quên rồi nhớ → càng rả rời chán chường.2” Câu thơ “mảnh tình san sẻ tí con con” sử dụng Giáo viên hướng dẫn luyện tập. → sức sống mảnh liệt của Hồ Xuân Hương ngay cả khi đau buồn nhất. đơn độc “trơ cái . non” + Nghệ thuật đảo ngữ “trơ” lên trước → tủi hổ. → “Xuân lại lại”: sự trở lại của mùa xuân đồng nghĩa với sự ra đi của tuổi xuân.Cách dùng “xiên ngang”. Hai câu luận: . . tủi hổ bẽ bàng của Hồ Xuân Hương. Tổng kết: Ghi nhớ Trang 16 .BP đảo (C . + Xuân: mùa xuân. mạnh mẽ. . → rẻ rúng. buồn đau. sự phản kháng của tác giả. tuổi xuân .. mỉa mai. dồn” → tĩnh vắng. 5. + Cách ngắt nhịp “Trơ cái Hồng nhan / với nước non” + Từ “trơ” kết hợp với “nước non” → không chỉ nhấn mạnh sự cô đơn lẻ loi.tí – con con” → thật xót xa tội nghiệp cho nỗi lòng duyên phận tác giả (người phụ nữ).. bẽ bằng mà còn thể hiện bản lĩnh Hồ Xuân Hương: sự bền gan thách đố.“đâm toạc chân mây” → tìm mọi cách để vươn lên.Thời gian: đêm khuya . → Càng gợi nỗi sầu đau đơn lẻ. Hai câu kết: .V) .Hai câu thực diễn tả những cảnh thực nào? Hai câu luận nhà thơ sử dụng BPNT.Bằng thủ pháp nghệ thuật tăng tiến: nhấn mạnh sự nhỏ bé dần làm cho nghịch cảnh càng éo le hơn “Mảnh tình – san sẻ . 2. Lại 2 → trở lại. trăng sắp tàn mà vẫn chưa tròn → tuổi xuân trôi qua mà hạnh phúc vẫn chưa trọn vẹn (sự đồng nhất giữa trăng và người) → phận hẩm duyên ôi.Ngắm trăng “Vầng trăng .Không gian: “văng vẳng .Hai từ “lại”: lại 1 → thêm lần nữa. ngang ngạnh. Hai câu thực: . quyết liệt. xuân.NV trữ tình: người phụ nữ trơ trọi. . thể hcá tính Hồ Xuân Hương bướng bỉnh. thấp bé nhưng “xiên ngang mặt đất” .. niềm phẩn uất. tròn”. → Hai câu đề: Tâm trạng cô đơn. 4. 3.

+ Tài sử dụng TV.Nội dung: Bài thơ thể hiện nỗi lòng buồn đau. . . Trang 17 . duyên. tâm trạng: buồn tủi xót xa. làm bài tập.III. tiếng rên rỉ. Đó là vẽ đẹp của bài thơ và cũng là của nhà thơ. yếu tố phản kháng mạnh mẽ hơn (tác giả còn trẻ). các từ ngữ làm định ngữ hoặc bổ ngữ (mỏ. 3. Hướng dẫn tự học: . những từ ngữ mang tính biểu cảm. Cũng cố . Luyện tập: 1.Giống: + Nỗi lòng. phẩn uất nhưng vẫn cháy lên khát vọng về hạnh phúc..NT: Cấu tạo thể thức thơ Nôm Đường luật và vận dụng ST những hình ảnh. chuông sầu. thảm.) bút pháp nghệ thuật tu từ đảo ngữ tăng tiến. Luyện tập .. . sách giáo khoa. phẩn uất trước duyên phận.Chuẩn bị bài mới.Khác: “Tự tình”. 2.Xem lại bài giảng.

Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của Nguyễn khuyến với bút pháp nghệ thuật tả cảnh. Tác giả Giáo viên nhận xét tóm a. thảo luận trả lời các câu hỏi. học giỏi và đỗ đầu 3 kỳ thi (Tam nguyên Yên đỗ). 1. sách giáo viên. Thể thơ: Viết theo thể Đường luật (thất ngôn bát cú). Là người có cốt cách thanh cao. tài liệu tham khảo. nhan đề Trang 18 . . bộc bạch tâm sự. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. thiên nhiên. Thu ẩm). Điều đó được thể hiện rõ trong chùm thơ thu.Nguyễn Khuyến (1835 . đặc biệt là “Thu điếu”. tả tình của ông. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Cảm nhận được vẽ đẹp của cảnh thu điển hình cho mùa thu làng cảnh Việt Nam vùng đồng bằng Bắc bộ. Cuộc đời: tắt của học sinh và ghi ý . tình yêu quê hương đất nước. Bài thơ Điểm nhìn cảnh thu của a. văn câu đối với nội dung: viên nhận xét cách đọc. 2. có tấm lòng yêu nước thương dân sâu nặng. Xuất xứ: Bài thơ “Câu cá mùa thu” (Thu điếu) nằm trong chùm tác giả có gì đặc sắc? Từ thơ thu của Nguyễn Khuyến gồm ba bài (Thu vịnh. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. nghệ thuật gieo vần. sử dụng từ ngữ. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CÂU CÁ MÙA THU (Thu điếu) Nguyễn Khuyến A. Điều đó không chỉ được thể hiện qua tình yêu của nhà thơ đối với cảnh vật mà còn là sự đánh giá về nghệ thuật bậc thầy trong miêu tả cảnh.Tuần 2: Tiết 6. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong các nhà thơ cổ điển Việt Nam Nguyễn Khuyến được mệnh danh là nhà thơ làng cảnh Việt Nam. D.1909) xuất thân trong một gia đình nhà nho chính len bảng. quê hương đất nước tâm trạng thời thế.Sáng tác khoảng tám trăm bài. b. Thu điếu. C. Giáo .Vẻ đẹp tâm hồn thi nhân: tấm lòng yêu thiên nhiên. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Tự tình” (bài II) của Hồ Xuân Hương và nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ? 3. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn và I. Sáng tác: Học sinh đọc bài. tả tình. con người dân quê. châm biếm đã kích tầng lớp thống trị. gồm: thơ. thiết kế bài học. thông minh. Tiến trình lên lớp: 1. B. điểm nhìn ấy nhà thơ đã b. . Tìm hiểu chung tóm tắt tiểu dẫn.

2. thuyền câu “bé tẻo teo” và dáng phần diễn tả tâm trạng gì người cũng như thu hẹp lại.Cảnh thu đẹp mang nét đặc trưng mùa thu Bắc Bộ → tâm hồn gắn bó. gam màu xanh.bao quát cảnh thu như thế nào? Những từ ngữ.Cách sử dụng từ “vèo”: tả ngoại cảnh gợi tâm cảnh. IV.Ngôn ngữ giản dị trong sáng giàu khả năng biểu hiện tinh tế. xanh bờ. + Sự vật: ao thu. lá vàng rơi. . + Màu sắc: nước trong veo. cái lạnh se của mùa thu → dung và nghệ thuật bài nỗi cô quạnh. Tổng kết: Nguyễn Khuyến là nhà thơ tài năng. Đọc hiểu văn bản: 1. xanh Không gian thu trong bài sóng. đặc biệt là khi viết về mùa thu.Điểm nhìn: Từ gần đến cao xa rồi từ cao xa đến gần (thuyền câu – ao – trời – ngõ trúc – ao – thuyền câu). đâu đó vẵng lại tiếng cá Cách gieo vần trong bài đớp mồi càng tăng sự yên ắng. khẽ: sóng “hơi gợn tí”.Cách gieo vần “eo” (tử vận) rất thần tính vừa là hình thức chơi chữ vừa dùng vần để biểu đạt nội dung (mượn cảnh gợi tình). lá vàng. Luyện tập: 1. gieo vần ấy gợi cho ta có → Cảnh vật thu đẹp nhưng tĩnh lặng và đượm buồn.Không gian tĩnh lặng. Tình thu: . đất nước. sinh luyện tập. còn ao thu nhỏ. Không gian thu hẹp nhỏ dần. tình thu trong bài thơ. Từ đó thấy được tấm lòng của Nguyễn Khuyến đối với thiên nhiên quê hương. . bèo. đất nước. thuyền câu. II. ngõ trưa. của bài thơ? + Không gian vắng lặng “Ngõ trúc. hình ảnh nào gợi lên được nét riêng của cảnh sắc mùa thu? Đó là cảnh thu ở miền quê nào? bằng chữ Hán. tầng mây “lơ lửng”. cảnh điển hình cảm giác gì về cảnh thu và hơn cả cho mùa thucủa lang cảnh Việt Nam (Xuân Diệu) với nét riêng tình thu? của làng quê Bắc Bộ. Cảnh thu: . uẩn khuất trong tâm hồn nhà thơ. tĩnh mịch của cảnh vật (nghệ thuật cổ thơ có gì đặc biệt? Cách điển phương Đông). trời thu. 3... . Cũng cố + Cảnh thu. khép kin phù hợp với tâm trạng đầy uẩn khuất.Sử dụng nét đặc sắc của nghệ thuật phương Đông (lấy động nói tĩnh).Cảnh vật trong “mùa thu câu cá”. tha thiết với thiên nhiên. + Đường nét chuyển đọng nhẹ.. thơ? . trời xanh ngắt. xanh bèo có một màu vàng đâm ngang của chiếc lá thu thơ như thế nào? Góp rơi (Xuân Diệu). + Hòa sắc tạo hình độc đáo ở các điệu xanh: xanh ao. teo”. sáng biếc. “Câu cá mùa thu” là sự cảm nhận tinh tế sắc sảo của nhà thơ về bức tranh thu lang quê Bắc Bộ qua hình thức thơ Nôm Đường luật. lá vàng “khẽ đưa vèo”. Thành công về nghệ thuật: Giáo viên hướng dẫn học . xanh tre. Trang 19 .. III. Em có nhận xét gì về nội . quê hương.

. Hướng dẫn tự học: . Trang 20 .Xem lại bài giảng. làm bài tập. tính từ.Từ “vèo”: tâm sự thời thế của nhà thơ. 2. Luyện tập Bài tập 1: Cái hay của nghệ thuật sử dụng từ ngữ trong bài “Câu cá mùa thu”. sách giáo khoa. .Vần “eo”: sử dụng thần tính góp phần tả cảnh gợi tình.Chuẩn bị bài mới: phân tích đề. . . lập dàn ý bài văn nghị luận.+ Thành công về nghệ thuật. 3.Cảnh thanh sơ dịu nhẹ gợi lên qua các động từ.

chán chường. mới.Có ý thức và thói quen phân tích đề và lập dàn ý trước khi làm bài. Đề 2: . lập dàn ý bài văn nghị luận. dẫn chứng thực tế xã hội là chủ yếu.. nhận xét kết + Người Việt Nam cũng không ít các điểm yếu: thiếu hụt về kiến qủa. Phân tích đề: đọc các đề bài trong sách Đề 1: Đây là dạng đề định hướng rõ các nội dung nghị luận. cách lập dàn ý cho bài viết. phần luỵen tập gợi ý bằng câu hỏi để học sinh thảo luận. khắc phục điểm yếu là thiết thực chuẩn bị qủa.Yêu cầu về nội dung: nêu cảm nghỉ của mình về tâm sự và diễn tiến hành chia nhóm thảo biến tâm trạng của Hồ Xuân Hương: nỗi cô đơn.trong tiết học này. Trang 21 . Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp quy nạp. Giáo viên hướng dẫn học . bình luận. chứng minh. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHÂN TÍCH ĐỀ.Tuần 2: Tiết 7. chúng ta sẽ rèn luyện thêm một kỹ năng nữa nhằm tránh trường hợp lạc đề. xảy ra khi làm bài: kỷ năng phân tích đề. Tiến trình lên lớp: 1. tài liệu tham khảo. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận. B. . thiết kế bài học.Yêu cầu về nội dung: từ ý kiến của Vũ Khoan có thể suy ra: sinh thảo luận. sinh thảo luận. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên cho học sinh I. nhạy bán với cái Giáo viên hướng dẫn học mới. chúng ta đã làm quen vớ văn nghị luận. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy nêu nghệ thuật sử dụng hình ảnh. + Người Việt Nam có nhiều điểm mạnh: thông minh. đặc biệt là đã rèn luyện được một số kỹ năng như: cách lập luận.Nắm vững cách phân tích và xác định yêu cầu của đề bài.Vấn đề cần nghị luận: tâm sự của Hồ Xuân Hương trong bài “Tự tình” (bài II) Học sinh đọc các đề bài . thức cơ bản.. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. giải thích. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình ngữ văn THCS. từ ngữ của Nguyễn Khuyến trong bài thơ “Câu cá mùa thu”? 3. D. . giáo khoa và tiến hành chia Vấn đề cần nghị luận: việc chuẩn bị hành trang chuẩn bị vào thế kỷ nhóm thảo luận. LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN A. C. Giáo viên nhận xét kết + Phát huy điểm mạnh. hành trang vào thế kỷ XXI. khả năng thực hành và sáng tọ hạn chế. cách xây dựnh luận điểm. cử người trình bày kết vọng được sống hạnh phúc. sách giáo viên. luận cứ. khát luận.

+ Trở lại xót xa cho duyên phận hẩm hiu. . . + Thái độ phê phán nhẹ nhàng mà thấm thia cũng như dự cảm về sự suy thoái đang tiến tới gần của triều Lê – Trịnh. bài học. Đề 2: . .Thân bài: triển khai văn bản + Nỗi cô đơn bẽ bàng + Nỗi đau buồn vì tuổi xuân trôi qua nhưng hạnh phúc chưa trọn vẹn. cách lập dàn ý. Luyện tập: 1.Vấn đề nghị luận: giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghĩ. tiêu biểu là Trịnh Cán.Mở bài: giới thiệu vấn đề (nhìn nhận cái mạnh và cái yếu của con người Việt Nam để bước vào thế kỷ XXI) . nhạy bén với cái mới. * Ghi nhớ (phần lập dàn ý). Luyện tập Học sinh đọc các đề bài tiên hành chia nhóm thảo luận. cử người trình bày kết quả. thế kỷ XVIII. Trang 22 . Cũng cố Thao tác phân tích đề. Giáo viên hướng dẫn học sinh thảo luận. tài năng và những đóng góp của Hồ Xuân Hương về thơ Nôm. tài năng và những đóng góp của Hồ Xuân Hương.Kết bài: tóm tắt ý chính.Mở bài: giới thiệu về vị trí. 2.Yêu cầu về nội dung: + Bức tranh cụ thể sinh động về cuộc sống xa hoa nhưng thiếu sinh khí của những người trong phủ chúa Trịnh.Kết bài: đánh giá ý nghĩa của văn bản. . Lập dàn ý: Đề 1: . đánh giá ý nghĩa của văn bản. III. + Cái mạnh: thông minh. * Ghi nhớ (phân tích đề) II. Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập. Bài tập 1: (đề 1) a/ Phân tích đề: . Khả năng thực hành và sáng tạo còn hạn chế. muốn phản kháng. khái quát tác phẩm. . + Giới thiệu về vị trí. nhận xét kết quả.quả. Học sinh chia nhóm thảo luận.Thân bài: triển khai vấn đề: + Cái yếu: Còn nhiều thiếu hụt về kiến thức cơ bản. + Bày tỏ uất ức. dẫn chứng cho Hồ Xuân Hương là chủ yếu.

Xem lại bài giảng.Mở bài: giới thiệu tác giả và giá trị đoạn trích.. 4. b/ Lập dàn ý: .Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận phân tích. dùng dẫn chứng trong đoạn trích là chủ yếu. Nét đặc sắc của ngòi bút ký sự Lê Hữu Trác. c/ Kết luận: sự đánh giá về giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích. . . Thái độ Lê Hữu Trác đối với cuộc sống nơi phủ chúa. Trang 23 . làm bài tập.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghỉ. Bài tập 2: (đề 2) (Học sinh làm ở nhà).Thân bài: bức tranh cụ thể hiện thực sinh động về cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa. Hướng dẫn tự học . sách giáo khoa.

hình thức và mối quan hệ bên trong cũng như bên Phân tích trong làm văn là ngoài của chúng. thiết kế bài học. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Ví dụ: đoạn trích mục I. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn nghị luận thao tác lập luận phân tích giữ vai trò quan trọng.Nắm vững mục đích và yêu cầu của thao tác lập luận.Phân tích căn cứ vào quan hệ nội bộ của đối tượng. kết quả lừa bịp tráo trở. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. xã hội hoặc văn học.Luận điểm: Sở khanh là kẻ bẩn thỉu.Phân tích theo mối quan hệ nguyên nhân – kết quả.Phân tích bao giờ cũng gắn liền với tổng hợp đó là bản chất của thao tác phân tích trong văn nghị luận. C. phần luỵện tập gợi ý bằng câu hỏi để học sinh thảo luận. tài liệu tham khảo. Giáo viên hướng dẫn học . mức cao nhất của tình hình đồi bại trong cã hội này”. hiếu thảo. . yêu cầu của thao tác lập luận phân tích: Giáo viên giảng giải khái . Mục đích. Thao tác lập luận phân tích nhằm mục đích gì? Cách thức tiến hành như thế nào? Bài học hôm nay sẽ làm rõ vấn đề này. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. + Sở khanh là kẻ đồi bại nhất trong những kẻ làm cái nghề đồi bại. phân tích. quyết định phần lớn đến sự thành công của văn bản. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. như thế nào? . bần tiịen. bất chính: giã làm người tử tế đánh lừa một người con gái ngây thơ. trở mawtj một cách trơ tráo.Tuần 2: Tiết 8.Phân tích là chia nhỏ đối tựơng thành các yếu tố xem xét một cách niệm “phân tích” là gì? kỹ càng nội dung. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp quy nạp. yêu cầu nêu bên dưới (có . sách giáo viên. phân Giáo viên giới thiệu cách tích theo sự đánh giá chủ quan của người lập luận. nguyên nhân.Luận cứ: thể cho học sinh thảo luận + Sở khanh sống bằng nghề đồi bại bất chính. Cách phân tích: chặt chẽ với tổng hợp sau . Trang 24 . đại diện của sự đồi sinh tìm hiểu. D.. khi phân tích chi tiết bộ mặt . tìm câu hỏi trả lời). Học sinh đọc đoạn trích. trả lời các bại trong xã hội Truyện Kiều. Tiến trình lên lớp: 1..Biết cách phân tích một vấn đề chính trị. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu quá trình lập dàn ý bài văn nghị luận? 3. Thao tác phân tích kết hợp II. B. quan hệ giữa đối tượng và đối tượng liên quan. thường xuyên lừa bịp tráo trở của Sở khanh → tổng hợp và khái quát bản chất của hắn “. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .

Phân tích theo quan hệ nội bộ đối tượng: các ảnh hưởng xấu của việc bùng nổ dân số đến con người. . suy thoái nòi giống. → phân tích kết hợp chặt chẽ với khái quát.Phân tích theo quan hệ nguyên nhân – kết quả: bùng nổ dân số (nguyên nhân) → ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người (kết quả). nhận xét kết quả. b/ Phân tích theo quan hệ giữa đối tượng với đối tượng liên quan: cảm xúc của Xuân Diệu sau đó dẫn ra hai câu “tỳ bà hành” của Phan Huy Vinh.Phân tích theo sự đánh giá chủ quan của người viết: thái độ phê phán khih bỉ của Nguyễn Du khi nói đến đồng tiền. Giáo viên hướng dẫn luyện tập. Luyện tập Bài tập 1: a/ Phân tích theo quan hệ nội bộ đối tượng (phân tích từ ngữ) tách từ “bàn hoàn” trong “nỗi riêng bàn hoàn”. . . Học sinh đọc ghi nhớ. rút ra từ mục I. trình bày kết quả. vừa có tác dụng xấu (sức mạnh tác oai tác quái). Ghi nhớ (Sách giáo khoa). trình bày kết quả. Khẳng định cảm xúc của Xuân Trang 25 . II. + Sức mạnh tác quái của đồng tiền (nguyên nhân). thái độ của Nguyễn Du. 2 câu thơ của Thế Lữ.Mục đích yêu cầu của thao tác nghị luận.nguyên nhân. Giáo viên hướng dẫn thảo luận.phân tích lập luận. tổng hợp: bùng nổ dân số → ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người. Thiếu việc làm.Phân tích theo quan hệ kết quả . + Vì hàng loạt hành động gian ác.Phân tích mối quan hệ nguyên nhân – két quả. tiến hành chia nhóm thảo luận. Học sinh đọc ví dụ 1 tiến hành chia nhóm thảo luận. Luyện tập: 1. 2. thất nghiệp. . nhận xét kết quả. . Tâm trạng đơn độc của Thúy Kiều. + Suy dinh dưỡng. + Thiếu lương thực. + Nguyễn Du chủ yếu vẫn nhìn về mặt tác hại của đồng tiền (kết quả). Dân số tăng nhanh thì chất lượng cuộc sống của cộng đồng. thái độ. gia đình. Giáo viên hướng dẫn thảo luận. Học sinh đọc ví dụ 2.Phân tích theo quan hệ nội bộ của đối tượng: đồng tiền vừa có tác dụng tốt. * Ví dụ 2: .Cách phân tích. Cũng cố . III. → phân tích luôn gắn liền với khái quát tổng hợp sức mạnh của đồng tiền. + Tất cả mọi thứ cụ thể Kiều bị chi phối bởi đồng tiền (kết quả). cá nhân giảm sút. bất chính đều do đồng tiền chi phối (giải thích nguyên nhân). * Ví dụ 1: . thực phẩm. cách hành xử của các tầng lớp trong xã hội đối với đồng tiền.

Xem lại bài giảng. Hướng dẫn tự học . 3.Trần Tế Xương. . làm bài tập.Diệu. sách giáo khoa. Trang 26 .Chuẩn bị bài mới: Thương vợ . Bài tập 2: giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm.

C..Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa. bình luận.Tuần 2: Tiết tự chọn. II. -Phạm vi dẫn chứng: đoạn trích. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Em triển khai phần thân bài ra sao? (Sắp xếp luận điểm.. Đề luyện tập Anh (chị) hãy phân tích giá trị hiện thực của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” (Trích “Thượng kinh ký sự” – Lê Hữu Trác). thảo luận.Phương pháp nghị luận: Chủ yếu là thao tác lập luận phân tích (có kết hợp thêm thao tác chứng minh. quyền quý nơi phủ chúa Trịnh. yêu cầu của thao tác lập luận phân tích? Cách phân tích? 3. nêu vấn đề. 2. . Ổn định tổ chức. phát biểu cảm nghĩ).. D. Tìm hiểu đề: . I.Tiếp tục cũng cố. .) . thái độ và tâm trạng của tác giả khi “Vào phủ chúa Trịnh” (Có thể chia thành các luận điểm nhỏ hơn). nghệ thuật của đoạn trích. giáo án tự chọn. Vào bài mới: . . B. . Giáo án làm văn (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. -Xác định luận điểm chính HS: . tác phẩm “Thượng kinh ký sự”.Giới thiệu về đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”: thể hiện Trang 27 .Nội dung nghị luận: Cuộc sống xa hoa. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Trình bày nhiệm vụ của phần mở bài? (Giới thiệu về tác giả. .Giáo viên ghi đề lên bảng Học sinh đọc kỹ đề bài và phân tích đề. Lập dàn ý: 1. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Giáo viên gọi học sinh trình bày lại mục đích. khắc sâu và nâng cao kiến thức về lập luận phân tích.Học sinh viết được bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội hoặc văn học. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: Phát vấn.Giới thiệu vài nét về danh y Lê Hữu Trác và tác phẩm “Thượng kinh ký sự” – một tác phẩm mang giá trị hiện thực sâu sắc. Tiến trình dạy học: 1. Mở bài: . sách giáo viên. luận cứ? Luận chứng?).Cách nhìn. . Giá trị nội dung.Nội dung vấn đề cần nghị luận? -Phương pháp nghị luận? -Phạm vi tư liệu (dẫn chứng)? Giáo viên yeu cầu học sinh lập dàn ý cho đề bài trên.

võng điều. việc gì thấy trước thì kể. ra vào phải có thẻ.Vấn đề cần trình bày ở phần kết bài? GV: yêu cầu HS dựa vào phần lập dàn ý viết một đoạn văn ở phần mở bài hoặc kết bài. → Tài năng. tù túng . sợ danh lợi ràng buộc. 2. thiếu sinh khí: chỉ thấy hơi người.Miêu tả... + Đồ dùng: rèm châu. Thân bài: a. đồ nghi trượng sơn son thiếp vàng. do dự.Phê phán kín đáo: + Phủ chúa lấn át cung vua. .. ngột ngạt. hương hoa ngào ngạt → mầm mống của bệnh tật. bẩm tấu kính cẩn.. sống xa hoa . thái độ.Thâm nghiêm.. tấp nập: “qua lại như mắc cửi”. Cách nhìn.. quyền uy + Vào phủ phải có thánh chỉ. gác tía. ích kỷ. trong khi dân tình đói khổ. tâm trạng của tác giả khi vào phủ chúa chữa bệnh? Các dẫn chứng cụ thể.. đưa đón.Nội cung của thế tử: qua 5. lễ phép. . . kiệu son.. Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa: * Quang cảnh phủ chúa: .Quyết định trị bệnh cứu người. + Xưng hô. trung thực. quyền bồng. hiên ngọc. có thẻ.6 lần trướng gấm. b.. hơi phấn sáp. khách quan: từ ngoài vào trong.Đường vào phủ chúa: Phải qua nhiều lần cửa. xa hoa tráng lệ nhưng ngột ngạt... đức độ. cao Trang 28 . 3. hương thơm ngào ngạt. sâu sắc giá trị hiện thực của tác phẩm. có sập... phù hợp? .Cảnh trong phủ chúa: có nhiều nhà (Đại đường. chén ngọc.”. thái độ của tác giả khi “Vào phủ chúa Trịnh”: . nheo nhóc. có người dẫn đường. * Cung cách sinh hoạt: . Kết bài: . đánh giá chung về tác phẩm và đoạn trích. (mang giá trị hiện thực sâu sắc: tố cáo sự xa hoa.. → Kín cổng cao tường. coi thường danh lợi. hành lang quanh co.. phòng trà). + Bộ máy phục vụ đông đúc.. mâm vàng. . lộng quyền của nhà chúa). tả trước. + Thiếu sinh khí... mỗi cửa đều có lính gác “vác đường nghiêm nghặt. trong phòng thắp nến. nối tiếp nhau.Tổng hợp.Chỉ ra cách nhìn. + Tác giả phản ánh một cái tâm lương y trong sạnh. ghi chép tỉ mỉ. * Tâm trạng của tác giả khi chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán: .Phân vân.

Tiết sau: Học 2 tiết văn học: “LẼ GHÉT THƯƠNG”. Bài viết 4. coi thường danh lợi. III. lập dàn ý. Củng cố . cách làm bài phân tích? Cách thức tìm hiểu đề. .Kiến thức trọng tâm: Mục đích. yêu cầu.khiết.Dặn dò: . Trang 29 .

Tìm hiểu chung trong sách giáo khoa. . Bài thơ Trang 30 . Cuộc đời: tác giả và đề tài bà Tú . tĩnh trong bài thơ Trần Tế Nam Định. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THƯƠNG VỢ Trần Tế Xương A. giàu sức biểu cảm. (thường gọi là Tú Xương). Vào bài mới: Lời vào bài: Trong xã hội phong kiến. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . yêu thương và lặng lẽ hi sinh cho chồng con. D. là động lực để họ vươn lên.Trần Tế Xương (1870 . người vợ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.1907) quê làng Vị Xuyên. Tú Xương là người chông đã thấu hiểu những khó khăn vất vả của bà Tú. vận dụng hình ảnh. sách giáo viên.Nắm được những thành công về nghệ thuật của bài thơ: từ ngữ giản dị. khó gò vào khuôn Xương. ngôn ngữ văn học dân gian. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. thảo luận trả lời các câu hỏi. Bài thơ “Thương vợ” giúp chúng ta hiểu hơn những tấm lòng của ông đối với người vợ của mình. Là người có tính sắc sảo. Qua những lời tự trào thấy được vẽ đẹp nhân cách và tâm sự của nhà thơ. b. . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn I. quý trọng của Trần Tế Xương dành cho người vợ. hoàn thành tốt trách nhiệm của mình. sự kết hợp giữa giọng điệu trữ tình và tự trào. 10. thân phận những người phụ nữ bao giờ cũng gắn liền với những vất vả. đảm đang.Thấy được tình cảm yêu thương.Sáng tác của Tú Xương gồm 2 mảng: trào phúng và trữ tình. thấm chí còn gắn với những bi kịch. câu đối. tài liệu tham khảo. . văn tế nhưng “Thương vợ” là một trong những bài thơ hay và cảm động nhất của nhà thơ. Tiến trình lên lớp: 1. giáo 1. Sáng tác: . phóng túng.Tuần 3: Tiết 9. B. thiết kế bài học. Đi thi 8 lần mà chỉ đỗ tú tài. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Mùa thu câu cá” của Nguyễn khuyến và nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ? 3. sáo trường quy niên. C. làng Mĩ Lộc. Viết theo thể thơ Nôm Đường luật. Tác giả viên giới thiệu ngắn gọn a.Tú Xương có hẳn một đề tài viết về bà Tú gồm bài thơ. 2. khó khăn.Cảm nhận được hình ảnh bà Tú: vất vả. Sự cảm thông của xã hội đối với họ là cần thiết nhưng cần thiết nhất có lẽ là tình cảm của chính những thành viên trong gia đìnhvới cuộc sống của những người mẹ.

trào phúng “nuôi đủ .. 1: số đếm (lượng người gia đình bà Tú).Hai câu đề “Quanh năm . như không” → dám thừa nhận thiếu sót. vì con. của ông Tú. hình ảnh bà Tú . Tú Xương được thể hiện + “Buổi đò đông”: nhiều bất trắc. của bà Tú? b. chịu khó. một chồng” hiện lên như thế nào? + Quanh năm: thời gian suốt năm lặp lại. Xuất xứ: Hoàn cảnh sống của Tú Xương nghèo. gì? + “Khi quãng vắng”: thời gian. thực. không gian heo hút. Thể thơ: Thể thơ Nôm Đường luật. nguy hiểm. đó cũng là tấm lòng xót thương da sự và vẽ đẹp nhân cách diết của ông Tú. nguy hiểm. hết lòng vì chồng. không vứt bỏ trách nhiệm dựa vào duyên số.Hai câu kết: sinh luyện tập.. giàu đức tính hi sinh. chu đáo với chồng con. Có tác dụng làm gì? . Trang 31 . vừa gợi nỗi đau thân phận. số phận → con người có nhân cách. tất bật. 2. . 1. + Hai câu thành ngữ: “Âu đành phận”. Bằng cách đảo trật tự từ “cha mẹ thói đời. Ông làm bài thơ để thể hiện tấm lòng yêu thương. Hai câu thực sử dụng bút + Mom sông: địa điểm chênh vênh nguy hiểm. tháo vát. bạc” đây là tiếng chửi đời giận đời bạc bẽo với bà Tú và cũng là lời tự phán xét lên án mình của ông Tú “có chồng . “Dám quản công” → Vừa nói lên sự vất vả gian truân vừa thể hiện đức tính của bà Tú chịu thương. một chồng” → tấm lòng không chỉ thương mà còn tri ân vợ.. Bố cục: 4 phần: Đề. Đọc hiểu văn bản: Qua câu “nuôi đủ .. như thế nào? II.Hai câu thực: +Cách đảo ngữ “lặn lội.Hai câu luận: Nhận xét về nội dung và + Hai thành ngữ: “Một duyên hai nợ”. từ ngữ nào để diễn tả cảnh bà Tú là người tảo tần. ngôn ngữ dân gian nào? → Bà Tú là người đảm đang.Sử dụng cốt cách khôi hài. rợn ngợp đầy lo Nỗi lòng thương vợ của âu... luận. khuyết điểm. a.. Hình ảnh bà Tú qua nỗi thương vợ của ông Tú: chồng”.. Em hiểu “nuôi đủ” là c. + Từ “với” tách 2 vế câu 5 (con) với 1 (chồng) → vai bà Tú gánh Hai câu luận đã sử dụng nặng gia đình.. → bối ảnh. trong bài thơ chỉ về việc gì quý trọng.. hình ảnh bà Tú? Bà Tú là + Nuôi đủ: đảm bảo số lượng và chất lượng. như thế nào? Qua bài thơ → Vừa đối đầu về từ ngữ nhưng lại vừa thừa tiếp nhau về ý làm nổi em có nhận xét gì về tâm bật sự vất vã gian truân của bà Tú. Hình ảnh ông Tú qua nỗi thương vợ: Giáo viên hướng dẫn học . “buôn bán” chỉ trông chờ bà Tú. biết ơn đối với vợ. kết. pháp nghệ thuật nào? Hình + Buôn bán: công việc của bà Tú buôn thúng bán mẹt (nhỏ).Các từ “quanh năm”. eo sèo” Lời chửi trong hai câu + Hình ảnh ẩn dụ “thân cò” → vừa nhấn mạnh nỗi vất vả gian truân thơ cuối là ai? Có ý nghĩa của bà Tú. đông con mọi thứ “mom sông”. . người như thế nào? + 5. “năm nắng mười mưa” nghệ thuật của bài thơ.

Xem lại bài giảng.Nghệ thuật: từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm. Luyện tập .Vận dụng hình ảnh: thân cò. III. nghệ thuật đời sống. nghệ thuật dân gian. gian truân.Vận dụng từ ngữ: 2 thành ngữ: đức tính cao đẹp của bà Tú.Nội dung: tịnh thương yêu quý trọng vợ của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi đau gian truân vất vả và đức tính cao đẹp của bà Tú. đau thân phận. Luyện tập: 1.Nội dung: tình thương yêu quý trọng vợ của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi gian truân vất vả và đức tính cao đẹp của bà Tú. Trang 32 . vất vả. .3. 2. . làm bài tập. . vận dụng sáng tạo hình ảnh. .SGK) .Chuẩn bị bài mới: Đọc thêm: Khóc Dương Khuê. Hướng dẫn tự học: . Tổng kết (Ghi nhớ . nghệ thuật dân gian. nghệ thuật đời sống. 3.Nghệ thuật: từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm. vận dụng sáng tạo hình ảnh. Cũng cố . Qua đó còn thấy tâm sự và vẽ đẹp nhân cách của ông Tú. Vịnh khoa thi hương. sách giáo khoa.

16 câu còn lại: nỗi đau khôn tả lúc bạn “ra đi”. Tiến trình lên lớp: 1. tài liệu tham khảo. + Những nét nghệ thuật tu từ đặc sắc.Bài “Khóc Dương Khuê” của Nguyễn Khuyến: + Tình bạn thắm thiết.Nói giảm: “Bác Dương .Bài “Vịnh khoa thi hương”. luyến tiếc. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. lúc lắng đọng thấm sâu. C. lúc ngậm ngùi.12 câu tiếp: sự hồi tưởng về kỷ niệm . Hoạt động của GV và HS Hs tóm tắt những ý chính ở phần tiểu dẫn. để hiểu sâu sắc hơn về những giá trị nội dung và nghệ thuật trong thơ văn của mỗi tác giả. Vào bài mới: Lời vào bài: Nguyễn Khuyến và Tú Xương là những tác giả cuối cùng của thời kỳ văn học trung đại. thủy chung giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: KHÓC DƯƠNG KHUÊ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Học sinh đọc tóm tắt ý Nội dung * Bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến I/ Tìm hiểu chung: (SGK) II/ Đọc hiểu văn bản: Câu 1: Bài thơ viết theo dòng cảm xúc của tác giả và được chia thành 4 đoạn: . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. thủy chung qua sự vận động cảm xúc.. Trần Tế Xương: + Cảnh trường thi và bức tranh xã hội đương thời. . diễn tả tâm trạng: nỗi đau bàng hoàng khi nghe tin bạn mất – sự hồi tưởng kỷ niệm – nỗi đau tê tái khi không còn bạn. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh bà Tú qua nỗi nhớ thương vợ của ông Tú? 3. thiết kế bài học. Câu 2: Tình bạn thắm thiết. B. chúng ta đã tìm hiểu một số tác phẩm của hai nhà thơ này. lúc đột ngột..8 câu tiếp: ấn tượng lần gặp cuối cùng. rồi” Trang 33 . thái độ của tác giả. D.Tuần 3: Tiết 11. thủy chung giữa hai người được thể hiện như thế nào trong bài thơ? Hãy phân tích những bút pháp tu từ thể hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn qua đời. Ở những tiết trước.2 câu đầu: tin đến đột ngột . Câu 3: Sử dụng nhiều bút pháp tu từ . thảo luận trả lời các câu hỏi. Theo em bài thơ này có thể chia thành mấy đoạn? Nội dung mỗi đoạn là gì? Tình bạn thắm thiết. sách giáo viên. + Nghệ thuật sử dụng của bài thơ. VỊNH KHOA THI HƯƠNG A. .

→ sức mạnh đã kích.Các từ “lôi thôi” . cũng có khi.. SGK. * Bài “Vịnh khoa thi hương” – Trần Tế Xương. bà đầm. đã kích của bút pháp nghệ thuật đối. BT.Từ “ậm ọe” . đến”.. là sự tác động tới tâm linh người đọc.. nhốn nháo của xã hội. Câu 3: Hình ảnh quan sứ.. I/ Đọc và tìm hiểu tiểu dẫn: (SGK) II/ Đọc và tìm hiểu văn bản: Câu 1: Hai câu đầu có tính tự sự thể hiện rõ sự ô hợp nhộn nhạo trong thi cử “trường Nam thi lẫn với trường Hà” từ “lẫn” thể hiện điều đó. dữ dội. * Luyện tập 1. Hướng dẫn tự học: + Xem bài giảng.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “lôi thôi sĩ tử” Sĩ tử luộm thuộm. nghệ thuật bài “Vịnh khoa thi hương” 2. Luyện tập 3..chính tiểu dẫn. Trang 34 . Câu 4: Hai câu kết: từ giọng điệu mỉa mai châm biếm sang trữ tình. không gọn gàng → sự ô hợp..Cách nói so sánh: “tuổi già ... “Nhân tài . Câu 2: Hai câu thực thể hiện rõ sự ô hợp của kỳ thi: . .Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “ậm ọe quan trường” Quan trường với cái oai cố tạo (oai vờ) → tính chất lộn xộn của kỳ thi. ẩn trong đó không ít nỗi xót xa. ra” . nghệ thuật bài “Khóc Dương Khuê” + Nội dung. “váy lê . né nhà” → lời kêu gọi đánh thức lương tri không chỉ của sĩ tử mà còn là của những ai được xem là nhân tài đất Bắc. . thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi? . Hai câu đầu cho thấy cuộc thi diễn ra như thế nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và quan trường? Phân tích hình ảnh quan sứ..Hình ảnh “vai đeo lọ” . sương” .Bút pháp nhân hóa: “nước mây man mác” .. + Chuẩn bị bài mới: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân. châm biếm. Phân tích tâm trạng. → Từ khoa thi bức tranh xã hội năm Đinh Dậu được hiện lên bên cạnh nỗi nhục mất nước. có khi. sâu cay. Cũng cố + Nội dung.Sử dụng lối liệt kê: có lúc.Nghệ thuật đối: lọng><váy.Nghệ thuật đảo ngữ “Long cắm . bà đầm và sức mạnh châm biếm.

. giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc. đã có ST như thế nào khi . Để hiểu rõ mối quan hệ này. Tuy nhiên giữa ngôn ngữ và lời nói lại có mối quan hệ hai chiều. Luyện tập: dùng từ “nách” trong câu Bài tập 1: Từ “nách” chỉ vị trí trên thân thể con người. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. ra trong thời gian gần đây Bài tập 3: Trang 35 . chung của ngôn ngữ cộng đồng. Vào bài mới: Lời vào bài: Ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội. tình cảm thắm thiết bạn bè. thảo luận trả lời các câu hỏi. tác động bổ sung cho nhau.Nắm được mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội và lời nói của từng cá nhân. Chỉ ra sự DT riêng khi IV. D. .“xuân” – Nguyễn Du: vẽ đẹp người con gái trẻ tuổi. Chia nhóm thảo luận. Xuân 2: sức sống mới sau từ nào từ mới được tao tươi đẹp.Có ý thức tôn trọng những quy tắc ngôn ngữ của xã hội. dùng từ? . Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN A. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Những cái chung của ngôn ngữ. Tiến trình lên lớp: 1.thơ Hồ Xuân Hương: Vừa mùa xuân. sức sống dạt dào của cuộc sống. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Từ “xuân”. chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn qua tiết học hôm nay. sức xuân (tuổi Trong những câu thơ sau trẻ). Bằng phương thơ Nguyễn Du? thức chuyển nghĩa chung của Tiếng Việt (phương thức ẩn dụ) trong Sự ST riêng của mỗi nhà câu thơ của Nguyễn Du từ “nách” dùng chỉ chổ giao nhau giữa hai bức thơ trong cách dùng từ tường tạo nên một góc (góc tường).“xuân” – Hồ Chí Minh: xuân 1: mùa đầu tiên. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. lời nói lại là sản phẩm riêng của từng cá nhân. thiết kế bài học.Lời nói cá nhân là thực tế sinh động.Có ý thức sử dụng lời nói cá nhân phù hợp với yêu cầu của ngôn ngữ chung trong xã hội.“xuân” – Nguyễn Khuyến: men say nồng của rượu ngon. sách giáo viên. Hoạt động của GV và HS Nội dung Giữa ngôn ngữ chung và III. những nét riêng của lời nói cá nhân? 3. Trong những câu thơ . B. tài liệu tham khảo. . Quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân: lời nói cá nhân có mối . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Tuần 3: Tiết 12.Ngôn ngữ chung là cơ sở để sản sinh lời nói cá nhân và là cơ sở để quan hệ như thế nào? lĩnh hội lời nói cá nhân. “Xuân”? Bài tập 2: . . hiện thực hóa những tính mỗi nhóm thảo luận 1 bài. C.

+ Tiếng láy lặp lại âm đầu nhưng đổi vần “ăn”.Phương thức cấu tạo từ chính phụ: từ chính sau. + Trong hai tiếng. tiếng láy đặt sau. Trang 36 .Hai tiếng có sẵn “nội soi”. làm bài tập. tầm thường. Cũng cố + Mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân. . tiếng gốc đặt trước. b/ Từ “giỏi giắn”: rất giỏi.Những quy tắc tạo chung: + Những quy tắc tạo từ láy: phụ âm đầu.và được dựa theo tiếng nào? Phương thức cấu tạo như thế nào? a/ Huy Cận: . không đáng kể.Tiếng “mọn” (nhỏ đến mức không đáng kể) – nhỏ mọn. Cũng cố và dặn dò 1. . c/ Nguyễn Khoa Điềm: . Bài tập 4: a/ Từ “mọn mằn” từ mới tạo ra từ.“mặt trời” chỉ lý tưởng Hồ Chí Minh. + Chuẩn bị bài mới: Bài ca ngất ngưỡng. . + Hướng dẫn luyện tập. → Từ “mọn mằn”: nhỏ nhặt. 2. .“mặt trời” 1: mặt trời thiên nhiên. “mặt trời” 2: dùng với nghĩa ẩn dụ là đứa con của mẹ.“mặt trời”: mặt trời thiên nhiên nhưng dùng theo phép nhân hóa nên có thể “xuống biển”. sách giáo khoa. b/ Tố Hữu: . phụ đi trước V. Hướng dẫn tự học + Xem bài giảng. c/ Từ “nội soi”: từ mới tạo ra từ.

luyến nhắc lại xuất xứ.. * Vịnh khoa thi hương: cảnh trường thi và bức tranh xã hội đương thời. thủy chung giữa .Cách nói so sánh: “tuổi già . thể loại. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Sử dụng lối liệt kê: có lúc.Bút pháp nhân hóa: “nước mây man mác” quan trường? . I/ Tìm hiểu chung: (Tiểu dẫn .2 câu đầu: tin đến đột ngột hai người bạn được thể hiện như thế nào . thảo luận. tiếc. Hãy phân tích những bút pháp tu từ thể . thủy chung qua sự vận qua đời.16 câu còn lại: nỗi đau khôn tả lúc bạn “ra đi”. Kiểm tra bài cũ: 3. B. lúc lắng đọng thấm sâu. Tiến trình lên lớp: 1.. lúc ngậm ngùi. động cảm xúc.Nói giảm: “Bác Dương . khi không còn bạn. nêu vấn đề. thái độ của tác giả và nghệ thuật sử dụng trong bài thơ. bố cục bài thơ. * Bài “Vịnh khoa thi hương” – Trần Tế Xương. cũng có khi. thể loại. D. khắc sâu một số nội dung kiến thức về 2 tác phẩm: * Khóc Dương Khuê: tình bạn thắm thiết thủy chung giữa Nguyễn Khuyến với bạn và những nét nghệ thuật tu từ đặc sắc. giáo án tự chọn.. sương” . lúc đột ngột...Tuần 3: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: KHÓC DƯƠNG KHUÊ VÀ VỊNH KHOA THI HƯƠNG A. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh Tiếp tục cũng cố.SGK) II/ Nội dung: Câu 1: Bài thơ viết theo dòng cảm xúc của tác giả và được chia thành 4 đoạn: Tình bạn thắm thiết.. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: phát vấn. rồi” Em có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và .8 câu tiếp: ấn tượng lần gặp cuối cùng. hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn Câu 2: Tình bạn thắm thiết. bố cục bài thơ. sách giáo viên.12 câu tiếp: sự hồi tưởng về kỷ niệm trong bài thơ? .. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. Hai câu đầu cho thấy cuộc thi diễn ra Câu 3: Sử dụng nhiều bút pháp tu từ như thế nào? . có khi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Trang 37 . diễn tả tâm trạng: nỗi đau bàng hoàng khi nghe tin bạn mất – sự hồi tưởng kỷ niệm – nỗi đau tê tái GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.. * Bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến nhắc lại xuất xứ. C..

. thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi? I/ Tìm hiểu chung: (Tiểu dẫn . Hướng dẫn tự học: Trang 38 . * Luyện tập 1.SGK) II/ Nội dung: Câu 1: Hai câu đầu có tính tự sự thể hiện rõ sự ô hợp nhộn nhạo trong thi cử “trường Nam thi lẫn với trường Hà” từ “lẫn” thể hiện điều đó.Nghệ thuật đảo ngữ “Long cắm . không gọn gàng → sự ô hợp. là sự tác động tới tâm linh người đọc. đến”. né nhà” → lời kêu gọi đánh thức lương tri không chỉ của sĩ tử mà còn là của những ai được xem là nhân tài đất Bắc. châm biếm.Các từ “lôi thôi” .. ẩn trong đó không ít nỗi xót xa. → sức mạnh đã kích.Hình ảnh “vai đeo lọ” . Luyện tập 3.. bà đầm và sức mạnh châm biếm..Phân tích hình ảnh quan sứ. bà đầm. ra” .Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “ậm ọe quan trường” Quan trường với cái oai cố tạo (oai vờ) → tính chất lộn xộn của kỳ thi. → Từ khoa thi bức tranh xã hội năm Đinh Dậu được hiện lên bên cạnh nỗi nhục mất nước. Phân tích tâm trạng.. sâu cay.Nghệ thuật đối: lọng><váy.Từ “ậm ọe” . Câu 2: Hai câu thực thể hiện rõ sự ô hợp của kỳ thi: .. Câu 3: Hình ảnh quan sứ.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “lôi thôi sĩ tử” Sĩ tử luộm thuộm. “váy lê . “Nhân tài . đã kích của bút pháp nghệ thuật đối. Cũng cố 2. nhốn nháo của xã hội. . Câu 4: Hai câu kết: từ giọng điệu mỉa mai châm biếm sang trữ tình. . dữ dội.

Đề tài.Nguyễn Công Trứ (1779 .Tuần 4: Tiết 13.Sáng tác chủ yếu bằng chữ Nôm. Bố cục: 3 phần: Công Trứ nói riêng. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. Cuộc đời: nhận xét tóm tắt của học . thi cử lận đận nhưng cuối cùng cũng đỗ bảng.Hiểu đúng nghĩa khái niệm “ngất ngưỡng”. Xuất xứ: Làm sau năm 1848 là năm ông cáo quan về hưu. cảm hứng sáng tác: lời tự thuật cuộc đời. tài liệu tham khảo. làm quan dưới triều Nguyễn. 1. ngông như Nguyễn Tuân và ngông như Nguyễn Công Trứ. Tiến trình lên lớp: 1. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG Nguyễn Công Trứ A. 2. C. . người ta thường nói tới hai chữ “ngông”. say mê học hành. 3.Nắm được những tri thức về thể hát nói và thể thơ dân tộc bắt đầu phổ biến rộng rãi từ thế kỷ XIX. Tác giả Giáo viên hướng dẫn a. xuất thân trong gia đình nhà nho sinh và ghi ý chính lên học. chung và của Nguyễn c. Bài thơ a. Tìm hiểu chung tiểu dẫn. 14. . B. cần cù. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được chữ “ngông” ấy của nhà thơ Nguyễn Công Trứ. ngông như Tản Đà. sách giáo viên. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. yêu nước. Trang 39 . b. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc và tóm tắt I. thương dân. D. Là người tài năng nhiệt huyết ở nhiều lĩnh vực. niệm “ngất ngưỡng” nói . thể loại ưa thích là hát nói. giáo án. Sáng tác: . b.1859). Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. .Hiểu được phong cách sống của Nguyễn Công Trứ với tính cách là nhà nho và hiểu được vì sao có thể coi đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân mang tính ý nghĩa tích cực. giải Nguyên.Bài thơ làm theo thể hát nói (ca trù). Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lịch sử Việt Nam. để không nhầm lẫn với lối sống lập dị của một số người hiện đại. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thảo luận trả lời các câu hỏi.6 câu đầu: ngất ngưỡng chốn quan trường. Thể thơ Giáo viên giảng giải khái .

Trang 40 . . ý thức cá nhân của tác giả.. vương tục”: + Cách ngắt nhịp 2/2 + Nghệ thuật hòa thanh bằng trắc..Câu 2: “Ông Hi.Câu 1: “Vũ trụ.“Kìa núi nọ .. GV hướng dẫn HS về nhà luyện tập. .Ngất ngưỡng: là sự khác người. 2. .. → Câu 1 > < câu 2 → ngất ngưỡng.. . thời bình thì giúp vua “phủ doãn Thừa Thiên”. dám là chính mình. II. Tiêu đề “ngất ngưỡng” .“Khi ca . “khi”. . Đọc hiểu văn bản: 1. ngất ngưỡng”. Sáu câu đầu: Sự ngất ngưỡng chốn quan trường. . * 8 câu tiếp (khổ đôi): lời tự thuật của tác giả về cách sống ngất ngưởng...Tự hào về tài năng “Chẳng Trái . . 10 câu tiếp: Sự ngất ngưỡng khi về hưu * 2 câu tiếp theo: Khẳng định con người có tài kinh bang tế thế lúc loạn giúp nước “Bình tây cờ đại tướng”. sự” câu thơ chữ Hán → khẳng định con người có phận sự lớn lao mang tầm vóc vũ trụ. Hàn phú” → So sánh mình với các bậc danh tiếng của Trung Quốc. . kiêu hãnh đầy bản lĩnh khép lại bài thơ một cách độc đáo. 4 với cách ngắt nhịp + 3/3/4 +3/3/2 → giọng điệu hào hùng.Ngất ngưỡng của Nguyễn Công Trứ: là đối lập với lễ. nay về hưu sống ngất ngưỡng khác đời “Đô môn . đông phong”. lồng”: là người tài giỏi trong cảnh tù túng chật hẹp. . sống phong lưu khác người bất chấp lời khen chê. sơ chung”... kiểm định bản lĩnh cá nhân. 4. bỏ qua danh giáo nhà nho để sống thật hơn.3 câu cuối: ngất ngưỡng giữa đám quan lại đương triều. + Điệp từ “không”.. “Trong triều . phá lễ.. 4? Nội dung 4 câu thơ tiếp theo là gì? Em có nhận xét gì về nghệ thuật nhà thơ sử dụng trong những câu thơ này? Tự hào về sự trung nghĩa “Nghĩa vua tôi.Em có nhận xét gì về câu 1 và câu 2? Em có nhận xét như thế nào về cách ngắt nhịp của câu 3. 3 câu cuối: (khổ xếp 3 câu): khẳng định sự ngất ngưởng giữa đám quan lại đương triều (niềm tự hào). khẳng định con người có tài năng và danh vị xã hội. khác đời. .. ông”.. → Sống phóng túng mà vẫn trong sạch “không vướng tục” bản lĩnh..Câu 3..Đặc biệt là tiếng “ông” cuối bài vang lên như niềm tự hào.. 3.10 câu tiếp: ngất ngưỡng khi nghỉ hưu.

Luyện tập: 1.. tùng.Nghệ thuật bài hát nói. 2. có nhiều từ ngữ chỉ địa danh. tửu. các từ ngữ sinh hoạt (ca. Trang 41 . Cũng cố . quan chức.). Luyện tập Sự khác biệt về mặt từ ngữ giữa: . . 3.Xem lại bài giảng.5. Cách sống ngất ngưởng của tác giả khi làm quan.Chuẩn bị bài mới: Bài ca ngắn đi trên bãi cát. . Tổng kết (ghi nhớ): III. về hưu và niềm tự hào.. sách giáo khoa.Tác giả NCT.“Bài ca ngất ngưởng”. cắc. làm bài tập. Hướng dẫn tự học: .

sách giáo viên. không ít những nhà nho đã chán ghét cuộc sống mưu cầu danh lợi tầm thường để khát khao có một cuộc sống mới tốt đẹp hơn. giáo án. 15. trì trệ của chế độ nhà Nguyễn nói chung góp phần lý giải hành động khởi nghĩa của ông về sau năm 1854. B. các yếu tố hình thức này có đặc điểm riêng phục vụ cho việc chuyển tải nội dung. 2. Bài thơ: Bài thơ ngắn đi trên bãi cát. a. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc và tóm tắt I.Cao Bá Quát (1809 . lý giải cách ngông của Nguyễn Công Trứ thể hiện qua “Bài ca ngất ngưởng”? 3. Bài thơ biểu lộ tinh thần phê phán của ông đối với học thuật và sự bảo thủ. .Tuần 4: Tiết 14.Hiểu được mối quan hệ giữa nội dung nói trên và hình thức nghệ thuật của bài thơ cổ thể về nhịp điệu. Tiến trình lên lớp: 1. học sinh. thảo luận trả lời các câu hỏi. Đọc và tìm hiểu tiều dẫn: tiểu dẫn.. D. tĩnh Bắc nhận xét phần trả lời của Ninh (quận Long Biên – Hà Nội) ông là một nhà thơ có tài và bản lĩnh.Thơ ông bộc lộ sự phê phán chế độ phong kiến nhà Nguyễn và chứa đựng nội dung khai sáng có tính chất tự phát. c. C. chúng ta sẽ tìm hiểu bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” của ông. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Vào bài mới: Lời vào bài: Sống trong một xã hội mục nát của triều Nguyễn. Cao Bá Quát là một trong những nhà nho ấy. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc diễn cảm bài thơ. Cao Bá Quát tuy vẫn đi thi nhưng đã tỏ ra chán ghét con đường mưu cầu danh lời tầm thường. Để hiểu rõ hơn tâm hồn và nhân cách của ông. Nội dung: Mượn hình ảnh người đi khó nhọc trên bãi cát để hình Em hãy chỉ ra những câu dung con đường mưu cầu danh lợi chán ghét. Xuất xứ: Viết trong những lần đi thi hội qua các tĩnh miền trung đầy cát. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . .. cũng như sự bế tắc của Trang 42 . tài liệu tham khảo.1885) làng Phú Thị.Nắm được trong hoàn cảnh nhà Nguyễn trì trệ. 1. bảo thủ.. Thể loại: Viết theo thể hành (hành ca). huyện Gia Lâm. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Tác giả Giáo viên hướng dẫn . b. hình ảnh. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT (Sa hành đoản ca) Cao Bá Quát A. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. phản ánh nhu cầu đổi mới của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ.

Đi không kể thời gian “Mặt trời .“Tính sao đây . mấy người” nói lên điều gì? Cụ thể ra sao? Em có nhận như thế nào về ý nghĩa câu “anh đứng làm chi trên bãi cát”? Những nét đặc sắc trong nghệ thuật của bài thơ là gì? triều Nguyễn. lối học khoa cử. không nguôi”. nỗi chán ngán khi thấy mình cứ hành hạ thân xác theo đuổi con đường công danh. . bế tắc cho thấy tư tưởng của tác giả... cô độc khốn khổ theo đuổi con đường công danh nhọc nhằn. → Hình ảnh bãi cát là hình ảnh tượng trưng cho đường đời và đường công danh chông gai nhọc nhằn của tác giả...Bước đi trầy trật “đi một bước . con đường công Trang 43 .Đoạn 1(4 câu đầu): Nỗi chán nản của nhà thơ khi thấy mình phải hành hạ thân xác... bế tắc.Vất vả và đau khổ “Lữ khách . ơi” Điệp từ “bãi cát”.“Xưa nay ...“Phía Nam .“Phía Bắc núi . đường cùng...thơ. dài” ... vô nghĩa → Hình ảnh người trí thức trong xã hội VN thời Nguyễn. Bố cục: 3 phần: . nhận ra tính chất vô nghĩa của lối học khoa cử.. chạy xuôi vất vả. đâu ít” Câu hỏi. .Đoạn 3 (còn lại): Tác giả đi đến kết luận cần phải thoát khỏi con đường danh lời vô nghĩa. Tâm trạng nhà thơ (người đi trên bãi cát) . . . Đọc hiểu văn bản: 1. muôn trùng” .. sóng dào dạt” → Xung quanh vây bủa bởi núi.“Bãi cát .“Không học được .“Bãi cát lại .. ít ai có thể thoát khỏi sự cám dỗ của nó... từ ngữ mà tác giả dùng diễn tả hình ảnh bãi cát? Đó là bãi cát như thế nào? Tác giả mượn hình ảnh bãi cát để tượng trưng cho điều gì? Những câu thơ nào diễn tả hình ảnh người đi trên bãi cát? Con người đó như thế nào? Hai câu thơ “Không học được . biển. nơi khó xác định phương hướng. b/ Hình ảnh người đi trên cát: .. rộng. d. hình ảnh. Tác giả ví mùi danh lợi như rượu ngon dễ say người. Thực tế những người “phường danh lợi” đều phải chạy ngược... than (câu cảm thán) những bãi cát dài. rơi” → con người cô đơn. . một bước”.. 2.. hình ảnh bãi cát và người đi trên cát: a/ Hình ảnh bãi cát: ...“Đường ghê sợ . vì sao? Bốn câu “Xưa nay . mờ mịt” . mây” → sự cám dỗ của bả công danh đối với người đời. dừng” ...Đoạn 2 (4 câu tiếp): Sự cám dỗ của công danh đối với người đời. nhưng không chấp nhận đi tiếp con đường danh lợi chán ghét. cố học để thi cử cầu danh lợi → bản lĩnh nhà thơ. →đây là những dấu hiệu thức tĩnh của tác giả “Anh đứng làm chi trên bãi cát?” hiện tại anh chưa tìm được con đường khác. . không nguôi” thể hiện tâm trạng gì của tác giả. * Tóm lại: Từ tâm trạng chán ngán. II.

bế tắc và nỗi dằn vặt. được lặp lại nhiều lần làm nổi bật sự gian nan và mệt mỏi của người đi trên đường. 3. Hướng dẫn tự học: .Hình ảnh sáng tạo “bãi cát dài”. day dứt không nguôi của người trí thức. lúc dàn trải lúc dứt khoát cùng với nhiều cách xưng hô. . nhiều câu than.Lời thơ vừa mang âm điệu bi tráng vừa mang âm điệu u buồn chứa đựng sự phản kháng âm thầm trước sự trì trệ bảo thủ của xã hội lúc bấy giờ.danh theo lối cũ dẫn tới nguy cơ lạc hậu. “anh”. bị xâm lược đến gần. Nghệ thuật . . lúc dài lúc ngắn.Xem lại bài giảng. Luyện tập: 1. Trang 44 .Chuẩn bị bài mới: Luyện tập thao tác lập luận phân tích. 2.Nhịp điệu: có sự kết hợp giữa câu thơ dài ngắn khác nhau với cách ngắt nhịp khác nhau trong mỗi câu thơ tạo ra sự diễn đạt phong phú. câu hỏi. “ta” → Hình tượng người đi đường được thể hiện một cách đa chiều. . sách giáo khoa. . 3. làm bài tập.Là người có bản lĩnh và luôn có khát vọng khai sáng đổi mới.Cao Bá Quát nhận ra bản chất thối nát của triều Nguyễn. Tổng kết (ghi nhớ): III. . Bài thơ thể hiện con đường công danh nhọc nhằn. Cũng cố Với nhịp điệu lúc nhanh lúc chậm. 4.Sử dụng các đại từ nhân xưng khác nhau: “khách”. Luyện tập .

luyện nói theo từng vấn đề. .Cảm nhận về cảnh thi cử và tài năng trong việc tái hiện hiện thực. đó viết thành đoạn văn. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy nêu ngắn gọn cách sử dụng lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. .Giải thích khái niệm sinh những luận điểm bên. 3. Chú Bài tập 2: Phân tích hình ảnh “sĩ tử” và “quan trường” qua hai câu ý các thao tác lập luận. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . B.Liên hệ với đời sống thực tế.Phân tích tác hại của tự ti và tự phụ. ậm ọe. Luyện tập trên lớp giáo viên có thể yêu cầu Bài tập 1: học sinh viết thành từng Học sinh tự ti và tự phụ là hai thái độ trái ngược nhau nhưng đều đoạn hoặc viết thành bài ảnh hưởng không tốt đến kết quả học tập và công tác. Giáo viên có thể cho học .Khẳng định cách sống hợp lý. thơ: Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ. Trang 45 .Cũng cố và nâng cao trí thức về thao tác lập luận phân tích.Phân tích hình ảnh “vai đeo lọ” của sĩ tử và hình ảnh “miệng thét loa” của quan trường. phân tích trong bài văn nghị luận. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Từ ngững nội dung bên. nhận xét cách sử dụng các thao tác lập luận phân tích được sử dụng trong hai đoạn trích. thiết kế bài học.Phân tích nghệ thuật sử dụng biện pháp đảo trật tự từ: lôi thôi. Giáo viên cho học sinh . . Em hãy phân hoàn chỉnh. D. Luyện tập ở nhà 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. HS đọc phần đọc thêm.Vận dụng thao tác lập luận. C. thảo luận trả lời các câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. tích hai căn bệnh trên. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. . tài liệu tham khảo. luyện nói theo từng ý.Phân tích những biểu hiện của thái độ tự ti và tự phụ. II.Tuần 4: Tiết 16. . . Vào bài mới: Lời vào bài: Trong bài trước chúng ta đã học về mục đích yêu cầu và cách sử dụng lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. sách giáo viên. Ậm ọe quan trường miệng thét loa. I. sau . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Bài hôm nay chúng ta sẽ tập trung luyện tập thao tác lập luận phân tích.

Hướng dẫn tự học . Đêm khuya văng vẵng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non.Chuẩn bị bài mới: “Lẽ ghét thương” Trang 46 . III. Phân tích hai câu thơ trong bài “Tự tình”(2) của Hồ Xuân Hương.2.HS làm bài tập về nhà .

được thể hiện như thế nào? . thảo luận.. sự” câu thơ chữ Hán → khẳng định còn làm quan của Nguyễn Công Trứ con người có phận sự lớn lao mang tầm vóc vũ trụ. D.Giải thích từ “ngất ngưỡng” trong Nguyễn Công Trứ bài thơ.2 câu tiếp theo: Khẳng định con người có tài kinh bang tế thế lúc loạn giúp nước “Bình tây cờ đại tướng”.Phong cách sống ngất ngưỡng khi + 3/3/4 về hưu của Nguyễn Công Trứ được +3/3/2 thể hiện như thế nào? → giọng điệu hào hùng. giáo án tự chọn.Phong cách sống ngất ngưỡng khi . Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn – SGK trang 37) bài thơ. * Bài ca ngắn đi trên bãi cát: hiểu được tâm trạng của nhà thơ (người đi trên bãi cát). Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài * BÀI CA NGẤT NGƯỠNG (Nguyễn Công Trứ) thơ... thể loại. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh Tiếp tục cũng cố. yêu cầu của thao tác lập luận phân tích? Cách phân tích? (Phần “ghi nhớ” – SGK trang 27) 3. bố cục I. sách giáo viên. khắc sâu một số nội dung kiến thức về 2 tác phẩm: * Bài ca ngất ngưỡng: phong cách sống ngất ngưỡng của Nguyễn Công Trứ và hiểu được vì sao có thể coi đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân. BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT A. C. qua đó thấy được tinh thần phê phán của ông đối với học thuật và sự bảo thủ trì trệ của nhà Nguyễn. *10 câu tiếp: Sự ngất ngưỡng khi về hưu . thời bình Trang 47 . II..Câu 2: “Ông Hi .Câu 3. * 6 câu đầu: Sự ngất ngưỡng chốn quan trường... nêu vấn đề. lồng”: là người tài giỏi trong cảnh tù túng chật hẹp. . B. khẳng định con người có tài năng và danh vị xã hội. Kiểm tra bài cũ: GV gọi HS trình bày lại mục đích. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Tuần 4: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: Phát vấn.Câu 1: “Vũ trụ . 4: với cách ngắt nhịp . → Câu 1 > < câu 2 → ngất ngưỡng. nhắc lại xuất xứ.. Tiến trình lên lớp: 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nội dung: Phong cách sống ngất ngưỡng của . .

.Tâm trạng của lữ khách được thể hiện qua những câu thơ nào? . .. đông phong”. nhắc lại xuất xứ. .. Tóm lại: Phong cách sống ngất ngưỡng của nhà thơ là sự thể hiện trong tư thế thái độ sống. bất chấp đời. đâu ít” → Lữ khách chỉ còn biết hát về “con đường cùng” của mình. . + Điệp từ “không”... ý thức cá nhân của tác giả. * 3 câu cuối: (khổ xếp 3 câu): khẳng định sự ngất ngưởng giữa đám quan lại đương triều (niềm tự hào).Suy nghĩ: + Oán hận chính mình vì không học được phép tiên ông – học được lối sống nhàn hạ để thoát khỏi vòng danh lợi. đối lập với xung quanh. . là sự nhắn nhủ với người đời hãy dũng cảm vứt Trang 48 . vô vọng..Sự mâu thuẫn đó nói lên điều gì? thì giúp vua “phủ doãn Thừa Thiên”.Đặc biệt là tiếng “ông” cuối bài vang lên như niềm tự hào. mưu cầu danh lợi → con đường chung của nho sĩ phong kiến.Tự hào về tài năng “Chẳng Trái .Tóm lại. → Mâu thuẫn giữa hành động và suy nghĩ của tác giả dẫn đến bi kịch tâm trạng: sự thất vọng và bi phẫn trước đường đời bế tắc.Hãy giải thích mâu thuẫn trong hành động và suy nghĩ của lữ khách. ngất ngưỡng”. tuyệt vọng: “Tính sao đây . Hàn phú” → So sánh mình với các bậc danh tiếng của Trung Quốc. .. “khi”. bố cục bài thơ..“Kìa núi nọ . thể loại. ông”. GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. phê phán lối học khoa cử theo lối cũ. + Tâm trạng bế tắc.Hành động: đi thi để đỗ đạt làm quan. .. sống phong lưu khác người bất chấp lời khen chê. * BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT (Cao Bá Quát) I. phong cách sống ngất ngưởng của NCT đã khẳng định được điều gì về con người ông. → Sống phóng túng mà vẫn trong sạch “không vướng tục” bản lĩnh.. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn SGK . .. nay về hưu sống ngất ngưỡng khác đời “Đô môn .8 câu tiếp (khổ đôi): lời tự thuật của tác giả về cách sống ngất ngưởng. một tinh thần của một người vượt lên trên thế tục sống khác đời. về sự tuyệt vọng của mình. Qua đó ta thấy được nhận thức của Cao Bá Quát về con đường công danh. kiêu hãnh đầy bản lĩnh khép lại bài thơ một cách độc đáo. “Trong triều .40) II. vương tục”: + Cách ngắt nhịp 2/2 + Nghệ thuật hòa thanh bằng trắc. Nội dung: Tâm trạng của lữ khách → Thể hiện qua sự mâu thuẫn giữa hành động và suy nghĩ. → Đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân trong cuộc sống.3 câu cuối tác giả đã khẳng định sự ngất ngưỡng của mình giữa đám quan lại đương triều như thế nào? . .. .“Khi ca ..

Luyện tập 3. Cũng cố 2.bỏ con đường công danh vô nghĩa tự tìm cho mình con đường đi khác để thực hiện lí tưởng của mình. Hướng dẫn tự học: Trang 49 . Luyện tập: 1. III.

b/ Nội dung: Kể lại cuộc đối thoại giữa ông Quán và 4 chàng nho sinh (Vân Tiên. sáng tác khoảng đầu những năm 50 của thế kỷ XIX khi mà NĐC đã bị mù về dạy học và chữa bệnh cho dân ở Gia Định. tài liệu tham khảo. thảo luận trả lời các câu hỏi.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của truyện thơ Nôm. Trong số những sáng tác của ông. Giáo viên hướng dẫn nhận xét phần trả lời của học sinh và ghi ý chính lên bảng. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” và phân tích tâm trạng tác giả (người đi trên bãi cát). 3. nhằm đề cao tinh thần nhân nghĩa. . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích “Lẽ ghét thương” trong tác phẩm “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu: Thái độ yêu ghét phân minh. lòng thương dân sâu sắc. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . C. Trịnh Hâm. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Ở đó chứa những bài học đạo lý về lối sống. thiết kế bài học. 2. dài 2082 câu lục bát. Vào bài mới: Lời vào bài: Nguyễn Đình Chiểu được xem là một cảnh thơ tiêu biểu cho văn học cổ điển Việt Nam. Nhân vật chính của đoạn trích là ai? Học sinh đọc đoạn trích.Thuộc loại truyện Nôm bác học. “Lục Vân Tiên” là một tác phẩm được nhiều người yêu thích không chỉ trong thời đại ông mà còn được yêu thích trong mọi thời đại. Đoạn trích: a/ Vị trí: Trích từ câu 473 đến 504. Tiến trình lên lớp: 1. thể hiện khát vọng lý tưởng của tác giả và nhân dân về một xã hội tốt đẹp. Tử Trực. Nội dung cần đạt I. Truyện Lục Vân Tiên: . Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc và tóm tắt tiểu dẫn. . bút pháp trữ tình. “lẽ ghét thương” là một trong những đoạn trích tiêu biểu cho điều đó. D. Bùi Kiệm) khi họ cùng uống rượu làm thơ trong Trang 50 Xác định nội dung của đoạn trích. sách giáo viên.Biết cách đọc hiểu một đoạn trích truyện thơ Nôm theo đặc trưng thể loại. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LẼ GHÉT THƯƠNG (Trích Lục Vân Tiên) Nguyễn Đình Chiểu A.Nội dung và giá trị tác phẩm: Cốt truyện xoay quanh cuộc xung đột giữa thiện và ác. 18. Tìm hiêu chung 1.Tuần 5: Tiết 17. B.

Tác giả đứng về phía dân. Trong đoạn trích dùng + Thương Khổng Tử “đức thánh nhân” đi khắp nơi tìm các hành đạo những cách đối nào? nhưng không được. gây loạn lạc → để dân nhọc nhằn. * Câu 1 đến câu 6: Căn nguyên của sự ghét cả lòng thương. Em có nhận xét như thế + Thương Nhan Uyên học trò giỏi nhất của Khổng Tử. Tiểu Đồng.Câu 2 đến câu 8: khái quát lẽ ghét rất “ghét việc tầm phào” → ghét việc vu vơ hảo huyền. Trụ mê dâm → để dân ra hầm sảy hang.. ghét sâu sắc.Phần 1 (6 câu đầu): Lời đối đáp giữa ông Quán với Tử Trực và Vân những ai? Vì sao? Tiên. làm quan nhưng không được Nhận xét khái quát trọng dụng. ghét vào tận tâm” sử dụng trong đoạn trích b/ Lẽ thương (câu 17 đến câu 32) như thế nào? * Từ câu 17 đến 30: lẽ thương. . c/ Bố cục: 4 phần Ông Quán ghét cụ thể . xuất phát từ quyền lợi của dân mà lên án quan điểm đạo đức của bọn vua chúa bạo ngược.. đức nào về giọng văn. cách độ nhưng chết sớm công danh lở dở. đa đoan → để dân lầm than muôn phần. những nét đặc sắc về nội + Đào Uyên Minh không chịu lôi cuốn quan trên nên lui về ở ẩn. trong sáng của quần chúng. + Ghét U Lệ. Đây là nhân vật biểu tượng cho tình cảm yêu Tìm những câu thơ mà ghét phân minh. Trang 51 . Ông Quán thương những * Câu 7 đến câu 16: lẽ ghét ai? Vì sao? . Tiều. Nghệ thuật điệp từ được mảnh liệt. ông thể hiện lẽ ghét.Phần 2 (10 câu tiếp): Lẽ ghét . không có ý nghĩa đối với dân với nước. tranh quyền thơ đầu: “Vì chưng hay ghét đoạt lợi không chăm lo chính sự và đời sống nhân dân → tấm lòng cũng là hay thương” thương dân của Nguyễn Đình Chiểu và tình hình xã hội Việt Nam dưới Hãy nhận xét về cơ sở triều Nguyễn. Liên hệ 2 câu cuối với câu → Ghét các vua chúa chỉ lo ăn chơi hoang dâm vô độ. cách dùng từ của + Thương Gia Cát Lượng tài trí nhưng không gặp thời vận. không có điều kiện thi thố tài năng. tác giả trong đoạn trích? + Đồng Trọng Thư học rộng tài cao.Phần 3 (14 câu tiếp): Lẽ thương . . hiếu học. mọi tai ách khổ sở trăm điều.Ông Quán nằm trong hệ thống các lực lượng phù trợ cho nhân vật chính trên con đường thực hiện nhân nghĩa (ông Ngư.Đoạn trích chia làm mấy phần? quán của ông trước lúc vào trường thi.Câu 9 đến câu 16: ghét cụ thể + Ghét Kiệt. Nội dung lẽ ghét thương của Nguyễn Đình Chiểu: a/ Lẽ ghét (câu 1 đến câu 16). hành văn. → Đó là cơ sở của lẽ ghét. đến tột cùng: “Ghét cay. Đọc – hiểu văn bản: những đời vua này? 1. của lẽ ghét thương theo . lão bà dệt vải . . về gì? + Ghét đời thúc quý sớm đấu tối đánh → làm rối dân. ghét đắng. Hai câu thơ khổ cuối nói + Ghét đời Ngũ Bá lộn xộn. Ở những triều đại đó chỉ có dân là phải chịu NĐC.).Phần 4 (2 câu còn lại): 2 câu kết Vì ai mà ông Quán ghét II.

thương” . 3.dung và nghệ thuật của đoạn trích? GV hướng dẫn HS luyện tập. sâu sắc. . tầm phập.Chuẩn bị bài mới.Căn nguyên của sự ghét là lòng thương. 2.. Hướng dẫn tự học: . dân. Luyện tập ..→ đặc trưng bút pháp trữ tình của NĐC: triết lý đạo đức nhưng không khô khan.đắng. phui phơ. lại ghét > < lại thương → cảm xúc trong sáng phân minh rõ ràng.Nghệ thuật: + Điệp từ: “ghét” (12 lần). sâu sắc. Tổng kết (ghi nhớ): III. thương ghét > < ghét thương. . + Hàn Dũ vì dâng sớ can ngăn mà bị vua giáng chức lưu đày.. sa hầm .. sách giáo khoa. * 2 câu cuối: Khái quát lại lẽ thương Thương là cội nguồn của cảm xúc.. + Tiểu đối: hay ghét > < hay thương. làm bài tập. 2.Xem lại bài giảng... ngậm ngùi. cứng nhắc mà lại dạt dào cảm xúc (cảm xúc đạo đức) thông qua những lời lẽ có khi mộc mạc đến thô sơ. nhà văn đã thể hiện được một phần tư tưởng chung của truyện Lục Vân Tiên và quan điểm đạo đức của mình về lẽ ghét thương. + Đối từ: ghét > < thương.. Ghét thương không mập mờ lẫn lộn chung chung.. hang. “thương” (12 lần) → tăng cường độ cảm xúc yêu thương. trí thức) phải lận đận không có điều kiện thi thố tài năng.Giọng văn buồn giận đắng cay. Trang 52 . những người tài đức có điều kiện thực hiện chí nguyện bình sinh.. căm ghét đến tột độ. ghét cũng từ thương mà ra. không thực hiện được ước nguyện giúp đời → đó là phần nào bóng dáng của tác giả. + Ba thầy trò Liêm Lạc những nhà triết học nổi tiếng làm quan nhưng không được tin dùng. 3. mong muốn nhân dân được sống hạnh phúc.Dùng từ tuy mộc mạc nhưng đầy sức mạnh và cảm xúc: ghét cay . Tuy nhiên đoạn thơ mang tính triết lý đạo đức nhưng vânx dạt dào cảm xúc. Tóm lại: Lẽ ghét thương của NĐC xuất phát từ tình cảm yêu thương nhân dân. lằng nhằng .Câu thơ hay nhất “vì chưng . lui về dạy học. Luyện tập: 1. . → thương những bậc hiền tài (nho sĩ. Cũng cố Chỉ có 32 câu mượn lời ông Quán.

→ Thực dân Pháp xâm lược phá tan không gian ấy. Tiến trình lên lớp: 1... Em hiểu câu này như thế . vắng”: câu hỏi tu từ.. Tâm trạng..Hai câu luận: “Bến nghé . Học sinh đọc và tóm tắt + Liệt kê địa danh. tâm + Hình ảnh giàu tính biểu cảm: lũ trẻ. Đọc – hiểu văn bản: lược được miêu tả như thế Câu 1: Cảnh đất nước và nhân dân khi thực dân Pháp xâm lược được nào? Phân tích nét đặc sắc miêu tả qua từng câu chữ. nhân dân nô lệ. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Lẽ ghét thương trong đoạn trích “lẽ ghét thương” của Nguyễn Đình Chiểu. âm thanh cõi phật của Hương Sơn. phần tiểu dẫn. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt * Bài “Chạy giặc” – Nguyễn Đình Chiểu Cảnh đát nước và nhân I. B. ... C. sách giáo viên. D...Tuần 5: Tiết 19 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: CHẠY GIẶC. đất nước rơi vào thế nguy nan “một bàn . “bầu trời cảnh vật bụt”. tâm trạng và tình cảm của nhà thơ vô Mở đầu “Bài ca phong cùng đau đớn. cảnh Hương Sơn” là câu Câu 3: Nỗi đau của nhà thơ đọng lại đậm nét nhất ở 2 câu kết.SGK) dân khi giặc Pháp xâm II. màu mây” + Hình ảnh sóng đôi. tan vỡ chợ. đau dân. thiết kế bài học. BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN A. Tây” tác giả? + “Tan chợ” tan nát. → nỗi đau mất nước. 3. trong ngòi bút tả thực của . giả như thế nào? . bầy chim. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. từ ngữ. xót xa trước cảnh nước mất nhà tan. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . tài liệu tham khảo. này” → tiếng kêu cứu → nỗi đau. Câu 2: Trong hoàn cảnh đó. . + Chợ là không gian văn hóa.“Nỡ để .Bài “bài ca phong cảnh Hương Sơn”: vẻ đẹp thoát tục đượm không khí màu sắc. trạng và tình cảm của tác + Ý.Bài “Chạy giặc”: cảnh đất nước và nhân dân khi chạy giặc Pháp đến xâm lược. nhịp điệu đặt trong thể sóng đôi. đau lòng của Trang 53 . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .... Nghệ thuật tả cảnh đặc sắc của tác giả. hỏi để mỉa mai. bay” Trong hoàn cảnh đó.Hai câu đề: “Tan chợ . Phương pháp dạy học: Tổ chức lớp học theo cách kết hợp hình thức trao đổi thảo luận trả lời.Hai câu thực: “bỏ nhà . sa tay” . nơi gặp gỡ giao lưu thể hiện đời sống kinh tế văn hóa của cộng đồng..“ Hỏi trong . trách cứ. thái độ của tác giả.

