MỤC LỤC

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH.....................................................................................................6 TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN...............................................................9 VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.................................................................11 ÔN TẬP CHUẨN BỊ BÀI VIẾT SỐ 1...................................................................................13 TỰ TÌNH......................................................................................................................... 15 CÂU CÁ MÙA THU.......................................................................................................... 18 PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN............................................................21 THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH...................................................................................24 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.................................................................27 THƯƠNG VỢ................................................................................................................. 30 Đọc thêm: KHÓC DƯƠNG KHUÊ, VỊNH KHOA THI HƯƠNG............................................33 TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN.............................................................35 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: KHÓC DƯƠNG KHUÊ VÀ VỊNH KHOA THI HƯƠNG...................................................................................................................37 BÀI CA NGẤT NGƯỠNG................................................................................................. 39 BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT......................................................................................42 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.................................................................45 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG, BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT............................................................................................................47 LẼ GHÉT THƯƠNG.........................................................................................................50 Đọc thêm: CHẠY GIẶC, BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN..........................................53 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1,VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2............................................................55 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA HAI TÁC PHẨM: CHẠY GIẶC VÀ BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN.......................................................................................................57 VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC........................................................................................60 THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ.........................................................................65 LUYỆN TẬP VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ............................................................................68 Trang 1

CHIẾU CẦU HIỀN............................................................................................................70 Đọc thêm: XIN LẬP KHOA LUẬT.....................................................................................73 THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG........................................................75 CỦNG CỐ ĐỌC THÊM: XIN LẬP KHOA LUẬT...................................................................77 ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM........................................................................79 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2..................................................................................................83 THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH......................................................................................86 ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM........................................................................89 KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945....91 BÀI LÀM VĂN SỐ3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC.......................................................................96 LUYỆN NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG.......................................................................98 HAI ĐỨA TRẺ...............................................................................................................101 NGỮ CẢNH.................................................................................................................. 107 LUYỆN TẬP VỀ NGỮ CẢNH...........................................................................................110 CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ......................................................................................................113 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH..................................................................119 LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH..122 LUYỆN CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH..........................................124 HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA.................................................................................128 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ.............................................................................133 TRẢ BÀI LÀM SỐ 3....................................................................................................... 135 LUYỆN TẬP PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ...........................................................137 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ, TRUYỆN................................................................139 CHÍ PHÈO..................................................................................................................... 142 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ (Tiết 2).................................................................146 CHÍ PHÈO..................................................................................................................... 149 THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU................................155 Trang 2

BẢN TIN....................................................................................................................... 158 GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO..............161 Đọc thêm: CHA CON NGHĨA NẶNG, VI HÀNH, TINH THẦN THỂ DỤC............................163 LUYỆN TẬP VIẾT BẢN TIN.............................................................................................167 PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN.........................................................................169 LUYỆN TẬP VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU..................................172 VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI.........................................................................................174 THỰC HÀNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ CÂU TRONG VĂN BẢN..................................179 ÔN TẬP HỌC KỲ I.........................................................................................................182 TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN................................................................................................ 185 LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG........................................................................................190 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 194 HẦU TRỜI.................................................................................................................... 197 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 201 VỘI VÀNG.....................................................................................................................204 BÀI LÀM VĂN SỐ 5: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.......................................................................208 ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI..........................................................210 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 213 TRÀNG GIANG.............................................................................................................. 215 THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ, LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ....................219 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ....................................................................222 ĐÂY THÔN VĨ DẠ..........................................................................................................224 CHIỀU TỐI.................................................................................................................... 227 NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG THƠ TRỮ TÌNH..............231 TỪ ẤY.......................................................................................................................... 233 Đọc thêm: LAI TÂN, NHỚ ĐỒNG..................................................................................238 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 5................................................................................................241 Trang 3

Đọc thêm: TƯƠNG TƯ, CHIỀU XUÂN...........................................................................243 ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT.........................................................................245 TIỂU SỬ TÓM TẮT........................................................................................................ 248 LUYỆN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT......................................251 TÔI YÊU EM.................................................................................................................. 254 ĐỌC THÊM: BÀI SỐ 28.................................................................................................258 LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT..............................................................................261 LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC................263 NGƯỜI TRONG BAO....................................................................................................266 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 6................................................................................................271 ĐỌC VĂN NGHỊ LUẬN...................................................................................................273 NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN.................................................................275 THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN.................................................................................280 TIỂU THUYẾT NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ....................................................................283 VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA..................................................................................285 Đọc thêm: TIẾNG MẸ ĐẺ - NGUỒN GIẢI PHÓNG CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC...................290 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN...............................................................292 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC........294 BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC...........................................................................296 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN.......................................................................301 MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA.....................................................................................304 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN.......................................................................308 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: KỊCH, NGHỊ LUẬN...........................................................310 LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN........................................313 ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC...............................................................................................315 TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN....................................................................................318 ÔN TẬP TIẾNG VIỆT......................................................................................................320 Trang 4

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN..................................................................323 ÔN TẬP LÀM VĂN......................................................................................................... 325

Trang 5

Tuần 1: Tiết 1, 2. Giáo án văn học sử

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
(Trích: Thượng kinh ký sự) Lê Hữu Trác
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: - Hiểu được giá trị nội dụng và nghệ thuật của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” trong “Thượng thư ký sự” của Lê Hữu Trác: thái độ lên án cuộc sống xa hoa nơi phủ Chúa; tính chân thực sinh động của nghệ thuật miêu tả, kể chuyện. - Nhận biết một vài đặc điểm của truyện ký trung đại. - Biết cách đọc-hiểu một tác phẩm hoặc một đoạn trích truyện ký trung đại theo đặc trưng thể loại. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, các tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,... D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy cho biết thời vua Lê, chúa Trịnh thuộc giai đoạn nào trong lịch sử phong kiến nước ta? Em có biết gì về Lê Hữu Trác? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Lê Hữu Trác không chỉ là một thầy thuốc nỗi tiếng mà còn được xem là một tác giả văn học có những đóng góp lớn cho sự ra đời và phát triển của thể loại ký sự. Ông đã ghi chép một cách trung thực và sắc sảo hiện thực của chính sách trong phủ của chúa Trịnh qua Thượng kinh ký sự (Ký sự lên kinh). Để hiểu rõ tài năng, nhân cách của Lê Hữu Trác cũng như hiện thực xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII, chúng ta sẽ tìm hiểu đoạn trích vào phủ chúa Trịnh (trích thượng kinh ký sự). Hoạt động GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên gọi 1, 2 học sinh đọc tiểu dẫn trong sách giáo khoa. Giáo viên gọi 1 học sinh tóm tắt ý chính mục tiểu dẫn. Giáo viên nhận xét câu trả lời học sinh và ghi ý chính lên bảng. I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả - Tác giả Lê Hữu Trác (1724-1791) hiệu là Hải Thượng Lãn Ông. - Quê quán: làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương (nay Mĩ Hào, Hưng Yên) - Không chỉ là một danh y đã soạn sách, mở trường dạy nghề thuốc truyền bá y học mà còn là nhà văn, nhà thơ. 2. Tác phẩm Thượng kinh ký sự (ký sự lên kinh) - Là tập ký sự bằng chữ Hán, viết 1782, khắc in 1885. - Ký sự là một thể loại ký ghi chép một caau chuyện, một sự việc có thật và tương đối hoàn chỉnh.
Trang 6

Cảnh nội cung của thế tử: + Ở trong tối om. cách nhìn của Lê Hữu →Quang cảnh ở phủ chúa vô cùng tráng lệ. ta hiẻu gì 2) Cách nhìn. phải năm sáu lần trướng gấm Qua quang cảnh và mới tới nơi. tai nghe trong chuyến đi từ Hương Sơn ra Thăng Long chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán và chúa Trịnh Sâm. võng đều hào nhoáng “sơn son thiếp vàng”. Hữu Trác cũng như + Thế tử có bệnh đến bảy tám thầy thuốc phục dịch. thái độ và tâm trạng của tác giả đối với cuộc sống nơi về người thầy thuốc phủ chúa.Điếm hậu mã nằm bên hồ. lộng lẫy không đâu sánh bằng. Không đồng tình mỉa Trang 7 . được miêu tả như thế II. những điều mắt thấy. khi kê đơn thuốc cho . lộng lẫy đầy quyền uy tác giả tỏ ra sắc của Lê Hữu Trác dửng dưng trước những quyến rủ vật chất nơi đây. không thấy cửa ngõ gì. .. Quang cảnh và những sinh hoạt nơi phủ chúa a) Quang cảnh nơi phủ chúa . và chữa bệnh của Lê + Xung quanh chúa bao giờ cũng có phi tần chầu trực. Xuất xứ: thể một đoạn. Trác đối với cuộc nhưng không khí cũng ngột ngạt. nhân gian chưa từng thấy. cho thế tử. . những hòn đá kỳ lạ cột bao Cung cách sinh hoạt lơn lượn vòng. hương hoa ngào ngạt. cung cách sinh hoạt + Bên trong: nệm gấm. danh hoa đua nở. đồ nghi trượng.Lời lẻ nói năng hết súc cung kính lễ độ: Khi nhắc đến chúa và thế tử → thế tử? uy quyền của chúa. ghế rông sơn son thiếp nơi phủ chúa nói lên vàng. của phủ chúa ra sao? . sống nơi phủ chúa b) Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa như thế nào? . tù đọng.Kẻ hầu người hạ tấp nập: → lượng người ăn bám quá lớn.Từ “cửa sau” vào nơi ở phải qua rất nhiều cửa. các học Trích trong tác phẩm “Thượng kinh ký sự” của Lê Hữu Trác. sinh đọc phần tiếp b. được dẫn vào phủ chúa Quang cảnh phủ chúa để bắt mạch kê đơn cho thế tử. Giáo viên gọi học 3.Kiệu của vua chúa. . cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa.Khuôn phép nghiêm ngặc. cột.Nội dung: tác phẩm tả quang cảnh ở kinh đô. nghi lễ rườm rà: Đến phủ chúa phải có thánh Tâm trạng của tác giả chỉ. có thẻ mới được vào.Đứng trước cảnh phủ chúa xa hoa. Nội dung: theo) Đoạn trích nói về việc Lê Hữu Trác tới kinh đô. . màn là.Vườn hoa: cây cối um tùm. có nhiều cây lạ. màu mặt phấn và màu áo đỏ. Cách chuẩn đoán bệnh . diễn biên tâm trạng → Phủ chúa là nơi cao sang. Đoạn trích: sinh đọc văn bản (có a. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN nào? 1. này? * Cách nhìn và thái độ của tác giả: Bút pháp ký sự đặc .Đồ dùng tiếp khách ăn uống toàn mâm vàng chén bạc. đèn sáp chiếu sáng. quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống xa hoa của ông khi kê đơn hưởng lạc và sự lộng quyền của nhà chúa. chim kêu ríu rít.

học bài.Chuẩn bị bài mới: Từ ngôn từ chúng đén lừoi nói cá nhân.được thể hiện như thế nào qua đoạn trích? GV hướng dẫn HS luyện tập. . xung đột. Đoạn trích vẽ lên bức tranh sinh động. . Cũng cố Bằng tài quan sát tỉ mỉ. 2. Đồng thời thể hiện nỗi xót xa. cuối cùng lương tâm. kể diễn biến sự việc khéo léo tạo nên cái thần của cảnh và việc.SGK) III.Tả cảnh sinh động. yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm giản dị nơi quê nhà. kể chuyện khéo léo. một sự chạnh lòng khi nghỉ đến tình cảnh của người dân nghèo khổ.Quan sát tỉ mỉ. đầy tính hiện thực về cuộc sống xa hoa. quyền uy của chúa Trịnh qua đó bộc lộ thái độ coi thường danh lợi. làm bài tập luyện tập. Hướng dẫn tự học: GV hướng dẫn học sinh: .Xem SGK. Trang 8 . lôi cuốn. phẩm chất cao đẹp của người thầy thuốc Lê Hữu Trác. chọn lựa chi tiết sắc sảo có ý nghĩa sâu xa. LUYỆN TẬP: 1. hiểu rõ bệnh của thế tử nhưng lại sợ chữa có hiệu quả sẽ được tin dùng. 4. tiện nghi nhưng thiếu khí trời và không khí tự do. Tổng kết: (Ghi nhớ. mai cuộc sông quá sức no đủ. * Tâm trạng của tác giả khi kê đơn thuốc cho thái tử: là thầy thuốc có kinh nghiệm. → Qua việc chữa bệnh cho thế tử chứng tỏ: + Tác giả là một thầy thuộc giỏi. + Ông là thầy thuốc có lương tâm. Nghệ thuật viết ký sự của tác giả. phẩm chất trung thực của người thầy thuốc đã chiến thắng để đưa ra cách chữa bệnh đúng. + Là người có bản lĩnh. chính kiến. ghi chép trung thực. khinh thường lợi danh quyền quý. → Giá trị hiện thực sâu sắc. đức độ. có kiến thức sâu rộng và già dặn kinh nghiệm. Luyện tập 3. công danh trói buộc nên có ý định chữa cầm chừng cho thuốc vô thưởng vô phạt nhưng lại giằng co. 3. . ghi chép trung thực và tả cảnh sinh động.

NGÔN NGỮ .Phương thức chuyển nghĩa từ... II.Các ngữ cố định (thành ngữ. chung ta sẽ tìm hiểu qua bài học: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. trả lời câu hỏi. đồng thời biết vận dụng linh hoạt. tài liệu tham khảo.Biết tuân thủ nguyên tác chung của ngôn ngữ. quán ngữ) 2) Các quy tắc. Tính chung của ngôn ngữ cộng đồng biểu hiện qua các phương tiện: 1) Các đơn vị yếu tố ngôn ngữ chung (có sẵn) Giáo viên hướng dẫn ví dụ .. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Anh (chị) có nhận xét gi về đặc dỉm ngôn ngữ của tác giả thể hiện qua đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”. ngữ.. sáng tọ quy tác trong lời nói cá nhân. D. . . .. kiểu câu.Các tiếng.Các từ. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trong cuộc sống con người I. phương thức chung: Giáo viên cho học sinh lấy . dân tộc là phương tiện giao bằng gì? tiếp quan trọng của cộng đồng. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: trao đổi thảo luận. Vào bài mới: Lời vào bài: Cha ông ta khi dạy con cái cách sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp hàng ngày thường sử dụng câu ca dao: Lời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau Để hiểu được điều này. .Quy tắc cấu tạo từ.Tuần 1: Tiết 3. trong sách giáo khoa.Hiểu mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội với lời nói riêng của cá nhân. nhận biết được những biểu hiện của cái chung trong ngôn ngữ và nét riêng trong lời nói cá nhân. B. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thêm ví dụ minh họa. sử dụng ngôn ngữ Trang 9 . sách giáo viên. LỜI NÓI – SẢN PHẨM RIÊNG CỦA CÁ NHÂN Khi giao tiếp mỗi cá nhân vừa phải biết tích lũy. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. diễn giảng.TÀI SÁN CHUNG CỦA XÃ HỘI chúng ta giao tiếp với nhau Ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội. 3.. Tiến trình lên lớp: 1. phong cách. .Các âm và các thanh. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN A. C.

kết thúc cuộc đời. sáng tạo quy tắc chung. 1) Giọng nói cá nhân 2) Vốn từ ngữ cá nhân 3) Sự chuyển đổi sáng tạo khi sử dụng từ ngữ chung 4) Tạo ra các từ mới 5) Việc vận dụng linh hoạt. học bài.Xem sách giáo khoa. + Lời nói – sản phẩm riêng cá nhân. . HƯỚNG DẪN TỰ HỌC: GV hướng dẫn học sinh: . Trang 10 . Giáo viên phân tích ví dụ.tài sản chung của xã hội. IV. Học sinh thực hành. Bài tập 2: Sự sáng tạo của HXH: . phương thức chung.Chuẩn bị bài mới: Bài viết số 1. LUYỆN TẬP 1) Củng cố + Ngôn ngữ .Giáo viên hướng dẫn ví dụ trong sách giáo khoa. đau đớn. học sinh lấy thêm ví dụ minh họa. lại vừa biết tạo sắc thái riêng của lời nói cá nhân để tăng sự hấp dẫn. kết thúc hoạt động nào đó. III. Giáo viên hướng dẫn. . chung của cộng đồng. làm bài tập luyện tập. cuộc sống → sự mất mát.“thôi”(2): chấm dứt. Cái riêng của lời nói cá nhân.Đảo ngữ: Vị ngữ đứng trước chủ ngữ → Tạo âm hưởng mạnh cho câu thơ: thiên nhiên cựa quậy và căng đầy sức sống.Đối lập: Xiên ngang – Đâm toạc Rêu từng đám – Đá mấy hòn .“thôi”: nghĩa chung chỉ sự chấm dứt. 2) Luyện tập trên lớp Bài tập 1: . Học sinh lấy thêm ví dụ.

Tuần 1: Tiết 4. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. người tốt chiến thắng. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: Ra đề phù hợp với trình độ học sinh. D. tài liệu tham khảo. dẫn chứng thuộc phạm vi xã hội.Truyện “Tấm Cám” gợi suy nghĩ về cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A. . giữa người tốt và kẻ xấu Thao tác lập luận như thế nào? trong xã hội xưa và nay? Dẫn chứng ở đâu? I/ Phân tích đề: . Trang 11 .Cũng cố kiến thức về văn nghị luận đã học ở THCS và học kỳ II của lớp 10. em suy nghỉ gì về cuộc sống đáu tranh giữa cái thiện và cái ác. . sách giáo viên.Cuộc đấu tranh gian khổ nhưng cuối cùng cái thiện. gian khổ. những ý gì? . giáo viên hướng dẫn để học sinh làm bài. . Kiểm tra bài cũ: 3.Cuộc đấu tranh giẫ Tấm và mẹ con Cám khó khăn. . thiết kế bài học. II/ Lập dàn bài: Xác định luận điểm.Viết được bài nghị luận xã hội có nội dung sát với thực tế cuộc sống và học tập của học sinh THPT. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . giữa người tốt và kẻ xấu trong xã hội xưa và Phần kết bài cần tóm tắt lại nay.Trong học tập. c/ Kết bài: . B.Trong cuộc sống. . b/ Thân bài: . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. học sinh thực hành.Ý nghĩa cuộc đấu tranh: mặc dù nhiều khó khăn gian khổ nhưng cái thiện. . người tốt và kẻ xấu vô cùng gian khổ nhưng cuối cùng cái Mở bài cần giới thiệu những gì? thiện.Đề bài có định hướng sẵn. C.Yêu cầu về phương pháp: kết hợp các thao tác lập luận.Nội dung nghị luận: cuộc đáu tranh giữa cái thiện và cái ác. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Nội dung cần nghị luận là gì? Đề bài: Đọc truyện Tấm Cám. người tốt cung chiến thắng. người tốt cuối cung cũng chiến thắng. luận cứ của a/ Mở bài: đề bài trên.

Học sinh: + Nộp bài làm của mình. + Chuẩn bị bài mới: Tự tình. III/ Hướng dẫn tự học .Bài học đối với bản thân. Trang 12 .Giáo viên: Thu bài làm của học sinh và hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới. .

diễn giảng. c. B..Tuần 1: Tiết tự chọn. .. Mở bài: Giới thiệu và nêu vấn đề cần nghị luận. Kết bài: Thâu tóm những nội dung cơ bản. C.Kết hợp các phương pháp: trao đổi thảo luận. tiếp tục gợi mở những suy Trang 13 . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. tài liệu tham khảo.Cũng cố kiến thức về văn nghị luận. b. luận cứ nhằm làm sáng tỏ vấn đề. nêu vấn đề. Tiến trình lên lớp: 1. ĐOẠN TRÍCH MỘT Ý KIẾN BÀN VỂ VĂN HỌC MỘT VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG TÁC PHẨM VĂN HỌC 2. D. Kiểm tra bài cũ: 3. Thân bài: Lần lượt triển khai các luận điểm. Giáo án làm văn (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP CHUẨN BỊ BÀI VIẾT SỐ 1 A.Cung cấp thêm những kinh nghiệm viết bài văn nghị luận. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . viết được bài nghị luận xã hội có nội dung sát với thực tế cuộc sống và học tập của học sinh THPT. giáo án.. Phương pháp dạy học: . MỘT ĐOẠN THƠ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Bố cục bài văn nghị luận a.Sách giáo khoa. Các dạng đề văn nghị luận: NGHỊ LUẬN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC MỘT TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG MỘT TÁC PHẨM. CŨNG CỐ LÝ THUYẾT: 1. Phương tiện dạy học: .

Gợi ý cách làm ..Cách xây dựng luận điểm.Lập dàn ý và viết bài: + Dựa vào kết quả phan tích đề. Trang 14 . 3. Củng cố và dặn dò . dùng từ chuẩn xác và trôi chảy.. cách lập luận. 4.Đọc kỹ đề bài để: + Xác định vấn đề cần nghj luận. .. II. + Khi viết. hoặc nêu cảm nghỉ riêng của người viết. giải thích.Học sinh ôn tập chuẩn bị viết bài trên lớp một tiết. so sánh. lí lẻ và dẫn chứng phải bám sát yêu cầu đề. tìm luận cứ. Lập luận . lập dàn ý rồi viết bài. ...nghĩ cho người đọc.. luận cứ và lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp.Các thao tác nghị luận: chứng minh. + Xác định các luận điểm.

Tuần 2: Tiết 5. quê làng Quỳnh Đôi. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. B. thiết kế bài học. cuộc đời tình duyên ngang Giáo viên hướng dẫn trái éo le. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. tài liệu tham khảo. Đặc biệt là những bài thơ Nôm của bà là cảm xúc về thời gian tinh tế. Bài thơ nào? a. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu những đặc điểm bút pháp ký sự của Lê Hữu Trác trong đoạn trích “vào phủ chúa Trịnh”? 3. vừa phẫn uất trước tình cảnh éo le và khát vạng sống. giàu xúc cảm. C. b. thực. Sống vào khoảng cuối thế kỷ XVIII – nửa đàu thế kỷ XIX. Quỳnh Lưu. luận. kết. . Thơ của bà là tiếng nói đòi quyền sống. . diễn giảng. đồng thời thể hiện được những đặc sắc về thơ Nôm của Hồ Xuân Hương. Bố cục: đề. Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luật. cách dùng từ ngữ. D. . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . từ trong hai câu đề như thế 2.. bà được mệnh danh là bà chúa thơ Nôm. Tìm hiểu chung dẫn trong sách giáo khoa. Xuất xứ: Nằm trong chùm thơ “Tự tình” của HXH. khát vọng hạnh phúc của Hồ Xuân Hương.Hồ Xuân Hương chưa xác định năm sinh.Cảm nhận được tâm trạng vừa buồn tủi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Sáng tác cả thơ Nôm và thơ chữ Hán: trên dưới 40 bài thơ Nôm và tập thơ “lưu Hương ký” → Thể hiện lòng thương cảm đối với người Nghệ thuật và cách dùng phụ nữ. Tác giả . hình ảnh giản dị. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỰ TÌNH (BÀI II) – Hồ Xuân Hương A. c. là niềm khát khao sống mãnh liệt. Nghệ An. mất. táo bạo mà tinh tế.Được mệnh danh là “bà chúa thơ Nôm”. “Tự tình” (bài II) là một trong những bài thơ tiêu biểu cho điều đó. nhận xét câu trả lời. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tóm tắt tiểu I. tạo nền cho tâm trạng. Vào bài mới: Lời vào bài: Hồ Xuân Hương là một trong những nhà thơ nổi tiếng của văn học trung đại Việt Nam.. sách giáo viên.. khẳng định vẽ đẹp và khát vọng của họ. Tiến trình lên lớp: 1. Trang 15 .Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của Hồ Xuân Hương: Thơ Đương luật viết bằng tiếng Việt. 1.

4. Hai câu thực: .. mạnh mẽ. mỉa mai. Tổng kết: Ghi nhớ Trang 16 . ”đâm toạc”. + Xuân: mùa xuân.2” Câu thơ “mảnh tình san sẻ tí con con” sử dụng Giáo viên hướng dẫn luyện tập. II. non” + Nghệ thuật đảo ngữ “trơ” lên trước → tủi hổ. trăng sắp tàn mà vẫn chưa tròn → tuổi xuân trôi qua mà hạnh phúc vẫn chưa trọn vẹn (sự đồng nhất giữa trăng và người) → phận hẩm duyên ôi.. ..tí – con con” → thật xót xa tội nghiệp cho nỗi lòng duyên phận tác giả (người phụ nữ). . tuổi xuân . đơn độc “trơ cái .Bằng thủ pháp nghệ thuật tăng tiến: nhấn mạnh sự nhỏ bé dần làm cho nghịch cảnh càng éo le hơn “Mảnh tình – san sẻ .NV trữ tình: người phụ nữ trơ trọi. sự phản kháng của tác giả. thể hcá tính Hồ Xuân Hương bướng bỉnh. Hai câu luận: . Lại 2 → trở lại. tủi hổ bẽ bàng của Hồ Xuân Hương.. quyết liệt. Đọc hiểu văn bản: 1. 2. niềm phẩn uất.Với cách dùng từ: + Ngán: ngán ngẫm duyên phận éo le bạc bẽo. 3.Ngắm trăng “Vầng trăng .Thời gian: đêm khuya . Hai câu đề: . thấp bé nhưng “xiên ngang mặt đất” . cách dùng từ như thế nào để diễn tả tâm trạng? Em có nhận xét gì về cách dùng từ “ngán. → sức sống mảnh liệt của Hồ Xuân Hương ngay cả khi đau buồn nhất. ngang ngạnh. → Càng gợi nỗi sầu đau đơn lẻ. 5. lại1.Hai câu thực diễn tả những cảnh thực nào? Hai câu luận nhà thơ sử dụng BPNT.V) .“đâm toạc chân mây” → tìm mọi cách để vươn lên. + Cách ngắt nhịp “Trơ cái Hồng nhan / với nước non” + Từ “trơ” kết hợp với “nước non” → không chỉ nhấn mạnh sự cô đơn lẻ loi.BP đảo (C . → “Xuân lại lại”: sự trở lại của mùa xuân đồng nghĩa với sự ra đi của tuổi xuân. bẽ bằng mà còn thể hiện bản lĩnh Hồ Xuân Hương: sự bền gan thách đố. nỗi xót xa bẽ bàng..Cách dùng “xiên ngang”. → Hai câu đề: Tâm trạng cô đơn. dồn” → tĩnh vắng. → “Trơ cái Hồng nhan”. tròn”. xuân. . Hai câu kết: ..Mượn rượu để quên hiện tại nhưng “say lại tỉnh” – quên rồi nhớ → càng rả rời chán chường.Hai từ “lại”: lại 1 → thêm lần nữa. .Hình ảnh “rêu” và “đá” là những vật mềm yếu. + “Hồng nhan” đi với từ “cái”. buồn đau.Không gian: “văng vẳng . → rẻ rúng.