SGK): II. so sánh tạo màu sắc. tạo không khi tâm linh. + Câu thơ gợi không khí tâm linh. Thực hư có cảm giác hòa vào nhau. . bài tập. . này .. * Bài “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” I. Hướng dẫn tự học . Đọc – hiểu văn bản: Câu 1: Bài “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” làm theo thể hát nói.. cá suối . màu sắc. + Gợi cảm hứng chủ đạo cho bài hát nói: cảnh đẹp gợi sắc thái linh thiêng. III.)..Câu “bầu trời cảnh bụt” + So sánh ngầm: cảnh đẹp Hương Sơn như cảnh của chốn linh thiêng. Luyện tập 3.. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn .Chuẩn bị bài mới.Xem bài giảng sách giáo khoa..nào? Câu này gợi cảm hứng gì cho bài hát nói? Không khí tâm linh thể hiện ở những câu nào? Hãy nhận xét về cảm nhận phong cảnh thiên nhiên của người xưa qua 2 câu thơ “vắng . thấp → cao. Luyện Tập 1. Cũng cố 2. “Vẳng bên tai . nỗi thảng thốt của tâm hồn du khách... → đối diện trực tiếp với cảnh Hương Sơn (hấp dẫn). cõi Phật. mộng” Phân tích nghệ thuật tả cảnh của tác giả? nhà thơ.Dùng nhiều từ chỉ trỏ: Kìa. Trang 54 . giấc mộng” Câu 2: Hai câu thơ miêu tả cảnh đẹp bẳng sự cảm nhận gián tiếp qua tiếng chuông chùa. Câu 3: Cảnh Hương Sơn được miêu tả từ xa (bao quát) → gần (cận cảnh với âm thanh.. .

lập dàn ý bài văn nghị luận.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội.Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải. .Số bài khá (điểm 7 trở lên): 2. . B. Đề bài: Viết một bài văn bàn về tính trung thực trong học tập và thi Giáo viên nhận xét bài cử của học sinh ngày nay. bước đầu có tính sáng tạo. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. sách giáo viên. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh * Trả bài số 1: . lập luận tốt. tài liệu tham khảo. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều.Tuần 5: Tiết 20 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1. I. Ưu điểm: đến 2 bài kết quả tốt. dùng từ ngữ không chính xác. Phương pháp dạy học: Tổ chức lớp học theo cách kết hợp hình thức trao đổi thảo luận trả lời. Kết quả: .Viết được bài văn nghị luận văn học vừa thể hiện hiểu biết về tác phẩm. . vừa nêu lên những suy nghĩ riêng.Hiểu rõ ưu. Nhược điểm: Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Vào bài mới: a/ Lời vào bài: b/ Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên ghi đề lên A/ Trả bài làm số 1: bảng.Số bài đạt điểm trên TB: Trang 55 GV đưa ra một số lỗi sai cơ bản trong các bài viết. lan man.VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2 A.Rút kinh nghiệm về cách phân tích đề. C. * Viết bài làm số 2: .Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. Kiểm tra bài cũ: 3. . sau đó cho học sinh cùng trao đổi thảo luận và sữa chữa. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Giáo viên ghi lên bảng .Rèn luyện cách phân tích nêu cảm nghỉ của bản thân. thiết kế bài học. Tiến trình lên lớp: 1. làm của học sinh (ưu điểm. D. Kết quả nhược điểm). 3. khuyết điểm của bài làm để củng cố kiến thức và kỹ năng về văn nghị luận. Có thể đọc 1 1. . bố cục viết chưa cân đối.

Chuẩn bị bài mới: Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc. “Tự tình” của Hồ Xuân Hương và “Thương vợ” của Trần Tế Xương. Sữa lỗi .Các lỗi diễn đạt và dùng từ. C. . B/ Bài viết số 2: Đề bài: Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam xưa qua các bài “Bánh trôi nước”.Xác định nội dung của đề sai. Trang 56 . .Học sinh làm bài ở nhà và nộp đúng quy định .Số bài điểm dưới TB: II. chưa xác định được trọng tâm của đề.Bố cục chưa cân đối không rõ ràng.học sinh chép đề làm bài ở nhà. . Hướng dẫn tự học .

. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Tấm lòng yêu nước thương dân và tâm trạng căm phẫn của tác giả.2 câu đề: Tình thế hiểm nghèo của đất nước khi (Nhấn mạnh sự tàn ác của kẻ thù.HS thấy được hoàn cảnh khổ nhục của nhân dân ta trong những ngày đầu quân Pháp tấn công thành Gia Định.. cảnh tan TD Pháp xâm lược đất nước (.... ) Câu thơ đầu phản ánh tâm trạng của tác . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh * Chạy giặc: . B... * Bài ca phong cảnh Hương Sơn: cảm nhận được tình yêu quê hương đất nước sâu sắc qua sự cảm nhận tinh tế của tác giả.. Dùng . C. lơ xơ chạy...Tuần 5: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA HAI TÁC PHẨM: CHẠY GIẶC VÀ BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN A.. Chạy giặc – Nguyễn Đình Chiểu 1..SGK) a.. kết 2..2 câu luận: cuộc sống thanh bình trù phú bị tàn Trang 57 . Bố cục: 4 phần khổ của nhân dân? Nét đặc sắc nghệ thuật? Đề. thể loại..) phút sa tay . hoang của đất nước . luận. 3. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: đàm thoại. Nội dung cần đạt I. Tiến trình lên lớp: 1. . Xuất xứ: . Kiểm tra bài cũ: Kết hợp kiểm tra khi dạy bài mới. bố cục bài thơ. Tâm trạng oán hận với triều đình. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.Tương truyền bài thơ được tác giả viết sau khi quân Pháp tấn công thành Gia Định (17/2/1859) b. đảo ngữ.. dáo dác bay. giáo án. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . Thể loại: Hai câu thơ đầu thông báo điều gì? Thơ Nôm – Thất ngôn bát cú Đường luật Hình ảnh nào nói lên sự chạy giặc khốn c. nhắc lại xuất xứ. sách giáo viên. lại dùng câu nghi vấn ở 2 câu thơ này? → Nghệ thuật: đối. phát vấn. nêu vấn đề thảo luận. từ láy. Câu kết thể hiện điều gì? Tại sao tác giả + .. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.2 câu thực: Cảnh khốn khổ của người dân ta: giả như thế nào? + . D. thực. tiếng súng Tây ... Nội dung cơ bản: Tác giả nhắc đến các địa danh để làm gì? .

xót xa. nhuốm màu mây.. Thỏ thẻ . .. cúng trái.” b. Giới thiệu về Hương Sơn từ nhiều góc độ: + Từ sự ao ước bấy lâu nay của tác giả. phản ánh tình thế lịch sử đương thời...SGK): kình: chim cúng trái) a. Thể loại: viết theo thể loại hát nói – dôi 2 khổ giữa. .câu nghi vấn nhưng với nghĩa khẳng định.. + .4 câu đầu giới thiệu về Hương Sơn. nhắc lại xuất xứ... → Tâm trạng tác giả đau đớn bàng hoàng. đau đớn. oán hận với triều đình. .2 câu kết: + Nỗi nghi ngờ.Không khí thần tiên thoát tục – cái thần của Hương Sơn..4 câu cuối suy niệm của tác giả. → Nghệ thuật đối – đảo ngữ. giấc mộng. GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. c. .. nạn... “Kìa non non . chày kình. phá. .. mây mây” → Cảnh thiên nhiên vô tận mang nét riêng của Hương Sơn + Từ góc độ người xưa “Đệ nhất động . Hương Sơn? (yêu nghệ thuật. b. cá nghe kinh. Cảnh đẹp Hương Sơn. sự đánh giá của người xưa) II.10 câu giữa không khí thần tiên 4 câu và cảnh vật thần tiên của Hương Sơn 6 câu. Nội dung cơ bản: đất nước) a... thể loại. cảnh vật.. . 2. cảnh thực. khách tang hải. Bố cục: Gồm 3 phần. con người nhuốm màu Trang 58 . Xuất xứ Vẻ đẹp thực của Hương Sơn hiện lên qua . xót xa. căm hận. người xưa. quê hương.. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . bố cục bài thơ. Tác giả giới thiệu cảnh đẹp của Hương + Tiếng kêu đau thương của những người dân mắc Sơn từ những góc độ nào? (Sự ao ước. + . nghệ thuật + Từ cảnh thật: của 2 bài thơ? “Bầu trời cảnh vật” không gian thần tiên rộng lớn thoát tục.Tương truyền bài thơ được Chu Mạnh Trinh khi những chi tiết nào? tham gia trùng tu thắng cảnh Hương Sơn. Bài ca phong cảnh Hương Sơn (Chu Mạnh Những chi tiết nào nói lên cảnh đẹp thần Trinh) tiên thoát tục của Hương Sơn? (Tiếng chày 1. → không gian. của Tiền tan bọt nước. Tâm trạng của tác giả trước cảnh đẹp . GV gọi HS kết luận nội dung.

Vẻ đẹp phong cảnh Hương Sơn. động. c.dặn dò .. → Vẻ đẹp vừa thiên tạo. thấp – cao.” → Vẻ đẹp lung linh... hang. Trang 59 . nội dung. huyền ảo. . Cũng cố . cao – thấp) → Cảnh vừa thiêng liêng vừa gần gũi cõi trần. . bố cục thể loại và giá trị. Này: suối.HS nắm xuất xứ. vừa nhân tạo.“Giang sơn .Thiền. Suy niệm của tác giả . nghệ thuật 2 bài thơ.. + Nghệ thuật: tăng cấp “càng . nhiều đường nét (xa – gần.“Càng trông – càng yêu”: yêu quý tự hào về non sông gấm vóc tươi đẹp. gập ghềnh mấy lối. + Nghệ thuật liệt kê .“Đá ngũ sắc – long lanh.càng” III. cửa hang – thăm thẳm. chủ quyền đất nước. chùa. đời ai đây” → chủ nhân.

tài liệu tham khảo. . kết hợp chất hiện thực và trữ tình. ông đã cùng các lãnh tụ bàn mưu Những nội dung lớn kế đánh giặc. tạm giữ tấm lòng chung Trang 60 . huyện Bình Dương. → Cuộc đời nhiều bất hạnh. . thương dân của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu. Vào bài mới: Lời vào bài: có ý kiến cho rằng “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” tái dựng được bưc tượng đài bi tráng về cho những người nông dân khởi nghĩa trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài văn tế: tinh thần yêu nước thiết tha. mở trường dạy học bốc thuốc cho nhân dân. thiết kế bài học. Hối Trai. Tiến trình lên lớp: 1. D. thường gọi là Đồ Chiểu tóm tắt mục I.Quê quán: sinh tại quê mẹ ở làng Tân Thới. 2 học A/ PHẦN MỘT: TÁC GIẢ sinh đọc mục I trong sách I/ Cuộc đời: giáo khoa. Học sinh ghi nhớ sách Ông xuất thân trong mộ gia đình nhà nho. .Nắm được những kiến thức cơ bản về nhân thế. 23 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC Nguyễn Đình Chiểu A. Nam kỳ mất ông trở về Bến Tre. tự là Mạnh Trạch.Nguyễn Đình Chiểu (1822 .Tuần 6: Tiết 21. . C. .1888). Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên gọi 1.Khi thực dân Pháp vào Gia Định. 1846 ông ra Huế học tiếp tục thi tú tài tại quê cha thì nghe tin mẹ mất. ông bị đau mắt rồi mù. . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Bài thơ “Chạy giặc” (Nguyễn Đình Chiểu) cho anh (chị) thấy được tâm trạng gì của nhà thơ? Đọc diễn cảm bài thơ? 3. . Bài học hôm nay sẽ giúp cho ta đánh giá được ý kiến này cũng như thấy được tấm lòng yêu nước. Ông trở về Gia Định. B.Nhận biết một số đặc điểm cơ bản của bài văn tế. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. sách giáo viên.Năm 1843 đỗ tú tài. 22. cha là Nguyễn Đình Huy giáo khoa. sự nghiệp và giá trị nội dung và nghệ thuật của thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. thảo luận trả lời các câu hỏi. người Thừa Thiên Huế. vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người nông dân nghĩa sĩ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Về chịu tang mẹ. cách khắc họa hình tượng.Biết cách đọc – hiểu một bài văn tế theo đặc trưng thể loại. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . hiệu Trọng Giáo viên gọi 1 học sinh Phủ.

gồm 2 nội dung: nào? + Kể lại cuộc đời.Hà Mậu. B/ PHẦN II: TÁC PHẨM I/ Tìm hiểu chung. . Bố cục bài văn tế này có . Vân Tiên”. khích lệ lòng căm thù giặc và ý chí cứu nước của nhân dân ta. lòng yêu thể chia như thế nào? thương con người của nhà thơ bao giờ cũng nồng dạm hơi thở cuộc sống.Nôi dung cơ bản của bài tế. II/ Sự nghiệp thơ văn: * Các tác phẩm chính: Kể tên một số nhân vật . + Dựng lên bức tượng đài bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. suy ngẫm. nhiệt thành. Đỗ Quang để tế những nghĩa sĩ đã hi người nông dân nghĩa sĩ. trước khi Pháp đến Nam kỳ: Truyện Lục Vân tích cực trong “Truyện Lục Tiên và Dương Tử . công đức. + Có nhiều nhân vật là những con người lý tưởng sống nhân hậu. giữ gìn nhân cách ngay thẳng. phẩm hạnh của người đã khuất. + Ghi lại chân thực một thời “khổ nhục nhưng vĩ đại” của đất nước. Học sinh đọc bài văn tế + Truyền dạy những bài học đạo lý làm người chân chính mang tinh và phát biểu nội dung chủ thần nhân nghĩa của đạo nho nhưng đạm đà tinh nhân dân và truyền thể đề bài văn.Thơ văn Nguyễn Đình Chiểu mang đậm tính chất Nam bộ. + Bày tỏ nỗi thương đau của người sống trong giờ phút vĩnh biệt.Bút pháp trữ tình xuất phát từ nơi tâm trong sáng. * Nghệ thuật thơ văn: .. 1/ Hoàn cảnh sáng tác: Lai lịch và hoàn cảnh Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là bài văn Nguyễn Đình Chiểu viết theo sống.trong thơ văn NĐC. thống dân tộc. trong phần này. + Tố cáo tội ác của giặc xâm lăng. sinh trong trận tập kích đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 16/2/1861. Ngư Tiều y thuật vấn đáp.Sau khi Pháp đen Nam Kỳ ông viết Chạy Tây.Đề cao lý tưởng đạo đức. .Vẽ đẹp trong thơ ông không phat lộ rực rỡ bề ngoài mà tiềm ẩn ở tầng sâu cảm xúc. Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc.. thủy với dân với nước. tâm hồn thái độ của yêu cầu của tuần phủ Gia Định. + Nhiệt liệt biểu dương những anh hùng nghĩa sĩ đã chiến đấu hi sinh vì Tổ quốc. này có thái độ như thế . nghĩa quân hi sinh khoảng 20 người. HS đọc phần tiểu dẫn và thủy chung.Trong giai đoạn đầu. Trang 61 .. nhằm bày tỏ tiếc thương đối với người đã thì những người nông dân mất. cao cả dám đấu tranh với tóm tắt những nội dung những thế lực bạo tàn. tư tưởng nhân nghĩa. . 2/ Thể loại: Văn tế Khi giặc đến xâm lược . * Nội dung thơ văn: .Thể hiện lòng yêu nước thương dân.Sử dụng trong tang lễ.

việc bừa. + Tiếng phong hạc . .Bố cục: 4 đoạn: + Đoạn 1 (lung khởi): Luận chung về lẽ sống chết. + Đoạn 3 (ai văn): Niềm thương tiếc đối với người đã chết.. + Bữa thấy bòng bong . phẩm hạnh. đầy khí thế.Nghệ thuật: + Sử dụng từ ngữ sắc thái biểu cảm mạnh: “nào đợi”.Hành động tự nguyện: “mến nghĩa làm quân chiêu mộ” với một ý chí quyết tâm tiêu diệt giặc.. lo toan nghèo khó” .. mở đầu bằng những từ “thương ôi”. + Từ ngữ dân dã “trông tin quan .2): Hoàn cảnh và ý nghĩa của cái chết bất tử của người nông dân – nghĩa sĩ. cắn cổ.. . + Đoạn 4 (kết): Bày tỏ lòng thương tiếc và lời cầu nguyện của người đứng tế.15): Tái hiện chân thực hình ảnh người nông dân – nghĩa sĩ.. . .. đâu tới trường nhung. .. 7). ..28): Bày tỏ lòng tiếc thương . tập khiên. việc cày.”.Lòng căm thù giặc (câu 6. tủy cực đến khi trở thành người nghĩa sĩ đánh giặc và lập chiến công. “hỡi ôi”.Cuộc sống “cui cút làm ăn.. cuộc đời của người đã khuất. II/ Đọc – hiểu văn bản: 1/ Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ Cần Giuộc: a/ Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ trong cuộc sống bình thường: (khi giặc chưa xâm lược) (câu 3 . . thống thiết → xót thương.. mác. “ra tay bộ hổ” → sự tự nguyện và quyết tâm cao độ. với đất nước đau thương như thế nào? Qua sự hi sinh của người nông dân nghĩa sĩ nhà văn bày tỏ quan niệm sống chết như thế nào? .Hàng ngày chỉ biết “việc cuốc. ghét cỏ” Trang 62 .Không biết gì về chiến trận “chưa quen cung ngựa. sự cảm phục và nd đối với người nghĩa sĩ. Ghét thói một như nhà nông ghét cỏ. từ cuộc sông lao động vất vả. tập súng. mắt chưa từng ngó” → Những người nông dân hiền lành chăm chỉ làm ăn. Ăn gan: xem ống khói .... “chẳng thèm”. niềm cảm phục và tự hào) Trước sự hi sinh của các nghĩa sĩ tấm lòng của nhà văn đối với sự hi sinh của họ..Kết (2 câu cuối): Ca ngợi linh hồn bất tử của các nghĩa sĩ. ...Thích thực: (câu 3 . Hai vầng nhật nguyệt chói lòa . “ra sức đoạn kình”. .Lung khởi: (câu 1 . vũ khí của người nghĩa sĩ khi ra trận như thế nào? Em có nhận xét gì về sức chiến đấu và tinh thần của họ? Kết quả họ thu được là gì? Tiếng khóc của NĐC xuất phát từ những cảm xúc nào? (sự xót thương.Nhận thức trách nhiệm đối với sự nghệp cứu nước (câu 8) Một mối xa thư đồ sộ . + Đoạn 2 (Thích thực): Kể về công đức. .Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong trận đánh Tây được miêu tả như thế nào? Em hãy cho biết trang bị phương tiện. b/ Khi giặc Pháp xâm lược (câu 6 – 9 ): .Ai vãn (câu 16 .5) .Giọng điệu: Lâm li. việc cấy . 3/ Bố cục: 4 phần.

. ... . lưỡi dao phay → sự thiếu thốn. “như chẳng có”. thể loại) GV hướng dẫn HS luyện tập → Thái độ căm thù giặc của người nông dân – nghĩa sĩ. mạnh. (Ai vãn. + Chém rớt đầu quan hai họ + Đốt xong nhà dạy đạo + Nào sợ . ngọn tầm vông) >< địch (đạn nhỏ. 2/ Nỗi đau trước sự hi sinh của các nghĩa sĩ.Sẵn sàng tự nguyện xã thân vì nghĩa lớn. tư thế hiên ngang. “hè”. kết) Lời văn vừa xót thương. bình thường mà vĩ đại... + Đối ý: Ta (mang áo vải. không quản ngại bất kỳ gian khổ. mạnh dứt khoát. chém.15): * Điều kiện chiến đấu: . rất tự tin và đầy chiến thắng → rất oai phong nhưng cũng rất gần gũi. “ó”. Tất cả là tiếng khóc. tàu đồng) Vũ khí thô sơ (rơm con cúi. * Tinh thần chiến đấu (câu 13. 14.Vũ khí chiến đấu: manh áo vải. lụi nhỏ”. Khóc cho những người nghĩa sĩ đã hi sinh Trang 63 . khó khăn khi ra trận. sinh động.Pháp đối: + Đối từ: trống kỳ . vừa an ủi.. hiện thực.. dứt khoát: đánh. đạn to. dứt khoát (đâm. .. đạp. sôi sục.Chiến đấu với một khí thế quyết liệt. Đây là hình tượng người nông dân vào loại đẹo nhất trong lịch sử Việt Nam từ trước tới nay.. Nguyễn Đình Chiểu đã dựng lên tượng đài người nông dân nghĩa sĩ lam lũ mà cao đẹp. tiếng khóc của tác giả. . xô. giản dị mà anh hùng bởi tấm lòng mến nghĩa. coi thường khó khăn. dồn dập và với các chi tiết chân thực. xuất thân.. đạn nhỏ . c/ Hình ảnh người nông dân – nghĩa sĩ trong “trận nghĩa đánh Tây” (câu 10 . hi sinh. rơm con cúi..) với giọng văn hăm hở.. ngọn tầm vông.trống dục. Tóm lại: Bằng lối dùng từ ngữ diễn tả hoạt động nhanh. khẩn trương làm cho giặc Pháp khiếp sợ. chém rớt đầu).Xây dựng nhân vật với hình ảnh tả thực: ngoại hình.Sd các động từ sắc mạnh.Bút pháp tả thực → ánh lên một vẽ đẹp mộc mạc.. tàu sắt. vừa tri ân đi đôi với sự căm giận kẻ thù. thiếu thốn. . hành động.. → T/d: tạo nhịp điệu nhanh..Nội dung của phần kết là gì? Vẫn tiếp tục nỗi đau và tiếng khóc nhưng ở đây còn có tiếng khóc cho đối tượng nào nữa? Em có nhận xét gì về giá trị bài văn tế? (trữ tình. 15): .Sd dụng từ ngữ mang sắc thái Nam bộ: “nhà dạy đạo”. liều mình như chẳng có * Nghệ thuật . của nhân dân “người già .. đốt. chém . lưỡi dao phay) >< chiến thắng lớn (đốt xong nhà. .

“chợ Trường Bình”.Chuẩn bị bài mới: Thực hành về thành ngữ. khóc cho cả “sông Cần Giuộc”. treo mộ”. dùng từ láy có sức biểu cảm tối đa. Trang 64 . trước ngõ” (câu 24.Tiếp tục ca ngợi công đức từ đó nêu lên ý chí diệt thù (câu 26.. khóc cho quê hương đất nước. . 24) .Bài văn tế có giá trị hiện thực lớn: dựng lên tượng đài về người nông dân nghĩa sĩ tương xứng với phẩm chất vốn có của họ..“những long . điển cố. 25) → Với cách tạo hình... rất khổ” (câu 23. làm bài tập. gợi nỗi niềm lớn cho nhà văn. .Bài văn tế có giá trị trữ tình lớn: tiếng khóc cho những con người cao đẹp của dân tộc. 2/ Luyện tập 3/ Hướng dẫn tự học .Tiếp tục với nỗi đau là tiếng khóc. khóc cho cả quê hương đất nước đau thương bị ngoại xâm. 29) 3/ Tổng kết (Ghi nhớ . tạo cảnh. – tiếng khóc bi tráng của tác giả (câu 16 . . cho nhân dân và cho cả bài văn.. có tính chất sử thi. .Bài văn tế này cùng với một số bài văn tế khác của Nguyễn Đình Chiểu đã đưa văn tế của ông tới vị trí đứng đầu trong kho tàng văn tế Việt Nam. “tấc đất ngọn rau ơn chúa” và cho cả “nước nhà ta” đau thương.Bày tỏ quan niệm sống chết “Thà chết vinh còn hơn sống nhục” rất tiến bộ và cao đẹp “Sống làm chi .Xem bài giảng sách giáo khoa.SGK) III/ Luyện tập 1/ Cũng cố . khóc cho nghĩa sĩ.. cho những người mẹ mất con.23) . → Đây là tiềng khóc lớn có tầm vóc thời đại. 28. những người vợ mất chồng “Chùa Tông Thạnh .

Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh người nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. điển cố. điển cố nhắc lại khái niệm về . C. tài liệu tham khảo.Một duyên hai nợ: Thành ngữ dân gian có nghĩa nói đến sự may rủi. quãng vắng” . Khái niệm thành ngữ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.. Thành ngữ có giá trị: Giáo viên chốt lại cũng cố. Trang 65 . Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lời nói hằng ngày cũng như trong các tác phẩm văn chương. Văn học trung đại thường dùng nhiều điển cố.Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những trường hợp cần thiết. → câu. D. Đó là khi chúng ta đã vận dụng thành ngữ. vốn tri thức văn hóa. + Có tính hình tượng (đó là cách nói có hình ảnh) + Có tính khái quát về nghĩa (chứ khyông phải cộng nghĩa của các tiếng trong thành ngữ lại với nhau) + Có tính biểu cảm + Tính cân đối. nhất là trong các văn bản văn chương nghệ thuật. phân biệt từ II. Tìm thành ngữ trong cố phải có vốn sống.Nâng cao hiểu biết về thành ngữ và điển cố. Phân tích giá trị nghệ Thành ngữ đi vào bài thơ Thương vợ của Tú Xương lại có ý lấy chồng thuật của các thành ngữ in duyên chỉ một (ít) mà nợ đến hai (nhiều vất vả).Cảm nhận được giá trị của thành ngữ và điển cố. đoạn thơ sau. điển cố trong đời sống cũng như trong văn học. Bài học hôm nay nhằm mục đích rèn luyện kĩ năng sử dụng thành ngữ.Thành ngữ: là một cụm từ cố định được dùng tương ứng với một thành ngữ và điển cố. chúng ta thường sử dụng những tập hợp từ đã trở nên cố định để diễn đạt một ý nào đó. Chia nhóm thảo luận rồi . Điển trình bày → giáo viên chốt cố thường có hình thức ngắn gọn nhưng nội dung ý nghĩa lại rất hàm lại. . “Lặn lội . B. súc. ĐIỂN CỐ A..Điển cố: Không có tính chất cố định về cấu tạo như thành ngữ. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. phong phú sâu rộng. 3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên gọi học sinh I. Tiến trình lên lớp: 1. thảo luận trả lời các câu hỏi.Tuần 6: Tiết 24 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ. Người lĩnh hội điển 1. Thực hành ngữ thông thường và cấu 1/ Bài 1: Tìm thành ngữ trong đoạn thơ và phân tích giá trị các thành tạo và đặc điểm ý nghĩa: ngữ. . về tác dụng biểu đạt của chúng. 2. thiết kế bài học.

ngơ tiếng đàn” 3/ Bài 3: Các em đọc lại chú thích bài Khóc Dương Khuê của 4. tính biểu cảm.Năm nắng mười mưa: Chỉ sự vất vả cực nhọc. biểu hiện thái độ chán ghét (biểu cảm). Cậu Thúy Kiều thì một ngày không gặp có cảm giác lâu như ba năm. nay có Trang 66 .Chín chữ: Kinh Thi nói công lao cha mẹ đối với con cái nằm trong đến. (Tính hình “Khóc Dương Khuê” và tượng. Thay thế thành ngữ còn ai hiểu được lòng mình.Đàn kia: Nhắc đến chuyện tình bạn giữa Bá Nha và Chung Tử Kỳ. đảm đang của bà Tú.Thành ngữ “Đầu trâu mặt ngựa”: Thể hiện tính chất hung hăng. Vì vậy sau “Chín chữ” khi bạn chết.” Thúy Kiều nhớ “chín chữ” đó là nhơ công lao to lớn của cha mẹ đối “Họ không đi tham quan. vô tổ chức của bọn sai nha đến nhà Kiều khi gia đình nàng bị vu oan (tính hình tượng. Kiều hãy phân tích tính hàm súc thâm thúy của điển cố trong những tương về nghĩa. trong những câu thơ sau: . . hoa mĩ. Dựa vào chú thích Nguyễn Khuyến để tìm hiểu ý nghĩa các điển cố. cố. “Cá chậu. Mất bạn chẳng 5. . chim lồng” thể hiện cảnh sống tù túng.Các cụm từ “Lặn lội thân cò”. tuy rằng bề ngoài có vẻ hào nhoáng. “Ba thu” Chỉ có Chung Tử Kỳ mới hiểu được tiếng đàn của Bá Nha. thâm thúy của điển cố lại treo giường lên. tượng. thú vật. chật hai câu thơ sau trong bài hẹp. Bá Nha đã đập đàn và không chơi đàn nữa. Khi bạn về thì súc. . với mình mà chưa báo đáp được. những điển cố in đậm ở . trường. súc. cho biết thế nào là điển cố. “Giường kia treo cũng ngang tàng không chịu khuất phục bất cứ uy quyền nào (Tính hình hững hờ. tinh hàm súc) – thái độ của tác giả là căm ghét.Thành ngữ “Đội trời đạp đất” chỉ hành động và lối sống tự do. tính biểu cảm và tính hàm súc). mất tự do.Cả hai điển cố này. tính cảm xúc). giữa “Mắt xanh” mình và Dương Khuê cũng thắm thiết và tri kỷ như thế. “Đội trời đạp đất”.đậm (về tính hình tượng. 2/ Bài 2: Phân tích các giá trị thành ngữ: (Tính hình tượng. Đọc lại chú thích về chỉ trích (tính biểu cảm). trong những câu sau bằng 4/ Bài 4: Dựa vào chú thích trong các văn bản trích đã đọc về Truyện các từ ngữ thông thường.Giường kia: nhắc đến câu chuyện Trần Phồn đời Hậu Hán dành hãy phân tích tính hàm riêng cho bạn là Tử Trĩ một cái dường khi bạn đến chơi. sự khác biẹt và hiệu quả . trong các văn bản đã đọc. . phúc. “Đầu trâu mặt ngựa”. hàm súc). phủ. mình phải tìm cách chín chữ: cúc. giúp đỡ chứ. không đi thực tế kiểu cưởi . “eo sèo mặt nước” có dáng dấp thành ngữ góp phần làm nổi bật sự tần tảo. chim lồng”. Thể hiện sự ca ngợi ngưỡng mộ của Nguyễn Du đối Đàn kia gãy cũng ngẩn với khí phách của Từ Hải (biểu cảm). hàm súc). dục. ấy mới chân ướt chân ráo . kiến như tam thu hề” (Một ngày không thấy mặt nhau lâu như ba mùa “Này các cậu đừng có mà thu). phục. “Chương Đài” .Thành ngữ “Cá chậu. Một người đi làm quan xa viết ngựa xem hoa mà đi chiến thư về thăm vợ có câu: “Cây liễu chương đài xưa xanh xanh. . chịu đựng dãi dầu nắng mưa.Ba thu: Nguyễn Du lấy ý từ câu thơ trong Kinh thi “Nhất nhật bất của mỗi cách diễn đạt. Dùng điển cố này Nguyễn Du cho ta thấy Kim Trọng đã tương tư ma cũ bắt nạt ma mới. 3. Nhận xét câu thơ trích trong bài tập.Liễu chương đài: Lấy từ chuyện xưa. Nguyễn Khuyến dung để nói tình bạn.

. điển cố. 5/ Bài 5: Thay thế các thành ngữ trong các câu sau bằng các thành ngữ thông thường. . III/ Luyện tập 1/ Củng cố . Đặt câu hỏi với các thành ngữ: .Này các cậu đừng có mà a/ . đi chiến sĩ bình thường .đấu thực sự. Cách nói có dùng thành ngữ Cách nói thông thường a/ . hay là tay khác đã vin bẻ mất rồi”. còn hay không.Họ không đi tham quan.Làm bài tập thực hành (còn lại) . mình phải tìm cách giúp b/ .Họ không đi tham quan. đi làm nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường . mất sác thái biểu cảm và phải diễn đạt dài dòng.Khái niệm thành ngữ. không đi thực tế kiểu cưởi ngựa b/ . phải xem đặt thành ngữ vào câu nào cho phù hợp nội dung. 6/ Bài 6 và bài 7: Yêu cầu các em đặt câu hỏi với một số thành ngữ và điển đã cho.Này các cậu đừng có mà ma cũ bắt nạt ma mới. không hàm súc. .Dĩ hòa vi quý.Muốn đặt câu với một thành ngữ nào các em cần phải tìm hiểu ý nghĩa. mình người mới. . làm nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường . Đưa điển tích này váo đoạn thơ Nguyễn Du cho ta thấy Kiều đang hình dung ngày Kim Trọng trở lại thì Kiều đã thuộc về người khác mất rồi.Trứng khôn hơn vịt..Mẹ tròn con vuông. sắc thái biểu cảm của thành ngữ. đi làm nhiệm vụ của những loa mà đi chiến đấu thực sự.Lòng lang dạ thú. . lạ lẫm.Chuẩn bị bài mới: Chiếu cầu hiền. Nhận xét: Nếu thay các từ ngữ tương đương vào các thành ngữ thì vẫn biểu hiện được phần nghĩa cơ bản nhưng mất đi tính hình tượng..Nấu sử sôi kinh.. Cậu ấy cho mình là người cũ mà bắt nạt mới chân ướt chân ráo đến. còn phải tìm cách giúp đỡ chứ. xem hoa mà đi chiến đấu thực không đi thực tế một cách qua sự. Cậu ấy mới đến.” 6. 2/ Hướng dẫn tự học .. Trang 67 . . tương đương về nghĩa – Nhận xét về sự khác biệt và hiệu quả của hai cách diễn đạt.. đỡ chứ.

. về tác dụng biểu đạt của chúng. Đã buồn cả ruột mà dơ cả đời” (Nguyễn Du) . “Tôi cho nó đi học. mong nó kiếm ít chữ cho nó ăn ở ra người. 1. tính biểu cảm và tính hàm xúc). “công như công dã tràng”. nhất là trong các văn bản vưn chương nghệ thuật. “lo bò trắng răng”. ĐIỂN CỐ A.Ý nghĩa: chỉ cái duyên. oan nó. Cho ví dụ minh họa. Tiến trình lên lớp: 1. nâng cao hiểu biết kiến thức về thành ngữ và điển cố. Luyện tập luận nhóm. . 3. thảo luận trả lời các câu hỏi. điển cố.Thành ngữ “công giã tràng” còn có biến thể “giã tràng xe cát”. ai ngờ có chẳng chịu học. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Không hiểu con gái mà cứ đa nghi như Tào Tháo” . 2. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. “ôm rơm rặm bụng”. Thật công giả tràng” (Chu Văn – “Bảo biển”) . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Nêu định nghĩa về thành ngữ. một ngày một hư đốn. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Tổ chức cho HS thảo I. → thái độ thất vọng. “nóng Trang 68 .Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những trường hợp cần thiết. “múa rìu qua mắt thợ”. b.Cảm nhận được giá trị của thành ngữ và điển cố. “Đừng nghĩ bậy. “Nói chi kết tóc xe tơ. cái số tiền định và nghĩa vợ chồng của trai gái. thiết kế bài học. tài liệu tham khảo. D. Bài tập 1: Phân tích giá trị các thành ngữ (tính hình tượng.Củng cố. a.Ý nghĩa: nói về những người có bản chất hay ngờ vực hay nghi kỵ điển hình như một tính cách. c. B.Tuần 6: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ THÀNH NGỮ.Ý nghĩa: chỉ những việc làm không đạt kết qủa gì mà chỉ tổn phí thời gian và công sức. Bài tập 2: Đặt câu với mỗi thành ngữ sau: “xôi hỏng bỏng không”. C. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.

Không phải việc của mình mà cứ đi lo quá mức.Mọi việc đã rõ như ban ngày rồi mà cứ còn cãi.Tính anh ta lúc nào cũng nóng như lửa vậy.Đã không biết thì đừng có mà múa rìu qua mắt thợ. “rõ như ban ngày”. đừng việc gì cũng vơ vào mình cho khổ. II.Đã nói rồi.như lửa”.Mất bao nhiêu công sức đổ vào đó mà cuối cùng xôi hỏng bỏng không. . . Hướng dẫn tự học: Trang 69 . . . chỉ tổ ôm rơm rặm bụng thôi. . chỉ toàn lo bò trắng răng. .

Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm được xem là tác phẩm không những có giá trị lớn về nội dung tư tưởng mà còn có giá trị về nghệ thuật.. sách giáo viên..Đối tượng là bậc hiền tài. Hoàn cảnh sáng tác và mục đích sáng tác chiếu cầu hiền: Giáo viên giảng giải thể . những nho sĩ mang nặng tư tưởng nho giáo vì vậy mà “mời” chứ không phải là “lệnh”. .Chiếu cầu hiền được viết khoảng 1788 – 1789 Ngô Thì Nhậm thay loại chiếu là gì? Đặc điểm lời Quang Trung thuyết phục sĩ phu Bắc Hà ra cộng tác với triều đại cấu tạo ra sao? Tây Sơn.Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của nghị luận trung đại qua thể loại “chiếu”.Đỗ tiến sĩ năm 1775. 26 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHIẾU CẦU HIỀN (Cầu hiền chiếu) Ngô Thì Nhậm A. giáo án. cáo. B. 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Nói đến nền văn hóa trung đại nước ta là nói đến một giai đoạn văn hóa phong phú đa dạng về thể loại: hịch. khi nhà Lê Nêu hoàn cảnh và mục Trịnh sụp đỗ đi theo phong trào Tây Sơn. trấn Sơn Nam (Thanh Trì – Hà Nội) . Trong những thể loại mang tính đặc trưng của văn hóa trung đại còn có một thể loại khá đặc biệt đó là chiếu. C. 2. hiệu Hi Doãn. thảo luận trả lời các câu hỏi.Tuần 7: Tiết 25.1803). văn bia. Hoạt động của GV và HS Nội dung Học sinh đọc và tóm tắt I/ TÌM HIỂU CHUNG: tiểu dẫn. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. văn tế. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Trang 70 . Tác phẩm a. . 3. quê làng Tả Thanh Ngô Thì Nhậm Oai. Tiến trình lên lớp: 1. Trong thể loại văn chiếu này. Tác giả: Vài nét chính về tác giả . tài liệu tham khảo. đóng góp nhiều cho triều đích sáng tác? đại Tây Sơn. D.Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm hoặc một đoạn trích nghị luận trung đại theo đặc trưng thể loại. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Hiểu được một số nét đặc sắc về nội dung tư tưởng và nghệ thuật lập luận về tác phẩm. thơ Nôm Đường luật. là viên tướng giỏi của chúa Trịnh.Ngô Thì Nhậm (1746 . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: HÌnh ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. .

Thể loại văn tế Theo em. nội dung chính thời xưa. lệnh.. bố cục bài chiếu . khải . xã hội. chế. lẫn tránh suốt đời) Khi Tây Sơn ra Bắc diệt .Mượn quy luật vận động của tinh tú là chầu về Bắc thần → tác giả dụng nghệ thuật gì? Tác chỉ ra xuất xứ của người hiền tài là: dụng gì? + Phải do thiên tử sử dụng.. nghị.. ra người hiền vậy). cầu hiền”? 2.Sử dụng hình ảnh so sánh: của các sĩ phu Bắc Hà? + Người hiền như sao sáng trên trời Đoạn “nay trẫm . có tờ văn chương) .. nội dung của bài + Một số người đi tự tử (ra bể vào sông) → nói tóm lại không đem chiếu là gì? tài năng của mình ra cống hiến cho đất nước khác nào kẻ chết đuối trên cạn mà không biết (tuy không nói trực tiếp mà dùng hình ảnh lấy trong kinh điển nho gia hoặc mang ý nghĩa tượng trưng và có tính Những thành công nghệ cách châm biếm nhẹ nhàng vừa tỏ ra người viết chiếu có kiến thức thuật của bài chiếu? sâu rộng. biểu.Khi Tây Sơn ra Bắc diệt Trịnh. vương + Thiên tử là sao Bắc thần hầu chăng” tác giả đã sử . hiền”? + Những người ra làm quan với Tây Sơn thì. hoặc sợ hãi im lặng Những nét trong nghệ như bù nhìn.. gồm hai loại: từng phần? + Cấp dưới chế độ lên nhà vua lên triều đình (tâu..Phần 1: mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử (từ đầu .“Chiếu cầu hiền” viết văn xuôi.Phần 3: đường lối cầu hiền của Quang Trung và lời kêu gọi những Trịnh các sĩ phu Bắc Hà có người hiền tài (phần còn lại). diễn giải các cách ứng xử .Chiếu thuộc loại văn nghị luận chính trị. Bố cục: 3 phần: những sách kinh điển của .Phần 2: cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà (tiếp theo .Thường viết bằng văn xuôi. văn vần.) hiền tài và thiên tử như thế . sớ. . Phần 1: mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử. dụ..b. chương. trái với quy luật cuộc Điều đầu tiên trong đường sống. là công văn hành gồm mấy phần. Phần 2: Cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà. mệnh. Hãy nêu đường lối cầu . cách ứng xử như thế nào? II/ Đọc – hiểu văn bản: Em có nhận xét gì cách 1. sinh nho gia. mai danh ẩn tích. sĩ phu Bắc Hà có cách ứng xử như hiền của vua Quang Trung sau: thể hiện trong “Chiếu cầu + Bỏ đi ở ẩn. hoặc làm việc cầm chừng (gõ mỏ cánh cửa) thuật. bỏ phí tài năng. văn biền ngẫu.. + Không làm như vậy là trái với đạo trời... Luận ngữ một trong c. nào? . lối cầu hiền của vua Quang . Mối quan hệ giữa người tấu.Dùng lời và hình ảnh lấy từ sách (luận ngữ) của Khổng Tử đặt vấn Trung thể hiện trong “Chiếu đề nhằm tăng sức thuyết phục.Dùng câu hỏi theo thể lưỡng đạo hoặc coi Nguyễn Huệ (ít đức) Trang 71 .) + Nhà vua truyền xuống cho bề tôi (Chiếu.

Luyện tập 3. Đồng thời thể hiện kiến thức sâu rộng và tài văn chương của Ngô Thì Nhậm. * Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung . đòi hỏi phải có sự trợ giúp của nhiều nhà hiền tài. ngắn gọn đầy sức thuyết phục.không xứng để phò tá. bố cục rõ ràng. Hướng dẫn tự học . .Cách tiến cử: có ba cách: + Tự dâng sớ bày tỏ việc nước.Cuối cùng là kêu gọi mọi người cùng triều đình chung vai gắnh vác việc nước để cùng nhau hưởng phúc lâu dài → đường lối mở rộng. + Dâng sớ tự cử. 4. Phần 3: Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung * Chỉ ra tính chất của thời đại và nhu cầu của đất nước: + Trời còn tăm tối buổi đầu của nền đại định.SGK) III. đúng đắn.Đối tượng: tầng lớp nhân dân . Bài chiếu thể hiện tầm chiến lược nhìn xa trông rộng của vua Quang Trung trong việc nhận thức vai trò của người hiền tài trong việc đổi mới đất nước. Củng cố: Bằng cách lập luận chặt chẽ.Xem bài giảng. Luyện tập 1. 5. hoặc bây giờ đang thời loạn lạc → lời lẽ khiêm nhường nhưng cũng kiên quyết khiến người nghe thay đổi cách sống là ra phục vụ hết làm cho triều đại mới. + Các quan tiến cử. thuyết phục người đọc. Thành công nghệ thuật . . Tổng kết (Ghi nhớ . 3. + Hiện tại công việc nhiều nặng nề: Sức một tay không thể chống nổi một tòa nhà to. am hiểu nho học.Chuẩn bị bài mới: Xin lập khoa luật Trang 72 . có tài hoa . . + Thẳng thắn tự nhận những điều bất cập của triều đại mới do mình đứng đầu. luyện tập.Dùng các luận điểm với cách lập luận chặt chẽ thuyết phục.Dùng nhiều điển cố văn học TQ kết hợp cách nói trực tiếp thẳng thắn → Sự hiểu biết sâu rộng của người viết. SGK. 2.

Bài văn điều trần là văn bản nghị luận chính trị xã hội. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Hưng Nguyên.Nắm được tầm quan trọng của luật đối với sự nghiệp canh tân đất nước và tấm lòng của Nguyễn Trường Tộ. Thể loại văn điều trần: vực nào? Ông đã giới thiệu . C. thiết kế bài học. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Học sinh đọc và tóm tắt I/ TÌM HIỂU CHUNG: tiểu dẫn. 3. sách giáo viên. D. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Xuất xứ: Trích bản điều trần số 27 “Tế cấp bát điều” bàn về sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội nhằm mục đích thuyết phục triều đình cho Theo Nguyễn Trường Tộ mở khoa luật. phát triển đất nước (khoảng 60 di cáo). Giáo viên nhận 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. quan và dân phải có Bàn về sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội nhằm mục đích thái độ như thế nào trước thuyết phục triều đình cho mở khoa luật Trang 73 . Ông viểt nhiều bản điều trần đóng góp vào việc đổi mới. Tác phẩm a. của người Việt không phân biệt tôn giáo nói chung. Nghệ An. tài liệu tham khảo. luật bao gồm những lĩnh b.Là văn bản mà cấp dưới trình bày một vấn đề quan trọng đề bạt việc thực hành pháp luật lên cấp trên. trông rộng. .Tuần 7: Tiết 27 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: XIN LẬP KHOA LUẬT (Trích tế cấp bát điều) Nguyễn Trường Tộ A. . . 2.1871). của các nước phương tây ra . sao? c. B. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. xã Hưng Trung.Là một trí thức có tầm nhìn xa.Nguyễn Trường Tộ (1830 . thảo luận trả lời các câu hỏi. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Nội dung: Vua. Tác giả: xét. người làng Bùi Chu. Tiến trình lên lớp: 1.Thấy được tấm lòng yêu nước thương dân của Nguyễn Trường Tộ nói riêng.

Luyện tập 1. ngắn gọn.” Câu 2: . luật nước.Vua.. luyện tập..Việc thực hành luật ở các nước phương Tây “phàm những ai . uy quyền và chính lệnh → luật bao trùm lên tất cả vì thế mà bất luận quan. II/ Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản Câu 1: .. Đạo đức và pháp luật đi liền với nhau: trái luật là tội. đúng luật là đức.. Câu 3: Nho học truyền thống không tôn trọng luật pháp vì: nho giáo chỉ nói suông không có tác dụng bằng luật pháp “nhưng các sách nho chỉ . cái đức chí công vô tư.pháp luật? Nho học truyền thống có tôn trọng pháp luật không? Mối quan hệ giữa đạo đức và luật pháp như thế nào? Tác dụng của việc dùng lời Khổng Tử và khái niệm đạo đức văn chương. Củng cố: 2. .Xem bài giảng.Vì: luật thể hiện đạo công bằng về tỏ rõ đạo nhân ái. đức trời mà đức trời là đạo làm người bất tất phải đi tìm cái gì khác.. được một bậc . Trang 74 . có tính chiến đấu mạnh mẽ.Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm: kỷ cương.. Câu 5: Cách lập luận của Nguyễn Trường Tộ vừa sắc sảo. quan và dân phải có ý thức. III. Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị bài mới: Thực hành về nghĩa của từ trong sử dụng. Câu 4: Mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật. thái độ đúng đắn tôn trọng luật.. Luyện tập 3.. được lỗi lầm”. SGK. . . . hùng hồn cao. chặt chẽ.

giàu sức biểu hiện của Tiếng Việt.. → chỉ bộ phận cơ thể. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong thực tế ngôn ngữ của một dân tộc bao giờ cũng chỉ có số lượng hữu hạn nhưng để đáp ứng nhu cầu biểu hiện vô hạn của đời sống. thiết kế bài học. bên? . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Lá cót . hoành” (Truyện Kiều) Phương thức chuyển nghĩa ẩn dụ tức là theo lối liên tưởng Trang 75 . a/ Từ “lá” được dùng theo nghĩa gốc: bộ phận của cây. có hình chiếc lá. chuyển nghĩa của các trường hợp .Bồi dưỡng và nâng cao tình cảm yêu mến vốn từ ngữ phong phú. Khuyến dùng với nghĩa gì? b/ Định nghĩa từ “lá” trong các trường hợp sau: Xác định nghĩa và phương thức . D. Bấy lâu bể Sở sông Ngô tung mỏng. Đặt câu với từ chỉ bộ phận cơ thể . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. hiện tượng từ đồng nghĩa.. hoạt động I/ Thực hành thảo luận. Một trong những sự sáng tạo thêm từ mới có hiện tượng chuyển nghĩa của từ. tài liệu tham khảo. → hình dạng như lá. . B. hình dáng mỏng dẹt.. cói. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta thực hành về hai hiện tượng này trong Tiếng Việt. .Luyện tập để có thể sử dụng từ theo các nghĩa khác nhau và lĩnh hội từ theo các nghĩa khác nhau..... sách giáo viên.Lá thư .. từ đồng nghĩa. cành có màu xanh.. bao giờ cũng có sự sáng tạo thêm từ mới. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. đồng thời chọn lựa từ thích hợp trong từng ngữ cảnh.Tuần 7: Tiết 28 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: . → các nhóm trình bày Bài tập 1: xong. C. mọc Từ “lái” trong thơ Nguyễn ở ngọn. có hình giống chiếc lá... viết. tre . mũi nhô ra phía trước. GV chốt lại. dẹt.Lá cờ .Lá gan . → chỉ vật làm bằng chất liệu gỗ. thảo luận trả lời các câu hỏi. → chỉ vật làm bằng kim loại có dạng như chiếc dùng chỉ con người. lá.Cũng cố và nâng cao hiểu biết về những phương thức chuyển nghĩa của từ và hiện tượng từ nhiều nghĩa. → vật giống lá dùng để vẽ. “Một tay gây dựng cơ đồ → các vật trên có điểm giống nhau hình dạng chiếc lá. Hoạt động của GV và HS Nội dung Tổ chức chia nhóm.Lá tôn .. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu những hiểu biết của mình về nghĩa của từ? 3. .

(Tố Hữu) .Chân: nó đã có chân trong đội bóng lớp tôi. Bài tập 5: a/ Tính cách: tâm trạng day dứt triền miên của Bác. Hướng dẫn tự học + Xem bài giảng. + “Chịu” không chỉ là nhận mà còn hàm ý không còn sự lựa chọn nào khác.Ngọt: Ngọt lịm yêu thương giọng Quãng Bình.Miệng: Tay làm hàm nhai.Tim: Bác ơi tim Bác mênh mông thế Ôm cả non sông mọi kiếp người. (Tố Hữu) Bài tập 3: Tìm các từ .Bùi: Lời nói ấy nghe bùi tai quá! . II. c/ Bạn: mang nghĩa khác chung nhất.Tình cảm của hai người ấy thật mặn nồng. . b/ “Dính dáng. + “Cậy” không chỉ đơn thuần là nhờ mà còn biểu thị sắc thái khẩn cầu.Chua: Giọng nói gì mà chua thế? . sự gửi gắm cả tấm lòng của Thúy Kiều đối với ThúyVân (việc trọng đại của đời người). Tìm từ đồng nghĩa với “cậy”. là anh Trái tim lớn bọc 100 dòng máu đỏ” (Tố Hữu) Tìm các từ có nghĩa gốc chỉ vị giác chuyển nghĩa chỉ âm thanh. liên can” các từ khác không phù hợp về nghĩa hoặc ngữ pháp. Luyện tập 1. Bài tập 2: Đặt câu . làm bài tập + Chuẩn bị bài mới: Ôn tập văn học trung đại Việt Nam. Trang 76 . Cũng cố 2. tay quai miệng trể.“Người là cha. tình cảm.Đầu: Đầu xanh có tội tình chi (Nguyễn Du) . cảm xúc? Đặt câu. (Tục ngữ) . là bác. theo Kiều chỉ có Thúy Vân mới làm được việc này cho dù không ưng ý. “chịu” Giải thích lý do vì sao dùng từ “cậy” và “chịu” mà không dùng từ khác? Đánh dấu vào ô thích hợp giải thích tại sao? tương đồng. bài học. “chịu” + “Cậy” đồng nghĩa “nhờ” + “Chịu” đồng nghĩa “nhận” Giải thích lý do. Bài tập 4: Tìm từ đồng nghĩa với “cậy”. .Tay: Tay này có biệt tài làm thơ.

bộ Ngoại giao. Câu 3: Trong “Xin lập khoa luật” tác giả có đề xuất gì về thái độ của vua. c. Phương tiện dạy học: . b. bộ Ngoại giao. Trang 77 . bảng phụ. bộ Giáo dục. bộ Hình. C. bộ Tư pháp. d. Triều đại nhà Lê – Trịnh. bộ Lễ.Giáo viên: Sách giáo khoa. bộ Công. B. Tiến trình lên lớp: 1. quan và dân đều công bằng. Bộ nội vụ. sách giáo khoa. D. Kiểm tra bài cũ: 3. Triều đại nhà Lý. bộ Quốc phòng. bộ Nội vụ. Câu 2: “Lục bộ” được đề cập đến trong tác phẩm “Xin lập khoa luật” là những bộ nào thời xưa? a. bộ Binh. c. Mọi người từ vua đến dân đều phải tôn trọng pháp luật. b.Tuần 7: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CỦNG CỐ ĐỌC THÊM: XIN LẬP KHOA LUẬT (Trích tế cấp bát điều) Nguyễn Trường Tộ A. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Triều đại nhà Nguyễn. Trước pháp luật vua. Vua phải tôn trọng quan chấp pháp. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . bộ Công. bộ Tư pháp. . bộ Ngoại vụ. quan và dân đối với pháp luật? a. bổ sung → giáo viên chốt b.Khắc sâu thêm để học sinh nắm những thành công trong nghệ thuật lập luận của ông. trả lời. bổ sung → giáo viên chốt lại vấn đề theo phần gợi ý trả lời.Hiểu sâu hơn ý nghĩa tư tưởng của Nguyễn Trường Tộ trong việc khoa luật. bộ Binh. bộ Lễ. quan. Bộ Lại. Bộ Lại. Người dân phải tuân hành mệnh lệnh của vua. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Các nhóm thảo luận và A. bộ Ngoại giao. bộ Hình. . bộ Hộ. d.Học sinh: Vở soạn. Bộ Nội vụ. Phương pháp dạy học: Các nhóm thảo luận và trình bày đáp án vào bảng phụ → các nhóm khác góp ý. bộ Binh. bộ Giáo dục.Phần trắc nghiệm: trình bày đáp án vào bảng Câu 1: Nguyễn Trường Tộ sống dưới triều đại nào? phụ → các nhóm khác góp a. lại vấn đề theo phần gợi ý c. giáo án và một số sách tham khảo khác. d. Triều đại nhà Lê. ý.

Từ đó. a.Nêu ra nội dung của luật bao gồm: kỉ cương. + So sánh nho sĩ có học mà cư xử không bằng con con dân quê mùa. ông chỉ ra những hạn chế trong Nho giáo: + Chỉ nói suông mà không thực hiện → ông lấy lời Khổng tử làm căn cứ. . minh bạch đầy sức thuyết phục. . Trang 78 . Vì triều đình cũng mong muốn có sự công bằng trong pháp luật.Để thuyết phục vua. + Sách vở Nho giáo thì chỉ nghi chép chính sự nên đọc chỉ “rối trí” mà không áp dụng được vào thực tế nhằm điều chỉnh các hành vi đạo đức của nhà nho → tiếp tục lấy câu nói của Khổng tử để làm căn cứ. d. B – Phần tự luận (có đáp án kèm theo) Câu 1: Nguyễn Trường Tộ đã đặt vấn đề phải lập khoa luật như thế nào? Gợi ý trả lời: . tác giả đã chỉ ra những thuận lợi khi sử dụng luật pháp ở phương Tây. Có phù hợp. Vì không thỏa mãn quyền lợi của triều đình. luận cứ chặt chẽ. tác giả đã phê phán điều gì? Vì sao? Nhận xét về cách lập luận của tác giả? Gợi ý trả lời: Trong tác phẩm tác giả không phê phán đạo nho mà tác giả phê phán những hạn chế của nho học: . tác giả đã nêu lên tầm quan trọng của luật đối với mọi người. Có phù hợp. b. Câu 2: Trong tác phẩm. Không phù hợp. c. → lập luận chặt chẽ. . uy quyền và chính lệnh → mọi lĩnh vực của đời sống.Bằng cách vào đề trực tiếp. Không phù hợp. → Các luận điẻm cực kỳ mạch lạc.Cuối cùng ông khẳng định: pháp luật chính là đức. đầy sức thuyết phục. . Đáp án: c. Vì triều đình mà đặc biệt là vua sợ đánh mất uy quyền tuyệt đối của mình.Câu 4: Chủ trương của tác giả có thích hợp với triều đình phong kiến không? Vì sao? a. d. chất phác. c. Vì đúng với chủ trương của triều đình.Đầu tiên ông khẳng định: chuẩn mực đạo đức của nho gia đó là không gì bằng trung hiếu và lễ nghĩa → ông không phủ nhận nho giáo.

quyết + TK XV → hết XVII thắng kẻ thù xâm lược.Tuần 8: Tiết 29. B. . chúng ta đã được học và tìm hiểu những tác phẩm văn học trung đại. thiết kế bài học. tinh thần quyết chiến. đồng thời tự đánh giá kiến thức văn học trung đại và phương pháp ôn tập.. từ đó có kinh nghiệm tốt hơn để học phần văn học tiếp theo. Phân tích những biểu hiện của nội + Tư tưởng canh tân đất nước (xin lập khoa luật). Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. .Hệ thống được những kiến thức cơ bản về văn học trung đại Việt Nam. sách giáo viên. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình THPT. dung yêu nước qua các tác phẩm. lòng căm thù giặc. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: . cùng với những kiến thức khái quát về thời kỳ văn học này. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm những lĩnh vực nào? Mọi người có thái độ như thế nào với pháp luật? 3. + TK XVIII → nữa đầu XIX . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. lòng tự hào về đất nước....Tự đánh giá được kiến thức cơ bản về văn học trung đại và phương pháp ôn tập. tài liệu tham khảo. từ đó rút ra được kinh nghiệm để học tập tốt hơn phần văn học tiếp theo.Nội dung yêu nước trong văn học thế kỷ XVIII đến hết thế . nỗi xót xa trước cảnh đất nước bị tàn phá. thảo luận trả lời các câu hỏi. C. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Nội dung Những biểu hiện của nội dung I/ Nội dung kiến thức: yêu nước từ thế kỷ XVIII đến thế Câu 1: kỷ XIX. 30 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM A.VHTĐ 4 giai đoạn lớn kỷ XIX: là phần trung quân ái quốc với cảm hứng: ý thức độc + TK X → hết XIV lập tự chủ. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hệ thống lại những kiến thức cơ bản về văn học trung đại đã học trong chương trình lớp 11. Trang 79 . . D. con người. + Mang âm hưởng bi tráng (tác phẩm Nguyễn Đình Chiểu). đoạn trích đã học.Phân tích những biểu hiện của nội dung yêu nước qua các tác phẩm và đoạn trích: + “Chạy giặc” (Nguyễn Đình Chiểu): lòng căm thù giặc. Đã học trong chương trình ngữ văn lớp 11.Những biểu hiện mới: + Nữa cuối TK XIX + Ý thức về vai trò của người trí thức đối với đất nước (chiếu cầu hiền).

+ “Truyện Lục Vân Tiên” (Nguyễn Đình Chiểu): con người cá nhân nghĩa hiệp và hành động theo chuẩn mực nho giáo. + “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): con người cá nhân Trang 80 . + Khẳng định quyền sống con người. Câu 2: . Tình yêu không chỉ đem lại cho con người vẻ đẹo cuộc sống. hưởng lạc ngoài khuôn khổ. + Khẳng định con người cá nhân. . + “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): tình yêu thiên nhiên với một tấm lòng yêu nước thầm kín. tình yêu đích thực. dám nói lên một cách thẳng thắn những ước muốn của con người phụ nữ bằng cách nói ngang tàng với cá tính mạnh mẽ. + “Vịnh khoa thi hương” (Trần Tế Xương): lòng căm thù giặc. + “Chinh phụ ngâm” (Đoàn Thị Điểm): con người cá nhân được gắn liền với nỗi lo sợ tuổi trẻ.Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học thế kỷ XVIII đến nữa đầu thế kỷ XIX. + “Xin lập khoa luật” (Nguyễn Trường Tộ): cách tân đất nước. + “Vịnh khoa thi hương” (Trần Tế Xương): lòng căm thù giặc và lời kêu gọi lương tri. hạnh phúc chóng tàn phai do chiến tranh.Vì sao có thể nói văn học từ thế kỷ XVIII đến hết thế kỷ XIX xuất hiện trào lưu nhân đạo chủ nghĩa? Những biểu hiện nội dung nhân đạo trong giai đoạn văn học này? Chứng minhvấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo trong giai đoạn văn học này? Phân tích giá trị phản ánh và phê phán của đoạn trích vào phủ chúa Trịnh? Những giá trị về nội dung và nghệ thuật? + “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” (Nguyễn Đình Chiểu): sự biết ơn với những nghĩa sĩ đã hi sinh vì Tổ quốc. + “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” (Chu Mạnh Trinh): ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên đất nước. tập trung vào vấn đề con người. qua tác phẩm nhà thơ muốn đặt ra và chống định mệnh.Chứng minh qua các tác giả. khẳng định con người cá nhân. cá nhân bản năng khao khát sống. + “Bài ca ngất ngưỡng” (Nguyễn Công Trứ): con người cá nhân công danh. . xuất hiện thành trào lưu bởi lẻ: tác phẩm mang nội dung nhân đạo xuất hiện nhiều. tác phẩm tiêu biểu: + “Truyện Kiều” (Nguyễn Du): đề cao vai trò tình yêu. khao khát hạnh phúc. Đó là biểu hiện cao nhất của sự đề cao con người cá nhân. liên tiếp. . hướng vào quyền sống con người (con người trần thế). + Thơ Hồ Xuân Hương: đó là con người.Biểu hiện nội nhân đạo: + Đề cao truyền thống đạo lý.Vấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo.

tiếng dạ ran. bởi vì ở hình tượng này có sự kết hợp giữa yếu tố “bi” (đau thương) và yếu tố “tráng” (hào hùng). với những con người oai vệ và những con người khúm núm. Thế tử Trịnh Cán cái gì cũng “quá”. thầy thuốc vào khám bệnh phải chờ.Nghệ thuật: + Tính chất đạo đức.Là nơi âm u thiếu sinh khí. thương dân.Nội dung: + Đề cao đạo lí nhân nghĩa. + Ngôn ngữ. → Tiếng khóc trong “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” là tiếng khóc bi thương mà cao cả. hình tượng mang đậm màu sắc Nam bộ. ngấm sâu vào hình hài. lòng yêu nước. Phủ chúa Trịnh là nơi cực kỳ giàu sang và hết sức xa hoa. * Tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”: Lần đầu tiên trong văn học dân tộc có một tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. mọi việc đều phải có quan truyền mệnh lệnh. chỉ dẫn. Câu 4: Nội dung. sợ sệt. . truyền lệ.trống rỗng mất ý nghĩa. Là nơi thâm nghiêm đầy uy quyền với những tiếng quát tháo. nỗi đau thương mất mát của người nghĩa sĩ và tiếng khóc xót đau của người còn sống. . . sự ca ngợi công đức những người đã hi sinh vì quê hương đất nước. + Lòng yêu nước. giàu sang từ nơi ở đến tiện nghi sinh hoạt. ám khí bao trùm không gian cảnh vật. . + Yếu tố “bi” gợi lên qua đời sống lam lũ. thể trạng con người. Câu 3: “Vào phủ chúa Trịnh” là bức tranh chân thực về cuộc sống nơi phủ chúa. xa hoa từ vật dụng để đồ ăn. trữ tình. phủ chúa là nơi riêng biệt. nghệ thuật thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. hành động quả cảm anh hùng của nghĩa quân.Trước Nguyễn Đình Chiểu văn học dân tộc chưa có một hình ảnh hoàn chỉnh nào về người anh hùng nông dân nghĩ sĩ. khúm núm lạy tạ. lớn lao. + Yếu tố “tráng”: lòng căm thù giặc. sức sống. người vào phải qua rất nhiều cửa gác. + Thơ Tú Xương: nụ cười giải thoát cá nhân và sự tự khẳng định mình. . thức uống. Trang 81 .Hình ảnh người anh hùng nông dân nghĩa sĩ mang một vẻ đẹp bi tráng. vất vả. giàu sang xa hoa nhưng lại thiếu sự sống.

SGK.II/ Hướng dẫn tự học: + Xem bài học. + Chuẩn bị bài mới: Trang 82 . làm bài tập.

Tuần 8: Tiết 31 Giáo án làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2
A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm; biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn; biết so sánh với bài làm số 1; từ đó cũng cố thêm các kiến thức và kỷ năng làm bài văn nghị luận, nhất là nghị luận văn học. - Tiếp tục rèn luyện kỷ năng phân tích đề, lập dàn ý, thao tác lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. B. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Đề bài: - Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời xưa qua các bài Bánh trôi nước, Tự tình (Bài 2) của Hồ Xuân Hương và Thương vợ của Trần Tế Xương. I. Phân tích đề Theo yêu cầu của đề bài nội dung - Đề bài có định hướng sẵn. cần nghị luận là gì? - Nội dung nghị luận: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa qua một số bài thơ của Hồ Xuân Hương, Tú Xương. - Yêu cầu về phương pháp: Kết hợp các thao tác lập luận, Đọc kĩ đề bài gồm có mấy ý (ý dẫn chứng thuộc phạm vi một số tác phẩm văn học. lớn, ý nhỏ) thể hiện cụ thể qua II. Lập dàn bài: những câu thơ nào? a. Mở bài: - Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học trung đại. - Hình ảnh người phụ nữ là một nội dung quan trọng của chủ nghĩa nhân đạo. b. Thân bài: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa. - Đó là những con người chịu nhiều khổ đau: Phần kết bài cần nhận xét đánh + Khổ đau vì vất vả cực nhọc. giá chung ưu, nhược điểm bài làm + Khổ đau vì không làm chủ được số phận. của học sinh, tuyên dương một số + Khổ đau vì cô quạnh, thiếu vắng hạnh phúc lứa đôi; vì bài đạt kết quả tốt. không người yêu thương, cảm thông.
Trang 83

GV sữa một số lỗi sai cơ bản của học sinh.

- Nhưng đó là những con người đẹp đẽ không chỉ ở vẽ bề ngoài mà chủ yếu ở: + Tình yêu thương, lòng nhân hậu, một lòng một dạ vì con. + Sự đảm đang tảo tần. + Lòng dạ sắt son, không thể mất đi trong cuộc đời chìm nổi lênh đênh. + Tinh thần mạnh mẽ, dám vượt lên đớn đau để tìm niềm hạnh phúc mà mình hằng khao khát. c. Kết bài: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa hiện thân cho nỗi khổ đau của con người trong xã hội xưa, đồng thời là sự kết tinh của những đức tính truyền thống đẹp đẽ mà dân tộc Việt Nam tích lũy được trong hàng ngàn năm lao động và đấu tranh. III. Nhận xét đánh giá bài làm của học sinh 1. Ưu điểm: - Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, lập luận tốt, lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. - Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: + Lớp 11C2: 2. Nhược điểm Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, bố cục viết chưa cân đối. - Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu, dùng từ ngữ không chính xác, lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. - Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải, lan man. 3. Kết quả - Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: 44/45 + Lớp 11C2: 43/44 - Số bài đạt điểm dưới TB: + Lớp 11A1: 1/45 + Lớp 11C2: 1/44 IV. Sữa lỗi - Xác định nội dung của đề sai, chưa xác định được trọng tâm đề. - Các lỗi diễn đạt và dùng từ - Bố cục chưa cân đối không rõ ràng. V. Hướng dẫn tự học:
Trang 84

+ Xem bài học, SGK, làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận so sánh.

Trang 85

Tuần 8: Tiết 32 Giáo án làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH
A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nắm được mục đích yêu cầu và so sánh trong văn nghị luận - Bước đầu vận dụng kiến thức đã học về thao tác lập luận so sánh để viết một đoạn văn trong bài văn nghị luận. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: Mục đich, yêu cầu của thao tác lập luận phân tích là gì? Cách thức tiến hành như thế nào. Câu hỏi: Thao tác lập luận phân tích? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn nghị luận để thuyết phục người đọc, người nghe tin và làm theo những gì mà mình đã gửi gắm, cần sử dụng nhiều thao tác lập luận phân tích, lập luận so sánh được dùng khá nhiều và có những mục đích hiệu quả riêng. Bài học hôm nay làm rõ những vấn đề trên. Nội dung I. Mục đích yêu cầu của thao tác lập luận so sánh Xác định đối tượng so sánh và đối 1. Xét ngữ liệu: tượng được so sánh. Ví dụ (SGK) Câu 1: Xác định đối tượng so sánh. - Đối tượng so sánh: Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc. Phân tích những điểm giống và - Đối tượng được so sánh: Văn chiêu hồn (Văn tế thập loại khác nhau giữa đối tượng được so chúng sinh). sánh và đối tượng so sánh? Câu 2: - Giống: Cùng đề cập vấn đề con người. - Khác: + Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc: Nói về một lớp người (người phụ nữ có chồng đi chinh chiến xa, người cung nữ bị nhà vua lạnh nhạt...) Phân tích mục đích so sánh trong - Truyện Kiều: Nói đến một xã hội người (tài tử, giai nhân, đoạn trích. lưu manh, quan lại lính tráng, dân thường, thầy tu...) Nâng cao lịch sử thơ ca Nguyễn Tuân đã so sánh quan + Văn chiêu hồn: nói đến cả loài người lúc sống và như lúc niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố chết. Mở rộng địa dư thơ ca vào tận cõi chết.
Trang 86

Hoạt động của GV và HS

với những quan niệm nào? Căn cứ để so sánh những quan niệm “soi đường” trên là gì?

Mục đích của sự so sánh đó là gì?

Trong đoạn trích tác giả đã so sánh “Bắc” và “Nam” về những mặt nào?

Từ sự so sánh đó rút ra kết luận gì? Sức thuyết phục của đoạn trích ra sao?

Câu 3: Mục đích so sánh Làm cho ý được cụ thể, sinh động hơn và bài văn có sức thuyết phục hơn. 2. Mục đích, yêu cầu: (ghi nhớ - SGK) Thao tác lập luận so sánh nhằm làm sáng tỏ, làm vững chắc cách lập luận trong văn nghị luận. II. Cách so sánh. 1. Xét ngữ liệu: Ví dụ: (SGK) Câu 1: Nguyễn Tuân so sánh quan niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố với hai loại người: - Loại chủ trương cải lương hương ẩm - Loại người hoài cổ Câu 2: Căn cứ quan niệm “soi đường” trên - Loại chủ trương cải lương hương ẩm: họ cho rằng chỉ cần cải cách thủ tục thì đời sống người nông dân sẽ được nâng cao. - Loại người hoài cổ: họ chỉ cần trở về với cuộc sống thuần phác ngày xưa thì đời sống của người nông dân sẽ được cải thiện. - Quan niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố: người nông dân phải đứng lên chống lại những kẻ áp bức bóc lột mình. Câu 3: Mục đích của sự so sánh đó là: Chỉ ra ảo tưởng của hai loại người trên và làm nổi bật cái đúng của Ngô Tất Tố. 2. Cách so sánh: (Ghi nhớ - SGK) Chỉ ra sự giống và khác nhau giữa đối tượng được bàn bạc với đối tượng khác. III. Luyện tập 1. Củng cố 2. Luyện tập Đoạn trích Bình ngô đại cáo – Nguyễn Trãi Câu 1: Tác giả so sánh “Bắc” và “Nam” Giống: Cả hai đều có: văn hóa, lãnh thổ, phong tục, chính quyền, hào kiệt... - Khác: + Văn hóa: vốn xưng nền văn hiến đã lâu + Lãnh thổ: núi sông bờ cõi đã chia + Phong tục: phong tục Bắc, Nam cũng khác + Chính quyền riêng: Từ Triệu, Đinh, Lý ... một phương. + Hào kiệt: Song hào kiệt đời nào cũng có Câu 2: Từ sự so sánh đó: khẳng định Đại Việt là một nước
Trang 87

độc lập tự chủ, ý đồ xâm lược của giặc phương Bắc là trái với đạo lý đạo trời Câu 3: Đây là đoạn văn so sánh mẫu mực có sức thuyết phục cao. IV. Hướng dẫn tự học: + Xem bài giảng, làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Khái quát văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945

Trang 88

đoạn trích cụ thể. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I/ Phương pháp: Phương pháp học văn học trung đại Việt Nam. đồng thời khẳng định sự ngất như thế nào? ngưỡng của mình với các bậc tiền bối xưa. thanh nhã.) 2. C. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: Có phương pháp ôn tập văn học trung đại. Thường viết theo kiểu mẫu nghệ thuật có sẵn đã thành công thức → tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy phạm.. D. “thu diệp” (lá vàng trước gió. Trang 89 . thu hoa. từ đó rút ra được kinh nghiệm để học tập tốt hơn phần văn học tiếp theo. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Bài “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): Quan niệm thẩm mỷ của VHTĐ . điển tích.. thảo luận trả lời các câu hỏi.. + “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” dùng nhiều điển cố. điển tích.. tài liệu tham khảo.. những thi liệu Hán học.. vua tàn ác. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sách giáo viên. thiên về cái cao cả.. Phân tích qua bài thơ “Câu cá mùa 1. nhằm nói lên cái thú tiêu dao của một VHTĐ thường sử dụng thể loại người sống ngoài vòng danh lợi. thu thủy. thu tích.. Nêu bút pháp nghệ thuật của + “Truyện LVT” sử dụng các điển tích liên quan đến các bậc VHTĐ? Cho VD. Tiến trình lên lớp: 1.Tính quy phạm: thơ ca trung đại khi nói về mùa thu thường thể hiện như thế nào? Lấy VD phân có các hình ảnh ước lệ như: thu thiên.Hướng về những cái đẹp trong quá khứ.). để từ đó đi sâu tìm hiểu có tư duy nghệ thuật như thế nào? tác phẩm. không chăm lo đến đời sống nhân dân.. “thu thủy”(ao thu lạnh lẽo... diệp.. ưa sử dụng điển cố. “ngư ông” (tựa gối. Ở “Câu cá mùa thu” cũng có các yếu tố: “thu thiên” (tầng mây lơ lửng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. . + “Bài ca ngất ngưỡng”: phơi phới ngọn đông phong. B. thu”.). Tư duy nghệ thuật.Tuần 8: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM A. phường Hàn Dũ. giáo án. Kiểm tra bài cũ: 3. Quan niệm về thẩm mỹ. là phải nắm Các nhà văn học trung đại thường được đặc điểm bộ phận văn học này..). .

Thể loại. thất ngôn..Thơ: tứ tuyệt.thi liệu Hán học để bộc lộ sự chán ghét của trí thức đối với con đường danh lợi tầm thường. biểu. ngũ ngôn. “Con đường cùng” tượng trưng cho con đường công danh vô nghĩa. II... Thiên về ước lệ. gian khổ. Hướng dẫn tự học . Những người đi trên bãi cát là những người ham công danh... sẵn sàng vì công danh mà chạy ngược chạy xuôi. Bút pháp nghệ thuật. . “bãi cát” là hình ảnh tượng trưng cho con đường danh lợi nhọc nhằn. Sử dụng nhiều thể loại có kết cấu định hình vàcó tính ổn định cao: . chiếu. Trang 90 . bát cú. 4. tượng trưng: Trong “bài ca ngắn đi trên bãi cát”.Văn: bia. đồng thời thể hiện niềm khao khát thay đổi cuộc sống.. 3. cáo. hịch.Chuẩn bị bài mới.

Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Vậy thời kỳ văn học từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 đã ra đời và phát triển trong hoàn cảnh lịch sử xã hội như thế nào? Đặc điểm và thành tựu của nó ra sao? Tại sao nó được gọi là nền văn học hiện đại? Bài học hôm nay giúp ta lí giải điều đó.Tuần 9: Tiết 33. * Các nhân tố: . Đó là cơ sở. tác giả cụ thể.Nắm được những kiến thức cần thiết. Trang 91 Tình hình lịch sử xã hội Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 có những nét nổi bật nào? . . quy định của hoàn cảnh lịch sử xã hội. Có kỹ năng vận dụng những kiến thức đó vào việc học những tác phẩm. tối thiểu về một số xu hướng. có thể hội nhập với nền văn học hiện đại trên thế giới. đặc thù.Đầu thế kỉ XX. 3. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. trào lưu văn học. Đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945. C. Tiến trình lên lớp: 1. Hoạt động của GV và HS Nội dung I. Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa a. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo.Hiểu được một số nét nỗi bất về tình hình xã hội và văn hóa Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945. đẩy mạnh khai thác thuộc địa về kinh tế. Mỗi thời kì. thảo luận trả lời các câu hỏi.Nắm vững những đặc điểm cơ bản về thành tựu chủ yếu của văn học thời kỳ này. chịu sự chi phối. Các nhân tố tạo điều kiện cho văn học phát triển theo hướng hiện đại hóa * Khái niệm “hiện đại hóa”: là quá trình làm cho văn học thoát khỏi hệ thống thi pháp của văn học trung đại và đổi mới theo hình thức của văn học phương Tây. . Các nhà nghiên cứu văn học đã thống nhất trong việc phân kỳ văn học Việt Nam thành các thời kì. 1. nhu cầu thẩm mỹ cũng thay đổi. B. 34 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945 A. giai đoàn khác nhau. điều kiện hình thành nền văn học Việt Nam hiện đại. luôn vận động và phát triển theo những quy luật riêng. giai đoạn đã vận động và phát triển khác nhau. Mục tiêu cần đạt . Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. D. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học Việt Nam là một nên văn học thống nhất. sách giáo viên. thiết kế bài học. xuất hiện nhiều đô thị và những tầng lớp mới. thực dân Pháp xâm lược.

* Giai đoạn thứ hai: (khoảng 1920 đến 1930) . Hoàng Ngọc Phách. * Giai đoạn thứ ba (khoảng 1930 đến 1945) Trang 92 . → Đây là điều kiện thuận lợi để văn học Việt Nam vận động phát triển theo hướng hiện đại hóa. Á Nam Trần Tuấn Khải.Giai đoạn mở đầu và chuẩn bị các điều kiện cho công cuộc hiện đại hóa văn học . lớp trí thức “Tây học” thay thế lớp trí thức Nho học.Văn hóa VN dần thoát khỏi ảnh hưởng của phong kiến TQ. Nguyễn Ái Quốc.Nghề báo chí. phong trào dịch thuật phát triển. tiếp xúc với văn hóa phương Tây. Quá trình hiện đại hóa: 3 bước + Từ đầu thế kỷ XX đến 1920 + Từ đầu những năm 20 đến 1930 + Từ đầu những năm 30 đến 1945 * Giai đoạn thứ nhất (đầu thế kỷ XX đến 1920) . ..Chữ quốc ngữ được truyền bá rộng rãi.VH đã đạt được một số thành tựu: + Thành tựu văn xuôi: tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh. tác động mạnh đến việc ra đời của văn xuôi. thi pháp. chữ quốc ngữ dần dần thay thế chữ Hán và chữ Nôm. → VH đã đạt được một số thành tựu làm cho văn học mang tính hiện đại nhưng vẫn ảnh hưởng của nhiều yếu tố văn học trung đại. truyện ký ở miền Nam. thể loại. → Văn học thời kỳ này vẫn chịu nhiều ảnh hưởng của văn học trung đại cả về hình thức. “Trùng quan tâm sử” của Phan Bội Châu. + Thành tựu thơ: tiêu biểu có Tản Đà. Tiêu biểu có kịch “Chén thuộc độc” của Vũ Đình Long. nghệ thuật Tiếng Việt trưởng thành và phát triển . xuất bản ra đời và phát triển. b. Ngô Đức Kế và sự xuất hiện văn xuôi.Báo chí xuất hiện và phong trào dịch thuật giúp cho câu văn xuôi. chủ yếu là văn hóa Pháp. Phan Châu Trinh. bút ký của Phạm Quỳnh. .. Phạm Duy Tốn. + Kịch nói: loại hình mới du nhập từ phương Tây. Ngoài ra còn có các tác phẩm của các nhà ái quốc đang hoạt động ở nước ngoài như: “Ngục trung thư”. Đông Hồ.Quá trình hiện đại hóa của văn học Việt Nam trải qua mấy giai đoạn? Những giai đoạn nào? Văn học giai đoạn này có điểm gì mới và đã đạt được những thành tựu gì? Thành tựu đạt được trong giai đoạn văn học này là gì? . truyện ngắn của Nguyễn Bá Học. hàng loạt ký sự của Phan Châu Trinh. Tương Phổ.Những thành tựu chủ yếu là thơ văn của các chí sĩ cách mạng: Phan Bội Châu.

. nhóm Tự lực văn đoàn. → Nhận xét: 2 giai đoạn đầu (1900 đến 1930): văn học giao thời. Huy Cận. truyện ngắn và thơ. mộng ước. Nguyên nhân từ đâu mà văn học thời kỳ này có sự phân hóa? Sự hình thành hai bộ phận văn hóa đó là gì? VH đã hoàn tất quá trình hiện đại hóa với những cách tân sâu sắc trên mọi thể loại. Tuy nhiên VH lãng mạn ít gắn với chính trị xã hội của đất nước đôi khi sa vào chủ nghĩa cá nhân cực đoan. chú trọng phân tích lý giải một cách chân thực... vừa đấu tranh với nhau. đấu tranh chống lễ giáo phong kiến cổ hủ để giải phóng cá nhân.. + Truyện ngắn và tiểu thuyết được viết theo lối mới từ cách xây dựng nhân vật đến cách kể chuyện.Đội ngũ nhà văn: phần lớn là những trí thức Tây học. Thạch Lam. Đặc trưng: là tiếng nói của cá nhân tràn đầy cảm xúc. Đóng góp. quá khứ. thiên nhiên. . giai đoạn 3: văn học thực sự hiện đại. Bộ phận văn học công khai (văn học hợp pháp) . với các nhà văn tiêu biểu: Nam Cao. coi con người là trung tâm của vũ trụ. chính xác các hiện tượng Trang 93 . thuộc tầng lớp tiểu tư sản. Lưu Trọng Lư. ngôn ngữ nhân vật. Xuân Diệu. thường là đề tài tình yêu.Tại sao nói giai đoạn thứ ba này văn học phát triển mạnh. (tác giả tiêu biểu).Hoàn cảnh sáng tác: sáng tác và lưu hành công khai hợp pháp dưới sự kiểm duyệt của chính quyền. → HĐH đã diễn ra trên mọi mặt của đời sống văn học làm biến đổi toàn diện và sâu sắc diện mạo văn học. + Thơ ca đổi mới sâu sắc với phong trào thơ mới đưa lại cuộc cách mạng trong thi ca với tên tuổi sáng chói và phong cách riêng biệt: Thế Lữ. nhất là tiểu thuyết.. khẳng định “cái tôi” cá nhân.. gặt hái được nhiều thành tựu nhất. phát huy cao độ trí tưởng tượng để diễn tả những ước mơ. hạn chế: góp phần vào việc thức tĩnh ý thức cá nhân. Nguyễn Tuân. + Xu hướng lãng mạn: . đồng thời đi sâu phản ánh tình cảnh khốn khổ của các tầng lớp nhân dân bị bóc lột. Văn học hình thành 2 bộ phận và phân hóa thành nhiều xu hướng.. Đặc trưng: tập trung phơi bày những thực trạng. Chế Lan Viên.Tính chất: có sự phân hóa phức tạp thành nhiều xu hướng hiện thực.. + Xu hướng hiện thực: . đề cao con người thế tục.. HMT. khát vọng. đi sâu vào thế giới nội tâm. . 2. vừa bổ sung cho nhau để cùng phát triển a. bất công thối nát của xã hội đương thời.. Nguyễn Bính.

Tiểu thuyết được nâng lên ở trình độ cao với những cây bút xuất sắc như Vũ Trọng Phụng. .) . Nguyên Hồng Trang 94 . Thành tựu chủ yếu của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 1.. sâu sắc nhất của lịch sử văn học Việt Nam là gì? VH thời này có đóng góp gì mới cho truyền thống ấy? Những thể loại văn học nào mới xuất hiện trong văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945? Sự cách tân. (tác giả tiêu biểu) . + Đến “Tố Tâm” của Hoàng Ngọc Bích mới mẻ hơn trong việc diễn đạt tâm lí nhân vật. tuy vẫn còn nhiều yếu tố cũ. II.. 2. tinh thần nhân đạo và chủ nghĩa anh hùng. Nguyên nhân phát triển nhanh: .Tầng lớp tri thức Tây học đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển văn học dân tộc.Chủ nghĩa anh hùng trong văn học thời kỳ này mang tinh thần dân chủ.Chủ nghĩa nhân đạo gắn liền với sự thức tĩnh ý thức cá nhân.Từ nguyên do nào mà văn học thời kỳ này phát triển khẩn trương. Nguyễn Ái Quốc. Tuy nhiên ông vẫn bị chi phối bởi lối viết cũ. Nghệ thuật (thể loại và ngôn ngữ văn học) Thành tựu văn học thời kỳnày không tách rời với những kết quả của cuộc cách tân văn học trên các thể loại và ngôn ngữ văn học. + Nhóm tự lực văn đoàn.Lòng yêu nước trong văn học thời kỳ này mang nội dung dân chủ sâu sắc (thể hiện ở tác phẩm của Phan Bội Châu. đầu những năm 1930 cách tân tiểu thuyết lên một bước mới nhưng sau lại rơi vào sáo mòn. hạn chế: 3. Ngô Tất Tố. hiện đại hóa các thể loại tiểu thuyết và thơ diễn ra như thế nào? xã hội thông qua nhân vật điển hình. Nam Cao. . Đối tượng chủ yếu là những con người bình thường..Tiểu thuyết phát triển mạnh + Người đầu tiên đóng góp cho quá trình hiện đại hóa tiểu thuyết là Hồ Biểu Chánh. Đóng góp. .Chủ nghĩa nhân đạo trong thời kỳ này mang nội dung mới.. tư tưởng lớn nhất. khát vọng sống và đấu tranh vì hạnh phúc của tầng lớp nhân dân lầm than cơ cực nói riêng và con người nói chung..Sự thôi thúc của thời đại để hòa nhập vào xu thế chung . . Văn học phát triển với một tốc độ hết sức mau chóng a. Phan Châu Trinh. mau lẹ đến thế? Những truyền thống. + Các nhà tiểu thuyết hiện thực chủ nghĩa có công đưa tiểu thuyết xích gần với hiện thực đời sống nhân dân. Nội dung tư tưởng Truyền thống tư tưởng lớn nhất và sâu sắc nhất của văn học của dân tộc ta là lòng yêu nước. Nhịp độ phát triển mau lẹ b.Sức tiềm tàng của văn học dân tộc .

phong cách đa dạng với những cây bút: Nguyễn Bá Học. Phạm Duy Tốn. Tô Hoài. Nam Cao... Nguyễn Công Hoan. đã khiến Trang 95 . Thạch Lam.. Bùi Hiển. Nguyễn Tuân.Truyện ngắn: đạt trình độ nghệ thuật cao.

2.Hình tượng anh hùng nông dân nghĩa sĩ mang một vẻ đẹp bi tráng vì hình tượng này có sự kết hợp gai yếu tố “bi” và “tráng”. Thân bài: Phân tích được vẻ đẹp bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ: .Trước NĐC. B. .. rõ ràng diễn đạt có cảm xúc. sách giáo viên. 2. ngữ pháp. chính tả. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung A. Mở bài: Giới thiệu đôi nét cơ bản về tác 1.Bố cục hợp lý. Về kỹ năng: .Viết một bài văn nghị luậnvề một vấn đề văn học.Không mắc những lỗi thông thường về hình thức: chữ viết.Tuần 9: Tiết 35. dùng từ. 36 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI LÀM VĂN SỐ3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC A. . Tiến trình lên lớp: 1.. C. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: . tác phẩm và nêu được vấn đề cần nghị luận. lần đầu tiên trong văn học dân tộc có một tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. B.Viết một bài văn nghị luận văn học với lí lẽ lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục với một kết cấu hợp lý rõ ràng.Biết vận dụng các thao tác lập luận trong văn nghị luận. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Trang 96 . D..5 điểm giả.. Kiểm tra bài cũ: 3. Em hãy làm sáng tỏ vấn đề này. Đáp án và biểu điểm 1. Về kiến thức: Kiến thức Biểu điểm 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. giáo án. . học sinh làm bài trên lớp. trong văn học dân tộc chưa có 1 điểm một hình tượng hoàn chỉnh về người anh hùng nông dân nghĩa sĩ: . Phương pháp dạy học: Giáo viên ghi đề lên bảng.. Đề bài: Với “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”.

3. 3 điểm 3 điểm 1.5 điểm Trang 97 . hành động quả cảm ành hùng của nghĩa quân và sự ngợi ca công đức hững người hy sinh vì quê hương đất nước. gợi mở suy nghĩ cho người đọc. nỗi đau thương mất mát của người nghĩa sĩ và tiếng khóc đau xót của người còn sống. vất vả. Kết bài: Thâu tóm được vấn đề. + Yếu tố “tráng” gợi lên qua lòng căm thù giặc.+ Yếu tố “bi” gợi lên qua cuộc sống lam lũ. nêu cảm nghĩ riêng của bản thân. lòng yêu nước.

tôi sẽ thay mặt nhân dân ta đi thăm viếng và cảm ơn các nước anh em.Cũng cố và nâng cao những hiểu biết về các phương thức chuyển nghĩa của từ và hiện tượng từ nhiều nghĩa. tình cảm và lòng biết ơn đối với thế giới. tuy sức khỏe có kém so với vài năm trước đây . . điều đó cũng không có gì lạ. Bài tập 1: Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tôi sẽ đi khắp hai miền Nam – Bắc để thăm hỏi đồng bào... Luyện tập Tổ chức chia nhóm thảo luận. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: .Tôi có ý định đến ngày đó. tình thương đối với nhân dân..Luyện tập để có thể sử dụng từ theo các nghĩa khác nhau và lĩnh hội từ theo các nghĩa khác nhau.. Giải thích tại sao Bác lại viết như vậy? . Kiểm tra bài cũ: 3. sẽ. Điều đó cũng bình thường thôi. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. D. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. đồng thời chọn lựa từ thích hợp trong từng ngữ cảnh. giáo án. . cán bộ và thái độ của Bác về sự ra đi.. Tiến trình lên lớp: 1. cụ Lênin.Năm nay tôi vừa tròn 79 tuổi.. hiện tượng đồng nghĩa.Bác viết di chúc năm 1969 nhằm mục đích: nói với nhân dân với Đảng về nhiệm vụ cách mạng. C. phòng khi tôi phải đi gặp cụ Các Mác. thăm.Vì vậy. . Kế theo đó.Tuần 9: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG A... Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. tôi để sẵn mấy lời này. thảo luận... cán bộ. . tài liệu tham khảo. giàu sức biểu hiện của Tiếng Việt. trả lời câu hỏi.Tại sao Bác lại dùng từ “chúc mừng” thay cho từ “thăm Trang 98 . 1. .Bồi dưỡng và nâng cao tình cảm yêu mến vốn từ ngữ phong phú. . ... Sau đó Bác đã thay các từ in đậm lần lượt bằng các từ: chúc mừng. sách giáo viên. B. Trong bản thảo Di chúc của chủ tịch HCM ngày 10 tháng 5 bổ sung cho nhau → GV cũng cố năm 1969 có những câu lúc đầu Bác viết: chốt lại..

lúc đầu Bác dùng từ ‘thăm viếng” sau đó Bác lại thay bằng từ “thăm”. Tiên là ý chú muốn nhiều xu. khi bỏ đi thành tố thứ hai. . Tiên là ý chú muốn vòi xu. “cần” (không mang sắc thái).Từ “phải”. còn “phải” (sự bắt buộc). . Bài tập 4 Đám mây lốm đốm. (Nguyễn Công Hoan) Mỗi từ in đậm gồm hai thành tố. lê thê đi mãi. b. “được”. bây giờ cứ loáng thoáng Trang 99 . trắng giã – trắng.“mặc”: ý tự do (tâm hồn giao hòa khoáng đạt) 3. có sự dai dẳng làm cho người ta khó chịu. Bài tập 2 Các câu thơ của Nguyễn Khuyến có các bản chép khác nhau: a. c. xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây. răn reo – răn. câu văn miêu tả nhân vật sẽ bớt tinh cụ thể. ngăn trở nào đó. từ “chúc mừng” vừa có ý thăm hỏi. Vì từ thăm viếng không chỉ nói về thăm nước bạn mà còn nói viếng những con người ở nước đó đã góp phần xương máu cho dân tộc ta.Nói về ý định đi thăm các nước. đó là hai từ cùng trường nghĩa. – “lọt”: có sự hạn chế.“nhiều”: hàm ý chỉ số lượng xin. đen thui – đen.. khoằm khoặm – khoằm. nhưng để chỉ cái chết ở tư thế bình tĩnh. Song thưa để lọt bóng trăng vào. .. a. Bài tập 3 Mặt nó già cấc. Các từ gồm hai thành tố là những từ ghép hoặc từ láy. ít biểu cảm hơn so với câu văn cũ. lại vừa nhấn mạnh công lao đóng góp của nhân dân. – Từ “vòi”: hành động giống như đòi. Mấy chùm trước dậu hoa năm ngoái. Hãy tạm bới đi thành tố thứ hai trong năm từ nói trên và phân tích: sức biểu hiện của câu văn sẽ biến đổi như thế nào về hai mặt âm thanh và hình ảnh.hỏi”. biết ơn nhân dân sau ngày thắng lợi. có thể dùng trong câu.Bớt đi: già cấc – già. lạc quan thì dùng từ “sẽ” (sự tự nguyện). b. 2.Nói về cái chết sau tuổi 70 là “không có gì lạ” thay cho “cũng bình thường thôi” thể hiện đức tính khiêm tốn của Bác. Dăm chùm trước dậu hoa năm ngoái. . . 4. Song thưa để mặc bóng trăng vào. “sẽ”. “cần” . . đen thui và răn reo làm cho hai con mắt nó trắng giã và khoăm khoặm như mắt vọ. Từ “thăm” gợi sự thân mật và trang trọng. “được”.

nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đằng xa một bức vách. (Tô Hoài). Những từ in đậm là những từ tượng thanh hay tượng hình? Nếu bớt đi những từ láy thì tính nhịp nhàng và tính hình ảnh của câu văn sẽ bị ảnh hưởng như thế nào? Hãy phân tích những giá trị biểu hiện của từ láy trong câu văn. - Những từ láy: “lốm đốm”, “lê thê”, “thỉnh thoảng”, “lồ lộ” là các từ láy tượng hình. Nếu bớt chúng đi thì câu văn sẽ thiếu sự hài hòa về số tiếng và tính nhịp nhàng của câu văn sẽ bị ảnh hưởng. - Các từ láy trên có tính gợi hình ảnh rất rõ: + “lốm đốm” (đám mây): gợi sự phân bố chỗ đậm chỗ nhạt. + “lê thê”: gợi sự kéo dài chậm chạp. + “loáng thoáng”: gợi sự xuất hiện không rõ. + “thỉnh thoảng”: gợi sự thưa thớt về thời gian + “lồ lộ”: gợi sự hiện ra một cách rõ ràng. → Nếu bỏ chúng đi thì tính gợi hình ảnh của câu văn sẽ giảm hẳn. II. Hướng dẫn tự học - Hoàn thành các bài tập trên lớp - Chuẩn bị bài mới:

Trang 100

Tuần 10: Tiết 37, 38, 39 Giáo án Văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

HAI ĐỨA TRẺ
Thạch Lam
A. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh - Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Cảm nhận được tình cảm xót thương của nhà văn Thạch Lam đối với nhũng người phải sống nghèo khổ, quẩn quanh và sự cảm thông trân trọng của tác giả trước nhưng mong ước của họ về một cuộc sống tốt đẹp hơn. + Thấy được một vài nét nghệ thuật độc đáo của Thạch Lam qua truyện ngắn trữ tình này. - Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyện ngắn. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, ... C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học hiện đại giai đoạn 1930 – 1945, Thạch Lam có một vai trò vị trí khá quan trọng. Ông là một cây bút đặc sắc đại diện cho xu hướng, dòng văn học lãng mạn. Là một trong những cây bút của nhóm Tự lực văn đoàn, nhưng Thạch Lam lại khẳng định mình bằng hướng đi riêng biệt là những tác phẩm viết về nông thôn và những người nông nghèo. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc tiểu dẫn → cho biết những nét cỏ bản về cuộc đời và sự nghiệp thơ văn của Thạch Lam. Nội dung I/ TÌM HIỂU CHUNG: 1. Tác giả Thạch Lam: * Cuộc đời - Thạch Lam (1910 - 1942), tên thật Nguyễn Tường Vinh, sau đổi Nguyễn Tường Lân. - xuất thân trong một gia đình công chức gốc quan lại, sinh tại Hà Nội, thủa nhỏ sống ở Cẩm Dàng, Hải Dương rồi chuyển sang Thái Bình, học ở Hà Nội. Là em ruột của Nhất Linh, Hoàng Đạo, đều là thành viên của nhóm tự lực văn đoàn. * Sự nghiệp sáng tác: ( sáng tác khoảng 6 năm ). - Đề tài: Thường viết về những truyện không có chuyện, chủ yếu khai thác về thế giới nội tâm của nhân vật với những cảm xúc mong manh, mơ hồ trong cuộc sống thường
Trang 101

Đặc điểm truyện ngắn của Thạch Lam là gì?

Nêu xuất xứ của tác phẩm?

Tóm tắt của tác phẩm?

Bố cục?

Cảnh phố huyện được miêu tả với thời gian như thế nào?

Cảnh phố huyện được miêu tả ấn tượng qua những hình ảnh nào? Những hình ảnh đó gợi lên điều gì?

Hình ảnh những con người nơi phố huyện hiện ra như thế nào?

ngày. - Mỗi truyện như một bài thơ trữ tình, giọng điệu điềm đạm nhưng chứa đựng biết bao tình cảm mến yêu chân thành và sự nhạy cảm của tác giả trước những biến thái của cảnh vật và lòng người. - Lời văn trong sáng, giản dị mà thâm trầm, sâu sắc. - Tác phẩm chính (SGK). 2.Truyện ngắn Hai đứa trẻ a. Xuất xứ Rút trong tập Nắng trong vườn( 1938) b. Tóm tắt nội dung Truyện viết về cuộc sống tối tăm nghèo nàn của những người lao động nghèo ở một phố huyện nhỏ bé. Chị em Liên và An được mẹ giao cho trông nom một cửa hàng tạp hóa nhỏ. Cũng như những người dân nghèo nơi phố huyện, chị em Liên vừa bán hàng vừa trông chờ chuyến tàu đêm ở Hà Nội về. Chuyến tàu mang một chút ánh sáng của Hà Nội ầm ầm chạy vụt qua rồi im tiếng trong màn đêm sâu thẳm. Phố huyện và chị em Liên chìm vào giấc ngủ yên tĩnh. → Đây là truyện có cốt truyện đơn giản, gần như không có chuyện nhưng lại có sức gợi cảm sâu sắc. Giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng, gợi cảm. c. bố cục - Phần 1( Từ đầu....ngày tàn): Cảnh hoàng hôn buông xuống phố huyện. - Phần 2 ( tiếp theo... mơ hồ không hiểu): Cảnh sống của những kiếp người nghèo và tâm trạng của hai đứa trẻ. - Phần 3 (còn lại): Chuyến tàu đêm đi qua và ước vọng của hai đứa trẻ. II. Đọc - hiểu văn bản: 1/ Cảnh phố phố huyện: a/ Thời gian: Thời gian chiều tối: Thời gian két thúc của một ngày và mở ra đêm tối. Truyện được mô tả trong một không gian tĩnh nhưng thời gian động: hoàng hôn → đêm → đêm khuya vì thế cảnh một lúc một tối hơn Thời gian hòa quyện với không gian để tạo ra một thế giới nghệ thuật riêng. b/ Không gian nơi phố huyện: Cảnh chiều tàn đi dần vào đêm khuya được thu hẹp trong
Trang 102

Hoàn cảnh gia đình Liên như thế nào?

Trước cảnh ngày tàn thì tâm trạng Liên như thế nào?

Hình ảnh đoàn tàu có ý nghĩa như thế nào đối với hai chị em Liên? Có phải họ chờ Tàu để bán hàng chăng?

Phố huyện đã thay đổi như thế nào khi đoàn tàu xuất hiện?

một không gian nhỏ bé của một phố huyện nghèo. Không gian yên tĩnh, êm đềm của buổi chiều quê, “một buổi chiều êm ả như ru” đang chuyển vào đêm. Đêm mùa hạ “êm như nhung và thoảng qua gió mát”. Âm thanh: Tiếng trống thu không báo hiệu ngày tàn; tiếng trông cầm canh rời rạc điểm nhịp cho cuộc sống nặng nề trôi; tiếng dế, tiếng ếch tiếng côn trùng của sống dân dã; tiếng đàn bầu bật trong yên lặng → âm thanh gợi nỗi niềm xao xác trong lòng người.  Không gian vừa có vẻ đẹp thơ mộng vừa có vẻ buồn xơ xác. Không gian toàn cảnh nơi phố huyện chìm ngập trong bóng tối (không gian rộng) đối lập với không gian chập chờn, mờ ảo của ánh sáng xung quanh những ngọn đèn (không gian hẹp). Ánh sáng: Đèn của chị Tý: quầng sáng. Bếp lửa của bác Siêu: chỉ là “một chấm lửa nhỏ và vàng lơ lửng đi trong đêm tối” Ngọn đèn của Liên: từng hột sáng thưa thớt. Bóng tối: Bóng tối đến với tiếng trống thu không từ trên chòi cao. Bóng tối sắp đến với những đám mây hồng như hòn than sắp tàn. Bóng tối đến với dãy tre làng đen lại. Bóng tối đến với tiếng muỗi vo ve. Bóng tối bao trùm phố huyện: trên đường qua sông, qua chợ, các ngõ vào làng. Bóng tối về khuya như đặc lại… * Nhận xét: Ánh sáng le lói, hiếm hoi đối lập nghịch với đêm tối mênh mông → bóng tối như một ám ảnh, vượt qua ranh giới tự nhiên, thâm nhập, luồn lách, bám sát vào cảnh vật, con người; đè nặng, thấm vào tâm hồn con người, gợi nỗi buồn sâu lắng → không gian nghệ thuật là không gian bóng tối, gợi cảm xúc cho người đọc. c/ Con người: Chợ đã vản từ lâu, mấy đứa trẻ con nhà nghèo còn nhặt nhanh thanh nứa, thanh tre hay bất cứ thứ gì có thể dùng được của người bán hàng để lại. Mẹ con chị Tý dọn hàng nước nghèo nàn. Chị em Liên chuẩn bị đóng cửa hàng “đôi mắt chị bóng
Trang 103

Chủ đề tư tưởng của tác phẩm là gì?

tối ngập đầy dần”. Bác Siêu gánh phở đi bán, bóng Bác mênh mang ngã một vùng dài xuống đất. Bà cụ Thi lảo đảo bước đi trong bóng tối, tiếng cười khanh khách ghê sợ. Gia đình bác Sẩm trên manh chiếu hẹp trải dưới đất. * Nhận xét: Những thân phận, những con người bé nhỏ, sống lay lắt đang héo mòn hiện lên trong bức tranh nghèo nàn, tồi tàn nơi phố huyện tăm tối. Nhịp sống của họ cứ lặp đi, lặp lại ngày này qua ngày khác, đơn điệu, mỏi mòn lam lũ buồn tẻ, quẩn quanh trong cái nghèo túng nhưng họ vẫn hi vọng “Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ của họ”. 2/ Hình ảnh chị em Liên: a/ Hoàn cảnh: Cha mất việc, mẹ làm hàng xáo, kinh tế gia đình sa sút. Chuyển từ Hà Nội về phố huyện ngèo sinh sống. Chị em Liên được giao trông coi cửa hàng tạp hóa nhỏ thuê lại của người khác → Liên là người con gái hiếu thảo, đảm đang. → Chị ưm Liên đã hòa nhập được vào cuộc sống nơi phố huyện, đã quen với cảnh sống tối tăm, nghèo túng ở đây, khác hẳn với lúc sống ở Hà Nội. b/ Tâm trạng: Liên cảm thương cho những người nghèo mà đêm nào Liên cũng trông thấy: chị Tý, bác Sẩm, bà cụ Thi, những đứa trẻ ở chợ… → Liên là người con gái giàu tình thương, biết suy nghĩ, hay trầm tư trước cảnh đời mà Liên bắt gặp. Liên cảm nhận được cảnh tối tăm mà Liên và những người xung quanh đang sinh sống đắm chìm trong bóng tối, chị em Liên muốn quên đi thực tại xót xa “An và Liên lặng ngước mắt lên các vì sao để tìm sông Ngân Hà và con vịt theo sau ông Thần Nông” Chị em Liên luôn hoài niệm về quá khứ xa xưa, êm đềm ở Hà Nội “Liên nhớ lại khi ở Hà Nội, chị được hưởng những thức quà ngon lạ, bấy giờ mẹ Liên nhiều tiền, được đi chơi bờ hồ uống những cốc nước lạnh xanh đỏ”; còn bây giờ: “Phở của bác Siêu là món quà xa xỉ, hai chị em không bao giờ mua được”.
Trang 104

Đêm nào hai chị em cũng cố thức để chờ đoàn tàu đi qua – chuyến tàu đêm, hoạt động cuối cùng của đêm khuya, mang lại chuýt ánh sáng và âm thanh rộn rã của Hà Thành hoa lệ cho phố huyện nghèo tăm tối. 3/ Ý nghĩa hình ảnh đoàn tàu: a/ Đối với chị em Liên: Con tàu mang đến thế giới của kỷ niệm, đánh thức dậy trong chị em Liên hình ảnh đẹp của quá khứ, mang đến cho Liên nguồn sáng lấp lánh khác hẳn nguồn sáng hưu hắt của phố huyện. Chị em Liên chờ đợi tàu không phải để bán được thêm hàng mà vì muốn được nhìn thấy một thế giới khác sôi động, sang trọng hơn, vì thế việc chờ đoàn tàu đem lại niềm vui cho chị em Liên. →chờ đợi tàu trở thành một nhu cầu có thể khỏa lấp những khoảng trống mênh mông trong tâm hồn Liên, giúp Liên thấy rõ hơn, sâu hơn cuộc sống phủ đầy bóng tối nơi phố huyện. b/ Đối với dân phố huyện: Con tàu mang đến cho phố huyện một thế giới khác, thế giới với ánh sáng xa lạ của thị thành cho dù ánh sáng ấy chỉ thoáng vụt qua trong giây lát cũng đủ để đem lại cho họ một chút dư vị, dư âm khác lạ. Âm thanh của đoàn tàu dù thoáng qua cũng đủ sức át đi trong giây lát không khí buồn tẻ, đơn điệu của phố huyện. Khi đoàn tàu đã đi qua, phố huyện lại chìm trong bóng tối nhưng sự chờ đợi và hi vọng vẫn còn âm vang, ngày này qua ngày khác. → Con tàu tác động vào lòng người một ấn tượng mạnh mẽ, đưa phố huyện ra khỏi cảnh sống tù đọng, u uất dù chỉ trong chốc lát → chờ đợi con tàu trở thành nhu cầu không thể thiếu của người dân phố huyện. Chờ đợi con tàu chính là niềm vui, niềm an ủi, niềm hi vọng dẫu còn mơ hồ về một ngày mai tươi sáng; là khát vọng sống mãnh liệt chợt bùng lên trong tâm hồn những con người nghèo khổ → Thạch Lam đã nhìn thấy và mô tả khát vọng sống ẩn chứa trong sâu thẳm tâm hồn người lao động nghèo khổ. Tóm lại: Bàng tình cảm và tấm lòng nhân hậu của mình, Thạch Lam đã thể hiện một cách nhìn trong trẻo, nhẹ nhàng nhưng sâu lắng về người lao động nghèo, đặc biệt là trẻ thơ.
Trang 105

Củng cố: Tác phẩm thể hiện tâm hồn nhân ái. chất tương phản tạo cho tác phẩm có sức hút đặc biệt. nồng hậu sâu kín của Thạch Lam đối với những kiếp người nghèo khổ tăm tối. bài tập. có sự đan cài của chất hiện thực. Trang 106 . trân trọng của Thạch Lam với người lao động nghèo khổ và khát vọng mơ hồ của tuổi thơ. hành vi.SGK) IV. hành văn nhẹ nhàng. Hướng dẫn tự học . Luyện tập 1. mềm mại. Luyện tập 3. chất trữ tình. Tổng kết: (ghi nhớ .4/ Chủ đề: Tác phẩm thể hiện tấm lòng yêu mến. Thể hiện phong cách nghệ thuật độc đáo của Thạch Lam: Truyện không có cốt truyện rõ ràng. III. thiên về khai thác nội tâm.Chuẩn bị bài mới: Ngữ cảnh.Xem bài giảng. 2. .

nói (viết) cho ai nghe. thảo luận trả lời các câu hỏi. Khái niệm Ngữ cảnh là bối cảnh ngôn ngữ mà ở đó một yếu tố ngôn ngữ được sử dụng hoặc được tạo ra trong hoạt động giao tiếp ngôn ngữ. 2. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về ngữ cảnh. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . viết và đọc – văn bản: Biết nói. Kiểm tra bài cũ: 3.. người đọc biết được qua lời kể của tác giả. câu văn. nói (viết) ở đâu. C. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói và viết.Tuần 10: Tiết 40 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGỮ CẢNH A. bối cảnh giao tiếp rộng là . Các nhân tố của ngữ cảnh: 1. sách giáo viên. Xét ngữ liệu: Ngữ liệu 1: Nếu đột nhiên nghe câu nói này không biết bối cảnh sử dụng của nó thì không một ai có thể trả lời được những câu hỏi như vậy.… Tất cả những vấn đề đó cho thấy nói (viết) không chỉ cần câu. Nhân vật giao tiếp hoặc đóng vai trò người nói (người viết) hoặc người nghe (người đọc). đồng thời người nghe (người đọc) dựa vào bối cảnh đó mà lĩnh hội được lời nói.Hiểu về ngữ cảnh trong giao tiếp (nói và viết). Ngữ liệu 2: đặt câu nói trong bối cảnh phát sinh ra nó. . viết phù hợp với ngữ cảnh. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. chúng ta bao giờ cũng phải chú ý đến các vấn đề ai nói (ai viết). II. Khái niệm: 1.. Biết phân tích và lĩnh hội văn bản trong ngữ cảnh mà nó được sản sinh ra. chữ cụ thể trong văn bản mà còn phải quan tâm đến ngữ cảnh. B.Biết vận dụng hiểu biết về ngữ cảnh vào viẹc nói. Nội dung I. . giáo án. Trang 107 Các nhân tố của ngữ cảnh là những nhân tố nào? Nhân vật giao tiếp là gì? Bối cảnh là gì? (VD: truyện “Hai đứa trẻ”. lúc nào. Tiến trình lên lớp: 1. Hoạt động của GV và HS GV hướng dẫn HS tìm hiểu ngữ liệu trong mục I và sau đó rút ra khái niệm. D. Nhân vật giao tiếp: Trong cùng một hoạt động giao tiếp có thể có một hoặc nhiều người tham gia (gọichung là các nhân vật giao tiếp). Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.

c/ Hiện thực được nói tới: Phần nghĩa sự việc của câu văn được tạo nên bởi hiện thực được nói đến. lịch sử.Văn bản (sản phẩm của hoạt động giao tiếp) luôn được nảy sinh trong một tình huống giao tiếp cụ thể. Bối cảnh ngoài ngôn ngữ: Là cảnh tạo ra giao tiếp a/ Bối cảnh giao tiếp rộng: (Bối cảnh văn hóa) Đây là nhân tố tạo nên môi trường giao tiếp. chi phối nội dung lẫn hình thức ngôn ngữ (từ ngữ. Ví dụ: SGK * Đối với giao tiếp bằng ngôn ngữ. địa vị xã hội. địa phương sinh sống… Những đặc điểm này luôn chi phối lời nói cá nhân và việc lĩnh hội lời nói của người khác) Ví dụ: SGK 2. (Mỗi nhân vật giao tiếp đều có những đặc điểm về nhiều mặt: lứa tuổi. Đó có thể là hiện thực bên ngoài các nhân vật giao tiếp hoặc hiện thực tâm trạng con người. Ví dụ: SGK * Đối với văn bản văn học: Bối cảnh văn hóa chínhlà hoàn cảnh sáng tác (ra đời) của tác phẩm. nghề nghiệp. câu văn luôn chịu sự chi phối bởi quan hệ của các nhân vật giao tiếp và vị thế của họ so với nhau. 3. tình huống thường hay thay đổi → quan hệ giữa cá nhân và giao tiếp. dân tộc.XHVH những năm trước CMTT. cá tính. phong tục tập quán. câu. Những sự việc. vịthế giao tiếp. bối cảnh hẹp là phố huyện nghèo). cả quá trình tạolập và lĩnh hội lời nói của câu văn: Bối cảnh xã hội. thời gian phát sinh văn bản. văn hóa. tình cảm. Văn cảnh: Trang 108 . địa lý. chi phối cả người nói và người nghe. cảm xúc của các nhân vật giao tiếp cũng thay đổi tùy tình huống → thay đổi nội dung. hình thức của văn bản giao tiếp. thể chế chính trị… tựu trung là bối cảnh văn hóa. → Đây là những nhân tố không thể thiếu khi tìm hiểu mỗi trường hợp phát sinh văn bản (do bối cảnh giao tiếp này tạo nên những tình huống của văn bản giao tiếp nên còn được gọi là bối cảnh tình huống). b/ Bối cảnh giao tiếp hẹp: (Bối cảnh tình huống) . Em hiểu gì về nhân tố văn cảnh? Xét VD trong SGK. Nội dung và hình thức của lời nói. giới tính. đó là: Nơi chốn. Vì bao gồm những phạm trù giao tiếp ở bên ngoài ngôn ngữ nên rất rộng lớn. hiện tượng xảy ra xung quanh. đoạn…).

hiệu quả) lời nói. các đơn vị ngôn ngữ (âm tiếng. câu. 2. câu văn) . muốn lĩnh hội trọn vẹn (chính xác. ngữ. Dạng nói hoặc dạng viết.Khi nói đến ngữ cảnh của một đơn vị ngôn ngữ rộng hoạt động giao tiếp.Ngữ cảnh chính là môi trường sản sinh ra lời nói câu văn → luôn ảnh hưởng và chi phối nội dung và hình thức của câu  người nói (viết) phải biết tạo nên những sản phẩm giao tiếp thích hợp với ngữ cảnh. Đối với người nói (người viết và quá trình sản sinh lời nói. văn cảnh vừa là cơ sở cho việc lĩnh hội đơn vị ngôn ngữ. Tổng kết: (ghi nhớ . đoạn…) đi trước hoặc đi sau một đơn vị ngôn ngữ đều tạo nên văn cảnh của nó. III. Luyện tập Trang 109 . người nghe (người đọc) nên: + Căn cứ vào ngữ cảnh rộng và hẹp. với từng tình huống và diễn biến cụ thể để có thể phân tích tìm hiểu và giải thích thấu đáo. Đối với người nghe (người đọc và quá trình lĩnh hội lời nói.SGK) V. bối cảnh giao tiếp. cặn kẻ về nội dung và hình thức của lời nói. không thể không nói đến văn cảnh xuất hiện của nó. → Cũng như nhân vật. câu văn) . câu văn. Vai trò của ngữ cảnh: 1. Thuật ngữ văn cảnh đề cập đến những nhân tố ngữ cảnh sau: Lời đối thoại hoặc lời đơn thoại. IV. vì vậy. câu với ngữ cảnh sử dụng của nó. Trong mọi trượng hợp.Ngữ cảnh không chỉ có vai trò quan trọng với quá trình tạo lập mà với cả quá trình tạo lập văn bản giao tiếp. + Phải gắn từ ngữ. câu văn. . từ.Luôn có mối quan hệ giữa môi trường và văn bản giao tiếp – sản phẩm được tạo ra trong môi trường ấy  văn bản luôn mang dấu ấn của ngữ cảnh.

B. giáo án. Luyện tập 1. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Tổ chức chia nhóm thảo luận. Bữa thấy bòng bong che trắng lốp. Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. trơ trọi… Câu thơ là sự diễn tả tình huống. . Người nông dân thì đã thấy rõ hình ảnh dơ bẩn của kẻ thù và căm ghét chúng mỗi khi thấy bóng dáng tàu xe của chúng. còn tình Trang 110 . trông tin quan như trời hạn trông mưa. muốn tới ăn gan. C.Có kỹ năng nói và viết cho phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp. Bài tập 1: Căn cứ vào ngữ cảnh (hoàn cảnh sáng tác). Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. mục đích của lời nói. ngày xem ống khói đen sì muốn ra cắn cổ. 2.Củng cố và nâng cao những hiểu biết về ngữ cảnh: khái niệm ngữ cảnh trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ cùng với những nhân tố của nó. đồng thời có năng lực lĩnh hội chính xác nội dung. tài liệu tham khảo. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . tiếng trống canh dồn dập mà người phụ nữ vẫn cô đơn. D. Bài tập 2: Xác định hiện thực nói tới trong hai câu thơ: Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non. Kiểm tra bài cũ: Nêu khái niệm và phân tích vai trò của ngữ cảnh. mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm. xuất phát từ bối cảnh: tin tức về kẻ địch đến đã phong thanh mười tháng nay mà lệnh quan thì vẫn chờ đợi. hãy phân tích những chi tiết đựoc miêu tả trong hai câu thơ sau: Trong phong hạc phập phồng hơn mười tháng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. thảo luận trả lời các câu hỏi. câu văn trong mối quan hệ với ngữ cảnh. ghét thói mọt như nhà nông ghét cỏ. → Hai câu thơ gắn với tình huống giao tiếp cụ thể: đêm khuya. (Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc – Nguyễn Đình Chiểu) → Các chi tiết trong hai câu thơ này đều bắt nguồn từ hiện thực (xem chú thích). bổ sung cho nhau → GV cũng cố chốt lại.Tuần 10: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ NGỮ CẢNH A. sách giáo viên. Nội dung I. 3.

nuôi con. nhằm mục đích Trang 111 . người ta không đường đột hỏi về chuyện riêng tư (có hay không có đồng hồ). bác có đồng hồ không ạ?”. câu hỏi cần hiểu như thế nào? Nó nhằm mục đích gì? → Bài tập đã nêu tình huống (bối cảnh giao tiếp hẹp): Trên đường đi. Trong tình huống đó. Những chi tiết trong hoàn cảnh sống của gia đình Tú Xương chính là bối cảnh tình huống cho nội dung của các câu thơ trong bài (6 câu đầu). hai người không quen biết gặp nhau. Bài tập 3: Vận dụng những hiểu biết ngữ cảnh dể ký giải những chi tiết về hình ảnh của bà Tú trong bài thơ “Thương vợ” của Tú Xương. → Hoàn cảnh sáng tác chính là ngữ cảnh của các câu thơ trong bài. mà chỉ có thể hỏi nhau về những đề tài khách quan. -Lọng cắm rợp trời quan sứ đến. 5. Trong ngữ cảnh đó. Bài tập 4: Đọc những câu thơ sau trong bài “Vịnh khoa thi hương” của Tú Xương và cho biết những yếu tố nào trong ngữ cảnh đã chi phối nội dung của những câu thơ đó: -Nhà nước ba năm mở một khoa Trường Nam thi lẫn với trường Hà. 4. Chẳng hạn thành ngữ “một duyên hai nợ” không phải chỉ để nói đến nỗi vất vả của bà Tú mà xuất phát từ chính ngữ cảnh sáng tác: Bà Tú phải làm để nuôi cả chồng và con. → Từ hoàn cảnh về cuộc sống của nhà thơ. mà nói về thời gian. chịu thương chịu khó để làm ăn nuôi chồng. chính quyền mới do thực dân pháp lập lên đã tổ chức cho các sĩ tử Hà Nội xuống thi chung ở trường Nam Định. Cho nên câu hỏi của người đi đường cần hiểu là không phải nói về đề tài đồng hồ. Váy lê quét đất mụ đầm ra. Rõ nhất là sự kiện vào năm Đinh Dậu (1879). một người phụ nữ lận đận trong tình duyên. có thể thấy vợ Tú Xương là một người tần tảo. hai người không quen biết gặp nhau. Bà kiếm sống bằng nghề buôn bán nhỏ.huống nội dung đề tài của thơ. Những sự kiện đó chính là ngữ cảnh tạo nên câu thơ. có quan hệ đến mọi người. một người hỏi: “Thưa bác. Trong thời kỳ đó toàn quyền Đông Dương là Đu – me đã cùng vợ đến dự. 3. câu thơ còn bộc lộ tâm sự của nhân vật trữ tình – của chính tác giả. Bài tập 5: Trên đường đi. Ngoài sự diễn tả tình huống.

Trang 112 .nêu nhu cầu cần biết thông tin về thời gian.

Từi 1948-1958. ông là tổng thư ký Hội văn nghệ Việt Nam. thảo luận trả lời các câu hỏi. . sinh trưởng trong một gia đình nhà nho khi Hán học đã tàn. ông về Hà Nội làm báo.Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Vẻ đẹp của hình tượng nhân vật Huấn Cao.Tác giả đời.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyện ngắn. qua đó hiểu được quan niệm thẩm mỹ của nhà văn. Tác phẩm “Chữ người tử tù” của ông như một bông hoa khác thường và có một hương vị rất riêng. dùng ngòi bút phục vụ hai cuộc kháng chiến của dân tộc. Hoạt động của GV và HS Nội dung Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK. Qua tác phẩm này chúng ta sẽ hiểu thêm về con người. Hà Nội) . + Tình huống truyện độc đáo. . sự nghiệp sáng tác của Nguyễn a.Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm truyện ngắn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thủ pháp đối lập.Quê quán: làng Mọc ( nay phường Nhân chính.Nguyễn Tuân ( 1910-1987). 3. Nguyễn Tuân tự nguyện đến với cách mạng.Sự nghiệp văn học .Là một nhà văn lớn . tạo không khí cổ xưa.… C. Vào bài mới: Nguyễn Tuân là một cây bút xuất sắc của văn học giai đoạn 1930 – 1945. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. D.Cách mạng tháng Tám thàng công. Nêu xuất xứ và chia bố cục của tác Nguyễn Tuân giữ một vị trí quan trọng và đóng góp không Trang 113 .Sau khi tốt nghiệp bậc thành chung ở Nam Địn. 42 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ Nguyễn Tuân A. hiệun Nhất Lang. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. quan điểm nghệ thuật của Nguyễn Tuân cũng như giá trị của tác phẩm. b. Tiến trình lên lớp: 1. .Tuần 11: Tiết 41. sau I. ngôn ngữ góc cạnh. Kiểm tra bài cũ: Tóm tắt và nêu chủ đề tư tưởng truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam.TÌM HIỂU CHUNG đó giới thiệu những nét chính về cuộc 1. sách giáo viên. Cuộc đời Tuân. giáo án. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . viết văn. . . quạn Thanh xuân. B. một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp.

Tình huống truyện là gì? Nêu tình huống của truyện ngắn này. là tác phẩm kết tin h tài năng của Nguyễn Tuân trước cách mangh tháng Tám. Đường vui (19490. → Nguyễn tuân đã đặt những nhân vật của mình vào chốn ngục tù tăm tối. Qua đó làm nổi bật vẻ đẹp hình tượng nhân vật Huấn Cao. đồng thời cúng thể hiện sâu sắc chủ đề tác phẩm. môi trường sống. + Đem đến cho nền văn xuôi hiện đại một phong cách tài hoa và độc đáo. bút ký văn học đạt tới trình độ nghệ thuật cao. + Trên bình diện xã hội họ hoàn toàn đối lập nhau: một người là tên đại nghịch cầm đầu cuộc nổi loạn nay bị bát giam. Trang 114 . + Làm phong phú thêm ngôn ngữ văn học dân tộc.Được nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học năm 1960. còm một người là kẻ đại diện cho trật tự xã hội dương thời.tình huống truyện độc đáo: Mối quan hệ giữa hai nhân vật Huấn Cao và quản ngục.Truyện ngắn Chữ người tử tù lúc đầu có tên là Dòng chữ cuối cùng in trên tạp chí tao Đàn 1938. giữa nhân vật với hoàn cảnh. Tình huống truyện . để tạo nên một tình huống độc đáo: mối quan hệ đặc biệt đầy éo le.phẩm. . góp phần thể hiện sâu sắc tư tưởng của tác phẩm. cuộc gặp gỡ kỳ lạ tăm tối của họ. nhơ bẩn. trớ trêu giữa nhưng tâm hồn tri âm tri kỷ trong tình thế đói nghịch: tử tù và quản ngục. . + Thúc đảy tùy bút. Viên quản ngục có phẩm chất gì khiên HC cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ” và tác giả coi đó là “một thanh âm trong trẻo chen giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”? Những ngày HC ở tù thì quản ngục có thái độ và hành động như thế nào đối với HC? Diễn biến tâm trạng của quản ngục từ khi nghe tin có tử tù là HC đến cho đến khĩin được chữ của HC? (phần này GV hướng dẫn HS tiếp tục tìm hiểu) nhỏ đối với văn học Việt nam hiện đại. b. + Trên bình diện nghệ thuật: đều là những người có tâm hồn nghệ sĩ.Tác phẩm chính: Vang bóng một thời (1940). Sông Đà (1960) 2. Tác dụng của tình huống này đối với việc thể hiện tính cách nhân vật sự kịch tính của truyện. sau đó tuyển in trong tập Vang bóng một thời đổi tên thành Chữ người tử tù.Tình huống truyện là mối quan hệ giữa nhân vật này với nhân vật khác . đang chờ ngà ra pháp trường chịu tội. qua đó nhân vật bộc lộ tâm trạng. tính cách hay thân phận của mình. . . Tác phẩm a. là tri âm tri kỉ với nhau. làm sáng tỏ tấm làng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục. Xuất xứ -Tập truyện Vang bóng một thời khi in lần đầu (1940) gồm 11 truyện ngắn.

Phần 3 (còn lại): nguyện vọng của quản ngục đã trở thành và lời dặn dò của Huấn Cao đối với quản ngục. chính quản ngục mở khóa cửa buồng kính khép nép hỏi HC: “Đối với những người như ngài phép nước ngặt lắm. hạ mình để xin cho được chữ Huấn Cao. → sự kiên trì. có việc dùng đến”. II. Mặc dù HC miệt thị nặng lời: “Người hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Tôi sẽ cố gắng chu tất”. vuông lắm… có được chữ ông Huấn Cao mà treo là có một vật báu trên đời”. kể cả nhún nhường. ông dặn thơ lại: “Thầy bảo ngục tốt nó quét dọn buồng trong cùng. ông vẫn ôn tồn.Qua cuộc đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại thì HC là người như thế nào? Khi đến nhà lao. Nhưng biết ngài là một người có nghĩa khí tôi muốn châm chước ít nhiều… Vậy ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết. * Thái độ biệt nhỡn liên tài: Đối với HC: luôn dành một sự kính trọng. biết giá người ngay. cái đẹp: suốt đời ông chỉ ao ước một điều là “một ngày kia được treo ở nhà riêng của mình một đôi câu đôi do tay ông Huấn Cao viết” vì “chữ ông Huấn Cao đẹp lắm. Đêm hôm ấy. viên quản ngục thao thức nghĩ ngợi tìm cách để HC đỡ cực trong những ngày cuối cùng còn lại “dù trong lòng vẫn lo viên thơ lại cáo giác quan trên” Khi nhận phạm nhân: “trái với phong tục nhận tù mọi ngày. Bố cục Phần 1(“từ đầu …rồi sẽ liệu”): nỗi lòng của viên quản ngục khi nhận 6 tử tù trong đó có Huấn Cao. hôm nay viên coi ngục nhìn sau tên tù mới vào với cặp mắt hiền lành”. lòng kiêng nể sự biệt đãi: Biết trong số phạm nhân được giải đến có HC. say mê quý trọng cái hay. Trong những ngày HC ở đề lao chờ thụ án: quản ngục nhìn thơ lại “dân rượu với đồ nhắm” “trước giờ ăn bữa cơm tù” bằng lời lẽ rất lễ phép: “Thầy quản chúng tôi có ít quà mọn vị này biếu ngày dùng cho ấm bụng. HC đã có những thái độ và hành động ra sao? Vì sao HC phải chịu án chém? Khi được quản ngục biệt đãi thì HC có thái độ như thế nào? Đối với cái đẹp thì HC có quan niệm và thái độ như thế nào? Qua nhân vật HC. Đọc – hiểu văn bản: 1/ Viên quản ngục: * Biết trọng người tài. Phần 2 (“Sớm hôm sau … thiên hạ”): diễn biến tâm trạng của Huấn Cao và viên quản ngục trong những ngày tử tù ở đề lao. Là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây”. nhã Trang 115 . Nguyễn Tuân đã bộc lộ quan niệm về cái đẹp như thế nào? Tại sao có thể nói cảnh tượng HC c. Trong buồng đây lạnh lắm” Một lần.

Câu trả lời không khiến ngục quan tức giận mà từ hôm ấy HC vẫn nhận được sự biệt đãi từ quản ngục. nghệ sĩ: Thể hiện qua cuộc đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại ở phần mở truyện khi nhận được công văn tiếp nhận tử tù: “Tôi nghe ngờ ngợ. Tôi sẽ cố gắng chu tất”.cho chữ là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”? Không gian cho chữ được miêu tả như thế nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh người cho chữ và người xin chữ. 2/ Nhân vật Huấn Cao: a/ Tài hoa. Trước lời đùa cợt của lính áp giải. HC “vẫn thản nhiên nhận rượu thịt” do thơ lại đem đến hàng ngày và xem “đó là một việc vẫn làm trong cái hứng sinh bình. ông đã khép nép hỏi ông HC: “Ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết. và tác giả coi đó là “cái thuần khiết giữa một đống cặn bã”. ông rất trân trọng cái đẹp: “Ông ít chịu cho chữ” và “không ép mình viết câu đối”. ông đã: “lạnh lùng… khom mình… đánh thuỳnh”. + Là một nghệ nhân thư pháp. quản ngục đến phòng giam HC với thiện ý biệt đãi. thái độ trân trọng: vái. Lúc ấy. nghẹn ngào nói “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”. * Nhận xét: Qua ngòi bút Nguyễn Tuân.Tấm lòng quý trọng cái đẹp: + Đối với HC. Khi được HC cho chữ: tư thế khúm núm. chắp tay. Là tử tù. một người nghĩa khí. Trang 116 . Một lần. “một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”. tục chưa bị giam cầm”. điềm tĩnh bảo bạn tù dỗ gông diệt rệp. ngục quan có những phẩm chất khiến HC cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ”. → Chứng tỏ Huấn Cao là nghệ nhân được nhiều người yêu mến: “nhiều người nhắc nhỏm đến cái danh ấy luôn” b/ Khí phách hiên ngang: Bị dẫn vào huyện ngục. nhặn “xin lĩnh ý” rồi lễ phép lui ra. nghe lời khuyên bảo của HC. bày tỏ lòng kính trọng của ông đối với một bậc đại trượng phu. đợi ngày ra pháp trường. HC trả lời với thái độ cố ý làm ra vẻ khinh bạc đến điều: “Ngươi hỏi ta cần gì? … đây”. c/ Nhân cách trong sáng cao cả: (thiên lương) . Huấn Cao? Hay cái người mà vùng tĩnh Sơn ta vẫn khen cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp đó không?”. cái đẹp đồng nghĩa với cái quý giá: “chữ thì quý thực” nhưng không phải ai cũng có thể nhận ra và biết thưởng thức. ông không chút run sợ.

Nguyễn Tuân đã bộc lộ quan niệm về cái đẹp: cái tài phải đi đôi với cái tâm. Người nghệ sĩ tài hoa say mê tô từng nét chữ không phải là người được tự do mà là một kẻ tử tù đang trong cảnh cổ đeo gông.Không phải ông hẹp hòi. Khi hiểu được tấm lòng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục. chân vướng xiềng và chỉ sớm tinh mơ ngày mai đã bị giải vào kinh chịu án tử hình. không phải những kẻ đại Trang 117 . Trật tự. ông chỉ cho chữ những tri âm tri kỷ. Hình ảnh uy nghi của HC đối lập với hình ảnh của thầy thơ lại “run run bưng chậu nước” và hình ảnh viên quản ngục “khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ”… → thủ pháp đối lập. Cái đẹp lại được sáng giữa cái nhơ bẩn. ẩm ướt. chật hẹp. thiên lương cao cả lại tỏa sáng ở chính cái nơi mà bóng tối và cái ác đang ngự trị. Đó là một quan điểm nghệ thuật tiến bộ. . * Nhận xét: Qua hình tượng nhân vật HC. Đó là hai mặt thống nhất trong một nhân cách lớn. cảm động trước “thiên lương” cao đẹp. đồng thời ông rất quý trọng những tấm lòng biết yêu cái đẹp.Coi trọng cái đẹp.  Giữa chốn ngục tù tàn bạo. 3/ Cảnh cho chữ: Cảnh tượng ông HC cho chữ viên quản ngục là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”. còn ngục quan thì khúm núm . đất bừa bãi phân chuột. hiểu được cốt cách của ông: “Đời ta cũng mới viết có hai bộ tứ bình và một bức cung đường cho ba người bạn thân của ta thôi” → HC là người có thể sáng tạo ra cái đẹp biết thưởng thức và luôn có ý thức giữ gìn. những người bạn thân hiểu được giá trị của cái đẹp. cái đẹp và cái thiện không thể tách rời nhau. → thủ pháp đối lập. răn dạy ngục quan. phân gián”. kỷ cương trong nhà tù bị đảo ngược hoàn toàn: tù nhân trở thành người ban phát cái đẹp. có “thiên lương” cao đẹp. → HC không chỉ là người có tài mà còn có tâm. hôi hám của nhà tù “tường đầy mạng nhện. HC đã thuận lòng cho chữ: “Về bảo với chủ nhân của ngươi … ta cho chữ”. HC không chỉ có thái độ hiên ngang. coi khinh tiền bạc và đồng tiền vô nghĩa mà còn có một tấm lòng yêu quý cái thiện. bởi vì: Việc cho chữ vốn là một việc thanh cao. vái lại tù nhân. bất khuất không sợ chết. một sáng tạo nghệ thuật lại diễn ra trong một căn buồng tối tăm.

của cái thiện đối với cái ác. Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp và bộc lộ thầm kín tấm lòng yêu nước. Đó là sự tôn vinh cái đẹp. trang trọng trong việc sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình. Cũng cố . trong nghệ thuật dựng cảnh. người đọc như thấy rõ mồn một những cảnh tượng ấy trước mặt mình khi đọc tác phẩm. giàu chất điện ảnh. 4. . Trang 118 . Đó là sự chiến thắng của ánh sáng đối với bóng tối và cái đẹp đối với cái xấu xa. Luyện tập 1. Nguyễn Tuân đã khắc họa thành công hình tượng Huấn Cao – một con người tài hoa. bất khuất.Chuẩn bị bài: Luyện tập thao tác lập luận so sánh. Luyện tập 3. Tổng kết (Ghi nhớ . nhơ bẩn. Đặc sắc nghệ thuật . . góc cạnh. . chủ đề của tác phẩm được thể hiện sâu sắc.Tác phẩm thể hiện tài năng nghệ thuật của Nguyễn Tuân trong việc tạo dựng tình huống truyện độc đáo.Xem lại bài. Hướng dẫn tự học . Qua cảnh tượng này. giàu sắc thái truyền cảm.diện cho quyền lực thống trị làm chủ mà là người tù làm chủ.SGK) III. làm bài tập . tạo không khí cổ kính. cái thiện và nhân cách cao cả của con người bằng một bức tranh nghệ thuật đầy ấn tượng. 3. 2. khắc họa tính cánh nhân vật.Trong truyện ngắn Chữ người tử tù.Bút pháp miêu tả cảnh vật: Bút pháp tạo hình.NT sử dụng ngôn ngữ giàu có. có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang.Bút pháp xây dựng nhân vật: bút pháp lý tưởng hóa của cảm hứng lãng mạn.

+ Chẳng nhẽ thăm quê lại hỏi người (Chế Lan Viên) vì quê hương đã biến đổi sau chiến tranh. Cảnh vật. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thảo luận trả lời các câu hỏi. mỗi nhóm thảo luận 1 bài tập. Tiến trình lên lớp: 1. giữa người xưa và người nay vẫn có những nét tương đồng. . + Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi? (Hạ Tri Chương) vì không còn ai nhận ra mình là người cùng quê cả. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. sách giáo viên.Biết vận dụng thao tác lập luận so sánh để viết đoạn văn có sức thuyết phục và hấp dẫn. Tuy thế. + Khi đi trẻ. Đọc người xưa cũng là dịp để hiểu người nay sâu sắc hơn. Bài tập 1: So sánh tâm trạng của nhân vật trữ tình (khi về thăm quê) trong bài thơ của Hạ Tri Chương và của Chế Lan Viên. sau đó cử đại diện trình bày. tuổi lớn rồi (Chế Lan Viên) → Khi trở về. giáo án.Điểm giống nhau: → Cả hai tác giả đều rời quê hương ra đi lúc còn trẻ và trở về lúc tuổi đã cao. Luyện tập 1. Nội dung I. tình cảm con người đã có bao nhiêu biến đổi. cả hai đều trở thành “người xa lạ” trên chính quê hương của mình. 2. . D. Chia lớp làm 4 nhóm. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Vào bài mới: Lời vào bào Hoạt động của GV và HS Tổ chức chia nhóm thảo luận. cuối cùng GV củng cố chốt lại. không còn cảnh cũ người xưa nữa.  Kết luận: Hạ Tri Chương sống trước Chế Lan Viên hơn một nghìn năm. Đó là điều dĩ nhiên. Kiểm tra bài cũ: 3. B.Củng cố kiến thức về thao tác lập luận so sánh.… C.Tuần 11: Tiết 43 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH A. lúc về già (Hạ Tri Chương) + Trở lại An. Bài tập 2: Làm rõ lập luận so sánh trong câu văn sau: Trang 119 . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .

” . chẳng hạn: một Trang 120 . mục tử. cùng với thời gian sẽ thu hoạch được nhiều hơn. cô thôn.Điềm khác nhau: “mùa xuân. 4. tiếng nói của văn nhân. trí thức thượng lưu (Bà Huyện Thanh Quan). người học rồi sẽ có những tiến bộ lớn. + Một phong cách trang nhã.  Kết luận: Học hành cũng vậy. mõ thảm. cùng với thời gian. khắp mọi chòm. chịu gà tom) chỉ có một câu có nhiều từ Hán Việt: Tai tử nhân văn đó tá? → Bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan dùng nhiều từ ngữ Hán Việt: hoàng hôn. viễn phố. mùa xuân được hoa. ngư ông.“Học cũng có ích như trồng cây. . đài các. Đây là một câu so sánh để ta thêm kiên nhẫn trên con đường học tập. kẻ chốn Chương Đài. mùa thu được quả. Nói cách khác: cả hai bài thơ đều hay nhận theo hai phong cách khác nhau. duyên để mõm mòm. dặm liễu. tục ngữ có nội dung so sánh.Điểm giống nhau: → Cùng là bài thơ bảy chữ.Điểm khác nhau: cách dùng chữ → Thơ của Hồ Xuân Hương dùng ngôn ngữ hàng ngày (tiếng gà văng vẳng. 3. . nỗi hàn ôn. (Ở đây chỉ so sánh ngôn ngữ thơ chứ không bàn đến thân thế và tài năng của tác giả).…) kể cả những chữ có phần hiểm hóc (cớ sao om. tám câu (thất ngôn bát cú) → Cả hai đều gieo vần và tuân thủ nghiêm chỉnh luật đối (ở câu 3 + 4 và câu 5 + 6).  Kết luận: Tuy hai tác phẩm được làm cùng thể thơ nhưng sự khác nhau về cách dùng từ ngữ đã giúp bạn đọc thấy được sự khác nhau về phong cách nghệ thuật của hai nữ sĩ: + Một phong cách gần gũi bình dân. vỡ vạc dần. mùa thu” ở đây chỉ các giai đoạn khác nhau: ban đầu thu hoạch còn ít. tuy có xót xa nhưng vẫn tinh nghịch. nhiều từ là từ thi liệu quen thuộc trong văn chương cổ điển: nàgn mai. Bài tập 4: HS tự chọn đề tài (một danh ngôn hoặc một thành ngữ. chuông sầu. hiểm hóc (Hồ Xuân Hương). Bài tập 3: So sánh ngôn ngữ thơ Hồ Xuân Hương và ngôn ngữ thơ Bà Huyện Thanh Quan qua hai bài thơ: + Tự tình (bài 1) + Chiều hôm nhớ nhà. những tiếng thêm rên rĩ. người lữ thứ.

Hướng dẫn tự học . . II.HS hoàn thành các bài tập trên lớp.Chuẩn bị bài mới: Luyện tập kết hợp vận dụng các thao tác lập luận phân tích và so sánh. Trang 121 .kho vàng không bằng một nang chữ) để viết đoạn văn so sánh.

Đoạn trích: .Bước đầu nắm cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Mục đích. sách giáo viên. tự cho rằng mình tài giỏi. Học sinh viết theo yêu cầu của bài và trả lời câu hỏi theo yêu cầu SGK. + Trong các bài (đoạn) văn nghị luận. thảo luận trả lời các câu hỏi. B.Kết luận: + Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một bài hay một đoạn văn nghị luận. giáo án. D. Vào bài mới: Lời vào bào Hoạt động của GV và HS HS đọc đoạn trích. thường chỉ có một Trang 122 Rút ra kết luận về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn (bài văn) nghị luận. tài năng của mỗi người bao giờ cũng có giới hạn nhất định. . → Gọi một số học sinh đọc phần văn . Luyện tập 1. tác dụng của việc vận dụng hai thao tác kết hợp trên: giúp người đọc người nghe hiểu rõ vấn đề tự kiêu tự đại ở mỗi người sẽ hại chính bản thân. . vì bản thân sự hiểu biết.Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn hoặc một phần bài hoặc một đoạn văn nghị luận trong đó sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh. Kiểm tra bài cũ: 3. ngày càng kém đi.Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kỹ năng về thao tác lập luận so sánh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.” + So sánh: “Vì mình hay… Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén cái đĩa đã can. + Phân tích: “Chớ tự kiêu tự đại… tự kiêu tự đại là thoái bộ. thảo luận câu hỏi sách giáo khoa. Tiến trình lên lớp: 1.” .Tuần 11: Tiết 44 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH A. Đoạn trích trên sử dụng những thao tác nghị luận nào? Phân tích mục đích tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích. cái đĩa cạn. Nếu không nhận thức được điều đó mà cứ tự mãn. hay hơn người thì con người ấy sẽ như cái chén. Nội dung I. và trình bày vấn đề. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh .Đoạn trích sử dụng thao tác lập luận phân tích và so sánh. .… C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.

GV sơ kết lại. Trang 123 .Lập dàn ý. Chuẩn bị bài đọc – văn: “Hạnh phúc của một tang gia”. viết một đoạn văn trình bày một luận điểm khác một luận điểm ở dàn ý đã xác định ở phần bài tập 2. trong đó có sử dụng thao tác phân tích và so sánh (tính trung thực trong thi cử và học tập). b. Thao tác còn lại giữ nhiệm vụ bổ trợ cho thao tác chủ đạo đó. Hướng dẫn học sinh về nhà: a. + Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để và có cần kết hợp thao tác phân tích với thao tác so sánh không. 2. và thao tác nào đóng vai trò chủ đạo. ở đó đã thành công trong việc vận dụng phân tích và so sánh.bản mà mình vừa viết → HS nhận xét. . Vận dụng thao tác phân tích và so sánh. II. . Gợi ý: Viết một đoạn văn bản nghi luận ngắn về một phẩm chất của người học sinh. 3. viết đoạn văn bản về vẻ đẹp của một bài thơ (bài văn) mà mình yêu thích. Hướng dẫn tự học 1. Vận dụng kết hợp phân tích và so sánh. c. trong hai thao tác (phân tích hoặc so sánh) đóng vai trò chủ đạo. 2. Hoàn thành bài tập trên lớp.Chọn luận điểm cần viết. Sưu tầm những đoạn văn hay.

Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. Thao tác lập luận phân tích: * Mục đích: làm rõ đặc điểm về nội dung. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. B. Kiểm tra bài cũ: 3. tác dụng của việc vận dụng hai thao tác trên. giáo án. sinh động và có sức thuyết phục. So sánh đúng làm cho bài văn nghị luận sáng rõ cụ thể. * Yêu cầu: Khi so sánh phải đặt các đối tượng vào cùng một bình diện. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh . Thao tác lập luận so sánh: * Mục đích: làm sáng tỏ đối tượng đang nghiên cứu trong tương quan với đối tượng khác. Nội dung I. quan hệ nhân quả. . . .Tuần 11: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH A. Tiến trình lên lớp: 1.Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn hoặc một phần bài hoặc một đoạn văn nghị luận trong đó sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh. cấu trúc và mối quan hệ bên trong. 2. tài liệu tham khảo. quan hệ giữa các đối tượng với các đối tượng liên quan. từng khía cạch. thống nhất.Bước đầu nắm cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS HS nhắc lại mục đích. quan hệ giữa người phân tích và đối tượng phân tích. C. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bên ngoài của đối tượng.Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kỹ năng về thao tác lập luận so sánh. song cần đặc biệt cần lưu ý đến quan hệ giữa chúng trong cùng một chỉnh thể toàn vẹn. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. thảo luận trả lời các câu hỏi.Văn bản này sử dụng những thao tác lập luận nào? .Phân tích mục đích. Ôn lại kiến thức cũ 1. …) * Yêu cầu: Phân tích cần đi sâu vào các yêu tố. bổ sung cho nhau → GV cũng cố chốt lại. D. . sách giáo viên. đồng thời Trang 124 Tổ chức chia nhóm thảo luân. hình thức. * Cách phân tích: chia tách đối tượng thành các yếu tố theo những tiêu chí. đánh giá trên cùng một tiêu chí mới thấy được sự giống nhau và khác nhau giữa chúng. quan hệ nhất định (qh giữa các yếu tố tạo nên đối tượng. yêu cầu và cách thức thực hiện của từng thao tác.

tôi chẳng được thành thi tiên hoặc thi thánh. 150) 1. Đoạn trích trên đã sử dụng kết hợp hai thao tác lập Trang 125 . Đỗ rên rỉ trên thập ác. Tuy nhiên nếu tôi là thi sĩ. Lý là Thi tiên. Đỗ thờ Khổng. mỗi người một vẻ. Hướng dẫn tìm hiểu bài (đoạn) văn mẫu: * Văn bản nghị luận gợi ý: Đỗ là bạn thân của Lý. Lý múa bút tới đâu thì gấm hoa hiện tới đó. khi nhậu say hướng tới. Cả hai đều kỳ hoa. Mạnh. Lý tả cái ảo tưởng của chính mình. cả hai đều được người đương thời và hậu thế suy tôn là minh tinh rực rỡ nhất trên thi đàn thời Thịnh Đường. trầm luân. đọc thơ Lý ta thấy phiêu diêu lên tiên thì đọc thơ Đỗ ta muốn sụt sùi nhăn mặt. II. Lý kiêu ngạo nhìn đời: Xử thế nhược đại mộng. (“Đại cương văn học sử Trung Quốc” – Nguyễn Hiến Lê – Tập làm văn PTTH – Tạ Đức Hiền – trang 149. Lý lãng mạn. người viết. mây trắng. Đỗ là Thi thánh. tài của Đỗ có kinh nghiệm nhiều. Lý muốn ẩn dật trong cảnh núi xanh. chỉ xin một chức thi sử như Bạch Cư Dị.GV hướng dẫn. gợi ý cho học sinh thực hành viết một bài văn ngắn trong phải nêu rõ ý kiến. Đỗ hạ bút chỗ nào thì nước mắt rơi theo chữ ấy. Đỗ trọng thực tế. Làm chi mà phải lao đao nhọc nhằn) (Trần Trọng Kim dịch) Đỗ nhiệt tâm cứu quốc: Cùng niên ưu lệ nguyên Thán tức trường nội nhiệt (Suốt năm lo dân đen Than thở ruột sôi nóng) Lý say sưa trong tháp ngà. Lý còn có kẻ chê là đồi phế Đỗ thì đời nào cũng khâm phục. Đỗ thì lăn lóc giữa đời cùng khổ. Hổ vi lao kỳ sinh (Ở đời tựa giấc chiêm bao. hầu cứu sinh linh. Nhưng có điều này ai cũng nhận là thơ của Lý có người “kính nhi viễn chi”. đều là quốc sắc thiên hương. Lý hay hơn Đỗ. tài của Lý do thiên tư nhiều. mặc dầu tính tình và sự nghiệp khác nhau rất xa. Đỗ là cái chân tướng của xã hội. khi nhìn cảnh động lòng. hay Đỗ hay hơn Lý? Ta không thể quyết đoán được. quan điểm của người nói. Lý theo Phật lão. theo chủ nghĩa hưởng lạc. còn thơ của Đỗ ai cũng “kính nhi ái chi”.

cả hai đều là kì hoa.đó có sử dụng hai thao tác lập luận này. luận phân tích và so sánh.Kiêu ngạo nhìn đời . thơ Đỗ vẫn hơn vì “Đỗ thì thời nào cũng khâm phục” còn Lý thì “còn có kẻ chê đồ phế”. tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích: + Mục đích. hầu cứu sinh ảnh Tả chân tướng của xã hội  Kết luận: Vậy. tác dụng: So sánh chân dung của hai nhà thơ thời Thịnh Đường: Lí Bạch và Đỗ Phủ. quốc sắc thiên hương. song. 3. thường chỉ có một trong hai thao tác (phân tích hoặc so sánh) đóng vai trò chủ đạo.Trong văn bản trên người viết đã kết hợp hai thao tác này một cách nghệ thuật: trong so sánh có phân tích.Say sưa trong tháp ngà. Mục đích quyết định lựa chọn thao tác. và thao tác nào trong hai thao tác đó đóng vai trò chủ đạo. trầm luân Nhiệt tâm cứu quốc Trải nhiều gian khổ. Tuy nhiên nhìn chung. Kết luận về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn (bài) văn nghị luận: + Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một đoạn (bài) văn nghị luận.  thao tác lập luận so sánh là chủ đạo. theo chủ nghĩa hưởng lạc . + Cách kết hợp thao tác lập luận trong đoạn trích: . + Trong các bài (đoạn) văn nghị luận như thế. 2. thao tác phân tích là bổ trợ.Tả ảo tưởng của chính mình + Đỗ trọng thực tế: Lăn lóc giữa đời cùng khổ. Từ đó. Thao tác còn lại chỉ giữ nhiệm vụ bổ trợ cho thao tác chủ đạo đó. Phân tích mục đích. giúp người đọc thấy đựơc: Mặc dù. + Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để xác định: có thể và có cần kết hợp thao tác phân tích với thao tác so sánh không.Muốn ẩn dật trong cảnh núi xanh . tính tình và sự nghiệp khác nhau rất xa nhưng cả hai đều được người đương thời và hậu thế suy tôn là minh tinh rực rỡ nhất trên thi đàn lúc bấy giờ. Ví dụ: + Lý lãng mạn vì: . thao tác và sự kết hợp các thao tác cũng hổ trợ đắc lực cho mục Trang 126 .

GV có thể gợi ý cho phần này bằng cách nêu một số đề đang được xã hội quan tâm: tình trạng tai nạn giao thông. Hướng dẫn tự học . Diễn đạt: HS tập diễn đạt thành lời văn những ý kiến và phương hướng lập luận mà các em vừa tìm được. thảm họa thiên tai. trong đó vận dụng kết hợp hai thao tác lập luận phân tích và so sánh. IV. lập dàn ý đã học. III. tệ nạn ma túy trong trường học.HS hoàn thành bài tập ở trên lớp . HS phác nhanh dàn ý đại cương của bài làm.Chuẩn bị bài mới: “Hạnh phúc của một tang gia” Trang 127 . 2.… 3. Thực hành Hãy viết một bài văn nghị luận ngắn (khoảng 300 chữ) bàn về một vấn đề xã hội đang được quan tâm. Gợi ý: 1. Lập dàn ý: Trên cơ sở vốn kiến thức và kỹ năng phân tích đề.đích.

Tác giả a.… C. sách giáo viên.Mắc bệnh lao khoảng năm 1937 – 1938 nhưng không có điều kiện chạy chữa. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn học giai đoạn 1930 – 1945. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Xuất xứ? HS dựa vào SGK. .TÌM HIỂU CHUNG 1.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại tiểu thuyết từ đầu thế kỷ XX đến CMT8/1945. thảo luận trả lời các câu hỏi.Là một nhà văn lớn trong dòng hiện thực phê phán. Nội dung trong những sáng tác của VTP? Kể tên những tác phẩm chính. Vũ Trọng Phụng đã đi làm và kiếm sống chật vật chủ yếu bằng nghề viết báo. “Hai đứa trẻ” đã học còn có những tác phẩm xuất sắc theo khuynh hướng hiện thực phê phán. viết văn chuyên nghiệp. Giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm? Tìm hiểu vị trí. 46 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA (Trích “Số đỏ” – Vũ Trọng Phụng) A. Tiến trình lên lớp: 1. vừa sáng tạo ra tình huống khác nhau tạo nên một màn hài kịch phong phú. biến hóa của chương XV của tiểu thuyết “Số đỏ”.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Nhận ra bản chất nhố nhăng.1939) xuất thân trong một gia đình nghèo ở Hà Nội. .Sự nghiệp văn học . đồi bại của xã hội “thượng lưu” thành thị những năm trước CMT8/1945 + Thấy đựơc thái độ phê phán mạnh mẽ của VTP: vừa xoay quanh mâu thuẫn trào phúng cơ bản. . B. D. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Kiểm tra bài cũ: 3.Biết cách đọc – hiểu một đoạn trích tiểu thuyết. . bên cạnh những tác phẩm có thiên hướng lãng mạn như “Chữ người tử tù”. đó là tác phẩm “Số đỏ” của Vũ Trọng Phụng. ông qua đời. bố cục của đoạn trích? Chủ đề đoạn trích là gì? Nội dung I.Vũ Trọng Phụng (1912 . nội dung. tóm tắt ngắn gọn nội dung tác phẩm.Tốt nghiệp tiểu học. b. Cuộc đời . viết thành công nhiều thể loại. giáo án. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. nổi tiếng là phóng sự và tiểu Trang 128 .Tuần 12: Tiết 45. nêu những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của VTP.

Tác phẩm chính: + Phóng sự: Cạm bẩy người.Tên chương truyện do chính tác giả đặt.Lên án chính sách của bọn thực dân. Xuất xứ Tiểu thuyết số đỏ được đăng ở Hà Nội báo (từ số 40) và được in lần đầu năm 1938. tác giả vạch trần chân tướng nhố nhăng của những hạng người mang danh là thượng lưu quý phái. Đoạn trích: “Hạnh phúc của một tang gia” a. Kỹ nghệ lấy Tây. .Sáng tác của ông toát lên niềm căm phẩn xã hội đen tối thối nát lúc bấy giờ và đã có những đóng góp đáng kể vào sự phát triển của văn xuôi Việt Nam hiện đại. “nhà tiểu thuyết hiện đại”.Nghệ thuật cường điệu độc đáo. . 2. “trấn hưng phật giáo”. “thể thao”. chi tiết đối lập nhau gay gắt nhưng lại tồn tại trong cùng một đối tượng. sắc sảo. II. em có nhận xét như thế nào về xã hội thượng lưu thành thị đương thời và thái độ của nhà văn đối với xã hội này ra sao? Em có nhận xét gì về nghệ thuật trào phúng của VTP qua đoạn trích này? thuyết → “ông vua phóng sự Bắc Kỳ”. tạo bất ngờ. Vị trí: Thuộc chương XV của tiểu thuyết Số đỏ: b. Tiểu thuyết “Số đỏ” a. Bố cục: 2 phần . thì mỗi người lại có niềm vui riêng. Tuyết có cách thể hiện niềm vui riêng của mình như thế nào? Niềm vui riêng của cậu Tú Tân là gì? Ông Phán mọc sừng được lợi lộc gì khi mà cụ Tố chết? Xuân Tóc Đỏ nhờ vào cái chết của cụ Tố mà có sự thay đổi gì? Ngoài những gương mặt trong gia đình cụ cố Hồng còn có những gương mặt nào đến đưa đám tang? Những người bạn cụ cố Hồng được miêu tả như thế nào? Nhận xét về quy mô. văn minh nhưng thực chất là cặn bã của xã hội thực dân tư sản nước ta những năm trước cách mạng Tháng Tám 1945. * Giá trị nghệ thuật: Là bức vẽ biếm họa với thế giới nhân vật đa dạng và phức tạp. Đọc – hiểu văn bản: Trang 129 . . tầm vóc của đám tang.Xây dựng tình tiết. . “vui khỏe trẻ trung”.Vạch trần thực trạng thối nát của phong trào “Âu hóa”.Bút pháp biến hóa. Cơm thầy cơm cô. 3. Từ niềm hạnh phúc của các nhân vật đến cảnh đám tang.Phần 2 (còn lại): Cảnh đám tang d. Trước cái chết của cha thì cụ cố Hồng có thái độ. Nội dung đoạn trích: c. Tóm tắt: (SGK) c. Giá trị tác phẩm: * Giá trị nội dung: Đã kích sâu cay cái xã hội tư sản thành thị chạy theo lối sống nhố nhăng đồi bại đương đời. linh hoạt. b. Qua đó thấy được trình độ tiểu thuyết già dặn. Chủ đề: Qua cái chết và cảnh đám tang của cụ Tố.… . Em có nhận xét gì về tên chương truyện này và tình huống trào phúng của đoạn trích? Vì sao cái chết của cụ Tố lại là niềm hạnh phúc cho mọi thành viên gia đình? Ngoài niềm vui lớn chung. Số đỏ. hành động như thế nào? Niềm vui riêng của ông Văn Minh trước cái chết của cụ Tố là gì? Trong đám tang của cụ Tố. + Tiểu thuyết: Giông tố. Vỡ đê. . quan lại đẩy người dân tới đói rét cơ cực. . bút pháp châm biếm đặc sắc. .Phần 1 (từ đầu đến “cho Tuyết vậy”): Những bối rối trước cái chết của cụ Tố.

nhan đề khiến người đọc phải chú ý. Đúng là một hạnh phúc của một tang gia vô phúc. hài hước. Ý nghĩa nhan đề chương truyện: . → nhân vật háo danh. Đây cũng chính là tình huống trào phúng chính của toàn bộ chương truyện. một đám hội chứ không phải một đám ma.Tang gia mà hạnh phúc. “có thể bán cho những ai đương đau đớn vì kẻ chết cũng được hưởng hạnh phúc chút ít ở đời” → đây là cơ hội để ông quảng cáo hàng. cho thật linh đình một ngày vui. Dịp may đã tới. Nhưng lo lắng bận rộn để tổ chức cho chu đáo.1. Tình huống này bộc lộ không biết bao nhiêu mâu thuẫn trào phúng khác đủ loại và làm đậm nét hàng loạt chân dung hài hước. + Cô Tuyết (cháu nội): được dịp “mặc bộ y phục ngây thơ Trang 130 . Những niềm “hạnh phúc” của mỗi người trong đại gia đình cụ cố Hồng và những người đến đưa đám ma của cụ tổ: a. Nhưng điều đáng nói hơn là nó đã phản ánh rất đúng một sự thật mỉa mai. hài hước: con cháu của đại gia đình này thật sự sung sướng. →Mỉa mai. nghĩa là tài sản sẽ được chia cho con cháu. vừa ho vừa khóc mếu máo diễn trò già nua ốm yếu giữa phố đông người để cho thiên hạ phải trầm trồ: “Úi kìa! Con giai nhớn đã già yếu đến thế kia kìa!” (cụ cố Hồng cố tình tỏ ra già yếu để được những người đi đưa đám ma khen với suy nghĩ: nếu người chết có nhiều con cháu và con cháu càng khôn lớn bao nhiêu thì càng được coi là gia đình có phúc bấy nhiêu). . 2. để kiếm tiền. tàn nhẫn. hạnh phúc khi cụ Tố chết. * Niềm vui riêng: + Cụ cố Hồng: Tuy mới 50 tuổi nhưng lâu nay chỉ mơ ước được gọi là cụ cố. Chẳng những bối rối mà còn hết sức bận rộn. chứ không còn là lý thuyết viễn vông nữa. niềm vui của một lũ con cháu bất hiếu. cụ nhắm nghiền nát mắt lại để nghĩ đến lúc được mặc áo xô gai lụ khụ chống gậy.Người ta thường nói “tang gia bối rối”. + Ông Văn Minh (cháu nội cụ Tổ) – nhà cải cách y phục Âu hóa: Được dịp lăng xê những mốt y phục táo bạo nhất. tác giả đã dựng lên đúng cái cảnh bối rối của gia đình cụ cố Hồng khi cụ cố tổ nằm xuống. Những người trong gia đình cụ cố Hồng: * Niềm vui lớn chung: Tờ di chúc đã tới kỳ thực hiện.