Khác: “Tự tình”. + Tài sử dụng TV.. Luyện tập: 1. 3. tâm trạng: buồn tủi xót xa. phẩn uất trước duyên phận. những từ ngữ mang tính biểu cảm. Trang 17 .Giống: + Nỗi lòng. tiếng rên rỉ. 2.III. yếu tố phản kháng mạnh mẽ hơn (tác giả còn trẻ). duyên. Đó là vẽ đẹp của bài thơ và cũng là của nhà thơ. chuông sầu. .Chuẩn bị bài mới. . làm bài tập.Xem lại bài giảng. thảm. Luyện tập . sách giáo khoa. phẩn uất nhưng vẫn cháy lên khát vọng về hạnh phúc.Nội dung: Bài thơ thể hiện nỗi lòng buồn đau.NT: Cấu tạo thể thức thơ Nôm Đường luật và vận dụng ST những hình ảnh.) bút pháp nghệ thuật tu từ đảo ngữ tăng tiến. Hướng dẫn tự học: . Cũng cố . các từ ngữ làm định ngữ hoặc bổ ngữ (mỏ.. .

Xuất xứ: Bài thơ “Câu cá mùa thu” (Thu điếu) nằm trong chùm tác giả có gì đặc sắc? Từ thơ thu của Nguyễn Khuyến gồm ba bài (Thu vịnh. con người dân quê. tả tình. 1. đặc biệt là “Thu điếu”. Tìm hiểu chung tóm tắt tiểu dẫn. sách giáo viên. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CÂU CÁ MÙA THU (Thu điếu) Nguyễn Khuyến A.Tuần 2: Tiết 6. Tiến trình lên lớp: 1. có tấm lòng yêu nước thương dân sâu nặng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. quê hương đất nước tâm trạng thời thế. b. . nghệ thuật gieo vần. tình yêu quê hương đất nước. Thu ẩm). Bài thơ Điểm nhìn cảnh thu của a. Điều đó không chỉ được thể hiện qua tình yêu của nhà thơ đối với cảnh vật mà còn là sự đánh giá về nghệ thuật bậc thầy trong miêu tả cảnh. nhan đề Trang 18 . C. gồm: thơ. Sáng tác: Học sinh đọc bài.Cảm nhận được vẽ đẹp của cảnh thu điển hình cho mùa thu làng cảnh Việt Nam vùng đồng bằng Bắc bộ. B.Nguyễn Khuyến (1835 . Thu điếu. học giỏi và đỗ đầu 3 kỳ thi (Tam nguyên Yên đỗ). Tác giả Giáo viên nhận xét tóm a. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong các nhà thơ cổ điển Việt Nam Nguyễn Khuyến được mệnh danh là nhà thơ làng cảnh Việt Nam. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn và I. sử dụng từ ngữ. tài liệu tham khảo. .Vẻ đẹp tâm hồn thi nhân: tấm lòng yêu thiên nhiên. điểm nhìn ấy nhà thơ đã b. thiết kế bài học. thông minh. Giáo . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Cuộc đời: tắt của học sinh và ghi ý . Thể thơ: Viết theo thể Đường luật (thất ngôn bát cú). văn câu đối với nội dung: viên nhận xét cách đọc. bộc bạch tâm sự. 2. Là người có cốt cách thanh cao. châm biếm đã kích tầng lớp thống trị.Sáng tác khoảng tám trăm bài. thảo luận trả lời các câu hỏi.1909) xuất thân trong một gia đình nhà nho chính len bảng.Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của Nguyễn khuyến với bút pháp nghệ thuật tả cảnh. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Tự tình” (bài II) của Hồ Xuân Hương và nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ? 3. thiên nhiên. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Điều đó được thể hiện rõ trong chùm thơ thu. D. tả tình của ông. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.

bao quát cảnh thu như thế nào? Những từ ngữ. gieo vần ấy gợi cho ta có → Cảnh vật thu đẹp nhưng tĩnh lặng và đượm buồn. thơ? . sinh luyện tập.Sử dụng nét đặc sắc của nghệ thuật phương Đông (lấy động nói tĩnh). II. . + Màu sắc: nước trong veo. gam màu xanh. hình ảnh nào gợi lên được nét riêng của cảnh sắc mùa thu? Đó là cảnh thu ở miền quê nào? bằng chữ Hán. của bài thơ? + Không gian vắng lặng “Ngõ trúc. tĩnh mịch của cảnh vật (nghệ thuật cổ thơ có gì đặc biệt? Cách điển phương Đông). bèo. đâu đó vẵng lại tiếng cá Cách gieo vần trong bài đớp mồi càng tăng sự yên ắng. xanh bèo có một màu vàng đâm ngang của chiếc lá thu thơ như thế nào? Góp rơi (Xuân Diệu). + Đường nét chuyển đọng nhẹ. IV. lá vàng. Luyện tập: 1. đất nước. lá vàng “khẽ đưa vèo”. Cảnh thu: .. đất nước. trời xanh ngắt. III.Ngôn ngữ giản dị trong sáng giàu khả năng biểu hiện tinh tế. tầng mây “lơ lửng”. thuyền câu.. “Câu cá mùa thu” là sự cảm nhận tinh tế sắc sảo của nhà thơ về bức tranh thu lang quê Bắc Bộ qua hình thức thơ Nôm Đường luật. uẩn khuất trong tâm hồn nhà thơ. . 3. sáng biếc. teo”. Cũng cố + Cảnh thu. xanh Không gian thu trong bài sóng. xanh tre. Đọc hiểu văn bản: 1. 2.Không gian tĩnh lặng.Cảnh thu đẹp mang nét đặc trưng mùa thu Bắc Bộ → tâm hồn gắn bó. cái lạnh se của mùa thu → dung và nghệ thuật bài nỗi cô quạnh.. trời thu. Tổng kết: Nguyễn Khuyến là nhà thơ tài năng. Trang 19 .Cảnh vật trong “mùa thu câu cá”.Cách sử dụng từ “vèo”: tả ngoại cảnh gợi tâm cảnh. lá vàng rơi. còn ao thu nhỏ. + Hòa sắc tạo hình độc đáo ở các điệu xanh: xanh ao. ngõ trưa. khẽ: sóng “hơi gợn tí”. Tình thu: . cảnh điển hình cảm giác gì về cảnh thu và hơn cả cho mùa thucủa lang cảnh Việt Nam (Xuân Diệu) với nét riêng tình thu? của làng quê Bắc Bộ. Từ đó thấy được tấm lòng của Nguyễn Khuyến đối với thiên nhiên quê hương. tha thiết với thiên nhiên.. Thành công về nghệ thuật: Giáo viên hướng dẫn học . quê hương. khép kin phù hợp với tâm trạng đầy uẩn khuất.Cách gieo vần “eo” (tử vận) rất thần tính vừa là hình thức chơi chữ vừa dùng vần để biểu đạt nội dung (mượn cảnh gợi tình). Không gian thu hẹp nhỏ dần. Em có nhận xét gì về nội . đặc biệt là khi viết về mùa thu. xanh bờ.Điểm nhìn: Từ gần đến cao xa rồi từ cao xa đến gần (thuyền câu – ao – trời – ngõ trúc – ao – thuyền câu). . tình thu trong bài thơ. thuyền câu “bé tẻo teo” và dáng phần diễn tả tâm trạng gì người cũng như thu hẹp lại. + Sự vật: ao thu.

.+ Thành công về nghệ thuật. .Cảnh thanh sơ dịu nhẹ gợi lên qua các động từ. sách giáo khoa. Hướng dẫn tự học: . tính từ.Xem lại bài giảng. . Luyện tập Bài tập 1: Cái hay của nghệ thuật sử dụng từ ngữ trong bài “Câu cá mùa thu”.Vần “eo”: sử dụng thần tính góp phần tả cảnh gợi tình. 2.Từ “vèo”: tâm sự thời thế của nhà thơ.Chuẩn bị bài mới: phân tích đề. làm bài tập. lập dàn ý bài văn nghị luận. Trang 20 . 3. .

chúng ta sẽ rèn luyện thêm một kỹ năng nữa nhằm tránh trường hợp lạc đề. Phân tích đề: đọc các đề bài trong sách Đề 1: Đây là dạng đề định hướng rõ các nội dung nghị luận. chúng ta đã làm quen vớ văn nghị luận. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp quy nạp. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. tài liệu tham khảo. D. khả năng thực hành và sáng tọ hạn chế. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình ngữ văn THCS. cách lập dàn ý cho bài viết. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHÂN TÍCH ĐỀ. đặc biệt là đã rèn luyện được một số kỹ năng như: cách lập luận. giải thích. mới.Nắm vững cách phân tích và xác định yêu cầu của đề bài. Đề 2: . Giáo viên nhận xét kết + Phát huy điểm mạnh. LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN A..Yêu cầu về nội dung: từ ý kiến của Vũ Khoan có thể suy ra: sinh thảo luận. Trang 21 . C.Yêu cầu về nội dung: nêu cảm nghỉ của mình về tâm sự và diễn tiến hành chia nhóm thảo biến tâm trạng của Hồ Xuân Hương: nỗi cô đơn..trong tiết học này. khắc phục điểm yếu là thiết thực chuẩn bị qủa.Tuần 2: Tiết 7. cử người trình bày kết vọng được sống hạnh phúc. lập dàn ý bài văn nghị luận. thức cơ bản. + Người Việt Nam có nhiều điểm mạnh: thông minh. B. thiết kế bài học. xảy ra khi làm bài: kỷ năng phân tích đề. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên cho học sinh I.Vấn đề cần nghị luận: tâm sự của Hồ Xuân Hương trong bài “Tự tình” (bài II) Học sinh đọc các đề bài . chứng minh.Có ý thức và thói quen phân tích đề và lập dàn ý trước khi làm bài. chán chường. . luận cứ. từ ngữ của Nguyễn Khuyến trong bài thơ “Câu cá mùa thu”? 3. Tiến trình lên lớp: 1. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy nêu nghệ thuật sử dụng hình ảnh. cách xây dựnh luận điểm. nhạy bán với cái Giáo viên hướng dẫn học mới. sách giáo viên. bình luận. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Giáo viên hướng dẫn học . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. hành trang vào thế kỷ XXI. khát luận.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận. sinh thảo luận. phần luỵen tập gợi ý bằng câu hỏi để học sinh thảo luận. nhận xét kết + Người Việt Nam cũng không ít các điểm yếu: thiếu hụt về kiến qủa. giáo khoa và tiến hành chia Vấn đề cần nghị luận: việc chuẩn bị hành trang chuẩn bị vào thế kỷ nhóm thảo luận. . dẫn chứng thực tế xã hội là chủ yếu.

bài học. khái quát tác phẩm.Kết bài: đánh giá ý nghĩa của văn bản.Thân bài: triển khai văn bản + Nỗi cô đơn bẽ bàng + Nỗi đau buồn vì tuổi xuân trôi qua nhưng hạnh phúc chưa trọn vẹn. . tài năng và những đóng góp của Hồ Xuân Hương về thơ Nôm. Bài tập 1: (đề 1) a/ Phân tích đề: . Học sinh chia nhóm thảo luận. + Bày tỏ uất ức. . + Thái độ phê phán nhẹ nhàng mà thấm thia cũng như dự cảm về sự suy thoái đang tiến tới gần của triều Lê – Trịnh. Trang 22 . Lập dàn ý: Đề 1: . Giáo viên hướng dẫn học sinh thảo luận. + Giới thiệu về vị trí. thế kỷ XVIII.Mở bài: giới thiệu về vị trí. * Ghi nhớ (phần lập dàn ý). cử người trình bày kết quả. Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập. Khả năng thực hành và sáng tạo còn hạn chế. dẫn chứng cho Hồ Xuân Hương là chủ yếu. III. nhận xét kết quả. tài năng và những đóng góp của Hồ Xuân Hương. tiêu biểu là Trịnh Cán.Vấn đề nghị luận: giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”.quả.Mở bài: giới thiệu vấn đề (nhìn nhận cái mạnh và cái yếu của con người Việt Nam để bước vào thế kỷ XXI) . đánh giá ý nghĩa của văn bản.Thân bài: triển khai vấn đề: + Cái yếu: Còn nhiều thiếu hụt về kiến thức cơ bản. cách lập dàn ý.Kết bài: tóm tắt ý chính. Cũng cố Thao tác phân tích đề. + Cái mạnh: thông minh. + Trở lại xót xa cho duyên phận hẩm hiu.Yêu cầu về nội dung: + Bức tranh cụ thể sinh động về cuộc sống xa hoa nhưng thiếu sinh khí của những người trong phủ chúa Trịnh. Luyện tập Học sinh đọc các đề bài tiên hành chia nhóm thảo luận.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghĩ. muốn phản kháng. 2. Luyện tập: 1. . nhạy bén với cái mới. . * Ghi nhớ (phân tích đề) II. Đề 2: . .

Trang 23 . Nét đặc sắc của ngòi bút ký sự Lê Hữu Trác. . dùng dẫn chứng trong đoạn trích là chủ yếu. 4. Hướng dẫn tự học . c/ Kết luận: sự đánh giá về giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích.Xem lại bài giảng..Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận phân tích. Thái độ Lê Hữu Trác đối với cuộc sống nơi phủ chúa.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghỉ. sách giáo khoa. Bài tập 2: (đề 2) (Học sinh làm ở nhà). b/ Lập dàn ý: .Thân bài: bức tranh cụ thể hiện thực sinh động về cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa. . làm bài tập.Mở bài: giới thiệu tác giả và giá trị đoạn trích.

hiếu thảo. Trang 24 . Ví dụ: đoạn trích mục I. yêu cầu của thao tác lập luận phân tích: Giáo viên giảng giải khái . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . .. phân tích. xã hội hoặc văn học. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Phân tích bao giờ cũng gắn liền với tổng hợp đó là bản chất của thao tác phân tích trong văn nghị luận. hình thức và mối quan hệ bên trong cũng như bên Phân tích trong làm văn là ngoài của chúng. phần luỵện tập gợi ý bằng câu hỏi để học sinh thảo luận. thiết kế bài học. thường xuyên lừa bịp tráo trở của Sở khanh → tổng hợp và khái quát bản chất của hắn “. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp quy nạp. như thế nào? . bần tiịen. D. mức cao nhất của tình hình đồi bại trong cã hội này”. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn nghị luận thao tác lập luận phân tích giữ vai trò quan trọng. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu quá trình lập dàn ý bài văn nghị luận? 3. khi phân tích chi tiết bộ mặt .Luận cứ: thể cho học sinh thảo luận + Sở khanh sống bằng nghề đồi bại bất chính. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A.Phân tích căn cứ vào quan hệ nội bộ của đối tượng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. kết quả lừa bịp tráo trở. Tiến trình lên lớp: 1. C. sách giáo viên. tìm câu hỏi trả lời). quyết định phần lớn đến sự thành công của văn bản.Luận điểm: Sở khanh là kẻ bẩn thỉu.Phân tích theo mối quan hệ nguyên nhân – kết quả. quan hệ giữa đối tượng và đối tượng liên quan. Mục đích. yêu cầu nêu bên dưới (có . Thao tác lập luận phân tích nhằm mục đích gì? Cách thức tiến hành như thế nào? Bài học hôm nay sẽ làm rõ vấn đề này. B.Biết cách phân tích một vấn đề chính trị. tài liệu tham khảo. phân Giáo viên giới thiệu cách tích theo sự đánh giá chủ quan của người lập luận. trở mawtj một cách trơ tráo. bất chính: giã làm người tử tế đánh lừa một người con gái ngây thơ.Tuần 2: Tiết 8. + Sở khanh là kẻ đồi bại nhất trong những kẻ làm cái nghề đồi bại. Học sinh đọc đoạn trích. nguyên nhân. Giáo viên hướng dẫn học . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.. đại diện của sự đồi sinh tìm hiểu. Thao tác phân tích kết hợp II.Nắm vững mục đích và yêu cầu của thao tác lập luận. trả lời các bại trong xã hội Truyện Kiều.Phân tích là chia nhỏ đối tựơng thành các yếu tố xem xét một cách niệm “phân tích” là gì? kỹ càng nội dung. Cách phân tích: chặt chẽ với tổng hợp sau .

+ Tất cả mọi thứ cụ thể Kiều bị chi phối bởi đồng tiền (kết quả). → phân tích kết hợp chặt chẽ với khái quát. trình bày kết quả. thất nghiệp. cách hành xử của các tầng lớp trong xã hội đối với đồng tiền. . . III. cá nhân giảm sút. Khẳng định cảm xúc của Xuân Trang 25 . . * Ví dụ 2: . nhận xét kết quả. Dân số tăng nhanh thì chất lượng cuộc sống của cộng đồng. + Thiếu lương thực. + Sức mạnh tác quái của đồng tiền (nguyên nhân). * Ví dụ 1: . b/ Phân tích theo quan hệ giữa đối tượng với đối tượng liên quan: cảm xúc của Xuân Diệu sau đó dẫn ra hai câu “tỳ bà hành” của Phan Huy Vinh. rút ra từ mục I. 2. thái độ. → phân tích luôn gắn liền với khái quát tổng hợp sức mạnh của đồng tiền. Giáo viên hướng dẫn thảo luận. + Nguyễn Du chủ yếu vẫn nhìn về mặt tác hại của đồng tiền (kết quả). Giáo viên hướng dẫn thảo luận. vừa có tác dụng xấu (sức mạnh tác oai tác quái).Phân tích theo sự đánh giá chủ quan của người viết: thái độ phê phán khih bỉ của Nguyễn Du khi nói đến đồng tiền.Phân tích mối quan hệ nguyên nhân – két quả. suy thoái nòi giống. tổng hợp: bùng nổ dân số → ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người. Luyện tập Bài tập 1: a/ Phân tích theo quan hệ nội bộ đối tượng (phân tích từ ngữ) tách từ “bàn hoàn” trong “nỗi riêng bàn hoàn”. .nguyên nhân. + Suy dinh dưỡng. Ghi nhớ (Sách giáo khoa). . + Vì hàng loạt hành động gian ác. thực phẩm. Luyện tập: 1. Thiếu việc làm. 2 câu thơ của Thế Lữ.Cách phân tích.Phân tích theo quan hệ nguyên nhân – kết quả: bùng nổ dân số (nguyên nhân) → ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người (kết quả). trình bày kết quả.Mục đích yêu cầu của thao tác nghị luận. thái độ của Nguyễn Du.Phân tích theo quan hệ kết quả .Phân tích theo quan hệ nội bộ đối tượng: các ảnh hưởng xấu của việc bùng nổ dân số đến con người. Giáo viên hướng dẫn luyện tập. Cũng cố . nhận xét kết quả. bất chính đều do đồng tiền chi phối (giải thích nguyên nhân). gia đình. Học sinh đọc ví dụ 1 tiến hành chia nhóm thảo luận.phân tích lập luận. II. Học sinh đọc ghi nhớ. tiến hành chia nhóm thảo luận. Học sinh đọc ví dụ 2. Tâm trạng đơn độc của Thúy Kiều.Phân tích theo quan hệ nội bộ của đối tượng: đồng tiền vừa có tác dụng tốt.

Trang 26 .Xem lại bài giảng.Chuẩn bị bài mới: Thương vợ .Trần Tế Xương. Hướng dẫn tự học . làm bài tập.Diệu. 3. Bài tập 2: giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm. . sách giáo khoa.

Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Giáo viên gọi học sinh trình bày lại mục đích. phát biểu cảm nghĩ). luận cứ? Luận chứng?). sách giáo viên. -Xác định luận điểm chính HS: . . . Giá trị nội dung.Nội dung vấn đề cần nghị luận? -Phương pháp nghị luận? -Phạm vi tư liệu (dẫn chứng)? Giáo viên yeu cầu học sinh lập dàn ý cho đề bài trên.Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa. 2. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . D. C. Tìm hiểu đề: . nghệ thuật của đoạn trích. Vào bài mới: .Tuần 2: Tiết tự chọn. B. tác phẩm “Thượng kinh ký sự”. Lập dàn ý: 1. Mở bài: . bình luận.Cách nhìn. Tiến trình dạy học: 1. .Giáo viên ghi đề lên bảng Học sinh đọc kỹ đề bài và phân tích đề. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: Phát vấn. . -Phạm vi dẫn chứng: đoạn trích. I.Tiếp tục cũng cố. thái độ và tâm trạng của tác giả khi “Vào phủ chúa Trịnh” (Có thể chia thành các luận điểm nhỏ hơn).Nội dung nghị luận: Cuộc sống xa hoa.Trình bày nhiệm vụ của phần mở bài? (Giới thiệu về tác giả.Giới thiệu vài nét về danh y Lê Hữu Trác và tác phẩm “Thượng kinh ký sự” – một tác phẩm mang giá trị hiện thực sâu sắc. yêu cầu của thao tác lập luận phân tích? Cách phân tích? 3.) ..Em triển khai phần thân bài ra sao? (Sắp xếp luận điểm. Ổn định tổ chức. Giáo án làm văn (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. .. Đề luyện tập Anh (chị) hãy phân tích giá trị hiện thực của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” (Trích “Thượng kinh ký sự” – Lê Hữu Trác). giáo án tự chọn. nêu vấn đề.. thảo luận.Phương pháp nghị luận: Chủ yếu là thao tác lập luận phân tích (có kết hợp thêm thao tác chứng minh.Học sinh viết được bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội hoặc văn học.Giới thiệu về đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”: thể hiện Trang 27 . II. . quyền quý nơi phủ chúa Trịnh. khắc sâu và nâng cao kiến thức về lập luận phân tích. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.

. hơi phấn sáp. cao Trang 28 . . sâu sắc giá trị hiện thực của tác phẩm. b. hiên ngọc. Kết bài: . * Cung cách sinh hoạt: . xa hoa tráng lệ nhưng ngột ngạt.Cảnh trong phủ chúa: có nhiều nhà (Đại đường... 3. tâm trạng của tác giả khi vào phủ chúa chữa bệnh? Các dẫn chứng cụ thể.. (mang giá trị hiện thực sâu sắc: tố cáo sự xa hoa. quyền bồng. hương hoa ngào ngạt → mầm mống của bệnh tật.Đường vào phủ chúa: Phải qua nhiều lần cửa. chén ngọc. nối tiếp nhau. + Bộ máy phục vụ đông đúc. . mỗi cửa đều có lính gác “vác đường nghiêm nghặt. đồ nghi trượng sơn son thiếp vàng..”. đánh giá chung về tác phẩm và đoạn trích. ngột ngạt. + Đồ dùng: rèm châu.Nội cung của thế tử: qua 5.. có người dẫn đường. gác tía. * Tâm trạng của tác giả khi chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán: . đưa đón. có sập.. phòng trà)..Phê phán kín đáo: + Phủ chúa lấn át cung vua. lộng quyền của nhà chúa). + Thiếu sinh khí. trong phòng thắp nến. 2.. Cách nhìn. thái độ. hành lang quanh co. thiếu sinh khí: chỉ thấy hơi người.Quyết định trị bệnh cứu người..Tổng hợp.. kiệu son. ích kỷ.6 lần trướng gấm.. việc gì thấy trước thì kể. do dự. bẩm tấu kính cẩn. võng điều. thái độ của tác giả khi “Vào phủ chúa Trịnh”: . ra vào phải có thẻ.Chỉ ra cách nhìn. → Kín cổng cao tường. coi thường danh lợi.Vấn đề cần trình bày ở phần kết bài? GV: yêu cầu HS dựa vào phần lập dàn ý viết một đoạn văn ở phần mở bài hoặc kết bài. + Xưng hô. trong khi dân tình đói khổ. phù hợp? ... tấp nập: “qua lại như mắc cửi”.Miêu tả. + Tác giả phản ánh một cái tâm lương y trong sạnh.. sống xa hoa ... sợ danh lợi ràng buộc. → Tài năng. ghi chép tỉ mỉ. quyền uy + Vào phủ phải có thánh chỉ. tù túng . . nheo nhóc.. khách quan: từ ngoài vào trong. đức độ.. hương thơm ngào ngạt.Phân vân. trung thực. Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa: * Quang cảnh phủ chúa: . mâm vàng. lễ phép. tả trước.Thâm nghiêm. Thân bài: a. có thẻ.

Dặn dò: . Củng cố . Bài viết 4. . lập dàn ý.khiết.Kiến thức trọng tâm: Mục đích. cách làm bài phân tích? Cách thức tìm hiểu đề. Trang 29 . coi thường danh lợi.Tiết sau: Học 2 tiết văn học: “LẼ GHÉT THƯƠNG”. III. yêu cầu.

sự kết hợp giữa giọng điệu trữ tình và tự trào. ngôn ngữ văn học dân gian.Sáng tác của Tú Xương gồm 2 mảng: trào phúng và trữ tình. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong xã hội phong kiến. Tú Xương là người chông đã thấu hiểu những khó khăn vất vả của bà Tú. giàu sức biểu cảm. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Mùa thu câu cá” của Nguyễn khuyến và nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ? 3. .Tuần 3: Tiết 9. khó khăn. khó gò vào khuôn Xương. đảm đang.Thấy được tình cảm yêu thương. Viết theo thể thơ Nôm Đường luật. Bài thơ Trang 30 . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Bài thơ “Thương vợ” giúp chúng ta hiểu hơn những tấm lòng của ông đối với người vợ của mình. hoàn thành tốt trách nhiệm của mình. sách giáo viên. B. văn tế nhưng “Thương vợ” là một trong những bài thơ hay và cảm động nhất của nhà thơ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Đi thi 8 lần mà chỉ đỗ tú tài. Tiến trình lên lớp: 1. sáo trường quy niên. người vợ. 2. Tìm hiểu chung trong sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn I. giáo 1. câu đối. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Trần Tế Xương (1870 . thảo luận trả lời các câu hỏi. thiết kế bài học. Qua những lời tự trào thấy được vẽ đẹp nhân cách và tâm sự của nhà thơ. tĩnh trong bài thơ Trần Tế Nam Định. thấm chí còn gắn với những bi kịch. là động lực để họ vươn lên. b.Cảm nhận được hình ảnh bà Tú: vất vả.Nắm được những thành công về nghệ thuật của bài thơ: từ ngữ giản dị.Tú Xương có hẳn một đề tài viết về bà Tú gồm bài thơ. Tác giả viên giới thiệu ngắn gọn a. vận dụng hình ảnh. tài liệu tham khảo. Cuộc đời: tác giả và đề tài bà Tú . Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THƯƠNG VỢ Trần Tế Xương A. quý trọng của Trần Tế Xương dành cho người vợ. D. .1907) quê làng Vị Xuyên. . yêu thương và lặng lẽ hi sinh cho chồng con. Sáng tác: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thân phận những người phụ nữ bao giờ cũng gắn liền với những vất vả. (thường gọi là Tú Xương). 10. phóng túng. Là người có tính sắc sảo. C. làng Mĩ Lộc. Sự cảm thông của xã hội đối với họ là cần thiết nhưng cần thiết nhất có lẽ là tình cảm của chính những thành viên trong gia đìnhvới cuộc sống của những người mẹ.