+ Xuân tóc đỏ: Danh giá và uy tín càng cao thêm vì chính nhờ Xuân mà cụ cố tổ chết (Xuân có công tố cáo việc ông Phán mọc sừng trước mặt cụ cố tổ) → Đây là cơ hội để Xuân tóc đỏ phô trương thanh thế. đau đớn mà chỉ mừng vui.– cái áo dài voan mỏng. + Cậu tú Tân (cháu nội): Được dùng đến cái máy ảnh mới mua nên sướng điên người. (Khi chưa phát phục. phô bày sự hư hỏng của kẻ “chưa từng đánh mất chữ trinh”. Cảnh đám tang: đám ma gương mẫu a. mọi người không chút buồn rầu. b. Khi trông cô Tuyết. sang trọng: . phẩm hàm: Bắc Đẩu bội tinh. hoặc lún phún hoặc rầm rậm. trông như hở cả nách và nửa vú – nhưng mà viền đen và đội một cái mũ mấn xinh”. Trang 131 . hoặc đen hoặc hung hung. * Nhận xét: Trước cái chết của cụ tổ. 2.Đủ cả kèn ta. trong có cóoc-sê. Cảnh đám tang to tát. xoăn xoăn…” + Hàng phố: Được xem một đám ma to tát chưa từng có “đưa đến đâu làm huyên náo đến đấy”.chồng cô Hoàng Hôn) Thật sung sướng vì không ngờ rằng cái sừng trên đầu mình lại có giá trị đến thế (cụ cố tổ sở dĩ lăn đùng ra và cấm khẩu vì biết tin cháu rể mọc sừng) → Đây là cơ hội để ông được trả công xứng đáng cho cái sừng cắm trên đầu mình. Cao Miên bội tinh. Vạn tượng bội tinh. những ông bạn thân của cụ cố Hồng. trong đó có nhiều vị tai to mặt lớn “đều cảm động hơn những khi nghe tiếng kèn Xuân nữ ai oán nảo nùng” → Đây là cơ hội để Tuyết chưng diện. được thuê giữ trật tự cho đám tang (và có như vậy mới có tiền). Những người đến đưa đám ma: + Cảnh sát Min Đơ và Min Toa: Đang lúc thất nghiệp.… và các thứ râu ria trên mép. kèn tây. kèn tàu. đồng thời “trên mặt lại có một vẽ buồn hơi lãng mạn rất đúng mốt một nhà có đám”. + Bạn bè cụ cố Hồng: “Được dịp khoe các thứ huy chương. dưới cằm hoặc dài hoặc ngắn. cậu sốt ruột đến “điên người lên” vì cậu đã chuẩn bị đến cái máy ảnh mà mải mới được dùng!) → Đây là cơ hội hiếm có để cậu tú giải trí và chứng tỏ tài nghệ chụp ảnh của mình. + Ông Phán mọc sừng: (cháu rể . phấn khởi và hạnh phúc.

. bức trướng. vòng hoa. hẹn hò nhau.Xe hộ tống… → không khí nhộn nhịp huyên náo như một đám rước. bằng những vẻ mặt buồn rầu của những người đi đưa ma” và nhận xét: “Thật là một đám ma to tát có thể làm cho người chết trong quan tài cũng phải mỉm cười sung sướng.Hàng trăm câu đối.Tác giả miêu tả đám tang diễn ra từ nhà cụ cố Hồng ra đến huyệt rất hài hước: nam nữ “chim nhau cười tình với nhau. chê bai nhau. Người đi đưa đông đúc.. ghen tuông nhau. b. nếu không gật gù cái đầu” Trang 132 . bình phẩm nhau. sang trọng: .

quảng cáo. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. . D. nhưng mở rộng phần tường thuật chi tiết sự kiện và miêu Trang 133 .… C. Vào bài mới: Lời vào bài Hoạt động của GV và HS Từ " báo chí" nghĩa là gì? ( là một từ ghép "chí báo" và "tạp chí" là những xuất bản định kì). + Yêu cầu: gợi cảm. sách giáo viên. cập nhật → Một bản tin cần có thơi gian. cụ thể.phân biệt phong cách ngôn ngữ báo chí với các phong cách ngôn ngữ đã học.Hiểu đươc đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.…. lĩnh hội các văn bản thuộc phong cácg ngôn ngữ báo chí. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Trên báo chí ta thường gặp những thể loại nào? HS đọc lần lượt đọc các dữ liệu trong SGK Sau khi đọc bản tin này. gây được chú ý → Phóng sự báo chí về thực chất cũng là bản tin. địa điểm. Kiểm tra bài cũ: 3. vừa miêu tả sinh động. thảo luận trả lời các câu hỏi. giáo án. . NGÔN NGỮ BÁO CHÍ Nhận xét gì về thể loại của báo chí? 1/Tìm hiểu một số thể loại văn bản báo chí : a)Bản tin * Đặc điểm + Thông tin sự việc một cách ngắn ngọn + Thông tin kịp thời.Biết cách phân tích. B. em thu nhận được tin tức gì? Nội dung I. Tiến trình lên lớp: 1. biết so sánh . sự kiện chính xác nhằm cung cấp những tin tức ới cho người đọc.Tuần 12: Tiết 47 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ A. -Ví dụ:SGK b) Phóng sự * Đặc điểm + Vừa thông tin sự việc.Biết viết một số văn bản báo chí thông dụng : tin tức.

phóng sự. * Phạm vi sử dụng của ngôn ngữ báo chí. cập nhật . hấp dẫn.Nói (đọc. Do phạm vi thông tin trên nhiều mặt hoạt động của xã hội nên ngôn ngữ báo chí không bị giới hạn ở một lĩnh vực nào.phỏng vấn miệng trong các buổi phát thanh và truyền hình) + Các dạng khác:Báo hình kèm lơ dẫn giải.thuyết minh(báo ảnh.trao đổi ý thế tin. chính ý kiến của tờ báo nhằm thúc đẩy sự ↑ của xã hội. -Ví dụ: .truyền hình.Báo chí có các dạng văn bản nào? Yêu cầu và chức năng của ngôn ngữ báo chí như thế nào? tả bằng hình ảnh. sinh động.Ngôn ngữ bản tin: ngắn gọn. phỏng vấn. bình luận thời sự.… b) Về dạng văn bản báo chí: + Các dạng chính: -Viết(báo viết) . tiểu phẩm.Ngôn ngữ tiểu phẩm: viết về thời cuộc giọng văn gần gủi mà châm biếm. b) Ngôn ngữ báo chí được sử dụng ở những thể loại tiêu biểu là bản tin. ngoài các thể loại tiêu biểu nói trên còn có những thể loại khác như: thư bạn đọc.điện tử) c) Về ngôn ngữ báo chí * Mỗi thể loại có yêu cầu riêng về sử dụng ngôn ngữ.quảng cáo. để cung cấp cho người đọc một cái nhìn đầy đủ. cụ thể . * Chức năng chung + Cung cấp tin tức thời sự + Phản ánh dư luận và ý kiến của quần + Nêu quan điểm.Ngôn ngữ phóng sự: sinh động. -ví dụ:SGK 2/ Nhận xét chung về văn bản báo chí và ngôn ngữ báo chí a) Về thể loại: +Có nhiều thể loại. 3/ Kết luận: a) Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sợ trong nước và quốc tế chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội.… Trang 134 . Có thể nói nó bao gồm hầu hết các phạm vi sử dụng của ngôn ngữ xã hội.thuyết minh.

Nhận sõ ưu khiết. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . . B. Nhược điểm Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. lạp luận tốt. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu.Tự đánh giá và sửa chữa bài làm cũa mình. tuyên dương II. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. một số bài đạt kết quả tốt. thảo luận trả lời các câu hỏi. sinh. biết so sánh với bài làm số 1. D. . Kiểm tra bài cũ: 3. . lần đầu tiên trong văn học dân tộc có mội tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. nhược này? điểm bài làm của học sinh.Tuần 12: Tiết 48 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM SỐ 3 A. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội.… C. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. . dùng từ ngữ GV sữa một số lỗi sai cơ bản của học không chính xác. Tiến trình lên lớp: 1. 1. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. thiết kế bài học.Đề bài: Với"Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc". nhất là nghị luận văn học. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh. bố cục chưa cân đối. từ đó cung cấp thêm những kết thức và kĩ năng làm văn nghị luận.Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được Trang 135 .Tăng thêm lòng yêu thích học văn và làm văn. . lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. điểm của bài làm. đánh giá chung ưu. lập dàn ý.Số bài khá ( điểm 7 trở lên) + Lớp 11C1: 4/44 + Lớp 11A1: 30/45 2. 2.Em hãy làm sáng tỏ vấn đề GV nhận xét. Ưu điểm: . thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận.

IV.Chuẩn bị bài mới: Lí luận văn học: Thơ và truyện. . Trang 136 . Hướng dẫn tự học .Bố cục chưa cân đối và không rõ ràng. Kết quả: .Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: 0/45 + Lớp 11C1: 12/44 III. chưa xác định được trọng tâm của đề.Số bài điểm trên TB: + Lớp 11A1: 45/45 + Lớp 11C1: 32/44 .Các lỗi diễn tả và dùng từ.trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải. .Xác định nội dung của đề sai. 3. . lan man. Sữa lỗi .Xem lại bài làm của mình.

vừa miêu tả sinh động. nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. phản ánh chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng. thảo luận trả lời các câu hỏi. sách giáo viên. Khái niệm ngôn ngữ báo chí: Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sự trong nước và quốc tế.… . tiểu phẩm. 2. quảng cáo. . tài liệu tham khảo.…) . II. phóng sự. B. báo tuổi trẻ. cụ thể.Tuần 12: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ A.Tuy có nhiều thể loại nhưng ngôn ngữ báo chí có một chức năng chung. định kỳ xuất bản. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I.Cũng cố kiến thức về phong cách ngôn ngữ báo chí: khái niệm ngôn ngữ báo chí. Đọc một tờ báo và xác định các thể loại trên tờ báo đó. lĩnh vực xã hội.Thông tin kịp thời.Vừa thông tin sự việc. phóng sự.Có thể viết một bài đưa lên báo tường.Thông báo sự việc một cách ngắn ngọn.Mỗi thể loại có yêu cầu riêng về sử dụng ngôn ngữ. trao đổi ý kiến. độc giả. tiểu phẩm. và có phạm vi sử dụng không giới hạn ở một lĩnh vực nào. * Phóng sự: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. báo thanh niên. cập nhật. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. thư bạn đọc. . phỏng vấn. C. 2. bình luận. đối tượng. ÔN LẠI KIẾN THỨC CŨ 1. LUYỆN TẬP 1. Các thể loại chủ yếu của báo chí: Bản tin. Phân biệt hai thể loại báo chí: bản tin và phóng sự * Bản tin: . thời sự. Tiến trình lên lớp: 1. Trang 137 Yêu cầu học sinh mang đến lớp một tờ báo như: báo tiền phong. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.… đồng thời xác định đặc điểm của tờ báo (theo phương tiện. .… yêu cầu học sinh đọc và hướng dẫn học sinh nhận diện một số thể loại quen thuộc như: bản tin. Kiểm tra bài cũ: 3. D. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . giáo án. các thể loại chủ yếu của ngôn ngữ báo chí.

* Tin ngắn có những yêu cầu là: Nội dung chính xác. tô hồng hoặc bôi đen. Gợi ý: Bản tin cần có các yếu tố: . III.Yêu cầu: gợi cảm. gây được hứng thú. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC.. thậm chí người viết cần phải kiểm tra kỹ nguồn tin trước khi viết. Viết bản tin ngắn gọn phản ánh tình hình học tập ở lớp. . .Thời gian: vào thời điểm nhất định. khách quan và ngắn gọn nhưng vẫn đầy đủ thông tin cần thiết. tránh viết dài dòng hoặc thiếu thông tin khiến bất lợi cho người đọc.Sự kiện: chú ý sự kiện nổi bật. . Tin tức không cho phép bịa đặt.Ý kiến ngắn về sự kiện. 3. hư cấu. Trang 138 .Địa điểm: tại lớp học.

Là tiếng nói tâm hồn. Tiến trình lên lớp: 1. Kiểm tra bài cũ: Nêu nội dung và giá trị phê phán của đoạn trích "Hạnh phúc của một tang gia".…) + Trữ tình (thơ ca. giáo án. ký. II. . khúc ngâm. điệu. Thơ 1.Căn cứ vào nội dung biểu hiện: thơ trữ tình. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.  Căn cứ vào hình thức tổ chức tác phẩm văn học chia làm 3 loại lớn.Vận dụng những hiểu biết đó vào việc đọc văn. truyện. Vào bài mới: Lời vào bài: Mỗi tác phẩm văn học bao giờ cũng được xếp vào một thể loại văn học nhất định. 3. Tìm hiểu chung về "loại" và "thể" trong văn học . .…) + Ngoài ra còn có thể loại nghị luận. . * Sự phân loại thơ: . tình cảm. trong mỗi loại lại có nhiều thể: + Tự sự (truyện. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. diễn giảng. Xác định thể loại văn học của tác phẩm "Số đỏ" của VTP. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. thảo luận trả lời các câu hỏi.Tuần 13: Tiết 49. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu hai thể loại văn học phổ biến nhất.Hiểu được khái quát đặc điểm và sự phân loại của một số thể loại văn học: thơ. . sách giáo viên. thơ tự Trang 139 Học sinh đọc mục khái lược về thơ: Nêu đặc điểm về thơ? Cơ sở phân loại thơ? Yêu cầu về đọc thơ? .Thể là sự hiện thực hóa của loại. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc phần đầu của bài học trong sách giáo khoa.… D.Có vần. cho biết loại và thể khác nhau như thế nào? Nêu khái niệm về loại trong văn học? Nêu khái niệm về thể trong văn học? Nội dung I. Tìm hiểu thể loại sẽ giúp ta hiểu rõ hơn đặc điểm hình thức tổ chức của tác phẩm.… C. đó là thơ và truyện. diễn tả tinh tế tâm hồn con người. B.Nhận biết được "loại" và "thể" trong văn học. TRUYỆN A.Loại là phương thức tồn tại chung của tác phẩm văn học. Khái lược về thơ: * Đặc điểm: . ngôn ngữ hàm súc. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . 50 Giáo án lí luận văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ. gợi cảm. suy nghĩ của nhà thơ trước cuộc sống.

truyện vừa. tình huống.Căn cứ vào cách tổ chức bài thơ: thơ cách luật.Khái quát giá trị tư tưởng. hoàn cảnh sáng tác.Đọc kỹ để cảm nhận ý thơ. . cổ tích. … . . mâu thuẫn diễn ra trong hoàn cảnh không gian và thời gian.Phát hiện những câu. tiểu thuyết. . truyện thơ. IV.Ngôn ngữ truyện có lời người kể chuyện. hình ảnh hấp dẫn nhất.Phát hiện đặc điểm nội dung bài thơ. . ngụ ngôn.Tìm hiểu xuất xứ. Cũng cố 2. thơ văn xuôi.Học sinh đọc mục khái lược về truyện: Đặc điểm của truyện? Cơ sở phân loại truyện? Yêu cầu đọc truyện? sự. Tổng kết (ghi nhớ SGK) V.Truyện phản ánh hiện thực trong tính khách quan của nó.Trong văn học dân gian (căn cứ vào cách kể chuyện): thần thoại. . Yêu cầu về đọc thơ: . III. Truyện 1. thơ tự do. nghệ thuật. . . Yêu cầu đọc truyện: . Luyện tập * Bài tập 1: Tìm hiểu đặc điểm bài thơ "Câu cá mùa Trang 140 .Tìm hiểu xuất xứ. . luôn gắn liền với đời sống tâm hồn và tình cảm của người dân trong xã hội.  Lý giải. đánh giá. .Trong truyện thường có cốt truyện.Trong văn học trung đại (căn cứ vào chữ viết): truyện viết bằng chữ Hán. lời nhân vật… * Sự phân loại: . Khái lược về truyện: (SGK). nhân vật. . truyện cười.  thơ ra đời sớm.Tóm tắt cốt truyện. … 3. 2. * Đặc điểm: .Trong văn học hiện đại (căn cứ vào quy mô và dung lượng): truyện ngắn. truyện viết bằng chữ Nôm. Luyện tập 1. những từ ngữ.Phân tích tình tiết và nhân vật. thơ trào phúng. truyền thuyết.

. Hướng dẫn tự học. . .… đều được khắc họa theo lối riêng nhằm làm nỗi bật ý nghĩa vô vị buồn chán và ước mơ thay đổi cuộc đời. nhân vật người kể chuyện của truyện "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam. . dân dã.Ngôn ngữ: trong sáng.thu" của Nguyễn Khuyến. Trang 141 . An. . mẹ con chị Tý. * Bài tập 2: Nhận xét về cốt truyện.Lời kể chuyện nhỏ nhẹ. . 3.Chuẩn bị bài mới: Chí Phèo (tác giả Nam Cao). bác Siêu.Học sinh hoàn thành các bài tập trên lớp .Loại truyện không có cốt truyện rõ ràng. giản dị.Nghệ thuật tả tình: lấy cảnh tả tình. truyền cảm như lời tâm sự → truyện ngắn tâm tình. .Các nhân vật: Liên.Nghệ thuật tả cảnh: lấy động tả tĩnh.

. đông con.1943: Tham gia hội văn hóa cứu nước. trả lời câu hỏi. thân thế sự nghiệp của Nam Cao: cuộc đấu tranh nội tâm gay gắt để vươn lên chính mình.Tuần 13: Tiết 51 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHÍ PHÈO (Nam Cao) A. Lý Nhân . con người và sự nghiệp văn học của ông. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. * Trước cách mạng Tháng 8: . Hà Nội.Phát vấn. gợi mở. tổng Cao Đà. những trang viết sâu sắc về con người bằng "đôi mắt" tình thương và niềm cảm phục.Học hết bậc thành chung. . 3. sống chật vật bằng nghề viết văn và làm gia sư. Cuộc đời: . H.Xuất thân gia đình trung nông nghèo. đi làm nhiều nơi: Sài Gòn. Tiết học hôm nay.Trước 1945 thuộc tổng Cao Đà.Với tác phẩm nổi tiếng Chí Phèo cùng Nội dung A.Nêu vấn đề. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. giáo án. ngôn ngữ và nghệ thuật kể chuyện sinh động. Tĩnh Hà Nam. tĩnh Hà Nam. Phần một: Tác giả I.Nắm được những nét cơ bản về thời đại.con người 1. Tiến trình lên lớp: 1. tài liệu tham khảo. B. Kiểm tra bài cũ: Nêu đặc điểm của thể loại truyện và lấy ví dụ phân tích. . Phủ Nam Sang. phủ Lý Nhân. huyện Nam Sang. ngòi bút phân tích tâm lý sâu sắc.Biết cách vận dụng những hiểu biết trên để đọc-hiểu tác phẩm và tạo lập văn bản. gợi tìm . những yếu tố nào trong cuộc đời của ông có ảnh hưởng đến những sáng tác của ông sau này? * Làng Đại Hoàng thuộc xã Hòa Hậu. Làng nằm gần ngã ba sông Hồng và sông Châu hay còn gọi là Ngã ba Tuần Vường (nay là khu vực trạm bơm Hữu Bị) . luôn túng thiếu.… C. Theo em.1951) . Vài nét về cuộc đời .Nam Cao tên thật: Trần Hữu Tri (1917 . Cuối cùng thất nghiệp.1945 nói riêng và trong văn học hiện đại nói chung. Vào bài mới: Lời vào bài: Nam Cao là một nhà văn có vị trí khá đặc biệt trong dòng văn học hiện thực phê phán 1930 . → vùng quê nghèo chiêm trủng quanh năm.Quê quán: Làng Đại Hoàng. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Phương pháp dạy học: . Hoạt động của GV và HS Em hãy nêu những nét chính về cuộc đời của Nam Cao. chúng ta sẽ dành thời gian tìm hiểu về tác giả Nam Cao để hiểu rõ hơn về tiểu sử. * Sau cách mạng Tháng 8: Trang 142 . D.Bản thân là một trí thức nghèo. sách giáo viên.

Ông hay suy nghĩ những vấn đề trong cuộc sinh: Đặt cuộc sống lên trên văn chương. nhìn thẳng vào sự thật tàn nhẫn nói lên nỗi thống khổ của người dân.Là người có bề ngoài lạnh lùng.Nghệ thuật phải gắn bó với đời sống của nhân dân lao động. và là cây bút tiêu 2. Quan điểm nghệ thuật: * Trước cách mạng T8: lúc đầu ảnh hưởng của văn học lãng mạn đương thời (nghệ thuật vị nghệ thuật) sớm Nêu sự nghiệp sáng tác của Nam Cao? đoạn tuyệt để tìm đến con đường nghệ thuật chủ nghĩa (nghệ thuật vị sinh nhân) . chan chứa tình thương. luôn nghiêm khắc đấu tranh với bản thân để thoát khỏi lối sống tầm thường.Nhà văn phải có trách nhiệm và lương tâm nghề nghiệp. cầm bút là gì? II. Đặc điểm con người . sống để rút ra những nhận xét có tầm triết lý sâu sắc và sống đã rồi hãy viết? mới mẻ. Trước CMT8: Hai đề tài chính: chống Pháp.Sau CMT8 đã có những thay đổi nào .Nam Cao tham gia cách mạng trở → đặt lợi ích dân tộc trên hết. . . đặc biệt có sự gắn bó sâu nặng với quê hương. Các đề tài chính: biểu của văn học giai đoạn kháng chiến a. Đối với tác phẩm NT thì NC quan niệm  Cuộc đời và nhân cách của nhà văn. với những con người nông dân nghèo khổ bị áp bức và khinh miệt trong Quan điểm nghệ thuật hiện thực vị nhân xã hội cũ. vừa tích cực tham gia cách mạng: 1946: tham gia đoàn quân Nam Tiến. vươn tới một cuộc sống cao đẹp xứng đáng với danh hiệu con người.Nội dung: + Miêu tả cuộc sống nghèo nàn Trang 143 . * Sau cách mạng T8: quan niệm "sống rồi hãy viết" . nhỏ hẹp.Văn chương nhân chính phải có nội dung nhân đạo sâu sắc. Những nét tính cách nỗi bật nào trong con người Nam Cao đã ảnh hưởng đến những sáng tác của ông? .nhiều tác phẩm có giá trị khác.Có tấm lòng đôn hậu. 1950: tham gia chiến dịch biên giới. thành nhà văn chiến sĩ. 2. * Những người tri thức nghèo: .Tp tiêu biểu (SGK) trong sáng tác của Nam Cao? .Sự nghiệp văn học 1. sáng tạo. tham gia vào kháng chiến. . ít nói nhưng có đời sống nội tâm phong phú. . . yêu cầu đối với người nghệ sĩ sĩ cách mạng.chiến sĩ Nam như thế nào? Tìm dẫn chứng? Cao đã trở thành tấm gương đẹp đẽ trong giới văn nghệ Theo NC. Ông đã được tặng "Giải thửong Hồ Chí Minh về văn học" năm 1996.Nghệ văn đòi hỏi rất cao sự tìm tòi.11/1951: Hi sinh trên đường đi công tác.Vừa viết văn.

3. → giá trị: phê phán xã hội phi nhân đạo đã tàn phá tâm hồn con người. hắn cứ thoang thoảng hơi cháo hành. * Người nông dân nghèo . "Tĩnh ra.Nêu một số điểm nổi bật về phong cách nghệ thuật của Nam Cao? Em hiểu thế nào về phong cách nghệ thuật của một nhà văn? * Phong cách nghệ thuật của Nam Cao được thể hiện qua những biểu hiện cụ thể nào? Chứng minh ngắn gọn bằng một vài sáng tác của Nam Cao? + Miêu tả tấn bi kịch trong tâm hồn người tri thức. có biệt tài diễn tả.Giá trị: là bản tuyên ngôn nghệ thuật của những nhà văn đang chuyển mình theo kháng chiến.Nội dung chính: + Tập trung khắc học tình cảnh và số phận của con người nông dân nghèo bị đẩy vào đường cùng. bị tha hóa.Tác phẩm tiêu biểu: Truyện ngắn "Đôi mắt" (1948). linh hoạt. thể hiện niềm khao khát một cuộc sống có ích. Buồn thay cho đời! Có lý nào thế được? Hắn đã già rồi hay sao? …" "Hăn băn khoăn nghĩ đến một tác phẩm nó sẽ làm mờ hết các tác phẩm khác cùng ra một thời…" (Đời thừa) "Nước mắt hắn bật ra như nước một quả chanh mà người ta bóp mạnh.Đi sâu vào nội tâm. thực sự có ý nghĩa. Sau CMT8: . phân tích tâm lý nhân vật tài tình và sâu sắc. Và hắn khóc … Ôi chao! Hắn khóc! Hắn khóc nức nở…" (Đời thừa). . Thường sử dụng thủ pháp độc thoại và độc thoại nội tâm rất tinh tế và sâu sắc. khẳng định nhân phẩm và bản chất lương thiện của họ. nhật ký "ở rừng" và tập ký sự "chuyện biên giới" (1950). chặt chẽ Trang 144 . Phong cách nghệ thuật: . chao ôi. b.Kết cấu tâm lý vừa phóng túng. nội tâm nhân vật Hộ trong "Đời thừa"… "Tĩnh dậy hắn thấy hắn già mà vẫn còn cô độc. * Ví dụ: Khám phá nội tâm nhân vật Chí Phèo sau khi tĩnh rượu. .Tp chính (SGK) . + Đặt ra vấn đề "Đôi mắt" . Hắn ôm mặt khóc rưng rức…" (Chí Phèo) . buồn! Hơi rượu không sặc sụa. thế giới tinh thần của con người.cách nhìn nhận của người trí thức trong cách mạng. → giá trị: kết án xã hội tàn bạo đã hủy diệt nhân tính của người nông dân lương thiện.Nội dung: + Ca ngợi sức mạnh của quần chúng.

chua chát. yêu thương… III. "Trẻ con không đựoc ăn thịt chó".Nghệ thuật kể chuyện sinh động. lạnh lùng mà đầy thương cảm. Tổng kết (ghi nhớ) IV. cuộc sống và nghệ thuật. . "Lang rận"… . Từ đó nhà văn đặt ra những vấn đề có ý nghĩa xã hội to lớn. những triết lý sâu sắc về con người. ngôi người kể chuyện biến thái linh hoạt. * Ví dụ: Truyện "Một bữa no".(sự đảo lộn không gian và thời gian). đằm thắm. Luyện tập 3. Hướng dẫn tự học Trang 145 . . Luyện tập 1.Tác phẩm cua Nam Cao thường có giọng điệu buồn thương.Thường viết những cái nhỏ nhặt xoàng xĩnh → những chuyện không muốn viết. Cũng cố 2.

Tiến trình lên lớp: 1. sáng sủa. trả lời câu hỏi.Phóng sự: sử dụng nhiều từ chỉ hình ảnh có trong đời sống sinh hoạt ở một địa phương nhất định.… C. .giáo án. Kiểm tra bài cũ: -Nêu khái niệm về ngôn ngữ báo chí.Hiểu được đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí. -Các thể loại của báo chí. biết so sánh.Tin tức: Sử dụng danh từ riêng . . thảo luận.Tuần 13: Tiết 52 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ (Tiết 2) A.Nêu vấn đề. . Phương pháp dạy học: . Vào bài mới: PCNN báo chí là một kiểu diễn đạt chúng ta thường gặp. SGV. ngôn ngữ báo chí sử dụng những loại câu như thế nào? . rõ ràng.Biết viết một số văn bản báo chí thông dụng:tin tức. gợi mở. Phương tiện dạy học: SGK. lĩnh hội các văn bản thuộc phong cách ngôn ngữ báo chí. 3. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh .phân biệt phong cách báo chí vơi các phong cách ngôn ngữ đã học.Biết cách phân tích. chúng ta đã được tìm hiểu một số thể loại của ngôn ngữ báo chí và hiểu được khái niệm về ngôn ngữ báo chí. Ở mỗi phạm vi phản ánh.Bình luận thời sự: Dùng nhiều từ ngữ có sắc thái chính trị… .… D. Hoạt động của GV và HS Nội dung I. … B. chúng ta tiếp tục tìm hiểu về PCNN báo chí để thấy rõ các phương tiện biểu đạt ngôn ngữ báo chí để thấy rõ các phương tiện biểu đạt của ngôn ngữ báo chí và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí. Ở tiết trước. Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí 1. Các phương tiện diễn đạt Biểu hiện Nội dung cụ thể của các phương tiện a. phát vấn. quảng cáo. Ngôn ngữ báo chí sử dụng từ ngữ như thế nào? Về ngữ pháp.Tiểu phẩm: Sử dụng ngôn ngữ của nhân vật. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. . Ngữ * Câu văn trong ngôn ngữ báo chí thường ngắn pháp gọn. Ở tiết học hôm nay. sách tham khảo. Từ vựng * Hết sức phong phú. b. đảm bảo thông tin chính Trang 146 Từ vựng là toàn bộ vốn từ ngữ của một ngôn ngữ. mỗi thể loại báo chí lại có lớp từ dành riêng.

Cần xác định xem viết vấn đề gì. 3. .Lời văn báo chí phải ngắn gọn. Luyện tập: * Bài tập 1: Xét đặc trưng của ngôn ngữ báo chí qua một bản tin. địa điểm. truyền bá tin tức ngữ báo chí thể hiện như thông tin nóng hổi hằng ngày trên mọi hoạt động đời sống thế nào? Vì sao báo chí lại thời sự xã hội. Tính .Ghi chép về người thực. hiểu biết của người đọc.Cung cấp thông tin cập nhật. III. c. thời Tính sinh động. đặt câu và đặc biệt là GV hướng dẫn học sinh về VD (SGK) ở tiêu đề báo. liên tưởng. . chí có tính thông tin thời . lượng thông tin hiện ra sao? Báo chí thu hút cao. thu hút sinh động.Tính thời sự: những vấn đề thông tin: thời gian. tin thời sự cần đòi hỏi gì ở 2. hiện tượng nào đang được dư luận quan tâm. Tín ngắn . … Mỗi chi tiết đều đảm bảo tính chính xác cập nhật.Ở dạng nói. ý kiến. Tính . Nhưng cũng có câu gắn với lời nói hằng ngày trong tiểu thuyết. người nghe bằng gọn . B/p tu từ .Ở dạng viết chủ yếu cở chữ.Hoàn thành bài tập Trang 147 . Các đặc trưng của ngôn ngữ báo chí ngôn ngữ báo chí? Biểu hiện Nội dung cụ thể các đặc trưng Tính ngắn ngọn ở ngôn a. . ngôn ngữ báo chí đòi hỏi phát âm Tại sao nói ngôn ngữ báo rõ ràng.Sử dụng từ ngữ thể hiện sự so sánh. Luyện tập 1. nào? . chuẩn mực. có địa điểm thời gian cụ thể và tiến hành chọn lọc một số chi tiết tiêu biểu để miêu tả. kiểu chữ. Cũng cố: 2. cần tính ngắn gọn? . hấp dẫn gian. * Bài tập 2: Viết một bài phóng sự. người đọc. của ngôn ngữ báo chí thể b. đảo ngữ sử dụng câu ngắn với câu những đặc trưng cơ bản dài. nhà làm. nhân vật và sự kiện. Hướng dẫn tự học: .Câu ngắn trong tin vắn.Ngôn ngữ báo chí phải kích sự tò mò. hấp dẫn .Thể hiện ở cách dùng từ. . màu sắc sự? Để đảm bảo tính thông và hình ảnh. Ngôn ngữ báo chí có ẩn dụ. việc thực.Tính gắn gọn: mỗi câu là một thông tin cần thiết.Vì phải cung cấp nhanh cho nên báo chí cần cách nào? phải ngắn gọn vì người đọc cũng không có nhiều thời gian để đọc. . Tổng kết (ghi nhớ) IV. câu dài trong bình luận. c.Ngôn ngữ phải chính xác về địa điểm. hoán dụ.Ngôn ngữ báo chí sử dụng biện pháp tu từ ra sao? xác.

Chuẩn bị bài: "Chí Phèo" Trang 148 ..

Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. + Thấy được một số nét nghệ thuật của tác phẩm như điển hình hóa nhân vật. nắm được những nét cơ bản về tiểu sử con người và sự nghiệp văn học của nhà văn. sách giáo viên. Đó là một nhà văn hiện thực. Tóm tắt tác phẩm: * Tóm tắt theo cuộc đời nhân vật Chí Phèo: Lai lịch → lớn lên: Trước khi bị đi ở tù → Sau khi ra tù → Gặp Thị Nở và bị Thị Nở cự tuyệt → Đâm chết Bá Kiến và tự sát. → Nhưng khi đã in thành sách.một trong những tác phẩm xuất sắc của Nam Cao cũng như của văn học hiện giai đoạn 1930-1945. * Tóm tắt theo bố cục 4 đoạn: . .… . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh .Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Hiểu và phân tích được các nhân vật. miểu tả tâm lý. hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tác phẩm "Chí Phèo" . Phương pháp dạy học: . Để hiểu rõ hơn điều này.… C.Hiểu được một số đặc điểm của thể loại truyện ngắn. .Nêu vấn đề.hiểu một tác phẩm theo thể loại truyện ngắn. * Em hãy cho biết những tên gọi khác của tác phẩm "Chí Phèo" và lý giải vì sao Nam Cao không giữ tên gọi ban đầu hay sử dụng cách đặt nhan đề của nhà xuất bản cho tác phẩm? * Tóm tắt và nêu chủ đề tác phẩm? Nội dung I. Tiến trình lên lớp: 1.Tuần 14: Tiết 53. đặc biệt là nhân vật Chí Phèo. Nhan đề của tác phẩm: . B. → Năm 1946.Đoạn 2: Chí Phèo sau khi ra tù và trở thành quỷ dữ Trang 149 . Đặt tên cho "đứa con tinh thần" của mình. 54 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHÍ PHÈO (Nam Cao) A. 2. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc mục tiểu dẫn Tác phẩm văn học là sản phẩm tinh thần của nhà văn. một cây bút nhân đạo sâu sắc. qua đó thấy được giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc. giáo án. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. khi in lại trong tập "Luống cày". Tìm hiểu chung: 1. tác giả đổi lại là "Chí Phèo".Đoạn 1: Chí Phèo say và chửi. phát vấn. mới mẻ của tác phẩm. gợi mở. nhà văn luôn kín đáo thể hiện những dụng ý nghệ thuật nhất định. Vào bài mới: Lời vào bài: Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về tác giả Nam Cao.… D. thảo luận. Kiểm tra bài cũ: 3. nghệ thuật trần thuật. ngôn ngữ nghệ thuật. trả lời câu hỏi.Biết cách đọc .Đầu tiên "Cái lò gạch cũ". tài liệu tham khảo. nhà xuất bản tự ý đổi thành "Đôi lứa xứng đôi" (1941).

. giết Bá Kiến. vừa đi vừa chửi. Thị Nở … nghĩ đến gạch bỏ hoang. xã hội loài người. giao tiếp với hắn (ngay D. Đọc . * Ý nghĩa tiếng chửi của Chí Phèo: có các ý kiến sau: . chửi . Theo em điều đó có đúng . bất mãn. Hình tượng nhân vật Chí Phèo: như thế nào trong đoạn văn mở đầu của a. Cả hai ý kiến trên đều không đúng. Đồng thời nhà văn cũng trân trọng phát hiện và khẳng định bản chất tốt đẹp của họ ngay cả khi tưởng chừng họ biến thành quỷ dữ. chửi cha đứa nào không chửi nhau với hắn. sau đó lại đưa người đọc về những năm tháng quá khứ như một lời giải thích cắt nghĩa cho hiện tại. chửi bới là con đường để giao tiếp với cộng đồng… Quá trình tha hóa của Chí Phèo diễn ra b. vô thức của thức được rằng xã hội phi nhân tính gạt bỏ mình ra khỏi những thằng say rượu. . (Học sinh trao đổi nhóm) II. chửi là gì? không có ai chửi lại.Là phản ứng của một con người bất mãn ít nhiều ý A. 3. chửi đời. Quá trình tha hóa của Chí Phèo: Từ nông dân hiền như thế nào? lành. Đây là tiếng lòng của một con người .Cái mà Chí Phèo nhận được qua lời → phản ứng là sự im lặng không có người nghe chửi.Chí Phèo chửi những gì? đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn. thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại. lương thiện trở thành lưu manh. Với Chí. Chủ đề tác phẩm: Qua tác phẩm nhà văn nhà văn tố cáo mạnh mẽ xã hội thực dân nữa phong kiến tàn bạo đã cướp đi của người nông dân lương thiện cả nhân hình lẫn nhân tính. Mọi người vẫn sống xung C. Sự xuất hiện hình tượng độc đáo của nhân vật tác phẩm? Chí Phèo trong tác phẩm: * Có ý kiến cho rằng: Nam Cao đã chọn * Nam Cao mở đầu truyện bằng hình ảnh Chí Phèo một cách vào cốt truyện vừa sâu sắc vừa say rượu. B.Đoạn 3: Gặp Thị Nở và thức tỉnh.tay sai của Bá Kiến. * Một nông dân hiền lành lương thiện: Trang 150 .Đoạn cuối: Chí Phèo bị Thị Nở từ chối. Quan điểm của em? cả khi hắn chửi người ta). quanh Chí nhưng không ai để ý. . chửi làng Vũ không? Đại. tại của Chí là sự cô độc. Đó là tiếng chửi vu vơ. hiệu quả. bị tước mất quyền làm người.Tiếng chửi ấy còn cho ta cảm nhận hoàn cảnh hiện đang đau đớn. bắt đầu băng một hình ảnh quen thuộc trong đời sống hiện tại. * Nhận xét: Cách vào truyện độc đáo tạo ấn tượng cho người đọc về nhân vật chính: CP hiện ra vừa cụ thể vừa sinh động. * Bình luận về tiếng chửi của Chí Phèo.Nội dung tiếng chửi: chửi trời.hiểu văn bản * Chí Phèo đã có màn ra mắt độc đáo 1.

Về nhân tính: + Chí không còn là một anh canh điền hiền lành. Ý . + Tính tình hiền lành. tám năm ở tù. + Từ đó hắn triền miên trong những làm chảy máu và nước mắt bao nhiêu người dân lương cơn say: "Hắn ăn trong lúc say. không thứ tự biết bao nhiêu là sẹo. nhà tù thực dân đã tiếp tay cho Bá Kiến biến người nông dân khỏe mạnh. ngủ trong thiện" lúc say. thức dậy vẫn còn say" và "hắn  Chí thực sự đã trở thành quỷ dữ của làng Vũ Đại: say thì hắn làm bất cứ cái gì người ta sai Cái mặt của Chí "không còn ra mặt người". con quỷ dữ . biết tự trọng.Lớn lên khỏe mạnh. kẻ lưu manh. + "Hắn về hôm trước. là sản phẩm của tình trạng đè nén. Vợ dệt vải. Chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn…" . chửi bới. làm canh điền cho Lý Kiến. Chồng cuốc mướn.Chí Phèo không phải là trường hợp . + Có những ước mơ giản dị và lương thiện như bao người nông dân khác: "Có một gia đình nho nhỏ. nhút nhát như xưa. Nam Cao đã: Trang 151 . đạp đổ bao nhiêu hạnh phúc.… . mà trở thành một thằng liều mạng. lương thiện thành kẻ lưu manh. hôm sau đã thấy + Hắn làm tất cả mọi việc như một thằng "đầu bò ngồi uống rượu với thịt chó suốt từ trưa chính cống" (uống rượu. . rạch mặt." * Có ý kiến cho rằng sự tha hóa của Chí * Nhận xét: Phèo là hiện tượng mang tính quy luật. nhút nhát. hai mắt gườm gườm… Cái ngực phanh đầy những nét chạm trổ… trông đặc như một thằng sắng đá" → Chí đã bị cướp mất hình hài của một con người.Về nhân hình: hoàn toàn khác trước đây "Cái đầu thì trọc lóc.. .Lai lịch xuất thân: một đứa trẻ mồ côi bị bỏ rơi. "nó là mặt hắn làm" của một con vật lạ… cái mặt vàng vàng mà muốn xạm màu gio. áp bức. được người dân làng Vũ Đại đem về nuôi: anh đi thả ống lươn → bà góa mù → bác phó cối. đập đến xế chiều". cái răng cạo trắng hớn. hắn xách một cái vỏ + Cuộc sống triền miên trong những cơn say. chai đến cổng nhà Bá Kiến… đập cái + Chí Phèo bị Bá Kiến lợi dụng và trở thành tay sai chai vào cột cổng… lăn lộn dưới đất.Bị Bá Kiến đẩy vào tù vì ghen tuông → Sau bảy. cày thuê. đâm chém…) + "Rồi say khướt. đập tan kêu vừa lấy mảnh chai cào vào mặt…" bao nhiêu cảnh yên vui. cái mặt thì đen mà rất cơng cơng.Qua Chí Phèo. ăn vạ. phá. nó vằn dọc vằn ngang. vừa mới của hắn: "Hắn đã phá bao nhiêu cơ nghiệp. * Trở thành kẻ lưu manh.CP là hiện tượng có tính quy luật trong xã hội đương kiến của em? thời.

Khi Thị Nở mang bát cháo hành đến: Ngạc nhiên. * Việc gặp Thị Nở có ý nghĩa thế nào với Chí Phèo? Những gì đã diễn ra trong tâm hồn Chí Phèo sau cuộc gặp gỡ ấy? * Yếu tố nào xuất hiện có tác dụng làm chuyển biến sâu sắc hơn nội tâm Chí Phèo? * Hãy cho biết diễn biến tâm trạng của Chí Phèo khi ăn cháo hành? * Tại sao bát cháo hành của Thị Nở lại làm nên sự chuyển biến đặc biệt sâu sắc như vậy đối với Chí Phèo? + Phản ánh một sự thạt đau đớn về hiện tượng người nông dân lương thiện bị chà đạp về tinh thần và thể xác. . của Thị Nở đã giúp Chí Phèo cởi bỏ cái vỏ "quỷ dữ" để sống lại làm người.Bát cháo hành chính là tình thương mộc mạc. bâng khuâng. Nhưng hôm nay hắn mới nghe thấy!" + Nhìn lại cuộc đời mình trong quá khứ. mắt hình như ươn ướt. muốn làm hòa với mọi người. tình cảm của Chí: . là biểu hiện của tình người chân thành của Thị Nở  Lương tâm. Binh Chức. .Sáng hôm sau tĩnh dậy: + Lòng bâng khuâng mơ hồ buồn + Cảm nhận cuộc sống xung quanh thật bình dị: "Tiếng chim hót ngoài kia vui vẻ quá! Có tiếng cười nói của người đi chợ. một cái gì nữa giống như là ăn năn về những tội lỗi giống như là mình gây ra. muốn làm nủng với Thị Nở.Cảm thấy cháo hành rất ngon. để hắn trở về sống kiếp người một cách tự nhiên. Quá trình thức tỉnh của Chí Phèo * Cuộc gặp gỡ với Thị Nở (mối tình và trận ốm) đã thức tỉnh phần người bấy lâu bị vùi lấp ở Chí.hơi cháo hành có ý nghĩa nhân đạo Trang 152 .tha hóa duy nhất trong tác phẩm về người nông dân nghèo của Nam Cao. Trước Chí Phèo đã có Năm Thọ.tiêu biểu cho một bộ phận cố nông dân bị lưu manh hóa trước CMT8. lương tri đã trở về trong hắn. → Sự thức tĩnh về nhân tính * Ý nghĩa của bát cháo hành: . khát khao hoàn lương và lương thiện. đã tước đi cả hình hài và nhân tính của người dân lương thiện.Bát cháo hành . tương lai. hy vọng Thị Nở là cầu nối trở về với lương thiện. c. Đức (Nữa đêm)… * Ý nghĩa tư tưởng về hiện tượng tha hóa của hình tượng Chí Phèo: Bước ngoặt lớn diễn ra trong đời của Chí Phèo là cuộc gặp gỡ với Thị Nở trong đêm trăng thơ mộng. Hình tượng Chí Phèo có ý nghĩa điển hình . vừa vui vừa buồn.  Đây chính là giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm. * Diễn biến tâm lý. thèm lương thiện. nơi vườn chuối. + Lên án tố cáo các thế lực thống trị phong kiến . Chính sự quan tâm. để rồi sau đó là trận ốm lúc nữa đêm. Những tiếng quen thuộc ấy hôm nào chả có. . Cu Lộ (Tư cách mỏ). Và các tác phẩm khác: Trạch Văn Đoành (Đôi móng giò). thấy lòng thành trẻ con.thực dân đã gây ra bao nhiêu tội ác. Anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá. bị xã hội vô nhân tính cướp đi cả hình hài lẫn tính người. hiện tại.

"Hơi cháo hành" được lặp lại nhiều lần nhằm tô đậm niềm khát khao tình yêu thương và nhất là bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của Chí.Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo. càng buồn. .Ý nghĩa tố cáo mãnh liệt xh thực dân nữa phong kiến đẩy người nông dân lương thiện không những vào con đường bần cùng hóa. có cá tính độc đáo. Bá Kiến). (Lời của bà cô nói với Thị Nở). Nhân vật vừa có ý nghĩa tiêu biểu.* Tìm chi tiết thể hiện thái độ.Chí Phèo lại uống rượu. vừa sinh động. lại thoang thoảng hơi cháo hành. lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào chổ chết. + Hành động giết Bá Kiến: Vì Chí Phèo đã nhận ra kẻ thù.Nguyên nhân: + Nguyên nhân trực tiếp: do định kiến xã hội. 2. không lối thoát. + Hành động tự sát: Vì Chí Phèo lâm vào bế tắc. tuyệt vọng . Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người * Sau khi bị Thị Nở từ chối: . d. + Nguyên nhân sâu xa: do bản chất xã hội bất công đã đẩy người dân lương thiện vào tình trạng bị tha hóa.Sở trường khám phá và miêu tả những trạng thái tâm lý phức tạp của nhân vật (đặc biệt là nhân vật Chí Phèo sau khi gặp Thị Nở và bị Thị Nở khước từ) Trang 153 . . . * Nhận xét: .Qua kết cục bi thảm của nhân vật Chí Phèo thấy được tình trạng xung đột giai cấp ở nông thôn VN là hết sức gay gắt và chỉ có thể giải quyết bằng biện pháp quyết liệt. tâm trạng của Chí Phèo khi bị Thị Nở từ chối? * Những biểu hiện trên nói lên điều gì? Đặc biệt chi tiết "Hơi cháo hành" được lặp lại nhiều lần? * Nêu nguyên nhân bi kịch của Chí Phèo? * Hãy chỉ ra những nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm Chí Phèo? sâu sắc. . . gây ấn tượng.Ý nghĩa của hành động giết Bá Kiến và tự sát: Chí Phèo đã thực sự thức tỉnh một cách toàn diện về mặt nhân cách. càng uống càng tỉnh ra. Thành công của nghệ thuật: .Rơi vào sự bế tắc. .Tư tưởng nhân đạo độc đáo mới mẻ của nhà văn: phát hiện miêu tả và khẳng định phẩm chất tốt đẹp của người nông dân VN ngay cả khi tưởng như họ đã bị xã hội thực dân biến thành quỷ dữ.

lúc trần thuật theo nhân vật. . rượu không?" III. Giá trị hiện thực nào không chửi nhau với hắn" Tác phẩm là bức tranh thu nhỏ về nông thôn Việt Nam Giá trị hiện thực? trong xã hội cũ. nhà nó trừ mình ra". Giọng điệu có sự biến hóa vừa đan xen chửi…" lẫn nhau. Luyện tập + Đan xen giọng người kể và giọng 1. Giá trị nhân đạo? b. phản ánh chân thực mối quan hệ người bóc lột người không chỉ đẩy người nông dân nghèo lương thiện vào sự bần cùng hóa. cứ rượu xong là hắn nói hàng ngày. tình tiết đầy kịch tính. Hướng dẫn tự học Trang 154 . Cách trần thuật linh hoạt. điêu luyện gần với lời ăn tiếng "Bao giờ cũng thế. bình luận của nhà văn . linh + Giọng Chí Phèo "Mẹ kiếp! Thế có phí hoạt. + Giọng miêu tả. Luyện tập 3.Kết cấu mới mẻ không theo trình tự của thời gian.Cốt truyện hấp dẫn.. văn có khả năng nhập vai.Ngôn ngữ sống động. Giá trị nhân đạo Nhà văn đã kết án sâu sắc cái xã hội tàn bạo đã tàn phá cả thể xác và linh hồn người nông dân lao động. lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào chổ chết. biến hóa và càng về cuối càng gay go quyết liệt. đồng thời ông đã khám phá và khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay cả khi họ bị hủy hoại cả nhân hình lẫn nhân tính  Đó chính là chiều sâu nhân đạo mới mẻ. Củng cố nhân vật "Đã thế. sâu sắc trong các tác phẩm của Nam Cao. lúc trần thuật theo + Giọng người dân làng Vũ Đại "Chắc quan điểm của tác giả. chuyển vai tự nhiên. 2. hắn phải chửi cha đứa a.

việc sắp xếp các bộ phận trong câu theo một trình tự hợp lý là rất cần thiết trong giao tiếp vì nó giúp người đọc (người nghe) hiểu được đúng ý nghĩa của người nói (người viết). Trong ngữ cảnh "c". Vào bài mới: Lời vào bài: Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của con người. "nhưng nhỏ" thì * So sánh: Hắn có một con dao rất sắc nội dung ý trong nội bộ câu không thay đổi nhưng sự nhưng nhỏ. Kiểm tra bài cũ: 3. Chính vì thế. gợi mở. b. có kỹ năng sắp xếp từ ngữ khi nói và viết. Thực hành (Học sinh làm bài tập theo nhóm) I.Tuần 14: Tiết 55 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU A.… C.Nêu vấn đề. Trật tự trong câu đơn: 1/ Bài tập 1: Đọc đoạn trích (SGK) a. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Dao ấy thì làm sao chặt được liên kết ý với các câu đi sau không phù hợp (mục đích cành cây to này.Luôn có ý thức cân nhắc. trả lời câu hỏi. giáo án. do đó đặc tính rất sắc của con dao cần của Chí là uy hiếp và hăm dọa Bá Kiến) H câu sau đặc tính nhỏ. B.Nâng cao nhận thức về vai trò. Tiến trình lên lớp: 1. * Trong ngữ cảnh đó. Nhiều khi cũng chỉ từng ấy từ ngữ trong một lời nói (câu văn) nhưng người nghe (người đọc) lại không hiểu đúng ý người nói (người viết) chỉ tại cách diễn đạt. thảo luận. mỉa mai ở câu đi sau). lựa chọn trật tự tối ưu cho các bộ phận câu.… D. Trang 155 . Việc sắp xếp theo trật tự "nhỏ nhưng rất sắc" để phù hợp với sự liên kết ý với câu đi sau trong đoạn. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Nhưng nói (viết) làm sao cho có sức thuyết phục đối với người đọc (người nghe) lại là một vấn đề. tác dụng tác dụng của trật tự các bộ phận trong câu trong việc thể hiện ý nghĩa và liên kết ý trong văn bản. tài liệu tham khảo. Nếu sắp xếp theo trật tự "rất sắc". cách sắp xếp duy nhất và tối ưu nhất là "một con dao nhỏ nhưng rất sắc". c. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . sách giáo viên. phát vấn. Phương pháp dạy học: . thì sắp xếp theo trật tự rất sắc nhưng nhỏ lại thích hợp (vì chuẩn bị cho ý phủ định. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt B.

a.Kết cấu của đoạn văn là kết cấu diễn dịch (câu đầu nêu chủ đề) + Đặt trạng ngữ "trong những năm gần đây" ở đầu câu để tạo sự đối lập với trạng ngữ "trong các thời kỳ khác Trang 156 Bài tập 3: SGK/T156 Thảo luận nhóm 1/ Bài tập 1 SGK/T158 2/ Bài tập 2 SGK/T159 . cụm từ chỉ thời gian cần đặt ở một vị trí thích hợp. nhưng đặt sau để bổ sung thông tin cần thiết. còn cụm "đã mấy năm" tuy là thành phần phụ về ngữ pháp nhưng là thành phần quan trọng nhất thông tin về thời gian.Mỗi trường hợp. dành phần đầu câu cho cụm từ chỉ người thực hiện hành động. câu sau là kết luận: để chọn vào đội tuyển vì thế nó cần đạt học sinh giỏi thì phẩm chất thông minh là quan trọng nhất sau đặc điểm "nhỏ người"). sau đó mới thuật lại sự kiện.. Cụm từ chỉ thời gian ở đầu câu là phù hợp. c. Vế chỉ nguyên nhân (là vì mẩu chuyện ấy nhắc cho hắn một cái gì rất xa xôi) cần đặt sau vế chính "hắn nao nao sau đó mới giải thích nguyên nhân buồn" nêu một hệ quả từ sự việc ở câu đi trước dẫn đến hệ quả. Đó đều là các vế phụ của câu ghép. 2. 3. Do vậy phải đặt ở cuối câu. b. không thể cố định ở một vị trí. Bài tập 3: . Cụm từ chỉ thời gian "Một buổi sáng tinh sương" cần đặt giữa câu. Vế chỉ nhượng bộ "tuy…" và vế chỉ giả thiết "nếu…" đặt sau. Cụm từ chỉ thời gian (đã mấy năm) cần đặt ở cuối câu vì nó biểu hiện thông tin mới và quan trọng nhất ở thời điểm của câu này (Vì câu đi trước thực ra đã gián tiếp thông báo cô Mỵ là con dâu của Pátra) cho nên ở câu này "Mị về làm dâu nhà Pátra" tuy là thành phần chính của câu nhưng về thông tin chỉ là thứ yếu. cách viết A là tối ưu. b. duy nhất (câu trước là luận cứ. Câu đầu bắt đầu kể về một sự kiện với việc nêu hoàn cảnh. Câu tiếp theo cũng đặt cụm từ chỉ thời gian (sáng hôm sau) ở đầu câu để tạo mạch tiếp nối về thời gian. Bài 1: a.Trong ngữ cảnh đó. Bài 2: .Bài tập 2: So sánh trật tự thành phần trong hai câu thơ được dẫn sau đây: 2. Trật tự trong câu ghép: 1. II. Bài tập 2: .

Luyện tập 2. III. Hướng dẫn tự học: .Làm bài tập còn lại. Chọn phương án C. các bài tập trong vở bài tập . + Cần bố trí vế câu "nó không phải là điều mới lạ" ở cuối câu đầu để thể hiện rõ chủ đề của cả đoạn. thể thao. Luyện tập 1.nhau trước đây" ở câu 2. chủ đề này sẽ được cụ thể hóa ở những câu sau đó.Chuẩn bị bài: Bản tin. Trang 157 . sưu tầm các mẩu tin thời sự.

d. hấp dẫn.… D. yêu cầu cơ bản của bản tin. phát vấn. 1.Biết cách viết bản tin về một sự việc. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.… C. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . hiện tượng trong nhà trường hoặc trong đời sống xã hội. Kiểm tra bài cũ: 3. Các sự kiện: thời gian. 2.Hiểu được mục đích. các thông tin phải có ý nghĩa thời sự nhất định. một trong những thể loại được người đọc quan tâm nhất là bản tin. c. gợi mở.Tuần 14: Tiết 56 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BẢN TIN A. khiến người đọc tin vào sự thông báo. Mục đích. b. thảo luận. Vào bài mới: Lời vào bài: Báo chí là phương tiện đưa tin rất quan trọng. Nhận xét: Trang 158 Vì sao bản tin lại có tính chất thời sự? Cần đưa vào những tin trên những chi tiết … không? Việc đưa tin cụ thể. chính xác. sách giáo viên. giáo án. Tiết học hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu cụ thể về thể loại bản tin. Báo chí có nhiều thể loại nhưng người đọc tìm đến báo chí là tìm đến những tin tức nóng hổi mang tính thời sự. có độ tin cậy cao. Chính vì thế. Phương pháp dạy học: . trả lời câu hỏi. . Bản tin trên có tính thời sự vì sự việc mới xảy ra vào ngày 16-7 và ngay 3 ngày sau 19-7 đã đưa tin. yêu cầu và cách viết bản tin. khẳng định trình độ của học sinh Việt Nam. đặc điểm. địa điểm. chính xác có tác dụng gì? Vì sao? Mục đích của bản tin? Các loại bản tin? . Tiến trình lên lớp: 1. Hoạt động của GV và HS Bản tin thông báo điều gì? Nó có ý nghĩa như thế nào đối với ngành giáo dục…? Nội dung cần đạt I. B. nội dung. Xét ngữ liệu: a.Nêu vấn đề. Bản tin thông báo kết quả kỳ thi olimpic toán quốc tế của đoàn học sinh Việt Nam. kết quả của cuộc thi đều được thông báo cụ thể. tài liệu tham khảo. nội dung phải chân thật. Kết quả dự thi là xếp thứ 4. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Bản tin phải có tính thời sự mới mẻ. Thành tựu của việc bồi dưỡng nhân tài toán học của nền giáo dục nước ta. e. Thông tin bổ sung nêu trong bài tập là không cần thiết vì chúng vi phạm nguyên tắc tính ngắn gọn súc tích của bản tin.

.Phải chọn những sự kiện có ý nghĩa xã hội để viết bản tin. . thường là một cụm từ (ĐT. . Khai thác và lựa chọn tin: . . hay một câu trần thuật nghi vấn ngắn gọn. Trang 159 . .Phần triển khai chi tiết bản tin: nêu cụ thể chi tiết hơn về sự kiện hoặc có thể cắt nghĩa cụ thể nguyên nhân. với sự tường thuật. Luyện tập 1.Căn cứ vào dung lượng. + Tin thường: Phản ánh cụ thể chi tiết từ đầu đến cuối. Cách viết bản tin: 1.Cách đặt tiêu đề: + Tiêu đề phải khái quát nội dung bản tin.…) + Thường ngắn gọn. Viết bản tin: a. .Phần mở đầu: thường thông báo khái quát về sự kiện hoặc kết quả. không gian. mô tả cụ thể chi tiết một sự kiện kèm theo sự phân tích lý giải nguyên nhân. III. DT). rút ra điều gì khi viết bản tin? Cách đặt tiêu đề bản tin? Phần mở đầu bản tin đảm bảo điều gì? Phần triển khai chi tiết bản tin phải ra sao? Học đọc sinh ghi nhớ SGK Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm bài tập. hoặc có thể chọn chi tiết hấp dẫn với cách diễn đạt đặc biệt gây hứng thú. + Tin tổng hợp: Nhằm thông tin tổng hợp nhiều sự kiện xung quanh một hiện tượng nào đó đáng quan tâm. tin phải có ý nghĩa xã hội. lựa chọn tin? Từ việc xét ngữ liệu. Bài tập 1: Học sinh tự lựa chọn sự kiện để viết 2. ý nghĩa của chúng. bản tin chia nhiều loại: + Tin vắn: loại tin không có nhan đề dung lượng ngắn. chỉ thông báo vắn tắt về sự kiện. chính xác. kết quả… 2. diễn biến.Yêu cầu của bản tin: Phải đảm bảo tính thời sự (đưa tin kịp thời nhanh chóng). . chơi chữ. kết quả của sự kiện được đưa tin. phóng sự điều tra. thời gian. tò mò cho người đọc (đặt câu hỏi.Giống nhau: Cung cấp tin tức mới về vấn đề xã hội.Một bản tin phải có những thông tin đầy đủ và chính xác về các mặt sự kiện. nội dung thông tin phải chân thực. II.Yêu cầu cơ bản của bản tin là gì? Yêu cầu của việc khai thác.Khác nhau: Thông tin quảng cáo chưa thật chính xác. bản tin. Yêu cầu . chính xác những sự kiện có ý nghĩa trong đời sống xã hội. So sánh: quảng cáo. Xét ngữ liệu (SGK) b. .Mục đích của bản tin: đưa tin kịp thời. gồm một đến hai câu. Tổng kết (Ghi nhớ SGK) IV. kết quả.

trong phóng sự điều tra cần xác minh lại, còn bản tin thì đáng tin cậy. Phóng sự điều tra bao giờ cũng dài hơn bản tin.

Trang 160

Tuần 14: Tiết tự chọn Giáo án Văn học(2 tiết)

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Cũng cố kiến thức, nắm chắc được giá trị tư tưởng (nhân đạo và hiện thực) sâu sắc, độc đáo, mới mẻ được thể hiện bằng nghệ thuật bậc thầy của Nam Cao. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: - Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Gọi học sinh tóm tắt lại tác phẩm * Hình ảnh làng Vũ Đại hiện lên trong tác phẩm như thế nào? * Qua những chi tiết đó, em nêu cảm nhận của mình về cuộc sống ở làng Vũ Đại? * Theo em, miêu tả hình ảnh làng Vũ Đại như vậy nhà văn có dụng ý gì? - Toàn bộ câu chuyện "Chí Phèo" diễn ra ở làng Vũ Đại. Đây chính là không gian nghệ thuật của tác phẩm: Nội dung cần đạt 1. Hình ảnh làng Vũ Đại - Làng này "không quá hai nghìn dân, xa phủ, xa tĩnh". - Đứng đầu làng là Bá Kiến - "tiên chỉ", "bốn đời làm tổng lý", uy thế nghiêng trời. - Tiếp đến là đám cường hào ác bá (đội Tảo, Tư Đạm, bát Tùng…), kết bè đảng để xâu xé dân lành. - Sau đó, là những người nông dân thấp cổ, bé họng, suốt đời bị đè nén, áp bức. - Cuối cùng là hạng người "dưới đáy" xã hội, sống tăm tối như súc vật (Năm Thọ, Binh Chức, Chí Phèo…) Có thể nói đây là nơi "quần ngư tranh thực" ở nông thôn quê hương nhà văn và cũng chính là không gian của tác phẩm. * Như vậy: Chỉ qua một số chi tiết được chọn lọc kỹ lưỡng, được sắp đặt rải rác có phần ngẫu nhiên… Nam Cao có thể dựng nên một làng Vũ Đại sống động, ngột ngạt, đen tối. Đồng thời, nhà văn cũng làm nổi bật mối xung đột giai cấp âm thầm mà quyết liệt ở nông thôn Việt Nam trước cách mạng Tháng Tám. 2. Nhân vật Bá Kiến - Kẻ xảo quyệt, gian hùng - Kẻ bỉ ổi, đê tiện
Trang 161

Giá trị tư tưởng sâu sắc, độc đáo mới mẻ của tác phẩm? So sánh với các tác phẩm khác cùng thời của chính NC hay các nhà văn khác.

→ Nhân vật Bá Kiến vừa mang bản chất chung của giai cấp địa chủ cường hào, vừa có những nét riêng biệt sinh động. Nhân vật này ghi nhận trình độ nghệ thuật bậc thầy của Nam Cao, với tư cách là nhà văn hiện thực xuất sắc. 3. Giá trị tư tưởng của tác phẩm: a. Giá trị hiện thực: Phản ánh một hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam: một bộ phận lao động nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa, lưu manh hóa. b. Giá trị nhân đạo: Nhà văn kết án đanh thép cái xã hội tàn bạo tàn phá cả thể xác lẫn tâm hồn người dân lao động, đồng thời khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình, nhân tính. 4. Đặc sắc nghệ thuật - Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo, Bá Kiến). Nhân vật vừa có ý nghĩa tiêu biểu, vừa sinh động, có cá tính độc đáo, gây ấn tượng. - Sở trường khám phá và miêu tả những trạng thái tâm lý phức tạp của nhân vật (đặc biệt là nhân vật CP sau khi gặp Thị Nở và bị Thị Nở khước từ) - Cốt truyện hấp dẫn, tình tiết đầy kịch tính, biến hóa và càng về cuối càng ngay go, quyết liệt. - Ngôn ngữ sống động, điêu luyện gần với lời ăn tiếng nói hàng ngày. Giọng điệu có sự biến hóa vừa đan xen lẫn nhau. Cách trần thuật linh hoạt, lúc trần thuật theo quan điểm của tác giả, lúc trần thuật theo nhân vật, nhà văn có khả năng nhập vai, chuyển vai tự nhiên, linh hoạt.

Trang 162

Tuần 15: Tiết 57, 58 Giáo án văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

Đọc thêm: CHA CON NGHĨA NẶNG, VI HÀNH, TINH THẦN THỂ DỤC
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh tìm hiểu 3 tác phẩm: thấy được giá trị cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản bằng cách trả lời câu hỏi trong SGK: - Cha con nghĩa nặng: tình nghĩa cha con thật xúc động, thiêng liêng cao quý nhưng lại ít được nói đến trong văn học từ xưa đến nay; những đặc sắc nghệ thuật: tạo tình huống, xây dựng nhân vật, sử dụng ngôn từ. - Vi hành: mục đích vạch trần bản chất bù nhìn tay sai của Khải Định, đồng thời cũng phơi bày tính chất điêu trá, bịp bợm của cái gọi là "văn minh", "khai hóa" của chủ nghĩa thực dân; nghệ thuật trào lộng sắc bén của truyện. - Tinh thần thể dục: mâu thuẩn cơ bản của truyện; nghệ thuật trào phúng qua mâu thuẫn đó; ý nghĩa phê phán, tố cáo, vạch rõ tính chất bịp bợm của "phong trào thể dục thể thao" đương thời mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: - Nêu vấn đề, thảo luận, gợi mở, phát vấn, trả lời câu hỏi,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc phần 2 tiểu dẫn, kể tóm tắt nội dung. Giáo viên cần nhấn mạnh những điểm sau: Kể tóm tắt nội dung, tìm hiểu bố cục Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Cha con nghĩa nặng. Nội dung cần đạt I. Truyện ngắn Cha con nghĩa nặng của Hồ Biểu Chánh. 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả: Hồ Biểu Chánh (1885 - 1958). Học sinh tự đọc phần tiểu dẫn sgk tr.164. b. Tác phẩm: - Xuất xứ: Tác phẩm thứ 15 của Hồ Biểu Chánh. - Tóm tắt: Đây là câu chuyện về anh nông dân nghèo Nam Bộ Trần Văn Sửu - Thị Lựu, Trần Văn Tý, Trần Thị Quyên. Qua đó nhà văn đề cao đạo đức đạo lý gia đình, tình cha con nghĩa nặng. 2. Đọc - hiểu văn bản: a. Nội dung - Tình cha với con - Trần Văn Sửu người cha bất hạnh
Trang 163

Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Vi hành.

nặng tình với các con: Suốt những năm lủi trốn xa, Sửu không khi nào nguôi nổi nhớ nhà nhớ các con. Không quản hiểm nguy, liền lẻn về thăm các con. Biết các con đã yên bề cuộc sống, sự có mặt của mình càng làm khó cho các con, Sửu đành bấm bụng ra đi ngay trong đêm. Định nhảy xuống sông tự vẫn vì sự bình yên của các con, sẵn sàng chịu cảnh khổ, xa con, trốn tránh thay tên đổi họ… suốt đời. - Tình con với cha: Trần Văn Tý - Trần Văn Sửu: Thằng bé mới lớn, khỏe mạnh, tình cảm mạnh mẽ. Ngầm theo dõi câu chuyện của ông ngoại với cha, hiểu và càng thương cha. Cảm động ôm lấy cha, trò chuyện ân cần, lo lắng, thương cha vất vả, quyết bỏ nhà theo cha để làm lụng nuôi cha, "nghe lời cha … đáng thương và đáng trọng". b. Nghệ Thuật - Lời văn giản dị, mộc mạc, là lời ăn tiếng nói hàng ngày của người dân Nam Bộ. - Lối kể chuyện tự nhiên, giản dị, tạo những tình huống có kịch tính. II. Truyện ngắn Vi hành của Nguyễn Ái Quốc 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả: (SGK) b. Tác phẩm - Hoàn cảnh sáng tác: + Năm 1922 Pháp đưa Khải Định sang Pháp dự cuộc đấu xảo thuộc địa ở Mác-Xây nhằm lừa bịp dân Pháp rằng tình hình "khai hóa" đang thuận lợi và kêu gọi mọi người đầu tư vào Đông Dương. + Năm 1923 Nguyễn Ái Quốc viết truyện ngắn "Vi hành" bằng tiếng Pháp, đăng trên báo nhân đạo nhằm đập tan âm mưu thủ đoạn xảo trá của thực dân Pháp, đồng thời vạch trần bộ mặt tên vua Khải Định bù nhìn bất tài, vô dụng và nhố nhăng. - Tóm tắt: Tác phẩm được viết dưới dạng một bức thư tác giả gửi cho cô em họ ở quê nhà. Tác giả tưởng tượng một câu chuyện trên chuyến tàu điện ngầm ở Pháp và tình huống là đôi thanh niên Pháp nhầm tưởng tác giả là tên vua bù nhìn Khải Định. Dưới con mắt của họ "hắn" chỉ là một thứ giải trí rẻ tiền không bằng hề Sắc-Lô, không đáng giá chỉ là một trò hề, con rối → đối lập hẳn với những con người vi hành vì mục đích cao cả như vua Thuấn Trung
Trang 164

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu theo hệ thống câu hỏi SGK.

Học sinh đọc mục tiểu dẫn SGK tìm hiểu những nét cơ bản về tác giả Nguyễn Công Hoan.

Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Tinh thần thể dục.

Hoa, vua Pie nước Nga. Qua đó chân dung Khải Định lần lượt hiện rõ từ ngoại hình cho đến tính cách đều nhố nhang, xấu xa, đê tiện. Đồng thời thông qua việc khắc họa tên vua Khải Định, tác giả cũng vạch trần thủ đoạn và chính sách giả man, giả dối của thực dân Pháp đối với thuộc địa. 2. Đọc - hiểu văn bản a. Giá trị nội dung - Vạch trần, phê phán, châm biếm bộ mặt bù nhìn xấu xa của Khải Định qua: hình dáng, phục sức kì quái, lòe loẹt… Khải Định chỉ là một tên hề, một món giải trí rẻ tiền. - Phê phán bộ mặt xảo quyệt, thâm độc của thực dân Pháp: dối trá, bịp bợm, áp bức bóc lột dân ta bằng chính sách thuế khóa nặng nề, chế độ ngu dân độc ác, chế độ phân biệt chủng tộc, chế độ mật thám ngay ở chính quốc. - Thể hiện lòng yêu nước thầm kín của tác giả. b. Giá trị nghệ thuật: - Nghệ thuật tạo hình huống độc đáo: tình huống nhầm lẫn. - Nghệ thuật châm biếm sắc sảo, mỉa mai thâm thúy qua việc khắc họa chân dung Khải Định trong cách suy nghĩ của đôi thanh niên Pháp. Dùng hình thức viết thư độc đáo: thay đổi bút pháp linh hoạt, đổi giọng, chuyển cảnh nên đạt được hiệu quả châm biếm, đã kích. - Kết hợp văn tự sự với đối thoại, trào phúng và trữ tình. III. Truyện ngắn Tinh thần thể dục của Nguyễn Công Hoan. 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả (SGK) b. Tác phẩm - Hoàn cảnh sáng tác: - Tóm tắt tác phẩm: - Mục đích sáng tác: vạch rõ tính chất bịp bợm của "phong trào thể dục thể thao" đương thời mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên. 2. Đọc - hiểu văn bản a. Bố cục và cách dựng truyện * Nghệ thuật dựng truyện độc đáo: - Năm cảnh tưởng chừng rời rạc, không móc nối mà lại liên kết chặt chẽ với nhau để thể hiện chủ đề, trào phúng với tinh thần thể dục của một thời trước cách mạng. - Cảnh 1: Tờ trát về làng với giọng hách dịch, cứng nhắc,
Trang 165

bắt con bà cụ phó Bính bận đi ăn cưới đi xem bóng đá) .Chú ý các câu ngắn. b.Học sinh tự tìm hiểu theo hướng dẫn .3 cảnh sau là cách đối phó khác nhau của dân làng trước cái lệnh sắt đá của quan huyện. Mâu thuẫn cơ bản của truyện: Mâu thuẫn giữa bản chất và hiện tượng.Chuẩn bị bài mới: Luyện tập viết bản tin. Trang 166 .  Ý nghĩa phê phán: Tố cáo mạnh mẽ bộ mặt xảo trá của chính quyền thực dân phong kiến đồng thời cho thấy sự éo le.Cảnh cuối cùng là cảnh tróc nã dữ dội. cũng do sợ cái uy của quan huyện của tờ trát mà ra cả. giữa nội dung và hình thức. Có bao giờ xem bóng đá mà phải bắt người đi xem cho đủ số quy định và mọi người đều tìm cách trốn không muốn đi xem. Hướng dẫn tự học . đáng thương của nông dân trước cảnh đời nô lệ. huyện ép hương lý xã. bắt chồng bác Phô gái đang ốm. các câu thoại của các nhân vật cần đọc với giọng khác nhau và rõ tính chất trào phúng. là nguyên nhân cho các cảnh sau. (bắt anh Minh người phải đi làm thuê mướn. Nhưng để được lòng quan trên thì quan tỉnh thúc quan huyện.. . IV. → cảnh bắt người đi xem bóng đá diễn ra. bọn chức dịch lại hành hạ nhân dân. cảnh đưa người đi xem bóng đá mà như dẫn giải tù binh.

… D. Vào bài mới: Lời vào bài: Để viết một bản tin hay. gợi mở.Nêu vấn đề. chi tiết. Luyện tập viết bản tin: 1. Phân tích cấu trúc. thông tin về kết quả (đứng đầu khu vực về bình đẳng giới) và các sự kiện (bình đẳng giới trong giáo dục. → Loại bình thường: vì người viết không đi sâu vào diễn giải tỉ mỉ mà chỉ chọn những chi tiết chủ yếu ở 3 lĩnh vực cơ bản nhất mà nữ giới thường bị xem nhẹ: y tế. sách giáo viên.Căn cứ vào nhan đề của bản tin Trang 167 Bài tập 2: Tìm hiểu nội dung chủ yếu của bản tin "Việt Nam lọt vào danh sách ứng viên môi trường và phát triển 2007". kỹ thuật. chỉ ra cách đọc nhanh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thể loại . Cách thức để nhanh chóng nắm được nội dung của bản tin là: . . phát vấn. phần sau cụ thể hóa lý giải cho phần trước. B. y tế. tài liệu tham khảo.Dung lượng: độ dài trung bình. chính xác bản tin. các hạn chế về bình đẳng giới) . . trả lời câu hỏi. chính xác bản tin a. hoạt động kinh tế. thực hành viết. tiết học hôm nay chúng ta sẽ làm điều đó. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nội dung chủ yếu và cách thức đọc nhanh. Tiến trình lên lớp: 1. giáo án. có tính sáng tạo. thảo luận. dung lượng.Biết cách viết bản tin về một sự việc. Kiểm tra bài cũ: 3. thì một bước không thể qua đó là luyện tập. Nội dung: Dự án phát triển và đưa cây dược liệu Việt Nam ra thị trường thế giới được lựa chọn vào danh sách "10 ứng cử viên cho giải thưởng 2007" b.… C.Tuần 15: Tiết 59 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VIẾT BẢN TIN A.Cấu trúc: bản tin có nhan đề triển khai từ khái quát đến cụ thể.Cũng cố cách viết bản tin. giáo dục. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Phương pháp dạy học: . 2. hiện tượng trong nhà trường hoặc trong đời sống xã hội. Hoạt động của GV và HS Bài tập 1: Phân tích cấu trúc dung lượng và loại bản tin "Việt Nam … bình đẳng giới" Nội dung cần đạt I.

Trang 168 . Giáo viên gợi ý cách viết. . . + Kết quả sự kiện. địa điểm diễn ra sự kiện. phần triển khai của bản tin theo hướng dẫn đã học. .Lựa chọn tit báo: có sức thu hút người đọc. đánh giá.Căn cứ vào câu mang nội dung thông tin quan trọng nhất được nhắc tới trong nhan đề (thường đứng đầu bản tin) 3. giáo viên nhận xét.Thu thập và lựa chọn tư liệu để viết bản tin: + Thời gian.Chuẩn bị bài mới: Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn. Sắp xếp lại nội dung trong bản tin cho hợp lí .Hoàn thành các bài tập trên lớp . đó là việc đưa thông tin về số lượng các trường đại học đăng ký dự thi là không hợp lý. chọn 1 trong 3 tình huống để thực hành viết bản tin. nội dung sự kiện. học sinh viết và sau đó trình bày bài viết của mình. Hướng dẫn tự học .Bài tập 3: Sắp xếp lại nội dung bản tin: "Đường tới thành công sân chơi cho sinh viên hợp lý" Học sinh đọc 3 tình huống trong sách giáo khoa. II.Viết bản tin: Tít báo. Viết bản tin phù hợp với tình huống cho trước . 4. + Diễn biến. phần mở đầu. .Bản tin có điểm không hợp lí.Cần sửa lại bằng cách: đưa câu "đến nay đã có 50 trường đại học trong cả nước đăng ký tham gia cuộc thi" xuống cuối bản tin.