Trang 31 . Hình ảnh ông Tú qua nỗi thương vợ: Giáo viên hướng dẫn học . không gian heo hút. bạc” đây là tiếng chửi đời giận đời bạc bẽo với bà Tú và cũng là lời tự phán xét lên án mình của ông Tú “có chồng . “Dám quản công” → Vừa nói lên sự vất vả gian truân vừa thể hiện đức tính của bà Tú chịu thương. tháo vát.. Hai câu thực sử dụng bút + Mom sông: địa điểm chênh vênh nguy hiểm. luận. một chồng” hiện lên như thế nào? + Quanh năm: thời gian suốt năm lặp lại.Hai câu kết: sinh luyện tập. nguy hiểm. Bố cục: 4 phần: Đề. .. hình ảnh bà Tú .. vì con. đông con mọi thứ “mom sông”. từ ngữ nào để diễn tả cảnh bà Tú là người tảo tần. Em hiểu “nuôi đủ” là c. ngôn ngữ dân gian nào? → Bà Tú là người đảm đang. không vứt bỏ trách nhiệm dựa vào duyên số. trào phúng “nuôi đủ . pháp nghệ thuật nào? Hình + Buôn bán: công việc của bà Tú buôn thúng bán mẹt (nhỏ). “năm nắng mười mưa” nghệ thuật của bài thơ. + Từ “với” tách 2 vế câu 5 (con) với 1 (chồng) → vai bà Tú gánh Hai câu luận đã sử dụng nặng gia đình.Hai câu thực: +Cách đảo ngữ “lặn lội. + Hai câu thành ngữ: “Âu đành phận”. eo sèo” Lời chửi trong hai câu + Hình ảnh ẩn dụ “thân cò” → vừa nhấn mạnh nỗi vất vả gian truân thơ cuối là ai? Có ý nghĩa của bà Tú. như thế nào? Qua bài thơ → Vừa đối đầu về từ ngữ nhưng lại vừa thừa tiếp nhau về ý làm nổi em có nhận xét gì về tâm bật sự vất vã gian truân của bà Tú. Thể thơ: Thể thơ Nôm Đường luật.Hai câu luận: Nhận xét về nội dung và + Hai thành ngữ: “Một duyên hai nợ”. 2. Có tác dụng làm gì? .. gì? + “Khi quãng vắng”: thời gian.. chịu khó. Đọc hiểu văn bản: Qua câu “nuôi đủ . người như thế nào? + 5. nguy hiểm. của ông Tú. tất bật.. 1. Bằng cách đảo trật tự từ “cha mẹ thói đời.. Ông làm bài thơ để thể hiện tấm lòng yêu thương. → bối ảnh.. a. như thế nào? II.. Tú Xương được thể hiện + “Buổi đò đông”: nhiều bất trắc. hết lòng vì chồng. . của bà Tú? b. số phận → con người có nhân cách. biết ơn đối với vợ.Hai câu đề “Quanh năm . như không” → dám thừa nhận thiếu sót. trong bài thơ chỉ về việc gì quý trọng. rợn ngợp đầy lo Nỗi lòng thương vợ của âu. khuyết điểm.Sử dụng cốt cách khôi hài. chu đáo với chồng con. giàu đức tính hi sinh. kết. đó cũng là tấm lòng xót thương da sự và vẽ đẹp nhân cách diết của ông Tú.Các từ “quanh năm”. Xuất xứ: Hoàn cảnh sống của Tú Xương nghèo. hình ảnh bà Tú? Bà Tú là + Nuôi đủ: đảm bảo số lượng và chất lượng. 1: số đếm (lượng người gia đình bà Tú). vừa gợi nỗi đau thân phận.. một chồng” → tấm lòng không chỉ thương mà còn tri ân vợ. thực. Hình ảnh bà Tú qua nỗi thương vợ của ông Tú: chồng”. “buôn bán” chỉ trông chờ bà Tú.

nghệ thuật dân gian.Xem lại bài giảng. III. đau thân phận. Tổng kết (Ghi nhớ . làm bài tập.Nghệ thuật: từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm. . nghệ thuật dân gian.Chuẩn bị bài mới: Đọc thêm: Khóc Dương Khuê. nghệ thuật đời sống. . . Trang 32 . sách giáo khoa.Nội dung: tình thương yêu quý trọng vợ của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi gian truân vất vả và đức tính cao đẹp của bà Tú. Luyện tập . gian truân.Vận dụng hình ảnh: thân cò.Vận dụng từ ngữ: 2 thành ngữ: đức tính cao đẹp của bà Tú. nghệ thuật đời sống. Cũng cố . 2. Luyện tập: 1. Qua đó còn thấy tâm sự và vẽ đẹp nhân cách của ông Tú.Nghệ thuật: từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm.3.Nội dung: tịnh thương yêu quý trọng vợ của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi đau gian truân vất vả và đức tính cao đẹp của bà Tú. 3. vận dụng sáng tạo hình ảnh. . vận dụng sáng tạo hình ảnh. vất vả. Hướng dẫn tự học: . Vịnh khoa thi hương.SGK) .

. Câu 3: Sử dụng nhiều bút pháp tu từ .Bài “Khóc Dương Khuê” của Nguyễn Khuyến: + Tình bạn thắm thiết. . lúc ngậm ngùi. Vào bài mới: Lời vào bài: Nguyễn Khuyến và Tú Xương là những tác giả cuối cùng của thời kỳ văn học trung đại. thủy chung giữa hai người được thể hiện như thế nào trong bài thơ? Hãy phân tích những bút pháp tu từ thể hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn qua đời. thiết kế bài học. B. luyến tiếc.2 câu đầu: tin đến đột ngột . thảo luận trả lời các câu hỏi. tài liệu tham khảo. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. lúc lắng đọng thấm sâu.Nói giảm: “Bác Dương . Tiến trình lên lớp: 1. sách giáo viên. . + Những nét nghệ thuật tu từ đặc sắc. Trần Tế Xương: + Cảnh trường thi và bức tranh xã hội đương thời. thủy chung qua sự vận động cảm xúc. để hiểu sâu sắc hơn về những giá trị nội dung và nghệ thuật trong thơ văn của mỗi tác giả.12 câu tiếp: sự hồi tưởng về kỷ niệm . Ở những tiết trước. lúc đột ngột.. Câu 2: Tình bạn thắm thiết. + Nghệ thuật sử dụng của bài thơ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: KHÓC DƯƠNG KHUÊ. D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . C. diễn tả tâm trạng: nỗi đau bàng hoàng khi nghe tin bạn mất – sự hồi tưởng kỷ niệm – nỗi đau tê tái khi không còn bạn. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh bà Tú qua nỗi nhớ thương vợ của ông Tú? 3. Hoạt động của GV và HS Hs tóm tắt những ý chính ở phần tiểu dẫn. thủy chung giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê. rồi” Trang 33 . chúng ta đã tìm hiểu một số tác phẩm của hai nhà thơ này. Học sinh đọc tóm tắt ý Nội dung * Bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến I/ Tìm hiểu chung: (SGK) II/ Đọc hiểu văn bản: Câu 1: Bài thơ viết theo dòng cảm xúc của tác giả và được chia thành 4 đoạn: . thái độ của tác giả.Bài “Vịnh khoa thi hương”. Theo em bài thơ này có thể chia thành mấy đoạn? Nội dung mỗi đoạn là gì? Tình bạn thắm thiết.16 câu còn lại: nỗi đau khôn tả lúc bạn “ra đi”.Tuần 3: Tiết 11. VỊNH KHOA THI HƯƠNG A.8 câu tiếp: ấn tượng lần gặp cuối cùng.

dữ dội. Câu 2: Hai câu thực thể hiện rõ sự ô hợp của kỳ thi: .. Câu 3: Hình ảnh quan sứ.Các từ “lôi thôi” . Hướng dẫn tự học: + Xem bài giảng. Hai câu đầu cho thấy cuộc thi diễn ra như thế nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và quan trường? Phân tích hình ảnh quan sứ. Câu 4: Hai câu kết: từ giọng điệu mỉa mai châm biếm sang trữ tình... châm biếm. → sức mạnh đã kích.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “lôi thôi sĩ tử” Sĩ tử luộm thuộm.Sử dụng lối liệt kê: có lúc.. nhốn nháo của xã hội. né nhà” → lời kêu gọi đánh thức lương tri không chỉ của sĩ tử mà còn là của những ai được xem là nhân tài đất Bắc. sâu cay. đã kích của bút pháp nghệ thuật đối.Hình ảnh “vai đeo lọ” . → Từ khoa thi bức tranh xã hội năm Đinh Dậu được hiện lên bên cạnh nỗi nhục mất nước.. là sự tác động tới tâm linh người đọc. “váy lê . .. * Bài “Vịnh khoa thi hương” – Trần Tế Xương. SGK. bà đầm và sức mạnh châm biếm. nghệ thuật bài “Vịnh khoa thi hương” 2.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “ậm ọe quan trường” Quan trường với cái oai cố tạo (oai vờ) → tính chất lộn xộn của kỳ thi. Phân tích tâm trạng. ..Nghệ thuật đối: lọng><váy.chính tiểu dẫn.. I/ Đọc và tìm hiểu tiểu dẫn: (SGK) II/ Đọc và tìm hiểu văn bản: Câu 1: Hai câu đầu có tính tự sự thể hiện rõ sự ô hợp nhộn nhạo trong thi cử “trường Nam thi lẫn với trường Hà” từ “lẫn” thể hiện điều đó.. Trang 34 . + Chuẩn bị bài mới: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân. nghệ thuật bài “Khóc Dương Khuê” + Nội dung. “Nhân tài . thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi? . bà đầm.Từ “ậm ọe” . Cũng cố + Nội dung. Luyện tập 3.Nghệ thuật đảo ngữ “Long cắm . ra” . BT. đến”.. cũng có khi.Bút pháp nhân hóa: “nước mây man mác” . ẩn trong đó không ít nỗi xót xa.Cách nói so sánh: “tuổi già . không gọn gàng → sự ô hợp. * Luyện tập 1. sương” . có khi.

Từ “xuân”. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. tác động bổ sung cho nhau. hiện thực hóa những tính mỗi nhóm thảo luận 1 bài. . thảo luận trả lời các câu hỏi. chung của ngôn ngữ cộng đồng. những nét riêng của lời nói cá nhân? 3. sức xuân (tuổi Trong những câu thơ sau trẻ). Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Những cái chung của ngôn ngữ. Chỉ ra sự DT riêng khi IV.Có ý thức sử dụng lời nói cá nhân phù hợp với yêu cầu của ngôn ngữ chung trong xã hội. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN A. dùng từ? . đã có ST như thế nào khi . .“xuân” – Hồ Chí Minh: xuân 1: mùa đầu tiên. C. lời nói lại là sản phẩm riêng của từng cá nhân. sức sống dạt dào của cuộc sống. Tuy nhiên giữa ngôn ngữ và lời nói lại có mối quan hệ hai chiều. Trong những câu thơ . tài liệu tham khảo. thiết kế bài học. Bằng phương thơ Nguyễn Du? thức chuyển nghĩa chung của Tiếng Việt (phương thức ẩn dụ) trong Sự ST riêng của mỗi nhà câu thơ của Nguyễn Du từ “nách” dùng chỉ chổ giao nhau giữa hai bức thơ trong cách dùng từ tường tạo nên một góc (góc tường). Xuân 2: sức sống mới sau từ nào từ mới được tao tươi đẹp. . Để hiểu rõ mối quan hệ này.Ngôn ngữ chung là cơ sở để sản sinh lời nói cá nhân và là cơ sở để quan hệ như thế nào? lĩnh hội lời nói cá nhân. Tiến trình lên lớp: 1. sách giáo viên. ra trong thời gian gần đây Bài tập 3: Trang 35 .“xuân” – Nguyễn Du: vẽ đẹp người con gái trẻ tuổi. “Xuân”? Bài tập 2: . Luyện tập: dùng từ “nách” trong câu Bài tập 1: Từ “nách” chỉ vị trí trên thân thể con người. . giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc.Nắm được mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội và lời nói của từng cá nhân. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn qua tiết học hôm nay. Chia nhóm thảo luận. B. tình cảm thắm thiết bạn bè. Quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân: lời nói cá nhân có mối .thơ Hồ Xuân Hương: Vừa mùa xuân.Có ý thức tôn trọng những quy tắc ngôn ngữ của xã hội. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. D.Tuần 3: Tiết 12.Lời nói cá nhân là thực tế sinh động.“xuân” – Nguyễn Khuyến: men say nồng của rượu ngon. Vào bài mới: Lời vào bài: Ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Hoạt động của GV và HS Nội dung Giữa ngôn ngữ chung và III.

làm bài tập.Tiếng “mọn” (nhỏ đến mức không đáng kể) – nhỏ mọn. . Trang 36 . b/ Từ “giỏi giắn”: rất giỏi. c/ Từ “nội soi”: từ mới tạo ra từ. + Chuẩn bị bài mới: Bài ca ngất ngưỡng. tiếng gốc đặt trước.“mặt trời” 1: mặt trời thiên nhiên.và được dựa theo tiếng nào? Phương thức cấu tạo như thế nào? a/ Huy Cận: .Hai tiếng có sẵn “nội soi”. không đáng kể. . Hướng dẫn tự học + Xem bài giảng. → Từ “mọn mằn”: nhỏ nhặt. + Hướng dẫn luyện tập. “mặt trời” 2: dùng với nghĩa ẩn dụ là đứa con của mẹ. tiếng láy đặt sau. Bài tập 4: a/ Từ “mọn mằn” từ mới tạo ra từ. sách giáo khoa. + Tiếng láy lặp lại âm đầu nhưng đổi vần “ăn”. phụ đi trước V.Những quy tắc tạo chung: + Những quy tắc tạo từ láy: phụ âm đầu. Cũng cố + Mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân. tầm thường. c/ Nguyễn Khoa Điềm: . .“mặt trời” chỉ lý tưởng Hồ Chí Minh. . + Trong hai tiếng.Phương thức cấu tạo từ chính phụ: từ chính sau. Cũng cố và dặn dò 1. 2.“mặt trời”: mặt trời thiên nhiên nhưng dùng theo phép nhân hóa nên có thể “xuống biển”. b/ Tố Hữu: .

bố cục bài thơ. Tiến trình lên lớp: 1. * Bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến nhắc lại xuất xứ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. lúc lắng đọng thấm sâu. thảo luận.... diễn tả tâm trạng: nỗi đau bàng hoàng khi nghe tin bạn mất – sự hồi tưởng kỷ niệm – nỗi đau tê tái GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.16 câu còn lại: nỗi đau khôn tả lúc bạn “ra đi”.SGK) II/ Nội dung: Câu 1: Bài thơ viết theo dòng cảm xúc của tác giả và được chia thành 4 đoạn: Tình bạn thắm thiết.. D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. khi không còn bạn. C.. bố cục bài thơ. luyến nhắc lại xuất xứ.Tuần 3: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: KHÓC DƯƠNG KHUÊ VÀ VỊNH KHOA THI HƯƠNG A... hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn Câu 2: Tình bạn thắm thiết. lúc ngậm ngùi. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: phát vấn. nêu vấn đề. I/ Tìm hiểu chung: (Tiểu dẫn . động cảm xúc.Cách nói so sánh: “tuổi già . thể loại. thủy chung qua sự vận qua đời. B. Trang 37 . Hãy phân tích những bút pháp tu từ thể . rồi” Em có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và .. lúc đột ngột. * Vịnh khoa thi hương: cảnh trường thi và bức tranh xã hội đương thời. giáo án tự chọn. thủy chung giữa . Hai câu đầu cho thấy cuộc thi diễn ra Câu 3: Sử dụng nhiều bút pháp tu từ như thế nào? . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. Kiểm tra bài cũ: 3.Nói giảm: “Bác Dương . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh Tiếp tục cũng cố. sách giáo viên.8 câu tiếp: ấn tượng lần gặp cuối cùng. thái độ của tác giả và nghệ thuật sử dụng trong bài thơ. thể loại.Bút pháp nhân hóa: “nước mây man mác” quan trường? . cũng có khi. tiếc.2 câu đầu: tin đến đột ngột hai người bạn được thể hiện như thế nào .Sử dụng lối liệt kê: có lúc. * Bài “Vịnh khoa thi hương” – Trần Tế Xương. sương” . khắc sâu một số nội dung kiến thức về 2 tác phẩm: * Khóc Dương Khuê: tình bạn thắm thiết thủy chung giữa Nguyễn Khuyến với bạn và những nét nghệ thuật tu từ đặc sắc. có khi..12 câu tiếp: sự hồi tưởng về kỷ niệm trong bài thơ? .

. bà đầm. → Từ khoa thi bức tranh xã hội năm Đinh Dậu được hiện lên bên cạnh nỗi nhục mất nước..Các từ “lôi thôi” .. Câu 4: Hai câu kết: từ giọng điệu mỉa mai châm biếm sang trữ tình. đã kích của bút pháp nghệ thuật đối.SGK) II/ Nội dung: Câu 1: Hai câu đầu có tính tự sự thể hiện rõ sự ô hợp nhộn nhạo trong thi cử “trường Nam thi lẫn với trường Hà” từ “lẫn” thể hiện điều đó. sâu cay.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “ậm ọe quan trường” Quan trường với cái oai cố tạo (oai vờ) → tính chất lộn xộn của kỳ thi. dữ dội. . Câu 2: Hai câu thực thể hiện rõ sự ô hợp của kỳ thi: . nhốn nháo của xã hội. Hướng dẫn tự học: Trang 38 .. châm biếm. ẩn trong đó không ít nỗi xót xa. Cũng cố 2.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “lôi thôi sĩ tử” Sĩ tử luộm thuộm.Phân tích hình ảnh quan sứ. ra” . Câu 3: Hình ảnh quan sứ. Phân tích tâm trạng. né nhà” → lời kêu gọi đánh thức lương tri không chỉ của sĩ tử mà còn là của những ai được xem là nhân tài đất Bắc. * Luyện tập 1. → sức mạnh đã kích. đến”. là sự tác động tới tâm linh người đọc. không gọn gàng → sự ô hợp. “Nhân tài .Nghệ thuật đảo ngữ “Long cắm . Luyện tập 3...Hình ảnh “vai đeo lọ” . thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi? I/ Tìm hiểu chung: (Tiểu dẫn .. bà đầm và sức mạnh châm biếm. “váy lê .Từ “ậm ọe” .Nghệ thuật đối: lọng><váy.

cảm hứng sáng tác: lời tự thuật cuộc đời.6 câu đầu: ngất ngưỡng chốn quan trường.Tuần 4: Tiết 13. làm quan dưới triều Nguyễn. Tìm hiểu chung tiểu dẫn. chung và của Nguyễn c.Hiểu được phong cách sống của Nguyễn Công Trứ với tính cách là nhà nho và hiểu được vì sao có thể coi đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân mang tính ý nghĩa tích cực. . Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lịch sử Việt Nam. niệm “ngất ngưỡng” nói . Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG Nguyễn Công Trứ A. 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 1. giáo án. giải Nguyên. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. yêu nước.Sáng tác chủ yếu bằng chữ Nôm. thảo luận trả lời các câu hỏi.Bài thơ làm theo thể hát nói (ca trù). Xuất xứ: Làm sau năm 1848 là năm ông cáo quan về hưu.1859). say mê học hành.Nguyễn Công Trứ (1779 . Bài thơ a. Sáng tác: . b. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . thương dân. . Cuộc đời: nhận xét tóm tắt của học . xuất thân trong gia đình nhà nho sinh và ghi ý chính lên học. Thể thơ Giáo viên giảng giải khái . thể loại ưa thích là hát nói. b. ngông như Tản Đà. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được chữ “ngông” ấy của nhà thơ Nguyễn Công Trứ. ngông như Nguyễn Tuân và ngông như Nguyễn Công Trứ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. D. tài liệu tham khảo.Đề tài. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Bố cục: 3 phần: Công Trứ nói riêng.Nắm được những tri thức về thể hát nói và thể thơ dân tộc bắt đầu phổ biến rộng rãi từ thế kỷ XIX. Tiến trình lên lớp: 1. B.Hiểu đúng nghĩa khái niệm “ngất ngưỡng”. thi cử lận đận nhưng cuối cùng cũng đỗ bảng. Tác giả Giáo viên hướng dẫn a. người ta thường nói tới hai chữ “ngông”. C. 14. 3. Là người tài năng nhiệt huyết ở nhiều lĩnh vực. cần cù. sách giáo viên. để không nhầm lẫn với lối sống lập dị của một số người hiện đại. . Trang 39 . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc và tóm tắt I.

II. ý thức cá nhân của tác giả. dám là chính mình. . nay về hưu sống ngất ngưỡng khác đời “Đô môn .Em có nhận xét gì về câu 1 và câu 2? Em có nhận xét như thế nào về cách ngắt nhịp của câu 3.. khác đời. kiểm định bản lĩnh cá nhân. “Trong triều . phá lễ. 4. lồng”: là người tài giỏi trong cảnh tù túng chật hẹp. ngất ngưỡng”..“Kìa núi nọ .Tự hào về tài năng “Chẳng Trái . . Tiêu đề “ngất ngưỡng” .. * 8 câu tiếp (khổ đôi): lời tự thuật của tác giả về cách sống ngất ngưởng.Câu 3. khẳng định con người có tài năng và danh vị xã hội.. 4 với cách ngắt nhịp + 3/3/4 +3/3/2 → giọng điệu hào hùng. . → Câu 1 > < câu 2 → ngất ngưỡng. đông phong”.Ngất ngưỡng của Nguyễn Công Trứ: là đối lập với lễ. 3.. Sáu câu đầu: Sự ngất ngưỡng chốn quan trường.“Khi ca .. thời bình thì giúp vua “phủ doãn Thừa Thiên”. 2... GV hướng dẫn HS về nhà luyện tập.Câu 1: “Vũ trụ.. bỏ qua danh giáo nhà nho để sống thật hơn. 4? Nội dung 4 câu thơ tiếp theo là gì? Em có nhận xét gì về nghệ thuật nhà thơ sử dụng trong những câu thơ này? Tự hào về sự trung nghĩa “Nghĩa vua tôi. 10 câu tiếp: Sự ngất ngưỡng khi về hưu * 2 câu tiếp theo: Khẳng định con người có tài kinh bang tế thế lúc loạn giúp nước “Bình tây cờ đại tướng”. 3 câu cuối: (khổ xếp 3 câu): khẳng định sự ngất ngưởng giữa đám quan lại đương triều (niềm tự hào).3 câu cuối: ngất ngưỡng giữa đám quan lại đương triều. .. Trang 40 .. .. + Điệp từ “không”.10 câu tiếp: ngất ngưỡng khi nghỉ hưu.. Hàn phú” → So sánh mình với các bậc danh tiếng của Trung Quốc. . kiêu hãnh đầy bản lĩnh khép lại bài thơ một cách độc đáo. sự” câu thơ chữ Hán → khẳng định con người có phận sự lớn lao mang tầm vóc vũ trụ. sơ chung”. → Sống phóng túng mà vẫn trong sạch “không vướng tục” bản lĩnh. “khi”. .Đặc biệt là tiếng “ông” cuối bài vang lên như niềm tự hào. ... ông”. . . Đọc hiểu văn bản: 1.Câu 2: “Ông Hi.. sống phong lưu khác người bất chấp lời khen chê.Ngất ngưỡng: là sự khác người. vương tục”: + Cách ngắt nhịp 2/2 + Nghệ thuật hòa thanh bằng trắc.

Cách sống ngất ngưởng của tác giả khi làm quan. các từ ngữ sinh hoạt (ca.Xem lại bài giảng.Nghệ thuật bài hát nói. 3. Luyện tập Sự khác biệt về mặt từ ngữ giữa: . Cũng cố . Tổng kết (ghi nhớ): III. tửu. .).“Bài ca ngất ngưởng”. cắc. có nhiều từ ngữ chỉ địa danh. Luyện tập: 1. .5. Hướng dẫn tự học: . tùng.Chuẩn bị bài mới: Bài ca ngắn đi trên bãi cát. làm bài tập... về hưu và niềm tự hào. 2.Tác giả NCT. quan chức. sách giáo khoa. Trang 41 .

c. 2.Cao Bá Quát (1809 . thảo luận trả lời các câu hỏi.Tuần 4: Tiết 14. bảo thủ. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Bài thơ biểu lộ tinh thần phê phán của ông đối với học thuật và sự bảo thủ. không ít những nhà nho đã chán ghét cuộc sống mưu cầu danh lợi tầm thường để khát khao có một cuộc sống mới tốt đẹp hơn. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Xuất xứ: Viết trong những lần đi thi hội qua các tĩnh miền trung đầy cát. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nội dung: Mượn hình ảnh người đi khó nhọc trên bãi cát để hình Em hãy chỉ ra những câu dung con đường mưu cầu danh lợi chán ghét. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc diễn cảm bài thơ. cũng như sự bế tắc của Trang 42 . chúng ta sẽ tìm hiểu bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” của ông.1885) làng Phú Thị. 15.Hiểu được mối quan hệ giữa nội dung nói trên và hình thức nghệ thuật của bài thơ cổ thể về nhịp điệu. sách giáo viên. Bài thơ: Bài thơ ngắn đi trên bãi cát.. huyện Gia Lâm. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc và tóm tắt I. D. các yếu tố hình thức này có đặc điểm riêng phục vụ cho việc chuyển tải nội dung. Thể loại: Viết theo thể hành (hành ca). học sinh. C. Cao Bá Quát tuy vẫn đi thi nhưng đã tỏ ra chán ghét con đường mưu cầu danh lời tầm thường. trì trệ của chế độ nhà Nguyễn nói chung góp phần lý giải hành động khởi nghĩa của ông về sau năm 1854..Thơ ông bộc lộ sự phê phán chế độ phong kiến nhà Nguyễn và chứa đựng nội dung khai sáng có tính chất tự phát. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. b. hình ảnh. giáo án. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT (Sa hành đoản ca) Cao Bá Quát A. Để hiểu rõ hơn tâm hồn và nhân cách của ông.. tài liệu tham khảo. Tác giả Giáo viên hướng dẫn . lý giải cách ngông của Nguyễn Công Trứ thể hiện qua “Bài ca ngất ngưởng”? 3. 1.Nắm được trong hoàn cảnh nhà Nguyễn trì trệ. Đọc và tìm hiểu tiều dẫn: tiểu dẫn. a. tĩnh Bắc nhận xét phần trả lời của Ninh (quận Long Biên – Hà Nội) ông là một nhà thơ có tài và bản lĩnh. Tiến trình lên lớp: 1. . B. Vào bài mới: Lời vào bài: Sống trong một xã hội mục nát của triều Nguyễn. Cao Bá Quát là một trong những nhà nho ấy. phản ánh nhu cầu đổi mới của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ.