Về kỹ năng: + Bước đầu nắm được cách thức phỏng vấn và trả lời phỏng vấn.Một số hoạt động phỏng vấn thường gặp: khi xem truyền hình. thế có đúng không? Vì sao? II.Nêu vấn đề. gợi mở. giáo án. ứng với 3 chặng thời gian: trước. Vào bài mới: Lời vào bài: Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là việc làm rất cần thiết trong giao tiếp với mọi người trong cuộc sống. Phương pháp dạy học: . khi xin việc. khi đọc sách báo. + Tích hợp với các kiến thức về văn và kiến thức về đời sống. tôn trọng quyền được bày tỏ ý kiến của công chúng của các hoạt động phỏng vấn. Tiến trình lên lớp: 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Về kiến thức: thấy được mục đích. Nội dung cần đạt I. đăng ký du học. 1. Nói như → Biểu hiện của tinh thấn dân chủ trong xã hội. Những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động phỏng vấn Quá trình phỏng vấn gồm 3 công đoạn. . tài liệu tham khảo. tầm quan trọng của hoạt động phỏng vấn và trả lời phỏng vấn trong đời sống.Mục đích của phỏng vấn: để trò chuyện biết rõ hơn về vấn để làm gì? một người nổi tiếng. đang được dư luận quan tâm. Chuẩn bị phỏng vấn (trước khi pv) Trang 169 Hoạt động của GV và HS . trả lời câu hỏi. Vậy yêu cầu cơ bản của hoạt động phỏng vấn là gì? Và trả lời phỏng vấn phải như thế nào? Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu điều đó.Tuần 15: Tiết 60 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN A. trong và sau khi phỏng vấn.… D.… Người ta phỏng vấn và trả lời phỏng .… C. Một xã hội thực sự văn minh dân . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . để biết quan điểm của người được hỏi về một chủ đề có ý nghĩa xã hội. nghe đài phát thanh. B. phát vấn. thảo luận.Tôn trọng phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là tôn trọng chủ không thể không đề cao vai trò sự thật. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Mục đích. sách giáo viên. Kiểm tra bài cũ: 3. tầm quan trọng của phỏng vấn và trả lời Kể một số hoạt động phỏng vấn đã phỏng vấn gặp trong cuộc sống hàng ngày? .

hấp dẫn. Tổng kết (Ghi nhớ .Cần phải trình bày sao cho hấp dẫn. Biên tập sau phỏng vấn Học sinh trả lời câu hỏi mục III . quay phim. . 3. trong sáng. mục đích. cần có sự động viên khích lệ người trả lời. . Học sinh đọc đoạn trích trong báo * Nêu câu hỏi khi phỏng vấn: tuổi trẻ online (SGK) → Cách nêu câu . .Người phỏng vấn . gợi mở để người trả lời phỏng vấn trả lời một cách rõ ràng hơn.SGK) V.Phương tiện phỏng vấn (máy ghi âm. không tự ý sữa chữa.Xác định những yếu tố khi phỏng vấn? * 5 yếu tố không thể thiếu khi phỏng vấn: . giấy bút) → Các yếu tố này không tồn tại riêng rẽ mà gắn bó kết hợp lẫn nhau và quyết định lẫn nhau. Có thể thêm những lời miêu tả hoặc kể chuyện ngắn gọn (nét mặt. Thái độ của người phỏng vấn? . Luyện tập Trang 170 . hợp tác. hỏi? không phải lúc nào cũng nêu ra các câu hỏi đã chuẩn bị trước. rõ ràng ý kiến của mình về điều được hỏi với sự thẳng thắn.Phải trung thực.Mục đích hỏi phỏng vấn (hỏi để làm gì) . ánh mắt. Những yêu cầu đối với người trả lời phỏng vấn .Kết quả phỏng vấn phải được trình bày trung thực.Người trả lời phỏng vấn (một hay nhiều người) . IV. rời rạc. phải biết giữ thái độ lịch thiệp. cử chỉ của người được phỏng vấn) III.Kết thúc phỏng vấn phải có lời cảm ơn.Bài phỏng vấn phải được trình bày rõ ràng. làm rõ chủ đề. Luyện tập 1. Tiến hành phỏng vấn (trong khi phỏng vấn) phải như thế nào? Cách đưa ra câu . trong SGK.Chủ đề phỏng vấn (hỏi về cái gì) . Cần làm gì khi kết thúc phỏng vấn? . chân thành.Hình thức câu hỏi phải ngắn gọn. Củng cố Giáo viên gợi ý hướng dẫn học sinh 2. phù hợp với hỏi khi phỏng vấn.Cần tránh những câu hỏi mà người trả lời chỉ cần đáp không/có. Yêu cầu khi tiến hành phỏng vấn 2. liên kết với nhau và sắp xếp theo một trật tự hợp lí. rõ ràng.Cần có thái độ khiêm tốn nhã nhặn và chú ý lắng nghe. mà quá trình hỏi đáp cũng cần đưa thêm những câu hỏi làm cho câu chuyện liên tục không gián đoạn. tôn trọng người phỏng vấn. đúng/sai. đối tượng cần phỏng vấn.Người phỏng vấn cần linh hoạt trong cách nêu câu hỏi. lái người trả lời phỏng vấn trở lại chủ đề phỏng vấn có dấu hiệu lạc đề.

3.về nhà làm bài tập. Hướng dẫn tự học .Làm bài tập .Chuẩn bị bài mới: Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài Trang 171 .

giáo án. trả lời câu hỏi. . tùy tiện sắp đặt từ ngữ trong câu. phân biệt ý nghĩa. do đó trật tự các từ ngữ trong câu là một phương thức ngữ pháp quan trọng. Phương pháp dạy học: . lựa chọn trật tự tối ưu cho các bộ phận câu. → Có một người yêu tôi. Luyện tập Trang 172 * Việc lựa chọn và sắp xếp từ ngữ trong câu phụ thuộc vào những điều kiện nào? VD: Tôi có một người yêu. tài liệu tham khảo. Khi nói hay viết bằng Tiếng Việt. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Tiến trình lên lớp: 1. + Phải xem xét quan hệ về ý nghĩa câu đó với câu đi trước và sau câu đó. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. B. tác dụng của trật tự các bộ phận trong câu trong việc thể hiện ý nghĩa và liên kết ý trong văn bản.Tiếng Việt là một loại hình ngôn ngữ đơn lập.Tuần 15: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU A. D. thảo luận. II. Tầm quan trọng của việc lựa chọn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . sắp xếp từ ngữ trong câu: . + Phân tích nhiệm vụ thông báo của từng câu. người ta không thể tự do.Tổ chức giờ học theo cách trao đổi. sách giáo viên.Mỗi cách sắp xếp từ ngữ trong câu phụ thuộc vào những điều kiện trong ngữ cảnh và mục đích giao tiếp nhất định. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS * Tại sao nói (hoặc viết) lại cần lựa chọn và sắp xếp các trật tự từ trong câu? Nội dung cần đạt I. → Người có tôi một yêu.Tiếp tục củng cố. . có kĩ năng sắp xếp từ ngữ khi nói và viết. cần: + Phải đặt câu vào văn cảnh (hay ngữ cảnh sử dụng chung của nó).… C. . → Người yêu tôi có một. * Muốn xác định được điều kiện và tác dụng của một sự sắp xếp trật tự các bộ phận trong câu. nâng cao nhận thức về vai trò. Kiểm tra bài cũ: 3.Trật tự từ trong câu có tác dụng biểu hiện ý nghĩa.Luôn có ý thức cân nhắc. .

B. D. Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi! (Tố Hữu) b. Đến bạn → bạn đến. Sắp xếp lại trật tự các từ trong câu sau để được một câu mới. Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? (Chế Lan Viên) Nhận định nào sau đây không đúng? A. C. Cả hai câu đều có trật tự bình thường.1. So sánh cách thay đổi thành phần của 2 kiểu sau: a. B. Cách thay đổi trật tự ở câu (a) mang lại hiểu quả diễn đạt nhấn mạnh." III. Hướng dẫn tự học Trang 173 . C. Mây trắng phau phau → phau phau mây trắng. Câu (a) có trật tự thành phần thay đổi biểu thị cảm xúc dâng trào. "Tôi nói sao nó không đến. giàu lòng thương người → lòng thương người giàu… Có thể rút ra nhận định nào sau đây là đúng? A. D. Cách thay đổi trật tự ở câu (b) mang lại hiệu quả diễn đạt nhấn mạnh. 2. Hai cách thay đổi trật tự đều thay đổi nghĩa sự việc. Cả hai câu đều biểu thị niềm tự hào của tác giả khi suy nghiệm về Tổ quốc. So sánh trật tự thành phần trong hai câu thơ được dẫn sau đây: a. Hai cách thay đổi trật tự đều không làm thay đổi nghĩa sự việc. bật ra thành thơ trước vẻ đẹp của Tổ quốc. 3. Cả hai câu đều có trật tự thành phần thay đổi. ngọn đông phong phơi phới → phơi phới ngọn đông phong… b.

trả lời câu hỏi. Phương pháp dạy học: . thảo luận. gợi mở. sách giáo viên. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Bắc Sơn. chúng ta đã làm quen với thể loại kịch qua một đoạn trích trong vỡ kịch Tôi và chàng rất nổi tiếng của Lưu Quang Vũ.… C. 63 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI (Trích: Kịch Vũ Như Tô) Nguyễn Huy Tưởng A.Có thiên hướng khai thác đề tài lịch sử.Tuần 16: Tiết 61. Tìm hiểu chung 1. Tiến trình lên lớp: 1. B. + Cách tạo mâu thuẫn và xung đột kịch. đóng góp trên hai thể loại: tiểu thuyết và kịch. Những người ở lại Lũy Trang 174 Nêu tóm tắt nội dung phần tiểu dẫn? . Tác giả * Cuộc đời: Nguyễn Huy Tưởng (1912 . Kiểm tra bài cũ: 3. Từ Sơn.Về kỹ năng: + Nhận biết một số đặc điểm cơ bản của thể loại kịch: hành động kịch.hiểu một đoạn trích kịch bản văn học. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (trích kịch Vũ Như Tô . ngôn ngữ kịch. phát vấn. Hà Nội) . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình ngữ văn lớp 9 THCS. giáo án. xung đột kịch. tài liệu tham khảo. xuất thân trong một gia đình nghèo. + Biết cách đọc .… D. Bắc Ninh (nay Đông Anh.Nguyễn Huy Tưởng) sẽ cung cấp thêm cho chúng ta những tri thức và kỹ năng cần thiết.1960). quê Dục Tú. . * Tác phẩm chính: .Nêu vấn đề. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung tư tưởng và nghệ thuật của một đoạn trích: + Sự cảm thông sâu sắc của tác giả với bi kịch của người nghệ sĩ giàu khát vọng trong xã hội cũ.Kịch: Vũ Như Tô. Để hiểu thêm về đặc điểm của kịch và cách phân tích thể loại kịch. 62.

… . + Nhân vật chính của kịch thường là những anh hùng. càng căm phẩn vua. b.… 2. Kết thúc bi thảm của một số phận nhân vật bi kịch thường có ý nghĩa thức tĩnh. hoàn thành 1941.Mâu thuẫn này lên cao trào. Khi Lê Tương Dực bắt Vũ Như Tô xây dựng Cửu Trùng Đài thì mâu thuẫn càng căng thẳng. gợi khơi tình cảm nhân văn của mỗi con người. An Tư. . đồng thời đôi khi có cả những sai lầm trong hành động và suy nghĩ. mọi cách khắc phục mâu thuẫn đều dẫn đến diệt vong.Nội dung: miêu tả những xung đột và bi kịch của Vũ Như Tô.Đây là mâu thuẩn vốn có sẵn. đỉnh điểm ở hồi cuối cùng và được giải quyết: Lê Tương Dực bị Trịnh Duy Sản giết.1517. Thể loại: bi kịch c.184. Tác phẩm a.Nguyên nhân: Để xây dựng Cửu Trùng Đài thì triều đình ra lệnh tăng sưu thuế. Các mâu thuẫn cơ bản của kịch Vũ Như Tô * Mâu thuẫn thứ nhất (mâu thuẫn xã hội): nhân dân lao động khốn khổ lầm than >< bọn hôn quan bạo chúa và phe cánh. Hoàn cảnh sáng tác . bắt bớ. Sống mãi với thủ đô. 3. Xác định những mâu thuẫn cơ bản của vở kịch? Các mâu thuẫn đó được thể hiện như thế nào trong hồi V của vỡ kịch.Bi kịch là một thể của loại hình kịch (đối lập với hài kịch). những khát vọng lớn lao.Dựa vào sự kiện lịch sử có thật xảy ra ở Thang Long khoảng 1516 . hồi cuối .Vị trí: hồi V. Tóm tắt tác phẩm (SGK . là những con người có những say mê.Tiểu thuyết: Đêm hội Long Trì. tóm tắt tác phẩm? . II. Đoạn trích . đề tựa 1942. oán trách VNT. 185): 5 hồi có quy mô hoành tráng → bi kịch lịch sử. trác nã những người chống đối → nhân dân càng đói khổ.hiểu văn bản 1. Kim Phượng cùng đám cung nữ bị những kẻ nổi loạn nhục mạ. dưới thời Lê Tương Dực.Hoàn cảnh sáng tác? Thể loại. . Hoa. nêu nội dung đoạn trích? Cho học sinh đọc theo sự phân vai. * Mâu thuẫn thứ hai (mâu thuẫn trong con người VNT): Trang 175 . Xác định vị trí. Đọc . có đặc điểm riêng: + Xung đột kịch được tạo từ những mâu thuẩn không thể giải quyết được. . bắt thợ. Nguyễn Vũ tự sát.

nguy nga tráng lệ cho đất nước muôn đời. 2. thiết thực của nhân dân. khổ cực. nóc vờn mây mà không hề sai một viên gạch nhỏ). chân chính đó. có thể xây dựng lâu đài cao cả.kiến trúc sư thiên tài. Nếu xuất phát từ lợi ích của nhân dân thì không thực hiện được giấc mơ nghệ thuật. . quan niệm nghệ thuật cao siêu. (hồi V) → Hai mâu thuẫn này có mối quan hệ mật thiết và tác động lẫn nhau.Mâu thuẫn này dẫn đến cái chết của VNT. Cửu Trùng Đài được xây bằng mồ hôi. Lý tưởng ấy là đẹp đẽ. có tài và có tâm với nghệ thuật. kiên quyết không nhận xây đài cho vua Lê Tương Dực dù phải chết. Không phải người hám lợi. xa rời đời sống nhân dân lao động. hoàn toàn thoát ly khỏi hoàn cảnh lịch sử xã hội của đất nước. thuần túy. trực tiếp của nhân dân mặc dù yêu nhân dân. khao khát suốt đời của ông là xây được một tòa lâu đài cao cả.Lý tưởng. . chân chính nhưng lại cao siêu. lý tưởng cao cả. . Thực hiện ước mơ của mình. có thể sai khiến gạch đá như viên tướng cầm quân. hoài bão nhưng vừa mang cả những lầm lạc trong suy nghĩ và hành động. chỉ vẩy bút là chim hoa đã hiện lên trên mảnh lụa thần tình biến hóa như cảnh hóa công. Tính cách. hoài bão lớn.Một nghệ sĩ . thuần túy muôn đời >< lợi ích trực tiếp. Nhân vật Vũ Như Tô . gắn bó với nhân dân. nghệ sĩ chân chính. sự ra đi của Cửu Trùng Đài và Đan Thiềm. muốn cống hiến cho đất nước. chia hết vàng bạc của vua thưởng cho thợ. Vũ Như Tô đã không nhận ra một thực tế tàn nhẫn. . (thiên tài ngàn năm chưa dễ có một. diễn biến tâm trạng của nhân vật Vũ Như Tô qua đoạn trích? Tài năng của VNT chủ yếu thể hiện ở những hồi trước qua lời của các nhân vật. .Nhân cách lớn. nước mắt và xương máu của nhân dân. ông buộc nghe theo lời Đam Thiềm xd Cửu Trùng Đài thì lại đi ngược với lợi ích thiết thực.Nguồn gốc từ nguyên nhân sâu xa: người nghệ sĩ thiên tài. khát vọng.Hồi V: + Ông không nghỉ việc mình xây Cửu Trùng Đài cho đất nước được xem là tội. Không khuất phục dưới uy quyền. đầy hoài bảo không thể thi thố tài năng của mình để đem cái đẹp cho đời trong một chế độ xã hội thối nát. . → nhân vật bi kịch vừa mang trong mình những say mê. Đan Thiềm báo cho ông biết Trang 176 . diễn biến tâm trạng của VNT và Đan Thiềm a.người nghệ sĩ thiên tài bất hạnh . + Khi cuộc nổi loạn nổ ra. Bi kịch mâu thuẩn của Vũ chính là ở đó.Hoàn cảnh đất nước không cho phép VNT thực hiện khát vọng sáng tạo vĩ đại. nhân dân phải sống lầm than. luôn khát khao say mê sáng tạo cái đẹp.Tính cách.

b. 3. Nhân vật Đan Thiềm . Ông không thuật cao siêu. Kim Phượng cùng đám cung nữ bị những kẻ nổi loạn nhục mạ. thuần túy của muôn đời đứng về phe Lê Tương Dực nhưng lại muốn mượn tiền bạc. Bao nhiêu tội tôi chịu hết nhưng xin tướng quân tha cho ông cả. đau đớn.cái tài sáng tạo ra cái đẹp.để trốn đi nếu không sẽ bị giết → vẫn tin việc mình làm là quang minh và sẽ thuyết phục được An Hòa Hầu. trọng người tài và tôn trọng nghệ thuật. ông ấy là một người tài…" + Sau cùng biết không cứu nổi Vũ Như Tô: đau đớn buông lời vĩnh biệt: "ông cả! Đài lớn tan tành! Ông cả ơi! Xin ông cùng vĩnh biệt". + Tiếng kêu: "Ôi mộng lớn! Ôi Đan Thiềm! Ôi Cửu Trùng Đài!" → nổi đau bi tráng. thuyết như thế nào? phục ông xây dựng Cửu Trùng Đài. vẫn cho mình là vô tội. + Đến khi ông và Đan Thiềm bị bắt. bắt bớ. Diễn biến tâm trạng của Đan Thiềm + Lúc đầu: Đan Thiềm khuyên Vũ Như Tô ở lại. + Sau: Đan Thiềm có thể quên mình để bảo vệ cái tài ấy (lớp VI) → Với tính cách như thế Đan Thiềm có được coi là tri kỉ của Vũ Như Tô. Cửu Trùng Đài bị đạp phá. thúc dục VNT trốn nhưng VNT không tĩnh ngộ. nên tập trung vào việc bảo vệ tính mạng cho VNT. kẻ cầm đầu phe nổi loạn.Đan Thiềm là người đam mê cái tài . sáng suốt trong mọi trường hợp: + Khi biết chắc ước vọng CTĐ không thành. giết. Đến lúc "Có trốn cũng không được nữa" nàng khóc nói với Ngô Hạnh: "tướng quân nghe tôi. kinh hoàng ngữa mặt lên trời mà kêu. * Mâu thuẫn trong con người VNT: Mâu thuẫn được giải quyết chưa dứt khoát: VNT đến lúc chết vẫn chưa nhận Mâu thuẫn giữa quan niệm nghệ ra sai lầm của mình. → vẫn ảo tưởng. và lợi ích thiết thực của nhân dân chưa uy quyền của y để thực hiện hoài bão của mình. Cách giải quyết mâu thuẫn kịch của tác giả *Mâu thuẫn xã hội: Mâu thuẫn giải quyết dứt khoát theo Nhận xét về cách giải quyết mâu quan điểm của nhân dân: Lê Tương Dực bị Trịnh Duy Sản thuẫn của tác giả. vô tình đã Trang 177 . thiêu hủy → bừng tỉnh. là âm hưởng chủ đạo của đoạn trích. khẩn khoản. .Nếu như Vũ Như Tô đam mê sáng tạo đến mức không hề chú ý đến hoàn cảnh vây quanh mình thì Đan Thiềm luôn tĩnh táo. Nguyễn Vũ tự sát.

được giải quyết dứt khoát. miêu tả tâm trạng. Đặc sắc nghệ thuật . * Nhận xét: Việc giết Lê Tương Dực là đúng. III.Chuẩn bị bài mới: Thực hành về việc sử dụng một số kiểu câu trong văn bản. dứt khoát. Điều đó được thể hiện như thế nào ở hồi cuối? Theo em nên giải quyết mâu thuẫn ấy như thế nào? Đặc sắc về nghệ thuật kịch của NHT được thể hiện qua đoạn trích. hành động của nhân vật để khắc họa tính cách. Trang 178 . có tính tổng hợp cao. tạm hoãn việc xây dựng Cửu Trùng Đài là đúng. Tổng kết (ghi nhớ SGK). . 4. dẫn dắt và đẩy xung đột kịch đến cao trào. Luyện tập 1.Dùng ngôn ngữ.Nắm vững những nội dung của bài và làm bài tập .Ngôn ngữ kịch điêu luyện. Củng cố 2. Hướng dẫn tự học . và giết VNT là quá tay và việc phá vỡ Cửu Trùng Đài là không nên. VNT có tội hay không có tội? VNT phải hay kẻ giết VNT phải? → chưa được tác giả giải quyết rách ròi. Luyện tập 3. gây nên nổi khổ của nhân dân. 5.

2. gợi mở.Tuần 16: Tiết 64 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ CÂU TRONG VĂN BẢN A.động từ bị động (bị. tài liệu tham khảo. câu văn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . trả lời câu hỏi. Bài tập 1: . Phương pháp dạy học: .Về kiến thức: Củng cố và nâng cao thêm những hiểu biết về cấu tạo và cách sử dụng một số kiểu câu thường dùng trong văn bản Tiếng Việt. Kiểm tra bài cũ: 3.Câu bị động: Hắn chưa được một người đàn bà nào yêu cả. Vì thế cần viết kiểu câu bị động. .Nêu vấn đề. sách giáo viên. người nói (người viết) muốn truyền đạt nội dung tư tưởng. chúng ta sẽ thực hành luyện tập về một số kiểu câu trong văn bản. nhưng không nối tiếp ý và hướng triển khai ý của câu đi trước. phát vấn.… C. → Mô hình chung: Chủ thể hành động . biết lựa chọn kiểu câu thích hợp để sử dụng khi nói và viết. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. . B. Tiến trình lên lớp: 1. Nội dung cần đạt I.Về kỹ năng: Biết phân tích.…) . → Mô hình chung: Đối tượng của hành động . thảo luận.hành động . củng cố. Để giúp chúng ta hiểu thêm một số kiến thức và kỹ năng về câu trong Tiếng Việt. được. giáo án. tình cảm đến người nghe (người đọc).đối tượng của hành động. có hiệu quả nhất việc dùng từ ngữ. cần phải có khả năng sử dụng đúng đắn. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong quá trình giao tiếp.Thay câu chủ động vào đoạn văn: Không sai. Bài tập 2: Câu bị động: Đời hắn chưa bao giờ được săn sóc bởi bàn Trang 179 .chủ thể hành động . . phải. lĩnh hội một số kiểu câu thường dùng. giáo viên tổng kết.Chuyển sang câu chủ động: Chưa có một người đàn bà nào yêu hắn cả.… D. Dùng kiểu câu bị động 1. tiết hôm nay. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.hành động.

b. tạo sự thống nhất về đề tài. So sánh: . trong đó có dùng câu bị động. Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. Câu có khởi ngữ: Hành thì nhà Thị may lại còn.Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm. niềm vui buồn. ý đẹp xấu (câu trước) → cảm giác. . Dùng kiểu câu có khởi ngữ 1.Câu có khởi nghĩa liên kết chặt chẽ hơn về ý so với câu đi trước nhờ sự đối lập giữa gạo và hành.Ngắt quãng câu sau khởi ngữ bằng dấu phẩy. Cho nên câu tiếp theo nói về mắt thì dùng từ "mắt" ở đầu câu để biểu hiện đề tài. → Tác dụng: Tạo sự liên kết ý với câu đi trước.người nói) với điều đã nói trong câu trước (đồng bào . III. trước chủ ngữ . đời sống cảm xúc .Hai câu tương đương về nghĩa cơ bản: cùng biểu hiện một sự việc.Vị trí: đầu câu. . Bài tập 3: Viết một đoạn văn về nhà văn Nam Cao. 2. 3. tay "đàn bà". do đó nhấn mạnh và khởi ngữ. → Chuyển sang câu không có khởi ngữ: Nhà Thị may lại còn hành. Câu 2. Câu 2.Tác dụng: Nêu một đề tài có quan hệ liên tưởng. Bài tập 3: a. trước chủ ngữ ấy . nghĩa là vẫn tiếp tục nói về đề tài "hắn". (giữa đồng bào . .tôi). củng cố.Cấu tạo: cụm động từ Trang 180 . Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. Đề ngữ: Tự tôi . Dùng kiểu câu có trạng ngữ chỉ tình huống 1. Bài tập 1 a. đời sống cảm xúc (khởi ngữ ở câu sau). khởi ngữ: cảm giác. giáo viên tổng kết.người nghe và tôi . b. 3. . Giải thích tác dụng của câu bị động đó (dựa vào ý có sự liên kết với câu đi trước) II. Bài tập 2: Phương án C là phương án tối ưu → Tác dụng tạo sự đối lập với câu trước. củng cố.Vị trí: phần in đậm ở đầu câu.Tác dụng: Nêu một quan hệ có đề tài với điều đã nói trong câu đi trước (thể hiện thông tin đã biết từ câu đi trước): tình yêu ghét. Bài tập 1: . Vì thế cách viết của Nam Cao là tối ưu. giáo viên tổng kết.Có ngắt quãng sau khởi ngữ bằng dấu phẩy.Vị trí: ở đầu câu. tình tự. tự tình.

→ câu có cấu tạo 2 vị ngữ. Bài tập 3: a. hoặc một thông tin không quan trọng. mà là phân biệt tin thứ yếu ở đầu câu với tin quan trọng phần vị ngữ của câu.Các thành phần này thường thể hiện nội dung thông tin đã biết từ những câu đi trước. Tác dụng: là không phải kiên kết văn bản.Hoàn thành bài tập trên lớp . Hướng dẫn tự học . có trạng ngữ chỉ thời gian → sv 2 câu như xa cách nhau một quãng thời gian. Bài tập 2: . . .Sử dụng các kiểu câu này có tác dụng liên kết ý. bật cười. + Phương án D. IV. câu có một chủ ngữ và vị ngữ không tạo được mạch liên kết ý chặt chẽ với câu trước. cung biểu thị hoạt động của một chủ thể hành động Bà già kia. đều là những cụm động từ. lặp lại chủ ngữ không cần thiết gây cho câu văn ấn tượng nặng nề. 2. . + Phương án B. thành phần khởi ngữ và thành phần chỉ tình huống đều chiếm vị trí đầu câu..Chuyển: Bà già kia thấy thị hỏi.Vị trí trống.kiểu câu có trạng ngữ tình huống là vì: + Phương án A. V. b. Nhưng viết theo kiểu câu có trạng ngữ trước chủ ngữ thì câu nối tiếp về ý rõ ràng hơn. Trạng ngữ nằm đầu câu: Nhận được phiến trát của Sơn Hưng Tuyên đốc bộ đường. chọn phương án C .Chuẩn bị bài mới: Tình yêu và thù hận. câu có hai vế đều có chủ ngữ và vị ngữ. tạo mạch lạc cho văn bản. Tổng kết về việc sử dụng 3 kiểu câu trong văn bản.Thành phần chủ ngữ trong kiểu câu bị động. không phải thể hiện thông tin đã biết. Trang 181 . 3.

.Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) * Truyện: .… C. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . trả lời câu hỏi.Tình cảm yêu thương. Phần trắc nghiệm: .Thương vợ (Trần Tế Xương) . Nội dung ôn tập 1.Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Toàn bộ chương trình học kỳ I đã học. quý trọng của nhà thơ đối với vợ.Thuộc lòng từng bài thơ.Tự tình (Hồ Xuân Hương) . Thơ: * Thương vợ (Trần Tế Xương) . tác phẩm.… D. + Cũng cố và nắm vững kiến thức học trong nội dung đề cương ôn tập. . hình tượng.Về kỹ năng: Có khả năng phân tích văn học theo từng cấp độ: sự kiện. nắm được những nét cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng bài thơ.Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. gợi mở.… B. Đề cương ôn tập học kỳ I 1. giàu đức hi sinh. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. tài liệu tham khảo. * Tự tình (Hồ Xuân Hương) Trang 182 .Lời thơ giản dị.Chí Phèo (Nam Cao) II. Tiến trình lên lớp: 1. sách giáo viên. 2. .Hình ảnh người vợ tần tảo.Tuần 16: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP HỌC KỲ I A. chân thành sâu sắc.Hai đứa trẻ (Thạch Lam) . giáo án. Kiểm tra bài cũ: 3. ngôn ngữ.Về kiến thức: + Hướng dẫn học sinh tự ôn tập theo đề cương. . Phần tự luận: * Thơ: . Phương pháp dạy học: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.

Nghệ thuật: xây dựng tình huống truyện độc đáo.Nghệ thuật độc đáo trong sử dụng từ ngữ và xây dựng hình ảnh. đồng thời khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay trong khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình lẫn nhân tính. . có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang bất khuất. lưu manh hóa. .Tóm tắt. nắm được cốt truyện của từng truyện ngắn. . nghệ thuật trần thuật linh hoạt tự nhiên mà vẫn nhất quán.Tài năng truyện ngắn bậc thầy: xây dựng thành công nhân vật điển hình bất hủ. . . * Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) .Hình tượng nhân vật Huấn Cao: một con người tài hoa. tạo không khí cổ kính trang trọng.Cảnh sắc mùa thu đồng bằng Bắc Bộ đẹp và tĩnh lặng. .Khát vọng sống. thái độ vừa đau buồn vừa phẫn uất vươn lên trước duyên phận.Tâm trạng. . nghệ thuật dựng cảnh.NC khái quát một hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam trước CM: một bộ phận lao động nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa. khát vọng hạnh phúc trước cuộc đời. sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình.Nhà văn đã thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía niềm xót thương đối với những kiếp người cơ cực. Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp. khẳng định sự bất tử của cái đẹp và bộc lộ tấm lòng yêu nước thầm kín. gieo vần độc đáo. Truyện * Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) . Trang 183 . có giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo mới mẻ.Truyện ngắn trữ tình có cốt truyện đơn giản. Đồng thời là niềm trân trọng những ước mơ mong manh đổi đời tuy còn mơ hồ của họ. .Nhà văn kết án đanh thép cái xã hội tàn bạo phá cả thể xác và tâm hồn người nông dân lao động. tâm trạng thời thế của tác giả. . chặt chẽ. * Chí Phèo (Nam Cao) . * Hai đứa trẻ (Thạch Lam) . . hiểu và phân tích được những vấn đề cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng truyện ngắn. sử dụng từ ngữ. quẩn quanh tăm tối ở phố huyện nghèo trước CMTT. 2.Nghệ thuật tả cảnh.Một kiệt tác của nền văn xuôi hiện đại. ngôn ngữ nghệ thuật đặc sắc. khắc họa tính cách nhan vật.Tình yêu thiên nhiên đất nước.

Trang 184 .Học sinh tự ôn tập theo hướng dẫn gợi ý của giáo viên.III. Hướng dẫn tự học .

Về kiến thức: . trong một gia đình buôn bán. nhắc vở. Lúc đầu làm người giữ ngựa. sau đó tiến kéo màn. 66 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN (Trích Rô-mê-ô và Ju-li-et) U. .Nêu vấn đề. trả lời câu hỏi.Là người thông minh. Sếch-xpia A.… C. tình yêu ấy lại được đại thi hào Sếch-xpia miêu tả trong mối quan hệ với thù hận qua câu chuyện về mối tình bất hủ của Rô-mê-ô và Juliet. sớm tiếp thu nền văn học cổ đại Hy Lạp và đặc biệt rất say mê kịch. Kiểm tra bài cũ: Hãy nêu mâu thuẫn xung đột cơ bản trong đoạn trích "Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài" của Nguyễn Huy Tưởng? 3. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . hài kịch và kịch Trang 185 . .Uyliam Sếch-xpia (1564-1616). tài liệu tham khảo.… D. Tiến trình lên lớp: 1.Về kỹ năng: B. . phát vấn. . Nhưng trong thời phục hưng.Học sinh: Đọc phần tiểu dẫn. Tác giả: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thảo luận.Ông để lại một kho tàng văn học đồ sộ: 2 tập thơ tình.Hãy nêu một vài nét về Sếch-xpia? Nội dung cần đạt I. rồi làm diễn viên và cuối cùng trở thành nhà soạn kịch nổi tiếng. sách giáo viên. Hoạt động của GV và HS * Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu chung về văn bản: . Tìm hiểu chung 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Tình yêu vốn là đề tài muôn thủa của nghệ thuật. gợi mở. 21 tuổi lên Luân Đôn kiếm sống. Phương pháp dạy học: . giáo án. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. 154 bài xônê.14 tuổi phải nghỉ học. 37 vở kịch (gồm: bi kịch. Họ có vượt qua thù hận để đến với nhau hay không? Tại sao người ta vẫn thường nói rằng mối tình của Romeo và Juliet đã vượt qua thời đại của Sechxpia trở thành bất tử trong mọi thời đại? Tất cả những điều này sẽ được lí giải khi chúng ta tìm hiểu đoạn trích Tình yêu và thù hận.Tuần 17: Tiết 65. sinh tại thị trấn xtơ-retphớt ôn ê-von thuộc miền tây Nam nước Anh.

Nhưng đây là tiếng lòng của nhân vật → các độc thoại nội tâm. II. chân thành. b. Tóm tắt vở kịch: (Xem SGK) c. Nhân danh chủ nghĩa nhân văn. được viết vào khoảng 1594-1595. + Về mặt hình thức là các độc thoại.Vở kịch được sáng tác vào thời gian nào? . cho dù trong lời thoại họ có nhắc đến tên nhau.2 nhân vật: Rô-me-ô và Ju-li-et. tìm hiểu văn bản? . Hình thức các lời thoại: . + Vì là độc thoại nội tâm → chứa đựng cảm xúc yêu thương. . Đọc . Đồng thời Sếch-xpia cực lực tố cáo. cảnh 2 của vở kịch "Rô-me-ô và Ju-li-et". đằm thắm. Xuất xứ Đây là vở kịch nổi tiếng của Sếch-xpia.Tóm tắt nội dung vở kịch. lên án những tục lệ giả man. Vở kịch: "Rô-me-ô và Ju-li-et": a.6 lời thoại đầu nhân vật không đối thoại với nhau. 2.  Nhà thơ. nhà viết kịch thiên tài của nước Anh thời kỳ phục hưng. tác giả đồng tình.Xác định số nhân vật và lời thoại trong đoạn trích? . Đó là mối hận thù giữa hai gia đình. 2. . + Xuất hiện tính đối thoại nên làm cho lời văn thêm sinh động.Hãy nêu chủ đề tác phẩm? . các sáng tác của ông đều được coi là những kiệt tác của nhân loại. Nhân vật nói một mình và chỉ để cho một mình mình nghe) + Việc sử dụng các hình thức ấy có lịch sử) . . Chủ đề: Tác phẩm là bản tình ca say đắm bất khuất.Đại ý: Đoạn trích tập trung diễn tả đoạn đầu của mối tình giữa Rô-me-ô và Ju-li-et với những cảm xúc đắm say.10 lời thoại sau mang hình thức đối thoại: giữa Rô-me-ô và Ju-li-et.Học sinh: Đọc đoạn trích (hoặc xem đoạn trích qua phương tiện trực quan).Con người và sáng tác của ông đều thấm đẫm tinh thần nhân văn. hay một hiện tượng nào đó đang ám ảnh mình. ca ngợi mối tình tuyệt đẹp giữa Rô-me-ô và Ju-li-et. Tâm trạng của Rô-me-ô và Ju-li-et: Trang 186 . Ông được coi là tài năng xuất chúng. có 16 lời thoại. xen lẫn văn xuôi.. + Hãy xác định vị trí của đoạn trích? + Đại ý của đoạn trích là gì? * Hoạt động 2: Định hướng học sinh khám phá. tàn ác của lễ giáo phong kiến. Tác phẩm gồm 5 hồi bằng thơ. dòng họ.Đoạn trích có 16 lời thoại.hiểu văn bản 1. . Không có xung đột trực tiếp xảy ra nhưng lấp ló sau những lời tỏ tình say đắm của đôi trẻ là bóng dáng của thế lực thù địch với hạnh phúc của họ. 6 lời thoại đầu có gì đặc biệt với những lời thoại sau? + Em có nhận xét gì về hình thức của các lời thoại? (Độc thoại: nói 1 mình tự nói với chính mình) (Độc thoại nội tâm: nhân vật nói ra thành tiếng những suy nghĩ của mình về một đối tượng. 3. Đoạn trích: "Tình yêu và thù hận": .Vị trí: "Tình yêu và thù hận" trích hồi II.

Chàng sẵn sàng từ bỏ tên họ mình nếu như cái tên đó hiện lên sự thù hận cản trở tình yêu của hai người. So sánh tương phản: Vẻ đẹp của nàng khiến Hằng Nga đố kị. mắt nàng là 2 ngôi sao đẹp nhất bầu trời.Băn khoăn. vì nó là kẻ thù của em". Vẻ đẹp đôi gò má nàng sẽ làm cho các vì tinh tú phải hổ người. chàng đã trở lại nhà Ca-piulet. choáng gợp trước vẻ đẹp của nàng: + Các hình ảnh so sánh: So sánh tương đồng: Ju-li-et là vầng dương. . day dứt vì điều gì? Hãy tìm những lời thoại thể hiện tâm trạng ấy? DC: "Ôi Rô-me-ô. Tình yêu bất chấp thù hận: . 3. "họ mà bắt gặp anh".Nhưng lại cảm thấy phấn chấn khi biết đó là Rô-me-ô.  Diễn biến nội tâm của Ju-li-et phức tạp nhưng phù hợp với tâm lý của người đang yêu. Tâm trạng Ju-li-et: . + Không biết Rô-me-ô có thực sự yêu mình không. . nhợt nhạt. "Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi".Nàng mang vẻ đẹp lộng lẫy. rực rỡ "một nàng tiên lộng lẫy tỏa ánh hào quang… như một sứ giả nhà trời có cánh". . chàng Rô-me-ô! Sao chàng lại là Rô-me-ô nhỉ? Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi. . → Cách so sánh không mang tính khuôn sáo. . tình yêu bùng lên mảnh liệt trong tâm hồn Rô-me-ô nên giữa đêm khuya hôm đó.Mặc dù vậy. Lo cho Rô-me-ô. day dứt. (lời thoại 9) "Tôi vượt được tường này là nhờ đôi cánh nhẹ nhàng của tình yêu. trèo lên tường cao. héo hon.Ju-li-et cũng nhận thức được mối thù của hai dòng họ. cho tình yêu của 2 người.Bối cảnh cuộc gặp gỡ: đêm khuya.Khi biết được những trăn trở của Ju-li-et. tâm trạng rối bời trước hoàn cảnh éo le: + Mối thù hai dòng họ. các nhân vật nói cho nhau nghe. . vượt tường cao và nơi "tử địa" để được gặp Ju-li-et. "nơi tử địa".Chàng bất chấp nguy hiểm. nổi lo vẫn lóe lên trong đầu Ju-li-et. và em a.Thổ lộ tình yêu một cách trực tiếp không ngại ngùng.  Những suy nghĩ và hành động của Rô-me-ô hoàn toàn phù hợp với tâm lý của người đang yêu. là mặt trời.Tính chất thù hận của 2 dòng họ được phản ánh qua lời thoại + 5 lần Ju-li-et nhắc tới: "Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi". . hoặc nếu không thì chàng hãy thề là yêu em đi. Rô-me-ô sửng sờ. đối đáp xuất hiện) Sau giây phút gặp gỡ thần tiên trong dạ hội hóa trang tại nhà Ca-piu-let. Tính chất hỏi đáp. cái gì mà tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm…" + Ju-li-et có nhận thức được mối thù của hai dòng họ không? + Ju-li-et băn khoăn.Bất ngờ khi thấy có người đang nhìn mình và nghe mình thổ lộ. trăng sáng . "Em chẳng đời nào Trang 187 .Khi Ju-li-et xuất hiện trên cửa sổ. tâm trạng của Rô-me-ô như thế nào? + Tìm các hình ảnh so sánh được Rô-me-ô sử dụng để ví với vẻ đẹp của Juliet? + Em có nhận xét gì về hình thức so sánh liên tưởng trong lời thoại đầu tiên này của nhân vật? + Dưới con mắt say đắm của Rô-meô. đối diện phòng ngủ của Juliet để chờ nàng xuất hiện. . Juliet hiện lên như thế nào? .tác dụng gì? (Đối thoại: Các lời thoại hướng vào nhau.Khi thấy Juliet xuất hiện trên cửa sổ. mấy bức tường đá ngăn sao được tình yêu. Rô-me-ô đã nghĩ đến điều gì? "Tôi thù ghét cái tên tôi. b. giả dối mà cách nói rất chân thành xuất phát từ tình yêu nồng thắm của Rô-me-ô . Tâm trạng Rô-me-ô: .

Điều này phản ánh sự chín chắn trong suy tư của nàng.SGK III. "Chẳng phải Rôme-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu" .Tìm những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et diễn ra trong bối cảnh 2 dòng họ thù địch. 4. Điều mà Ju-li-et cần là tình yêu chân thực của Rô-me-ô và tinh yêu Rô-me-ô dành cho nàng là tất cả. tính biểu cảm cao của lời + Vẻ đẹp nghệ thuật viết kịch của văn (giàu cảm xúc.  Cả hai đều ý thức được sự thù hận đó. → tinh thần ca ngợi tình yêu tự do . + Rô-me-ô: Sẵn sàng từ bỏ dòng họ mình. "Tôi thù ghét cái tên tôi".Tính chất thù hận của hai dòng họ được phản ánh qua những lời thoại nào? ." "Ánh mắt em còn nguy hiểm cho tôi hơn hai chục ngàn lưỡi kiếm của họ. . + 3 lần Rô-me-ô nhắc đến: "Từ nay tôi sẽ không bao giờ là Rô-me-ô". băn khoăn cũng chấm dứt. ngôn ngữ cường điệu).Luyện tập 1. rất khó trèo qua.Đặc điểm kịch của Sếch-xpia thể hiện trong đoạn trích: trong đoạn trích "Tình yêu và thù hận" tính ước lệ của lời thoại (độc thoại nhưng vẫn mang tính có ý nghĩa gì? giao tiếp. nều thù hận sẽ giết chết tình yêu. song đây không phải là sự tính toán thiệt hơn. Nếu tình yêu không thể sống chung với thù hận.Cái chết bi thương của mối tình Rô-me-ô và Ju-li-et nghĩa gì trong cuộc sống hôm nay? trong kịch của Sếch-xpia gợi ra vấn đề về quan niệm tình yêu và thù hận.Câu hỏi thảo luận: bất chấp thù hận của nhà văn Sếch-xpia. Tổng kết: Ghi nhớ . dũng cảm đến với tình yêu. về cách giải quyết quan hệ này trên một bình diện xã hội rộng lớn. Em hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng hận thù của 2 dòng họ nữa đâu" muốn họ bắt anh nơi đây". Cũng cố .Tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et trong đoạn trích "Tình * Hoạt động 3: Học sinh thảo luận yêu và thù hận" cho thấy tình yêu là thứ đáng sống. song nỗi lo chung của hai người là: không được yêu nhau. khoét sâu hận thù mà để vượt lên trên thù hận. bất chấp thù hận để khẳng định quyết tâm xây dựng hạnh phúc của hai người. Nỗi lo kèm theo sự ái ngại về hoàn cảnh. + Tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et . không có được tình yêu của nhau. thì xã Trang 188 . và nơi tử địa anh biết mình là ai rồi đấy. → chất thơ của Sếch-xpia trong đoạn này? đoạn kịch này. hình ảnh bóng bẩy).Thái độ của các nhân vật về thù hận giữa 2 dòng họ: + Ju-li-et: Vừa lo cho mình. Họ nhắc tới hận thù không nhằm khơi dậy. + Bi kịch Rô-me-ô và Ju-li-et có ý . khi biết và hành động Rô-me-ô đến với mình bằng tình yêu thì mọi nghi ngại không còn.Thái độ của 2 nhân vật trước mối hận thù của hai dòng họ như thế nào? (Lời thoại 12): "Anh làm thế nào tới được chốn này… tường này cao. sợ nàng nhìn mình bằng ánh mắt của sự thù hận.Điều Rô-me-ô lo sợ không phải là thù hận giữa hai dòng họ mà không chiếm được tình yêu của Ju-li-et.sẽ không còn là con cháu nhà Ca-piulet nữa" . Sự xuất hiện cảm thức về bức tường cản trở là có thật. đáng để nhóm: người ta hi sinh vì nó. cho nên. vừa lo cho người mình yêu. nếu anh bị họ hàng nhà em bắt gặp nơi đây.

Theo em xung đột cơ bản trong đoạn trích này có phải là xung đột giữa tình yêu và thù hận hay không? Hãy lí giải điều đó? . xung đột cơ bản là xung đột giữa tình yêu và thù hận. Nghĩa là một thế lực hận thù có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của Rô-me-ô. . Tuy nhiên trong đoạn trích này. Luyện tập * Gợi ý: . thù hận không xuất hiện như một thế lực cản trở tình yêu.Đoạn trích này thể hiện quyết tâm đến với tình yêu của hai nhân vật.Tính chất bi kịch của mối tình hai người: + Chổ Rô-me-ô đứng để thổ lộ tình yêu là trên bứt tường rào xung quanh nhà Ju-li-et.* Hoạt động 4: Luyện tập . Thù hận chỉ xuất hiện qua suy nghĩ của nhân vật. Hướng dẫn tự học. điều khiển hành động của nhân vật. đây là một vỡ kịch. 2. 3. + Chổ Ju-li-et đứng là nơi cửa sổ căn phòng riêng của nàng. Trang 189 . Tuy nhiên. tuy có các bức tường của căn phòng che chở nhưng đó cũng là bức tường của sự ràng buộc của vòng lễ giáo.Trong đoạn vở Rô-me-ô và Ju-li-et. song không phải là động lực chi phối. vậy tính chất bi kịch của mối tình giữa Rô-meô và Ju-li-et trong đoạn trích thể hiện ở đâu? hội con người hôm nay cần phải cảnh giác và biết vượt qua thù hận vì một tương lai tốt đẹp.

tài liệu tham khảo.… D.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được vẽ đẹp lãng mạn. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. sự nghiệp cách mạng. diễn giảng. phong trào Cần Vương chống Pháp thất bại. sự . thiết kế bài học. .… C.Tuần 20: Tiết 73 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG (Xuất dương khi lưu biệt) Phan Bội Châu A. + Biết cách đọc .1940). Lưu biệt khi xuất dương là một trong những bài thơ tiêu biểu cho loại thơ này.Phan Bội Châu (1867 . Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. Vào bài mới: Lời vào bài: Cuối thế kỷ XIX. hào hùng của nhà chí sĩ cách mạng đầu thế kỷ XX. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Là nhân vật lịch sử kiệt xuất đầu thế kỉ XX. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ VN từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết sự giống nhau và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. biệt hiệu chính là Sào tiểu dẫn và những nét chính về con Nam. Tiến trình lên lớp: 1. cảm hứng. + Thấy được những nét đặc sắc về nghệ thuật và nhất là giọng thơ tâm huyết sôi sục của Phan Bội Châu. Cũng như Bác Hồ sau này. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. sách giáo viên. 3. lãnh tụ của nghiệp văn chương của Phan Bội các phong trào Duy Tân. Tác giả: Giáo viên yêu cầu học sinh đọc phần . Việt Nam quang phục Trang 190 . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thể loại và ngôn ngữ. quê Nam Đàn. B. Tìm hiểu chung tìm hiểu phần tiểu dẫn: 1. Nghệ An. những phong trào yêu nước mới xuất hiện. Phan Bội Châu không có ý định xây dựng cho mình sự nghiệp văn chương mà dùng văn chương làm phương tiện phục vụ cho sự nghiệp cách mạng.hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. Phan Bội Châu là một trong những nhà nho Việt Nam đầu tiên nuôi ý tưởng đi tìm một con đường cứu nước mới. tư tưởng tiến bộ và giá trị nghệ thuật cao. Tuy nhiên nhiệt huyết cứu nước đã đốt cháy ngọn lửa văn chương tạo nên thơ văn tuyên truyền vận động cách mạng với cảm xúc cuồn cuộn. Đông Du. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: hướng dẫn học sinh I. người.

Muốn thế. Phan Bội Châu niên biểu.Phan Bội Châu là người đã thành lập ra những tổ chức nào? . . Hoàn cảnh sáng tác: . thách thức với càn khôn. Đọc . Thể loại: Viết bằng chữ Hán theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. .Giáo viên chỉ định học sinh trình bày và chốt ý: Đây là sáng tác khởi đầu của một giai đoạn hoạt động cách mạng khá thành công và hào hứng của tác giả. . Chủ đề: Bài thơ thể hiện ý chí. Trang 191 .… 2. lưu danh thiên cổ. trước hoàn cảnh. Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật bài thơ a. b. khát vọng ra đi cứu nước của nhà cách mạng.Châu thông qua hệ thống câu hỏi gợi mở: . Bài thơ: a. Việt Nam vong quốc sử.Hoàn cảnh chung: Bài thơ ra đời trong một hoàn cảnh lịch sử có ý nghĩa: Phong trào Cần Vương chống Pháp thất bại. Đọc và giải thích từ khó 2. Viết về đề tài gì? . Tình hình chính trị hết sức đen tối.Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Trùng Quang tâm sử.hiểu văn bản 1. ngang tàn.  Khẳng định một lẻ sống cao đẹp. . phải tìm đến những đất nước đã duy tân để học tập và quốc gia mà họ hướng đến là Nhật Bản. Qua đó thể hiện tấm lòng yêu nước của tác giả. . . Hai câu đề: Chí làm trai. Thời cuộc thay đổi đòi hỏi phong trào giải phóng dân tộc phải có một hướng đi mới theo lối dân chủ tư sản đầu tiên ở nước ta.Tác phẩm tiêu biểu: Hải ngoại huyết thư. sống cho phi thường. → một chí sĩ có tấm lòng yêu nước và khát vọng cứu nước nồng cháy. báo hiệu sự bế tắc của con đường cứu nước theo tư tưởng phong kiến do các sĩ phu lãnh đạo.Chí làm trai: lý tưởng trong thời phong kiến.Mục đích sáng tác của Phan Bội Châu là gì? .Hoàn cảnh riêng: Phan Bội Châu sáng tác bài thơ này sau khi quyết định lên đường sang Nhật Bản. .Là một nhà văn. hiển hách phải xoay chuyển trời đất chứ không để đất trời xoay chuyển → bản lĩnh không chịu khuất phục trước số phận. ngạo nghễ.Em có nhận xét gì về thơ văn của Phan Bội Châu? . hoài bão.Phân tích hai câu đề? hội. II.Bài thơ được viết khi nào? Chủ trương hoạt động của phong trào Đông Du.Theo Phan Bội Châu: làm trai phải làm nên chuyện lạ. kẻ làm trai phải nên công danh sự nghiệp có ích cho dân. nhà thơ lớn của dân tộc. một tư thế khỏe khoắn.Tác phẩm làm theo thể loại nào. Văn thơ của ông viết ra chủ yếu nhằm mục đích tuyên truyền cổ động cách mạng với bầu nhiệt huyết sôi sục cuồn cuộn. Ngục trung thư. . c.

Câu 4: hình thức câu nghi vấn. Hai câu luận: Thái độ của tác giả trước tình cảnh đất nước. . mạnh mẽ lôi cuốn. . d. đĩnh đặc hào hùng. khẳng định ý chí sắt thép của những con người không cam sống cuộc đời nô lệ. 3. bản dịch thơ chưa diễn tả được cường độ. .Qua hai câu thực cho thấy ý thức. kì vĩ và hào hùng thể hiện lòng hăm hở tự tin khi xuất dương cứu nước. Thể hiện một chí lớn phi thường: không cam tâm làm nô lệ. . thực chất là câu khẳng định một khát vọng sống hiển hách đem hết tài năng chí khí cống hiến cho đời. III.  Cách nói táo bạo. Tổng kết a. trách nhiệm của tác giả như thế nào? . tôi): Cái tôi cá nhân nhà thơ đầy tinh thần trách nhiệm trước cuộc đời. thái độ quyết liệt của nhân vật trữ tình. lòng quyết tâm sắt đá ra đi tìm đường cứu nước.Học sinh làm việc theo nhóm từng bàn. đầy khí phách thể hiện quan điểm chết vinh hơn sống nhục. Tổng kết? b. và ý thức trách nhiệm của bản thân đối với đất nước. sôi sục lên đường của nhà thơ. Không phải là khẩu khí mà là sự thật lịch sử đã xác nhận Phan Bội Châu đã sống và hành động như thơ ông đã viết ra. Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi: → Hình ảnh thơ lãng mạn. "Xuất dương lưu biệt" mang âm điệu anh hùng ca. chứa chan tình yêu nước và quyết tâm lên đường cứu nước. Nguyện trục đường phong Đông hải khứ: → Khát vọng mãnh liệt. Tác Trang 192 . bản dịch thơ chưa diễn tả được làm mất lên cái thế trào lên của buổi lên đường. Hai câu thực: Ý thức trách nhiệm của tác giả trước cuộc đời (Triển khai cụ thể về ý tưởng chí làm trai) . Luyện tập 1.. quyết đi tìm đường cứu nước.  Thể hiện sự tự tin bản lĩnh. Bộc lộ tấm lòng yêu nước cháy bỏng của nhà thơ.Thái độ của tác giả như thế nào trước tình cảnh đất nước? Câu 6. . → ý tưởng mang sắc thái mới của thời đại.Hình ảnh nhân vật trữ tình hiện lên mong muốn gì của tác giả. . b.Khát vọng và tư thế lên đường của nhà thơ thể hiện như thế nào qua hai câu kết? Câu 8. Cũng cố: Bài thơ nhỏ nhưng lại thể hiện một tư tưởng lớn. Giọng thơ trang nghiêm. c.Câu 5: nỗi nhục mất nước.Câu 6: Ý tưởng từ bỏ sách thánh hiền vì sách vở chẳng có ích gì trong buổi nước mất nhà tan.Giáo viên chỉ định học sinh trình bày. . c.Ngã (tớ. nỗi đau xót đốt cháy tâm can nhà thơ. Vẫn là thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. Hai câu kết: Khát vọng và tư thế hăm hở. băng chữ Hán.

Luyện tập 3. Trang 193 .Vì sao bài thơ có sức lôi cuốn mạnh mẽ đối với thế hệ thanh niên yêu nước đầu thế kỷ XX. 2.phẩm ra đời trong hoàn cảnh đất nước bị xâm lược nhưng vẫn có giá trị với thanh niên ngày nay trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.Chuẩn bị bài mới: Nghĩa của câu. Hướng dẫn tự học . . .Học thuộc lòng bài thơ.

. Kiểm tra bài cũ: 3. tài liệu tham khảo. Nội dung cần đạt I. Hoạt động của GV và HS Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích các ngữ liệu trong mục này. Cặp câu "b" và "b1": . thiết kế bài học. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. diễn giảng.Giống nhau: + Cùng đề cập đến sự việc "người ta cũng bằng lòng". Hai thành phần nghĩa của câu 1. sách giáo viên. .Về kiến thức: Hiểu được các thành phần ngữ nghĩa của câu.Khác nhau: + Câu "b": thể hiện sự đánh giá chủ quan của người nói về kết quả sự việc. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Vì vậy người ta chia làm hai thành phần nghĩa của câu: nghĩa sự vật và nghĩa tình thái. Tiết học hôm nay. (sự việc có nhiều khả năng xảy ra) Trang 194 .Giống nhau: Cả hai câu đều đề cập đến cùng một sự việc: Chí Phèo từng có thời "ao ước một gia đình nho nhỏ".… C. chúng ta thường nói (viết) thành câu. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. có thể bày tỏ thái độ.Tuần 20: Tiết 74 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. + Câu "á" đề cập đến sự việc như nó đã xảy ra. sự đánh giá của người nói (viết) với sự vật hoặc với người nghe (đọc). Nghĩa của câu là nội dung thông tin mà câu biểu đạt. chúng ta sẽ tìm hiểu một cách thấu đáo về nghĩa của câu. Câu là một đơn vị ngữ pháp có cấu trúc phức tạp và sự phân loại phong phú dựa vào những tiêu chí khác nhau. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói hay viết. . b. có thể thông báo sự vật. Cặp câu "a" và "á": .Khác nhau: + Câu "a" kèm theo sự đánh giá chưa chắc chắn về sự việc (bởi từ "hình như").… D. Mỗi câu đều có nghĩa.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. B. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. Tìm hiểu ngữ liệu: a. Tiến trình lên lớp: 1.

Câu 3: một sự việc (sóng gợn) quá trình. thành phần phụ khác. + Sự vật tồn tại (khách. . * Bài 1: Phân tích nghĩa sự việc ở từng câu trong bài thơ. + Ở vị trí động từ tồn tại. . nghĩa miêu tả. quan hệ như đồng nhất.Câu 4: một sự việc (lá đưa nhanh) sánh (tương đồng hay tương phản).+ Câu "b1": chỉ đơn thuần đề cập đến sự việc. những hoạt động (ở trạng thái * VD (SGK) động hoặc tĩnh) có diễn biến trong II.Câu 2: một sự đặc điểm việc (thuyền bé) quá trình. tiền.Câu 5: hai sự việc: đặc điểm. trạng ngữ. mất. (trời xanh nguyên nhân. Luyện tập + Có thể thêm bộ phận thứ 3: nơi 1. có những không có từ ngữ riêng thể hiện nghĩa tình thái thì tình thái loại sự việc phổ biến nào tác động và vẫn tồn tại trong câu (tình thái khách quan trung hòa). sở hữu. 2. Củng cố chốn hay thời gian tồn tại (trong nhà 2.Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: ta có nhận xét gì về nghĩa của câu. kiện. gạo.… trạng thái. Nghĩa sự việc: thời gian. Ngay cả những câu Trong thực tế khách quan. . tôi…) IV. em hãy cho . đặc điểm: khách vắng.Khái niệm: Nghĩa sự việc của câu là thành phần nghĩa hệ giữa các sự vật… ứng với sự việc mà câu đề cập đến.Sự việc là những hiện tượng. có thể câu chỉ có + Quan hệ.Nghĩa sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữ + Động từ tồn tại (có. hai bộ phận: . + Nghĩa sự việc (nghĩa biểu thị thông tin.Câu 6: hai sự việc (trạng thái. Luyện tập có khách). chúng .Qua việc tìm hiểu ngữ liệu. đệ III. câu như thế nào? + Tư thế. Có tạo nên nghĩa sự việc của câu? trường hợp câu chỉ có nghĩa tình thái. ông. đó là khi câu chỉ cấu . có thể là . vị ngữ.Ở sự việc tồn tại. đóng vai trò chủ ngữ. đặc điểm. còn. + Nghĩa hình thái (nghĩa biểu thị tình cảm): là sự bày tỏ thái độ.SGK) tử. Nhưng nghĩa tình thái có thể biểu hiện riêng rẽ và Sự việc là gì? tường minh bằng các từ ngữ tình thái.Ở sự việc quan hệ thì có nhiều loại . 2 thành phần nghĩa này hòa quyện với nhau.Một số loại sự việc phổ biến tạo nên nghĩa của câu: biết: Thế nào là nghĩa sự việc? Nghĩa + Sự việc biểu hiện hành động.Trong mỗi câu. tính chất.Câu 1: diễn sự việc trạng thái tả hai sự việc (ao thu lạnh. Hai thành phần nghĩa của câu . Trang 195 . nghĩa mệnh đề): là nghĩa đề cập đến một sự việc hay nhiều sự việc. Tổng kết (ghi nhớ . không gian hay những quan . . động từ hay tính từ miêu tả cách thức nước trong) tồn tại (Ngoài song thỏ thẻ oanh vàng) . sự việc thường được biểu hiện trong + Sự việc biểu hiện trạng thái. * Lưu ý: + Sự tồn tại .Qua phân tích ngữ liệu. sự đánh giá của người nói đối với sự việc đó. khởi ngữ và một số hết…). mây lơ lửng) Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài . so . mục đích… ngắt. sự tạo bắng từ cảm thán.

tập ngõ trúc quanh co) . nhưng chỉ thực ở một phương diện nào đó (kể).Câu a: + Nghĩa sự việc: nói về Xuân. + Nghĩa tình thái: sự công nhận sự đánh giá là có thực (thể hiện ở các từ thực). Hướng dẫn tự học .Câu c: Câu này có hai sự việc và hai tình thái: + Sự việc thứ nhất: họ cũng phân vân như mình. → Thái độ phỏng đoán chưa chắc chắn (từ "dễ" = có lẻ.Chuẩn bị bài mới: Hầu trời Trang 196 .Câu 8: một sự việc (cá đớp) * Bài 2: Tách nghĩa tình thái và nghĩa sự việc trong các câu: .Câu 7: hai sự việc (tư thế tựa gối. . hình như…).Học sinh làm bài tập theo hướng dẫn. . + Nghĩa tình thái thể hiện một phỏng đoán mới chỉ mới là khả năng. buông cần) hành động . chứ chưa hoàn toàn chắc chắn về việc chọn nhầm nghề. + Sự việc thứ 2: mình cũng không biết rõ con gái mình có hư hay không → người nói nhấn mạnh bằng 3 từ tình thái "đến chính ngay mình" 3. còn ở phương diện khác thì là điều đáng sợ. .Câu b: + Nghĩa sự việc: Quản ngục nghĩ về việc chọn nghề của mình và thầy thơ lại.

… → Cái tôi lãng mạn bay bổng là Trang 197 . diễn giảng. tỉnh Sơn Tây (nay Hà Nội) .Gv chỉ định hs trình bày và chốt ý Nội dung cần đạt I/ Tìm hiểu chung 1.Tác phẩm gồm có: Giấc mộng con. Tiến trình lên lớp: 1. lối sống. sự nghiệp thơ văn. .Tản Đà (1889 . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… D.1939). Giấc mộng lớn. Tản Đà chưa phải là nhà thơ mới. ngôn ngữ). .Tuần 20: Tiết 75 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: HẦU TRỜI Tản Đà A. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong thi nhân Việt Nam (Hoài Thanh – Hoài Chân) một cuốn sách được coi là “bảo tàng” của thơ mới.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ B.Tinh thông Hán học. cái ngông) và những dấu hiệu đổi mới theo hiện đại thơ ca Việt Nam vào đầu những năm 20 của thế kỷ XX (thể thơ. Khối tình con. quê làng Khê Thượng. sự nghiệp văn chương của Tản Đà thông qua phần tiểu dẫn trong sách giáo khoa. Tản Đà. . Thơ văn Tản Đà có thể xem là gạch nối giữa hai thời đại văn học: trung đại và hiện đại. . Tản Đà được cung kính Hoạt động của GV và HS Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn: Gv yêu cầu học sinh đọc phần tiểu dẫn và tóm tắt những nét chính về con người. thiết kế bài học. Tản Đà được cung kính đặt ở trang đầu. sách giáo viên. ý thức về cái tôi. phong tình tài hoa. huyện Bất Bạt. cảm hứng.Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được tâm hồn lãng mạn độc đáo của thi sĩ Tàn Đà (tư tưởng thoát li. tên tuổi chói sáng trên thi đàn Việt Nam những năm hai mươi của thế kỉ này… . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. + Thấy được giá trị nghệ thuật đặc sắc của bài thơ. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Quan niệm về chí làm trai của PBC có gì mới mẻ so với trước? Thái độ của PBC về nền học vấn cũ? Nguyên nhân của thái độ ấy? 3. Là thi sĩ tài ba. tài liệu tham khảo. Tác giả . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.… C. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Là con người của hai thế kỉ về cả học vấn.

hồn thơ Tản Đà: đằm thắm.Bài thơ có kết cấu như một câu chuyện kể về một giấc mơ. . quý sĩ phái . Hoạt động 3: Học sinh đọc. Hđ2: Hướng dẫn hs tìm hiểu hoàn 2. sôi nổi. . giá trị đích thực của mình giữa cuộc đời đầy rẫy những bất công đen tối của xã hội thực dân phong kiến Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX. Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh 3. thiết tha. . Được in trong tập “Còn chơi” Gọi hs đọc bài thơ (lưu ý giọng đọc: (1921) vừa hóm hĩnh. gian. bày tỏ nỗi lòng → trời đã thông tư tưởng → Lạy tạ ra về. Bố cục: có khi tha thiết xót xa…) . b.Tìm bố cục bài thơ và nêu rõ các ý lên đọc thơ “Hầu trời” trong từng phần. Đó là đêm trăng sáng.Anh chị có suy nghĩ gì về cách kể 2. một mối nghi vấn gợi trí tò mò làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn → cách vào chuyện độc đáo có duyên. lúc khuya → không ngủ được → thức dậy → buồn đun nước uống và ngâm văn → ngắm trăng → chợt hai cô tiên xuất hiện → nêu lí đo → đưa lên trời được đón tiếp trọng vọng.Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn 2 . tìm các II. Giáo viên chốt: Bài thơ có bố cục .Đoạn 4 (còn lại): Phút chia li đầy xúc động giữa nhà thơ mạch lạc. tự ý thức về tài năng. Kết cấu bài thơ . Cuộc đọc thơ giữa chốn thiên đình tìm hiểu cảnh đọc thơ trên trời của văn . tán thưởng → trời hỏi danh tính → kể lể tình cảnh.Không gian và cảnh vật hiện lên rất sang trọng. Cách vào đề độc đáo của bài thơ chuyện Chuyện kể về một giấc mơ – điều không có thực dường Học sinh làm việc cá nhân và trình như lại được tác giả khẳng định có thật hoàn toàn → gây bày trước lớp.Được trời mời lên đọc thơ không phải ai cũng được → Trang 198 . Bài thơ “Hầu trời” cảnh sáng tác và bố cục của bài thơ a. được mời đọc thơ → chư tiên xúm vào khen ngợi. Chủ đề: Hãy xác định chủ đề bài thơ Đây là một bài thơ tự sự thể hiện cái tôi cá nhân phóng túng.Em có nhận xét gì về bố cục bài đọc thơ cho trời và chư tiên nghe.Bài thơ được viết trong khoảng Bài thơ ra đời vào những năm đầu của thế kỉ XX của chế thời gian nào? Xuất xứ độ thực dân nữa phong kiến. thơ. buồn nhiều mà vẫn gắn bó với quê hương đất nước. c.Đoạn 1: Từ câu 1 – 20: Kể lí do cùng thời điểm được . Đọc – hiểu văn bản chi tiết và xâu chuỗi thành sơ đồ 1.Đoạn 2: Tiếp đến câu 86 (Sông Đà… Việt): Kể về cuộc .Đoạn 3: Tiếp đến câu 98: Lời tâm tình với trời về tình Hs làm việc cá nhân và trình bày cảnh khốn khó của nghề viết văn và thực hành thiên lương trước lớp. vừa hào hứng. kể theo trình tự thời với trời và chư tiên. Hoàn cảnh sáng tác: . ở hạ giới. rõ ràng.

Khi đọc thơ vừa say sưa. ý thức cá nhân trong sáng tác nghệ thuật. của tác giả và giá trị biểu đạt của các . tán thưởng. không bị ràng buộc bởi Hãy chỉ ra những nghệ thuật của bài khuôn mẫu cấu tạo nào. + Các chư tiên: như thấy mở mang nhận thức được nhiều cái hay. xúc động. châu lục.Tác giả kể lại chuyện đọc thơ cho .Ngôn ngữ thơ chọn lọc. Đồng thời khát vọng. tên hành tinh → Thể hiện được tinh thần dân tộc.Người nghe thơ (trời và chư tiên): + Trời khen và đã phê cho “văn thật tuyệt”. tán thưởng và hâm mộ. ý thức cá nhân còn được biểu hiện ở việc tấu trình với trời về nguồn gốc của mình (so sánh với một số tác giả khác). Cái tôi tài hoa. .Thể thơ trường thiên khá tự do.Lối kể chuyện dân dã. Nhưng có nét khác: tách tên họ. Hoạt động 5: Hướng dẫn học sinh 3.bài thơ NGÔNG. các nhà nho tài tử đều nói đến chữ tài và yêu cầu: (gắn liền với kinh bang tế thế). . nói rõ bản quán. hào hứng.Trước Tản Đà. khẳng định cái tài của thi sĩ. chè trời miêu tả không gian cảnh vật. Ở nhiên thoải mái phóng túng. Em có suy nghĩ gì về cách và miêu → cách dựng cảnh như thể làm cho buổi nghe thơ trở nên tả của văn sĩ hạ giới đọc thơ ở trời? sôi nỗi. không cách điệu ước lệ. trời nghe như thế nào? (thông qua việc đắc ý vừa có cái gì hài hước (Đắc ý đọc đã thích.Tác giả tự hiện diện trong bài thơ với tư cách người kể chuyện – nhân vật trữ tình: bộc lộ ý thức cá nhân tạo nên cái ngông riêng của Tản Đà: Tự cho mình là văn hay. Nghệ thuật tìm hiểu mặt nghệ thuật: . tinh tế gợi cảm rất gần với đời. giọng kể khôi hài có duyên bằng những câu thơ cụ thể. thái độ … hơn) của người đọc và người nghe) . . chỉ Trang 199 . quan niệm về nghề văn.Tản Đà không phát biểu trực tiếp bằng câu chữ mà vẫn câu thơ: nhận ra quan niệm của Tản Đà về nghề văn: Văn chương lúc này là một nghề kiểm sống. mỗi nét nghệ thuật phải chứng minh .Người đọc thơ được mời ngồi.Khắng định tài năng. Còn Tản Đà thể hiện ý thức Hãy tìm các câu thơ thể hiện cái tôi cá nhân rất rõ. nguồn cảm xúc được bộc lộ tự thơ (nêu những nét mới và hay). một tình cảm non nước đáng quý.Bài thơ còn nói lên hiện thực: khi kể về cuộc đời Tản Đà (Bảm trời … ngày tháng) → hai nguồn cảm hứng HT – LM hòa quyện vào nhau đã khẳng định vị trí của nhà thơ “gạch nội của hai thời đại thơ ca” Hoạt động 6: Hướng dẫn học sinh 4. phóng túng muốn khẳng định mình tìm hiểu cái tôi của tác giả: giữa cuộc đời trần thế: Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn 3 . → Quan niệm về nhiều cái mới. . .

. nhận mình là người nhà trời sai xuống trần thế thực hành “thiên lương” 5.Học thuộc lòng từ câu 21 đến câu 98 . Tổng kết (ghi nhớ sgk) II. Luyện tập 1.Những nét nghệ thuật của bài thơ .Chuẩn bị bài Vội vàng – Xuân diệu.Nắm được cái tôi cá nhân của Tản Đà được thể hiện trong bài thơ. 2. Luyện tập 3. . Trang 200 . Cũng cố Hầu trời chưa phải là bài thơ hay nhất của Tản Đà nhưng minh chứng rõ nhất cho người của hai thế kỉ. cây cầu nối giữa văn học trung đại và văn học hiện đại. xem mình là một trích tiên bị đày. Bài thơ tuy vẫn phảng phất cái khí vị cổ điển nhưng đã có rất nhiều cách tân. đổi mới cả hình thức lấn tình điệu cảm xúc.có trời và chư tiên là tri âm. Hướng dẫn tự học.

B. Tiến trình lên lớp: 1. . Có những tường hợp câu chỉ có nghĩa tình thái.… C. 2. sự đánh giá của người đối với sự việc đó. . Trang 201 .Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: + Nghĩa sự việc (nghĩa biểu thị thông tin. Ngay cả những câu không có từ ngữ riêng thể hiện nghĩa tình thái thì tình thái vẫn vẫn tồn tại trong câu (tình thái khách quant rung hòa).Một số loại sự việc phổ biến tạo nên nghĩa của câu: + Sự việc biểu hiện hành động. + Nghĩa tình thái (nghĩa biểu thị tình cảm): là sự bày tỏ thái độ. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. trả lời câu hỏi. tính chất. Cũng cố kiến thức cũ thức về nghĩa của câu đã học. . nghĩa mệnh đề): là nghĩa đề cập đến một sự việc hay nhiều sự việc. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. hai thành phần nghĩa này hòa quyện với nhau. Hai thành phần nghĩa của câu giáo viên cũng cố chốt lại. sau đó 1. đặc điểm. đó là khi câu chỉ cấu tạo bằng từ cảm thán.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản.Về kiến thức: Củng cố và khắc sâu kiến thức về nghĩa của câu: hiểu các thành phần ngữ nghĩa của câu. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Yêu cầu học sinh nhắc lại các kiến I. nghĩa miêu tả. giáo án.Tuần 20: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. tài liệu tham khảo. gợi mở. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. Nghĩa sự việc . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . + Sự việc biểu hiện trạng thái. sách giáo viên.… D.Khái niệm: Nghĩa sự việc của câu là thành phần nghĩa ứng với sự việc mà câu đề cập đến. Nhưng nghĩa tình thái có thể biểu hiện riêng rẻ và tường minh bằng các từ ngữ tình thái.Trong mỗi câu. Kiểm tra bài cũ: 3.

. . + Nghĩa tình thái: sự công nhận sự danh giá là có thực (thể hiện ở các từ thực). còn ở phương diện khác thì là điều đáng sợ. mây lơ lửng) .9): Tách nghĩa tình thái và nghĩa sự việc trong các câu: .9): Phân tích nghĩa sự việc ở từng câu trong bài thơ.Câu a: + Nghĩa sự việc: nói về xuân.Câu c: Câu này có hai sự việc và hai tình thái: + Sự việc thứ nhất: họ cũng phân vân như mình. vị ngữ. . khởi ngữ và một số thành phần phụ khác. nhưng chỉ thực ở một phương diện nào đó (kể).Nghĩa sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữ đóng vai trò chủ ngữ. rồi trình bày. sự việc – trạng thái (lâu chẳng được) .Câu 4: mốt sự việc – quá trình (lá đưa nhanh) . + Sự tồn tại + Quan hệ. + Sự việc thứ 2: mình cũng không biết rõ con gái mình có hư hay không → người nói nhấn mạnh bằng 3 từ tình thái “đến ngay chính mình” Trang 202 . + Nghĩ tình thái thể hiện ở một phỏng đoán chỉ mới là khả năng. sự việc – đặc điểm (ao thu lạnh.Câu 1: hai sự việc: sự việc – trạng thái. nước trong) .Câu 3: một sự việc (sóng gợn) – quá trình. II.Câu 2: một sự – đặc điểm việc (thuyền bé) quá trình.Hướng dẫn học sinh thảo luận theo nhóm. sự việc – đặc điểm (trời xanh ngắt. . hình như…). .Câu 5: hai sự việc: sự việc – trạng thái.Câu 8: một sự việc – hành động (cá đớp) * Bài tập số 2 (sgk . trạng ngữ. buông cần).Câu 6: hai sự việc: sự việc – đặc điểm.Câu b: + Nghĩa sự việc: Quản ngục nghĩ về việc chọn nghề của mình và thầy thơ lại. sự việc – trạng thái . chứ chưa hoàn toàn chắc chắn về việc chọn nhầm nghề. Luyện tập * Bài tập số 1 (sgk . → thái độ phỏng đoán chưa chắc chắn (từ “dễ” = có lẽ.Câu 7: hai sự việc: sự việc – tư thế (tựa gối. + Tư thế. .

biết tiếc. Trang 203 . biết trọng người có tài) thì không phải là người xấu → tình thái khẳng định mạnh mẽ cần chọn từ hắn.* Bài tập số 3: Phần nghĩa sự việc: nói đến một người có nhiều phẩm chất tốt (biết kính mến khí phách.

tài liệu tham khảo. một bài thơ hay in trong tập Thơ thơ xuất bản năm 1938. sống hết mình và quan niệm về thời gian. Thơ ông là nguồn sống dào dạt chưa từng thấy… Xuân Diệu say đắm tình yêu.… C. + Thấy được sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa mạch cảm xúc mảnh liệt. quê mẹ Bình Định. càng đúng hơn với bài thơ Vội vàng. . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. lớn lên ở Quy Nhơn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. Tác giả Diệu? . sống cuống quýt muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình.1985). Tìm hiểu chung Nêu vài nét cơ bản về tác giả Xuân 1. người đều nồng nàn tha thiết. B. sống vội vàng.Tuần 21: Tiết 76 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VỘI VÀNG Xuân Diệu A.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. sách giáo viên. thiết kế bài học. Khi vui cũng như khi buồn.Xuân Diệu (1916 . + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu thể hiện qua bài thơ. cảm hứng. diễn giảng. Vào bài mới: Lời vào bài: Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Nhân định này là của nhà phê bình văn học Hoài Thanh rất đúng với hồn thơ Xuân Diệu. bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Tiến trình lên lớp: 1. tên thật Ngô Xuân Diệu.… D. thể loại và ngôn ngữ.Quê quán: quê cha Hà Tĩnh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Trang 204 . Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. 3. . dồi dào và mạch lí luận xã hội chặt chẽ cùng với những sáng tạo độc đáo về nghệ thuật của nhà thơ. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. say đắm cảnh trời.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt. bút danh khác Trảo Nha.

“tuần tháng mật” của ong bướm. “Khúc tình si” của yến anh. Một đời người chỉ có một lần tuổi trẻ. Tình yêu cuộc sống trần thế say mê. tha thiết của nhà thơ (13 câu đầu) * 4 câu đầu: 4 dòng ngũ ngôn ngắn gọn . trước CMTT là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. bố cục . nhân dân và nên văn học dân tộc. .. có đóng góp trên nhiều lĩnh vực cho nền văn học dân tộc hiện đại. vội vàng để tận hưởng những giây phút của tuổi trẻ giữa mùa xuân của cuộc đời.Một ước muốn mãnh liệt. của vũ trụ.Đoạn 1: Tình yêu cuộc sống trần thế tha thiết của nhà thơ.29): Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người. * 9 câu tiếp: . cuộc sống quen thuộc được diễn tả như thế nào? (Học sinh đọc đoạn thơ và tìm cách miêu tả thiên nhiên của nhà thơ) . . c. xuất bản năm 1938.Đoạn 2: (14 . Sau CMTT. “Và này đây ánh sáng chớp hàng mi”.Là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn. . . Vội vàng a. là một hồn thơ khao khát giao cảm với đời. táo bạo muốn ngự trị thiên nhiên. XD nhanh chóng hòa mình gắn bó với đất nước. Xuất xứ: Rút trong tập “Thơ thơ”. tập thơ đầu của Xuân Diệu. II. nghệ thuật đảo ngữ.Tìm hiểu xuất xứ. Đọc hiểu văn bản 1. buộc gió .Điệp cú pháp “tôi muốn” → khẳng định một cái tôi đầy khát vọng → khát vọng mãnh liệt muốn giữ trọn vẹn hương sắc của cuộc đời.Hình ảnh thiên nhiên. đoạt quyền tạo hóa: tắt nắng.Điệp khúc “này đây” được 5 lần. so Trang 205 . Bố cục: .Tác phẩm tiêu biểu (SGK) => XD là nhà thơ lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại. của lá “cành tơ phơ phất”.Là một cây bút có sức sống dồi dào. b. rất đáng yêu.Thiên nhiên rất đẹp đầy hương sắc: của hoa “đồng nội xanh rì”. là nhà thơ của tuổi trẻ và tình yêu. . Chủ đề Tuổi trẻ rất đẹp.4 câu thơ cho thấy điều gì? Nhận xét về hình thức diễn đạt và ý tưởng độc đáo của nhà thơ? . bên bỉ. Phải biết quý trọng và sống hết mình với tuổi trẻ và thời gian. 2. trước sự trôi qua nhanh của thời gian. chủ đề bài thơ. .Đoạn 3 (còn lại): Lời giục giã cuống quýt.

Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu thể hiện như thế nào? (Quan niệm về thời gian có nhiều cách nói. . Phải quý tuổi xuân. Trong hiện tại đã bắt đầu có quá khứ và tương lai.Do đâu mà Xuân Diệu có cách cảm nhận về thời gian như vậy? . Khát vọng sống. khát vọng yêu cuồng nhiệt hối hả Trang 206 . Cách nhìn nhận về thời gian cũng rất tinh tế.Giọng thơ sôi nổi như nước từ mạch nguồn tuôn ra. vui say ngây ngất trước một thiên nhiên tươi đẹp đầy sức sống. Một hệ thống tương phản đối lập: tới – qua. 3. Xuân đang tới nghĩa là xuân đang qua. cuống quyết trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian? . Thời gian một đi không trở lại). theo đà đó cả thiên nhiên và sự sống con người đều không tránh khỏi héo úa → Thời gian khắc nghiệt. Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già.Cách nói tương phản đối lập để chỉ ra một đời người chỉ có một tuổi xuân.Cách cảm nhận và tình cảm của thi nhân trước bức tranh thiên nhiên cuộc sống này? . đời người có hạn. như bóng câu (tuấn mã) vút qua cửa sổ.. táo bạo (tháng giêng ngon như một cặp môi gần) : nhắc lại sự sống căng tràn phơi bày.Sang đoạn 2. Thời gian vun vút thoi đưa. như nước chảy qua cầu. 2. Bóng ngã lưng tà. ý thức sâu sắc về sự tồn tại của mỗi một cá nhân trên cuộc đời. Thời gian là vàng ngọc. hết – mất. băn khoăn? .Đang chìm đắm trong đau buồn . => Nhà thơ cảm nhận thiên nhiên cuộc sống bằng mọi giác quan. Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất Lòng tôi rộng nhưng lượng đời cứ chật Không cho dài thời trẻ của nhân gian Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại… → Không thể níu giữ được thời gian. độc đáo. vội vàng lên để tận hưởng những giây phút của tuổi trẻ. rộng – chật. non – già. tuổi xuân ngắn ngủi. nhà thơ băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người trước sự trôi qua nhanh của thời gian. hãy mau lên. nhạy cảm. Thời gian đời người không đồng nhất với thời gian vũ trụ.Từ quan niệm thời gian. một đi không trở lại. . cái đang có lại đang dần mất đi… sánh độc đáo.Thời gian trôi chảy rất nhanh.Vì sao thi nhân có tâm trạng vội vàng. thiên nhiên hữu tình xinh đẹp thật đáng yêu. . tâm trạng nhà thơ có sự chuyển biến như thế nào? Vì sao thi nhân đang vui ngây ngất bổng chơt buồn. . tuổi trẻ một đi không trở lại. tuần hoàn – bất phục hoàn. Trong cái phi lí có sự đáng yêu của một tâm hồn lãng mạn. Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian (đoạn 2) * Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu: Thời gian không phải là tuần hoàn mà là tuyến tính. → Vì lẻ đó nên phải vội vàng “tắt nắng đi” và “buộc gió lại”. vô hạn – hữu hạn – để khẳng định một chân lí – triết lí: tuổi xuân một đi không trở lại. ham sống. những gì cuộc đời ban tặng.  Nhà thơ nhìn thời gian qua lăng kính của một cái tôi cá nhân yêu đời.

Vì sao lại có sự thay đổi cách xưng hô trong bài thơ (tôi . Luyện tập 3. 2. → Tình yêu nồng nàn.Ôn tập chuẩn bị viết bài viết số 5: Nghị luận xã hội Trang 207 . phải chủ động chạy đua với thời gian để chiến thắng nó. Sống nồng nàn say mê.Nhận xét về cách sử dụng hình ảnh trong câu cuối cùng trong bài thơ. Luyện tập 1. dâng trào và lôi cuốn. thơ lãng mạn 1932 – 1941.Sống vội vàng không có nghĩa là sống gấp. nhà thơ chợt nhận ra tình yêu vẫn còn nên đã có hành động và thái độ như thế nào? . khỏe khoắn.Kết thúc bài thơ là “ta”. Cũng cố . → Quan niệm sống tích cực. rất nhân văn.ta) . Bảy thập kỉ sau còn làm cho không ít người ngỡ ngàng! Xuân Diệu đã sống “vội vàng” như vậy. quý trọng từng giây từng phút của của tuổi trẻ và tình yêu. tuổi trẻ và hạnh phúc? Quan niệm đó có tích cực không? của nhà thơ (đoạn 3) . đoạn thơ rất tài hoa. 5. Có chất xúc giác trong thơ. Phải biết yêu cuộc sống hiện tại. Ngôn từ đậm màu sắc cảm giác. sống hết mình. “Vội vàng” tiêu biểu nhất cho thơ mới. tình yêu tạo vật. . một giọng văn sôi nổi. “Ta muốn riết… Ta muốn say… Ta muốn thâu…”. . yêu sống đến cuồng nhiệt. hấp dẫn. Hướng dẫn tự học . “Vội vàng” thể hiện một tâm hồn yêu đời. Biết quý trọng thời gian.Nghệ thuật trùng điệp trong diễn tả. cuộc đời nơi trần thế. trạng thái say mê ngây ngất. Thế giới này đẹp nhất. → Sống mãnh liệt. 4. . biết quý trọng tuổi trẻ. tuổi trẻ và hạnh phúc. Tổng kết (ghi nhớ) III. là mọi tuổi trẻ. cao độ của nhà thơ. Tình cảm ấy đã thể hiện một quan niêmmj nhân sinh mới mẻ. xúc giác rạo rực: “Ta muốn ôm”. tình yêu đôi lứa. cấp tiến. Nhà thơ cảm nhận niềm hạnh phúc bằng mọi giác quan.Bài thơ “Vội vàng” cho thấy một cảm quan nghệ thuật rất đẹp. Quan niệm mới của XD về cuộc sống. hơn 400 bài thơ tình. ông đã làm giàu đẹp cho nền thơ ca Việt Nam hiện đại. Phải biết nâng niu. 50 tác phẩm.tuyệt vọng. Cách dùng từ rất bạo.Đâu là nét mới mẻ trong quan niệm về cuộc sống.Mở đầu bài thơ là cái Tôi hăm hở: “Tôi muốn tắt nắng đi”. ích kỉ trong hưởng thụ. mê hồn nhất vì có con người giữa tuổi trẻ và tình yêu.Học thuộc lòng bài thơ . biết sống cũng là để yêu.

Quan niệm của cá nhân: (2đ) + Giản dị là lối sống không phô trương. dùng từ. Mở bài: (1.5 đ) Nêu vấn đề: Sống giản dị đã được bàn tới từ lâu. giáo án. với hoàn cảnh xã hội. Về kỷ năng: . D.… C. B. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Thân bài: (7 đ) .Viết một bài văn nghị luận xã hội thể hiện quan niệm. + Sống giản dị không có nghĩa là keo kiệt. ngữ pháp. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt A. Phương pháp dạy học: .Giáo viên ghi lên bảng. Về kiến thức: a. chữ viết. phù hợp với điều kiện cá nhân. sách giáo viên.Không mắc những lỗi thông thường về hình thức. sống giản dị có vai trò quan trọng trong việc hình thành tính cách của một con người. B. Kiểm tra bài cũ: 3.… 2. Trang 208 .Viết một bài văn nghị luận xã hội với lí lẽ lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục với một kết cấu hợp lí rõ ràng. học sinh làm bài trên lớp nộp bài đúng thời gian quy định.Nhạy bén đối với vấn đề xã hội đặt ra. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. bủn xỉn. ý kiến của mình một cách chặt chẽ.Biết vận dụng các thao tác lập luận trong văn nghị luận. mạch lạc và thuyết phục. Tiến trình lên lớp: 1. hoàn cảnh giao tiếp.78 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI LÀM VĂN SỐ 5: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A. chính tả. Đáp án và biểu điểm 1. có quan điểm và cách giải quyết đúng đắn. . Đề bài: Viết một bài văn nghị luận trình bày quan điểm của mình về lối sống giản dị của một con người. b.Tuần 21: Tiết 77. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. .Bố cục hợp lí. rõ ràng diễn đạt có cảm xúc.Khái niệm giản dị (1 đ) .

gây ra tệ nạn xã hội…. tránh các tệ nạn xã hội (đua đòi. tiền bạc cho cá nhân xã hội.…) (1 đ) . trộm cắp. (1 đ) .Dẫn chứng về những tấm gương giản dị trong cuộc sống. lối sống keo kiệt buông xuôi. Kết bài (1. đua đòi hao tổn của cải xã hội.Tác dụng của lối sống giản dị: tiết kiệm sức lực..5 đ) . cẩu thả cũng hạn chế sự phát triển. tham nhũng. (1 đ) c. ngược lại. đặc biệt ca ngợi lối sống giản dị của Bác Hồ: Bác Hồ có chiếc áo nâu giản dị Màu quê hương bền bỉ đậm đà.Khẳng định tác dụng của lối sống giản dị. Trích dẫn câu nói của Puskin: “Cái vĩ đại nằm trong sự giản dị”. Trang 209 .Phê phán lối sống xa hoa.

Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Phần 1: giáo viên khơi gợi học sinh I.… D. Kiến thức cơ bản nhớ lại những kiến thức cũ đã học về 1. Sau đó phân loại. Dàn ý bài văn nghị luận gồm 3 phần: a. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Phương tiện dạy học: . Kiểm tra bài cũ: 3. giáo án.Phạm vi tư liệu 2. gợi mở.Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. sách giáo viên. chứng minh. . khắc sâu kiến thức về cách làm bài văn nghị luận xã hội. 3. trả lời câu hỏi. Tìm ý: là xác định ý cho bài văn nghị luận.Nội dung trọng tâm của bài viết (vấn đề mà đề yêu cầu) nghị luận xã hội. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Thân bài: *Ý1 .Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: .Các thao tác lập luận chính cân sử dụng: giải thích. Có thể thực hiện việc tìm ý bằng cách đặt ra những câu hỏi và tự trả lời. Phân tích đề: là xác định các vấn đề sau: Phân tích đề và lập dàn ý bài văn . Tiến trình lên lớp: 1. phân tích.… .… C.Tuần 21: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A.Củng cố. Mở bài: -Ý1 -Ý2 b.Ý 1b: + Ý 1b1 (nếu có) Trang 210 . B. hình thành cấu trúc bài viết. sắp xếp tạo thành hệ thống ý lớn.Ý 1a: + Ý 1a1 (nếu có) + Ý 1a2 (nếu có) . rồi từ câu trả lời xác định ý văn. Lập dàn ý: là triển khai sắp các ý theo một trật tự nhất định. ý nhỏ cho bài viết.

từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình… + Chia sẻ là cùng người khác san sẻ niềm vui. .Đồng cảm và chia sẻ là gì? + Đồng cảm là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác. chia sẻ mang đến niềm vui và làm vơi đi nỗi khổ của người khác. Đồng cảm. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. chứng minh. Phân tích đề: .Trái với đồng cảm.Tại sao nói đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp trong xã hội ngày nay? Đồng cảm và chia sẻ là nếp đẹp truyền thống của ông cha ta từ xưa đến nay. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác để nhìn nhận. phân tích. .Ý 2a: + Ý 2a1 (nếu có) + Ý 2a2 (nếu có) . Kết bài: -Ý1 -Ý2 II. + Ý 1b2 (nếu có) *Ý2 . vô cảm.Bản thân mình cần lựa chọn thái độ sống nào? Và thể Trang 211 . Em hãy trình bày ý kiến của mình về nếp sống tốt đẹp ấy. 1. giúp đỡ nhau lúc khó khăn về vật chất lẫn tinh thần. 2.Nội dung trọng tâm (luận đề): ý kiến của bản than về một nếp sống tốt đẹp của xã hội: đồng cảm và chia sẻ. Tìm ý: dựa vào các câu hỏi sau: . vô trách nhiệm trước cuộc sống trước nỗi đau của người khác. Rèn luyện kỹ năng Đề bài: Đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp hiện nay trong xã hội ta. đồng thời nâng cao giá trị của bản than.Ý 2b: + Ý 2b1 (nếu có) + Ý 2b2 (nếu có) c. nỗi buồn. .Phần 2: Hướng dẫn học sinh phân tích và lập dàn ý bài văn nghị luận xã hội đối với một đề bài cụ thể.Các thao tác lập luận chính: giải thích. chia sẻ là thái độ sống như thế nào? Cần phải như thế nào đối với thái độ sống đó? Phê phán thái độ thờ ơ.Phạm vi tư liệu: những dẫn chứng từ thực tế cuộc sống và bản thân.… . .

Trang 212 . Đồng cảm chia sẻ mang đến niềm vui và làm vơi đi nỗi khổ của người khác. xung quanh.Đồng cảm và chia sẻ là nét đẹp truyền thống của ông cha ta từ xưa đến nay. giúp đỡ nhau lúc khó khăn về vật chất lẫn tinh thần. Thân bài: . Mở bài: Giới thiệu khái quát dẫn dắt vấn đề: đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp trong xã hội ngày nay. Kết bài: Nêu ý nghĩa của nếp sống tốt đẹp này. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. đồng thời nâng cao giá trị của bản thân.Phê phán thái độ thờ ơ. vô cảm. .Liên hệ bản thân: thể hiện thái độ và trách nhiệm của mình đối với người thân. cuộc sống. cuộc sống xung quanh… 3. vô trách nhiệm trước cuộc sống.… c. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác để nhìn nhận. b. từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình… + Chia sẻ là cùng người khác san sẻ niềm vui nỗi buồn. trước nỗi đau của người khác. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác.hiện ra sao? Bản thân nên biết đồng cảm và chia sẻ đối với người thân. . hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. . Lập dàn bài: a.Giải thích đồng cảm và chia sẻ: + Đồng cảm là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác.

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Mỗi câu đều có nghĩa.Tình thái là các trạng thái cảm xúc hay tình cảm của phụ và yêu cầu học sinh nhận xét con người trước sự việc. Nghĩa tình thái chỉ sự việc được nhận thức như là một thái hướng về hướng về người đạo lí. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói hay viết. Phương tiện dạy học: . Tìm hiểu ngữ liệu: (sgk) ví dụ trong sách giáo khoa. nghĩa tình thái của từng câu. Tiết học hôm trước. có thể thông báo sự vật. sách giáo viên. B. có thể bày tỏ thái độ.Về kiến thức: Hiểu các thành phần ngữ nghĩa của câu. .Hướng dẫn nắm được một số loại III. Nghĩa tình thái chỉ khả năng xảy ra của sự việc. . Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. sự đánh giá của người nói (viết) với sự vật hoặc người nghe (đọc). hiện tượng. diễn giảng. Nghĩa tình thái chỉ sự việc đã xảy ra hay chưa xảy ra.… D. Vì vậy người ta chia làm hai thành phần nghĩa của câu: nghĩa sự vật và nghĩa tình thái. 2. Tiến trình lên lớp: 1. chúng ta thường nói (viết) thành câu. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. thái độ của người nói đối với người nghe. các từ gọi đáp. . thiết kế bài học. C. .Sách giáo khoa. đánh giá và thái độ của người nói đối với Nghĩa tình thái việc được đề cập. sự việc đối thoại + Tình cảm. (thể hiện qua các từ xưng hô. Nghĩa của câu là nội dung thông tin mà câu biểu đạt. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . Tiết học hôm nay. Câu là một đơn vị ngữ pháp có cấu trúc phức tạp và sự phân loại phong phú dựa vào những tiêu chí khác nhau. Nghĩa tình thái: nghĩa tình thái quan trọng dựa vào các 1. Nghĩa tình Nghĩa tình thái . tài liệu tham khảo. chúng ta tìm hiểu về nghĩa tình thái của câu.Tuần 22: Tiết 79 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. Kiểm tra bài cũ: 3.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. Phương pháp dạy học: . Nhận xét Giáo viên ghi các ví dụ vào bảng . các từ tình thái cuối câu) Trang 213 . chúng ta đã tìm hiểu về nghĩa sự việc.Các phương diện tình thái phổ biến tạo nên nghĩa tình Gv chốt lại lí thuyết bằng sơ đồ: thái của câu: + Sự nhìn nhận.

- Hướng dẫn luyện tập + Giáo viên chia chia lớp 4 nhóm, 2 nhóm thực hiện một bài tập. + Giáo viên nêu quy trình làm và hướng dẫn học sinh thảo luận. + Học sinh thảo luận nhóm dưới sự hướng dẫn của giáo viên. + Sau đó, học sinh mang sản phẩm của mình lên bảng. + Cả lớp nhận xét, bổ sung. + Giáo viên nhận xét, bổ sung và cho điểm.

. Tình cảm thân mật gần gũi. . Thái độ bực tức, hách dịch . Thái độ kính cẩn. Luyện tập 1/ Bài 3 (trang 9): a- Nghĩa sự việc: hiện tượng thời tiết: (nắng) ở hai miền Nam - Bắc có sắc thái khác nhau. - Nghĩa tình thái: Phỏng đoán với độ tin cậy cao (chắc). b- Nghĩa sự việc: ảnh là của mợ Du và thằng Dũng. - Nghĩa tình thái: khẳng định sự việc ở mức cao (rõ ràng là). c- Nghĩa sự việc: cái gong to nặng tương xứng với tội án tử tù. - Nghĩa tình thái: khẳng định một cách mỉa mai (thật là). d- Nghĩa sự việc của câu thứ nhất nói về nghề cướp giật của Chí. - Nghĩa tình thái là nhấn mạnh thái độ bằng từ “chỉ”. Câu 3: - Nghĩa sự việc: hắn mạnh vì cái liều - Nghĩa tình thái: “Đã đành” là từ tình thái hàm ý miễn cưỡng công nhận một sự thật là: hắn mạnh vì cái liều. 3/ Bài 2 (tr 19): Các từ ngữ thể hiện nghĩa tình thái trong các câu: - Nói của đáng tội (thừa nhận việc khen này không nên làm với đứa bé). - Có thể (nêu khả năng). - Những (đánh giá mức giá cả là cao). - Kia mà (nhắc nhở để trách móc). 4/ Bài 3 (tr 19). - Câu chọn “hình như” (thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn) - Câu b: chọn từ “dễ” (phỏng đoán) - Câu c: chọn từ “tận” (đánh giá khoảng cách là xa) Hướng dẫn tự học - Nắm được hai thành phần nghĩa trong câu là các nghĩa tình thái quan trọng. Biết cách phân tích giá trị của nghĩa tình thái trong câu. - Chuẩn bị bài: Tràng giang – Huy Cận.

Trang 214

Tuần 22: Tiết 80 Giáo án Văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

TRÀNG GIANG
Huy cận
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được nỗi buồn cô đơn trước vũ trụ rộng lớn, nỗi sầu nhân thế, niềm khát khao hòa nhập với cuộc đời và tình cảm với quê hương đất nước của tác giả. + Thấy được màu sắc cổ điển trong một bài thơ mới. - Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945; bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài, cảm hứng, thể loại và ngôn ngữ. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong tập thơ Lửa thiêng, nhà thơ Huy Cận đã có lần tự họa chân dung tâm hồn mình: “Một chiếc linh hồn nhỏ,/ Mang máng thiên cổ sầu.” Nổi sầu thiên cổ ấy bao trùm lên cả tập Lửa thiêng và tụ hội ở Tràng giang, một trong những bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Huy Cận trước CMTT. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu I. Tìm hiểu chung tiểu dẫn: 1. Tác giả: Gọi học sinh đọc phần tiểu dẫn và Huy Cận (1919 – 2005), tên khai sinh Cù Huy Cận, quê hãy cho biết phần tiểu dẫn đã trình Hà Tĩnh. bày những vấn đề gì? - Sớm có năng khiếu thơ và trở thành nhà thơ nỗi tiếng ở Học sinh làm việc cá nhân và trình tuổi 20. bày trước lớp. - Sớm giác ngộ cách mạng từ tuổi sinh viên, sớm thành đạt và được giao nhiều trọng trách.
Trang 215

Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài thơ thông qua biện pháp phát vấn và cho học sinh thảo luận. - Nêu xuất xứ, hoàn cảnh sang tác.

- Nhận xét cách dung vần “ang” ở nhan đề. -Em hiểu thế nào về câu thơ đề từ “Bâng khuâng trời rộng nhớ song dài”? Giáo viên chốt lại -Em có ấn tượng gì về âm điệu chung của bài thơ? -Những yếu tố nào trong bài thơ đã tạo nên những cả xúc buồn ấy?

-Trong câu thơ “thuyền về nước lại sầu trăm ngã”, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Biện pháp nghệ thuật ấy nói lên điều gì?

- Nguyễn Du nói: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”. Ý thơ này của Nguyễn Du có thể giúp ta hiểu gì về tâm trạng của nhà thơ Huy Cận trước thiên nhiên, cảnh vật của đất nước?

- Kết hợp hài hòa giữa tài năng thi ca và tấm long yêu nước, yêu cách mạng. - Những tác phẩm chính: SGK 2. Bài thơ Tràng giang: a. Xuất xứ: - Trích trong tập Lửa thiêng - Được viết vào mùa thu năm 1939 trước cảnh song Hồng mênh mông song nước. II. Đọc hiểu văn bản 1. Giọng điệu và âm hưởng của bài thơ: * Nhan đề: vần ang → tạo dư âm vang xa, trầm lắng mênh mông, trang nhã, cổ kính. * Câu đề từ: Bâng khuâng trời rộng nhớ song dài. - Trời rộng, sông dài → không gian mênh mông, vô biên. - Bâng khuâng, nhớ → tâm trạng buồn nhớ, cô đơn giữa cảnh sông dài, trời rộng. → câu đề từ thâu tóm đầy đủ tâm trạng buồn nhớ sâu lắng của nhà thơ trước cảnh sông dài trời rộng. => Âm điệu buồn, sự cô đơn, hoang vắng, đìu hiu, lặng lẽ… * Từ ngữ: + Các cụm từ, từ: buồn điệp điệp, sầu trăm ngã, cô liêu, lặng lẽ… → mang màu sắc biểu cảm cao. * Hình ảnh: - Tương phản: thuyền về > < nước lại → chia lìa - củi một cành khô lạc mấy dòng, chim nghiêng cánh nhỏ… bơ vơ, lạc lỏng. - vãn chợ chiều, không một chuyến đò ngang, không cầu: tàn tạ, hoang vắng. - bèo dạt về đâu: mênh mông, vô định. * Giọng thơ (thể thơ thất ngôn): nhịp nhàng, trầm buồn, gợi cảm giác hụt hẫng, mất mát. 2. Tâm trạng của tác giả: - Kiếp người trôi dạt, bấp bênh. - Dự cảm về tương lai, hạnh phúc trước hoàn cảnh tối tăm của đất nước → tâm trạng chung của các nhà thơ lãng mạn thời bấy giờ. => Cái buồn có ý nghĩa tích cực: có tâm hồn, nhiệt huyết, không thờ ơ trước hiện thực, không phó mặc trước cuộc đời. 3. Đặc sắc nghệ thuật:
Trang 216

-Vì sao nói bức tranh thiên nhiên trong bài thơ đậm màu sắc cổ điển mà vẫn gần gũi thân thuộc?

-Thử tìm trong bài thơ những nét gần gũi với những bài thơ Đường mà anh (chị) đã được học?

-Theo anh (chị) nội dung cảm động nhất của bài thơ “tràng giang” là gì? a.Tình yêu thiên nhiên b.Tình yêu quê hương đất nước c.Nỗi buồn cô đơn trước thời cuộc d.Cả 3 ý trên đều đúng. Tại sao? -Bức tranh tràng giang hiện lên như thế nào? Bức tranh ấy ẩn chứa tâm trạng gì của nhà thơ Huy Cận nói riêng và thế hệ thanh niên thời bấy giờ nói chung? -Hãy phát biểu cảm nhận của anh chị về một chi tiết trong bài thơ mà anh chị tâm đắc nhất?

- Thủ pháp tương phản: cái mênh mông vô tận (sông dài, trời rộng) > < cái mong manh, nhỏ bé (con thuyền, cành củi khô, cồn nhỏ, cánh chim nhỏ) - Tính cổ điển và hiện đại: + Cổ điển: . Các hình ảnh: sông nước, hoàng hôn, cánh chim, con thuyền… → quen thuộc trong thơ cổ. . Hệ thống từ Hán Việt: tràng giang, cô liêu… . Lớp lớp mây cao đùn núi bạc – Tái thượng phong vân tiếp địa âm (mặt đất mây đùn cửa ải xa) – Đỗ Phủ . Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà – Yên ba giang thượng sử nhân sầu (trên sông khói sóng cho buồn long ai). + Hiện đại: . Từ sang tạo: sâu chót vót, niềm thân mật, dờn dợn,… . Cách diễn đạt phù hợp với tâm trạng, cảm xúc của nhà thơ . Cành củi khô, bèo, bến đò, chợ chiều, cầu…: hình ảnh quen thuộc, thân thiết với người Việt Nam. 4. Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên và tâm sự yêu nước thầm kín của tác giả. Đồng thời còn toát lên nỗi lòng cô đơn bất lực trước thời cuộc của hồn thơ Huy Cận nói riêng và lớp trí thức trẻ lúc bấy giờ nói chung. 5. Tổng kết: (ghi nhớ) III. Luyện tập 1. Củng cố - Tràng giang là một bài thơ buồn thương về cuộc đời cô đơn, kiếp người nổi trôi vô định. Đồng thời chất chứa tâm sự yêu nước thầm kín của tác giả. - Bức tranh tràng giang ở đây vừa có dáng dấp cổ kính Đường thi, lại vừa gần gũi, thân thuộc với người Việt Nam.

2. Luyện tập * Thời gian và không gian nghệ thuật:
Trang 217

Phân tích thời gian và không gian nghệ thuật của bài thơ? Học sinh làm việc theo từng dãy bàn và trình bày dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Học sinh tranh luận với nhau, giáo viên hướng dẫn học sinh đến kết luận cuối cùng và nhận xét cho điểm.

- Thời gian về chiều: chợ chiều, nắng xuống, bong chiều sa, hoàng hôn… - Không gian trời nước mênh mông của những cảnh vật nhỏ bé mong manh: con thuyền xuôi mái nước song song, củi một cành khô lạc mấy dòng, sông dài trời rộng bến cô liêu, chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa… 3. Hướng dẫn tự học - Học thuộc lòng bài thơ và nắm được mạch cảm xúc của tác phẩm. - Chuẩn bị bài: Thao tác lập luận bác bỏ.

Trang 218

Tuần 22: Tiết 81 Giáo án Làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ, LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Về kiến thức: Nắm được mục đích yêu cầu và cách sử dụng thao tác lập luận bác bỏ trong văn nghị luận. - Về kỹ năng: Biết bác bỏ một ý kiến sai, thiếu chính xác về xã hội hoặc văn học. B. Phương tiện dạy học: - Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: - Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc long đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Một thực tế mà ai cũng biết trong cuộc sống cũng như trong sách báo, ta có thể gặp những ý kiến sai lầm, những lời nói, những bài viết lệch lạc, thiếu chính xác. Trước những tình huống ấy, ta thường trao đổi, tranh luận để bác bỏ. Một trong những thao tác nghị luận trong tranh luận bác bỏ. Vậy thao tác lập luận bác bỏ nhằm mục đích gì? Có những yêu cầu nào? Cách thức tiến hành ra sao? Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1. I. Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ Học sinh tìm hiểu mục I, thảo luận - Bác bỏ là dung lí lẽ và dẫn chứng để phủ nhận những ý những câu nói sau: kiến, những nhận định… sai trái, nhằm bảo vệ những ý 1. Thế nào là bác bỏ? Trong cuộc kiến, những nhận định đúng đắn. sống cũng như bài viết nghị luận, ta - Trong đời sống cũng như trong các văn bản nghị luận dung thao tác bác bỏ nhằm mục đích thường song song tồn tại những quan niệm đúng đắn, gì? khách quan, trung thực và quan điểm lệch lạc, phiến diện, chủ quan; do đó chúng ta cũng thường phải sử dụng thao tác bác bỏ nhằm phê phán cái sai để bảo vệ chân lí của đời sống, chân lí nghệ thuật. 2.Để bác bỏ thành công chúng ta - Để bác bỏ thành công, chúng ta cần: cần nắm vững những yếu tố nào? + Chỉ ra được cái sai hiển nhiên (Trái với quy luật tự nhiên, xã hội, sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật…) của chủ thể phát ngôn (ý kiến, nhận định, quan điểm…)
Trang 219

Đoạn a: Tác giả bác bỏ quan niệm “đổi cứng ra mềm” của những kẻ sĩ cơ hội. + Thái độ thẳng thắn.Học sinh đọc đoạn trích . cầu an.Học sinh trao đổi thảo luận và trả lời câu hỏi sau: Cho biết trong 3 đoạn trích trên. tôi bị bệnh.Ông Nguyễn Khắc Viện bác bỏ quan niệm sai trái “Tôi hút thuốc. Phân tích học yếu không phải là một thói xấu mà là một nhược điểm chủ quan hoặc do khách quan chi phối: sức Trang 220 . quan niệm) nào bị bác bỏ? bác bỏ bằng cách nào? Hoạt động 3: Luyện tập Yêu cầu phân tích Vấn đề bị bác bỏ ở mỗi đoạn văn Cách bác bỏ của mỗi tác giả + Dùng lí lẽ và dẫn chứng khách quan. Tìm hiểu cách bác bỏ. có văn hóa tranh luận và có sự tôn trọng người đối thoại. nhất là câu hỏi tu từ và bằng cách so sánh trí tưởng tượng của Nguyễn Du với trí tưởng tượng của các thi sĩ nước ngoài. Củng cố 2.Ông Nguyễn An Ninh bác bỏ ý kiến sai trái cho rằng “tiếng nước mình nghèo nàn” . III.Bác bỏ bằng cách khẳng định ý kiến sai trái ấy không có cơ sở nào cả và bằng cách so sánh hai nền văn học Trung – Việt để nâu câu hỏi tu từ: “Phải quy lỗi cho sự nghèo nàn của ngôn ngữ hay sự bất tài của con người” Đoạn c: . tôn trọng bạn đọc. trung thực để bác bỏ các ý kiến. Tổng kết: Ghi nhớ (sgk) IV. * Bài tập 2. Luyện tập * Bài tập 1. Bác bỏ bằng lí lẽ và dẫn chứng. Cách bác bỏ Đoạn a: .Bác bỏ bằng cách phân tích tác hại đầu độc môi trường của những người hút thuốc lá gây ra cho những người xung quanh. luận điểm (ý kiến.Hoạt động 2. Đoạn b: Tác giả bác bỏ quan niệm cho rằng “Thơ là những lời đẹp” Bác bỏ bằng những dẫn chứng cụ thể. Khẳng định đây là một quan niệm sai về việc kết bạn trong lứa tuổi học trò.Ông Đinh Gia Trinh bác bỏ ý kiến của ông Nguyễn Bách Khoa cho rằng “Nguyễn Du là một con bệnh thần kinh” . mặc tôi” . Đoạn b: . . nhận định. II. nhận định sai trái.Bác bỏ bằng cách dung phối hợp nhiều loại câu. Luyện tập 1.

trong đó có học tập. Hướng dẫn tự học Trang 221 . 3.khỏe. gia đình…. từ đó phân tích nguyên nhân và tác hại của quan niệm sai trên. Khẳng định quan niệm đúng đắn là kết bạn với những người học yếu là một trách nhiệm và tình cảm bạn bè để giúp đỡ nhau về mọi mặt.

thiết kế bài học.Sách giáo khoa. nghèo nàn Cách bác bỏ của mỗi tác giả. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.… D. . Tiến trình lên lớp: 1. Bài tập 1.Vấn đề cần bác bỏ: nếu chỉ đọc nhiều sách và thuộc nhiều thơ văn thì mới chỉ có kiến thức sách vở. .Về kỹ năng: Vận dụng được thao tác lập luận bác bỏ thích hợp trong bài văn nghị luận. con mọt sách… đây là quan niệm phiến diện. tài liệu tham khảo. C.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. của những người đã trở thành nô lệ của tiện nghi. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: luyện tập I. né tránh của những người hiền tài trước một vương triều mới. . Phương pháp dạy học: .Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. thiếu kiến thức đời sống. biện pháp. . Yêu cầu phân tích * Đoạn a: Vấn đề bị bác bỏ ở mỗi đoạn văn.Vấn đề bác bỏ: quan niệm sống quẩn quanh. yêu cầu của thao tác lập luận so sánh.Vấn đề cần bác bỏ: nếu chỉ luyện tư duy.Vấn đề bác bỏ: thái độ dè dặt. .Cách bác bỏ: dung lí lẽ phân tích để nhắc nhỡ. . Luyện tập Tổ chức thảo luận theo nhóm bài 1. kêu gọi những người hiền tài ra giúp nước. diễn giảng. B. * Đoạn b: . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .2 1.Tuần 22: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ A. 2. Cách so sánh. luyện nói luyện viết thì mới chỉ có phương pháp. * Quan niệm a. * Quan niệm b.Cách bác bỏ: dung lí lẽ và những hình ảnh so sánh sinh động. Kiểm tra bài cũ: Trình bày mục đích. Bài tập 2. Phương tiện dạy học: . chưa có Trang 222 . sách giáo viên.Về kiến thức: Củng cố và nâng cao hiểu biết về thao tác lập luận bác bỏ. 3.

. .Có phương pháp học tập phù hợp với bộ môn để nắm được tri thức một cách cơ bản và hệ thống.Thừa nhận đây cũng là một quan niệm về cách sống hiện nay. II.Thường xuyên đọc sách báo tạp chí… và có ý thức thu thập thong tin trên các phương tiện thong tin đại chúng… 3. Hướng dẫn tự học . . . 2 cách sống của tuổi trẻ thời hội nhập là phải có trí tuệ. có khát vọng làm giàu… * Thân bài . hưởng thụ và vô trách nhiệm.Sống sâu sắc và có trách nhiệm để tích lũy vốn sống thực tế.Hoàn thành các bài tập trên lớp . * Kết luận: Phê phán và nêu tác hại của quan niệm về cách sống sai trái.Có động cơ và thái độ học tập đúng đắn để có khát vọng vượt lên những giới hạn của bản thân. * Quan niệm đúng đắn: muốn học tốt môn ngữ văn cần phải. . kiến thức về bộ môn và kiến thức về đời sống.Chuẩn bị bài mới: Đây thôn Vĩ Dạ Trang 223 .Bài tập 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh lập dàn bài và việt bài văn. Bài tập 3.Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. đây cũng là quan niệm phiến diện. * Mở bài Giới thiệu ít nhất hai quan niệm sống khác nhau: 1 (sgk).Bác bỏ quan niệm về cách sống ấy: Vấn đề cần bác bỏ: bản chất của cái gọi là sành điệu chính là lối sống buông thả. Phân tích ngắn gọn nguyên nhân phát sinh ra quan niệm ấy. Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. .

Phân tích sự hài hoà các yếu tố cổ điển và hiện đại trong bài thơ.Tác phẩm chính: SGK. cảm hứng. . tư tưởng nghệ thuật. thể loại và ngôn ngữ. thiết kế bài học. TÌM HIỂU CHUNG 1. C. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. các tài liệu tham khảo. so sánh hai câu thơ cuối của bài Tràng giang và Hoàng hạc lâu để thấy sự khác nhau về đề tài.Về kĩ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Vn từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp. Đây thôn vĩ dạ là một trong những bài thơ như vậy của nhà thơ. + Nhận biết được sự vận động của tứ thơ. 2. Tác giả . HMT là một nhà thơ khá đặc biệt. của tâm trạng chủ đề trữ tình và bút pháp độc đáo tài hoa của nhà thơ mới. . vô vọng. D. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình.1940). Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Phân tích. B. . Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐÂY THÔN VĨ DẠ Hàn Mặc Tử A. Trang 224 . sách giáo viên.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: . tuy đày hư ảo mà đẹp một cách lạ lùng. nhớ đến một con người tài hoa mà đau thương tột đỉnh..Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận bài thơ là bức tranh phong cảnh và cũng là tâm cảnh... Tiến trình lên lớp: 1. ở Phong Lộc. Hồn thơ HMT tuy buồn đau mà trong sáng. Quảng Bình. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong phong trào thơ mới. Nhớ đến HMT là nhớ đến một cuộc đời ngắn ngủi mà đày bi kịch. Hoạt động GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi hs đọc phần tiểu dẫn và hãy cho biết phần tiểu dẫn trình bày những vấn đề gì? Hs làm việc cá nhân và trình I.Tên thật: Nguyễn Trọng Trí (1912 .Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới. 3. diễn giảng.Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ Tràng giang.Tuần 23: Tiết 82. cảm hứng.83. thể hiện nỗi buồn cô đơn của nhà thơ trong một mối tình xa xăm. Kiểm tra bài cũ: . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các HD trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. .

mơn mởn.Tâm trạng của tác giả được bộc lộ như thế nào qua khổ thơ đầu? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. + về chơi: thân mật. Hs làm việc cá nhân và trình bày + Điệp từ nắng: ánh nắng lan toả. 2. HMT vào Sài Gòn làm báo. Ít lâu sau. quan hệ tình cảm giữa HMT và . làm mà giờ đây không biết có còn cơ hội để về thăm cảnh cũ chốn xưa nữa hay không. ta thấy tình cảm trân trọng.Hoàn cảnh sáng tác: Kim Cúc.Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên  không tả mà gợi: được nét đặc trưng của khu + Hàng cau: thẳng tắp. Cảnh vườn thôn Vĩ lúc bình minh và tâm trạng tác giả Câu thơ mở đầu sử dụng (khổ 1) biện pháp nghệ thuật gì. Bài thơ Gv giải thích thêm về mối . Hàn Mặc Tử có thầm yêu Hoàng Cúc quê ở Vĩ Dạ nhưng sống ở Quy Nhơn. Hoạt động 2: Hướng dẫn HS II. bất hạnh. Lưu ý: Vườn ai mướt quá xanh như ngọc  hình ảnh so sánh + về chơi: bình thường. hiện thể hiện qua những hình + Nắng mới lên: trong trẻo. cao vút. Kim Cúc gởi cho HMT tấm thiếp vẽ phong cảnh hỏi : Hãy nêu cảm nhận chung Huế có hình nguời chèo đò trên sông Hương… Bức ảnh đó đã về âm điệu.Xuất xứ: rút ra từ tập “Thơ điên” sáng tác năm 1938. hơn. Một lần. Hoàng hôn nơi thôn Vĩ – Sông nước mây trời sứ Huế (khổ Nhận xét chung về âm 2) Trang 225 . con người gợi cảm hứng để nhà thơ viết Đây thôn Vĩ Dạ thể hiện tâm được thể hiện qua bài thơ? trạng. hỏi nhằm: đạt được những ý gì? + Lời trách nhẹ nhàng + Lời mời gọi tha thiết Hs làm việc cá nhân và trình bày + Lời tự phân thân để hỏi chính mình về một việc cần làm. phúc hậu thấp thoáng sau cành lá trúc  hình ảnh vừa thực vừa ảo. . chi tiết nào thể hiện . . 2. phải trước lớp. tốt tươi. lấp lánh ánh mặt trời buổi sáng vườn thôn Vĩ? Nhận xét sức biểu mai.Câu 1: câu hỏi tu từ. tự nhiên + mướt: non tơ.Hình ảnh. tinh khiết làm bừng sáng cả khoảng ảnh vừa tìm? trời hồi tưởng của nhà thơ. biểu . kín đáo vừa cương trực.  Cảnh thôn Vĩ thật đẹp thật tình tứ: thiên nhiên và con người thật hài hoà. thanh tú + Mặt chữ điền: gương mặt dịu dàng. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN tìm hiểu văn bản 1. Qua đó. tình yêu thầm kín của mình trong hoàn cảnh éo le. khi mắc Ngâm thơ bài “Đây thôn Vĩ Dạ” bệnh phong trở lại Quy Nhơn thì Kim Cúc đã theo gia đình về hoặc cho hs nghe băng đĩa và quê. bóng láng.bày trước lớp. cảnh vật. Lá trúc che ngang mặt chữ điền  con người xuất hiện vừa e ấp. phúc hậu + Lá trúc: gợi sự mảnh mai. rực rỡ ngay từ lúc bình minh trước lớp. xã giao làm nổi bật nét tươi tốt. yêu quý của nhà thơ cảnh vật và con người thôn Vĩ.

+ Hình ảnh sông trăng: gợi cảnh vật hư ảo. mộng tưởng gợi thêm nỗi xót xa. lời câu hỏi tu từ) thầm tâm sự của nhà thơ với chính mình.Hình ảnh gió. lung linh. Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. . một hy vọng.Hai câu cuối: câu hỏi tu từ  thể hiện một nỗi chờ mong. là người khách trong mơ mà thôi. thời gian. + dòng nước buồn thiu. lung linh.Hệ thống câu hỏi tu từ rải đều ở cả ba khổ thơ tạo nên chuỗi âm hưởng nhất quán. mây.điệu được biểu hiện trong khổ thơ. chơi vơi đầy hụt hẫng trong tâm hồn nhà thơ. . . Có lẽ nhà thơ chỉ là người khách qúa xa xôi.  Cõi thực đã hoà nhập vào cõi mộng. . Qua đó ta thấy tâm trạng khắc khoải.Cảnh vật: + gió. thiếu gắn kết và mất hẳn sức sống. Đồng thời thể hiện một bày trước lớp. da diết) . từ Trang 226 . phảng phất gợi cảm xúc gì? tâm trạng u buồn . băn khoăn.Câu cuối: câu hỏi tu từ phiếm chỉ -> phảng phất một chút hoài nghi. hay cũng chỉ mờ ảo dễ chóng tan như sương khói kia. 3: Hình ảnh thiếu nữ áo trắng như tan loãng trong khói sương xứ Huế -> con người mờ ảo. . lạnh lẽo. Cấu trúc của hai câu thơ cuối ntn? Đâu là hình ảnh nổi bật nhất của 2 câu thơ? . nỗi mong ước được trở về thăm thôn Vĩ. bám víu. hoa bắp lay: sông Hương lặng lờ trôi. làm sao biết được tình người xứ Huế có đậm đà hay không. hư ảo. càng ngày nỗi niềm bâng khuâng khắc khoải càng lớn dần.Phát hiện những biện pháp tu . cách kín đáo k/v về tình yêu đằm thắm và thiết tha. . người trong cõi xa xôi. cảnh vật với khổ thơ đầu? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. sông.Không gian. 3. huyền nỗi niềm tâm sự gì? ảo. buồn hiu hắt. mây: chia lìa. một nỗi buồn man mác. mênh mang. ( Có thể cho ta cách hiểu khác ở câu thơ này: Đó là người con gái trong mơ mà tác giả hướng đến với tâm trạng khắc khoải.Tứ thơ bắt đầu với cảnh đẹp thôn Vĩ bên dòng sông Hương. . thời gian: rộng. xa Hs làm việc cá nhân và trình cách của cuộc đời đối với mình. Đặc sắc nghệ thuật .Câu 2. + trăng: hình ảnh quen thuộc của thi nhân. cô đơn của nhà thơ trước sự thờ ơ. về nỗi mặc cảm chia lìa. trăng  Cảnh hoàng hôn thôn Vĩ thật đìu hiu. -> Câu thơ càng tăng thêm nỗi cô đơn trống vắng trong một tâm hồn tha thiết yêu thương con người và cuộc đời. 4.Qua khổ thơ tác giả đã bộc lộ  Khổ thơ thể hiện tình yêu thầm kín thiết tha.Âm điệu: u hoài. rời rạc.Có gì đáng chú ý trong tứ thơ . dường như tác giả đang cố tìm một nơi để an ủi. Hình ảnh thiếu nữ Huế và tâm trạng nhà thơ (khổ 3) . buồn bã.Điệp ngữ “khách đường xa” -> Nhấn mạnh hình ảnh con từ trong khổ thơ trên? (điệp ngữ. qua đó so sánh về không gian. Đó cũng là câu hỏi day dứt về thân phận.

là tiếng lòng của một con người tha thiết yêu đời. . LUYỆN TẬP: 1. Cũng cố 2. em hãy rút ra chủ đề của bài thơ? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.và bút pháp của bài thơ? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. chân thật.Bút pháp bài thơ là sự hoà điệu giữa tả thực tượng trưng lãng mạn và trữ tình. + Thấy được bút pháp gợi tả thiên nhiên giản dị.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được vẻ đẹp của tâm hồn HCM: Trong bất cứ tình huống nào cũng hướng về sự sống và ánh sáng. Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHIỀU TỐI (MỘ) Hồ Chí Minh A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: . Hướng dẫn tự học: . Tuần 23: Tiết 84. III. chủ nghĩa lạc quan gắn liền với lòng nhân ái.học thuộc lòng bài thơ và nắm được mạch cảm xúc của tác phẩm. đó mà khơi gợi liên tưởng thực ảo mở ra bao niềm cảm xúc suy tư về cảnh và người xứ Huế với những phấp phỏng lo âu và niềm hy vọng tin yêu. tự nhiên. lòng ham sống mãnh liệt của một hồn thơ. Trang 227 . yêu người. đồng thời cảm nhận được vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại của bài thơ. 5. Luyện tập 3.Qua phân tích. . Qua đó còn là một bức tranh đẹp về một miền quê đất nước.Chuẩn bị bài mới: Chiều tối – Hồ Chí Minh. Hoạt động 3: Hướng dẫn HS luyện tập. Chủ đề: Bài thơ là bức tranh phong cảnh thể hiện tình yêu đời. .

Hoàn cảnh sáng tác: Chiều tối là bài thơ thứ hai trong chuỗi năm bài thơ mà Hồ Chí Minh đã sáng tác trong khoảng thời gian Người bị giải đi từ nhà lao huyện Tĩnh Tây đến nhà giam ở Thiên Bảo và được ghi lại trong tập thơ chữ Hán Nhật ký trong tù.Sáng tác trong suốt thời gian 13 tháng ở tù bị đày ải vô cùng khổ cực 2. TÌM HIỂU CHUNG 1. diễn giảng. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các HD trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.. con người và sự sống. được dịch ra tiếng Việt. Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài thơ thong qua .Về kĩ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Vn từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài.Tái hiện không gian và thời gian của buổi chiều xóm núi. Cảm nhận của em về 1. in lần đầu tiên 1960. Kiểm tra bài cũ: . cảm hứng. thiết kế bài học. II. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. cổ điển mà hiện đai. Vào bài mới: Lời vào bài: Như chúng ta đã biết trong thời gian bị giam ở 30 nhà lao ở 13 huyện ở tỉnh Quảng Tây TQ. tình yêu của bản thân đối với thiên nhiên. Hồ Chủ Tịch đã phản ánh niềm tin tưởng. Chủ đề: Bài thơ là bức tranh thiên nhiên và sinh hoạt ở vùng dân dã trong buổi chiều tàn. thể loại và ngôn ngữ. D.Đọc thuộc lòng bài thơ Đây thôn Vĩ dạ. bác Hồ đã viết Nhật ký trong tù. Thông qua đó. Bài thơ Chiều tối là một trong những bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ HCM nói chung và Nhật ký trong tù nói riêng. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại.. 2. Tiến trình lên lớp: 1. Nêu chủ đề. 2 câu thơ hoặc hình ảnh thơ ấn tượng nhất. . Hoạt động GV và HS Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi học sinh đọc phần I. Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ. Tập thơ Nhật ký trong tù . sách giáo viên. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình.. b. các tài liệu tham khảo. cho biết tập nhật kí được viết trong hoàn cảnh nào? Nội dung cần đạt I.Gồm 134 bài thơ bằng chưc Hán. C. chiến sĩ mà thi sĩ. Bài thơ a. + Chiều tối là thời khắc cuối cùng của ngày tàn -> vạn vật cũng Trang 228 Cho học sinh đọc phần phiên âm và dịch thơ.. 3. (2 câu đầu) . Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN 1. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Tập thơ thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật thơ HCM: hồn nhiên. bình dị.

tươi tắn. . êm ả. ⇒ Sự cảm nhận thiên nhiên tinh tế của Bác. sống động bức tranh đời sống nơi xóm núi: + Cô em xóm núi xay ngô: cô gái đẹp tự nhiên. . Bức tranh thiên nhiên bị đẩy lùy ra sau làm nền. như con người đều nghỉ ngơi. xanh trong. nghèo. màu ấy gây cho → nhãn tự thơ: dường như làm tăng niềm vui sức mạnh cho Trang 229 2.Câu 2: bản dịch không diễn tả được vẻ đơn độc. + Chim mỏi: gây cảm tưởng buồn bã mệt mỏi. nỗi bật lên là hình ảnh một sơn nữ. thanh thản). (2 câu cuối) . lấy động tả tĩnh) và những hình ảnh quen thuộc mà cổ kính giầu sức khơi gợi…. + Lò than rực hồng: Hình ảnh sự sống. tạo cảm giác phóng khoáng. khỏe khoắn. trong trẻo.hình thức phát vấn: Tác giả dung những hình ảnh gì để tả cảnh chiều tối? những hình ảnh ấy gợi lên trong tâm trí em những cảm tưởng gì? Thoạt nhìn về con người ở đây có mối tương đồng như thế nào? Nhận xét về bản dịch câu thơ thứ 2? Tác giả đã sử dụng nghệ thuật nào để miêu tả cảnh chiều ở miền sơn dã? Em cảm nhận như thế nào về con người của Bác qua 2 câu thơ này? Học sinh làm việc theo nhóm ở từng dãy bàn và trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. + Trôi nhẹ giữa tầng không: gợi ra cả một bầu trời bát ngát. đảm đang nơi xóm vắng. → Hình thức thơ giản dị nhưng có sức chinh phục người đọc bởi cái hồn nhiên. + Về rừng tìm chốn ngủ : diễn tả và gợi ra không gian êm đềm và tĩnh lặng. cô gái ấy hiện lên như thế nào? Phát hiện nghệ thuật được sử dụng qua câu 3. thanh bình. cuộc sống sum vầy. diễn tả vòng quay không dứt của động tác xay ngô → sự vận động của thời gian. hai câu thơ đầu giúp ta hình dung thật rõ nét cảnh chiều miền sơn dã: cảnh có gợi buồn nhưng vẫn mở ra một không gian bát ngát. . bình dị của cuộc sống. → Chỉ bằng vài nét chấm phá đơn sơ với thi pháp cổ điển(dùng diện vẽ điểm. nỗi bật lên màu sắc rực rỡ (lò + Chữ hồng cuối bài thơ: là trung tâm tỏa ấm cho toàn bài thơ than rực hồng).Câu 1: lấy hình ảnh ước lệ cánh chim nhỏ bày về núi để miêu tả t/gian buổi tối (cách cảm nhận t/gian trong thơ t/thống). + Ma bao túc – Bao túc ma: láy âm vắt dòng. → Cảnh vật và con người có một sự gần gũi tương đồng.Hai câu thơ sau thể hiện chân thật. thi vị. Bức tranh đời sống. + Cô vân: đám mây cô độc gây cảm giác buồn bã nhưng là “trôi nhẹ” (cảm giác ung dung. cái yên tĩnh của chiều thu và cái nhìn đồng cảm đầy yêu thương với cánh chim bay về chiều. + Thi nhân: người chiến sĩ trong cảnh tù đày. tạo nên một sự nối âm lien hoàn nhịp nhàng. 4? Tại sao tác giả lại dung biện pháp láy âm vắt dòng này? Trong bức tranh chiều tối này. nhịp bay chậm của đám mây. một người nghệ sĩ: rung động với cái khoáng đạt của không gian. cao rộng.

Nội dung: . vắng vẻ.em ấn tượng gì? Tác giả đưa màu sắc ấy vào có hợp lí không? Vì sao? Theo lẽ thường. b. vui với cảnh.dặn dò: Chất thép và chất tình của Bác qua bài thơ Chiều tối? Nhãn tự của bài thơ nằm ở hình ảnh nào? Hình tượng cô gái hay lò than hồng? phân tích hình ảnh ấy.Ngôn ngữ cô đọng hàm súc. 3. Bác là một người có bản lĩnh khác thường. em hãy tìm hiểu nét đẹp trong tâm hồn Hồ Chí Minh. . Nghệ thuật tả cảnh và sử dụng ngôn ngữ trong bài thơ? người đang cất bước trên đường xa. tràn đầy ánh sang.Chuẩn bị bài mới: Từ ấy. sống động.Nghệ thuật tả cảnh vừa có nét cổ điển (bút pháp chấm phá. với hạnh phúc. cuộc sống con người của Bác. LUYỆN TẬP: 1. tình người. ước lệ với những thi liệu thơ cũ). xua tan cái lạnh. ấm áp tình đời. tâm trạng một người vào hoàn cảnh của tác giả (người tù bị giải trên đường gặp lúc chiều tối ở nơi đất khách quê người. bình yên. Tổng kết (ghi nhớ) III. . 2. ⇒ Tâm hồn thư thái. sử dụng linh hoạt và sáng tạo (cách hiệp vần câu 3. nhân đạo đến quên mình: mọi buồn vui đều gắn với vui buồn của dân tộc và của nhân loại mà hầu như không phụ thuộc vào cảnh ngộ của riêng mình. Nghệ thuật: . Luyện tập 3. 4.Tâm hồn luôn hướng về sự sống và ánh sáng. → Hình ảnh nổi bật và tỏa ấm trên bức tranh thơ. cái chờ đợi là nhà tù tối tăm bẩn thỉu…) như thế nào? Quang cảnh chiều tối miêu tả trong bài thơ có phù hợp với tâm trạng ấy không? Qua sự đối chiếu ấy.Bài thơ tứ tuyệt được thể hiện theo kiểu ký họa của nghệ thuật tạo hình phương đông (vài nét chấm phá). Trang 230 . một tấm long nhân hậu với nhân dân và những rung động tinh tế trước phong cảnh thiên nhiên. gần gũi. có một tâm hồn nhân hậu bao la. ấm áp. Nghệ thuật . vừa có nét hiện đại (bút pháp tả thực sinh động với những hình ảnh dân dã đời thường). Cũng cố a. Hướng dẫn tự học: . cô đơn của cảnh vật nơi núi rừng lúc chiều tối. .Bức tranh xinh xắn về cảnh trời chiều và sinh hoạt nơi núi rừng mênh mông nhưng đầm ấm. * Cũng cố .Tính hiện đại: hơi ấm. cái buồn. ánh sáng đã mang nét đặc sắc cho bài thơ: đây là bức tranh trong đời và ấm áp tình đời. dung nhãn tự hồng) 4. → Bức tranh sinh hoạt ở xóm núi.

tài liệu tham khảo. rèn luyện kỹ năng qua một số đề văn cụ thể. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . tâm trạng riêng của tác giả. C. cấu tứ thơ. vừa có ý nghĩa chủ quan. một mặt phải làm nỗi bật cảm xúc. Phương tiện dạy học: . trước hết là phân tích “cái tôi trữ tình”.Luyện tập củng cố kiến thức. suy nghĩ của nhà thơ. khi phân tích nhân vật trữ tình. 3.Tuần 23: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG THƠ TRỮ TÌNH A. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. .Đề 1: Tính cổ điển và hiện đại trong bài Tràng giang thảo luận 4 đề văn: của Huy Cận. cảm xúc. . . nhưng cũng không hoàn toàn là chủ quan thuần túy. nhạc điệu. diễn giảng. còn phải thấy được những yếu tố.Nhân vật trữ tình thường mang một niềm suy tư.Thứ đến là phân tích nhân vật trong thơ trữ tình. những suy tư của nhân vật trữ tình thể hiện qua lời thơ.… D.Giáo viên chia lớp làm 4 nhóm . yêu cầu của thao tác lập luận so sánh. Đây vừa là đối tượng để bộc lộ cảm xúc. mặt khác. thể hiện một quan hệ thẩm mĩ đối với cuộc sống. những nét khách quan được cảm nhận qua điệu tâm hồn. Luyện tập: .Phân tích tác phẩm trữ tình. Hh2: II. Những điều cần lưu ý khi phân tích nhân vật trong những lưu ý khi phân tích nhân vật thơ trữ tình: trong thơ trữ tình. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Giáo viên hướng dẫn học sinh I. Cách so sánh. hình ảnh thơ.Sách giáo khoa. B. Kiểm tra bài cũ: Trình bày mục đích. Phương pháp dạy học: . tâm trạng chủ quan.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. phân tích những tâm trạng. Tiến trình lên lớp: 1. vừa là hình ảnh mang cảm xúc của nhà thơ. thiết kế bài học. riêng tư của nhà thơ. Vì thế. Trang 231 . sách giáo viên.Lưu ý một số điều khi phân tích nhân vật trong thơ trữ tình. .

Đề 2: Chất cổ điển và hiện đại trong bài chiều tối của Hồ Chí Minh.Học sinh nhận xét và bổ sung cho nhau . giáo viên yêu cầu học sinh trình bày sản phẩm của mình bằng bảng phụ.Giáo viên nhận xét kết quả thảo luận.Học sinh thảo luận với các yêu cầu cụ thể sau: + Mở bài nên giới thiệu như thế nào? + Tìm ý cho mỗi đề bài + Sắp xếp các ý theo trình tự hợp lí + Triển khai một ý thành lời văn Sau khi học sinh thảo luận xong. cho điểm và hoàn chỉnh dàn bài. Củng cố .dặn dò: . Trang 232 . . ..Giáo viên lưu ý học sinh cách làm bài và nhắc nhỡ các em chấp hành tốt nội qui.

Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Tố Hữu trở thành một chiến sĩ cộng sản.… C.… D. B. Tiến trình lên lớp: 1. tình yêu thiên nhiên và cuộc sống của nhân vật trữ tình trong bài thơ. nhịp thơ dồn dập. Tập thơ Từ ấy là tập thơ đầu tay đánh dấu thời điểm bừng sáng của tâm hồn thơ và lí tưởng CM.Nêu rõ hướng vận động của tứ thơ. say mê bằng hình ảnh tươi sáng. tài liệu tham khảo.Đọc thuộc lòng và diễn cảm bản phiên âm chữ Hán và bản dịch thơ bài thơ Chiều tối. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong nền văn học Việt Nam. Bài thơ Từ ấy là bài thơ có ý nghĩa mở đầu.Phân tích tâm hồn lạc quan. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 233 . bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. 3. hình ảnh thơ. cũng là tuyên ngôn nghệ thuật của bài thơ. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. + Thấy được nghệ thuật diễn tả tâm trạng vui sướng. diễn giảng. giọng thơ sảng khoái. Tố Hữu được coi là lá cờ đầu của nên thơ ca CM. 2. Kiểm tra bài cũ: . . cảm hứng. sách giáo viên. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . cũng có ý nghĩ như một tuyên ngôn và lẽ sống của một chiến sĩ CM. tạo cho mình một sức mạnh tinh thần to lớn. thiết kế bài học. Từ một thanh niên trí thức tiểu tư sản được giác ngộ lí tưởng.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được niềm vui lớn của nhà thơ khi giác ngộ lí tưởng cộng sản và nhờ đó biết gắn bó với nhân dân lao khổ. thể loại và ngôn ngữ. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. Từ đây có thể rút ra nhận xét giá trị khái quát của bài thơ. . của nhà thơ. . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Tuần 24: Tiết 85 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ ẤY Tố Hữu A.

3. là bài thơ có ý nghĩa mở đầu cho con đường cách mạng.Nội dung thơ luôn gắn bó và phản ánh chân thật những chặng đường CM gian khổ. Giáo viên dung bảng phụ để trình bày tâm trạng tác giả: I. Tác giả: . Giáo viên nhận xét và chốt ý. hi sinh nhưng cũng nhiều thắng lợi của dân tộc. trong trẻo. Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu xuất xứ. hướng dẫn học sinh ghi bài từ sgk. sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn khi gặp gỡ và giác ngộ lí tưởng cộng sản.Năm 1938 được kết nạp Đảng cộng sản. . trẻ trung của một cái tôi trữ tình. vui sướng) và tóm tắt bằng sơ đồ tâm trạng: Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. say mê náo nức của nhà thơ khi đón nhận lí tưởng cộng sản (khổ 1): .Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi học sinh đọc phần tiểu dẫn và cho biết hoàn cảnh sáng tác? Nội dung chính của tập thơ? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Tập thơ Từ ấy (1937 – 1946) là chặng thơ đầu tiên trong đời thơ Tố Hữu. Tập thơ Từ ấy: . Bài thơ Từ ấy: . Đọc hiểu văn bản 1. tập thơ gồm 3 phần: Máu lửu – Xiềng xích – Giải phóng. Niềm vui sướng.Bố cục: 3 phần . .Tên thật là Nguyễn Kim Thành (1929 – 2002). trong trẻo. hân hoan nồng nhiệt của một tâm hồn trẻ khát khao lẽ sống đã bắt gặp ánh sáng lí tưởng. găn liền với quá trình vận động CM VN từ khi có Đảng đến với CMT8 thành công. 2. bố cục và nội dung bài thơ: Gọi học sinh đọc bài thơ (lưu ý giọng điệu hân hoan.Bài thơ trích trong phần Máu lửa. đồng thời tập thơ cũng giàu chất lãng mạn. cách mạng. Nhân vật trữ tình Nhận thức về lẽ sống Sự chuyển biến tâm hồn II.Tập thơ là tiếng ca vui tươi. từ đó sự nghiệp thơ ca gắn liền với sự nghiệp CM. ở Huế .Từ ấy đánh dấu bước ngoặt lớn trong cuộc đời Tố Hữu: khi 18 tuổi được giác ngộ lí tưởng cộng sản và kết nạp Trang 234 Say mê náo nức Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu khổ thơ thong qua hệ thống câu hỏi: . Tìm hiểu chung 1. con đường thi ca của Tố Hữu. . sôi nổi.Nội dung: Tâm nguyện cao đẹp của người thanh niên trẻ trung nhiệt tình cách mạng: niềm say mê mãnh liệt và vui sướng tràn trề cùng với nhận thức mới về lẽ sống. mới mẻ.

Tố Hữu khẳng định mối quan hệ giữa văn học và đời sống dựa trên cơ sở nào? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. . 2.Mặt trời mùa hạ (tỏa ánh sáng rực rỡ. Lí tưởng Đảng đã chiếu rọi và làm bừng sáng về mặt trí tuệ. bổ sung và giảng để chốt lại vấn đề. không gian đã xác định. Lí tưởng ấy không chỉ tác động đến lí trí mà còn tới tình cảm nhà thơ (chói qua tim). → Từ ấy trở thành thiêng liêng trong cuộc đời Tố Hữu. quan niệm mới về lẽ sống của Tố Hữu được thể hiện như thế nào? .Khối đời: Là hình ảnh ẩn dụ. + Hình ảnh Hồn tôi là một vườn hoa lá: Tác giả đón nhận lí tưởng bằng cả tình cảm rạo rực. rạo rực.Khi được lí tưởng soi rọi. bồi dưỡng tình cảm cho con người. Ở đây nhà thơ đã tìm thấy niềm vui và sức mạnh mới không chỉ bằng nhận thức mà bằng tình cảm yêu mến. . Giáo viên nhận xét và bổ sung. Tố Hữu đã sử dụng những hình ảnh nào? Giá trị biểu đạt? Học sinh làm việc theo từng dãy bàn và trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. sự giao cảm của những Trang 235 .. + Trước đó. → Tố Hữu đã đặt mình giữa dòng đời và trong môi trường rộng lớn của quần chúng lao khổ.Niềm say mê ấy được thể hiện qua hai hình ảnh: + Mặt trời chân lí chói qua tim: Tác giả đã sử dụng hình ảnh ẩn dụ: . Gọi học sinh đọc khổ 2 và sử dụng phương pháp phát vấn: . Tố Hữu đã đón nhận ánh sáng lí tưởng Đảng. Những nhận thức về lẽ sống (khổ 2): . Từ bóng đêm của cuộc đời cũ. Đó là nguồn sáng vĩ đại làm bừng sáng cả trí tuệ và trái tim ông. ⇒ Lí tưởng cộng sản đã thắp sáng trong thơ Tố Hữu một cách da diết. . chói chang) → Mặt trời chân lí (chân lí là những gì đúng nhất mà mọi người đã thừa nhận) ⇒ Ca ngợi ánh sáng kì diệu của cách mạng. sôi nổi. Giáo viên nhận xét. giác ngộ lí tưởng cộng sản. trìu tượng hóa sức mạnh tập thể nhân dân.Hai dòng đầu: Khẳng định quan niệm mới mẻ về lẽ sống là sự gắn bó hài hòa giữa “cái tôi” cá nhân và “cái ta” chung của mọi người: + Câu 1: Động từ “buộc”: Ngoa dụ → ý thức tự nguyện sâu sắc và quyết tâm sắt đá của tác giả để vượt qua ranh giới cái tôi. Đặc biệt là quan tâm đến quần chúng lao khổ. thôi thúc. Đảng. say mê. 4: Bộc lộ tình yêu thương con người không phải tình yêu chung chung mà bằng tình yêu giai cấp rõ rang.Để thể hiện niềm say mê.Theo em.Tình cảm của tác giả chủ yếu là hướng đến đối tượng nào? Từ đó. từ ấy nghĩa là gì? Có ý nghĩa như thế nào trong cuộc đời? . Đồng thời lí tưởng ấy cũng khơi nguồn cho thơ ca. + Câu 2: Từ “trang trải” → tâm hồn nhà thơ trải rộng với cuộc đời.2 câu 3. Tố Hữu còn băn khoăn đi tìm lẽ yêu đời: Vẫn vơ theo mãi vòng quanh quẩn + Từ ấy như điểm chốt của thời gian.

so sánh. là thành viên của đại gia đình lao khổ. . thân thiết. Đặc sắc nghệ thuật: .Tiếng nói trong thơ là tiếng nói của một nhà thơ vô sản chân chính. . Củng cố . Vạn em nhỏ cù bất cù bơ: những em nỏ lang thang không nơi nương tựa. Kiếp phôi pha: những người nghèo khổ.Hình ảnh thơ tươi sáng. Là vạn đầu em nhỏ → Những nạn nhân của sự bất công ngang trái trong xã hội cũ. Là vạn kiếp phôi pha . Luyện tập 1. . hướng người đọc đến chân trời tươi sáng. 4. cơ cực. Luyện tập Trang 236 . anh.Giọng thơ chân thành sôi nổi.Nhịp điệu thơ dồn dập. + Đối tượng để nhà thơ gắn bó: .Tình hữu ái với quần chúng lao khổ coi như tình ruột thịt. ngôn ngữ giàu tính dân tộc. . 3. . khẳng định một tình cảm gia đình đầm ấm.Sử dụng các biện pháp tu từ: ẩn dụ.Gọi học sinh đọc khổ thơ cuối và cho biết tâm hồn Tố Hữu đã chuyển biến như thế nào? Thông qua những hình ảnh nào? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trướclớp. + Tố Hữu khẳng định là con người gần gũi than thiết. . vất vả. 5. đã trở thành ruột thịt của họ rồi. 2. nồng nàn. Là vạn nhà . em → nhấn mạnh. + Nghệ thuật: Điệp từ là kết hợp với từ con. → Ông mở long đón nhận những kiếp người đau khổ vào trong gia đình bao la của mình. Sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn nhà thơ (khổ 3): . . → Khẳng định mối quan hệ sâu sắc giữa văn học và đời sống mà chủ yếu là cuộc sống của quần chúng nhân dân. bụi đời (thành ngữ) trái tim. điệp từ. Tổng kết: (ghi nhớ) III.Sáng tạo những hình ảnh mới mẻ . tuôn trào. ngoa dụ. dứt khoát hòa mình vào quần chúng rồi.Bố cục lô gíc chặt chẽ theo 3 ý trong một mạch thơ chung. Tôi đã là nghĩa là đã thực sự.Hồn thơ Tố Hữu chan chứa tình giai cấp và niềm biết ơn sâu sắc cách mạng.Thơ Tố Hữu rõ rang là thơ trữ tình – chính trị.

Trang 237 .Nắm được niềm say mê. Hướng dẫn tự học .3.Tiết sau đọc them.Học thuộc long bài thơ . đọc trước các bài trong sách giáo khoa và trả lời câu hỏi. náo nức của tác giả khi giác ngộ lí tưởng. .

sự thối nát của chính quyền. Những đại biểu thực thi của pháp luật thì sống và làm việc trong sa đọa và trụi lạc. cảnh sát trưởng thì ăn tiền của phạm nhân. sa đọa của bộ máy công quyền những con mọt của dân. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Giúp học sinh tự học qua những gợi ý về kiến thức và kĩ năng để thấy rõ tư tưởng nghệ thuật của 2 tác phẩm trữ tình trong quy định và bổ sung thêm kiến thức cho phần nghị luận văn học môn làm văn.Từ thái bình được dung với sự mỉa mai: thái bình như Trang 238 . NHỚ ĐỒNG A.Tuần 24: Tiết 86 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: LAI TÂN. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. . Hoàn cảnh sáng tác: bài thơ 97 trong tập NKTT. Lai Tân – Hồ Chí Minh dẫn SGK: 1. huyện trưởng thì vừa hút thuốc phiện vừa bàn công việc. Câu 2: Ý nghĩa châm biếm mỉa mai ở câu cuối bài thơ: Lai Tân y cựu thái bình thiên. . 3.… C.… D. mục rỗng. Hướng dẫn đọc – hiểu Gợi ý trả lời câu hỏi sgk: Câu 1: Câu thơ giản dị. Kiểm tra bài cũ: 3. thối nát phủ bên ngoài vẻ yên ấm. B. 2. thối nát hợp pháp. Lai Tân là một huyện nhỏ trên đường từ Nam Ninh đến Liễu Châu. 2. khách quan đã làm hiện lên trước mắt người đọc bộ máy lãnh đạo của huyện Lai Tân: Ban trưởng – giám mục nhà tù chuyên đánh bạc. tài liệu tham khảo. bên ngoài. Chủ đề: Ghi lại những cảm nhận và suy nghĩ của Bác về hiện trạng xã hội của Trung Quốc ở Lai Tân – Quãng Tây.Đó là thái bình giả tạo. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. . sách giáo viên. lười biếng. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu I. giấu bên trong là tha hóa. thực chất đen tối. tốt lành. giọng kể bình thản. diễn giảng. thiết kế bài học. Tiến trình lên lớp: 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Đó là thái bình của tham nhũng.

Xuất xứ. tình cảm mỉa mai châm biếng sâu sắc. . cảnh vật. nương khoai sắn ngọt bùi. con người đồng bào. người quê. Hướng dẫn đọc .Gì sâu bằng… Ôi ruộng đồng… → gợi hình ảnh người dân lao động quê hương nghèo khổ nhưng cần cù và chứa bao hi vọng: lưng cong xuống luống cày. nhưng Trang 239 . Trong hoàn cảnh bị giam cầm.Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt cô đọng hàm súc. kỉ niệm. gợi cả quê hương.Câu cuối nhận xét thâm trầm. Câu 3: . dân tộc ngân lên thành câu hát. ô mạ xanh. khách quan. 3.hiểu: Câu 1: Sự gợi cảm của tiếng hò quê hương: không gì lay động tâm hồn bằng âm nhạc. Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi sgk. đồng chí của người tù cộng sản trẻ tuôi trong những ngày đầu bị giam ở nhà lao. kín đáo bộc lộ thái độ. 2. . Chủ đề: Nỗi niềm thương nhớ đống quê. trong phần xiềng xích khi Tố Hữu bị giam trong nhà lao Thừa Phủ.Giọng điệu bình thản bên ngoài. hoàn cảnh sáng tác: tháng 7 năm 1939. . nhất là dân ca. đồng bào đang chờ đợi qua những giai âm khoan nhặt tha thiết. khái quát vấn đề mang tính tiêu biểu điển hình XHTQ thời Tưởng Giới Thạch. quy luật từ bao nay.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn sgk. ruồng tre mát. Nó gợi nhớ thương. . tiếng hò hố não nùng lại càng ám ảnh. âm u thủa trước: cồn thơm. thế thì dân bị oan khổ biết bao! Vẫn y cựu thái bình nghĩa là sự thật hiển nhiên. bên trong là sự bất bình. Nhớ đồng – Tố hữu 1. phẩn nộ. kìm nén. bị tách biệt với thế giới bên ngoài. . II. đã thành bản chất. Câu 2: Những câu sau khắc sâu tô đậm âm vang của tiếng hò khêu gợi nỗi nhớ của tác giả về cảnh quê. thái độ dấu kín.Gì sâu bằng… Hiu quạnh bên trong… → gợi nhớ về quá khứ. Bởi vì đó là linh hồn quê hương.3 câu đầu kể chân thực. bùn hi vọng… .Gợi nhớ quê hương tươi đẹp bình yên. xóm nhà tranh thấp êm ả cứ trôi đi.Gì sâu bằng những trưa thương nhớ Hưu quạnh… .

. cha mẹ đã sống chết trên quê hương. Nhớ lại quãng thời gian của chính bản thân mình đi kiếm lẽ yêu đời và đã sung sướng tìm thấy chân lí – lí tưởng sống. ô mạ….Chuẩn bị bài mới: Trả bài viết số 5 Trang 240 . không dứt. ngây thơ. lúa. học sinh tìm hiểu các bài thơ. sung sướng.Chân thành hồn nhiên. nhớ. cánh đồng.Khi tìm thấy lí tưởng: say mê. các điệp từ. băn khoăn vẫn vơ. Hướng dẫn tự học . Câu 5: Mạch vận động: bị giam trong nhà lao – trưa hiu quạnh – tiếng hò gợi nhớ quê hương. V. cố vùng thoát mà chưa thoát.Dựa vào hướng dẫn đọc – hiểu. nhà tranh. . ơi. chao ôi… gắn kết. ôi. quanh quẩn. trở về hiện tại vẫn mơ hoài giấc mơ tự do. hi vọng – tiếng hò xao xuyến lại vang vọng. nhẹ nhàng như được nâng cánh bay trên chín tầng cao bát ngát. gia đình – quá khứ trở về: con đường đi tìm lí tưởng của bản thân – trở về hiện tại: buồn. Câu 4: Cảm nghĩ về niềm say mê lí tưởng của nhà thơ: .con người như ông bà. hi vọng. . gọi hỏi trong giọng thơ rất bồi hồi. dòng song. Câu 3: Tình yêu tha thiết và nỗi nhớ da diết của tác giả được thể kiện qua nhiều hình ảnh quen thuộc. ước mơ. mong mỏi.Hai câu cuối: kết bài trở lại thời điểm hiện tại: trưa hiu quạnh trong tù tiếng hò vang vọng vào gợi nỗi nhớ đồng triền miên. điệp ngữ: đâu.

Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu.Tăng thêm long yêu thích học văn và làm văn. … C.Tự đánh giá và sữa chữa bài làm của chính mình. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh.Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: 27/43 + Lớp 11A1: 22/44 2. Trả bài viết số 5 I. . 1. một bài văn nghị luận xã hội. lập luận tốt. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt A. D. 2. biết so sánh với làm số 1. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận.Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. 2. lập dàn ý. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. bố cục viết chưa cân đối. thảo luận trả lời câu hỏi.Tuần 24: Tiết 87 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 5 A. đánh giá chung II. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . . thiết kế bài học. . .Một số em chưa đọc kĩ nên chưa xác định được trọng Trang 241 .Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. dung từ ngữ không chính xác. Tiến trình lên lớp: 1. Đề bài: Viết một bài văn nghị luận trình bày quan niệm của mình về lối sống giản dị của một con người. . Nhận xét đánh giá bài làm học sinh: ưu. Kiểm tra bài cũ: 3. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. Nhược điểm: . Giáo viên nhận xét. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. Ưu điểm: tuyên dương một số bài đạt kết quả . từ đó củng cố thêm các kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và văn nghị luận xã hội nói riêng.Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm. nhược điểm bài làm của học sinh.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm tốt. B.

3. Sữa lỗi .Xác định nội dung của đề sai. C. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định này.Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: . B. Kết quả: .Bố cục chưa cân đối không rõ rang. . tâm của dẫn đến cách viết dàn trải. chưa xác định được trọng tâm của đề.Đề 2: Đây thôn Vĩ Dạ vừa là bài thơ về tình yêu vừa là bài thơ về tình quê. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ điều này.Đề 1: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ diễn tả tâm trạng riêng của tác giả nhưng lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn thế hệ bạn đọc. lan man.Giáo viên sữa một số lỗi cơ bản của học sinh.Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: III. + Chuẩn bị bài mới: Trang 242 . . . Hướng dẫn tự học + Xem lại bài làm của mình. Ra đề bài viết số 6 – Nghị luận văn học (học sinh làm tại nhà) .Các lỗi diễn đạt và dung từ.

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Giúp học sinh tự học qua những gợi ý về kiến thức và kĩ năng để thấy rõ tư tưởng nghệ thuật của 2 tác phẩm trữ tình trong quy định và bổ sung thêm kiến thức cho phần nghị luận văn học môn làm văn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 2. gợi được không khí và nhịp sống đồng quê miền Bác. Tìm hiểu chung a. thiết kế bài học. Qua đó ta thấy một tâm hồn yêu thiên nhiên. Chiều xuân – Anh thơ dẫn SGK: 1. hoa xoan Trang 243 . Hải Dương) . yêu quê hương đất nước của nhà thơ. b. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. êm đềm và thơ mộng. buồn xa vắng mà đệp dịu dàng: mọi cảnh vật đều chìm trong màn mưa xuân. Phả vào chút gì mơ màng.Tuần 24: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: TƯƠNG TƯ.Bà là người có sở trường viết về cảnh sắc nông thôn. 2.Anh Thơ – Vương Kiều Ân (1921 – 2005) sinh ra và lớn lên ở bến song Tương (Ninh Giang. phơi phới bay từng hạt nhỏ. Con đò nằm im trên bến vắng. mưa bụi êm đềm. CHIỀU XUÂN A. Tiến trình lên lớp: 1.Chủ đề:Bài thơ là bức tranh chiều xuân mang không khí thanh bình. diễn giảng. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.… C. Tác giả: . Bà là nữ thi sĩ tiêu biểu của thơ Việt Nam hiện đại. B.… D. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu I. Bài thơ . có phần lặng lẽ với nhịp sống êm đềm ít xáo động ở cuộc sống nông thôn. Kiểm tra bài cũ: 3. được giải khuyến khích của Tự lực văn đoàn (1939) Gợi ý trả lời câu hỏi sgk: . quán tranh nghèo vắng khách. Hướng dẫn đọc – hiểu Câu 1: Cảnh chiều xuân ở nông thôn miền Bắc hiện ra thật tĩnh lặng. sách giáo viên.Bức tranh quê (1941) là tập thơ đầu tay. tài liệu tham khảo.Xuất xứ: . dòng song chầm chậm trôi.

thong thả. đàn cò bay lên. thong thả. . tơi bời. song vẫn tôn trọng người mình yêu. mà không bi lụi. tha thiết nhuần nhị. Câu 2: Cách bày tỏ tình yêu kín đáo. trôi. vu vơ. biếng lười. cảm xúc.Xuất xứ: Trích trong tập Lỡ bước sang ngang (1904) . hình ảnh thể hiện: êm êm. xanh rờn. tràn biếc.Những từ ngữ. Tương tư – Nguyễn Bính 1. Câu 3: Cách bày tỏ tình yêu gửi vào trầu cau quê hương trong nỗi nhớ mong đơn phương mà sắt son. hình dáng. đàn sáo mổ vu vơ. khắc khoải. Hướng dẫn tự học Trang 244 . kín đáo. Có những lời kể nể. ướt lặng. từ phiếm chỉ trở về cụ thể.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn sgk. giọng thơ nhẹ nhàng của ca dao. vắng lặng. vu vơ.Nhịp sống bình yên. niềm hi vọng. trâu bò thong thả gặm cỏ dưới mưa. xác định. Khổ 3: cánh đồng lúa xanh. II. Tìm hiểu chung a.Chủ đề: Tương tư là nỗi nhớ mong của trai gái khi yêu nhau. . III. rập rờn. trách móc. xanh rờn. cái giật mình của những cô gái nông dân yếm thắm đang làm cỏ. Tác giả (SGK) b. Hướng dẫn đọc – hiểu: Câu 1: Nỗi nhớ mong đậm chất ca dao. Bài thơ thể hiện nỗi nhớ mong thật tha thiết. bướm bay rập rờn. rập rờn. không khí: êm êm. tím rụng tơi bời. Bài thơ . 2. da diết. dân ca. chậm rãi vẫn có từ nghìn đời. mang sắc thái tình quê chân thực. Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi sgk. Khổ 2 cảnh vật sinh động nhưng vẫn nhẹ nhàng: cỏ non xanh biếc trên sườn đê. tơi bời. nằm mặc. thong thả. cách so sánh ngông: Gió mưa là … nàng. khắc khoải. nghèo. chốc chốc vụt bay ra… Câu 3: Các từ láy gợi tả âm thanh. Câu 2: Không khí êm đềm tĩnh lặng. vắng.

tiếng Hán…). loại hình báo chí. Tiếng Việt không ngừng ổn định và tiếp biến để ngày càng trở nên hoàn thiện. giáo án. Cùng trong một ngôn ngữ. B.… D.Về kiến thức: Hiểu một số đặc điểm của loại hình tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biểu của loại hình ngôn ngữ đơn lập. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Các nhà ngôn ngữ đã xếp ngôn ngữ vào các loại hình. sách giáo viên. 2. loại hình ngôn ngữ. Tiến trình lên lớp: 1. .Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về đặc điểm loại hình về đậc điểm loại hình Tiếng Việt để lí giải các hiện tượng trong tiếng Việt và có thể so sánh với các ngôn ngữ khác khi học ngoại ngữ hoặc khi tiếp xúc với môi trường song ngữ. 89 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT A. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. . Có hai loại hình ngôn ngữ quên thuộc với chúng ta là: Loại hình ngôn ngữ đơn lập (tiếng Việt. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Vào bài mới: Lời vào bài: Tiếng Việt cũng như các ngôn ngữ khác trên thế giới vừa có tính lịch sử. thảo luận trả lời câu hỏi. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. tài liệu tham khảo. nào? . hiện tượng cũng niệm loại hình và loại hình ngôn? có chung những đặc trưng cơ bản nào đó: Loại hình nghệ Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ thuật. tiếng Anh. tiếng Pháp. diễn giảng. từ vựng. loại hình ngôn ngữ hòa kết (tiếng Nga. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. Loại hình ngôn ngữ. 3. cho biết khái .Tuần 25: Tiết 88. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Loại hình ngôn ngữ: Là cách phân chia thành những nhóm ngôn ngữ dựa trên những đặc trưng giống nhau về mặt ngữ âm. Đặc điểm loại hình của tiếng Việt: Trang 245 .Loại hình: Một tập hợp những sự vật. tiếng Thái. Học sinh đọc mục I. để biểu thị ý nghĩa của ngữ pháp là cách sắp xếp từ theo thứ tự trước sau và sử dụng hư từ.Loại hình đơn lập là loại hình ngôn ngữ mà tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp. Tiếng Việt có những đặc điểm của loại hình ngôn ngữ đơn lập. II.…). . ngữ pháp. Vậy đặc điểm của loại hình tiếng Việt là gì? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta có ý thức hơn trong công việc học tập và sử dụng tiếng Việt.Trên thế giới có tới 5000 ngôn ngữ.… C.

(ca dao) “Ta”(1) là chủ ngữ vế thứ nhất. Giáo viên gợi ý học sinh tìm hiểu ví dụ sách giáo khoa và lấy thêm ví dụ để thấy rằng từ tiếng Việt không biến đổi hình thái? Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích ví dụ để tìm hiểu đặc điểm thứ 3. .Về mặt ngữ âm. → Mặc dù có sự thay đổi về đảm nhiệm các thành phần trong câu nhưng ngữ âm và chữ viết không thây đổi. + Ví dụ thêm: Tôi đã ăn. + Ví dụ: (sách giáo khoa). → Ngữ âm và chữ viết không thay đổi. Trang 246 . nghĩa của câu sẽ lập tức thay đổi hoặc vô nghĩa. Luyện tập: 1. trong có 3 từ có cấu tạo 2 âm tiết (nắng hạ. chân lí). 11 từ. .“Bến”(2) → làm chủ ngữ. “ta”(3) làm định ngữ → về mặt phát âm và chữ viết thì 3 tiếng này đều giống nhau. giữ chức vụ ngữ pháp gì trong câu thì vẫn không biến đổi hình thái ngữ âm và chữ viết. (3) – “Trẻ”(1) → làm bổ ngữ cho cụm động từ “yêu”. Tôi vừa ăn. vừa. + Ví dụ thêm: “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim” (“Từ ấy” – Tố Hữu) → Hai câu có 14 tiếng (14 âm tiết). 3. mặt trời. * Ghi nhớ (sách giáo khoa) III. Tôi vừa mới ăn. Tiếng Việt là đơn vị cơ sở của ngữ pháp: . + Ví dụ: (sách giáo khoa) + Ví dụ thêm: “Ta về ta tắm ao ta”. vừa mới cùng chỉ sự việc đã diễn ra nhưng mỗi hư từ biểu thị một thời điểm khác nhau. Học sinh đọc ghi nhớ trong bài học.Dùng trong tường hợp nào.Đặc trưng này dễ thấy khi tat hay đổi trật tự sắp đặt từ hoặc thay đổi các hư từ thì nghĩa của cụm từ. 1. 2. Biện pháp chủ yếu để biểu thị ý nghĩa ngữ pháp là sự sắp đặt theo thứ tự trước sau và sử dụng các hư từ. về mặt sử dụng. (2) – “Bến”(1) → làm bổ ngữ cho cụm động từ “nhớ”. Học sinh làm bài tập số 1 theo yêu cầu → nhận thức rõ vai trò của trật tự từ. Bài tập 1: (1) – “Nụ tầm xuân”(1) → làm bổ ngữ cho động từ “hái”. Từ không biến đổi hình thái: . . hiện tượng không biến đổi hình thái của từ. tiếng có thể là từ (hoặc yếu tố cấu tạo từ). + Ví dụ: sách giáo khoa.“Nụ tầm xuân”(2) → làm chủ ngữ cho câu. tiếng là âm tiết. “ta”(2) là chủ ngữ vế thứ 2. → Các hư từ khác nhau: đã.Tại sao nói tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp? Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích ví dụ sgk và lấy thêm ví dụ.

“mà” → chỉ mục đích.Tiếng Việt: hai từ “chị” ở hai vị trí khác nhau. Bài tập 2: .Chuẩn bị bài mới: tiểu sử tóm tắt. Thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết tiếng Việt. . Bài tập 3: Xác định hư từ và phân tích tác dụng thể hiện ý nghĩa của nó trong đoạn văn sau.She love her work → Chị ấy yêu thích việc làm của chị.“Già”(1) → làm bổ ngữ cho động từ “kính” . . . Hướng dẫn tự học .Tiếng Anh: Hai từ “chị”: Từ “chị” thứ nhất (she) và từ chị thứ hai (her) phát âm khác nhau và viết khác nhau. giữ chức vụ ngữ pháp khác nhau (chủ ngữ và định ngữ) nhưng phát âm và viết giống nhau. 2.“để” → chỉ mục đích. .Hoàn thành các bài tập. . . từ “chị” thứ hai (her) làm tính từ sở hữu (her work). 3. các. . .“Già”(2) → làm chủ ngữ.“đã” → chỉ sự hành động xảy ra trước thời điểm mốc.“các” → chỉ số nhiều toàn thể của sự vật (xiềng xích). lại.Nắm vững các đặc điểm loại hình của Tiếng Việt. Trang 247 . ⇒ Vai trò ngữ pháp của từ thay đổi nhưng hình thức của từ vẫn giữ nguyên. . Từ “chị” thứ nhất (she) làm chủ ngữ. tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập. . Trong khi đó tiếng Việt muốn chỉ sự sở hữu phải thêm hư từ (việc làm của chị). chỉ trật tự sắp đặt các từ trong câu là khác nhau.“Trẻ”(2) → làm chủ ngữ. mà.“lại” → chỉ hành động tái diễn. IV. . Bài tập 3: Đoạn văn có các hư từ: đã. để.Bài tập số 2: học sinh so sánh những câu tiếng Anh đơn giản gồm hai bộ phận CN + ĐT kèm phụ ngữ với câu tiếng Việt tương ứng để đi đến kết luận: Tiếng Anh thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết.

… của người ấy. Những hiểu biết đó giúp những người có trách nhiệm trong công tác tổ chức. năng lực. diễn giảng. yêu cầu và cách thức viết bản tóm tắt tiểu sử. chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Trang 248 . Mục đích. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tiểu sử tóm tắt là gì? Mục đích . mục đích.… C. Nhưng vì nhiều lí do (thời gian. yêu cầu của tiểu . mốc thời gian. chính xác về người được nói tới. thấm chí một người bình thường. trung thực những nét cơ bản về cuộc đời và sự sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi nghiệp của một cá nhân nào đó.Tiểu sử tóm tắt là văn bản thong tin một cách khách sử tóm tắt. giáo án.Về kiến thức: Hiểu mục đích.… D. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . biết trình bày sao cho ngắn gọn mà vẫn đầy đủ những thong tin cơ bản. . tài liệu tham khảo. đặc điểm. tức là phải ghi cụ thể từng số liệu. yêu cầu.Mục đích: Tiểu sử tóm tắt nhằm giới thiệu cho người viết tiểu sử tóm tắt? Yêu cầu viết tiểu đọc. học sinh đọc mục I trong quan.Tuần 25: Tiết 90 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TIỂU SỬ TÓM TẮT A. Tiến trình lên lớp: 1. Tiểu sử tóm tắt chính là cách để chúng ta biết tóm tắt.Về kỹ năng: Biết viết bản tiểu sử tóm tắt của một nhân vật. nhà khoa học.…) chúng ta phải biết tiểu sử của ai đó. 2.Yêu cầu: + Thông tin khách quan. sách giáo viên. giúp chúng ta trong việc chọn bạn hoặc giới thiệu người vào các chức vụ của lớp. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: I. Bài học hôm nay. sự nghiệp và những cống sử tóm tắt? hiến của người đang được nói tới. anh hung. thảo luận trả lời câu hỏi. . nội dung. yêu cầu của tiểu sử tóm tắt Tìm hiểu mục đích. Ví dụ tiểu sử tóm tắt nhà sau: hoạt động chính trị nhà văn. người nghe về cuộc đời. một nhà khoa học. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. khi cần giới thiệu một ai đó (một tác giả văn học. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. trường. 3. B. + Nội dung và độ dài của văn bản phù hợp với tầm cở và cương vị của đương sự (nguyên thủ quốc gia. thành tích. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong học tập cũng như trong cuộc sống. đánh giá đối tượng… .…) chúng ta không thể trình bày chi tiết tiểu sử mà chỉ có thể trình bày tóm tắt.

Tác giả đã lựa chọn những nội dung tiêu biểu những nội dung chính xác về thân thế cuộc đời của Lương Thế Vinh. thời gian: lịch sử. và trả lời câu hỏi. làng xã.Sưu tầm những tài liệu viết về tiểu sử.Tác phẩm văn học dùng cho nhà trường. cuộc đời và sự nghiệp của nhân vật cần tóm tắt. các hoạt động chính. . gia đình…. cần sưu tầm những tài liệu gì? Các tài liệu đó phải đáp ứng những yêu cầu nào? Tiểu sử tóm tắt thường gồm có mấy phần? là những phần nào? Muốn viết được văn bản tiểu sử tóm tắt cần phải làm gì? nhà khoa học. cán bộ lớp. Tìm hiểu văn bản tiểu sử tóm tắt * Tiểu sử tóm tắt của Lương Thế Vinh: . .Các hoạt động chính nổi bật . Tài liệu cụ thể là cuốn Từ điển tác giả.Để chuẩn bị cho bài văn viết về tiểu sử tóm tắt. 2. quê. Viết tiểu sử tóm tắt a. b. bác học lớn cần dài. .Giới thiệu khái quát về nhân thân. → Các tài liệu phải chân thực. . lời đánh giá chung. giản dị.Lời đánh giá chung. . đương đại) .Kể lại các nội dung chính của tiểu sử Lương Thế Vinh: Nhân thân.Kết cấu: Tiểu sử tóm tắt thường gồm 3 phần là: + Giới thiệu nhân thân của đương sự (lịch sử cá nhân): họ tên. đọc tóm tắt và hiểu thêm về nhân vật. nghề nghiệp.Học sinh đọc lại văn bản của Lương Thế Vinh → Trả lời những câu hỏi sau đây. + Đánh giá vai trò tác dụng của đương sự trong một phạm vi không gian. tổ dân phố nên ngắn gọn) + Ngôn ngữ trong sáng. tập thể. Cách viết . các quan hệ xã hội tiêu biểu của đương sự.Muốn viết được văn bản tiểu sử tóm tắt cần phải: + Nghiên cứu kĩ về 3 nội dung trên bằng cách đọc sách Trang 249 . Cách viết tiểu sử tóm tắt.Những đóng góp chủ yếu: Văn chương. học vấn. chính xác. 1. nghệ thuật . * Cách chọn và yêu cầu đối với tài liệu: .Hoạt động 2: Học sinh đọc văn bản tiểu sử về Lương Thế Vinh. người viết ghi đầy đủ tên tài liệu. Văn bản tiểu sử tóm tắt về Lương Thế Vinh gồm: . ngày tháng năm sinh (năm mất). gia đình. gia tộc… + Giới thiệu ngắn gọn về các lĩnh vực hoạt động tiêu biểu. thường đơn nghĩa. đầy đủ và tiêu biểu. Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt a.Sưu tầm và đọc những tài liệu của chính nhân vật. không sử dụng các biện pháp tu từ. tên nhà xuất bản. những đóng góp chủ yếu. II. . thời gian nhất định (quốc gia.

Khác nhau: Điếu văn viết về người đã qua đời. Luyện tập * Bài tập 1: Hai trường hợp có thể viết tiểu sử tóm tắt: + Giới thiệu người ứng cử vào một tổ chức nào đó trong cơ quan nhà nước hoặc đoàn thể. thuyết minh đều có thể viết về một nhân vật nào đó. cảnh.Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập. vật. + Sử dụng ngôn ngữ thích hợp để viết văn bản.Tiểu sử tóm tắt có đối tượng là con người. 1. hỏi nhân chứng (nếu có) + Sắp xếp tư liệu theo trình tự không gian. tra cứu hồ sơ. còn đối tượng của thuyết minh rộng hơn (người. Trang 250 . . tác phẩm văn học…) và trong thuyết minh có yếu tố cảm xúc. III. còn tiểu sử tóm tắt do người khác viết và tương đối linh hoạt. 3. Sơ yếu lí lịch: do bản thân tự viết theo mẫu. đọc trong lễ truy điệu nên ngoài phần tiểu sử tóm tắt còn có lời chia buồn với gia quyến. * Bài tập 2: . thời gian. điếu văn. Luyện tập. . Củng cố 2. sự việc… hợp lí. + Giới thiệu một vị lãnh đạo cao cấp của nước ngoài sang thăm nước ta. sơ yếu lí lịch. Hướng dẫn tự học.Giống nhau: Các văn bản tiểu sử tóm tắt.

từ không biến đổi hình thái.… D. Tiến trình lên lớp: 1. từ không biến đổi hình thái. Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ chắp dính. D. A. B. diễn giảng. tài liệu tham khảo. âm tiết là đơn vị cơ sở. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Luyện tập thảo luận và trình bày. đặc điểm loại hình tiếng Việt. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tổ chức hoạt động nhóm: các nhóm I. Bài tập 2: Phân tích đặc điểm loại hình của tiếng Việt thể hiện ở những câu sau: a. Đáp án: Chọn đáp án C. Ruồi đậu mâm xôi. giáo án. Là đáp án thể hiện đầy đủ các đặc trưng loại hình đơn lập của tiếng Việt. thảo luận trả lời câu hỏi. B. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.… C. ý nghĩa ngữ pháp. ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ. giáo viên củng Bài tập 1: Lựa chọn nội dung thể hiện đúng và đủ các cố. 2. C. 3. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số.Tuần 25: Tiết tự chọn Giáo án tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT A. ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ. mâm xôi đậu Kiến bò đĩa thịt. chốt lại kiến thức qua mỗi bài tập. sách giáo viên. Tiếng Việt không có trọng âm từ. Tiếng Việt thuộc loại hình đơn lập với ba đặc trưng cơ bản. Tiếng Việt là thứ tiếng đơn âm. Kiểm tra bài cũ: Nêu những đặc trưng cơ bản của loại hình ngôn ngữ tiếng Việt? Lấy ví dụ phân tích. đĩa thịt bò (câu đối) Trang 251 . từ không biến đổi hình thái. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Luyện tập củng cố nắm vững kiến về một số đặc điểm của loại hình tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biểu của loại hình ngôn ngữ đơn lập. âm tiết là đơn vị cơ sở.

nhưng không khác nhau về hình thức. mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng. đặc điểm loại hình của tiếng Việt thể hiện rõ ở các mặt: .Từ ta1. b. Trong câu thơ này có 3 từ gồm 2 âm tiết (mười lăm.Các từ ruồi. . ta2 đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). . c.Các từ mâm xôi(1) và mâm xôi(2). ta4 và từ mình đều làm chủ ngữ nên đặt trước động từ vị ngữ (về. ta4 khác nhau về chức năng ngữ pháp. nhớ). Trang 252 b. còn lại mỗi âm tiết là một đơn từ. mặn nồng).Từ không biến đổi hình thái: từ đậu(1) là động từ. Từ mình(1) và mình(2) đều là chủ ngữ nên đều đặt trước các động từ vị ngữ (về. ý nghĩa ngữ pháp với từ ta2 nhưng không khác nhau về hình thức. ta3. từ đậu(2) là danh từ.Mỗi câu đối đều có nghĩa và là một từ đơn.Từ ta1. Ta về. đĩa thịt(1) và đĩa thịt(2) khác nhau về chức vụ ngữ pháp trong câu nhưng không khác nhau về hình thức âm thanh. từ ta làm bổ ngữ nên đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). bò 1). nhớ). đĩa thịt(1) là phụ ngữ chỉ chỉ đối tượng nên được đặt sau các động từ vị ngữ (đậu 1. từ ta2 làm bổ ngữ nên đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). Các từ mâm xôi(1). Trong câu thơ thứ 2. .Mỗi âm tiết là một từ đơn. nhớ). Cũng như thế. (Tố Hữu. bò 1). thiết tha.Mình về. mình có nhớ ta Ta về ta nhớ những hoa cùng người. từ bò(1) là động từ không khác về hình thức với từ bò(2) là danh từ. c. Việt Bắc) Gợi ý làm bài: a. chỉ khác nhau về vị trí so với động từ vị ngữ (về. . ta3. Bài tập 3: Lựa chọn hư từ thích hợp (trong số những hư từ cho dưới đây) điền vào chổ trống trong đoạn thơ sau: Cuộc đời/…/ dài thế Năm tháng/…/ đi qua /…/ biển kia/…/ rộng Mây /…/ bay về xa. . kiến là chủ ngữ nên đặt trước các động từ vị ngữ (đậu 1. Đặc điểm loại hình của Tiếng Việt thể hiện trong hai câu đối: . .

Trang 253 . như. đã) Đáp án: Lần lượt thêm vào đoạn thơ các hư từ: tuy. Hướng dẫn tự học. dẫu. nhưng.(Sóng. II. (vẫn. tuy. vẫn. vẫn. dẫu. như. Xuân Quỳnh). và.

Puskin đã cho người đọc thấy nên yêu một cách cao thượng và nhân văn. trong sáng. Tôi yêu em của Puskin là một bài thơ như vậy. diễn giảng. Tác giả .Đọc diễn cảm bài thơ Chiều xuân và nêu cảm nghỉ của em về bài thơ. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Mỗi thi nhân khi đến với đề tài này đều có những phát hiện riêng. Những bài thơ tình hay nhất không hẳn đã là bài thơ có hình thức đẹp đẽ.Cách 1: Từ khi loài người biết yêu và làm thơ đã có thơ về tình yêu. B. . 2.Về kỹ năng: + Biết cách đọc – hiểu một bài thơ dịch. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . ngôn từ bóng bẩy.Tuần 26: Tiết 91 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÔI YÊU EM Pu-skin A. vị tha của chủ thể trữ tình. tác phẩm. . Tình yêu là đề tài muôn thủa của thi ca và luôn mới mẻ.Phân tích tác dụng của những câu thơ điệp khúc trong bài Nhớ đồng. .… C. khát khao tình yêu và tự do của nhân dân Nga đã được thể hiện một cách thiên tài và tuyệt đẹp trong nhiều bài thơ của Puskin mà Tôi yêu em là một ví dụ tiêu biểu. 3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Tiến trình lên lớp: 1. tài liệu tham khảo. Vào bài mới: Lời vào bài: . . Cuộc đời 37 năm của Mặt trời thi ca Nga từng tơ vương không ít mối tình đơn phương éo le và thất vọng.Cách 2: Puskin là nhà văn vĩ đại. Kiểm tra bài cũ: . thiết kế bài học. + Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn trong tình yêu chân thành. đắm say. Tìm hiểu chung khái quát về tác giả.1837) là người Trang 254 . nó làm rung động bao trái tim khác khi họ đến với tình yêu. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu I. 1. sách giáo viên. mà điều quan trọng là tiếng nói chân thành nơi trái tim yêu. chân thành. tinh tế cả về hình thức ngôn từ và nội dung tâm tình.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Hiểu được vẻ đẹp giản dị. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Bằng một cách nói giản dị. thủy chung và cao thượng. Nhưng đó lại là nguồn cảm hứng từ một tình yêu như thế.Đọc thuộc lòng bài Lai Tân và cho biết đại ý của bài thơ.Alêchxandrơ Xecghêvích Puskin (1799 .… D.

. nồng nàn. 8: mong ước tha thiết và điềm tĩnh. bộ bách khoa toàn thư của hiện thực đời sống Nga nữa đầu thể kỉ XIX (Biêlinxki).Bài thơ là một lời giã từ cũng là lời giải bày bộc bạch một tình yêu chẳng thể nào nguôi ngoai.Hướng dẫn đọc: giọng điệu của lời từ giã với cảm xúc phức tạp. . Mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình a. Bố cục . vừa như thú nhận.4 câu sau: . . chưa hẳn bộc lộ tâm trạng gì? Đối lập với các từ: II.Các từ: có thể.Tác phẩm tiêu biểu (sách giáo khoa) 2. . giản dị. trực tiếp. bày tỏ tình cảm tâm trạng của nhân vật trữ tình… vừa xa vừa gần. câu 5. . nhan đề mới là của người dịch. 2: chậm. * 2 câu đầu: nhân vật trữ tình thú nhận nói điều thầm kín trong trái tim mình là tôi yêu em . câu 3. mùa xuân của văn học Nga (Lecmotop) . vẫn sôi nổi. ngập ngừng.Nội dung bao quát trong thơ Puskin thể hiện tâm hồn khát khao tự do và tình yêu của nhân dân Nga.Điệp khúc tôi yêu em (4 lần) làm nổi bật cảm xúc chủ đạo của bài thơ: ngắn gọn. * Câu 3. vừa tự nhủ. Tác Phẩm a. chưa dám.Phân tích dụng ý nghệ thuật của câu mở đầu bài thơ.Hình ảnh so sánh ngọn lửa tình: thể hiện một tình yêu cháy bỏng không tắt trong nhân vật trữ tình. Tại sao người dịch không dịch anh yêu em cho thắm thiết hoặc tôi yêu cô hạn chế sự rụt rụt rè của chàng trai. Nhưng không dung cô hay nàng vì xa cách quá hoặc không trực tiếp. vừa nuối tiếc.Bài thơ trong nguyên tác không có nhan đề. chưa thể.Đóng góp nhiều mặt. Đọc hiểu văn bản 1.4 câu đầu: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai.. cô và em trong sách giáo khoa để chứng minh) . 4: mạnh mẽ dứt khoát như lời hứa. 2. (giáo viên đọc bài Ngày và anh. 4 câu đầu: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. 6: day dứt. Hoàn cảnh sáng tác: (sách giáo khoa) b. . 4: cách cư xử với người yêu không muốn làm người yêu buồn phiền. câu 1. Cảm xúc chủ đạo của bài thơ . nhiều thể loại cho văn học Nga nhưng nổi bất là thơ trữ tình: Puskin – mặt trời thi ca Nga (Gô gôn).Dịch tôi yêu em là hiểu tâm trạng chủ thể vì: anh thì lại hình như chưa được phép. câu 7. Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết. buồn đau. Trang 255 . Đóng góp về hình thức nghệ thuật: xây dựng và phát triển ngôn ngữ văn học Nga hiện đại. đặt nền móng cho văn học hiện thực Nga thế kỉ XIX.

b.Điệp ngữ Tôi yêu em có tác dụng gì? 2 câu 5 – 6 thể hiện tâm trạng gì của nhân vật trữ tình? Vì sao lại xuất hiện tâm trạng ấy? 2 câu tiếp theo tạo cảm giác gì cho người đọc? Các điệp từ như thể. yếu đuối. lời thề trang nghiêm. Không chỉ là lời giả từ mà còn là lời bày tỏ. . 4 như lời hứa. Đó là sự tự trách mình. khẳng định của một tâm hồn chân thực. 3. tâm trạng giữa 2 khổ thơ mà tiếp tục khẳng định và giải bày tâm trạng. như thể trong cấu trúc có tác dụng gì? Phân tích ý nghĩa câu cuối cùng. 8: Mang lại nhiều điều bất ngờ. tình cảm của chủ thể trữ tình trong 4 câu đầu. Củng cố Trang 256 . . ngoài anh! ⇒ Nhân vật trữ tình – nhà thơ đã vượt lên thói ích kỉ tầm thường để yêu tha thiết. . tự vượt mình. ghen tuông… Bao thời gian trôi qua vẫn âm thầm đeo đẳng mối tình si một phía. kiểm nghiệm lại tình yêu. nhớ về tâm trạng đau khổ dày vò. da diết: nhà văn trữ tình hồi nhớ lại. (học sinh thảo luận và cử người trình bày) . 4 câu sau: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. đấu tranh với mình.nhưng. đồng thời tự tin. . → Hai câu 3. Tổng kết (ghi nhớ sách giáo khoa) III.Điệp ngữ tôi yêu em không chỉ có tác dụng nối liền mạch cảm xúc. tình yêu đơn phương của chủ thể trữ tình sang biểu hiện khác. Qua đó thể hiện một nhân cách cao đẹp. 6: Lí trí kìm nén nhưng cảm xúc vẫn dâng trào. dùng dằng. hậm hực vì hờn ghen… thất vọng. * Câu 7.Nhớ về quá khứ. vẫn mạnh mẽ. mãnh liệt trong sáng. tự trọng. + Điệp ngữ tôi yêu em lại vang lên lần thứ 3 nghiêng về nhấn mạnh. * Câu 5.Câu 8: Gắn toàn bộ với 7 câu trước: Không chỉ là lời nguyện cầu thong thường mà chứa đựng biết bao tình ý: Vượt lên sự ích kỉ tầm thường trong tình yêu. → Đó là sự kìm nén. không. Vừa mới phân vân. kiêu hãnh và ngầm thách thức: chẳng có ai yêu em được như anh đã yêu em. và tại sao em lại có thể. dứt khoát. thậm chí không yêu được thì đạp đổ. thù hận. . vị tha. Luyện tập 1. dằn long. cao thượng.Câu 7: Khái quát toàn bộ tấm chân tình ở câu trước. không thể có dụng ý gì? → Diễn biến tâm trạng. → Giọng điệu ẩn chứa chút nuối tiếc xót xa.Từ nhưng tạo mâu thuẫn trong tâm trạng cảm xúc. hăm hở và say đắm. chúng ta lại có thể để mất đi một mối tình quý giá chẳng bao giờ có thể tìm thấy ở đâu và ở ai nữa. khẳng định tình cảm và chuyển hướng cảm xúc. day dứt về tình yêu chưa tắt hẳn thì lập tức quyết liệt rằng tình yêu vẫn còn. vì không được đền đáp.

Tình cảm chân thực. . tự nhiên 2. Hướng dẫn tự học Học thuộc long bài thơ và soạn bài 28.1. dù trong mối tình đơn phương tuyệt vọng. cao quý. tâm hồn trong sáng. chân thành. nhân hậu. Luyện tập 3.Cách diễn đạt giản dị. Trang 257 . Sự hấp dẫn của bài thơ bắt nguồn từ đâu? .

Tác giả Tagor – nhà thơ thiên tài Ấn Độ. + Nói đúng tâm lí.Thơ tình Tagor sâu sắc đậm chất triết lí. nhà nhân đạo chủ nghĩa của thế kỉ XX. nhà viết kịch. tài liệu tham khảo. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Sống trong gia đình truyền thống văn hóa bậc nhất Ấn Độ: cha nhà cải cách xã hội. .1941) .Cuộc đời gặp nhiều bất hạnh: Gia đình bị khai trừ ra khỏi đảng Blamôn. Kiểm tra bài cũ: .Tuần 26: Tiết 92 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐỌC THÊM: BÀI SỐ 28 R.tác phẩm Nêu vài nét về cuộc đời tác giả? 1. . ca ngợi tình yêu con người – con người. 2. bác ái. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. các anh chị đều là nhà văn hóa lớn. Tác giả (1861 . công bằng. nguyện vọng của trai gái yêu nhau. nhiều người thân qua đời.Tư tưởng: + Ảnh hưởng từ cha: hoạt động chính trị xã hội. 3. Tác giả .… D.… C.Go A. tham gia diễn thuyết chống chủ nghĩa đế quốc + Là người đấu tranh cho tự do.Sự nghiệp sáng tác của nhà văn? + Khẳng định thiên đường là cuộc đời trần thế. Trang 258 .Đọc thuộc lòng bài thơ Tôi yêu em của Puskin và nêu ý nghĩa bài. Về mặt tư tưởng? . . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Ta . + Kết hợp trữ tình và trí tuệ B. diễn giảng. biểu tình chống thực dân. ông đề xướng “tôn giáo con người” + Đề cao con người. nhà triết học nỗi tiếng. sách giáo viên. thiết kế bài học. + Thể hiện đặc trưng tư duy người Ấn. .Sự nghiệp sáng tác + Thiên tài trên nhiều lĩnh vực: Là nhà thơ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .

xâu quàng vào cổ em.Xuất xứ bài thơ? Nội dung chính bài thơ? Mở đầu tác phẩm bằng hình ảnh nào? Đôi mắt tượng trưng cho điều gì? Hãy nhìn vào đôi mắt em đây – anh sẽ hiểu được trái tim nào? Khát vọng ấy được so sánh với hình ảnh nào? Chàng trai làm gì trước nỗi buồn và khát vọng cô gái? Em có nhận xét gì về cách giải bày tình yêu của chàng trai? Giả thiết đưa ra là gì? Phản đề? . buồn + Muốn nhìn vào tâm tưởng anh → khát vọng tìm hiểu.Giá trị: là một trong những bài thơ tình hay nhất thế giới. hái đặt lên tóc em .Xuất xứ: Rút từ tập thơ “Người làm vườn”(1915) . hoa anh đập. 42 vỡ kịch. . hòa hợp tâm hồn . tín hiệu tình yêu + Băn khoăn.Chàng trai bộc lộ tình cảm + Trần trụi + Không dấu em điều gì..Phản đề đưa ra + Đời anh trái tim → thế giới tinh thần bí ẩn.Từ phản đề đó nói lên điều gì? Dẫu tin tưởng chung một đời mộng ảo Em là em. 12 cuốn tiểu thuyết. vô biên + Em nữ hoàng vương quốc → Người làm chủ + Em không biết biên giới của nó xa gần. Những nghịch lí muôn đời của trái tim . rộng hẹp đến đâu → nghịch lí 2 → Khoảng cách không gì phá vỡ nỗi. bộc lộ hết thảy → Chân thành. anh vẫn cứ là anh Có thể nào qua vạn lí trường thành Cả hai vũ trụ chứa đầy bí ẩn nhà văn hóa thiên tài Ấn Độ và thế giới. Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản 1.Em không hiểu gì cả → nghịch lí 1 + Điều em hiểu về anh chỉ vẽ bề ngoài + Còn chiều sâu tâm hồn. + Ông để lại một kho tang văn học lớn: 52 tập thơ.Giả thiết: Nếu trái tim anh chỉ là: lạc thú.Đôi mắt → cửa sổ tâm hồn của cô gái. II. đắm say. . Bài thơ . đặc biệt tập thơ dâng.Hình ảnh so sánh: như trăng kia muốn vào sâu biển cả → khát khao khám phá. khổ đau. được giải Noben văn học năm 1913. em sẽ dễ dàng sẽ chia bằng nụ cười nhẹ nhõm hoặc cảm thong bằng giọt lệ trong.Nhưng: phản đề → trái tim anh lại là tình yêu + Vui sướng – khổ đau Trang 259 .Nội dung: Bài thơ thể hiện một tình yêu trong sáng. 2. khám phá tâm hồn người yêu. giản dị mà không kém phần tha thiết .Giả thiết: nếu đời anh là ngọc. nồng nàn và bộc lộ một quan điểm về yêu đúng đắn của Tagor . . trái tim anh dễ gì nắm bắt .

của tâm hồn. mà sao em ơi. thế giới bí ẩn. khám phá kiếm tìm . Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ . không ai có thể đo đếm được. lung linh sắc màu huyền thoại.Vì em tìm chuỗi ngọc châu Đời anh còn mất nghĩ đâu xa gần.Chuẩn bị: Luyện tập viết tiểu sử tóm tắt. Sông sâu còn có kẻ dò. nhưng tình yêu luôn là điều khát khao cái trọn vẹn ấy. Luyện tập 3.Hệ thống hình ảnh tượng trưng so sánh + Đôi mắt em muốn nhìn như trăng kia… + Đời anh viên ngọc. khám phá mới có thể đạt đến hạnh phúc. . của trái tim người đang yêu được mỹ lệ hóa. + Trái tim anh ở gần. II. . 2.Tagor thành công trong việc sử dụng hình ảnh tượng trưng so sánh → Tình yêu là cuộc hiến dâng trọn vẹn. không ôm nỗi trái tim một con người .Tổng kết lại tác phẩm? + Thiếu thốn – giàu sang → Tất cả đều vô biên. Hạnh phúc đến với những ai có đủ niềm tin long can đảm. Củng cố 2. Hướng dẫn tự học 1.Học thuộc long và nắm được một số giá trị về nội dung và nghệ thuật của Bài thơ số 28.Chỉ ra những hình ảnh tượng trưng. em muốn ôm cả đất. là … nhưng 3.Trái tim tình yêu là những điều bí ẩn → chiếm lĩnh tình yêu là niềm khát khao vĩnh cửu của con người. trường cửu. không giới hạn. nhưng em chẳng bao giờ ôm trọn → nghịch lí 3 ⇒ Hai câu kết nói lên ý nghĩa: Sự hòa hợp trọn vẹn tình yêu là điều không thể.Bài thơ tình giàu chất triết lí + Lập luận + Đưa ra giả thiết – phản bác với cặp từ: Nếu… chỉ. Nếu mỗi người yêu đều biết hướng về cái trọn vẹn ấy để nắm bắt. Hướng dẫn tự học . Tổng kết . Trang 260 . so sánh nhà thơ sử dụng trong bài thơ? Điều đó nói lên ý nghĩa gì? . Lòng người ai dễ mà đo cho tường Em muốn ôm cả trời. đóa hoa + Em nữ hoàng vương quốc → Hệ thống hình ảnh này làm cho hình ảnh tình yêu.

đoàn thể… .Viết được bản tiểu sử tóm tắt B. kết cấu. Hướng dẫn tự học . trình độ học vấn. cố. trình bày một cách rõ rang.Cần chủ động từ tin. công tác của ứng viên. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. đọc phần đọc thêm để tham khảo. năm sinh. Viết tiểu sử tóm tắt: chuẩn bị. . thành phần gia đình. độ. cử chỉ của người trình bày và . chốt lại. Trang 261 . thiết kế bài học. 2. yêu cầu của bản tiểu sử tóm tắt. Anh chị hãy viết tiểu sử tóm tắt của đoàn viên đó. uy tín của ứng viên.Chọn người để giới thiệu và tìm hiểu những thong tin chỉnh sữa.… C. Giáo viên gọi một học sinh đọc phần 1. Tiến trình lên lớp: 1. Trình bày bản tiểu sử tóm tắt trước lớp .Giới thiệu nhân thân: họ tên. thái . nhận xét chung về năng lực. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. D.Xác định mục đích. 2 học sinh đọc bài Đề bài: Chi đoàn anh (chị) sẽ giới thiệu một đoàn viên tập trong sách giáo khoa.Các năng lực và kết quả học tập.Lập dàn ý và viết bản tiểu sử tóm tắt về người đó.Xác định nội dung cần trình bày.Nắm vững hơn cách viết tiểu sử tóm tắt . bổ sung → Giáo viên củng cần thiết. dân tộc.Đánh giá. . 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên gọi 1. ưu tú tham gia ứng cử vào ban chấp hành Hội lien hiệp thanh niên của tỉnh (thành phố). Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. ngôn ngữ diễn đạt. thảo luận trả lời câu hỏi.Hoàn thành bài tập trên lớp. sách giáo viên. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. 3. b/ Dàn ý của bản tiểu sử tóm tắt gồm: . tài liệu tham khảo. các học sinh nhận xét về nội a/ Xác định yêu cầu và các bước của bài làm: dung.Tuần 26: Tiết 93 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT A. mạch lạc.

Trang 262 ..Chuẩn bị bài Người trong bao.

hướng dẫn quy trình luyện tập. Các yêu cầu của luận điểm. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. lập dàn ý gồm 3 bước: Xác lập luận điểm.Giáo viên bổ sung. Hệ thống kiến thức về phân tích đề và lập dàn ý cho . Hoạt động 2: Thảo luận nhóm II. tiêu biểu. sách giáo viên. . thiết kế bài học. yêu cầu về phương pháp). tài liệu tham khảo.Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm 1. đầy đủ. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: I. 3. Đề V. phù hợp.Học sinh trình bày sản phẩm của Trang 263 . chương. sắp xếp luận điểm.Học sinh thảo luận theo nhóm dưới Đề Bản chất sáng tạo Giải thích. Tiến trình lên lớp: 1.Biết tìm ý và lập dàn ý cho bài văn nghị luận văn học. mục đích của việc phân tích đề là tìm hiểu chính xác các trả lời nhanh. LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC A.Phân tích đề là công việc xem xét cặn kẽ đề bài để nhận ý? thức chính xác vấn đề nghị luận được giao.Tuần 26: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH ĐỀ. diễn giảng.Nêu những đặc trưng cơ bản của loại hình ngôn ngữ tiếng Việt? Lấy ví dụ phân tích. Kiểm tra bài cũ: .Biết phân tích một đề văn nghị luận văn học. yêu cầu . yêu cầu cơ bản của đề bài (vấn đề cần nghị luận. . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.… C. . của tác phẩm văn chứng minh từ các tpvh sự quản lí của giáo viên. B.Giáo viên gọi học sinh nhắc lại thế bài văn nghị luận nói chung nào là phân tích đề. Phân tích đề: thảo luận 10 phút. Trong văn nghị luận. luận cứ. tìm ý và lập dàn . nhận xét và về nội dung. Hướng dẫn luyện tập: . luận cứ.Lập dàn ý là sắp xếp các ý theo trình tự logic. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Học sinh: Nhớ lại kiến thức lớp 10. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . luận cứ khi lập dàn ý: Chính xác. tiêu biểu .đề trọng tâm Thao tác chính p. Nói cách khác.vi tư liệu Những d/c .… D.Giáo viên chỉ định học sinh của các nhóm trình bày.

Văn chương đòi hỏi tính sáng tạo ở mỗi tác phẩm về cả nội dung và hình thức.Văn chương đòi hỏi tính sáng tạo ở mỗi tác phẩm về cả nội dung và hình thức. thì cần đáp ứng những yêu cầu gì? .nhóm mình.Giáo viên nhận xét.… . sáng tạo không mệt mỏi. Kết luận: Vai trò câu nói của nhà văn. bài học cho bản thân. Lập dàn ý: i.Giáo viên chốt lại các nội dung của 2. + Các ý nhỏ phải nằm trong ý lớn và làm sáng tỏ ý lớn. . Tìm ý và lập dàn ý: a. tiêu biểu cho tính sáng tạo. bắt chước. Củng cố Trang 264 . người viết cần dựa vào các từ. Mở bài: Giới thiệu câu nói của nhà văn Nga. nêu suy nghĩ. . cần theo bố cục như sau: . các nhóm khác nhận xét. tiêu biểu cho tính sáng tạo nhưng cũng có hiện tượng “đạo văn”. III.Giáo viên bổ sung. Luyện tập 1. . b.Nhà văn cần lao động thật nghiêm túc. .Văn học đã có những tác phẩm nổi bật. mạch lạc.Nhà văn cần lao động nghệ thuật nghiêm túc.Thân bài: Triển khai vấn đề trọng tâm theo các luận điểm.Giáo viên hỏi: Khi lập dàn ý cho đề văn nghị luận.Văn học đã có những tác phẩm nổi bật.Giải thích câu nói của nhà văn . bổ sung (nếu cần) . .Văn chương là lĩnh vực của cái đẹp và sự sáng tạo.Học sinh: làm việc cá nhân và trả lời nhanh. luận cứ được sắp xếp một cách hợp lí: + Các ý lớn phải ngang nhau và cùng làm sáng tỏ vấn đề trọng tâm.Giáo viên chốt lại: Khi tìm ý cho bài văn nghị luận.Văn chương là lĩnh vực của cái đẹp và sự sáng tạo. ii. . Tìm ý: . nhận xét và bổ sung. cho điểm và bổ sung cho hoàn chỉnh. + Các ý lớn. iii. sáng tạo không mệt mỏi. . Hoạt động 4: Củng cố dặn dò: . sáo mòn sẽ không tồn tại được. ⇒ Tóm lại: Khi lập dàn ý. ý nhỏ phải trình bày theo một trình tự hợp lí. Thân bài: .Kết bài: Chốt lại vấn đề. sáo mòn sẽ không tồn tại được. cụm từ sau để xây dựng hệ thống câu hỏi: Là gì? Được thể hiện như thế nào? Tại sao? Có ý nghĩa gì? Có thể rút ra bài học gì? Phải làm gì? Hoạt động 3: . .Mở bài: Nêu được vấn đề trọng tâm cần triển khai .

Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị tác phẩm Người trong bao – Sê khốp Trang 265 . tìm ý và lập dàn ý trong việc tạo lập văn bản nghị luận văn học và những yêu cầu cần thiết để thực hiện các kĩ năng trên.bài học về vai trò của phân tích đề. 2.Hoàn thành bài tập .

Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Nhà cách tân thiên tài trong thể loại truyện ngắn và kịch nói. Nó ra đời và trưởng thành trong cuộc đấu tranh lâu dài và gay gắt của nhân dân Nga chống lại chế độ nông nô chuyên chế bạo tàn và phản động. Kiểm tra bài cũ: . tài liệu tham khảo. xu nịnh. giáo dục. 3. B.Đọc thuộc lòng diễn cảm bài thơ Số 28 của nhà thơ Tagor và nêu ý nghĩa bài. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học hiện thực Nga cuối thế kỉ XIX là một trong những nền văn học phong phú và tiên tiến của nhân loại. 95 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGƯỜI TRONG BAO A.cốp + Cách kể chuyện độc đáo. .Về kỹ năng: Biết cách đọc – hiểu truyện ngắn. châm biếm vừa trầm buồn. Chúng ta sẽ tìm hiểu điều này qua tác phẩm Người trong bao của Sê-khốp.Nhà văn Nga kiệt xuất. sáng tạo biểu tượng. sách giáo viên.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Giá trị tư tưởng: phê phán lối sống trong bao hèn nhác. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . cá nhân. hèn hạ trước quyền lực. . có nhiều cống hiến cho nền văn học Nga và hoạt động xã hội. Tìm hiểu chung nhà văn Sê-khốp? Giáo viên củng cố. thiết kế bài học. văn hóa.Đại biểu lớn cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga thế kỉ XIX. 1. . nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình. Sáng tạo nhân vật điển hình mang tính biểu tượng để phê phán lối sống thu mình trong bối cảnh ngột ngạt của chế độ là nét đặc sắc nổi bật của tác phẩm. giọng điệu vừa mỉa mai. ích kỉ và hủ lậu của bộ phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX. giáo điều sợ hãi. Trong nền văn học vĩ đại ấy. Tác giả: Sê khốp (1860 .… D. diễn giảng.1904) chốt lại.Thái độ: Căm ghét và đấu tranh với lối sống thu mình trong bao: háo danh. Sê-Khốp là đại biểu lớn cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga.Giới thiệu những nét cơ bản về I. . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. .P. Tiến trình lên lớp: 1.Sự nghiệp sáng tác đồ sộ: hơn 500 truyện ngắn và Trang 266 . qua hình tượng nhân vật người trong bao Bê-li.Sê-khốp A.… C. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 2.Tuần 27: Tiết 94.

xã hội Nga đang ngột ngạt thở trong bầu không khí chuyên chế nặng nề. nhiều tác phẩm đặc sắc (sách giáo khoa) . b. . biển đen. say mê tiếng Hy Lạp cổ. chỉ thị một cách máy móc. Tính cách. cặp kính đen luôn gắn trên gương mặt nhợt nhạt. nhỏ bé. ngoại hình .Luôn nhút nhát..Nét nổi bật nhất của tính cách kì quái ấy là gì? Vì sao? . chỉ thích sống theo những thông tư. rập khuôn như một cái máy vô hồn. là một viên chức mẫn cán với Trang 267 . trong thời gian nhà văn dưỡng bệnh ở thành phố I-an-ta trên bán đảo Crưm. Tóm tắt tác phẩm.Bản thân luôn hài lòng. mang bao. mặc áo bành tô ấm cốt bông giấu mặt. sợ hãi tất cả.Sáng tác năm 1989. ngủ thì trùm chăn kín mít. cầm ô. thỏa mãn và tuân thủ vớ lối sống của mình. → Chân dung ngoại hình thật kì quái và đặc biệt ấn tượng.Phòng ngủ: một căn buồng chật như cái hộp. ngoại hình. . sợ trộm chui vào. lối sống Tính cách lối sống của nhân vật được khái quát qua lời kể của tác giả. .Yêu cầu học sinh tóm tắt tác phẩm. tai nhét bong… → tất cả đều để trong bao. chân dung.Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào? Lúc bấy giờ tình hình nước Nga ra sao? . . Hình tượng nhân vật Bêlicôp – Người trong bao a. 1.Phong cách nghệ thuật: Từ những cốt truyện giản dị. Truyện ngắn Người trong bao a. Sau đó giáo viên dung bảng phụ để tóm tắt lại. Chân dung. là có trách nhiệm với cuộc sống.Trong cuộc sống và sinh hoạt hang ngày Bê-li-cốp sống như thế nào? Tìm hiểu và phân tích lối sống của Belicôp . hành động của nhân vật.Đồ dùng: tất cả và để trong bao.Cuối thế kỉ XIX.Đến ý nghĩ cũng cố giấu vào bao.Chân dung nhân vật chính được cụ thể hóa bằng những nét vẽ như thế nào? Có điều gì đặc biệt trong bức chân dung ấy? truyện vừa. Hoàn cảnh sáng tác . sợ hiện tại nhưng lại luôn tôn sung quá khứ. lời nói. cho rằng sống như y mới là sống. . cho vào bao: giày.Câu nói cửa miệng của y là câu nói nào? Nói lên điều gì? .Lúc nào cũng đi giày cao su. ca ngợi những gì không có thực. choắt lại như mặt chồn. . tác phẩm thường đặt ra những vấn đề có ý nghĩa to lớn. II. cử chỉ.Câu nói cửa miệng: Sợ nhỡ lại xảy ra chuyện gì → lo lắng. b. kính. nhân bản sâu xa. Y không bao giờ dám có ý kiến riêng về bất cứ một vấn đề to nhỏ nào. . Đọc hiểu văn bản. 2. ô… .

không tài nào thoát được. cười nhạo của Varenca. e. đánh giá lối sống ấy của y. Nhưng sau đó lối sống đó.Nguyên nhân trực tiếp: + Vì cô Valencô đối xử thô bạo. . ⇒ Bê-li-cốp là kiểu người trong bao có lối sống và tính cách trong bao.Bêlicôp chết khá bất ngờ đối với mọi người trong trường. → Vì Bê-li-cốp hiện thân. giáo điều. d. + Bị sự chế giễu.Khi còn sống: mọi người đều xa lánh.Thái độ của mọi người đối với Bê-li-cốp.Lối sống của Bêlicôp có ảnh hưởng như thế nào đến tinh thần. lập dị mà xã hội Nga cuối thế kỉ XIX tạo ra.Không thể chấp nhận cách sống phóng khoáng. tác động của cuộc sống bên ngoài.Cái chết của Bê-li-cốp. + Sợ bị về hưu sớm. hèn nhát. Tác hại của lối sống trong bao. tương lai của họ. .Không hề biết mọi người ghê sợ và căm ghét mình. trong thành phố.Đầu độc tinh thần mọi người suốt 15 năm. cô độc. → Bê-li-cốp có khát vọng mãnh liệt thu mình vào trong vỏ.Ảnh hưởng mạnh mẽ. sợ hãi. c. . điển hình một hiện tượng trong xã hội . máy móc. kì quái. Đây là hình ảnh một con người lạc long. công dân tốt. bảo vệ hắn khỏi những ảnh hưởng. → mọi người đều ghét. nói những lời lăng mạ. Một số người thử thay đổi nhưng lại bị tác động trở Trang 268 . tạo cho mình một thứ bao có thể ngăn cách.Có thể khái quát về con người và tính cách Bêlicôp bằng những hình ảnh.. dai dẳng đến tinh thần và hoạt động của GV và người dân tp. khinh ghét. . khi y chết. xúc phạm.Nhà văn khái quát khát vọng mảnh liệt – kì dị của Bêlicôp như thế nào? Nhận xét. Tính cách ấy chỉ có thể thay đổi khi người tat hay đổi tận gốc cùng với một cuộc cách mạng xã hội. Y chính là con đẻ của chế độ Phong kiến trên con đường tư bản hóa của nước Nga thế kỉ XIX. Cái chết là sự hóa giải hạnh phúc vì y được nằm trong cái bao bền vững nhất. . từ ngữ như thế nào? . ảnh hưởng nặng nề cuộc sống hiện tại. . một kiểu người có nguy cơ phát triển trong xã hội Nga đương thời. * Nguyên nhân – nguyên nhân sâu xa: do lối sống và tính cách trong bao của Bê-li-cốp. → Đây là một thủ pháp nghệ thuật của nhà văn. Vì sao Bêlicôp chết (phân tích những nguyên nhân xa và gần) Thái độ của mọi người với Bêlicôp khi còn sống như thế nào? Giải thích . hồn nhiên của chị em Varenca và ngạc nhiên khi người ta vẽ chân dung biếm họa mối tình đầu trong sáng của mình. hoạt động của giáo viên trong trường và người dân tp? Qua đó tác giả muốn phản ánh điều gì? cấp trên. → Đó là một cái chết tất yếu đối với tạng người của y trước sau cũng bị tiêu diệt. tính cách đó vẫn tiếp tục xuất hiện. . sợ và xa lánh.

mệt nhọc. lối sống Bê-li-cốp mang tính phổ quát. trầm tĩnh.Xây dựng hình ảnh. chi tiết nghệ thuật (cái chết). Chủ đề: . kiểu người đã tồn tại trong xã hội Nga thế kỉ XIX. Nghệ thuật . Nhưng chẳng bao lâu lại tái diễn như cũ: nặng nề. thoải mái.Lên án phê phán kiểu người. ích kỉ.Xây dựng hình ảnh đối lập tương phản giữa các nhân vật: chị em Varenca. lối sống trong bao và tác hại của nó. sáng tạo của con người. . tù túng. .Giọng kể mỉa mai. Cả xã hội Nga lúc bấy giờ là một cái bao khổng lồ trói buộc. Nó còn sống lâu dài như một hiện tượng xã hội.Hình ảnh cái bao là sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác giả.Xây dựng nhân vật điển hình kì quái mà vẫn chân thực.Bức thiết kêu gọi mọi người phải thay đổi lối sống tầm thường.Thảo luận ý nghĩa thời sự của tác phẩm.Khi đã chết: đầu tiên cảm thấy nhẹ nhàng. .Cách kết thúc truyện gợi nhiều suy nghĩ bằng cách phát biểu. Củng cố 2. 5. lối sống trong bao – một lối sống. cô Valenco và Bê-li-cốp. trong truyện ngắn người trong bao nhà văn đã thành công ở những đặc điểm nghệ thuật nào? . chân thực của chuyện. hèn nhát. . Là bao đồ vật mà Bê-li-cốp yêu thích. một quy luật trong lịch sử phát triển nước Nga và cả thê giới lúc bấy giờ. vô vị. tự do. biểu tượng nghệ thuật (cái bao). Ý nghĩa thời sự của tác phẩm 7. Hình ảnh biểu tượng cái bao . Luyện tập 1. 3. châm biếm. Tổng kết (ghi nhớ) III. hủ lậu. đạo đức… của nước Nga đương thời. . lại. . . 4.Nghĩa đen: vật dụng dùng để đựng đồ vật hình túi. Theo em.Ngôi kể: người thứ ba tạo tính khách quan.hiện tượng sau khi Bêlicôp chết được một tuần sau cuộc sống lại diễn ra như cũ và phân tích câu nói “không thể sống mãi như thế được” có phải là câu nói của bác sĩ thú y hay không? Nhà văn muốn cảnh báo với người đọc điều gì hôm nay và mai sau? . 6. Phân tích ý nghĩa hình ảnh này.Cấu trúc chuyện đặc biệt: truyện lồng trong truyện. lời nói nghệ thuật(câu nói cửa miệng). vô vị. văn hóa. → Sự ảnh hưởng lối sống của Bê-li-cốp rất sâu rộng đã ám ảnh. kiểu người. Luyện tập Trang 269 . ngăn chặn tự do. đầu độc bầu không khí trong sạch. điển hình khá sâu rộng. .Nghĩa bóng: biểu trưng cho kiểu người. . tự mãn. Từ đó hãy xác định chủ đề tư tưởng của tác phẩm. Hiện tượng.

Hướng dẫn tự học Trang 270 . 3.Học sinh học phần ghi nhớ sách giáo khoa.

Nhược điểm: . từ đó củng cố thêm các kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và văn nghị luận xã hội nói riêng. II. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. D. Đề bài: Yêu cầu học sinh chép thuộc long đề . biết so sánh với làm số 1. thảo luận trả lời câu hỏi.Tự đánh giá và sữa chữa bài làm của chính mình. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . . Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định này. . Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. lập luận tốt. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ điều này. . 2. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh: Giáo viên nhận xét.Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: 9/43 + Lớp 11A1: 21/45 2. .Đề 2: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ về tình yêu vừa là bài thơ về tình quê. Ưu điểm: ưu. Tiến trình lên lớp: 1.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm tuyên dương một số bài đạt kết quả một bài văn nghị luận xã hội.Đề 1: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ diễn tả tâm trạng riêng bài lên bảng. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. đánh giá chung 1. B. .Tăng thêm long yêu thích học văn và làm văn. .Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. thiết kế bài học. phù hợp và chọn lọc. lập dàn ý. Kiểm tra bài cũ: 3. 2. của tác giả nhưng lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn thế hệ bạn đọc.Tuần 27: Tiết 96 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 6 A.Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã Trang 271 .Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. … C. nhược điểm bài làm của học sinh. lấy dẫn chứng tốt.

hội. dung từ ngữ không chính xác. .Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: . 3. lan man. bố cục viết chưa cân đối.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu.Bố cục chưa cân đối không rõ rang. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. . chưa xác định được trọng tâm của đề. . + Chuẩn bị bài mới: Trang 272 . .Xác định nội dung của đề sai.Các lỗi diễn đạt và dùng từ.Giáo viên sữa một số lỗi cơ bản của học sinh. Sữa lỗi .Một số em chưa đọc kĩ nên chưa xác định được trọng tâm của dẫn đến cách viết dàn trải. Kết quả: . IV.Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: III. Hướng dẫn tự học + Xem lại bài làm của mình.

đạo đức…) điểm của văn nghị luận? (Lưu ý học . chặt chẽ của bày trước lớp. diễn giảng.Biết cách đọc văn nghị luận. Sức mạnh của văn nghị luận là ở sự Học sinh làm việc cá nhân và trình sâu sắc của tư tưởng. Kiểm tra bài cũ: . Tiến trình lên lớp: 1. sách giáo viên. người ta phân chia văn nghị luận làm hai thể: . so sánh. Ổn định lớp: Giáo viên nắm lại tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Văn chính luận (bàn về các vấn đề chính trị. phán đoán.… D. Đại Em hãy kể tên những tác phẩm nghị cáo bình Ngô. phải trái. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .… văn nghị luận tác động vào lí trí. một thời đại luận mà em đã học và đã đọc? trong thi ca… . nhận Giáo viên nhận xét. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Ví dụ: Các văn bản nghị luận: Chiếu dời đô (Lý Công luận: Uẩn). thiết kế bài học.Nói đến nghị luận nghĩa là bàn bạc đúng sai.Nghị luận là một thể loại trong văn học đặc biệt.… C. . sinh xoay quanh việc trả lời Nghị luận khẳng định điều này. Xét theo nội dung bàn luận. tài liệu tham khảo. Đặc điểm của văn nghị luận: chiếm lĩnh đặc điểm của văn nghị . chứng cứ để bàn luận về một vấn đề nào đó viết tóm tắt 3 câu để nắm được đặc (chính trị. xã hội. B. 3. tính mạch lạc. tình cảm. Về luân lí xã hội ở nước ta. phân tích. triết học. nghĩa là người ta là gì? Cách nghị luận? Có mấy loại nhận ra chân lí. giúp họ hiểu rõ vấn đề đã điểm. bác bỏ. suy nghĩ và trình bày. nhau. nêu ra. 2. văn học nghệ thuật. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. triết Trang 273 . Tựa “Trích diễm thi tập” (Hoàng Đức Lương). xã hội. sự thuyết phục của lập luận. chia sẽ với quan điểm văn nghị luận?) và niềm tin của mình. dùng lí Giáo viên gọi học sinh đọc phần I và lẽ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bổ sung và cho thức và cả tâm hồn người đọc.Tuần 27: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐỌC VĂN NGHỊ LUẬN A. Vận Giáo viên cho học sinh nhận xét lẫn dụng các thao tác như giải thích. bác bỏ điều kia.Nhận xét gì về văn nghị luận. đồng tình với mình.Em hãy cho biết những tác phẩm thuộc thể văn nghị luận đã học. chứng minh.Hiểu được một số đặc điểm của văn nghị luận. .

Chuẩn bị bài mới: Đoạn trích: Người cầm quyền khôi phục uy quyền. uống máu quân thù. ở tư tưởng. Dẫu cho trăm thây này phơi ngoài nội cỏ.Văn nghị luận còn có đặc sắc ở luận cứ và cách lập luận. bộ văn chỉ là bộ xương. Theo em. Giáo viên đánh giá. đạo đức. nhịp điệu. nữa đêm vỗ gối. ta cũng vui lòng” (Hịch tướng sĩ . lột da. nước mắt đầm đìa.Hoạt động 2: Hướng dẫn cách đọc văn nghị luận. . Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tự học. Hướng dẫn tự học .Phê bình văn học (luận bàn các vấn đề văn học nghệ thuật) II. . trữ tình… có gì khác hơn? Tại sao? Giáo viên cho học sinh thảo luận nhóm theo từng dãy bàn.Văn nghị luận hay cũng có hình ảnh. nghỉ xác này gói trong da ngựa.TQT) . Đọc văn nghị luận cần phải nắm bắt được vấn đề và các tư tưởng đặc sắc dưới hình thức luận điểm. Người đọc văn nghị luận cần cảm thấy dòng tình cảm và nhịp điệu văn chương của bài văn thì sự thưởng thức mới được trọn vẹn.Văn nghị luận đặc sắc ở vấn đề nghị luận. chỉ căm tức chưa xã thịt. học. Cách đọc văn nghị luận: . bổ sung. Trang 274 . III. ruột đau như cắt. Giáo viên chỉ định học sinh trình bày. .Ví dụ: Một số câu văn nghị luận hay: “Ta thường tới bữa quên ăn.Nắm được những đặc điểm cơ bản của văn nghị luận và cách đọc văn bản nghị luận. Học sinh trình bày. thiếu máu thịt. nuốt gan. Thiếu các luận cứ và lập luận. đọc văn bản nghị luận với một số văn bản khác như: tự sự.…). luận điểm đề xuất. . các nhóm khác nhận xét.

+ Gắn được nghệ thuật với ý tưởng nội dung đoạn trích.… D. B. Tiết học hôm nay. tài liệu tham khảo. thiết kế bài học. chúng ta sẽ đến với nền văn học Pháp. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. một nhà văn lớn nhất của nước Pháp thế kỉ XIX. Vào bài mới: Lời vào bài: Ở những tiết trước.Về kỹ năng: Biết cách đọc – hiểu tiểu thuyết. . sách giáo viên. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 275 . diễn giảng. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. + Phát huy tính chủ động. với một tác giả được coi như một cây đại thụ. trong nghệ thuật tương phản.Tuần 28: Tiết 97.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Phân tích chứng minh được những nét đặc trưng của bút pháp Huy-gô qua hư cấu nhân vật và diễn biến cốt truyện: nghệ thuật phóng đại trong so sánh và ẩn dụ. đầu óc phê phán qua việc khẳng định tình thương như một giải pháp xã hội được tác giả đề xuất. sự đan xen bình luận ngoại đề trong diễn biến của câu chuyện.… C. Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . 98 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN (Trích Những người khốn khổ) V. qua bộ tiểu thuyết đồ sộ những người khốn khổ và cụ thể qua đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. chúng ta đã đến với nền văn học Nga qua một số tác phẩm. Kiểm tra bài cũ: 3. Huy-gô A. 2. có thể suy nghĩ về con đường thực hiện lí tưởng.

Tác phẩm ra đời vầo năm nào? .Vị trí đoạn trích: nằm cuối phần 1. . Xuất xứ: 1862 b. sự bênh vực những con người khốn khổ.Dựa theo sách giáo khoa. 20 tuổi in tập thơ đầu tay.Nội dung và giá trị tác phẩm? Giáo viên phân vai cho học sinh đọc đoạn trích và yêu cầu: Theo em. .Tác phẩm tiêu biểu: sách giáo khoa. cuộc sống gia đình có nhiều mâu thuẫn → đã tác động.Nội dung và giá trị tác phẩm . Tìm hiểu chung 1. Tác giả: * Cuộc đời . ông cũng luôn để lại tình yêu thương. học sinh tóm tắt một cách ngắn gọn. những cuộc chuyển quân theo cha vất vả → trang sách đời khắc nghiệt.Sáng tác thành công ở nhiều thể loại: tiểu thuyết. Giáo viên nhận xét.Dung lượng và kết cấu tác phẩm? . Tóm tắt (sách giáo khoa) c.Vic to Huygô (1802 .) ( Sự giáo dục sáng suốt của mẹ. 2. hiện thân của chủ nghĩa lãng mạn Pháp. tiểu luận. * Sự nghiệp sáng tác: .Tác phẩm là tiếng nói bảo vệ lẽ phải. ảnh hưởng đến sáng tác của Huygô. hội họa → Để lại khối lượng tác phẩm đồ sộ. Huygô còn dấn thân vào con đường hoạt động chính trị xã hội. chương IV. thơ.Nêu những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Huy-gô. mỗi phần gồm nhiều quyển.Phần 4: Tình ca phố Pơ-luy-mê và anh hung ca phố Xanh-đơ-li. Qua đó.Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn và yêu cầu: .Phần 3: ma-ri-uýt . .Là một tài năng thơ. . d.Sinh ra và lớn lên trong một thời kì đầy bão tố CM. những trải nghiệm hấp dẫn đã để lại dấu ấn trong sáng tác của thiên tài) . bộc lộ ngay từ nhỏ: 15 tuổi đạt giải thưởng của viện hàn lâm. → Dù ở lĩnh vực nào. truyện.1885) được xem như cây đại thụ.Phần 2: Cô-đét . 3. . kịch. nhà văn lớn nhất của nước Pháp thế kỉ XIX. người cầm quyền ở đây là ai? Giăng van giăng hay Giave? Giải I. . cuộc đảo chính lật đổ chế độ cộng hòa Lu-I Bôn nap ac.Phần 1: Phăng-tin . Tiểu thuyết Những người khốn khổ a. mỗi quyển gồm nhiều chương.Ngoài sáng tác nghệ thuật. sự công bằng của xã hội. đến 1870 đế chế II sụp đổ.Phản ánh những tình cảnh thống khổ của những người dẫn bần cùng và nghèo khổ. bổ xung. quyển Trang 276 . sự thành lập công xã Pari 1871. . Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. . (cách mạng tháng 7/1830 lật đổ chế độ pk. nhà văn đem đến thông điệp của tình thương và khẳng định những số phận oan trái ấy sẽ được bảo vệ bằng tình thương. Kết cấu dung lượng tác phẩm: chia 5 phần. Đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền: .Phần 5: Giăng-van-giăng → Tên phần cuối như một giải pháp xã hội của toàn bộ tác phẩm.

giữa cường quyền và nạn nhân. ⇒ Sử dụng nghệ thuật đối lập. đối lập giữa thiện và ác. lúc thì thầm khi hạ giọng. là đại diện của lẽ sống vì tình thương. a. 1. → Giăng van giăng là người sống có trách nhiệm.Nội dung và chủ đề của đoạn trích: Đoạn trích nêu lên tình cảnh thống khổ của những con người chịu cảnh đè nén của thé lực cường quyền trong xã hội. chọn giải pháp quyết liệt là đối phó với cường quyền để cứu nạn nhân. . của những con người cùng cảnh ngộ trong xã hội. buộc phải tự thú mình là ai. hoàn cảnh đối lập nhau. ⇒ Gia ve là đại diện của cái ác. giàu tình thương đối với người nghèo khổ bất hạnh. Từ đó thấy được sự tương phản.Ngôn ngữ và hành động của Giăng van giăng thể hiện như thế nào qua đoạn trích? Hãy tìm những chi tiết về nhân vật Gia ve (giọng nói. cái cười) và nhận xét giá trị nghệ thuật của 8 của tác phẩm. điềm tĩnh. b. * Giăng van giăng: .thích? . cặp mắt. Đọc hiểu văn bản. ngang tàng hống hách.Giọng nói: “tiếng thú gầm” . Nghệ thuật phóng đại trong ẩn dụ và so sánh * Hình tượng Gia ve: (con ác thú) .Hành động: Cứu vớt Phăng tin – một con người bất hạnh.Xác định vị trí đoạn trích? . nhà văn ca ngợi sự cao quý của tình thương. .Hành động: “phóng vào con mồi” →ẩn dụ . con đĩ → luôn hoài nghi có thái độ hoài ghi.mày. mãnh liệt. Qua đó. II.Đối thoại: + Với Phăng tin: nhẹ nhàng. không có tình người. + Với Giave: khi nhẹ nhàng. Đặc trưng bút pháp nghệ thuật của Huygô qua đoạn trích. Nghệ thuật đối lập: * Gia ve . điềm tĩnh khi thật kiên quyết. cho ta thấy hai nhân vật với hai tính cách. quát tháo dữ dằn + Xưng hô thô lỗ: tao. là đại diện của cái thiện và cũng là nạn nhân. . của cường quyền.Ngôn ngữ và hành động của Giave thể hiện như thế nào qua đoạn trích? .Cặp mắt: “như cái móc sắt… quen ÁC THÚ Trang 277 .Nội dung và chủ đề đoạn trích? Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản . ta. độc ác để bắt cho được Giăng van giăng – một con người khốn khổ tội nghiệp.Đối thoại với Giăng van giăng và phăng tin: + La hét.Hành động: dung mọi thủ đoạn tàn nhẫn.

Củng cố . Vì có một người xúc động khi chứng kiến cảnh Giăng van giăng “thì thầm…” tưởng rằng Phăngtin nở một nụ cười thì đấy là một ảo tưởng có thể xảy ra. Bình luận ngoại đề của tác giả . + Người chết rồi mà gương mặt còn rạng rỡ→ tác giả xúc động trước tình cảm Giăng van giăng đối với Phăng tin và tưởng chừng thấy khuôn mặt Phăng tin rạng rỡ lên.Cái cười: “phô ra tất cả hai hàm răng” * Giăng van giăng: .Đoạn văn gồm nhiều câu hỏi . chi tiết nào trong tác phẩm thể hiện rõ tình người cao đẹp? hãy lí giải chi tiết nụ cười trên đôi môi và gương mặt rạng rỡ? ý nghĩa? .Những đặc trưng bột phát Huygô cungc là dấu hiệu quen thuộc của văn học lãng mạn.Qua những chi tiết này.Nắm được tình thương của Giăng van giăng được thể hiện như thế nào? Trang 278 .người kể chuyện. Luyện tập 1. Ý nghĩa đoạn trích . Thực tế là vô lý nhưng đây có thể là điều có thật. Đây cũng là một ảo tưởng có thể có thật. ⇒ Biểu hiện trực tiế tình cảm. lý tưởng tiến bộ mà nhà văn gửi gắm qua đoạn trích. 3. tác giả muốn gửi gắm đến người đọc điều gì? Học sinh đọc ghi nhớ sách giáo khoa. kéo giật vào hắn bao kẻ khốn khổ” . Tổng kết (ghi nhớ) III. → Hình ảnh một người mẹ đối với một đứa con.Giá trị văn chương không chỉ biểu hiện ở dấu ấn nghệ thuật mà sức hấp dẫn của thiên tài Huygô chủ yếu nằm ở thế giới tình cảm đẹp đẽ.Đoạn văn nói về việc bà sơ Xem-pli-xơ người độc nhất chứng kiến câu chuyện . cảm xúc – sự cẩm động của tác giả. G có thể được quy chiếu về hình ảnh của ai? Bằng việc khắc họa các hình tượng nhân vật có số phận và tính cách trái ngược nhau. . 2.Bằng việc khắc họa các hình tượng nhân vật có số phận và tính cách trái ngược nhau. lãng mạn. c.Câu văn miêu tả gương mặt Phăng tin kèm theo lời bình luận của tác giả: + Phăng tin chết rồi nhưng trên đoi môi chị vẫn nở một nụ cười.những chi tiết đó? Từ đó rút ra nhận xét chung về nhân vật này? Theo em. . một đấng cứu thế hiện lên thật phi thương.Đoạn văn “ông nói gì với chị… thực sự cao cả”→ là phát ngôn của chính tác giả . tác giả muốn gửi tới người đọc thông điệp của lẽ sống tình thương: ánh sáng của tình thương có thể đẩy lùi bóng tối của cường quyền. hình ảnh một vị cứu tinh.

2.. .Chuẩn bị bài mới: về luân lý xã hội ở nước ta.Làm bài tập phần luyện tập. Luyện tập 3. Trang 279 . Hướng dẫn tự học . .Nghệ thuật khắc họa nhân vật.Nắm vững những nội dung đoạn trích.

Yêu cầu một bài văn bình luận có sức thuyết phục Trang 280 . 4. yêu cầu của thao 1.liên quan đến quân sự. của thao tác này. thể thao. chứng minh. 3.BL khác giải thích. haythuyết phục là gì? dở. đọc tán đồng chốt lại. trả lời . . bàn luận. thể thao. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. với một nhận xét.Mục đích: BL là đề xuất và thuyết phục người nghe. luận có nghĩa là nhận xét. sau đó giáo viên củng cố.Ý nghĩ từ bình luận: Trong cuộc sống chúng ta có thể . thạo một khâu nào đó. Mục đích. bình luận.Về kĩ năng: Biết vận dụng thao tác lập luận bình luận vào việc viết bài văn nghị luận. + BL là đề xuất và thuyết phục người nghe. B. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Bình luận khác chứng minh. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. + Nắm được những nguyên tắc và cách thức cơ bản của thao tác lập luận bình luận. tài liệu tham khảo. đúng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. kĩ về một vấn đề nào .) đọc tán đồn. Học sinh tìm hiểu ngữ liệu. chúng ta thường gặp từ bình luận trong các trường hợp như bình luận quân gặp bình luận không? Thử giải thích ý sự. thích ở điểm nào? + Bàn luận thì phải có sự trao đổi ý kiến với người khác . đánh giá bàn luận của mình .sai. với một nhận xét. thời sự… Trong các trường hợp này.Học sinh trả lời câu hỏi 3. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Trong đời sống. . phân tích.Yêu cầu để bình luận có sức + Đánh giá phải có sự nhận xét phải. yêu cầu của thao tác lập luận bình luận tìm hiểu mục đích. thảo luận trả lời câu hỏi. . giáo đó. + GT là làm cho người ta hiểu rõ. Tiến trình lên lớp: 1. bác bỏ .Về kiến thức: + Hiểu được mục đích. đánh giá về các vấn đề (Các nhóm thao tác: so sánh. bàn luận của mình về một vấn Kỹ năng là khả năng thực hiện thành đề trong đời sống hoặc trong văn học. D. sách giáo viên.Tuần 28: Tiết 99 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN A. đánh giá. yêu cầu tác lập luận bình luận. giải về một vấn đề trong đời sống hoặc trong VH. yêu cầu và tầm quan trọng của thao tác lập luận bình luận. chứng minh là: câu hỏi. viên củng cố chốt lại tầm quan trọng + CM là làm cho người ta tin. thiết kế bài học. từ bình nghĩa từ bình luận trong các từ đó.trái. Mục đích. . thời sự… giải thích.

Trình bày rõ ràng. mở rộng xung quanh vấn đề một cách sâu sắc và có sự thuyết phục. trung thực vấn đề được bình luận + Lập luận để khẳng định được nhận xét. hay. dám bình luận. Vai trò và tầm quan trọng của kĩ năng bình luận: .Tác giả có nhận định. các quan điểm.Con người hôm nay cần phải biết bình luận. để thuyết phục triều đình cho mở khoa luật. Tìm hiểu ngữ liệu: trích đoạn Xin lập khoa luật a. + Chỉ ra những cái hay. 2. . thuyết phục nhà vua lập khoa luật. đánh giá của mình là đúng đắn.sai. mọi người đều có quyền tham gia giải quyết công việc xã hội. 2. .Đây là một đoạn trích có tính chất bình luận: đối tượng của đoạn trích là những người đã biết tới pháp luật. đánh giá đúng. Nêu vấn đề cần bình luận . dở của nho giáo truyền thống.Muốn cho ý kiến bình luận có sức thuyết phục thì cần phải nắm vững kĩ năng bình luận. phù hợp với quy luật của văn chương. II. sách giáo khoa và thảo luận các câu hỏi sau: Một bài bình luận thường có mấy bước? nội dung của mỗi bước là gì? Hoạt động 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập. ngắn gọn vấn đề bình luận. . + Bàn bạc. Xét ngữ liệu: . mục đích của tác giả ở đây là mong được sự đồng tình của mọi người về việc cần thiết của pháp luật đối với việc trị nước. → Mục đích: BL đê thấy được tầm quan trọng của pháp luật đó với sự cách tân nhà nước. . + Chỉ rõ những sai. ý kiến đều được chân thành khuyến khích. b. + Trình bày rõ rang.Bình luận yêu cầu phải nêu rõ được thái độ và sự đánh giá của người bình luận trước vấn đề đưa ra bình luận. Nếu không có kĩ năng bình luận thì sẽ không biết cách bình luận và không thành thục khi bình luận.dở.Nguyễn Trường Tộ có lý do để viết xin lập khoa luật: vì lúc đó không phải ai cũng đều thống nhất cho rằng muốn trị nước thì phải dựa vào luật chứ không phải những lời nói suông của nho giáo. dân chủ. Đánh giá vấn đề cần bình luận (có thể chọn một trong ba cách sau): Trang 281 . trung thực. Chúng ta đang sống trong thời đại văn minh. cái đúng trong việc thực hiện pháp luật ở phương Tây.Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu cách bình luận Đọc mục II. Cách bình luận 1.

. .Bàn về thái độ. Hướng dẫn tự học .Bàn về những ý nghĩa xa rộng hơn. . 3. . .Học sinh làm bài tập và chuẩn bị bài mới. III..Bản chất của bình luận là tranh luận về một vấn đề mà tất cả những người tham gia đều đã biết và có ý kiến riêng về vấn đề đó.Có mở rộng vấn đề: vấn đề an toàn giao thong không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực giao thong mà còn là vấn đề văn minh… 3. Bàn về vấn đề cần bình luận (có thể chọn 1 trong 3 cách sau) .Có vấn đề cần bình luận: nguyên nhân và hậu quả của tai nạn giao thong. sâu sắc hơn mà vấn đề bình luận có thể gợi ra. hành động.Bàn về những điều có thể rút ra khi lien hệ với thời đại.Đưa ra một cách đánh giá của riêng mình. Củng cố 2. Trang 282 . hoàn cảnh sống.Kết hợp phần đúng và loại bỏ phần sai của mỗi phía để tìm ra một tiếng nói chung trong sự đánh giá. chứng minh hay kết hợp với giải thích. Bài tập 2: Đoạn văn trên có sử dụng thao tác bình luận vì: . với chứng minh vì: . . lứa tuổi của mình và của những người đang tham gia bình luận với mình.Đứng hẳn về một phía mà mình tin là đúng để kiên quyết bác bỏ cái sai. cách giải quyết cần có trước vấn đề vừa được nhận xét. Luyện tập 1.Mục đích của ba kiểu bài khác nhau. Luyện tập Bài tập 1: Bình luận không phải là giải thích.

Những nhân vật đều được lấy từ nguyên mẫu thực tế: ông đã từng đi thăm. từng chống lại cường quyền. từng hòa mình vào dân chúng đau khổ. → Có lẽ khi mở đầu truyện bằng nhan đề Phăng-tin. khảo sát những nơi ngục tù. toàn diện hơn về bộ tiểu thuyết đồ sộ Những người khốn khổ của V.Học sinh nhắc lại kết cấu tác phấm Chia 5 phần. . nhân vật diễn biến theo ý định chủ quan của nhà văn → nhân vật được lí tưởng hóa. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số.Mối liên hệ giữa nghệ thuật lãng 3. tài liệu tham khảo. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. từng đi tới các chiến lũy trong những ngày lao động cách mạng. thiết kế bài học. giăng lại được đặt cho phần thứ 5. nhà văn muốn coi nàng như một hình ảnh tiêu biểu có ý nghĩa đặt vấn đề cho cuốn tiểu thuyết xã hội này và tên Giangvan-giăng nằm ở phần kết thúc như một tổng kết về giải pháp xã hội của toàn bộ thiên tiểu thuyết. Huy-gô A. 2. . Nhân vật: mạn và cuộc sống hiện thực trong hư . B. diễn giảng. Kiểm tra bài cũ: 3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 2.Tuần 28: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TIỂU THUYẾT NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ V. có thể tóm tắt lại. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên yêu cầu học sinh tóm tắt 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Có cái nhìn sâu sắc. Tóm tắt tiểu thuyết: lại ngắn gọn nội dung của toàn bộ tiểu thuyết → Giáo viên củng cố.Nhân vật trung tâm là nhân vật lãng mạn vì tính cách cấu nhân vật của Huy-gô. sách giáo viên. Kết cấu . . tuyệt đối hóa trong vẽ đẹp tâm hồn.… D. Tuy xuất hiện ngay ở đầu truyện và là nhân → Giáo viên bổ sung thêm về phần vật trung tâm cho tới trang cuối cùng nhưng Giăng-vankết cấu.Huy-gô.Giang-van-giăng được lấy từ nguyên mẫu của một Trang 283 . Tiến trình lên lớp: 1.… C. từng rời bỏ xứ sở trong 20 năm.