. . Bố cục: 3 phần: . than (câu cảm thán) những bãi cát dài.. dài” .“Xưa nay .. không nguôi”. → Hình ảnh bãi cát là hình ảnh tượng trưng cho đường đời và đường công danh chông gai nhọc nhằn của tác giả. vì sao? Bốn câu “Xưa nay . II. .. con đường công Trang 43 ... không nguôi” thể hiện tâm trạng gì của tác giả. nhưng không chấp nhận đi tiếp con đường danh lợi chán ghét. ít ai có thể thoát khỏi sự cám dỗ của nó. vô nghĩa → Hình ảnh người trí thức trong xã hội VN thời Nguyễn.. biển. Tâm trạng nhà thơ (người đi trên bãi cát) ..Đoạn 3 (còn lại): Tác giả đi đến kết luận cần phải thoát khỏi con đường danh lời vô nghĩa.. cô độc khốn khổ theo đuổi con đường công danh nhọc nhằn..Đi không kể thời gian “Mặt trời . muôn trùng” . mờ mịt” .Bước đi trầy trật “đi một bước . hình ảnh. lối học khoa cử. từ ngữ mà tác giả dùng diễn tả hình ảnh bãi cát? Đó là bãi cát như thế nào? Tác giả mượn hình ảnh bãi cát để tượng trưng cho điều gì? Những câu thơ nào diễn tả hình ảnh người đi trên bãi cát? Con người đó như thế nào? Hai câu thơ “Không học được . một bước”. nơi khó xác định phương hướng.Đoạn 1(4 câu đầu): Nỗi chán nản của nhà thơ khi thấy mình phải hành hạ thân xác.“Phía Bắc núi . nỗi chán ngán khi thấy mình cứ hành hạ thân xác theo đuổi con đường công danh. mây” → sự cám dỗ của bả công danh đối với người đời.. .. Tác giả ví mùi danh lợi như rượu ngon dễ say người. chạy xuôi vất vả.“Không học được .. dừng” . bế tắc..“Tính sao đây .“Bãi cát lại .. .. rộng.thơ.. →đây là những dấu hiệu thức tĩnh của tác giả “Anh đứng làm chi trên bãi cát?” hiện tại anh chưa tìm được con đường khác. sóng dào dạt” → Xung quanh vây bủa bởi núi. bế tắc cho thấy tư tưởng của tác giả. .“Đường ghê sợ .. Thực tế những người “phường danh lợi” đều phải chạy ngược....“Phía Nam . rơi” → con người cô đơn.Đoạn 2 (4 câu tiếp): Sự cám dỗ của công danh đối với người đời... đường cùng.. * Tóm lại: Từ tâm trạng chán ngán. hình ảnh bãi cát và người đi trên cát: a/ Hình ảnh bãi cát: .. Đọc hiểu văn bản: 1.Vất vả và đau khổ “Lữ khách . ơi” Điệp từ “bãi cát”. nhận ra tính chất vô nghĩa của lối học khoa cử. . 2. d.. đâu ít” Câu hỏi.“Bãi cát . b/ Hình ảnh người đi trên cát: . cố học để thi cử cầu danh lợi → bản lĩnh nhà thơ. mấy người” nói lên điều gì? Cụ thể ra sao? Em có nhận như thế nào về ý nghĩa câu “anh đứng làm chi trên bãi cát”? Những nét đặc sắc trong nghệ thuật của bài thơ là gì? triều Nguyễn.

Xem lại bài giảng. . . Tổng kết (ghi nhớ): III.Chuẩn bị bài mới: Luyện tập thao tác lập luận phân tích.Hình ảnh sáng tạo “bãi cát dài”. day dứt không nguôi của người trí thức. . được lặp lại nhiều lần làm nổi bật sự gian nan và mệt mỏi của người đi trên đường.Là người có bản lĩnh và luôn có khát vọng khai sáng đổi mới. Bài thơ thể hiện con đường công danh nhọc nhằn. 2. 4. bị xâm lược đến gần. .Cao Bá Quát nhận ra bản chất thối nát của triều Nguyễn. “anh”. Luyện tập . 3. “ta” → Hình tượng người đi đường được thể hiện một cách đa chiều. lúc dàn trải lúc dứt khoát cùng với nhiều cách xưng hô. Luyện tập: 1. 3. nhiều câu than. lúc dài lúc ngắn.Sử dụng các đại từ nhân xưng khác nhau: “khách”.Nhịp điệu: có sự kết hợp giữa câu thơ dài ngắn khác nhau với cách ngắt nhịp khác nhau trong mỗi câu thơ tạo ra sự diễn đạt phong phú.Lời thơ vừa mang âm điệu bi tráng vừa mang âm điệu u buồn chứa đựng sự phản kháng âm thầm trước sự trì trệ bảo thủ của xã hội lúc bấy giờ. bế tắc và nỗi dằn vặt. làm bài tập. . Hướng dẫn tự học: .danh theo lối cũ dẫn tới nguy cơ lạc hậu. Nghệ thuật . câu hỏi. Cũng cố Với nhịp điệu lúc nhanh lúc chậm. sách giáo khoa. Trang 44 .

B. thơ: Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ. .Phân tích nghệ thuật sử dụng biện pháp đảo trật tự từ: lôi thôi. tích hai căn bệnh trên. Ậm ọe quan trường miệng thét loa. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong bài trước chúng ta đã học về mục đích yêu cầu và cách sử dụng lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. HS đọc phần đọc thêm. .Vận dụng thao tác lập luận.Giải thích khái niệm sinh những luận điểm bên. ậm ọe. C. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy nêu ngắn gọn cách sử dụng lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. 3. I.Khẳng định cách sống hợp lý. . tài liệu tham khảo. nhận xét cách sử dụng các thao tác lập luận phân tích được sử dụng trong hai đoạn trích. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Từ ngững nội dung bên. D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 4: Tiết 16. đó viết thành đoạn văn. sách giáo viên.Cảm nhận về cảnh thi cử và tài năng trong việc tái hiện hiện thực. Giáo viên có thể cho học . Giáo viên cho học sinh . Tiến trình lên lớp: 1.Liên hệ với đời sống thực tế. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Trang 45 . Luyện tập trên lớp giáo viên có thể yêu cầu Bài tập 1: học sinh viết thành từng Học sinh tự ti và tự phụ là hai thái độ trái ngược nhau nhưng đều đoạn hoặc viết thành bài ảnh hưởng không tốt đến kết quả học tập và công tác. II.Cũng cố và nâng cao trí thức về thao tác lập luận phân tích. Luyện tập ở nhà 1. Chú Bài tập 2: Phân tích hình ảnh “sĩ tử” và “quan trường” qua hai câu ý các thao tác lập luận.Phân tích tác hại của tự ti và tự phụ. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. . luyện nói theo từng ý. thảo luận trả lời các câu hỏi. Bài hôm nay chúng ta sẽ tập trung luyện tập thao tác lập luận phân tích. thiết kế bài học. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. . phân tích trong bài văn nghị luận.Phân tích những biểu hiện của thái độ tự ti và tự phụ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Em hãy phân hoàn chỉnh. luyện nói theo từng vấn đề.Phân tích hình ảnh “vai đeo lọ” của sĩ tử và hình ảnh “miệng thét loa” của quan trường. sau .

Chuẩn bị bài mới: “Lẽ ghét thương” Trang 46 .HS làm bài tập về nhà . Đêm khuya văng vẵng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non. III. Hướng dẫn tự học .2. Phân tích hai câu thơ trong bài “Tự tình”(2) của Hồ Xuân Hương.

*10 câu tiếp: Sự ngất ngưỡng khi về hưu . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài * BÀI CA NGẤT NGƯỠNG (Nguyễn Công Trứ) thơ. bố cục I. sách giáo viên. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh Tiếp tục cũng cố.Phong cách sống ngất ngưỡng khi . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Tiến trình lên lớp: 1.Câu 2: “Ông Hi . Kiểm tra bài cũ: GV gọi HS trình bày lại mục đích. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn – SGK trang 37) bài thơ. sự” câu thơ chữ Hán → khẳng định còn làm quan của Nguyễn Công Trứ con người có phận sự lớn lao mang tầm vóc vũ trụ. * Bài ca ngắn đi trên bãi cát: hiểu được tâm trạng của nhà thơ (người đi trên bãi cát). yêu cầu của thao tác lập luận phân tích? Cách phân tích? (Phần “ghi nhớ” – SGK trang 27) 3. khẳng định con người có tài năng và danh vị xã hội.Tuần 4: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG.. nhắc lại xuất xứ...Giải thích từ “ngất ngưỡng” trong Nguyễn Công Trứ bài thơ. .Câu 1: “Vũ trụ . Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: Phát vấn. BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT A. → Câu 1 > < câu 2 → ngất ngưỡng.2 câu tiếp theo: Khẳng định con người có tài kinh bang tế thế lúc loạn giúp nước “Bình tây cờ đại tướng”. C. II.. B.Phong cách sống ngất ngưỡng khi + 3/3/4 về hưu của Nguyễn Công Trứ được +3/3/2 thể hiện như thế nào? → giọng điệu hào hùng.. được thể hiện như thế nào? . 4: với cách ngắt nhịp .Câu 3.. qua đó thấy được tinh thần phê phán của ông đối với học thuật và sự bảo thủ trì trệ của nhà Nguyễn. lồng”: là người tài giỏi trong cảnh tù túng chật hẹp. thể loại. .. nêu vấn đề. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thời bình Trang 47 . * 6 câu đầu: Sự ngất ngưỡng chốn quan trường. thảo luận. giáo án tự chọn. D. khắc sâu một số nội dung kiến thức về 2 tác phẩm: * Bài ca ngất ngưỡng: phong cách sống ngất ngưỡng của Nguyễn Công Trứ và hiểu được vì sao có thể coi đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân. Nội dung: Phong cách sống ngất ngưỡng của .

“khi”. Hàn phú” → So sánh mình với các bậc danh tiếng của Trung Quốc. → Đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân trong cuộc sống. đông phong”. GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.Đặc biệt là tiếng “ông” cuối bài vang lên như niềm tự hào. + Tâm trạng bế tắc.. . Nội dung: Tâm trạng của lữ khách → Thể hiện qua sự mâu thuẫn giữa hành động và suy nghĩ.. + Điệp từ “không”.“Khi ca . vô vọng. Qua đó ta thấy được nhận thức của Cao Bá Quát về con đường công danh.Tâm trạng của lữ khách được thể hiện qua những câu thơ nào? . một tinh thần của một người vượt lên trên thế tục sống khác đời. nay về hưu sống ngất ngưỡng khác đời “Đô môn . * 3 câu cuối: (khổ xếp 3 câu): khẳng định sự ngất ngưởng giữa đám quan lại đương triều (niềm tự hào). là sự nhắn nhủ với người đời hãy dũng cảm vứt Trang 48 . . . . “Trong triều .. bố cục bài thơ. đối lập với xung quanh.“Kìa núi nọ .Sự mâu thuẫn đó nói lên điều gì? thì giúp vua “phủ doãn Thừa Thiên”. thể loại.. đâu ít” → Lữ khách chỉ còn biết hát về “con đường cùng” của mình.Hãy giải thích mâu thuẫn trong hành động và suy nghĩ của lữ khách. . phê phán lối học khoa cử theo lối cũ. kiêu hãnh đầy bản lĩnh khép lại bài thơ một cách độc đáo. . sống phong lưu khác người bất chấp lời khen chê.. → Mâu thuẫn giữa hành động và suy nghĩ của tác giả dẫn đến bi kịch tâm trạng: sự thất vọng và bi phẫn trước đường đời bế tắc. vương tục”: + Cách ngắt nhịp 2/2 + Nghệ thuật hòa thanh bằng trắc. . . * BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT (Cao Bá Quát) I.Tự hào về tài năng “Chẳng Trái ... về sự tuyệt vọng của mình..Suy nghĩ: + Oán hận chính mình vì không học được phép tiên ông – học được lối sống nhàn hạ để thoát khỏi vòng danh lợi. .Hành động: đi thi để đỗ đạt làm quan. ý thức cá nhân của tác giả. ông”. Tóm lại: Phong cách sống ngất ngưỡng của nhà thơ là sự thể hiện trong tư thế thái độ sống. mưu cầu danh lợi → con đường chung của nho sĩ phong kiến.. → Sống phóng túng mà vẫn trong sạch “không vướng tục” bản lĩnh. nhắc lại xuất xứ... tuyệt vọng: “Tính sao đây .8 câu tiếp (khổ đôi): lời tự thuật của tác giả về cách sống ngất ngưởng.40) II.. ngất ngưỡng”..3 câu cuối tác giả đã khẳng định sự ngất ngưỡng của mình giữa đám quan lại đương triều như thế nào? . bất chấp đời.Tóm lại. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn SGK . phong cách sống ngất ngưởng của NCT đã khẳng định được điều gì về con người ông.

bỏ con đường công danh vô nghĩa tự tìm cho mình con đường đi khác để thực hiện lí tưởng của mình. III. Cũng cố 2. Luyện tập 3. Luyện tập: 1. Hướng dẫn tự học: Trang 49 .

Nhân vật chính của đoạn trích là ai? Học sinh đọc đoạn trích. 2. b/ Nội dung: Kể lại cuộc đối thoại giữa ông Quán và 4 chàng nho sinh (Vân Tiên. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc và tóm tắt tiểu dẫn. sách giáo viên. . Nội dung cần đạt I. Đoạn trích: a/ Vị trí: Trích từ câu 473 đến 504. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Trong số những sáng tác của ông. B. Ở đó chứa những bài học đạo lý về lối sống. Truyện Lục Vân Tiên: . Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LẼ GHÉT THƯƠNG (Trích Lục Vân Tiên) Nguyễn Đình Chiểu A. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” và phân tích tâm trạng tác giả (người đi trên bãi cát). . “lẽ ghét thương” là một trong những đoạn trích tiêu biểu cho điều đó. “Lục Vân Tiên” là một tác phẩm được nhiều người yêu thích không chỉ trong thời đại ông mà còn được yêu thích trong mọi thời đại. Tiến trình lên lớp: 1. 18. D. Giáo viên hướng dẫn nhận xét phần trả lời của học sinh và ghi ý chính lên bảng. Tìm hiêu chung 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . Tử Trực. bút pháp trữ tình.Thuộc loại truyện Nôm bác học. lòng thương dân sâu sắc. Trịnh Hâm. Vào bài mới: Lời vào bài: Nguyễn Đình Chiểu được xem là một cảnh thơ tiêu biểu cho văn học cổ điển Việt Nam. tài liệu tham khảo. thể hiện khát vọng lý tưởng của tác giả và nhân dân về một xã hội tốt đẹp. C.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích “Lẽ ghét thương” trong tác phẩm “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu: Thái độ yêu ghét phân minh. Bùi Kiệm) khi họ cùng uống rượu làm thơ trong Trang 50 Xác định nội dung của đoạn trích. nhằm đề cao tinh thần nhân nghĩa. dài 2082 câu lục bát. thiết kế bài học. sáng tác khoảng đầu những năm 50 của thế kỷ XIX khi mà NĐC đã bị mù về dạy học và chữa bệnh cho dân ở Gia Định.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của truyện thơ Nôm. 3. .Biết cách đọc hiểu một đoạn trích truyện thơ Nôm theo đặc trưng thể loại.Nội dung và giá trị tác phẩm: Cốt truyện xoay quanh cuộc xung đột giữa thiện và ác. thảo luận trả lời các câu hỏi.Tuần 5: Tiết 17. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.

Ông Quán thương những * Câu 7 đến câu 16: lẽ ghét ai? Vì sao? . cách độ nhưng chết sớm công danh lở dở. không có điều kiện thi thố tài năng.Ông Quán nằm trong hệ thống các lực lượng phù trợ cho nhân vật chính trên con đường thực hiện nhân nghĩa (ông Ngư. lão bà dệt vải . cách dùng từ của + Thương Gia Cát Lượng tài trí nhưng không gặp thời vận.. Nội dung lẽ ghét thương của Nguyễn Đình Chiểu: a/ Lẽ ghét (câu 1 đến câu 16). tranh quyền thơ đầu: “Vì chưng hay ghét đoạt lợi không chăm lo chính sự và đời sống nhân dân → tấm lòng cũng là hay thương” thương dân của Nguyễn Đình Chiểu và tình hình xã hội Việt Nam dưới Hãy nhận xét về cơ sở triều Nguyễn. đức nào về giọng văn.Phần 1 (6 câu đầu): Lời đối đáp giữa ông Quán với Tử Trực và Vân những ai? Vì sao? Tiên. Ở những triều đại đó chỉ có dân là phải chịu NĐC. ghét đắng. Tiều. đến tột cùng: “Ghét cay. → Đó là cơ sở của lẽ ghét. * Câu 1 đến câu 6: Căn nguyên của sự ghét cả lòng thương.Tác giả đứng về phía dân. Trang 51 . . ghét vào tận tâm” sử dụng trong đoạn trích b/ Lẽ thương (câu 17 đến câu 32) như thế nào? * Từ câu 17 đến 30: lẽ thương. ghét sâu sắc. của lẽ ghét thương theo .). hành văn. xuất phát từ quyền lợi của dân mà lên án quan điểm đạo đức của bọn vua chúa bạo ngược.Phần 4 (2 câu còn lại): 2 câu kết Vì ai mà ông Quán ghét II. Nghệ thuật điệp từ được mảnh liệt. làm quan nhưng không được Nhận xét khái quát trọng dụng. . đa đoan → để dân lầm than muôn phần. + Ghét U Lệ. mọi tai ách khổ sở trăm điều. Hai câu thơ khổ cuối nói + Ghét đời Ngũ Bá lộn xộn.Đoạn trích chia làm mấy phần? quán của ông trước lúc vào trường thi. ông thể hiện lẽ ghét. về gì? + Ghét đời thúc quý sớm đấu tối đánh → làm rối dân.Phần 2 (10 câu tiếp): Lẽ ghét . Liên hệ 2 câu cuối với câu → Ghét các vua chúa chỉ lo ăn chơi hoang dâm vô độ.. c/ Bố cục: 4 phần Ông Quán ghét cụ thể . gây loạn lạc → để dân nhọc nhằn.Phần 3 (14 câu tiếp): Lẽ thương . Đọc – hiểu văn bản: những đời vua này? 1. những nét đặc sắc về nội + Đào Uyên Minh không chịu lôi cuốn quan trên nên lui về ở ẩn. tác giả trong đoạn trích? + Đồng Trọng Thư học rộng tài cao. Trong đoạn trích dùng + Thương Khổng Tử “đức thánh nhân” đi khắp nơi tìm các hành đạo những cách đối nào? nhưng không được. Tiểu Đồng. trong sáng của quần chúng. . không có ý nghĩa đối với dân với nước.Câu 2 đến câu 8: khái quát lẽ ghét rất “ghét việc tầm phào” → ghét việc vu vơ hảo huyền. hiếu học.Câu 9 đến câu 16: ghét cụ thể + Ghét Kiệt. Đây là nhân vật biểu tượng cho tình cảm yêu Tìm những câu thơ mà ghét phân minh. Trụ mê dâm → để dân ra hầm sảy hang. Em có nhận xét như thế + Thương Nhan Uyên học trò giỏi nhất của Khổng Tử.

.Chuẩn bị bài mới. mong muốn nhân dân được sống hạnh phúc. lại ghét > < lại thương → cảm xúc trong sáng phân minh rõ ràng. lui về dạy học.. → thương những bậc hiền tài (nho sĩ.. trí thức) phải lận đận không có điều kiện thi thố tài năng. phui phơ.Câu thơ hay nhất “vì chưng . + Đối từ: ghét > < thương. dân... + Hàn Dũ vì dâng sớ can ngăn mà bị vua giáng chức lưu đày. sách giáo khoa.. + Tiểu đối: hay ghét > < hay thương. tầm phập. sa hầm .→ đặc trưng bút pháp trữ tình của NĐC: triết lý đạo đức nhưng không khô khan. .Dùng từ tuy mộc mạc nhưng đầy sức mạnh và cảm xúc: ghét cay .Xem lại bài giảng.Giọng văn buồn giận đắng cay. cứng nhắc mà lại dạt dào cảm xúc (cảm xúc đạo đức) thông qua những lời lẽ có khi mộc mạc đến thô sơ.đắng. Cũng cố Chỉ có 32 câu mượn lời ông Quán. ghét cũng từ thương mà ra. Hướng dẫn tự học: . 2. Luyện tập: 1. thương ghét > < ghét thương. “thương” (12 lần) → tăng cường độ cảm xúc yêu thương. sâu sắc.dung và nghệ thuật của đoạn trích? GV hướng dẫn HS luyện tập. Luyện tập . Tuy nhiên đoạn thơ mang tính triết lý đạo đức nhưng vânx dạt dào cảm xúc. . căm ghét đến tột độ. Ghét thương không mập mờ lẫn lộn chung chung. những người tài đức có điều kiện thực hiện chí nguyện bình sinh.Nghệ thuật: + Điệp từ: “ghét” (12 lần)... lằng nhằng . sâu sắc. làm bài tập. ngậm ngùi. 3.Căn nguyên của sự ghét là lòng thương.. Tổng kết (ghi nhớ): III. 2. + Ba thầy trò Liêm Lạc những nhà triết học nổi tiếng làm quan nhưng không được tin dùng. * 2 câu cuối: Khái quát lại lẽ thương Thương là cội nguồn của cảm xúc. .. không thực hiện được ước nguyện giúp đời → đó là phần nào bóng dáng của tác giả. Tóm lại: Lẽ ghét thương của NĐC xuất phát từ tình cảm yêu thương nhân dân. thương” . hang. Trang 52 . 3. nhà văn đã thể hiện được một phần tư tưởng chung của truyện Lục Vân Tiên và quan điểm đạo đức của mình về lẽ ghét thương.

. 3.Bài “Chạy giặc”: cảnh đất nước và nhân dân khi chạy giặc Pháp đến xâm lược.. ..Tuần 5: Tiết 19 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: CHẠY GIẶC. Học sinh đọc và tóm tắt + Liệt kê địa danh. Đọc – hiểu văn bản: lược được miêu tả như thế Câu 1: Cảnh đất nước và nhân dân khi thực dân Pháp xâm lược được nào? Phân tích nét đặc sắc miêu tả qua từng câu chữ. Tây” tác giả? + “Tan chợ” tan nát. bầy chim. BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN A.Hai câu đề: “Tan chợ . tâm trạng và tình cảm của nhà thơ vô Mở đầu “Bài ca phong cùng đau đớn. tan vỡ chợ. tài liệu tham khảo. trạng và tình cảm của tác + Ý. đau dân. tâm + Hình ảnh giàu tính biểu cảm: lũ trẻ. trong ngòi bút tả thực của . Nghệ thuật tả cảnh đặc sắc của tác giả. vắng”: câu hỏi tu từ. hỏi để mỉa mai.. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . → Thực dân Pháp xâm lược phá tan không gian ấy. nhân dân nô lệ. Tiến trình lên lớp: 1.“ Hỏi trong ... xót xa trước cảnh nước mất nhà tan. thiết kế bài học. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn ..SGK) dân khi giặc Pháp xâm II. đau lòng của Trang 53 . Câu 2: Trong hoàn cảnh đó. Em hiểu câu này như thế .. màu mây” + Hình ảnh sóng đôi.Hai câu luận: “Bến nghé . B. thái độ của tác giả. đất nước rơi vào thế nguy nan “một bàn . Phương pháp dạy học: Tổ chức lớp học theo cách kết hợp hình thức trao đổi thảo luận trả lời. → nỗi đau mất nước.. + Chợ là không gian văn hóa. bay” Trong hoàn cảnh đó. nơi gặp gỡ giao lưu thể hiện đời sống kinh tế văn hóa của cộng đồng.. trách cứ. phần tiểu dẫn. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt * Bài “Chạy giặc” – Nguyễn Đình Chiểu Cảnh đát nước và nhân I.. Tâm trạng. giả như thế nào? . C.Bài “bài ca phong cảnh Hương Sơn”: vẻ đẹp thoát tục đượm không khí màu sắc.. từ ngữ. D.Hai câu thực: “bỏ nhà . sa tay” . sách giáo viên. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. nhịp điệu đặt trong thể sóng đôi.“Nỡ để . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Lẽ ghét thương trong đoạn trích “lẽ ghét thương” của Nguyễn Đình Chiểu. “bầu trời cảnh vật bụt”. âm thanh cõi phật của Hương Sơn. . này” → tiếng kêu cứu → nỗi đau. cảnh Hương Sơn” là câu Câu 3: Nỗi đau của nhà thơ đọng lại đậm nét nhất ở 2 câu kết.

Đọc – hiểu văn bản: Câu 1: Bài “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” làm theo thể hát nói. giấc mộng” Câu 2: Hai câu thơ miêu tả cảnh đẹp bẳng sự cảm nhận gián tiếp qua tiếng chuông chùa. III.nào? Câu này gợi cảm hứng gì cho bài hát nói? Không khí tâm linh thể hiện ở những câu nào? Hãy nhận xét về cảm nhận phong cảnh thiên nhiên của người xưa qua 2 câu thơ “vắng . nỗi thảng thốt của tâm hồn du khách. Câu 3: Cảnh Hương Sơn được miêu tả từ xa (bao quát) → gần (cận cảnh với âm thanh. .. mộng” Phân tích nghệ thuật tả cảnh của tác giả? nhà thơ.Chuẩn bị bài mới. “Vẳng bên tai .. Hướng dẫn tự học . Luyện Tập 1. Thực hư có cảm giác hòa vào nhau. * Bài “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” I. so sánh tạo màu sắc. Cũng cố 2. → đối diện trực tiếp với cảnh Hương Sơn (hấp dẫn).).. tạo không khi tâm linh... Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . cõi Phật.Câu “bầu trời cảnh bụt” + So sánh ngầm: cảnh đẹp Hương Sơn như cảnh của chốn linh thiêng. . cá suối .Dùng nhiều từ chỉ trỏ: Kìa. màu sắc. này . thấp → cao.SGK): II.. ... + Gợi cảm hứng chủ đạo cho bài hát nói: cảnh đẹp gợi sắc thái linh thiêng. bài tập.Xem bài giảng sách giáo khoa. Luyện tập 3. Trang 54 . + Câu thơ gợi không khí tâm linh.

3. bố cục viết chưa cân đối.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. . lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. D. B. Kết quả: . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. . vừa nêu lên những suy nghĩ riêng. sách giáo viên. tài liệu tham khảo. . làm của học sinh (ưu điểm. Vào bài mới: a/ Lời vào bài: b/ Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên ghi đề lên A/ Trả bài làm số 1: bảng. Kiểm tra bài cũ: 3.Rèn luyện cách phân tích nêu cảm nghỉ của bản thân. Phương pháp dạy học: Tổ chức lớp học theo cách kết hợp hình thức trao đổi thảo luận trả lời. Tiến trình lên lớp: 1. Nhược điểm: Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. sau đó cho học sinh cùng trao đổi thảo luận và sữa chữa. thiết kế bài học.Rút kinh nghiệm về cách phân tích đề. * Viết bài làm số 2: .Số bài đạt điểm trên TB: Trang 55 GV đưa ra một số lỗi sai cơ bản trong các bài viết. .Viết được bài văn nghị luận văn học vừa thể hiện hiểu biết về tác phẩm. bước đầu có tính sáng tạo. lập dàn ý bài văn nghị luận. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều.Số bài khá (điểm 7 trở lên): 2.Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải. lập luận tốt. Có thể đọc 1 1. lan man.VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2 A.Tuần 5: Tiết 20 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1. I. Giáo viên ghi lên bảng . . Ưu điểm: đến 2 bài kết quả tốt. khuyết điểm của bài làm để củng cố kiến thức và kỹ năng về văn nghị luận. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh * Trả bài số 1: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Đề bài: Viết một bài văn bàn về tính trung thực trong học tập và thi Giáo viên nhận xét bài cử của học sinh ngày nay. C.Hiểu rõ ưu. . Kết quả nhược điểm). dùng từ ngữ không chính xác.

. .Các lỗi diễn đạt và dùng từ.Số bài điểm dưới TB: II. “Tự tình” của Hồ Xuân Hương và “Thương vợ” của Trần Tế Xương.Chuẩn bị bài mới: Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc.học sinh chép đề làm bài ở nhà. chưa xác định được trọng tâm của đề. Sữa lỗi .Học sinh làm bài ở nhà và nộp đúng quy định . B/ Bài viết số 2: Đề bài: Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam xưa qua các bài “Bánh trôi nước”.Xác định nội dung của đề sai.Bố cục chưa cân đối không rõ ràng. C. . Hướng dẫn tự học . Trang 56 .

. lơ xơ chạy. Nội dung cơ bản: Tác giả nhắc đến các địa danh để làm gì? ... Nội dung cần đạt I. phát vấn. Câu kết thể hiện điều gì? Tại sao tác giả + ..Tấm lòng yêu nước thương dân và tâm trạng căm phẫn của tác giả.HS thấy được hoàn cảnh khổ nhục của nhân dân ta trong những ngày đầu quân Pháp tấn công thành Gia Định.. 3. từ láy.Tương truyền bài thơ được tác giả viết sau khi quân Pháp tấn công thành Gia Định (17/2/1859) b. thực. Xuất xứ: . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh * Chạy giặc: . luận.. * Bài ca phong cảnh Hương Sơn: cảm nhận được tình yêu quê hương đất nước sâu sắc qua sự cảm nhận tinh tế của tác giả..SGK) a. tiếng súng Tây ... Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.. cảnh tan TD Pháp xâm lược đất nước (. Chạy giặc – Nguyễn Đình Chiểu 1.) phút sa tay .. B. thể loại. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. đảo ngữ.. C.2 câu luận: cuộc sống thanh bình trù phú bị tàn Trang 57 .. nhắc lại xuất xứ. Tiến trình lên lớp: 1. Kiểm tra bài cũ: Kết hợp kiểm tra khi dạy bài mới. hoang của đất nước . dáo dác bay. ) Câu thơ đầu phản ánh tâm trạng của tác .. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. bố cục bài thơ. sách giáo viên. Dùng .2 câu đề: Tình thế hiểm nghèo của đất nước khi (Nhấn mạnh sự tàn ác của kẻ thù. lại dùng câu nghi vấn ở 2 câu thơ này? → Nghệ thuật: đối...... kết 2.2 câu thực: Cảnh khốn khổ của người dân ta: giả như thế nào? + . D. nêu vấn đề thảo luận. giáo án. Tâm trạng oán hận với triều đình.Tuần 5: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA HAI TÁC PHẨM: CHẠY GIẶC VÀ BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN A. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn .. Bố cục: 4 phần khổ của nhân dân? Nét đặc sắc nghệ thuật? Đề. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: đàm thoại. Thể loại: Hai câu thơ đầu thông báo điều gì? Thơ Nôm – Thất ngôn bát cú Đường luật Hình ảnh nào nói lên sự chạy giặc khốn c.

mây mây” → Cảnh thiên nhiên vô tận mang nét riêng của Hương Sơn + Từ góc độ người xưa “Đệ nhất động . . Bố cục: Gồm 3 phần. nhuốm màu mây. → Nghệ thuật đối – đảo ngữ. → Tâm trạng tác giả đau đớn bàng hoàng. oán hận với triều đình. GV gọi HS kết luận nội dung. Hương Sơn? (yêu nghệ thuật.Tương truyền bài thơ được Chu Mạnh Trinh khi những chi tiết nào? tham gia trùng tu thắng cảnh Hương Sơn. bố cục bài thơ. phản ánh tình thế lịch sử đương thời. của Tiền tan bọt nước. nạn. b.. . quê hương.” b. Tác giả giới thiệu cảnh đẹp của Hương + Tiếng kêu đau thương của những người dân mắc Sơn từ những góc độ nào? (Sự ao ước.4 câu cuối suy niệm của tác giả.. . giấc mộng. người xưa. đau đớn.Không khí thần tiên thoát tục – cái thần của Hương Sơn.2 câu kết: + Nỗi nghi ngờ. cá nghe kinh.SGK): kình: chim cúng trái) a.10 câu giữa không khí thần tiên 4 câu và cảnh vật thần tiên của Hương Sơn 6 câu. + . Bài ca phong cảnh Hương Sơn (Chu Mạnh Những chi tiết nào nói lên cảnh đẹp thần Trinh) tiên thoát tục của Hương Sơn? (Tiếng chày 1. nghệ thuật + Từ cảnh thật: của 2 bài thơ? “Bầu trời cảnh vật” không gian thần tiên rộng lớn thoát tục. Giới thiệu về Hương Sơn từ nhiều góc độ: + Từ sự ao ước bấy lâu nay của tác giả. 2. cúng trái. → không gian.. Thỏ thẻ . Cảnh đẹp Hương Sơn... thể loại. nhắc lại xuất xứ. khách tang hải. phá. . sự đánh giá của người xưa) II. chày kình. Tâm trạng của tác giả trước cảnh đẹp .. con người nhuốm màu Trang 58 . căm hận.4 câu đầu giới thiệu về Hương Sơn.. + .. GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. Thể loại: viết theo thể loại hát nói – dôi 2 khổ giữa.. . Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . c.. cảnh vật. . “Kìa non non . Xuất xứ Vẻ đẹp thực của Hương Sơn hiện lên qua .. xót xa. xót xa. cảnh thực... Nội dung cơ bản: đất nước) a....câu nghi vấn nhưng với nghĩa khẳng định.

” → Vẻ đẹp lung linh. cao – thấp) → Cảnh vừa thiêng liêng vừa gần gũi cõi trần.dặn dò . → Vẻ đẹp vừa thiên tạo.. cửa hang – thăm thẳm. chủ quyền đất nước. động. gập ghềnh mấy lối. c..“Giang sơn . .“Càng trông – càng yêu”: yêu quý tự hào về non sông gấm vóc tươi đẹp. Cũng cố . bố cục thể loại và giá trị. + Nghệ thuật: tăng cấp “càng . thấp – cao.Vẻ đẹp phong cảnh Hương Sơn...càng” III. chùa. vừa nhân tạo. + Nghệ thuật liệt kê . hang. nội dung. huyền ảo. .Thiền. nhiều đường nét (xa – gần.“Đá ngũ sắc – long lanh.HS nắm xuất xứ. nghệ thuật 2 bài thơ. Này: suối. Trang 59 . đời ai đây” → chủ nhân. Suy niệm của tác giả .

Bài học hôm nay sẽ giúp cho ta đánh giá được ý kiến này cũng như thấy được tấm lòng yêu nước. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. ông đã cùng các lãnh tụ bàn mưu Những nội dung lớn kế đánh giặc. . C. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . sách giáo viên. thương dân của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu. → Cuộc đời nhiều bất hạnh.Khi thực dân Pháp vào Gia Định. huyện Bình Dương. . Ông trở về Gia Định. .Năm 1843 đỗ tú tài. Học sinh ghi nhớ sách Ông xuất thân trong mộ gia đình nhà nho. D.Biết cách đọc – hiểu một bài văn tế theo đặc trưng thể loại. Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên gọi 1. 22. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Bài thơ “Chạy giặc” (Nguyễn Đình Chiểu) cho anh (chị) thấy được tâm trạng gì của nhà thơ? Đọc diễn cảm bài thơ? 3.1888).Quê quán: sinh tại quê mẹ ở làng Tân Thới.Tuần 6: Tiết 21. Vào bài mới: Lời vào bài: có ý kiến cho rằng “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” tái dựng được bưc tượng đài bi tráng về cho những người nông dân khởi nghĩa trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. người Thừa Thiên Huế. Tiến trình lên lớp: 1.Nắm được những kiến thức cơ bản về nhân thế.Nguyễn Đình Chiểu (1822 . mở trường dạy học bốc thuốc cho nhân dân. thường gọi là Đồ Chiểu tóm tắt mục I. thiết kế bài học.Nhận biết một số đặc điểm cơ bản của bài văn tế. tạm giữ tấm lòng chung Trang 60 . sự nghiệp và giá trị nội dung và nghệ thuật của thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. Hối Trai. 23 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC Nguyễn Đình Chiểu A. . thảo luận trả lời các câu hỏi. 1846 ông ra Huế học tiếp tục thi tú tài tại quê cha thì nghe tin mẹ mất. tự là Mạnh Trạch. B. vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người nông dân nghĩa sĩ. 2 học A/ PHẦN MỘT: TÁC GIẢ sinh đọc mục I trong sách I/ Cuộc đời: giáo khoa. ông bị đau mắt rồi mù. . .Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài văn tế: tinh thần yêu nước thiết tha. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. kết hợp chất hiện thực và trữ tình. Về chịu tang mẹ. hiệu Trọng Giáo viên gọi 1 học sinh Phủ. cha là Nguyễn Đình Huy giáo khoa. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. . tài liệu tham khảo. Nam kỳ mất ông trở về Bến Tre. cách khắc họa hình tượng.

Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc. sinh trong trận tập kích đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 16/2/1861.Thể hiện lòng yêu nước thương dân. + Bày tỏ nỗi thương đau của người sống trong giờ phút vĩnh biệt. thủy với dân với nước. + Có nhiều nhân vật là những con người lý tưởng sống nhân hậu.Đề cao lý tưởng đạo đức. .Trong giai đoạn đầu. + Tố cáo tội ác của giặc xâm lăng. thống dân tộc. khích lệ lòng căm thù giặc và ý chí cứu nước của nhân dân ta. trước khi Pháp đến Nam kỳ: Truyện Lục Vân tích cực trong “Truyện Lục Tiên và Dương Tử . HS đọc phần tiểu dẫn và thủy chung. Học sinh đọc bài văn tế + Truyền dạy những bài học đạo lý làm người chân chính mang tinh và phát biểu nội dung chủ thần nhân nghĩa của đạo nho nhưng đạm đà tinh nhân dân và truyền thể đề bài văn. nghĩa quân hi sinh khoảng 20 người. tư tưởng nhân nghĩa. * Nội dung thơ văn: . . công đức.Sau khi Pháp đen Nam Kỳ ông viết Chạy Tây. nhiệt thành. + Nhiệt liệt biểu dương những anh hùng nghĩa sĩ đã chiến đấu hi sinh vì Tổ quốc. .Vẽ đẹp trong thơ ông không phat lộ rực rỡ bề ngoài mà tiềm ẩn ở tầng sâu cảm xúc. 2/ Thể loại: Văn tế Khi giặc đến xâm lược . phẩm hạnh của người đã khuất.Hà Mậu.Nôi dung cơ bản của bài tế. lòng yêu thể chia như thế nào? thương con người của nhà thơ bao giờ cũng nồng dạm hơi thở cuộc sống. trong phần này. 1/ Hoàn cảnh sáng tác: Lai lịch và hoàn cảnh Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là bài văn Nguyễn Đình Chiểu viết theo sống.Bút pháp trữ tình xuất phát từ nơi tâm trong sáng. + Dựng lên bức tượng đài bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. Bố cục bài văn tế này có . Trang 61 . cao cả dám đấu tranh với tóm tắt những nội dung những thế lực bạo tàn. + Ghi lại chân thực một thời “khổ nhục nhưng vĩ đại” của đất nước. này có thái độ như thế .Sử dụng trong tang lễ. Vân Tiên”..Thơ văn Nguyễn Đình Chiểu mang đậm tính chất Nam bộ. giữ gìn nhân cách ngay thẳng. Đỗ Quang để tế những nghĩa sĩ đã hi người nông dân nghĩa sĩ. Ngư Tiều y thuật vấn đáp.trong thơ văn NĐC. suy ngẫm.. B/ PHẦN II: TÁC PHẨM I/ Tìm hiểu chung.. * Nghệ thuật thơ văn: . II/ Sự nghiệp thơ văn: * Các tác phẩm chính: Kể tên một số nhân vật . tâm hồn thái độ của yêu cầu của tuần phủ Gia Định. gồm 2 nội dung: nào? + Kể lại cuộc đời. nhằm bày tỏ tiếc thương đối với người đã thì những người nông dân mất.

niềm cảm phục và tự hào) Trước sự hi sinh của các nghĩa sĩ tấm lòng của nhà văn đối với sự hi sinh của họ. .Lung khởi: (câu 1 .. thống thiết → xót thương. . “hỡi ôi”.Thích thực: (câu 3 . + Bữa thấy bòng bong . II/ Đọc – hiểu văn bản: 1/ Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ Cần Giuộc: a/ Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ trong cuộc sống bình thường: (khi giặc chưa xâm lược) (câu 3 . + Đoạn 3 (ai văn): Niềm thương tiếc đối với người đã chết. .. .15): Tái hiện chân thực hình ảnh người nông dân – nghĩa sĩ.. việc cày.Nghệ thuật: + Sử dụng từ ngữ sắc thái biểu cảm mạnh: “nào đợi”. đâu tới trường nhung. tập súng. tập khiên. việc cấy . + Tiếng phong hạc .Lòng căm thù giặc (câu 6. đầy khí thế.Không biết gì về chiến trận “chưa quen cung ngựa. .Kết (2 câu cuối): Ca ngợi linh hồn bất tử của các nghĩa sĩ.28): Bày tỏ lòng tiếc thương . Hai vầng nhật nguyệt chói lòa .Giọng điệu: Lâm li. 3/ Bố cục: 4 phần.. + Từ ngữ dân dã “trông tin quan . “ra sức đoạn kình”.. cuộc đời của người đã khuất.. “chẳng thèm”. “ra tay bộ hổ” → sự tự nguyện và quyết tâm cao độ.Nhận thức trách nhiệm đối với sự nghệp cứu nước (câu 8) Một mối xa thư đồ sộ .Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong trận đánh Tây được miêu tả như thế nào? Em hãy cho biết trang bị phương tiện. . từ cuộc sông lao động vất vả. cắn cổ.. 7).. ...5) .Hàng ngày chỉ biết “việc cuốc. vũ khí của người nghĩa sĩ khi ra trận như thế nào? Em có nhận xét gì về sức chiến đấu và tinh thần của họ? Kết quả họ thu được là gì? Tiếng khóc của NĐC xuất phát từ những cảm xúc nào? (sự xót thương. tủy cực đến khi trở thành người nghĩa sĩ đánh giặc và lập chiến công.Hành động tự nguyện: “mến nghĩa làm quân chiêu mộ” với một ý chí quyết tâm tiêu diệt giặc. mở đầu bằng những từ “thương ôi”. . phẩm hạnh. với đất nước đau thương như thế nào? Qua sự hi sinh của người nông dân nghĩa sĩ nhà văn bày tỏ quan niệm sống chết như thế nào? . sự cảm phục và nd đối với người nghĩa sĩ.....Cuộc sống “cui cút làm ăn. mắt chưa từng ngó” → Những người nông dân hiền lành chăm chỉ làm ăn. lo toan nghèo khó” .Bố cục: 4 đoạn: + Đoạn 1 (lung khởi): Luận chung về lẽ sống chết. + Đoạn 4 (kết): Bày tỏ lòng thương tiếc và lời cầu nguyện của người đứng tế. Ghét thói một như nhà nông ghét cỏ. . mác. Ăn gan: xem ống khói . ghét cỏ” Trang 62 .”. . việc bừa... + Đoạn 2 (Thích thực): Kể về công đức.Ai vãn (câu 16 .2): Hoàn cảnh và ý nghĩa của cái chết bất tử của người nông dân – nghĩa sĩ. b/ Khi giặc Pháp xâm lược (câu 6 – 9 ): .

... ngọn tầm vông. 15): .. liều mình như chẳng có * Nghệ thuật . xô. Đây là hình tượng người nông dân vào loại đẹo nhất trong lịch sử Việt Nam từ trước tới nay. xuất thân. thể loại) GV hướng dẫn HS luyện tập → Thái độ căm thù giặc của người nông dân – nghĩa sĩ. tàu đồng) Vũ khí thô sơ (rơm con cúi. sôi sục. “hè”. đạp. .) với giọng văn hăm hở. sinh động.Sd dụng từ ngữ mang sắc thái Nam bộ: “nhà dạy đạo”... 2/ Nỗi đau trước sự hi sinh của các nghĩa sĩ.. mạnh dứt khoát. giản dị mà anh hùng bởi tấm lòng mến nghĩa. đạn nhỏ . c/ Hình ảnh người nông dân – nghĩa sĩ trong “trận nghĩa đánh Tây” (câu 10 . đạn to. chém ..Pháp đối: + Đối từ: trống kỳ . tiếng khóc của tác giả. không quản ngại bất kỳ gian khổ.Chiến đấu với một khí thế quyết liệt.Vũ khí chiến đấu: manh áo vải. + Đối ý: Ta (mang áo vải.Nội dung của phần kết là gì? Vẫn tiếp tục nỗi đau và tiếng khóc nhưng ở đây còn có tiếng khóc cho đối tượng nào nữa? Em có nhận xét gì về giá trị bài văn tế? (trữ tình.. coi thường khó khăn. dồn dập và với các chi tiết chân thực. .Sẵn sàng tự nguyện xã thân vì nghĩa lớn. rất tự tin và đầy chiến thắng → rất oai phong nhưng cũng rất gần gũi. khó khăn khi ra trận.. “như chẳng có”. bình thường mà vĩ đại. rơm con cúi. (Ai vãn. chém. dứt khoát: đánh. . khẩn trương làm cho giặc Pháp khiếp sợ. .. → T/d: tạo nhịp điệu nhanh.Sd các động từ sắc mạnh. lụi nhỏ”. 14. + Chém rớt đầu quan hai họ + Đốt xong nhà dạy đạo + Nào sợ ..trống dục. lưỡi dao phay) >< chiến thắng lớn (đốt xong nhà. vừa tri ân đi đôi với sự căm giận kẻ thù. chém rớt đầu). tư thế hiên ngang.15): * Điều kiện chiến đấu: . hành động. đốt. vừa an ủi. “ó”. thiếu thốn. tàu sắt. Tóm lại: Bằng lối dùng từ ngữ diễn tả hoạt động nhanh. kết) Lời văn vừa xót thương. * Tinh thần chiến đấu (câu 13. .Xây dựng nhân vật với hình ảnh tả thực: ngoại hình. Nguyễn Đình Chiểu đã dựng lên tượng đài người nông dân nghĩa sĩ lam lũ mà cao đẹp. mạnh. Tất cả là tiếng khóc. . hiện thực. lưỡi dao phay → sự thiếu thốn.. ngọn tầm vông) >< địch (đạn nhỏ. của nhân dân “người già ...Bút pháp tả thực → ánh lên một vẽ đẹp mộc mạc. Khóc cho những người nghĩa sĩ đã hi sinh Trang 63 . hi sinh. dứt khoát (đâm..

29) 3/ Tổng kết (Ghi nhớ . cho những người mẹ mất con.Bài văn tế này cùng với một số bài văn tế khác của Nguyễn Đình Chiểu đã đưa văn tế của ông tới vị trí đứng đầu trong kho tàng văn tế Việt Nam.Bày tỏ quan niệm sống chết “Thà chết vinh còn hơn sống nhục” rất tiến bộ và cao đẹp “Sống làm chi .Chuẩn bị bài mới: Thực hành về thành ngữ.. “tấc đất ngọn rau ơn chúa” và cho cả “nước nhà ta” đau thương. 2/ Luyện tập 3/ Hướng dẫn tự học . . dùng từ láy có sức biểu cảm tối đa. . 28. gợi nỗi niềm lớn cho nhà văn. 25) → Với cách tạo hình.Tiếp tục ca ngợi công đức từ đó nêu lên ý chí diệt thù (câu 26. những người vợ mất chồng “Chùa Tông Thạnh . khóc cho nghĩa sĩ.Bài văn tế có giá trị trữ tình lớn: tiếng khóc cho những con người cao đẹp của dân tộc. điển cố. khóc cho quê hương đất nước. khóc cho cả “sông Cần Giuộc”. treo mộ”. trước ngõ” (câu 24. Trang 64 .Xem bài giảng sách giáo khoa.. “chợ Trường Bình”.SGK) III/ Luyện tập 1/ Cũng cố .“những long . 24) . có tính chất sử thi. . làm bài tập. ..Tiếp tục với nỗi đau là tiếng khóc. tạo cảnh. → Đây là tiềng khóc lớn có tầm vóc thời đại. rất khổ” (câu 23.Bài văn tế có giá trị hiện thực lớn: dựng lên tượng đài về người nông dân nghĩa sĩ tương xứng với phẩm chất vốn có của họ.. cho nhân dân và cho cả bài văn.23) . khóc cho cả quê hương đất nước đau thương bị ngoại xâm. – tiếng khóc bi tráng của tác giả (câu 16 ...

Văn học trung đại thường dùng nhiều điển cố. thảo luận trả lời các câu hỏi. Thành ngữ có giá trị: Giáo viên chốt lại cũng cố. Thực hành ngữ thông thường và cấu 1/ Bài 1: Tìm thành ngữ trong đoạn thơ và phân tích giá trị các thành tạo và đặc điểm ý nghĩa: ngữ. đoạn thơ sau. C.Tuần 6: Tiết 24 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ.Nâng cao hiểu biết về thành ngữ và điển cố. 3. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh người nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. điển cố trong đời sống cũng như trong văn học.Thành ngữ: là một cụm từ cố định được dùng tương ứng với một thành ngữ và điển cố. .Cảm nhận được giá trị của thành ngữ và điển cố. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . quãng vắng” . Chia nhóm thảo luận rồi . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. súc. Điển trình bày → giáo viên chốt cố thường có hình thức ngắn gọn nhưng nội dung ý nghĩa lại rất hàm lại. . Bài học hôm nay nhằm mục đích rèn luyện kĩ năng sử dụng thành ngữ. về tác dụng biểu đạt của chúng.Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những trường hợp cần thiết. D. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. “Lặn lội . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. phong phú sâu rộng. Đó là khi chúng ta đã vận dụng thành ngữ. điển cố nhắc lại khái niệm về . Khái niệm thành ngữ. vốn tri thức văn hóa. thiết kế bài học. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lời nói hằng ngày cũng như trong các tác phẩm văn chương. chúng ta thường sử dụng những tập hợp từ đã trở nên cố định để diễn đạt một ý nào đó. B.. → câu. Trang 65 . ĐIỂN CỐ A.. Người lĩnh hội điển 1. Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên gọi học sinh I. 2.Điển cố: Không có tính chất cố định về cấu tạo như thành ngữ. Tìm thành ngữ trong cố phải có vốn sống. tài liệu tham khảo. phân biệt từ II.Một duyên hai nợ: Thành ngữ dân gian có nghĩa nói đến sự may rủi. + Có tính hình tượng (đó là cách nói có hình ảnh) + Có tính khái quát về nghĩa (chứ khyông phải cộng nghĩa của các tiếng trong thành ngữ lại với nhau) + Có tính biểu cảm + Tính cân đối. điển cố. Phân tích giá trị nghệ Thành ngữ đi vào bài thơ Thương vợ của Tú Xương lại có ý lấy chồng thuật của các thành ngữ in duyên chỉ một (ít) mà nợ đến hai (nhiều vất vả). nhất là trong các văn bản văn chương nghệ thuật. Tiến trình lên lớp: 1.

tính cảm xúc). Dựa vào chú thích Nguyễn Khuyến để tìm hiểu ý nghĩa các điển cố. nay có Trang 66 . cho biết thế nào là điển cố.Thành ngữ “Đầu trâu mặt ngựa”: Thể hiện tính chất hung hăng. tinh hàm súc) – thái độ của tác giả là căm ghét. Kiều hãy phân tích tính hàm súc thâm thúy của điển cố trong những tương về nghĩa.Thành ngữ “Đội trời đạp đất” chỉ hành động và lối sống tự do. . ngơ tiếng đàn” 3/ Bài 3: Các em đọc lại chú thích bài Khóc Dương Khuê của 4. . phủ. mình phải tìm cách chín chữ: cúc.Giường kia: nhắc đến câu chuyện Trần Phồn đời Hậu Hán dành hãy phân tích tính hàm riêng cho bạn là Tử Trĩ một cái dường khi bạn đến chơi. “Đầu trâu mặt ngựa”. kiến như tam thu hề” (Một ngày không thấy mặt nhau lâu như ba mùa “Này các cậu đừng có mà thu). những điển cố in đậm ở . thú vật.Liễu chương đài: Lấy từ chuyện xưa. Nguyễn Khuyến dung để nói tình bạn.đậm (về tính hình tượng. dục. trong những câu sau bằng 4/ Bài 4: Dựa vào chú thích trong các văn bản trích đã đọc về Truyện các từ ngữ thông thường.Cả hai điển cố này. không đi thực tế kiểu cưởi . . 3. (Tính hình “Khóc Dương Khuê” và tượng. chịu đựng dãi dầu nắng mưa. thâm thúy của điển cố lại treo giường lên. tính biểu cảm và tính hàm súc). Thay thế thành ngữ còn ai hiểu được lòng mình. “Cá chậu.Chín chữ: Kinh Thi nói công lao cha mẹ đối với con cái nằm trong đến. Một người đi làm quan xa viết ngựa xem hoa mà đi chiến thư về thăm vợ có câu: “Cây liễu chương đài xưa xanh xanh. hàm súc). cố.” Thúy Kiều nhớ “chín chữ” đó là nhơ công lao to lớn của cha mẹ đối “Họ không đi tham quan.Năm nắng mười mưa: Chỉ sự vất vả cực nhọc. Thể hiện sự ca ngợi ngưỡng mộ của Nguyễn Du đối Đàn kia gãy cũng ngẩn với khí phách của Từ Hải (biểu cảm). giúp đỡ chứ. hàm súc). ấy mới chân ướt chân ráo . Dùng điển cố này Nguyễn Du cho ta thấy Kim Trọng đã tương tư ma cũ bắt nạt ma mới. vô tổ chức của bọn sai nha đến nhà Kiều khi gia đình nàng bị vu oan (tính hình tượng. chim lồng”. Mất bạn chẳng 5. giữa “Mắt xanh” mình và Dương Khuê cũng thắm thiết và tri kỷ như thế. “Chương Đài” . . sự khác biẹt và hiệu quả .Ba thu: Nguyễn Du lấy ý từ câu thơ trong Kinh thi “Nhất nhật bất của mỗi cách diễn đạt. chật hai câu thơ sau trong bài hẹp. đảm đang của bà Tú. trong các văn bản đã đọc. chim lồng” thể hiện cảnh sống tù túng. . Nhận xét câu thơ trích trong bài tập. “eo sèo mặt nước” có dáng dấp thành ngữ góp phần làm nổi bật sự tần tảo. Đọc lại chú thích về chỉ trích (tính biểu cảm). với mình mà chưa báo đáp được. Cậu Thúy Kiều thì một ngày không gặp có cảm giác lâu như ba năm. “Giường kia treo cũng ngang tàng không chịu khuất phục bất cứ uy quyền nào (Tính hình hững hờ. Vì vậy sau “Chín chữ” khi bạn chết. biểu hiện thái độ chán ghét (biểu cảm).Đàn kia: Nhắc đến chuyện tình bạn giữa Bá Nha và Chung Tử Kỳ.Các cụm từ “Lặn lội thân cò”.Thành ngữ “Cá chậu. 2/ Bài 2: Phân tích các giá trị thành ngữ: (Tính hình tượng. mất tự do. “Đội trời đạp đất”. tính biểu cảm. trong những câu thơ sau: . phục. Bá Nha đã đập đàn và không chơi đàn nữa. trường. tượng. “Ba thu” Chỉ có Chung Tử Kỳ mới hiểu được tiếng đàn của Bá Nha. hoa mĩ. phúc. tuy rằng bề ngoài có vẻ hào nhoáng. súc. Khi bạn về thì súc.