Học sinh tìm đọc tác phẩm “Những người khốn khổ”. ngọc ở sau môi”.Chuẩn bị bài mới “Về lí luận xã hội ở nước ta”. từ đó có sự lí tưởng hóa đến những quãng đời sau của thị trưởng Ma-đơle.Nhân vật Phăng-tin: một cô gái điếm đang chờ khách.người khốn khổ cũng ăn cắp bánh mì và bị bắt. một dân giang hồ người Pháp → Cảm hứng cho Huy-gô về người tù khổ sai. 4. “giữa đường thấy sự bất bình”. rat ay cứu vớt không chỉ nàng. . Trang 284 . đồng thời cũng lấy từ Vi-đốc. người anh hùng lãng mạn. bán tóc. bị cảnh sát bắt và chính Huy-gô đã cứu cô ra khỏi đồn cảnh sát → Một cô gái làng chơi của đời thực đã cảm hứng để Huy-gô viết về Phăng-tin. . người con gái đã từng có “Vàng trên mái tóc. mà quan trọng hơn là thắp sáng hơn hi vọng cuối cùng về tương lai: hạnh phúc của Cơ-dét. Hướng dẫn tự học: . Huy-gô lúc này hóa thân thành chính Giang-van-giăng. một tên cướp nổi tiếng của những thập niên giữa thế kỉ XIX. cuối cùng bán thân để nuôi con. trên con đường sa ngã phải bán răng.

Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Cảm nhận được tinh thần yêu nước. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Một trong số đó là Phan Châu Trinh. Vào bài mới: Lời vào bài: Vào những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. Kiểm tra bài cũ: Nôi dung và ý nghĩa của đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền. 2. Tiến trình lên lớp: 1. mà chúng ta sẽ tìm hiểu hôm nay. sáng tác chính) hô.Tuần 29: Tiết 100 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA (Trích Đạo đức và luân lí Đông Tây) Phan Châu Trinh A. thực hiện chế độ dẫn học sinh ghi bài từ sách giáo dân chủ. B. khoa.Chủ trương bãi bỏ chế độ quân chủ. thiết kế bài học.1926). Giáo viên nhận xét và chốt ý. Có ý niệm về một phong cách của một tác giả cụ thể. ẩn. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Phan Châu Trinh (1872 . diễn giảng… D. những con người ưu tú của dân tộc đã có tư tưởng tiến bộ nhằm cách tân đất nước.… C. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Tác giả tiểu dẫn. hướng . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại.Về kĩ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. sách giáo viên. tự là Tử Cán. lợi dụng chiêu bài “khai hóa” của Pháp để đấu tranh hợp Trang 285 . Học sinh làm việc cá nhân và trình . Với một tinh thần nồng nàn yêu nước. do chính sách ngu dân của thực dân Pháp áp đặt. xã hội nước ta lâm vào tình trạng trì trệ và yếu kém về mọi mặt. hiệu Tay đường hoạt động. 3. quê Quảng Nam. mở mang công thương nghiệp. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. nêu đôi nét về tác giả Phan * Cuộc đời Châu Trinh? (Lưu ý về các chặng . khai thong dân trí. Trong hoàn cảnh đó. điều này đã được thể hiện trong bài Bàn về luân lí xã hội ở nước ta. làm quan một thời gian sau cáo về ở bày trước lớp. + Hiểu được nghệ thuật viết văn chính luận. tài liệu tham khảo.1901 đỗ phó bảng. biệt hiệu Hi Mã. tư tưởng tiến bộ của Phan Châu Trinh khi kêu gọi xây dựng nền luân lí xã hội ở nước ta. Tìm hiểu chung: tìm hiểu tiểu dẫn: học sinh đọc phần 1. .

bố cục. Hiện trạng chung: Nước ta chưa có luân lí xã hội (phần 1) . II.Giá trị tác phẩm: + Đề cao tinh thần yêu nước thể hiện lý tưởng cứu dân. Tuy sự nghiệp không thành nhưng tinh thần và nhiệt huyết cứu nước của ông rất đáng khính phục. ba năm sau được thả tự do. + Phần 2: Những biểu hiện cụ thể của việc chưa có luân lí xã hội ở nước ta.Kết cấu: gồm 5 phần chính. Tất cả đều thấm nhuần tư tưởng tiến bộ của một nhà yêu nước chân chính. . hướng tới mục đích giành độc lập tự do. → Là người có tấm long yêu nước nồng nàn. . .Vị trí đoạn trích: phần III của bài Đạo đức và luân Đông Tây. Tư tưởng đó đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị. cứu nước của Phan Châu Trinh.1925 bị ốm nặng. Trang 286 . chủ đề tư tưởng của đoạn trích? Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản: . 3.Bố cục: 3 phần + Phần 1: Hiện trạng chung: Ở nước ta chưa có luân lí xã hội. bị đày đi Côn Đảo.Nêu xuất xứ. mọi người chưa có ý niệm luân lí xã hội. .Đối tượng hướng tới của bài diễn thuyết: trước hết là những người nghe Phan Châu Trinh nói vào đêm 19/11/1925 tại hội thanh niên Sài Gòn.Xuất xứ: được Phan Châu Trinh diễn thuyết vào đêm 19/01/1925 tại hội thanh niên ở Sài Gòn. kết cấu và giá trị tác phẩm? ..1908 ông bị bắt.Vấn đề được nêu trong bài viết này là gì? pháp.Chủ trương tư tưởng: Đoạn trích thể hiện rõ tâm huyết và dũng khí của một chí sĩ yêu nước: dám vạch trần thực trạng đen tối của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ để dấy lên việc cần phải truyền bá chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để gây dựng đoàn thể xã hội tiến bộ. Đọc – hiểu văn bản 1. . Đoạn trích . + Phần 3: Giải pháp thay đổi để xây dựng luân lí xã hội ở nước ta. mất ngày 24 -03 -1926.Xác định vị trí. lễ truy điệu ông trở thành một phong trào vận động ái quốc rộng khắp. . sau đó mới là người nước mình. + Là áng văn chính luận mẫu mực. * Tác phẩm chính: (sách giáo khoa) .

biết trọng công ích… Nhưng rồi lũ vua quan phản động thối nát ham quyền tước vinh hoa đã tìm cách phá tan tành đoàn thể. * Nguyên nhân của tình trạng dân không biết đoàn thể không trọng công ích. không trọng công ích là gì? . + Là “cái nghĩa vụ mỗi người trong nước” – tức là ý thức công dân mà mỗi người phải có. dẫn đến tình trạng ai sống chết mặc ai. coi Trang 287 .Bên Pháp: Mỗi khi người có quyền thế. hoặc chính phủ lấy sức mạnh mà đè nén quyền lợi riêng của từng hay một hội nào thì người ta kêu nài. . 2.Ở các đoạn sau ở phần 2. ở 2 đoạn đầu.Dùng cách nói phủ định bác bỏ những cách hiểu đơn giản. nông cạn. thị oai cho được công bằng mới thôi. → Lí do: vì người ta có đoàn thể.Bên mình: người nước mình không hiểu nghĩa vụ mỗi người trong nước với nhau. người này không quan tâm người khác. tác giả đã so sánh bên châu Âu. .Cách đặt vấn đề thẳng thắn: Ở Việt Nam chưa có luân lí xã hội → gây ấn tượng mạnh mẽ.Luân lí xã hội mà tác giả nêu ra ở đoạn trích này là: + Ý thức tương trợ lẫn nhau giữa các cá nhân trong xã hội. tác giả chỉ ra nguyên nhân của tình trạng dân không biết đoàn thể. .Từ thời cổ xưa. biết giữ lợi chung biết hiệp nhau lại. → Vua quan mặc sức bóp nặn dân chúng. chống cự. ông cha ta đã biết đoàn thể. ⇒ Đó là ý thức sẵn sàng làm việc chung. hời hợt về luân lí xã hội. + Tuyệt nhiên không ai… + Một tiếng bè bạn… . bên Pháp với bên ta về điều gì? Hãy chỉ ra những biểu hiện cụ thể của từng bên? . Trong phần 2. Những biểu hiện cụ thể của việc chưa có luân lí xã hội ở nước ta (phần 2) * Tác giả so sánh bên châu Âu.Bên châu Âu: Đề cao dân chủ coi trọng sự bình đẳng của con người. có công đức. không chỉ quan tâm đến gia đình quốc gia mà còn quan tâm đến toàn thế giới. chỉ biết vơ vét.Những biểu hiện nào được nêu trong bài chứng tỏ nước ta tuyệt nhiên không có luân lí xã hội. → cái chủ nghĩa xã hội rất thịnh hành đã phóng đại (phát triển rộng) .… → Lí do: người nước mình thiếu ý thức đoàn thể. nguyên tắc của luân lí xã hội là ý thức nghĩa vụ giữa người với người. sẵn sàng giúp đỡ nhau và tôn trọng quyền lợi của người khác. + Là “cái nghĩa vụ mà loài người ăn ở với loài người” – tinh thần hợp tác của con người vượt lên trên các ranh giới dân tộc và lãnh thổ.. bên Pháp với bên ta về quan niệm. .

chế độ vua quan chuyên chế vô cùng tồi tệ. → tác giả hướng mũi nhọn đả kích vào bọn chúng: + Những cách gọi tên như: “bọn học trò”.Thái độ của tác giả? . “kẻ áo rộng khăn đen”.Cách kết hợp yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận một cách nhuần nhị tạo nên sức thuyết phục: + Yếu tố nghị luận: lập luận chặt chẽ. . giọng văn mạnh mẽ hùng hồn. vừa đau long. muốn có luân lí xã hội thì phải làm gì? Ý nghĩa của lời đề nghị đó đối với xã hội đương thời? . tố cáo tội ác) Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Ý nghĩa: Đó là vấn đề rất cấp thiết đối với xã hội nước ta. nêu dẫn chứng cụ thể. Củng cố Trang 288 ..Nguyên nhân: Đó là sự phản động. + Phải đánh đổ chế độ vua quan thối nát làm bại hoại luân lí xã hội. sự dốt nát của dân là điều kiện tốt để củng cố quyền lực và long tham của mình. xác thực. + Yếu tố biểu cảm: thể hiện một trái tim dạt dào cảm xúc. . + Trong mắt ông. “kẻ mang đai đội mũ”. .Theo tác giả. “bọn quan lại”. “bọn thượng lưu”… Thái độ căm ghét cao độ của Phan Châu Trinh đối với tầng lớp quan lại Nam triều. nước mình. thấm thía nỗi đau trước tình trạng tăm tối của xã hội Việt Nam đương thời. Luyện tập 1. . có kẻ áo rộng khăn dài lúc nhúc lạy dưới” – đó là một lũ “ăn cướp có giấy phép” 3.Tác giả đã đả kích chế độ vua quan chuyên chế ra sao? (cách gọi tên. Muốn có độc lập phải giải quyết trước hết vấn đề dân trí. câu văn từ ngữ chính xác thể hiện một lí trí tỉnh táo.Những câu cảm thán trong đoạn trích giúp chúng ta hiểu gì về trạng thái cảm xúc và phẩm chất của người diễn thuyết? Học sinh đọc ghi nhớ. cần phải phủ định triệt để “có kẻ mang đai đội mũ. Nghệ thuật . + Phải bỏ thói dựa dẫm vào quyền thế.Nhận xét về cách kết hợp giữa yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận trong đoạn trích? . chấm dứt tệ mua danh bán tước hòng có được vị trí “ngồi trên ăn trước”. Những giải pháp cần thiết để có luân lí xã hội (phần 3) . Tổng kết (sách giáo khoa) III. dốt nát của lũ quan trường. tư duy sắc sảo.Thái độ của tác giả: vừa phê phán nghiêm khắc. ngất ngưỡng ngồi trên.Muốn có luân lí xã hội thì: + Phải biết gây dựng đoàn thể để hỗ trợ nhau trong cuộc sống và để tự bảo vệ quyền lợi của mình. Giáo viên nhận xét và bổ sung. lô gíc. 5. 4. thấy cần phải chỉ ra sự hèn kém của dân mình. khiến tư tưởng cách mạng không thể nảy nở và nước ta không có được tự do độc lập.

nguồn gốc giải phóng các dân tộc… Trang 289 . bộc lộ qua lời cảm than thống thiết. rõ ràng.Lập luận sáng sủa. 2. . dứt khoát. Luyện tập 3. ..Lập trường đánh đổ chế độ quân chủ luôn được tuyên bố công khai.Nhận xét về phẩm chất của người diễn thuyết? .Chuẩn bị đọc thêm bài: Tiếng mẹ đẻ . .Tình cảm tràn đầy.Nhận xét về giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản? Bài viết thể hiện khá rõ những điểm cốt lõi làm nên sức thuyết phục của văn diễn thuyết: .Kế hoạch hành động được vạch cụ thể. khúc triết. Hướng dẫn tự học .

Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. nội dung và giá trị . mạnh dạn lên án chính sách bóc lột và chế độ ngu dân Pháp.Tuần 29: Tiết 101 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: TIẾNG MẸ ĐẺ . quê Gia Định (nay thành phố HCM) . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Sự nghiệp và tên tuổi gắn liền với cuộc diễn thuyết sôi nổi. 2. giới I. nhà yêu nước tiến bộ nổi tiếng đầu thế kỉ XX. + Phê phán thói học đòi Tây hóa. những hoài bão nổi tiếng.nguồn giải phóng… .… C. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn.NGUỒN GIẢI PHÓNG CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC A. + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại.Xuất xứ: đăng trên báo Tiếng chuông rè 1925 với bút tác phẩm.Về kĩ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. danh Nguyễn Tịnh. B. .Nêu xuất xứ. tìm hiểu. tài liệu tham khảo. + Đặc sắc nghệ thuật trong văn chính luận của tác giả. Kiểm tra bài cũ: 3. .Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Tầm quan trọng của tiếng nói dân tộc và khẳng định tiếng nước mình không nghèo nàn. Tác giả Nguyễn An Ninh. 2. Tác phẩm Tiếng mẹ đẻ .Nguyễn An Ninh (1800 . sách giáo viên. Tìm hiểu chung: thiệu những nét cơ bản nhất về tác giả 1. Tiến trình lên lớp: 1. diễn giảng… D. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Là nhà báo.Nội dung và giá trị tác phẩm: Trang 290 . . đồng thời nói về mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với ngôn ngữ nước mình. nhà văn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh có hướng tìm hiểu để thấy: .1943). . thiết kế bài học.

Luyện tập 3. II. . các luận điểm. Tác phẩm đã nêu quan điểm đúng đắn của Nguyễn An Ninh về tiếng nói dân tộc trên nhiều phương diện. Những ý kiến đó đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Luyện tập 1. Đây là bài chính luận xuất sắc của Nguyễn An Ninh. . Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản 1. 2. khái quát lại những nội dung cơ bản về nội dung ý nghĩa và đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm. .Tác giả phê phán quan điểm sai lầm cho rằng tiếng mẹ đẻ nghèo nàn. như là một yếu tố để giải phóng dân tộc. luận cứ trình bày mạch lạc. Củng cố 2. dễ hiểu. Hướng dẫn tự học Trang 291 .Cách viết nêu vấn đề để tranh luận. nhưng vẫn khuyến khích giới trí thức học tiếng nước ngoài trong mối quan hệ đúng đắn với tiếng nói dân tộc. III. phân minh có giá trị thuyết phục. Đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm . lập luận chặt chẽ. .Viết rõ ràng.. hấp dẫn.Tác giả chống lại thói Tây hóa lố lăng của không ít người An Nam lúc bấy giờ làm tổn thương tiếng mẹ đẻ của dân tộc.Đề cao sức mạnh tiếng nói dân tộc như là người bảo vệ nền độc lập dân tộc.Văn phong linh hoạt theo kiểu bút chiến của báo chí và có ý vị. → củng cố. Nội dung và ý nghĩa tác phẩm . dung lập luận để bác bỏ những cái sai và khẳng định những cái đúng.Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu hệ thống câu hỏi sách giáo khoa.

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . + Trong giao tiếp giữa con người với nhau.Bàn bạc về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận.Về kĩ năng: Biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn xây dựng một đoạn văn bình luận về một đề tài gần gũi với lứa tuổi học trò. Xây dựng tiến trình lập luận theo ba bước: . Chọn một khía cạnh của đề tài để bình luận: “Lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh lịch sự” là “biết nói cảm ơn”. Hướng dẫn: a. lịch sự” 2. lịch sự trong ứng xử. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bài của học sinh.Nêu hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. Viết nội dung của đoạn văn: thống nhất ý kiến và viết đoạn văn. + Đối với lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh. B. Lập dàn ý: c.Về kiến thức: Củng cố những kiến thức đã học về thao tác lập luận bình luận. sách giáo viên. Đề bài: chuẩn bị bài từ tiết trước. thiết kế bài học. một quy tắc đòi hỏi chúng ta phải thực hiện là lời nói “cảm ơn” và sau đó là cảm ơn. Trang 292 .Tuần 29: Tiết 102 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN A. diễn giảng.… C. nói lời “cảm ơn” và biết cảm ơn vì cuộc sống luôn đòi hỏi chúng ta biết văn minh. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên ra đề và dặn học sinh 1. . d. Kiểm tra bài cũ: Trình bày các bước làm của thao tác lập luận bình luận. e.Đánh giá về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. tài liệu tham khảo. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. 2. Anh chị được giao viết bài văn bình luận để tham gia diễn đàn do Đoàn thanh niên nhà trường tổ chức với đề tài: “Lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh.… D. . Phân tích đề: b. . Học sinh thảo luận theo nhóm. 3. thanh lịch.

góp ý. . tác phong. 3. Sau đó cùng nhận xét.Đọc thêm các ví dụ trong sách giáo khoa. “Về lí luận xã hội ở nước ta”.Sau đó. Trang 293 .Làm bài tập phần 2. . cử chỉ. ngôn ngữ.Chuẩn bị bài đọc văn. cách thức lập luận. .Hoàn thiện bài tập trên lớp. bổ sung cho nhau về các mặt: nội dung ý kiến. Hướng dẫn tự học: . học sinh cử đại diện trình bày theo từng nhóm.

2. Phân tích sử dụng thao tác lập luận bình luận qua Chia lớp thành 4 nhóm: một số tác phẩm văn học: . thảo luận.Biết phát hiện và có khả năng phân tích cách lập luận bình luận của tác phẩm văn học mà tác giả đã vận dụng trong đó. (Phan Châu Trinh). bên Pháp với nước ta → giáo viên tổng kết lại. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Phần 2: Để thuyết phục người đọc. giáo án… C. với tác phấm “Tiếng mẹ đẻ . nêu vấn đề. tài liệu tham khảo. + Chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng này: Bọn vua quan chuyên chế chỉ lo vinh hoa. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số. vấn đề: nước ta lúc đó chưa có luân lí xã hội. vơ vét của dân mà không lo cho cuộc sống của người dân.… D.Phần 1: Tác giả đã nêu hiện tượng. người nghe đồng giải phóng các dân tộc bị áp bức” tình ý kiến của mình thì tác giả dung dẫn chứng lí lẽ một (Nguyễn An Ninh). Kiểm tra bài cũ: 3. lo hưởng thụ. 4 thực hiện tương tự đối → thực trạng nước ta lúc đó chưa có luân lí xã hội. Trang 294 . * Cách bình luận: . nên khi có đoàn thể nào nổi lên đều bị dập tắt ngay → dân càng nô lệ lầm than. nhóm khác cùng nhận xét. Về luân lí xã hội ở nước ta (Phan Châu Trinh) thao tác lập luận bình luận trong đoạn * Xác định vấn đề bình luận: Luân lí xã hội ở nước ta → trích “về luân lí xã hội ở nước ta” đưa ra ý kiến. chứng minh điều: nước ta lúc bấy giờ chưa có luân lí xã hội. thì ngôi vua càng bền lâu. 2 phân tích cách sử dụng 1. B. Phương pháp dạy học: Đọc sáng tạo.Nhóm 1. khẳng định.nguồn . vấn đề cần bình luận . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. đàm thoại.Nhóm 3. Sau đó mỗi nhóm cách xác thực để chứng minh. các thành viên nhân dẫn đến tình trạng trên. đồng thời chỉ rõ nguyên cử đại diện trình bày. bổ sung → + Tác giả so sanh bên châu Âu. phú quý.Tiếp tục củng cố những kiến thức đã học về thao tác lập luận bình luận. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Tuần 29: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC A.

II.Ở những đoạn tiếp theo đó. 2. tác giả đưa ra ý kiến nhận xét.Hướng dẫn chuẩn bị bài mới theo câu hỏi sách giáo khoa: Ba cống hiến vĩ đại của Các-mác.. là yếu tố giúp giải phóng dân tộc bị áp bức thống trị. Đoạn cuối cùng tác giả đưa ra quan niệm về mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với ngôn ngữ nước mình.Đoạn 1.Nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức. Trang 295 . (Nguyễn An Ninh) * Vấn đề bình luận: Một số người An Nam từ bỏ văn hóa và tiếng mẹ đẻ. thì sang phần 3 tác giả nêu lên thực tế của đất nước và đưa ra giải pháp khắc phục tình trạng trên. * Cách lập luận bình luận. . 2: Tác giả dẫn dắt và nêu lên vấn đề cần bình luận: Một số người An Nam từ bỏ văn hóa và tiếng mẹ đẻ phải làm cho mọi người An Nam tha thiết với giống nòi lo lắng.Phần 3: Sau khi đã nêu vấn đề cần bình luận ở phần 1. Tiếng mẹ đẻ .Học sinh đọc nhanh lại văn bản. + Khẳng định tiếng nước mình không nghèo nàn khi căn cứ vào những dẫn chứng xác thực. đánh giá về vấn đề. . kiên quyết. đưa ý kiến nhận xét đánh giá ở phần 2. Củng cố: 2.Hoàn thành bài tập trên lớp. Hướng dẫn tự học: . + Tiếng nói có tầm quan trọng đối với vận mệnh xủa dân tộc: là người bảo vệ. Luyện tập: 1. và phân tích cách lập luận bình luận trong tác phẩm. . .

Tuần 30: Tiết 103. Kiểm tra bài cũ: Nêu chủ đề tư tưởng của đoạn trích Về luân lí xã hội ở nước ta. B. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. thiết kế bài học. Tại sao tư tưởng đó lại có ý nghĩa thời sự trong thời đại ngày nay? 3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . cách lập luận tăng cấp.… C. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 296 .Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật của bài phát biểu đọc trước mộ của Các-Mác: những đóng góp to lớn của Các-Mác đã được làm sáng tỏ qua các luận điểm sắc bén. sách giáo viên.Về kĩ năng: + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. 2. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 104 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC Ăng-ghen A. diễn giảng… D. .

Phần 2 (đoạn 3. th ời gia Qluật về giá trị thặng dư Khợp giữa ll & tt.1883) là nhà triết học. . Họ viết chung cuốn “Tuyên ngôn Đảng Cộng Sản” 2. Những cống hiến đó đều hướng vào mục tiêu phục vụ nhân loại. . để tỏ long thương tiếc và khẳng định sự đóng góp của Mác. Ăng-ghen đã viết bài văn này. con một kĩ nghệ gia giàu có ở Bácmen.Các-Mác (1818 .Mặt khác. nó xuất phát từ tình cảm vĩ đại và cảm động giữa Mác và Ăng-ghen. lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới. bổ sung. Năm 1844 gặp Mác ở Pari. học triết rồi học sử ở Bon. Những cống hiến to lớn của Mác đvới sự nghiệp phát triển nhân loại Không gian.Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn và yêu cầu: Học sinh hãy tóm tắt những nét chính về Ă và M trong vòng 6 câu (chủ yếu là những hoạt động của Ă và M). . Ông học luật. Ông là người Đức.Xác định bố cục và nội dung của từng phần. Tác phẩm a/ Hoàn cảnh sáng tác: . khi còn học trung học.Văn bản được viết trong hoàn cảnh nào? Học sinh trình bày trước lớp. 2): Không gian. miền Rê-na-ni. . cùng nhau hoạt động cách mạng và nghiên cứu khoa học. 5. 6): Những cống hiến to lớn của Mác đối với sự phát triển của nhân loại.Sau khi Mác qua đời. b/ Bố cục: 3 phần: . Ông và Ăng-ghen là hai người bạn thân thiết. Bec-lin. lí luận và hoạt động cách mạng lỗi lạc. Tìm hiểu chung: 1.Phần 1 (đoạn 1. Tác giả . Giáo viên nhận xét. Ông là người Đức. Biến lí thuyết cmkh thành hđcm Tìm ra qluật phát triển của lsử loài người Trang 297 Con người KH của Mác Con người cm của Mác . thời gian lien quan đến sự ra đi của Mác. Ông học đại học ở Beclin. lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới. lí luận và hoạt động cách mạng lỗi lạc. bảo vệ luận án tiến sĩ năm 20 tuổi. . I. ông đã được tiếp xúc với tư tưởng của cách mạng Pháp năm 1879 và nền văn học cổ điển Đức. 4. . Ăng-ghen cũng có nhiều đóng góp trên lĩnh vực văn học nghệ thuật.Phri-đrich Ăng-ghen là nhà triết học.Phần 3 (đoạn 7 và câu cuối): Giá trị tổng quát của những cống hiến vĩ đại của Mác.

Theo Ă. cống hiến thứ 3 là cống hiến quan trọng nhất trong 3 cống hiến. Giáo viên đánh giá và bổ sung cho hoàn chỉnh. II. tất cả đều bất tử → Mác là nhà khoa học kiệt xuất.Cống hiến 2: (Đoạn 4) Những cống hiến to lớn của Mác đv sự nghiệp phát triển nhân loại. 2.Bài viết không nói nhiều về cái chết là nhằm nhấn mạnh ý nghĩa của sự sống. Biến lí thuyết cmkh thành hđộng cm Con người KH của Mác Con người cm của Mác . → Những cống hiến được sắp xếp theo thứ tự tăng dần. vào lúc 3 giờ kém 15 phút. trong ba cống hiến trên thì cống hiến nào được xem là quan trọng nhất? Tại sao? . qluật vận động của phương thức sản xuất TBCN . .M đã có những cống hiến vĩ đại như thế nào? Học sinh làm việc theo nhóm. Những cống hiến vĩ đại của Mác: . nhà cách Trang 298 .Tại sao. Đọc – hiểu văn bản 1. Với Mác. Thời gian – không gian liên quan đến sự ra đi của Mác .Không gian: Trong một căn phòng. nghệ thuật) . . sau đó trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. . trên chiếc ghế bành. .Cống hiến 3: (Đoạn 5 – 6) Kết hợp giữa ll&tt. đây lại là bài viết khi M qua đời nhưng tại sao Ă lại không nói nhiều đến cái chết? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Tình cảm xót thương của Ă đv M Hđ2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản Em có nhận xét gì về cách giới thiệu về thời gian – không gian lien quan đến sự ra đi của Mác? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Cách giới thiệu gây ấn tượng cho người đọc. tôn giáo.Cống hiến 1: (Đoạn 3) Tìm ra qluật phát triển của lsử loài người Hạ tầng cơ sở (việc sản xuất ra những tư liệu shoạt vật chất Quyết trực tiếp trình độ phát triển kinh tế) định Thượng tầng kiến trúc (Thể chế nhà nước. của cuộc đời Mác và của cả những đóng góp mà Mác đã cống hiến cho nhân loại.Thời gian: Chiều 14 – 03.Giới thiệu ngắn gọn mà sâu sắc về Mác: “Nhà tư tưởng … hiện đại”.

(thì) B đã………………………… Nhưng không phải chỉ như A (mà) B còn………………………………… . . + M bênh vực những người lao động. thái độ của Ă đv M: . .Em có nhận xét gì về cách lập luận của Ă? Cách lập luận ấy có tác dụng gì? Ă đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để nói đến cống hiến của Ă? Qua những cống hiến mà Ă đã nói. góp phần mở đường cho nhân loại tiến lên.Giáo viên nhận xét va bổ sung cho hoàn chỉnh. . Sử dụng lối kết cấu tầng bậc kết hợp với so sánh.Mô hình hóa: Giống như A đã……. Ca ngợi công lao và đóng góp của M và khẳng định.Tình cảm của Ă thể hiện sự tiếc thương vô hạn xuất phát từ đáy long Ă và cả nhân loại.Nắm được những cống hiến vĩ đaij của M. người đọc hiểu: + M lên tiếng chống lại bất công. không chỉ vượt qua đỉnh cao nhân loại như Đác-uyn mà còn vượt qua những đỉnh cao ấy-Cách so sánh: + Trước hết. Củng cố . Hoạt động của M không phải bênh vực cho quyền lợi cá nhân mà mang lại quyền lợi cho toàn dân. trong đó họ chính là người làm chủ… ⇒ Những cống hiến của M có lợi cho nhân loại. ca ngợi Mác. phân tích. Nghệ thuật lập luận của bài điếu văn. Luyện tập 1. 3. “Nhưng đấy hoàn toàn không phải là điều chủ yếu ở Mác”. “ông có thể … nào cả” III. Cách lập Trang 299 . đặt ở mức ngang bằng tạo ra sự đối sánh nhằm tạo ra dụng ý nhấn mạnh: Giống như A…Thì B đã… Đặc biệt sau B là một sự liệt kê. Vì thế. đề cao M hơn hẳn và vượt trội.Cách lập luận của Ă nhằm muốn người nghe.Mác đã được so sánh với các vĩ nhân cùng thời với những thành tựu nổi tiếng.Đề cao. chỉ ra ý nghĩa tạo sự trùng điệp có hiệu quả nghệ thuật cao. “Nhưng niềm vui của ông còn lớn hơn nữa” và đưa ra những cống hiến to lớn của Mác với những ý nghĩa của nó. em có nhận xét gì về tình cảm của Ă đối với M? mạng lỗi lạc trở thành nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại. chống lại cường quyền bạo lực. Tình cảm. + Tiếp theo là so sánh vượt trội: “nhưng không phải chỉ có thế thôi”. 4. . những người cùng khổ và mang đến cho họ niềm tin vào hạnh phúc ở một thế giới mới.

luận của Ă.Chuẩn bị bài: Phong cách ngôn ngữ chính luận. 2. Luyện tập 3. Trang 300 . Hướng dẫn tự học .

B. chính trị. thư. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. . các bài bình luận.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận.… + Câu văn mạch lạc với kết cấu cụm từ: trong những quyền ấy. các báo cáo.Văn bản chính luận thời xưa: hịch. sách.Mục đích: Nhằm trình bày quan điểm chính trị nhân dịp một sự kiện trọng đại. diễn giảng… D. → Phần mở đầu là luận cứ của lập luận trong văn bản. dân quyền. Văn bản chính luận chính luận: a. Các dạng văn bản chính luận Em hãy kể tên những tác phẩm . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh chiếm I. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . b. Tiến trình lên lớp: 1. suy rộng ra. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Từ đó.… Giáo viên nhận xét. 2. xã Học sinh làm việc cá nhân và trình luận. tuyên bố. tài liệu tham khảo. hội nghị bày trước lớp.Cách lập luận: + Sử dụng các từ ngữ chính trị: nhân quyền.Văn bản chính luận hiện đại: cương lĩnh. quyền sống. bổ sung.… Trang 301 . quyền sung sướng. lời kêu gọi. thiết kế bài học.… C.Tuần 30: Tiết 105 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN A. . tham luận trong các hội thảo. chiếu. sách giáo viên.Thể loại: Tuyên ngôn . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bình đẳng tự do. biết phân biệt phong cách ngôn ngữ chính luận với các phong cách ngôn ngữ đã học.Về kĩ năng: Biết cách vận dụng về phong cách ngôn ngữ chính luận để đọc hiểu và viết bài văn nghị luận. có ý nghĩa là. Xét các văn bản chính luận: * Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh) . Văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận lĩnh kiến thức khái quát về PCNN 1. cho biết PCNN chính luận? tuyên ngôn. thuộc phong cách ngôn ngữ chính biểu. Kiểm tra bài cũ: 3.… luận mà em biết? . hiệu triệu. cáo.

và nghị luận mà bất cứ ai cũng có thể dung để nhận thức và diễn đạt bằng lời nói → trong nhà trường có các dạng làm văn: miêu tả. Củng cố Trang 302 . nhược điểm của cách mạng tư sản. . các bào cáo. nghị luận. Đây là tác phẩm quan trọng nhất tổng kết một giai đoạn cách mạng thắng lợi đã làm nên những sự kiện lịch sử lớn và trình bày những sách lược của những người cộng sản Việt Nam. lời kêu gọi. nghị luận xã hội.Chính luận (gọi tắt là nghị luận chính trị) bao gồm các thể loại văn bản: các cương lĩnh.Phân tích những thành tựu mới về các lĩnh vực của đất nước trên trường quốc tế.Thể loại: bình luận . sôi nổi.Đặc điểm của ngôn ngữ chính luận: chỉ xoay quanh việc trình bày ý kiến hoặc bình luận. . tự sự. nghị luận chính trị. . tập I của đồng chí Trường Chinh. Tác phẩm trình bày những ưu điểm. Nhận xét chung về văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận. tuyên bố. xã luận. hội nghị chính trị. → Cả 3 văn bản trên đều là những văn bản tiêu biểu cho PCNNCL. Nó tồn tại ở 2 dạng: nói và viết. đánh giá một quan điểm chính trị nào đó. triển vọng tình hình cũng như nv lần kíp của nhân dân Việt Nam. Đoạn trích “Việt Nam ta đi tới”. . câu văn giàu hình ảnh gợi mở một tương lai tươi sáng của dân tộc nhân dịp đầu năm mới.Đây là đoạn trích mở đầu trong tác phẩm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Việt Nam. . tự sự. II. .Đoạn trích chỉ rõ kẻ thù lúc này là phát xít Nhật và khẳng định dứt khoát: “bọn Pháp thực dân không còn đồng minh chống Nhật cứu nước của ta nữa” c.Nghị luận là một thao tác tư duy trong ht các thao tác miêu tả. Hướng dẫn tự học: 1.Giọng văn hào hùng. tham luận trong các cuộc hội thảo. tuyên ngôn. → Văn nghị luận chia làm nhiều loại: nghị luận VC. thuyết minh. các bài bình luận.Hđ2: Hướng dẫn học sinh tự học * Đoạn trích Cao trào kháng Nhật cứu nước . Từ đó tác giả nêu lên những triển vọng tốt đẹp cuẩ cách mạng trong thời đại tới. 2. tính chất ý nghĩa lịch sử của cách mạng.

Hướng dẫn tự học Trang 303 .2. Luyện tập 3.

Nghệ An.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Hiểu được tinh thần Thơ mới trên cả 2 bình diện văn chương và xã hội. Kiểm tra bài cũ: . tổng thể về sự chuyển biến của thơ văn trên tất cả các phương diện. nhà phê bình văn học Hoài Thanh đã cho ra đời cuốn Thi nhân Việt Nam.… C. Dưới ảnh hưởng của thơ Pháp.Về kỹ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng thang Tám 1945. Để giải thích hiện tượng này. Tìm hiểu chung: tiểu dẫn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . 3. 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Tác giả Cho học sinh tự đọc lại phần tiểu . B. . 107 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA (Trích Thi nhân Việt Nam) Hoài Thanh A. quê quán Nghi Lộc. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hoạt động tìm hiểu phần I. diễn giảng. câu hỏi gợi ý: . giáo viên nêu Nguyên.Hoài Thanh (1909 – 1982) tên thật Nguyễn Đức dẫn ở sách giáo khoa. Đoạn trích Một thời đại trong thi ca thể hiện quan niệm của nhà phê bình về tinh thần Thơ mới trong sự ảnh hưởng của văn chương và xã hội.Tuần 31: Tiết 106.Hãy cho biết những đóng góp của Mác đối với nhân loại và giải thích tại sao tác giả lại viết. Đây là cuốn sách có cái nhìn bao quát.Phân tích thành công nghệ thuật của đoạn trích. Tiến trình lên lớp: 1. 2. sách giáo viên. Vào bài mới: Lời vào bài: Nền thơ ca Việt Nam đầu thế kỉ XX có sự giao tranh quyết liệt giữa các trường phái thơ khác nhau.… D. .Xuất thân trong một gia đình nhà Nho yêu nước. trên thi đàn Việt Nam xuất hiện nhiều thi phẩm có nội dung và hình thức khác nhiều với thơ truyền thống. Mác là nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại. + Hiểu được nét đặc sắc trong bài văn nghị luận của Hoài Thanh. thiết kế bài học. lớn lên Trang 304 . + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại.

Những nội dung chính của đoạn 3. Ta có thể gọi đây là tuyển tập đầu tiên của thơ mới.Cho biết vài nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của tác giả Hoài Thanh? giữa lúc cách mạng sôi sục.Thi nhân Việt Nam là tác phẩm tiêu biểu của Hoài Thanh. ít nhiều còn mang yếu tố tranh luận. ý nghĩa: Tập trung lí giải điều quan trọng: Tinh thần Thơ mới * Cái khó của việc tìm ra tinh thần Thơ mới: là ranh giới giữa thơ cũ và thơ mới không rạch ròi.. Nội dung. Do đó bày trước lớp. Đoạn trích: trích? Nhận xét bố cục của đoạn trích? . ngôn ngữ văn nghị luận vừa giàu tính hình ảnh. ⇒ Hoài Thanh là nhà phê bình văn học xuất sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại. Hđ2: Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản . Tác phẩm: Việt Nam? . . phải so sánh giữa những bài thơ hay với những bài thơ hay. Văn chương và hành động. nói giống thì vẫn có chỗ giống nhau. * Tác giả nêu ra cách nhận diện: .Phần tiểu dẫn ở sách giáo khoa trình bày những nội dung gì? . từng giữ nhiều chức vụ quan trọng. cái khó trong việc tìm ra tinh thần thơ mới là gì? . . hoàn chỉnh . cái mới và cái cũ vẫn nối tiếp qua lại cho nên phải so sánh trên đại thể: có thể gộp lại trong 2 chữ tôi (thời nay) và ta (ngày trước).Bài tiểu luận mở đầu cuốn Thi nhân Việt Nam là công trình tổng kết có giá trị về phong trào Thơ mới. xuất bản năm 1942.Tác giả đã nêu ra cách nhận diện như thế nào? II. dễ nhận ra. Có một nền văn hóa Việt Nam. diễn giải. luận bàn về các . sớm gia nhập hang ngũ của Đảng và nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam. . là đỉnh cao trong sự nghiệp phê bình của ông. biểu cảm. Ông là tác giả của nhiều công trình nghệ thuật có giá trị: Thi nhân Việt Nam. nhưng chúng ta hãy đi tìm những chỗ khác.Thể loại: Nghị luận phê bình văn học.Điều cốt lõi mà Thơ mới mang đến * Điều cốt lõi của tinh thần thơ mới: cho thi đàn văn học Việt Nam lúc bấy .Em biết gì về tác phẩm Thi nhân 2. thơ dở thời nào chẳng có.Xuất xứ: Phần trích trong sách giáo khoa thuộc đoạn cuối của bài tiểu luận trên.Theo tác giả.Xuất xứ và thể loại tác phẩm? vấn đề văn học nghệ thuật. Giáo viên nhận xét và bổ sung cho vừa mang tính chính xác khoa học. .… . Đọc hiểu văn bản: 1. chữ tôi xuất hiện chưa từng thấy xưa nay: quan niệm cá nhân → là sự tự ý Trang 305 . cái tôi với cái nghĩa tuyệt đối xuất hiện giờ là gì? Giải thích vì sao tác giả lại giữa thi đàn văn học Việt Nam mang theo một quan niệm nói: Lần đầu tiên. đặc biệt trong lĩnh vực văn học nghệ thuật. Văn nghị luận ngoài yếu tố trình Học sinh làm việc cá nhân và trình bày.Không thể căn cứ vào những bài thơ dở.Vả chăng.Lần đầu tiên.

nhưng vì sao người đọc . cảm xúc.Lập luận.Thoát lên tiên > < Động tiên đã khép . mang giọng điệu đặc trưng của thơ mới giai đoạn này. các đoạn. đảm bảo sự liền cách đặt vấn đề. . Hđ3: Hoạt động luyện tập . Củng cố 2. vẫn thấy dễ hiểu. không còn chút long tự trọng và mang một nỗi buồn lạnh bơ vơ. chuyển chất thơ. nó đang diễn ra ngấm ngầm dưới những phù hiệu dễ dãi. tù túng lúc bấy giờ. + Nguyên nhân: Sống trong cảnh mòn mỏi. nhạc điệu. dễ hiểu.Nhưng. rõ ràng.Đây là bài tiểu luận phức tạp.với cái nghĩa tuyệt đối của nó? . mạch trong hệ thống luận điểm luận cứ.Đắm say > < Say đắm vẫn bơ vơ → Bi kịch đó tạo nên âm hưởng buồn. hấp dẫn? (chú ý . phù hợp với phong cách riêng của từng nhà thơ: → thể hiện sự đồng cảm và chia sẻ của tác giả. ⇒ Bi kịch của các nhà thơ mới cũng chính là bi kịch của những người thanh niên lúc bấy giờ.Điên cuồng > < Điên rồi lại tỉnh .Nguyên nhân dẫn đến bi kịch của các nhà thơ mới? . 2. Luyện tập 1. lời văn giàu hình ảnh. Đặc sắc nghệ thuật phong phú. muốn thoát đi đau cũng không được → Bi kịch của cái tôi trong thơ mới → Mặt tiêu cực. dẫn dắt khoa học.Lời văn giàu hình ảnh. khéo léo. . cái tôi bây giờ đáng thương và tội nghiệp: mất hết cả cốt cách hiên ngang ngày trước. trong hồn người thanh niên. Luyện tập Trang 306 thức về cá nhân là bản ngã nhà thơ trước cuộc đời. * Hướng giải tỏa bi kịch: Họ gửi vào tiếng Việt. + Đoạn văn Đời chúng ta … cùng Huy Cận nêu rõ bi kịch thật thấm thía.Các nhà thơ lãng mạn cũng như những người thanh niên lúc bấy giờ giải tỏa bi kịch đời mình bằng cách nào? . họ dồn tình yêu quê hương trong tình yêu tiếng Việt.Phiêu lưu trong trường> < Tình yêu không bền . tinh tế. ngắn gọn. sự liên kết.) ý giữa các ý.Đặt vấn đề trực tiếp. . → làm giàu cho thi ca những cảm xúc mới mẻ và những cách tân nghệ thuật → Mặt tích cực. lại mang trong mình cái tôi cô đơn lãng mạn của các thi sĩ lúc bấy giờ. giàu chất thơ thể hiện một lối viết tài hoa (Đoạn văn Đời chúng ta … cùng Huy Cận) III.

Hoạt động hướng dẫn học sinh làm bài tập về nhà và đánh giá chung giờ học: .Yêu cầu học sinh làm các bài tập trong phần học sinh học bài (sách giáo khoa) 3.nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức và Một thời đại trong thi ca cùng là dạng văn nghị luận. Hướng dẫn tự học . Em hãy nhận xét những điểm tương đồng và những điểm khác biệt của hai tác phẩm trên? Học sinh trả lời và giáo viên chốt lại vấn đề.Chuẩn bị bài Phong cách ngôn ngữ chính luận (tiết 2) Trang 307 .Sau khi học xong hai tác phẩm Tiếng mẹ đẻ .

Về kiến thức: Hiểu đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận. cho nên. a. tự do. 2. diễn giảng… D. biết phân biệt phong cách ngôn ngữ chính luận với các phong cách ngôn ngữ đã học. công bằng… b. Tiến trình lên lớp: 1. tiện diễn đạt? 1. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Về từ ngữ: Văn bản chính luận sử dụng ngôn ngữ thường nhưng khá nhiều từ ngữ chính trị. bởi vậy. Về ngữ pháp: Các câu. Các phương tiện diễn đạt. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trong phong cách ngôn ngữ chính II.… C. Đặc trưng của phong cách ngôn ngữ chính luận. Chính vì vậy trong văn bản chính luận ta thường gặp những từ ngữ như: Vì vậy.Tuần 30: Tiết 105 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN (Tiết 2) A. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sách giáo viên. các đoạn văn trong văn bản chính luận liên kết với nhau thể hiện một suy luận. Nêu những đặc trưng của phong a. Kiểm tra bài cũ: 3. thiết kế bài học.Về kĩ năng: Biết cách vận dụng về phong cách ngôn ngữ chính luận để đọc hiểu và viết bài văn nghị luận. tài liệu tham khảo. 2. Về biện pháp tu từ: Đôi khi để tăng tính hấp dẫn và sức thuyết phục người viết văn bản chính luận sử dụng một số biện pháp tu từ. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Tính công khai về quan điểm chính trị: cách ngôn ngữ chính luận? Đặc trưng này thể hiện ở hai khía cạnh: Trang 308 . Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của phong luận yêu cầu như thế nào về phương cách ngôn ngữ chính luận. Ví dụ: Biện pháp ẩn dụ và liệt kê trong hai đoạn trích Việt Nam đi tới. thế mà. suy ra vì thế… c. . bình đẳng. chẳng hạn như: Độc lập. dân chủ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . B.

Điệp ngữ kết hợp với điệp cấu trúc cú pháp: Ai có … dung… . . Những từ ngữ biểu thị quan hệ nhân quả thường xuyên được vận dụng. hội nhập với thế giới. vì như thế sẽ làm cho người đọc nhầm lẫn quan điểm chính trị. không thể hiện rõ ràng thái độ chính trị của người viết. c.Phong cách ngôn ngữ chính luận có tính truyền cảm nhằm thuyết phục người đọc (người nghe) về nhận thức. các đoạn phải kiên kết với nhau chặt chẽ. cuốc. gậy gộc. phù hợp với việc triển khai hệ thống luận điểm.Tính truyền cảm thể hiện ở từ ngữ. luận cứ. thể hiện ở việc trình bày lập luận.Tại sao ngôn ngữ chính luận phải bảo đảm tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận? Tính truyên cảm được thể hiện qua những yếu tố nào? Gọi một học sinh đọc phần ghi nhớ sách giáo khoa. thuyết phục: .Toàn bộ văn bản chính luận thể hiện một suy luận. III. Tổng kết: Phần ghi nhở (sách giáo khoa). + Vai trò của thanh niên ngày nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.Ngôn ngữ trong văn bản chính luận không chỉ thông tin một cách khách quan mà còn thể hiện quan điểm chính trị của người viết. Tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận: . . giọng nói của người tạo lập văn bản. tình cảm và hành động. chính kiến.Văn bản chính luận có bố cục chặt chẽ. + Vai trò của thanh niên trong kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ. Trang 309 . Luyện tập: * Bài tập 1: . * Bài tập 2: gợi ý: . . b. lập trường. . Bài tập 1: Chỉ ra các biện pháp tu từ trong đoạn văn sau: Ai có sung … cứu nước. thuổng. gươm. ngữ điệu.Liệt kê: Súng.Không dung từ ngữ có ý nghĩa mơ hồ.Luận điểm: Thanh niên là rường cột của đất nước. Bài tập 2: Yêu cầu viết một đoạn văn chứng minh cho câu nói của Hồ chủ tịch.Luận cứ: + Vai trò của thanh niên trước cách mạng tháng Tám. 3. . do vậy các câu. Tính truyền cảm.

+ Độc thoại: Lời nhân vật tự bộc lộ tâm tư.… D.Kể tên một số tác phẩm kịch mà I.…) hành động kịch. Ngôn ngữ có ba loại nào? loại: + Đối thoại: Lời của các nhân vật nói với nhau.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm chính của các thể loại: kịch. kịch và nghị luận là những thể loại quan trọng.Về kỹ năng: Biết vận dụng kiến thức về thể loại vào việc đọc – hiểu và tạo lập văn bản. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 110 Giáo án Lí luận văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: KỊCH. còn gọi là lời thoại (cũng Ngôn ngữ kịch thường có những có hành động nhưng ít. diễn viên. đạo nén. ở đó những vấn đề của bản chất hiện thực được dồn vực khác nhau: tác giả kịch bản. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . không đáng kể). Kiểm tra bài cũ: 3. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. hành động kịch được thực hiện bởi các nhân vật kịch. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 2. Xung đột kịch được cụ thể hóa bằng diễn. tài liệu tham khảo. Tiết học hôm nay.Tuần 33: Tiết 109. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . Trong phạm vi văn học + Vì sao nói kịch là một loại hình chúng ta tiếp cận và tìm hiểu kịch bản văn học. thiết kế bài học. các nhân vật được chủ yếu xây dựng bằng một yếu tố duy nhất là ngôn ngữ.Kịch là loại hình tổng hợp.Kịch lựa chọn những xung đột đời sống làm đối tượng gia của nhiều người thuộc các lĩnh mô tả.Trong kịch. Trong những tiết trước. chúng ta sẽ tìm hiểu cụ thể về đặc điểm cũng như yêu cầu về đọc – hiểu các thể loại kịch và nghị luận. tình cảm của mình. chúng ta đã tìm hiểu những thể loại này qua các tác phẩm cụ thể. Kịch em đã biết? 1. + Bàng thoại: Lời nhân vật nói riêng với người xem (đọc) Trang 310 . nghệ thuật tổng hợp? (vì có sự tham .… C. quy tụ nổi bật. diễn giảng. Tiến trình lên lớp: 1.Nêu những đặc trưng cơ bản của * Đặc trưng kịch? . NGHỊ LUẬN A. B. văn nghị luận . Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lĩnh vực văn học nghệ thuật. Khái lược về kịch: . sách giáo viên. họa sĩ. .

bình luận. văn phê bình văn học. Trang 311 . mâu thuẫn đến đỉnh điểm (thắt nút) và cách giải quyết (cởi nút). ý nghĩa xã hội của tác phẩm. lập luận phải khoa học và chặt chẽ thì mới có sức thuyết phục cao đến đối tượng tranh luận cũng như người đọc. lời kêu gọi. . dung lập luận. cáo. bút chiến. phẩm chất của từng nhân vật (đặc biệt là nhân vật chính) và mối quan hệ giữa các nhân vật. luận điểm. 2. Văn nghị luận 1. kịch nói. tiểu dẫn để nắm những điều liên quan đến vỡ kịch. nêu rõ chủ đề tư tưởng. phê bình. .Phân tích hành động. chính kịch. tính mạch lạc.Nghị luận là thể loại văn học đặc biệt.Nêu cách phân loại kịch? Nêu những yêu cầu đọc kịch bản văn học? (lấy ví dụ phân tích) Nêu khái lược về văn nghị luận? Nêu cách phân loại văn nghị luận? Nêu những yêu cầu đọc văn nghị luận? → Ngôn ngữ mang tính hành động và tính khẩu ngữ cao. xã luận. . hài kịch. tính cách nhân vật và cuộc sống xã hội hiện dần lên trước mắt người xem (đọc). .Văn nghị luận có yếu tố tranh luận. luận cứ phải tiêu biểu và toàn diện. tư tưởng.Sức mạnh của văn nghị luận ở sự sâu sắc của tình cảm. Qua lời thoại. hịch. + Văn nghị luận thời văn học trung đại có: chiếu. chặt chẽ của suy nghĩ và trình bày.Tập trung chú ý vào lời thoại của các nhân vật qua đó tìm hiểu tính cách. . . Yêu cầu đọc văn nghị luận: . . bình sử.Tổng hợp lại. tranh luận. xác định xung đột chủ yếu.Tìm hiểu tác giả và hoàn cảnh ra đời của văn nghị luận. Yêu cầu về đọc kịch bản văn học .Phân loại văn nghị luận: + Xét theo nội dung luận bàn có: văn chính luận.Xét theo nội dung. tìm hiểu cao trào của xung đột.Xét theo hình thức ngôn ngữ trình diễn có: kịch thơ. ý nghĩa của xung đột có: bi kịch. II. ca kịch. luận cứ để bàn luận một vấn đề xã hội chính trị hay văn học nghệ thuật. sự thuyết phục của lập luận.Đọc kĩ lời giới thiệu. Khái lược về văn nghị luận: . * Phân loại kịch: . điều trần… + Văn nghị luận thời hiện đại có: Tuyên ngôn. ngôn luận… 2. vì vậy luận điểm phải xác đáng.

cách viết ra sao.Nêu giá trị của tác phẩm về hai phương diện: Nội dung tư tưởng và nghệ thuật biểu hiện. Hướng dẫn tự học. Trang 312 . luận điểm và nhất là lập luận của bài văn nghị luận. Luyện tập Bài tập 1: Xung đột kịch giữa tình yêu Rô-mê-ô và Juliet với mối thù giữa hai dòng họ Môn-ta-ghiu và Ca-phiu-let.Chú ý đến luận đề (Vấn đề nghị luận) luận cứ. sử dụng ngôn ngữ trong bài nghị luận. 3. . (xem lại bài học). cách nêu chứng cứ.Bài tập 1 Bài tập 2 . . Luyện tập 1. III.Phân tích nghệ thuật của bài văn nghị luận: Lập luận chặt chẽ logic như thế nào. Củng cố 2. rút ra bài học và tác dụng của tác phẩm đối với cuộc sống. (xem lại bài học) Bài tập 2: Nghệ thuật lập luận tăng tiến (so sánh tầng bậc) đã được Ăngghen sử dụng sáng tạo và có hiệu quả để làm nổi bật ba cống hiến của Mác.

Đoạn trích viết về vấn đề ảnh hưởng của thơ Pháp đối a. không giống nhau.… C. + Sự mô phỏng ngu muội ngay lập tức bị đào thải. tiếp thu một cách sáng tạo. + Nắm vững hơn nguyên tắc và cách thức kết hợp các thao tác lập luận đó trong một văn bản nghị luận. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 33: Tiết 111 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . bác bỏ và bình luận. Trang 313 . B. Tiến trình lên lớp: 1. . đó như thế nào? . trong đó có sử dụng ít nhất là hai trong bốn thao tác.Quan điểm của các tác giả đối với các vấn đề này như sau: + Thi văn pháp không làm mất bản sắc Việt Nam. 2. + Trong nghệ thuật ảnh hưởng không phải mô phỏng mà thực chất là học tập.Về kỹ năng: Vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài (đoạn) văn nghị luận. + Ảnh hưởng bao giờ cũng thong qua chủ thể thẩm mĩ nên sự ảnh hưởng thơ Pháp của các nhà thơ Việt Nam có những biểu hiện riêng. sách giáo viên. Kiểm tra bài cũ: 3. Đoạn trích viết về vấn đề gì? với các nhà thơ mới Việt Nam trong những năm 30 của thế Quan điểm của tác giả đối với vấn đề kỉ XX. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. thiết kế bài học. diễn giảng. so sánh. “Hồn thơ Pháp hể chuyển được vào Việt Nam đã Việt hóa hoàn toàn”. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Về kiến thức: + Củng cố vững chắc hơn kiến thức và kĩ năng về thao tác lập luận phân tích. chuyển cái của người thành cái của mình. tài liệu tham khảo.… D. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tổ chức thảo luận: Bài tập 1: Bài tập 1: a.

Có thể xem đây là thao tác tổng hợp vấn đề sau khi nêu các trường hợp cụ thể trên không? c.Vai trò tác dụng của phẩm chất trung thực đối với việc hình thành nhân cách con người nói chung. tác dụng của trung thực đối với việc hình thành nhân cách người thanh niên.Có thể xây dựng bài làm dàn ý như sau: * Mở bài: Trung thực là một trong những phẩm chất quan trọng của người thanh niên. III. c. Hàn Mặc Tử. Các tác giả sử dụng thao tác lập luận so sánh là chủ yếu để làm nổi bật cái riêng trong sự ảnh hưởng thơ Pháp của từng nhà thơ: Thế Lữ. Bước thứ ba: .b. .Hoàn thành bài tập trên lớp . Xuân Diệu. vai trò của từng thao tác được quyết định bởi mục đích nghị luận. Vị trí.Chuẩn bị bài: Ôn tập văn học Việt Nam. thao tác lập luận nào là bổ trợ… Bài tập 2: Giả sử phải tập trình bày một luận điểm trong bài văn nghị luận bàn về trung thực. * Thân bài: Trung thực là gì? .Diễn đạt các ý vừa tìm được thành một đoạn văn có liên kết chặt chẽ và thể hiện rõ phong cách ngôn ngữ chính luận. một trong những phẩm chất mà người thanh niên ngày nay cần có. Hướng dẫn tự học . Bước thứ nhất: . . Trang 314 . b. Có thể quan niệm một bài văn càng sử dụng nhiều thao tác lập luận thì càng có sức hấp dẫn? Xác định chủ đề bài văn? Có thể xây dựng dàn bài làm như thế nào? b. Các tác giả đã sử dụng thao tác lập luận nào là chủ yếu? ngoài ra trong đoạn trích còn thao tác lập luận nào nữa không? c. vì mục đích nghị luận sẽ quyết định thao tác lập luận nào là chủ yếu. Một bài (đoạn) văn ít khi chỉ sử dụng một thao tác lập luận duy nhất mà thường vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận.Làm thế nào để có và giữ phẩm chất này.Xác định chủ đề bài văn: Bàn về phẩm chất trung thực. vai trò. Bước thứ hai: Tìm cách thực hiện một luận điểm trong phần thân bài vừa thực hiện. Chế Lan Viên. Ngoài ra còn có thao tác lập luận bình luận để bàn bạc mở rộng thêm vấn đề ở đoạn cuối. * Kết bài: Khẳng định vị trí. Huy Cận. ta có thể tiến hành các bước luyện tập như sau: a.

khiến con mắt thi nhân được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát. cảm xúc mới mẻ. Nó được giải phóng thoát ra ngoài tính quy phạm chặt chẽ với những hệ thống ước lệ phi ngã. khám phá. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Tiến trình lên lớp: 1. + Củng cố và hệ thống kiến thức đó trên hai phương diện lịch sử và thể loại. Hướng dẫn trả lời câu hỏi sgk (xây dựng đề cương ôn tập): Câu 1: Thơ mới khác thơ ca trung Câu 1: đại như thế nào? Thơ mới khác thơ truyền thống (trung đại) không chỉ ở “phần xác” mà còn ở “phần hồn” của nó. thiết kế bài học. sách giáo viên. Thơ mới thể hiện mạnh mẽ “cái tôi” cá nhân với những suy nghĩ. diễn giảng. tài liệu tham khảo. Hầu trời của + Thể hiện tâm thế và tư thế tuyệt đẹp của người anh Tản Đà như thế nào? hung trong buổi lên đường tìm phương cứu nước. khái quát và trình bày vấn đề một cách có hệ thống. Trang 315 . Kiểm tra bài cũ: 3. B. giọng thơ tâm huyết sôi sục. 113 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC A. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. nâng cao tư duy phân tích.… C. những tình cảm. 2. .… D. có sức lôi cuốn mạnh mẽ. + Cảm xúc trữ tình nồng đượm. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Nội dung cơ bản và nghệ thuật chủ Câu 2: Nội dung cơ bản và nghệ thuật hủ yếu của bài yếu của bài thơ Xuất dương khi lưu thơ: Xuất dương lưu biệt của Phan Bội Châu: biệt của Phan Bội Châu.Tuần 34: Tiết 112.Về kỹ năng: Rèn luyện. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Hướng dẫn ôn tập phần nội dung: II.Về kiến thức: + Nắm được những kiến thức cơ bản về văn học Việt Nam và văn học nước ngoài trong sách giáo khoa 11 tập hai.

Vội vàng của Xuân Diệu. Hầu trời của Tản Đà. Nhưng vẫn viết bằng thi pháp ngôn ngữ văn học trung đại.Hầu trời của Tản Đà: + Tác giả biểu hiện “cái tôi” ngông. tư tưởng đã khác với thơ ca thế kỉ XIX nhưng về nghệ thuật vẫn thuộc phạm trù trung đại. sống động. Đặc biệt là phong trào thơ mới 1932 được xem là “cuộc cách Trang 316 . .Giai đoạn thứ hai: ( Từ những năm 1920 – 1930) .Nhận xét? . hóm hỉnh. Vội vàng của Xuân Diệu? .Giai đoạn thứ nhất: (Từ đầu thế kỉ XX đến 1920) . Hầu trời của Tản Đà. .Công cuộc hiện đại hóa văn học đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận. quan niệm mới về chí làm trai.Giai đoạn thứ nhất: (Từ đầu thế kỉ XX đến 1920) như thế nào? Lưu biệt khi xuất dương: mới bắt đầu. . Điều đó thể hiện rất rõ trong bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu. Câu 3: Quá trình hiện đại hóa thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến CMT8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài Xuất dương khi lưu biệt của Phan Bội Châu.Giai đoạn thứ 2: (Từ những năm 1920 – 1930) như thế nào? Hầu trời – như cái gạch nối giữa thơ cũ và thơ mới.Giai đoạn thứ ba: 1930 – 1945 Nền văn học nước nhà đã hoàn toàn quá trình hiện đại hóa với nhiều cuộc cách tân sâu sắc trên nhiều thể loại.Thành tựu chủ yếu là thơ của các chí sĩ cách mạng. tiêu biểu là Phan Bội Châu. ngôn ngữ giản dị. Qua các sang tác của Tản Đà chỉ “có thể xem như gạch nối giữa hai thời đại của văn học dân tộc”. phóng túng tự ý thức về tài năng. . Câu 3: Quá trình hiện đại hóa thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến CMT8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài: Xuất dương lưu biệt của Phan Bội Châu. khao khát được khẳng định trước cuộc đời. Trong bài thơ này Phan Bội Châu thể hiện lẽ sống mới. văn học giai đoạn này đổi mới đã có tính hiện đại nhưng những yếu tố của thi pháp văn học trung đại vẫn còn tồn tại khá phổ biến nhất là trong sang tác thơ. Vội vàng của Xuân Diệu. giọng điệu thoải mái tự nhiên. Trong sang tác của họ. + Có nhiều sáng tạo hình thức nghệ thuật: Thể thất ngôn trường thiên khá tự do.Bài Hầu trời của Tản Đà thể hiện rõ tính chất nói trên nhưng chưa thể xem thực sự là hiện đại. Hầu trời của Tản Đà. giá trị đích thực của mình.Giai đoạn thứ 3: 1930 – 1945 như thế nào? . nội dung. . * Nhận xét: Nhìn chung ở hai bài thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng 8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài: Xuât dương lưu biệt của Phan Bội Châu.

. cô đơn. khám phá bằng con mắt cá nhân đồng thời cảm thấy bơ vơ. Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mạc Tử… Đó là tiếng nói nghệ thuật của “cái tôi” cá nhân được giải phóng hoàn toàn ra khỏi hệ thống ước lệ của thơ ca trung đại được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát.Vội vàng – Đỉnh cao của quá trình hiện đại hóa. mạng trong thơ ca” với nhiều tác phẩm tiêu biểu như: Vội vàng của Xuân Diệu. Tràng giang của Huy Cận. Trang 317 .

yêu cầu của việc tóm tắt văn bản nghị bản nghị luận? luận.Tuần 34: Tiết 114 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN A.Văn bản tóm tắt còn là nguồn tài liệu tiện dụng trong nhiều trường hợp khác nhau. . yêu cầu.Tóm tắt văn bản nghị luận là trình bày một cách ngắn gọn nội dung của văn bản nghị luận gốc theo một mục đích nhất định. thiết kế bài học. Mục đích. biết trình bày miệng bài tóm tắt trước tập thể. Không được xuyên tạc hoặc tự ý them những điều không có trong văn bản gốc. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . luận điểm của bản gốc. 2. tài liệu tham khảo.… D. 1. diễn giảng. Nêu yêu cầu của việc tóm tắt văn 2. II. . Kiểm tra bài cũ: 3. Yêu cầu: bản nghị luận? . . Đọc văn bản Về luân lí xã hội ở nước ta và trả lời Trang 318 .Về kỹ năng: Tóm tắt được các văn bản nghị luận (có độ dài 3 – 5 trang). Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Nêu mục đích của việc tóm tắt văn I. Tiến trình lên lớp: 1. Cách tóm tắt Đọc văn bản Về luân lí xã hội ở 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. cách tóm tắt văn bản nghị luận.Văn bản tóm tắt phải phản ánh trung thực các tư tưởng. .Về kiến thức: Hiểu được mục đích. Mục đích: .Thông qua việc tóm tắt. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.… C. .Việc tóm tắt giúp người đọc hiểu được bản chất của văn bản. sách giáo viên. có dịp rèn luyện tư duy và cách diễn đạt. B.Diễn đạt ngắn gọn súc tích loại bỏ những thong tin không phù hợp với văn bản tóm tắt. người đọc nắm chắc các thao tác đọc văn bản.

Luyện tập 1. Tổng kết (ghi nhớ) IV. từ quan đến học trò và các viên chức lớn nhỏ. + Kẻ máu mặt trong làng thì tìm mọi cách lo lót kiếm chác chức tước. luận cứ cho mạch lạc. Củng cố 2. Luyện tập 3. tự do. * Mục đích viết văn bản: Vạch ra phương hướng cần phải truyền bá chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để gây dựng đoàn thể nhằm hướng tới mục đích dành độc lập. .Tìm cách diễn đạt lại các luận điểm. Cách tóm tắt . bòn rút của nhân dân làm tay sai cho thực dân Pháp.Muốn Việt Nam tự do. * Hoàn cảnh văn bản tóm tắt 2. câu hỏi: * Vấn đề đem ra bàn bạc: Về luân lí xã hội ở nước ta dựa vào nhan đề của tác phẩm ta biết được điều này. * Tác giả trình bày các luận điểm chính: . độc lập trước hết dân Việt Nam phải biết đoàn thể. bênh vực nhau và cùng nhau công bằng xã hội. Hướng dẫn tự học Trang 319 . . đè đầu cưởi cổ người dân.Đọc kỹ văn bản gốc. những chi tiết phù hợp với mục đích tóm tắt. . * Các luận cứ làm sáng tỏ cho từng luận điểm: + Học trò viên chức ham chức tước vinh hoa mà nịch hót. + Vua thi hành chính sách ngu dân để dễ bề cai trị. cần truyền bá chủ nghĩa xã hội (Coi trọng lợi ích đất nước. giả dối không biết đến dân. Dựa vào nhan đề phần mở đầu và kết thúc để lựa chọn những ý. III.Khác với Âu châu dân Việt Nam không có luân lí xã hội (không biết đoàn thể.Điều này được nói rõ ở phần cuối đoạn trích cũng có thể được phát hiện ở phần mở bài và ý khái quát ở các đoạn văn trong phần than bài. lợi ích người khác. không trọng công ích) .nước ta và trả lời câu hỏi: Học sinh ghi nhớ. Đọc từng đoạn trong phần triển khai để nắm được các luận điểm và luận cứ làm sang tỏ cho chúng.Nguyên nhân của tình trạng trên là sự suy đồi từ vua đến quan. + Quan lại tham lam nhũng nhiễu vơ vét.

Kiểm tra bài cũ: 3. Vì sao nói ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội phẩm chung của xã hội còn lời nói là còn lời nói là sản phẩm của cá nhân? sản phẩm của cá nhân? .… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. tài liệu tham khảo. thiết kế bài học. diễn giảng. 2. B.Lời nói là của cá nhân vì: + Cá nhân sử dụng ngôn ngữ chung để tái tạo lời nói của mình. Phân tích mối liên hệ giữa ngôn ngữ chung và lời Trang 320 . . sách giáo viên. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. + Trong ngôn ngữ có nhứng yếu tố chung về ngữ âm. 116 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT A.Cá nhân có thể tạo ra những yếu tố mới góp phần làm phát triển ngôn ngữ chung. .Về kiến thức: Củng cố và hệ thống hóa những kiến thức về tiếng Việt đã được học trong năm. Tiến trình lên lớp: 1. Câu 2: Phân tích mối lien hệ giữa 2. sự sang tạo trong sử dụng từ ngữ và cách kết hợp các từ ngữ… .Tuần 35: Tiết 115. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . + Trong ngôn ngữ có những phương thức (phương thức tạo từ) và quy tắc (quy tắc ngữ pháp) chung cho mọi cá nhân trong cộng đồng. vốn từ. nâng cao những hiểu biết chung về tiếng Việt. + Trong lời nói có nhiều nét riêng của cá nhân: giọng nói.Về kỹ năng: Thông qua bài thực hành rèn luyện kĩ năng sử dụng ngôn ngữ và khả năng lĩnh hội các hiện tượng ngôn ngữ đã được đề cập đến trong các bài đã học. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội vì: + Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp chung cho mọi cá nhân trong cộng đồng.… D. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Câu 1: Vì sao nói ngôn ngữ là sản 1. từ ngữ cho mọi cá nhân trong cộng đồng.

Sự việc có thể là hành nói đối với sự việc.Thể hiện sự nhìn nhận. Trong trận đó các nghĩa sĩ đã giết được tên quan hai Pháp và một số lính thuộc địa của chúng làm chủ đồn 2 ngày rồi bị phản công thất bại. . Vì thế VTNSCG có nhiều chi tiết do sự chi phối của ngữ cảnh: + … Gươm đeo băng lưỡi … hai nọ + Kẻ đâm ngang … tàu đồng sung nổ + Đoái song Cần Giuộc … hang lụy nhỏ 5 Nghĩa sự việc Nghĩa tình thái . Đánh giá vào ô thứ hai. . quan người nói đối với người hệ… nghe.Ứng với sự việc mà câu . năm nắng mười mưa) + Các quy tắc ngữ pháp: quy tắc tạo câu trong bài thơ. đánh giá. eo sèo mặt nước thay vì mặt nước eo sèo. đề cập đến. trạng thái.Những yếu tố của ngôn ngữ: + Các từ trong bài thơ. động. 6.Có thể biểu hiện riêng VN. quá trình. KN.Thể hiện tình cảm của tư thế. than cò… + Việc sắp xếp từ ngữ trong câu chẳng hạn: Lặn lội thân cò thay vì thân cò lặn lội. nhiều nghĩa sĩ hy sinh. phần khác trong câu biểu hiện. + Các thành ngữ trong bài thơ (một duyên hai nợ. 3. . . thái độ của người . Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong hoàn cảnh nào? Phân tích để thấy sự chi phối của ngữ cảnh vào hình thức và nội dung: Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong bối cảnh trận tập kích của đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 14 – 12 – 1861. nuôi đủ.Những yếu tố của lời nói Tú Xương: + Sự lựa chọn từ ngữ: Quanh năm.Do các thành phần CN. .ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sang tạo hình tượng bà Tú trong bài Thương vợ của Tú Xương? Câu 3: Đánh dấu giải thích đúng khái niệm ngữ cảnh? Câu 4: Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong hoàn cảnh nào? Phân tích để thấy sự chi phối của ngữ cảnh vào hình thức và nội dung? Câu 5: Nêu lại khái niệm Nghĩa sự việc và Nghĩa tình thái? Câu 6: Phân tích hai thành phần nghĩa của câu nói Bác Siêu: “Hôm nóicá nhân được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sang tạo hình tượng bà Tú trong bài Thương vợ của Tú Xương. TN và các thành nhờ các từ tình thái. sự tồn tại. Phân tích hai thành phần nghĩa của câu nói Bác Siêu: “Hôm nay … đi gọi đâu” Trang 321 . Đánh dấu giải thích đúng khái niệm ngữ cảnh. 4.

Tính thông tin thời sự 1. Tìm ví dụ minh họa đặc điểm loại hình tiếng Việt Đđiểm cuả loại hình tViệt Ví dụ minh họa . 7.nay … đi gọi đâu”? Câu 7: Tìm ví dụ minh họa cho đặc điểm loại hình tiếng Việt? Câu 8: Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận. tương đương với từ “có lẽ”.Tiếng là đơn vị cơ sở cảu VD: Mẹ đã về: có 3 âm tiết tiếng Việt (mỗi tiếng Việt là một âm tiết đồng thời là một từ) . Tính chặt chẽ của hệ thống lập luận 3.Nghĩa sự việc: do thành phần chính biểu hiện: “Họ không phải đi gọi” . Tính hấp dẫn thuyết phục. từ là thay đổi quan hệ ngữ pháp và do đó nghĩa thay đổi. + Từ “đâu” thể hiện ý phần trần bác bỏ ý nghĩ (mong muốn) của chị Tý là họ sẽ ở trong huyện ra. Tính công khai về lập trường chính trị. 2.I go to school Nam đi học .Trật tự từ và hư từ là biện VD: Bảy lớp sẽ tham gia pháp chủ yếu biểu thị ý hội diễn văn nghệ nghĩa ngữ pháp và quan hệ . Trang 322 . Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận PCNN báo chí PCNN chính luận 1. 8. . Tính ngắn gọn 2. .Nghĩa tình thái biểu hiện ở: + Từ “dễ” thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn về sự viếc. Tính hấp dẫn lôi cuốn 3.Từ không biến đổi hình VD: Tôi đi học thái.Lớp bảy sẽ tham gia hội ngữ pháp. Thay đổi trật tự diễn văn nghệ.

Bài tập 1: Nhận xét dự định tóm tắt: về thơ mới trong cách nhìn lại hôm Những nội dung dự định tóm tắt nêu lên là đúng nhưng nay.Chưa chính xác: Nội dung câu văn của dự định tóm tắt “cái buồn của thơ mới không ủy mị mà chứa yếu tố tích cực”. 2.… D. B. Kiểm tra bài cũ: 3. diễn giảng. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Về kỹ năng: Tóm tắt được các văn bản nghị luận có độ dài khoảng 1000 chữ. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Cho học sinh đọc văn bản Mấy nét 1.… C. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. thiết kế bài học. đó học sinh nọ như trình tự sgk dẫn? là nhược điểm lớn. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. nhược điểm của thơ mới là thiếu khí phách cách mạng. . “đâu có phải đều là ủy mị” có nghĩa là: Không phải tất cả cái buồn trong thơ mới đều là ủy mị như vậy là vẫn có cái buồn ủy mị.Chủ đề và mục đích của đoạn trích. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. còn thiếu và chưa chính xác ở một số điểm sau đây: Nhận xét dự định tóm tắt của bạn . Bài tập 2: trong thi ca và thực hiện các yêu cầu sau: . .Về kiến thức: Nắm vững hơn cách tóm tắt văn bản.Chủ đề và mục đích: + Chủ đề: Tinh thần thơ mới + Mục đích: Khắc họa tinh thần thơ mới là sự cách tân về Trang 323 .Thiếu: Thơ mới không nói đến đấu tranh cách mạng. Văn bản gốc chỉ đưa ra hai trường hợp cái buồn ủy mị (Con hổ nhớ rừng và Tràng giang) cũng không nên khái quát thành “Chứa nhiều yếu tố tích cực”. . sách giáo viên.Tuần 35: Tiết 117 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN A. Bài 2: Đọc lại bài Một thời đại 2. Không đúng với tinh thần của bản gốc “Nhưng cái buồn của thơ mới đâu có phải đều là ủy mị”. tài liệu tham khảo.

Hướng dẫn tự học.Bố cục của văn bản trích: * Mở bài: Câu đầu: Bây giờ hãy đi tìm cái điều ta cho là quan trọng hơn: Tinh thần thơ mới. * Thân bài: . . 3. là tình yêu tha thiết tiếng Việt. Trang 324 .Cái khó trong việc tìm ra tinh thần thơ mới và xác định cách tiếp cận đúng đắn cần phải có..Tình yêu. với đất nước. . . con người.Bố cục của văn bản trích? thơ. long say mê đối với tiếng Việt.Những biểu hiện của “cái tôi” cá nhân trong thơ mới. từ cái ta chuyển sang cái tôi đầy màu sắc cá nhân. * Kết bài: Nhấn mạnh tinh thần thơ mới. “cái tôi” buồn bế tắc nhưng khao khát với cuộc sống.

bác bỏ và bình luận.Tuần 36: Tiết 118. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. bản tin. sách giáo viên. Yêu cầu: Phải chia nhỏ được đối tượng thành các yếu tố bộ phận để xem xét và tổng hợp được được các yếu tố đó lại để nêu lên bản chất của đối tượng (mục đích của phân tích) Cách thức tiến hành? c. Yêu cầu hệ thống hóa các bài làm văn trong sách giáo khoa. 2. 119 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP LÀM VĂN A. Cách thức tiến hành . b.Phân tích cần đi sâu vào từng mặt. 2.Về kiến thức: Ôn tập hệ thống hóa các kiến thức về các thao tác lập luận cách tóm tắt văn bản nghị luận và cách viết tiểu sử.… C. (Hướng dẫn học sinh ôn tập 3 thao tác lặp lại) Trang 325 . Kiểm tra bài cũ: 3. thiết kế bài học. diễn giảng. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Những nội dung cần ôn tập? I. Quan niệm: Lập luận phân tích là thao tác chia nhỏ đối tượng.Về kỹ năng: Vận dụng những tri thức đã học vào việc đọc – hiểu và viết bài văn nghị luận. tài liệu tham khảo. . B. . từng bộ phận song song cần đặc biệt lưu ý để quan hệ giữa chúng với nhau trên một chỉnh thể toàn vẹn. Ví dụ: lập luận phân tích: a. quan hệ nhất định. thống nhất. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thành các yếu tố bộ phận để xem xét và tổng hợp nhằm phát hiện ra bản chất của đối tượng. so sánh. Những nội dung cần ôn tập: 1. cần dựa trên tiêu chí.… D.Để phân tích đối tượng thành các yếu tố. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Ôn tập về 4 thao tác lập luận: Phân tích.

4.Chứng minh tính đúng đắn của danh ngôn bằng các dẫn chứng cụ thể trong đời sống hiện thực. Yêu cầu và cách thức viết tiểu sử tóm tắt và bản tin.3. .Phân tích lí do có thể nói “thất bại là mẹ thành công” .Bác bỏ những quan niệm sai lầm. . cuộc đời và sự nghiệp các nhà khoa học. Luyện tập Bài tập 1: Trong văn bản Về luân lí Bài tập 1: xã hội ở nước ta Phan Châu Trinh vận Trong văn bản Về luân lí xã hội ở nước ta Phan Châu dụng chủ yếu những thao tác lập luận Trinh vận dụng kết hợp cả 4 thao tác lập luận. (Hướng dẫn học sinh trả lời những câu hỏi như sau: Quan niệm bị bác bỏ là gì? Tác giả bác bỏ bằng cách nào? Việc bác bỏ ở đây có tác dụng gì?) Viết đoạn văn bác bỏ? * Viết đoạn văn bác bỏ: . nhưng chủ nào? yếu là thao tác lập luận phân tích (chia nhỏ ra để xem xét đối tượng).Tác giả vận dụng thao tác lập luận bác bỏ để bác bỏ cái sai khẳng định cái đúng.Viết đoạn văn bác bỏ dựa trên kết quả xác định. Yêu cầu và cách thức tóm tắt văn bản nghị luận. . Bài tập 2: Phân tích nội dung: “Thất Bài tập 2: Phân tích nội dung: “Thất bại là mẹ thành bại là mẹ thành công”? công” . bác bỏ luận cứ hoặc cách thức lập luận). II.Chọn ý kiến quan niệm cần bác bỏ về một vấn đề quen thuộc nào đó trong cuộc sống hoặc trong lớp học. Bài tập 3: Phân tích tác dụng của Bài tập 3: Phân tích tác dụng của việc vận dụng thao tác việc vận dụng thao tác lập luận bác lập luận bác bỏ? bỏ? . . trong thực tế cuộc sống.Xác định cách thức bác bỏ (bác bỏ luận điểm. Trang 326 .Các dẫn chứng có thể lấy trong lịch sử.