” 6. lạ lẫm.Làm bài tập thực hành (còn lại) . .Dĩ hòa vi quý. ..Này các cậu đừng có mà ma cũ bắt nạt ma mới. làm nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường . Cậu ấy mới đến.Nấu sử sôi kinh.Lòng lang dạ thú. sắc thái biểu cảm của thành ngữ. đỡ chứ. mất sác thái biểu cảm và phải diễn đạt dài dòng. Cách nói có dùng thành ngữ Cách nói thông thường a/ . còn hay không.Muốn đặt câu với một thành ngữ nào các em cần phải tìm hiểu ý nghĩa. điển cố.Họ không đi tham quan.Này các cậu đừng có mà a/ . đi làm nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường . không đi thực tế kiểu cưởi ngựa b/ . hay là tay khác đã vin bẻ mất rồi”.Khái niệm thành ngữ. ..Chuẩn bị bài mới: Chiếu cầu hiền. . tương đương về nghĩa – Nhận xét về sự khác biệt và hiệu quả của hai cách diễn đạt. . Cậu ấy cho mình là người cũ mà bắt nạt mới chân ướt chân ráo đến. đi làm nhiệm vụ của những loa mà đi chiến đấu thực sự. 2/ Hướng dẫn tự học .Họ không đi tham quan. Đưa điển tích này váo đoạn thơ Nguyễn Du cho ta thấy Kiều đang hình dung ngày Kim Trọng trở lại thì Kiều đã thuộc về người khác mất rồi.. III/ Luyện tập 1/ Củng cố .. 6/ Bài 6 và bài 7: Yêu cầu các em đặt câu hỏi với một số thành ngữ và điển đã cho.. Nhận xét: Nếu thay các từ ngữ tương đương vào các thành ngữ thì vẫn biểu hiện được phần nghĩa cơ bản nhưng mất đi tính hình tượng.Trứng khôn hơn vịt. đi chiến sĩ bình thường . 5/ Bài 5: Thay thế các thành ngữ trong các câu sau bằng các thành ngữ thông thường.. không hàm súc. mình phải tìm cách giúp b/ . còn phải tìm cách giúp đỡ chứ. phải xem đặt thành ngữ vào câu nào cho phù hợp nội dung.đấu thực sự.Mẹ tròn con vuông. Trang 67 . xem hoa mà đi chiến đấu thực không đi thực tế một cách qua sự. mình người mới. Đặt câu hỏi với các thành ngữ: .

thiết kế bài học. tài liệu tham khảo. một ngày một hư đốn. 3. Luyện tập luận nhóm. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Nêu định nghĩa về thành ngữ.Cảm nhận được giá trị của thành ngữ và điển cố. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Tổ chức cho HS thảo I. cái số tiền định và nghĩa vợ chồng của trai gái. điển cố. mong nó kiếm ít chữ cho nó ăn ở ra người. . nhất là trong các văn bản vưn chương nghệ thuật. B.Ý nghĩa: nói về những người có bản chất hay ngờ vực hay nghi kỵ điển hình như một tính cách. “ôm rơm rặm bụng”.Tuần 6: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ THÀNH NGỮ. nâng cao hiểu biết kiến thức về thành ngữ và điển cố. “lo bò trắng răng”. “Đừng nghĩ bậy. Cho ví dụ minh họa. Bài tập 1: Phân tích giá trị các thành ngữ (tính hình tượng. a. 1. ĐIỂN CỐ A.Thành ngữ “công giã tràng” còn có biến thể “giã tràng xe cát”.Ý nghĩa: chỉ cái duyên. “múa rìu qua mắt thợ”.Ý nghĩa: chỉ những việc làm không đạt kết qủa gì mà chỉ tổn phí thời gian và công sức. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Đã buồn cả ruột mà dơ cả đời” (Nguyễn Du) . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. C. 2. . Bài tập 2: Đặt câu với mỗi thành ngữ sau: “xôi hỏng bỏng không”. “nóng Trang 68 . Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. oan nó. Thật công giả tràng” (Chu Văn – “Bảo biển”) .Củng cố. ai ngờ có chẳng chịu học. “Nói chi kết tóc xe tơ. tính biểu cảm và tính hàm xúc). “Tôi cho nó đi học. c. về tác dụng biểu đạt của chúng. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Không hiểu con gái mà cứ đa nghi như Tào Tháo” . “công như công dã tràng”. b.Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những trường hợp cần thiết. → thái độ thất vọng. D. thảo luận trả lời các câu hỏi.

Đã nói rồi.như lửa”. . . chỉ toàn lo bò trắng răng. . “rõ như ban ngày”.Đã không biết thì đừng có mà múa rìu qua mắt thợ. II.Không phải việc của mình mà cứ đi lo quá mức. đừng việc gì cũng vơ vào mình cho khổ.Mọi việc đã rõ như ban ngày rồi mà cứ còn cãi. . Hướng dẫn tự học: Trang 69 .Tính anh ta lúc nào cũng nóng như lửa vậy. .Mất bao nhiêu công sức đổ vào đó mà cuối cùng xôi hỏng bỏng không. . chỉ tổ ôm rơm rặm bụng thôi.

1803). .Ngô Thì Nhậm (1746 .Chiếu cầu hiền được viết khoảng 1788 – 1789 Ngô Thì Nhậm thay loại chiếu là gì? Đặc điểm lời Quang Trung thuyết phục sĩ phu Bắc Hà ra cộng tác với triều đại cấu tạo ra sao? Tây Sơn. văn bia. chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm được xem là tác phẩm không những có giá trị lớn về nội dung tư tưởng mà còn có giá trị về nghệ thuật. Tiến trình lên lớp: 1.Đối tượng là bậc hiền tài. những nho sĩ mang nặng tư tưởng nho giáo vì vậy mà “mời” chứ không phải là “lệnh”. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Hiểu được một số nét đặc sắc về nội dung tư tưởng và nghệ thuật lập luận về tác phẩm. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: HÌnh ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. 3. 1. đóng góp nhiều cho triều đích sáng tác? đại Tây Sơn. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Hoàn cảnh sáng tác và mục đích sáng tác chiếu cầu hiền: Giáo viên giảng giải thể . quê làng Tả Thanh Ngô Thì Nhậm Oai. D.Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của nghị luận trung đại qua thể loại “chiếu”. Tác giả: Vài nét chính về tác giả .Đỗ tiến sĩ năm 1775. sách giáo viên. Trong những thể loại mang tính đặc trưng của văn hóa trung đại còn có một thể loại khá đặc biệt đó là chiếu. Trang 70 .. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. C. thơ Nôm Đường luật. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Tuần 7: Tiết 25. hiệu Hi Doãn. giáo án. Hoạt động của GV và HS Nội dung Học sinh đọc và tóm tắt I/ TÌM HIỂU CHUNG: tiểu dẫn. . .Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm hoặc một đoạn trích nghị luận trung đại theo đặc trưng thể loại. Tác phẩm a. trấn Sơn Nam (Thanh Trì – Hà Nội) . thảo luận trả lời các câu hỏi. Trong thể loại văn chiếu này. khi nhà Lê Nêu hoàn cảnh và mục Trịnh sụp đỗ đi theo phong trào Tây Sơn. cáo. Vào bài mới: Lời vào bài: Nói đến nền văn hóa trung đại nước ta là nói đến một giai đoạn văn hóa phong phú đa dạng về thể loại: hịch. văn tế.. là viên tướng giỏi của chúa Trịnh. 2. tài liệu tham khảo. 26 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHIẾU CẦU HIỀN (Cầu hiền chiếu) Ngô Thì Nhậm A.

nội dung của bài + Một số người đi tự tử (ra bể vào sông) → nói tóm lại không đem chiếu là gì? tài năng của mình ra cống hiến cho đất nước khác nào kẻ chết đuối trên cạn mà không biết (tuy không nói trực tiếp mà dùng hình ảnh lấy trong kinh điển nho gia hoặc mang ý nghĩa tượng trưng và có tính Những thành công nghệ cách châm biếm nhẹ nhàng vừa tỏ ra người viết chiếu có kiến thức thuật của bài chiếu? sâu rộng. diễn giải các cách ứng xử .. văn biền ngẫu. khải .. lệnh. lối cầu hiền của vua Quang . vương + Thiên tử là sao Bắc thần hầu chăng” tác giả đã sử . sĩ phu Bắc Hà có cách ứng xử như hiền của vua Quang Trung sau: thể hiện trong “Chiếu cầu + Bỏ đi ở ẩn. bỏ phí tài năng.. + Không làm như vậy là trái với đạo trời. Mối quan hệ giữa người tấu. sớ.) hiền tài và thiên tử như thế .Sử dụng hình ảnh so sánh: của các sĩ phu Bắc Hà? + Người hiền như sao sáng trên trời Đoạn “nay trẫm . nghị. văn vần. biểu. gồm hai loại: từng phần? + Cấp dưới chế độ lên nhà vua lên triều đình (tâu.. xã hội.b..Dùng lời và hình ảnh lấy từ sách (luận ngữ) của Khổng Tử đặt vấn Trung thể hiện trong “Chiếu đề nhằm tăng sức thuyết phục.Thường viết bằng văn xuôi. Luận ngữ một trong c. sinh nho gia. hoặc sợ hãi im lặng Những nét trong nghệ như bù nhìn. ra người hiền vậy). Phần 2: Cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà. lẫn tránh suốt đời) Khi Tây Sơn ra Bắc diệt . có tờ văn chương) . cách ứng xử như thế nào? II/ Đọc – hiểu văn bản: Em có nhận xét gì cách 1. chương.“Chiếu cầu hiền” viết văn xuôi. mệnh.. là công văn hành gồm mấy phần. nào? . chế. nội dung chính thời xưa.. Phần 1: mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử.Chiếu thuộc loại văn nghị luận chính trị.Phần 2: cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà (tiếp theo . Bố cục: 3 phần: những sách kinh điển của ..Dùng câu hỏi theo thể lưỡng đạo hoặc coi Nguyễn Huệ (ít đức) Trang 71 . . cầu hiền”? 2... dụ. bố cục bài chiếu .Khi Tây Sơn ra Bắc diệt Trịnh. Hãy nêu đường lối cầu .Mượn quy luật vận động của tinh tú là chầu về Bắc thần → tác giả dụng nghệ thuật gì? Tác chỉ ra xuất xứ của người hiền tài là: dụng gì? + Phải do thiên tử sử dụng. Thể loại văn tế Theo em. hoặc làm việc cầm chừng (gõ mỏ cánh cửa) thuật.) + Nhà vua truyền xuống cho bề tôi (Chiếu. trái với quy luật cuộc Điều đầu tiên trong đường sống.Phần 1: mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử (từ đầu .Phần 3: đường lối cầu hiền của Quang Trung và lời kêu gọi những Trịnh các sĩ phu Bắc Hà có người hiền tài (phần còn lại). mai danh ẩn tích. hiền”? + Những người ra làm quan với Tây Sơn thì.

Hướng dẫn tự học . Đồng thời thể hiện kiến thức sâu rộng và tài văn chương của Ngô Thì Nhậm.Dùng các luận điểm với cách lập luận chặt chẽ thuyết phục. . đòi hỏi phải có sự trợ giúp của nhiều nhà hiền tài. 2.SGK) III. SGK. 4. luyện tập. . + Thẳng thắn tự nhận những điều bất cập của triều đại mới do mình đứng đầu. Luyện tập 1. ngắn gọn đầy sức thuyết phục.Đối tượng: tầng lớp nhân dân . Bài chiếu thể hiện tầm chiến lược nhìn xa trông rộng của vua Quang Trung trong việc nhận thức vai trò của người hiền tài trong việc đổi mới đất nước. + Các quan tiến cử. + Hiện tại công việc nhiều nặng nề: Sức một tay không thể chống nổi một tòa nhà to.Xem bài giảng. .Dùng nhiều điển cố văn học TQ kết hợp cách nói trực tiếp thẳng thắn → Sự hiểu biết sâu rộng của người viết. Củng cố: Bằng cách lập luận chặt chẽ. hoặc bây giờ đang thời loạn lạc → lời lẽ khiêm nhường nhưng cũng kiên quyết khiến người nghe thay đổi cách sống là ra phục vụ hết làm cho triều đại mới. * Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung . đúng đắn. + Dâng sớ tự cử.Chuẩn bị bài mới: Xin lập khoa luật Trang 72 .không xứng để phò tá. Tổng kết (Ghi nhớ . Luyện tập 3. có tài hoa . Thành công nghệ thuật .Cuối cùng là kêu gọi mọi người cùng triều đình chung vai gắnh vác việc nước để cùng nhau hưởng phúc lâu dài → đường lối mở rộng. am hiểu nho học. 5. bố cục rõ ràng.Cách tiến cử: có ba cách: + Tự dâng sớ bày tỏ việc nước. 3. Phần 3: Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung * Chỉ ra tính chất của thời đại và nhu cầu của đất nước: + Trời còn tăm tối buổi đầu của nền đại định. thuyết phục người đọc.

Tác giả: xét. 3.Là một trí thức có tầm nhìn xa. Tác phẩm a. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Là văn bản mà cấp dưới trình bày một vấn đề quan trọng đề bạt việc thực hành pháp luật lên cấp trên. . . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Thể loại văn điều trần: vực nào? Ông đã giới thiệu . của người Việt không phân biệt tôn giáo nói chung. quan và dân phải có Bàn về sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội nhằm mục đích thái độ như thế nào trước thuyết phục triều đình cho mở khoa luật Trang 73 . Ông viểt nhiều bản điều trần đóng góp vào việc đổi mới.1871).Thấy được tấm lòng yêu nước thương dân của Nguyễn Trường Tộ nói riêng. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Giáo viên nhận 1. B. Nghệ An. của các nước phương tây ra . 2.Tuần 7: Tiết 27 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: XIN LẬP KHOA LUẬT (Trích tế cấp bát điều) Nguyễn Trường Tộ A. thiết kế bài học. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. Tiến trình lên lớp: 1. Hưng Nguyên. Nội dung: Vua. D. phát triển đất nước (khoảng 60 di cáo).Nắm được tầm quan trọng của luật đối với sự nghiệp canh tân đất nước và tấm lòng của Nguyễn Trường Tộ.Bài văn điều trần là văn bản nghị luận chính trị xã hội. sách giáo viên. xã Hưng Trung. luật bao gồm những lĩnh b. . người làng Bùi Chu. thảo luận trả lời các câu hỏi. tài liệu tham khảo. sao? c. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. trông rộng. Xuất xứ: Trích bản điều trần số 27 “Tế cấp bát điều” bàn về sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội nhằm mục đích thuyết phục triều đình cho Theo Nguyễn Trường Tộ mở khoa luật. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Học sinh đọc và tóm tắt I/ TÌM HIỂU CHUNG: tiểu dẫn. C.Nguyễn Trường Tộ (1830 .

đức trời mà đức trời là đạo làm người bất tất phải đi tìm cái gì khác. luật nước. được lỗi lầm”. SGK. Luyện tập 3.Vì: luật thể hiện đạo công bằng về tỏ rõ đạo nhân ái. Câu 3: Nho học truyền thống không tôn trọng luật pháp vì: nho giáo chỉ nói suông không có tác dụng bằng luật pháp “nhưng các sách nho chỉ . cái đức chí công vô tư. Luyện tập 1. . được một bậc . Củng cố: 2. thái độ đúng đắn tôn trọng luật.. chặt chẽ. đúng luật là đức.Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm: kỷ cương.” Câu 2: .Xem bài giảng. Câu 4: Mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật. Đạo đức và pháp luật đi liền với nhau: trái luật là tội.. III.. có tính chiến đấu mạnh mẽ. .Việc thực hành luật ở các nước phương Tây “phàm những ai ....pháp luật? Nho học truyền thống có tôn trọng pháp luật không? Mối quan hệ giữa đạo đức và luật pháp như thế nào? Tác dụng của việc dùng lời Khổng Tử và khái niệm đạo đức văn chương.Vua... luyện tập. quan và dân phải có ý thức. II/ Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản Câu 1: . ngắn gọn. Hướng dẫn tự học . .Chuẩn bị bài mới: Thực hành về nghĩa của từ trong sử dụng. Trang 74 . hùng hồn cao. . Câu 5: Cách lập luận của Nguyễn Trường Tộ vừa sắc sảo. uy quyền và chính lệnh → luật bao trùm lên tất cả vì thế mà bất luận quan.

.. dẹt.Lá cờ ..Lá thư . → chỉ bộ phận cơ thể.. . Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta thực hành về hai hiện tượng này trong Tiếng Việt.. thiết kế bài học. D. bên? . hoành” (Truyện Kiều) Phương thức chuyển nghĩa ẩn dụ tức là theo lối liên tưởng Trang 75 . Bấy lâu bể Sở sông Ngô tung mỏng.Cũng cố và nâng cao hiểu biết về những phương thức chuyển nghĩa của từ và hiện tượng từ nhiều nghĩa. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Nội dung Tổ chức chia nhóm. đồng thời chọn lựa từ thích hợp trong từng ngữ cảnh.. lá.. → vật giống lá dùng để vẽ. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu những hiểu biết của mình về nghĩa của từ? 3. tre . → hình dạng như lá.Tuần 7: Tiết 28 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG A. Khuyến dùng với nghĩa gì? b/ Định nghĩa từ “lá” trong các trường hợp sau: Xác định nghĩa và phương thức . . chuyển nghĩa của các trường hợp . mũi nhô ra phía trước. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. B. sách giáo viên. → chỉ vật làm bằng kim loại có dạng như chiếc dùng chỉ con người.Lá tôn . GV chốt lại. a/ Từ “lá” được dùng theo nghĩa gốc: bộ phận của cây. từ đồng nghĩa.. “Một tay gây dựng cơ đồ → các vật trên có điểm giống nhau hình dạng chiếc lá. giàu sức biểu hiện của Tiếng Việt. hình dáng mỏng dẹt. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: .Lá gan ..Bồi dưỡng và nâng cao tình cảm yêu mến vốn từ ngữ phong phú. viết. bao giờ cũng có sự sáng tạo thêm từ mới.. có hình giống chiếc lá. Đặt câu với từ chỉ bộ phận cơ thể .Luyện tập để có thể sử dụng từ theo các nghĩa khác nhau và lĩnh hội từ theo các nghĩa khác nhau. thảo luận trả lời các câu hỏi. có hình chiếc lá. → chỉ vật làm bằng chất liệu gỗ.. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong thực tế ngôn ngữ của một dân tộc bao giờ cũng chỉ có số lượng hữu hạn nhưng để đáp ứng nhu cầu biểu hiện vô hạn của đời sống.Lá cót . C.. . → các nhóm trình bày Bài tập 1: xong. mọc Từ “lái” trong thơ Nguyễn ở ngọn. cói. Tiến trình lên lớp: 1. cành có màu xanh. hiện tượng từ đồng nghĩa. tài liệu tham khảo. hoạt động I/ Thực hành thảo luận. Một trong những sự sáng tạo thêm từ mới có hiện tượng chuyển nghĩa của từ.

tay quai miệng trể. (Tục ngữ) . + “Chịu” không chỉ là nhận mà còn hàm ý không còn sự lựa chọn nào khác. theo Kiều chỉ có Thúy Vân mới làm được việc này cho dù không ưng ý.“Người là cha. là bác. II. bài học. Cũng cố 2. . Luyện tập 1. làm bài tập + Chuẩn bị bài mới: Ôn tập văn học trung đại Việt Nam.Chân: nó đã có chân trong đội bóng lớp tôi. “chịu” + “Cậy” đồng nghĩa “nhờ” + “Chịu” đồng nghĩa “nhận” Giải thích lý do. Hướng dẫn tự học + Xem bài giảng. + “Cậy” không chỉ đơn thuần là nhờ mà còn biểu thị sắc thái khẩn cầu. Tìm từ đồng nghĩa với “cậy”. Bài tập 4: Tìm từ đồng nghĩa với “cậy”. tình cảm. b/ “Dính dáng. cảm xúc? Đặt câu. Bài tập 5: a/ Tính cách: tâm trạng day dứt triền miên của Bác. . “chịu” Giải thích lý do vì sao dùng từ “cậy” và “chịu” mà không dùng từ khác? Đánh dấu vào ô thích hợp giải thích tại sao? tương đồng.Miệng: Tay làm hàm nhai. (Tố Hữu) .Ngọt: Ngọt lịm yêu thương giọng Quãng Bình.Tim: Bác ơi tim Bác mênh mông thế Ôm cả non sông mọi kiếp người.Tay: Tay này có biệt tài làm thơ. c/ Bạn: mang nghĩa khác chung nhất. sự gửi gắm cả tấm lòng của Thúy Kiều đối với ThúyVân (việc trọng đại của đời người).Chua: Giọng nói gì mà chua thế? .Đầu: Đầu xanh có tội tình chi (Nguyễn Du) .Bùi: Lời nói ấy nghe bùi tai quá! . (Tố Hữu) Bài tập 3: Tìm các từ . Bài tập 2: Đặt câu . Trang 76 . liên can” các từ khác không phù hợp về nghĩa hoặc ngữ pháp. là anh Trái tim lớn bọc 100 dòng máu đỏ” (Tố Hữu) Tìm các từ có nghĩa gốc chỉ vị giác chuyển nghĩa chỉ âm thanh.Tình cảm của hai người ấy thật mặn nồng.

bộ Ngoại vụ. Bộ Lại. ý.Giáo viên: Sách giáo khoa. bộ Hộ. C. giáo án và một số sách tham khảo khác. bộ Ngoại giao. Câu 2: “Lục bộ” được đề cập đến trong tác phẩm “Xin lập khoa luật” là những bộ nào thời xưa? a. bộ Nội vụ. bộ Tư pháp. d. Triều đại nhà Nguyễn. Bộ nội vụ. bộ Công. bảng phụ. bộ Binh.Học sinh: Vở soạn. d. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3.Khắc sâu thêm để học sinh nắm những thành công trong nghệ thuật lập luận của ông. bộ Ngoại giao. bộ Binh. bộ Lễ. c. Trước pháp luật vua. Vua phải tôn trọng quan chấp pháp. bộ Lễ. bộ Hình. quan và dân đối với pháp luật? a. quan và dân đều công bằng. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Triều đại nhà Lê. b. B. Câu 3: Trong “Xin lập khoa luật” tác giả có đề xuất gì về thái độ của vua.Phần trắc nghiệm: trình bày đáp án vào bảng Câu 1: Nguyễn Trường Tộ sống dưới triều đại nào? phụ → các nhóm khác góp a. bổ sung → giáo viên chốt b. lại vấn đề theo phần gợi ý c. trả lời. bổ sung → giáo viên chốt lại vấn đề theo phần gợi ý trả lời. bộ Quốc phòng. Phương tiện dạy học: . quan. bộ Tư pháp. bộ Hình. Bộ Nội vụ. Triều đại nhà Lý. Bộ Lại. bộ Công. . sách giáo khoa. c. b. bộ Binh. Phương pháp dạy học: Các nhóm thảo luận và trình bày đáp án vào bảng phụ → các nhóm khác góp ý. Triều đại nhà Lê – Trịnh. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Các nhóm thảo luận và A. . Người dân phải tuân hành mệnh lệnh của vua. bộ Ngoại giao. Mọi người từ vua đến dân đều phải tôn trọng pháp luật. bộ Giáo dục.Hiểu sâu hơn ý nghĩa tư tưởng của Nguyễn Trường Tộ trong việc khoa luật. bộ Giáo dục.Tuần 7: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CỦNG CỐ ĐỌC THÊM: XIN LẬP KHOA LUẬT (Trích tế cấp bát điều) Nguyễn Trường Tộ A. d. Trang 77 . Tiến trình lên lớp: 1. D.

Để thuyết phục vua. Có phù hợp. tác giả đã nêu lên tầm quan trọng của luật đối với mọi người. + Sách vở Nho giáo thì chỉ nghi chép chính sự nên đọc chỉ “rối trí” mà không áp dụng được vào thực tế nhằm điều chỉnh các hành vi đạo đức của nhà nho → tiếp tục lấy câu nói của Khổng tử để làm căn cứ.Câu 4: Chủ trương của tác giả có thích hợp với triều đình phong kiến không? Vì sao? a. minh bạch đầy sức thuyết phục. Không phù hợp. d. Vì triều đình mà đặc biệt là vua sợ đánh mất uy quyền tuyệt đối của mình.Cuối cùng ông khẳng định: pháp luật chính là đức. d. . đầy sức thuyết phục. luận cứ chặt chẽ. Có phù hợp.Nêu ra nội dung của luật bao gồm: kỉ cương. . . Vì không thỏa mãn quyền lợi của triều đình. → Các luận điẻm cực kỳ mạch lạc. c. Đáp án: c. tác giả đã phê phán điều gì? Vì sao? Nhận xét về cách lập luận của tác giả? Gợi ý trả lời: Trong tác phẩm tác giả không phê phán đạo nho mà tác giả phê phán những hạn chế của nho học: . ông chỉ ra những hạn chế trong Nho giáo: + Chỉ nói suông mà không thực hiện → ông lấy lời Khổng tử làm căn cứ. uy quyền và chính lệnh → mọi lĩnh vực của đời sống. Vì triều đình cũng mong muốn có sự công bằng trong pháp luật. tác giả đã chỉ ra những thuận lợi khi sử dụng luật pháp ở phương Tây. + So sánh nho sĩ có học mà cư xử không bằng con con dân quê mùa. . Trang 78 . Câu 2: Trong tác phẩm. b. a. Vì đúng với chủ trương của triều đình. chất phác.Đầu tiên ông khẳng định: chuẩn mực đạo đức của nho gia đó là không gì bằng trung hiếu và lễ nghĩa → ông không phủ nhận nho giáo. B – Phần tự luận (có đáp án kèm theo) Câu 1: Nguyễn Trường Tộ đã đặt vấn đề phải lập khoa luật như thế nào? Gợi ý trả lời: . → lập luận chặt chẽ. Không phù hợp.Từ đó. c.Bằng cách vào đề trực tiếp.

+ Mang âm hưởng bi tráng (tác phẩm Nguyễn Đình Chiểu). lòng tự hào về đất nước. từ đó rút ra được kinh nghiệm để học tập tốt hơn phần văn học tiếp theo.VHTĐ 4 giai đoạn lớn kỷ XIX: là phần trung quân ái quốc với cảm hứng: ý thức độc + TK X → hết XIV lập tự chủ. Phân tích những biểu hiện của nội + Tư tưởng canh tân đất nước (xin lập khoa luật). D. 30 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM A. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình THPT.Tuần 8: Tiết 29. đồng thời tự đánh giá kiến thức văn học trung đại và phương pháp ôn tập. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.. C. tinh thần quyết chiến.. tài liệu tham khảo. con người. lòng căm thù giặc.Tự đánh giá được kiến thức cơ bản về văn học trung đại và phương pháp ôn tập. Tiến trình lên lớp: 1. thiết kế bài học. + TK XVIII → nữa đầu XIX . B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. đoạn trích đã học.Nội dung yêu nước trong văn học thế kỷ XVIII đến hết thế .Hệ thống được những kiến thức cơ bản về văn học trung đại Việt Nam. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hệ thống lại những kiến thức cơ bản về văn học trung đại đã học trong chương trình lớp 11. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm những lĩnh vực nào? Mọi người có thái độ như thế nào với pháp luật? 3. thảo luận trả lời các câu hỏi. Hoạt động của GV và HS Nội dung Những biểu hiện của nội dung I/ Nội dung kiến thức: yêu nước từ thế kỷ XVIII đến thế Câu 1: kỷ XIX.Những biểu hiện mới: + Nữa cuối TK XIX + Ý thức về vai trò của người trí thức đối với đất nước (chiếu cầu hiền). từ đó có kinh nghiệm tốt hơn để học phần văn học tiếp theo. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.. Trang 79 . . . chúng ta đã được học và tìm hiểu những tác phẩm văn học trung đại. quyết + TK XV → hết XVII thắng kẻ thù xâm lược. . cùng với những kiến thức khái quát về thời kỳ văn học này..Phân tích những biểu hiện của nội dung yêu nước qua các tác phẩm và đoạn trích: + “Chạy giặc” (Nguyễn Đình Chiểu): lòng căm thù giặc. nỗi xót xa trước cảnh đất nước bị tàn phá. dung yêu nước qua các tác phẩm. Đã học trong chương trình ngữ văn lớp 11. sách giáo viên.

Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học thế kỷ XVIII đến nữa đầu thế kỷ XIX. + “Vịnh khoa thi hương” (Trần Tế Xương): lòng căm thù giặc và lời kêu gọi lương tri. liên tiếp. . hướng vào quyền sống con người (con người trần thế). + Khẳng định quyền sống con người. + Thơ Hồ Xuân Hương: đó là con người. cá nhân bản năng khao khát sống. tập trung vào vấn đề con người. + “Bài ca ngất ngưỡng” (Nguyễn Công Trứ): con người cá nhân công danh. Câu 2: . + “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” (Chu Mạnh Trinh): ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên đất nước. + “Vịnh khoa thi hương” (Trần Tế Xương): lòng căm thù giặc.Chứng minh qua các tác giả. Đó là biểu hiện cao nhất của sự đề cao con người cá nhân.Vấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo. + Khẳng định con người cá nhân. xuất hiện thành trào lưu bởi lẻ: tác phẩm mang nội dung nhân đạo xuất hiện nhiều. + “Truyện Lục Vân Tiên” (Nguyễn Đình Chiểu): con người cá nhân nghĩa hiệp và hành động theo chuẩn mực nho giáo. . khẳng định con người cá nhân. . khao khát hạnh phúc.Biểu hiện nội nhân đạo: + Đề cao truyền thống đạo lý. hạnh phúc chóng tàn phai do chiến tranh. + “Xin lập khoa luật” (Nguyễn Trường Tộ): cách tân đất nước. + “Chinh phụ ngâm” (Đoàn Thị Điểm): con người cá nhân được gắn liền với nỗi lo sợ tuổi trẻ. dám nói lên một cách thẳng thắn những ước muốn của con người phụ nữ bằng cách nói ngang tàng với cá tính mạnh mẽ.Vì sao có thể nói văn học từ thế kỷ XVIII đến hết thế kỷ XIX xuất hiện trào lưu nhân đạo chủ nghĩa? Những biểu hiện nội dung nhân đạo trong giai đoạn văn học này? Chứng minhvấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo trong giai đoạn văn học này? Phân tích giá trị phản ánh và phê phán của đoạn trích vào phủ chúa Trịnh? Những giá trị về nội dung và nghệ thuật? + “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” (Nguyễn Đình Chiểu): sự biết ơn với những nghĩa sĩ đã hi sinh vì Tổ quốc. qua tác phẩm nhà thơ muốn đặt ra và chống định mệnh. Tình yêu không chỉ đem lại cho con người vẻ đẹo cuộc sống. + “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): tình yêu thiên nhiên với một tấm lòng yêu nước thầm kín. hưởng lạc ngoài khuôn khổ. + “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): con người cá nhân Trang 80 . tình yêu đích thực. tác phẩm tiêu biểu: + “Truyện Kiều” (Nguyễn Du): đề cao vai trò tình yêu.

hình tượng mang đậm màu sắc Nam bộ. ngấm sâu vào hình hài. bởi vì ở hình tượng này có sự kết hợp giữa yếu tố “bi” (đau thương) và yếu tố “tráng” (hào hùng). nỗi đau thương mất mát của người nghĩa sĩ và tiếng khóc xót đau của người còn sống. sự ca ngợi công đức những người đã hi sinh vì quê hương đất nước. người vào phải qua rất nhiều cửa gác. . hành động quả cảm anh hùng của nghĩa quân. .Là nơi âm u thiếu sinh khí. phủ chúa là nơi riêng biệt.Nội dung: + Đề cao đạo lí nhân nghĩa. Là nơi thâm nghiêm đầy uy quyền với những tiếng quát tháo. . sức sống. thương dân.Hình ảnh người anh hùng nông dân nghĩa sĩ mang một vẻ đẹp bi tráng. Trang 81 . + Yếu tố “tráng”: lòng căm thù giặc. . xa hoa từ vật dụng để đồ ăn. * Tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”: Lần đầu tiên trong văn học dân tộc có một tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. thầy thuốc vào khám bệnh phải chờ. tiếng dạ ran. + Lòng yêu nước. + Thơ Tú Xương: nụ cười giải thoát cá nhân và sự tự khẳng định mình. + Yếu tố “bi” gợi lên qua đời sống lam lũ. + Ngôn ngữ. → Tiếng khóc trong “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” là tiếng khóc bi thương mà cao cả. vất vả. . sợ sệt. chỉ dẫn. Thế tử Trịnh Cán cái gì cũng “quá”. truyền lệ. thể trạng con người.Nghệ thuật: + Tính chất đạo đức. mọi việc đều phải có quan truyền mệnh lệnh. với những con người oai vệ và những con người khúm núm. nghệ thuật thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. trữ tình. lớn lao. Phủ chúa Trịnh là nơi cực kỳ giàu sang và hết sức xa hoa. ám khí bao trùm không gian cảnh vật.trống rỗng mất ý nghĩa. Câu 3: “Vào phủ chúa Trịnh” là bức tranh chân thực về cuộc sống nơi phủ chúa. giàu sang xa hoa nhưng lại thiếu sự sống. Câu 4: Nội dung. lòng yêu nước.Trước Nguyễn Đình Chiểu văn học dân tộc chưa có một hình ảnh hoàn chỉnh nào về người anh hùng nông dân nghĩ sĩ. giàu sang từ nơi ở đến tiện nghi sinh hoạt. thức uống. khúm núm lạy tạ.

SGK. làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Trang 82 .II/ Hướng dẫn tự học: + Xem bài học.

Tuần 8: Tiết 31 Giáo án làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2
A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm; biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn; biết so sánh với bài làm số 1; từ đó cũng cố thêm các kiến thức và kỷ năng làm bài văn nghị luận, nhất là nghị luận văn học. - Tiếp tục rèn luyện kỷ năng phân tích đề, lập dàn ý, thao tác lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. B. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Đề bài: - Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời xưa qua các bài Bánh trôi nước, Tự tình (Bài 2) của Hồ Xuân Hương và Thương vợ của Trần Tế Xương. I. Phân tích đề Theo yêu cầu của đề bài nội dung - Đề bài có định hướng sẵn. cần nghị luận là gì? - Nội dung nghị luận: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa qua một số bài thơ của Hồ Xuân Hương, Tú Xương. - Yêu cầu về phương pháp: Kết hợp các thao tác lập luận, Đọc kĩ đề bài gồm có mấy ý (ý dẫn chứng thuộc phạm vi một số tác phẩm văn học. lớn, ý nhỏ) thể hiện cụ thể qua II. Lập dàn bài: những câu thơ nào? a. Mở bài: - Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học trung đại. - Hình ảnh người phụ nữ là một nội dung quan trọng của chủ nghĩa nhân đạo. b. Thân bài: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa. - Đó là những con người chịu nhiều khổ đau: Phần kết bài cần nhận xét đánh + Khổ đau vì vất vả cực nhọc. giá chung ưu, nhược điểm bài làm + Khổ đau vì không làm chủ được số phận. của học sinh, tuyên dương một số + Khổ đau vì cô quạnh, thiếu vắng hạnh phúc lứa đôi; vì bài đạt kết quả tốt. không người yêu thương, cảm thông.
Trang 83

GV sữa một số lỗi sai cơ bản của học sinh.

- Nhưng đó là những con người đẹp đẽ không chỉ ở vẽ bề ngoài mà chủ yếu ở: + Tình yêu thương, lòng nhân hậu, một lòng một dạ vì con. + Sự đảm đang tảo tần. + Lòng dạ sắt son, không thể mất đi trong cuộc đời chìm nổi lênh đênh. + Tinh thần mạnh mẽ, dám vượt lên đớn đau để tìm niềm hạnh phúc mà mình hằng khao khát. c. Kết bài: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa hiện thân cho nỗi khổ đau của con người trong xã hội xưa, đồng thời là sự kết tinh của những đức tính truyền thống đẹp đẽ mà dân tộc Việt Nam tích lũy được trong hàng ngàn năm lao động và đấu tranh. III. Nhận xét đánh giá bài làm của học sinh 1. Ưu điểm: - Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, lập luận tốt, lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. - Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: + Lớp 11C2: 2. Nhược điểm Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, bố cục viết chưa cân đối. - Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu, dùng từ ngữ không chính xác, lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. - Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải, lan man. 3. Kết quả - Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: 44/45 + Lớp 11C2: 43/44 - Số bài đạt điểm dưới TB: + Lớp 11A1: 1/45 + Lớp 11C2: 1/44 IV. Sữa lỗi - Xác định nội dung của đề sai, chưa xác định được trọng tâm đề. - Các lỗi diễn đạt và dùng từ - Bố cục chưa cân đối không rõ ràng. V. Hướng dẫn tự học:
Trang 84

+ Xem bài học, SGK, làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận so sánh.

Trang 85

Tuần 8: Tiết 32 Giáo án làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH
A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nắm được mục đích yêu cầu và so sánh trong văn nghị luận - Bước đầu vận dụng kiến thức đã học về thao tác lập luận so sánh để viết một đoạn văn trong bài văn nghị luận. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: Mục đich, yêu cầu của thao tác lập luận phân tích là gì? Cách thức tiến hành như thế nào. Câu hỏi: Thao tác lập luận phân tích? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn nghị luận để thuyết phục người đọc, người nghe tin và làm theo những gì mà mình đã gửi gắm, cần sử dụng nhiều thao tác lập luận phân tích, lập luận so sánh được dùng khá nhiều và có những mục đích hiệu quả riêng. Bài học hôm nay làm rõ những vấn đề trên. Nội dung I. Mục đích yêu cầu của thao tác lập luận so sánh Xác định đối tượng so sánh và đối 1. Xét ngữ liệu: tượng được so sánh. Ví dụ (SGK) Câu 1: Xác định đối tượng so sánh. - Đối tượng so sánh: Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc. Phân tích những điểm giống và - Đối tượng được so sánh: Văn chiêu hồn (Văn tế thập loại khác nhau giữa đối tượng được so chúng sinh). sánh và đối tượng so sánh? Câu 2: - Giống: Cùng đề cập vấn đề con người. - Khác: + Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc: Nói về một lớp người (người phụ nữ có chồng đi chinh chiến xa, người cung nữ bị nhà vua lạnh nhạt...) Phân tích mục đích so sánh trong - Truyện Kiều: Nói đến một xã hội người (tài tử, giai nhân, đoạn trích. lưu manh, quan lại lính tráng, dân thường, thầy tu...) Nâng cao lịch sử thơ ca Nguyễn Tuân đã so sánh quan + Văn chiêu hồn: nói đến cả loài người lúc sống và như lúc niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố chết. Mở rộng địa dư thơ ca vào tận cõi chết.
Trang 86

Hoạt động của GV và HS

với những quan niệm nào? Căn cứ để so sánh những quan niệm “soi đường” trên là gì?

Mục đích của sự so sánh đó là gì?

Trong đoạn trích tác giả đã so sánh “Bắc” và “Nam” về những mặt nào?

Từ sự so sánh đó rút ra kết luận gì? Sức thuyết phục của đoạn trích ra sao?

Câu 3: Mục đích so sánh Làm cho ý được cụ thể, sinh động hơn và bài văn có sức thuyết phục hơn. 2. Mục đích, yêu cầu: (ghi nhớ - SGK) Thao tác lập luận so sánh nhằm làm sáng tỏ, làm vững chắc cách lập luận trong văn nghị luận. II. Cách so sánh. 1. Xét ngữ liệu: Ví dụ: (SGK) Câu 1: Nguyễn Tuân so sánh quan niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố với hai loại người: - Loại chủ trương cải lương hương ẩm - Loại người hoài cổ Câu 2: Căn cứ quan niệm “soi đường” trên - Loại chủ trương cải lương hương ẩm: họ cho rằng chỉ cần cải cách thủ tục thì đời sống người nông dân sẽ được nâng cao. - Loại người hoài cổ: họ chỉ cần trở về với cuộc sống thuần phác ngày xưa thì đời sống của người nông dân sẽ được cải thiện. - Quan niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố: người nông dân phải đứng lên chống lại những kẻ áp bức bóc lột mình. Câu 3: Mục đích của sự so sánh đó là: Chỉ ra ảo tưởng của hai loại người trên và làm nổi bật cái đúng của Ngô Tất Tố. 2. Cách so sánh: (Ghi nhớ - SGK) Chỉ ra sự giống và khác nhau giữa đối tượng được bàn bạc với đối tượng khác. III. Luyện tập 1. Củng cố 2. Luyện tập Đoạn trích Bình ngô đại cáo – Nguyễn Trãi Câu 1: Tác giả so sánh “Bắc” và “Nam” Giống: Cả hai đều có: văn hóa, lãnh thổ, phong tục, chính quyền, hào kiệt... - Khác: + Văn hóa: vốn xưng nền văn hiến đã lâu + Lãnh thổ: núi sông bờ cõi đã chia + Phong tục: phong tục Bắc, Nam cũng khác + Chính quyền riêng: Từ Triệu, Đinh, Lý ... một phương. + Hào kiệt: Song hào kiệt đời nào cũng có Câu 2: Từ sự so sánh đó: khẳng định Đại Việt là một nước
Trang 87

độc lập tự chủ, ý đồ xâm lược của giặc phương Bắc là trái với đạo lý đạo trời Câu 3: Đây là đoạn văn so sánh mẫu mực có sức thuyết phục cao. IV. Hướng dẫn tự học: + Xem bài giảng, làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Khái quát văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945

Trang 88

. tài liệu tham khảo. “ngư ông” (tựa gối. Thường viết theo kiểu mẫu nghệ thuật có sẵn đã thành công thức → tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy phạm. vua tàn ác. thanh nhã. C. + “Bài ca ngất ngưỡng”: phơi phới ngọn đông phong. để từ đó đi sâu tìm hiểu có tư duy nghệ thuật như thế nào? tác phẩm.... thu thủy. sách giáo viên. “thu diệp” (lá vàng trước gió. Nêu bút pháp nghệ thuật của + “Truyện LVT” sử dụng các điển tích liên quan đến các bậc VHTĐ? Cho VD. ưa sử dụng điển cố. “thu thủy”(ao thu lạnh lẽo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. giáo án. thảo luận trả lời các câu hỏi. B. thiên về cái cao cả. + “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” dùng nhiều điển cố.). nhằm nói lên cái thú tiêu dao của một VHTĐ thường sử dụng thể loại người sống ngoài vòng danh lợi.).Hướng về những cái đẹp trong quá khứ. Trang 89 . Phân tích qua bài thơ “Câu cá mùa 1.. những thi liệu Hán học.. thu hoa. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I/ Phương pháp: Phương pháp học văn học trung đại Việt Nam. D... ..) 2. Quan niệm về thẩm mỹ.. Tư duy nghệ thuật. điển tích. Kiểm tra bài cũ: 3.Tính quy phạm: thơ ca trung đại khi nói về mùa thu thường thể hiện như thế nào? Lấy VD phân có các hình ảnh ước lệ như: thu thiên.. Ở “Câu cá mùa thu” cũng có các yếu tố: “thu thiên” (tầng mây lơ lửng. Bài “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): Quan niệm thẩm mỷ của VHTĐ . không chăm lo đến đời sống nhân dân. .. diệp. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. đồng thời khẳng định sự ngất như thế nào? ngưỡng của mình với các bậc tiền bối xưa. là phải nắm Các nhà văn học trung đại thường được đặc điểm bộ phận văn học này. thu tích.. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. đoạn trích cụ thể. phường Hàn Dũ. thu”.Tuần 8: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM A.). Mục tiêu bài học Giúp học sinh: Có phương pháp ôn tập văn học trung đại. từ đó rút ra được kinh nghiệm để học tập tốt hơn phần văn học tiếp theo. điển tích.

Hướng dẫn tự học . Thiên về ước lệ. “Con đường cùng” tượng trưng cho con đường công danh vô nghĩa. 4.... ngũ ngôn. II. Sử dụng nhiều thể loại có kết cấu định hình vàcó tính ổn định cao: .. tượng trưng: Trong “bài ca ngắn đi trên bãi cát”. gian khổ. Những người đi trên bãi cát là những người ham công danh. sẵn sàng vì công danh mà chạy ngược chạy xuôi. “bãi cát” là hình ảnh tượng trưng cho con đường danh lợi nhọc nhằn.Thơ: tứ tuyệt. hịch.Văn: bia. cáo.. . thất ngôn. chiếu.thi liệu Hán học để bộc lộ sự chán ghét của trí thức đối với con đường danh lợi tầm thường. Bút pháp nghệ thuật.. 3. bát cú. Thể loại.Chuẩn bị bài mới. Trang 90 . biểu. đồng thời thể hiện niềm khao khát thay đổi cuộc sống.

1. thảo luận trả lời các câu hỏi. tối thiểu về một số xu hướng. Đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945. Trang 91 Tình hình lịch sử xã hội Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 có những nét nổi bật nào? . Mỗi thời kì. Tiến trình lên lớp: 1.Đầu thế kỉ XX. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. thực dân Pháp xâm lược. đẩy mạnh khai thác thuộc địa về kinh tế. Có kỹ năng vận dụng những kiến thức đó vào việc học những tác phẩm.Nắm được những kiến thức cần thiết. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 9: Tiết 33. Hoạt động của GV và HS Nội dung I. Vậy thời kỳ văn học từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 đã ra đời và phát triển trong hoàn cảnh lịch sử xã hội như thế nào? Đặc điểm và thành tựu của nó ra sao? Tại sao nó được gọi là nền văn học hiện đại? Bài học hôm nay giúp ta lí giải điều đó. Các nhà nghiên cứu văn học đã thống nhất trong việc phân kỳ văn học Việt Nam thành các thời kì. chịu sự chi phối. luôn vận động và phát triển theo những quy luật riêng. . 3. Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa a. giai đoàn khác nhau. sách giáo viên. Các nhân tố tạo điều kiện cho văn học phát triển theo hướng hiện đại hóa * Khái niệm “hiện đại hóa”: là quá trình làm cho văn học thoát khỏi hệ thống thi pháp của văn học trung đại và đổi mới theo hình thức của văn học phương Tây. điều kiện hình thành nền văn học Việt Nam hiện đại. trào lưu văn học. quy định của hoàn cảnh lịch sử xã hội. . C. thiết kế bài học. tài liệu tham khảo. * Các nhân tố: . B. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. xuất hiện nhiều đô thị và những tầng lớp mới. 34 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945 A. nhu cầu thẩm mỹ cũng thay đổi. giai đoạn đã vận động và phát triển khác nhau. có thể hội nhập với nền văn học hiện đại trên thế giới. Mục tiêu cần đạt .Hiểu được một số nét nỗi bất về tình hình xã hội và văn hóa Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945. tác giả cụ thể. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. D. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học Việt Nam là một nên văn học thống nhất. đặc thù. Đó là cơ sở.Nắm vững những đặc điểm cơ bản về thành tựu chủ yếu của văn học thời kỳ này.

→ Văn học thời kỳ này vẫn chịu nhiều ảnh hưởng của văn học trung đại cả về hình thức. tiếp xúc với văn hóa phương Tây. tác động mạnh đến việc ra đời của văn xuôi. + Kịch nói: loại hình mới du nhập từ phương Tây.Báo chí xuất hiện và phong trào dịch thuật giúp cho câu văn xuôi.Chữ quốc ngữ được truyền bá rộng rãi. Quá trình hiện đại hóa: 3 bước + Từ đầu thế kỷ XX đến 1920 + Từ đầu những năm 20 đến 1930 + Từ đầu những năm 30 đến 1945 * Giai đoạn thứ nhất (đầu thế kỷ XX đến 1920) . truyện ngắn của Nguyễn Bá Học. Phạm Duy Tốn. Tiêu biểu có kịch “Chén thuộc độc” của Vũ Đình Long.Quá trình hiện đại hóa của văn học Việt Nam trải qua mấy giai đoạn? Những giai đoạn nào? Văn học giai đoạn này có điểm gì mới và đã đạt được những thành tựu gì? Thành tựu đạt được trong giai đoạn văn học này là gì? . xuất bản ra đời và phát triển. bút ký của Phạm Quỳnh.Những thành tựu chủ yếu là thơ văn của các chí sĩ cách mạng: Phan Bội Châu. Đông Hồ. + Thành tựu thơ: tiêu biểu có Tản Đà. phong trào dịch thuật phát triển.. Nguyễn Ái Quốc.Văn hóa VN dần thoát khỏi ảnh hưởng của phong kiến TQ. thể loại. Phan Châu Trinh. . → VH đã đạt được một số thành tựu làm cho văn học mang tính hiện đại nhưng vẫn ảnh hưởng của nhiều yếu tố văn học trung đại.Giai đoạn mở đầu và chuẩn bị các điều kiện cho công cuộc hiện đại hóa văn học . chủ yếu là văn hóa Pháp. * Giai đoạn thứ ba (khoảng 1930 đến 1945) Trang 92 . → Đây là điều kiện thuận lợi để văn học Việt Nam vận động phát triển theo hướng hiện đại hóa. “Trùng quan tâm sử” của Phan Bội Châu. chữ quốc ngữ dần dần thay thế chữ Hán và chữ Nôm. Hoàng Ngọc Phách. lớp trí thức “Tây học” thay thế lớp trí thức Nho học. Á Nam Trần Tuấn Khải.VH đã đạt được một số thành tựu: + Thành tựu văn xuôi: tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh. Ngô Đức Kế và sự xuất hiện văn xuôi..Nghề báo chí. * Giai đoạn thứ hai: (khoảng 1920 đến 1930) . . thi pháp. nghệ thuật Tiếng Việt trưởng thành và phát triển . Ngoài ra còn có các tác phẩm của các nhà ái quốc đang hoạt động ở nước ngoài như: “Ngục trung thư”. truyện ký ở miền Nam. hàng loạt ký sự của Phan Châu Trinh. b. Tương Phổ.

truyện ngắn và thơ. nhất là tiểu thuyết. mộng ước. gặt hái được nhiều thành tựu nhất. chú trọng phân tích lý giải một cách chân thực. phát huy cao độ trí tưởng tượng để diễn tả những ước mơ. Tuy nhiên VH lãng mạn ít gắn với chính trị xã hội của đất nước đôi khi sa vào chủ nghĩa cá nhân cực đoan... đề cao con người thế tục. (tác giả tiêu biểu).. khẳng định “cái tôi” cá nhân. coi con người là trung tâm của vũ trụ. ngôn ngữ nhân vật. thường là đề tài tình yêu... chính xác các hiện tượng Trang 93 . + Xu hướng hiện thực: . thiên nhiên. → Nhận xét: 2 giai đoạn đầu (1900 đến 1930): văn học giao thời. HMT. đi sâu vào thế giới nội tâm. giai đoạn 3: văn học thực sự hiện đại. . + Thơ ca đổi mới sâu sắc với phong trào thơ mới đưa lại cuộc cách mạng trong thi ca với tên tuổi sáng chói và phong cách riêng biệt: Thế Lữ. Văn học hình thành 2 bộ phận và phân hóa thành nhiều xu hướng. Thạch Lam. Bộ phận văn học công khai (văn học hợp pháp) . Lưu Trọng Lư. Đặc trưng: là tiếng nói của cá nhân tràn đầy cảm xúc. Xuân Diệu. quá khứ. vừa đấu tranh với nhau.. . . đồng thời đi sâu phản ánh tình cảnh khốn khổ của các tầng lớp nhân dân bị bóc lột. Nguyên nhân từ đâu mà văn học thời kỳ này có sự phân hóa? Sự hình thành hai bộ phận văn hóa đó là gì? VH đã hoàn tất quá trình hiện đại hóa với những cách tân sâu sắc trên mọi thể loại.. khát vọng. + Truyện ngắn và tiểu thuyết được viết theo lối mới từ cách xây dựng nhân vật đến cách kể chuyện. Huy Cận.. Chế Lan Viên.. → HĐH đã diễn ra trên mọi mặt của đời sống văn học làm biến đổi toàn diện và sâu sắc diện mạo văn học.Hoàn cảnh sáng tác: sáng tác và lưu hành công khai hợp pháp dưới sự kiểm duyệt của chính quyền. nhóm Tự lực văn đoàn.Tại sao nói giai đoạn thứ ba này văn học phát triển mạnh.Đội ngũ nhà văn: phần lớn là những trí thức Tây học. Đặc trưng: tập trung phơi bày những thực trạng. với các nhà văn tiêu biểu: Nam Cao. 2. + Xu hướng lãng mạn: .Tính chất: có sự phân hóa phức tạp thành nhiều xu hướng hiện thực. Nguyễn Tuân. bất công thối nát của xã hội đương thời. thuộc tầng lớp tiểu tư sản. đấu tranh chống lễ giáo phong kiến cổ hủ để giải phóng cá nhân. Nguyễn Bính. hạn chế: góp phần vào việc thức tĩnh ý thức cá nhân. vừa bổ sung cho nhau để cùng phát triển a. Đóng góp.

+ Các nhà tiểu thuyết hiện thực chủ nghĩa có công đưa tiểu thuyết xích gần với hiện thực đời sống nhân dân.) . Nguyên Hồng Trang 94 . Đối tượng chủ yếu là những con người bình thường.. + Nhóm tự lực văn đoàn. II. Nội dung tư tưởng Truyền thống tư tưởng lớn nhất và sâu sắc nhất của văn học của dân tộc ta là lòng yêu nước.. (tác giả tiêu biểu) . Tuy nhiên ông vẫn bị chi phối bởi lối viết cũ. Nhịp độ phát triển mau lẹ b.Chủ nghĩa anh hùng trong văn học thời kỳ này mang tinh thần dân chủ..Tầng lớp tri thức Tây học đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển văn học dân tộc. sâu sắc nhất của lịch sử văn học Việt Nam là gì? VH thời này có đóng góp gì mới cho truyền thống ấy? Những thể loại văn học nào mới xuất hiện trong văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945? Sự cách tân.Lòng yêu nước trong văn học thời kỳ này mang nội dung dân chủ sâu sắc (thể hiện ở tác phẩm của Phan Bội Châu. Nam Cao.Từ nguyên do nào mà văn học thời kỳ này phát triển khẩn trương. Đóng góp. tư tưởng lớn nhất.. . Thành tựu chủ yếu của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 1. .Chủ nghĩa nhân đạo gắn liền với sự thức tĩnh ý thức cá nhân. Văn học phát triển với một tốc độ hết sức mau chóng a.Sức tiềm tàng của văn học dân tộc . hạn chế: 3.Tiểu thuyết phát triển mạnh + Người đầu tiên đóng góp cho quá trình hiện đại hóa tiểu thuyết là Hồ Biểu Chánh.Chủ nghĩa nhân đạo trong thời kỳ này mang nội dung mới. hiện đại hóa các thể loại tiểu thuyết và thơ diễn ra như thế nào? xã hội thông qua nhân vật điển hình.. Nguyên nhân phát triển nhanh: . Nguyễn Ái Quốc. Tiểu thuyết được nâng lên ở trình độ cao với những cây bút xuất sắc như Vũ Trọng Phụng. 2. + Đến “Tố Tâm” của Hoàng Ngọc Bích mới mẻ hơn trong việc diễn đạt tâm lí nhân vật. khát vọng sống và đấu tranh vì hạnh phúc của tầng lớp nhân dân lầm than cơ cực nói riêng và con người nói chung. tinh thần nhân đạo và chủ nghĩa anh hùng. tuy vẫn còn nhiều yếu tố cũ. đầu những năm 1930 cách tân tiểu thuyết lên một bước mới nhưng sau lại rơi vào sáo mòn. . Phan Châu Trinh. . Nghệ thuật (thể loại và ngôn ngữ văn học) Thành tựu văn học thời kỳnày không tách rời với những kết quả của cuộc cách tân văn học trên các thể loại và ngôn ngữ văn học.Sự thôi thúc của thời đại để hòa nhập vào xu thế chung . Ngô Tất Tố. mau lẹ đến thế? Những truyền thống.

Phạm Duy Tốn. Bùi Hiển.Truyện ngắn: đạt trình độ nghệ thuật cao. Nguyễn Công Hoan... Nguyễn Tuân. đã khiến Trang 95 . Tô Hoài. Thạch Lam.. Nam Cao. phong cách đa dạng với những cây bút: Nguyễn Bá Học.

B. C. Trang 96 .. D. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung A.Không mắc những lỗi thông thường về hình thức: chữ viết. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. chính tả. . Phương pháp dạy học: Giáo viên ghi đề lên bảng. 36 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI LÀM VĂN SỐ3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC A..Viết một bài văn nghị luận văn học với lí lẽ lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục với một kết cấu hợp lý rõ ràng.Bố cục hợp lý. sách giáo viên.Hình tượng anh hùng nông dân nghĩa sĩ mang một vẻ đẹp bi tráng vì hình tượng này có sự kết hợp gai yếu tố “bi” và “tráng”. 2. Đề bài: Với “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”. giáo án.Trước NĐC. B. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: .Tuần 9: Tiết 35. 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Viết một bài văn nghị luậnvề một vấn đề văn học. học sinh làm bài trên lớp. tác phẩm và nêu được vấn đề cần nghị luận.. Mở bài: Giới thiệu đôi nét cơ bản về tác 1.Biết vận dụng các thao tác lập luận trong văn nghị luận.. rõ ràng diễn đạt có cảm xúc. . ngữ pháp. Kiểm tra bài cũ: 3.. . Thân bài: Phân tích được vẻ đẹp bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ: . Em hãy làm sáng tỏ vấn đề này. Về kỹ năng: .5 điểm giả. lần đầu tiên trong văn học dân tộc có một tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. dùng từ. trong văn học dân tộc chưa có 1 điểm một hình tượng hoàn chỉnh về người anh hùng nông dân nghĩa sĩ: . Đáp án và biểu điểm 1. Tiến trình lên lớp: 1. Về kiến thức: Kiến thức Biểu điểm 1.

nêu cảm nghĩ riêng của bản thân.+ Yếu tố “bi” gợi lên qua cuộc sống lam lũ. lòng yêu nước. nỗi đau thương mất mát của người nghĩa sĩ và tiếng khóc đau xót của người còn sống. Kết bài: Thâu tóm được vấn đề. + Yếu tố “tráng” gợi lên qua lòng căm thù giặc.5 điểm Trang 97 . hành động quả cảm ành hùng của nghĩa quân và sự ngợi ca công đức hững người hy sinh vì quê hương đất nước. 3. 3 điểm 3 điểm 1. gợi mở suy nghĩ cho người đọc. vất vả.

Bài tập 1: Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. điều đó cũng không có gì lạ..Cũng cố và nâng cao những hiểu biết về các phương thức chuyển nghĩa của từ và hiện tượng từ nhiều nghĩa. tình cảm và lòng biết ơn đối với thế giới.Vì vậy.Tôi có ý định đến ngày đó. tuy sức khỏe có kém so với vài năm trước đây . D... cán bộ và thái độ của Bác về sự ra đi. Trong bản thảo Di chúc của chủ tịch HCM ngày 10 tháng 5 bổ sung cho nhau → GV cũng cố năm 1969 có những câu lúc đầu Bác viết: chốt lại. . Luyện tập Tổ chức chia nhóm thảo luận. .. sách giáo viên. sẽ.Tại sao Bác lại dùng từ “chúc mừng” thay cho từ “thăm Trang 98 . cụ Lênin.Bác viết di chúc năm 1969 nhằm mục đích: nói với nhân dân với Đảng về nhiệm vụ cách mạng. . cán bộ. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: . đồng thời chọn lựa từ thích hợp trong từng ngữ cảnh.Năm nay tôi vừa tròn 79 tuổi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo. 1. tôi sẽ đi khắp hai miền Nam – Bắc để thăm hỏi đồng bào. tôi để sẵn mấy lời này.Tuần 9: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG A. Tiến trình lên lớp: 1. trả lời câu hỏi. Sau đó Bác đã thay các từ in đậm lần lượt bằng các từ: chúc mừng.Bồi dưỡng và nâng cao tình cảm yêu mến vốn từ ngữ phong phú. .. thảo luận. tôi sẽ thay mặt nhân dân ta đi thăm viếng và cảm ơn các nước anh em. phòng khi tôi phải đi gặp cụ Các Mác.. hiện tượng đồng nghĩa. tình thương đối với nhân dân. giàu sức biểu hiện của Tiếng Việt. . giáo án. thăm... Kiểm tra bài cũ: 3. . . Điều đó cũng bình thường thôi.. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I.. B. Kế theo đó.Luyện tập để có thể sử dụng từ theo các nghĩa khác nhau và lĩnh hội từ theo các nghĩa khác nhau.. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. Giải thích tại sao Bác lại viết như vậy? ... C. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.

“cần” (không mang sắc thái). . trắng giã – trắng. Bài tập 3 Mặt nó già cấc. xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây. lại vừa nhấn mạnh công lao đóng góp của nhân dân. “sẽ”. a. đen thui – đen. Song thưa để lọt bóng trăng vào.hỏi”. ít biểu cảm hơn so với câu văn cũ. Mấy chùm trước dậu hoa năm ngoái.Bớt đi: già cấc – già. bây giờ cứ loáng thoáng Trang 99 . còn “phải” (sự bắt buộc). . . . Các từ gồm hai thành tố là những từ ghép hoặc từ láy.Từ “phải”. khi bỏ đi thành tố thứ hai. răn reo – răn. đen thui và răn reo làm cho hai con mắt nó trắng giã và khoăm khoặm như mắt vọ. ngăn trở nào đó. Tiên là ý chú muốn nhiều xu. Hãy tạm bới đi thành tố thứ hai trong năm từ nói trên và phân tích: sức biểu hiện của câu văn sẽ biến đổi như thế nào về hai mặt âm thanh và hình ảnh. “được”.“nhiều”: hàm ý chỉ số lượng xin.Nói về ý định đi thăm các nước. có sự dai dẳng làm cho người ta khó chịu. lúc đầu Bác dùng từ ‘thăm viếng” sau đó Bác lại thay bằng từ “thăm”. đó là hai từ cùng trường nghĩa. nhưng để chỉ cái chết ở tư thế bình tĩnh. b.. c.Nói về cái chết sau tuổi 70 là “không có gì lạ” thay cho “cũng bình thường thôi” thể hiện đức tính khiêm tốn của Bác. có thể dùng trong câu.“mặc”: ý tự do (tâm hồn giao hòa khoáng đạt) 3. . Bài tập 4 Đám mây lốm đốm. – “lọt”: có sự hạn chế. Dăm chùm trước dậu hoa năm ngoái. b. khoằm khoặm – khoằm. biết ơn nhân dân sau ngày thắng lợi. “cần” . từ “chúc mừng” vừa có ý thăm hỏi. Từ “thăm” gợi sự thân mật và trang trọng. “được”. Tiên là ý chú muốn vòi xu. câu văn miêu tả nhân vật sẽ bớt tinh cụ thể. lạc quan thì dùng từ “sẽ” (sự tự nguyện). 2. Song thưa để mặc bóng trăng vào. lê thê đi mãi. 4. Bài tập 2 Các câu thơ của Nguyễn Khuyến có các bản chép khác nhau: a. Vì từ thăm viếng không chỉ nói về thăm nước bạn mà còn nói viếng những con người ở nước đó đã góp phần xương máu cho dân tộc ta. (Nguyễn Công Hoan) Mỗi từ in đậm gồm hai thành tố. .. – Từ “vòi”: hành động giống như đòi.

nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đằng xa một bức vách. (Tô Hoài). Những từ in đậm là những từ tượng thanh hay tượng hình? Nếu bớt đi những từ láy thì tính nhịp nhàng và tính hình ảnh của câu văn sẽ bị ảnh hưởng như thế nào? Hãy phân tích những giá trị biểu hiện của từ láy trong câu văn. - Những từ láy: “lốm đốm”, “lê thê”, “thỉnh thoảng”, “lồ lộ” là các từ láy tượng hình. Nếu bớt chúng đi thì câu văn sẽ thiếu sự hài hòa về số tiếng và tính nhịp nhàng của câu văn sẽ bị ảnh hưởng. - Các từ láy trên có tính gợi hình ảnh rất rõ: + “lốm đốm” (đám mây): gợi sự phân bố chỗ đậm chỗ nhạt. + “lê thê”: gợi sự kéo dài chậm chạp. + “loáng thoáng”: gợi sự xuất hiện không rõ. + “thỉnh thoảng”: gợi sự thưa thớt về thời gian + “lồ lộ”: gợi sự hiện ra một cách rõ ràng. → Nếu bỏ chúng đi thì tính gợi hình ảnh của câu văn sẽ giảm hẳn. II. Hướng dẫn tự học - Hoàn thành các bài tập trên lớp - Chuẩn bị bài mới:

Trang 100

Tuần 10: Tiết 37, 38, 39 Giáo án Văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

HAI ĐỨA TRẺ
Thạch Lam
A. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh - Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Cảm nhận được tình cảm xót thương của nhà văn Thạch Lam đối với nhũng người phải sống nghèo khổ, quẩn quanh và sự cảm thông trân trọng của tác giả trước nhưng mong ước của họ về một cuộc sống tốt đẹp hơn. + Thấy được một vài nét nghệ thuật độc đáo của Thạch Lam qua truyện ngắn trữ tình này. - Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyện ngắn. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, ... C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học hiện đại giai đoạn 1930 – 1945, Thạch Lam có một vai trò vị trí khá quan trọng. Ông là một cây bút đặc sắc đại diện cho xu hướng, dòng văn học lãng mạn. Là một trong những cây bút của nhóm Tự lực văn đoàn, nhưng Thạch Lam lại khẳng định mình bằng hướng đi riêng biệt là những tác phẩm viết về nông thôn và những người nông nghèo. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc tiểu dẫn → cho biết những nét cỏ bản về cuộc đời và sự nghiệp thơ văn của Thạch Lam. Nội dung I/ TÌM HIỂU CHUNG: 1. Tác giả Thạch Lam: * Cuộc đời - Thạch Lam (1910 - 1942), tên thật Nguyễn Tường Vinh, sau đổi Nguyễn Tường Lân. - xuất thân trong một gia đình công chức gốc quan lại, sinh tại Hà Nội, thủa nhỏ sống ở Cẩm Dàng, Hải Dương rồi chuyển sang Thái Bình, học ở Hà Nội. Là em ruột của Nhất Linh, Hoàng Đạo, đều là thành viên của nhóm tự lực văn đoàn. * Sự nghiệp sáng tác: ( sáng tác khoảng 6 năm ). - Đề tài: Thường viết về những truyện không có chuyện, chủ yếu khai thác về thế giới nội tâm của nhân vật với những cảm xúc mong manh, mơ hồ trong cuộc sống thường
Trang 101

Đặc điểm truyện ngắn của Thạch Lam là gì?

Nêu xuất xứ của tác phẩm?

Tóm tắt của tác phẩm?

Bố cục?

Cảnh phố huyện được miêu tả với thời gian như thế nào?

Cảnh phố huyện được miêu tả ấn tượng qua những hình ảnh nào? Những hình ảnh đó gợi lên điều gì?

Hình ảnh những con người nơi phố huyện hiện ra như thế nào?

ngày. - Mỗi truyện như một bài thơ trữ tình, giọng điệu điềm đạm nhưng chứa đựng biết bao tình cảm mến yêu chân thành và sự nhạy cảm của tác giả trước những biến thái của cảnh vật và lòng người. - Lời văn trong sáng, giản dị mà thâm trầm, sâu sắc. - Tác phẩm chính (SGK). 2.Truyện ngắn Hai đứa trẻ a. Xuất xứ Rút trong tập Nắng trong vườn( 1938) b. Tóm tắt nội dung Truyện viết về cuộc sống tối tăm nghèo nàn của những người lao động nghèo ở một phố huyện nhỏ bé. Chị em Liên và An được mẹ giao cho trông nom một cửa hàng tạp hóa nhỏ. Cũng như những người dân nghèo nơi phố huyện, chị em Liên vừa bán hàng vừa trông chờ chuyến tàu đêm ở Hà Nội về. Chuyến tàu mang một chút ánh sáng của Hà Nội ầm ầm chạy vụt qua rồi im tiếng trong màn đêm sâu thẳm. Phố huyện và chị em Liên chìm vào giấc ngủ yên tĩnh. → Đây là truyện có cốt truyện đơn giản, gần như không có chuyện nhưng lại có sức gợi cảm sâu sắc. Giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng, gợi cảm. c. bố cục - Phần 1( Từ đầu....ngày tàn): Cảnh hoàng hôn buông xuống phố huyện. - Phần 2 ( tiếp theo... mơ hồ không hiểu): Cảnh sống của những kiếp người nghèo và tâm trạng của hai đứa trẻ. - Phần 3 (còn lại): Chuyến tàu đêm đi qua và ước vọng của hai đứa trẻ. II. Đọc - hiểu văn bản: 1/ Cảnh phố phố huyện: a/ Thời gian: Thời gian chiều tối: Thời gian két thúc của một ngày và mở ra đêm tối. Truyện được mô tả trong một không gian tĩnh nhưng thời gian động: hoàng hôn → đêm → đêm khuya vì thế cảnh một lúc một tối hơn Thời gian hòa quyện với không gian để tạo ra một thế giới nghệ thuật riêng. b/ Không gian nơi phố huyện: Cảnh chiều tàn đi dần vào đêm khuya được thu hẹp trong
Trang 102

Hoàn cảnh gia đình Liên như thế nào?

Trước cảnh ngày tàn thì tâm trạng Liên như thế nào?

Hình ảnh đoàn tàu có ý nghĩa như thế nào đối với hai chị em Liên? Có phải họ chờ Tàu để bán hàng chăng?

Phố huyện đã thay đổi như thế nào khi đoàn tàu xuất hiện?

một không gian nhỏ bé của một phố huyện nghèo. Không gian yên tĩnh, êm đềm của buổi chiều quê, “một buổi chiều êm ả như ru” đang chuyển vào đêm. Đêm mùa hạ “êm như nhung và thoảng qua gió mát”. Âm thanh: Tiếng trống thu không báo hiệu ngày tàn; tiếng trông cầm canh rời rạc điểm nhịp cho cuộc sống nặng nề trôi; tiếng dế, tiếng ếch tiếng côn trùng của sống dân dã; tiếng đàn bầu bật trong yên lặng → âm thanh gợi nỗi niềm xao xác trong lòng người.  Không gian vừa có vẻ đẹp thơ mộng vừa có vẻ buồn xơ xác. Không gian toàn cảnh nơi phố huyện chìm ngập trong bóng tối (không gian rộng) đối lập với không gian chập chờn, mờ ảo của ánh sáng xung quanh những ngọn đèn (không gian hẹp). Ánh sáng: Đèn của chị Tý: quầng sáng. Bếp lửa của bác Siêu: chỉ là “một chấm lửa nhỏ và vàng lơ lửng đi trong đêm tối” Ngọn đèn của Liên: từng hột sáng thưa thớt. Bóng tối: Bóng tối đến với tiếng trống thu không từ trên chòi cao. Bóng tối sắp đến với những đám mây hồng như hòn than sắp tàn. Bóng tối đến với dãy tre làng đen lại. Bóng tối đến với tiếng muỗi vo ve. Bóng tối bao trùm phố huyện: trên đường qua sông, qua chợ, các ngõ vào làng. Bóng tối về khuya như đặc lại… * Nhận xét: Ánh sáng le lói, hiếm hoi đối lập nghịch với đêm tối mênh mông → bóng tối như một ám ảnh, vượt qua ranh giới tự nhiên, thâm nhập, luồn lách, bám sát vào cảnh vật, con người; đè nặng, thấm vào tâm hồn con người, gợi nỗi buồn sâu lắng → không gian nghệ thuật là không gian bóng tối, gợi cảm xúc cho người đọc. c/ Con người: Chợ đã vản từ lâu, mấy đứa trẻ con nhà nghèo còn nhặt nhanh thanh nứa, thanh tre hay bất cứ thứ gì có thể dùng được của người bán hàng để lại. Mẹ con chị Tý dọn hàng nước nghèo nàn. Chị em Liên chuẩn bị đóng cửa hàng “đôi mắt chị bóng
Trang 103

Chủ đề tư tưởng của tác phẩm là gì?

tối ngập đầy dần”. Bác Siêu gánh phở đi bán, bóng Bác mênh mang ngã một vùng dài xuống đất. Bà cụ Thi lảo đảo bước đi trong bóng tối, tiếng cười khanh khách ghê sợ. Gia đình bác Sẩm trên manh chiếu hẹp trải dưới đất. * Nhận xét: Những thân phận, những con người bé nhỏ, sống lay lắt đang héo mòn hiện lên trong bức tranh nghèo nàn, tồi tàn nơi phố huyện tăm tối. Nhịp sống của họ cứ lặp đi, lặp lại ngày này qua ngày khác, đơn điệu, mỏi mòn lam lũ buồn tẻ, quẩn quanh trong cái nghèo túng nhưng họ vẫn hi vọng “Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ của họ”. 2/ Hình ảnh chị em Liên: a/ Hoàn cảnh: Cha mất việc, mẹ làm hàng xáo, kinh tế gia đình sa sút. Chuyển từ Hà Nội về phố huyện ngèo sinh sống. Chị em Liên được giao trông coi cửa hàng tạp hóa nhỏ thuê lại của người khác → Liên là người con gái hiếu thảo, đảm đang. → Chị ưm Liên đã hòa nhập được vào cuộc sống nơi phố huyện, đã quen với cảnh sống tối tăm, nghèo túng ở đây, khác hẳn với lúc sống ở Hà Nội. b/ Tâm trạng: Liên cảm thương cho những người nghèo mà đêm nào Liên cũng trông thấy: chị Tý, bác Sẩm, bà cụ Thi, những đứa trẻ ở chợ… → Liên là người con gái giàu tình thương, biết suy nghĩ, hay trầm tư trước cảnh đời mà Liên bắt gặp. Liên cảm nhận được cảnh tối tăm mà Liên và những người xung quanh đang sinh sống đắm chìm trong bóng tối, chị em Liên muốn quên đi thực tại xót xa “An và Liên lặng ngước mắt lên các vì sao để tìm sông Ngân Hà và con vịt theo sau ông Thần Nông” Chị em Liên luôn hoài niệm về quá khứ xa xưa, êm đềm ở Hà Nội “Liên nhớ lại khi ở Hà Nội, chị được hưởng những thức quà ngon lạ, bấy giờ mẹ Liên nhiều tiền, được đi chơi bờ hồ uống những cốc nước lạnh xanh đỏ”; còn bây giờ: “Phở của bác Siêu là món quà xa xỉ, hai chị em không bao giờ mua được”.
Trang 104

Đêm nào hai chị em cũng cố thức để chờ đoàn tàu đi qua – chuyến tàu đêm, hoạt động cuối cùng của đêm khuya, mang lại chuýt ánh sáng và âm thanh rộn rã của Hà Thành hoa lệ cho phố huyện nghèo tăm tối. 3/ Ý nghĩa hình ảnh đoàn tàu: a/ Đối với chị em Liên: Con tàu mang đến thế giới của kỷ niệm, đánh thức dậy trong chị em Liên hình ảnh đẹp của quá khứ, mang đến cho Liên nguồn sáng lấp lánh khác hẳn nguồn sáng hưu hắt của phố huyện. Chị em Liên chờ đợi tàu không phải để bán được thêm hàng mà vì muốn được nhìn thấy một thế giới khác sôi động, sang trọng hơn, vì thế việc chờ đoàn tàu đem lại niềm vui cho chị em Liên. →chờ đợi tàu trở thành một nhu cầu có thể khỏa lấp những khoảng trống mênh mông trong tâm hồn Liên, giúp Liên thấy rõ hơn, sâu hơn cuộc sống phủ đầy bóng tối nơi phố huyện. b/ Đối với dân phố huyện: Con tàu mang đến cho phố huyện một thế giới khác, thế giới với ánh sáng xa lạ của thị thành cho dù ánh sáng ấy chỉ thoáng vụt qua trong giây lát cũng đủ để đem lại cho họ một chút dư vị, dư âm khác lạ. Âm thanh của đoàn tàu dù thoáng qua cũng đủ sức át đi trong giây lát không khí buồn tẻ, đơn điệu của phố huyện. Khi đoàn tàu đã đi qua, phố huyện lại chìm trong bóng tối nhưng sự chờ đợi và hi vọng vẫn còn âm vang, ngày này qua ngày khác. → Con tàu tác động vào lòng người một ấn tượng mạnh mẽ, đưa phố huyện ra khỏi cảnh sống tù đọng, u uất dù chỉ trong chốc lát → chờ đợi con tàu trở thành nhu cầu không thể thiếu của người dân phố huyện. Chờ đợi con tàu chính là niềm vui, niềm an ủi, niềm hi vọng dẫu còn mơ hồ về một ngày mai tươi sáng; là khát vọng sống mãnh liệt chợt bùng lên trong tâm hồn những con người nghèo khổ → Thạch Lam đã nhìn thấy và mô tả khát vọng sống ẩn chứa trong sâu thẳm tâm hồn người lao động nghèo khổ. Tóm lại: Bàng tình cảm và tấm lòng nhân hậu của mình, Thạch Lam đã thể hiện một cách nhìn trong trẻo, nhẹ nhàng nhưng sâu lắng về người lao động nghèo, đặc biệt là trẻ thơ.
Trang 105

nồng hậu sâu kín của Thạch Lam đối với những kiếp người nghèo khổ tăm tối. 2. có sự đan cài của chất hiện thực.Chuẩn bị bài mới: Ngữ cảnh. Luyện tập 1.SGK) IV. hành văn nhẹ nhàng. Hướng dẫn tự học . . III. bài tập. Tổng kết: (ghi nhớ . thiên về khai thác nội tâm. Củng cố: Tác phẩm thể hiện tâm hồn nhân ái.4/ Chủ đề: Tác phẩm thể hiện tấm lòng yêu mến. chất tương phản tạo cho tác phẩm có sức hút đặc biệt. Luyện tập 3. trân trọng của Thạch Lam với người lao động nghèo khổ và khát vọng mơ hồ của tuổi thơ. Thể hiện phong cách nghệ thuật độc đáo của Thạch Lam: Truyện không có cốt truyện rõ ràng. hành vi. mềm mại.Xem bài giảng. Trang 106 . chất trữ tình.

chữ cụ thể trong văn bản mà còn phải quan tâm đến ngữ cảnh. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về ngữ cảnh. Nhân vật giao tiếp: Trong cùng một hoạt động giao tiếp có thể có một hoặc nhiều người tham gia (gọichung là các nhân vật giao tiếp). D. . 2. Tiến trình lên lớp: 1. câu văn. lúc nào.Hiểu về ngữ cảnh trong giao tiếp (nói và viết). Xét ngữ liệu: Ngữ liệu 1: Nếu đột nhiên nghe câu nói này không biết bối cảnh sử dụng của nó thì không một ai có thể trả lời được những câu hỏi như vậy. Nhân vật giao tiếp hoặc đóng vai trò người nói (người viết) hoặc người nghe (người đọc). . Nội dung I. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Khái niệm Ngữ cảnh là bối cảnh ngôn ngữ mà ở đó một yếu tố ngôn ngữ được sử dụng hoặc được tạo ra trong hoạt động giao tiếp ngôn ngữ. sách giáo viên. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. đồng thời người nghe (người đọc) dựa vào bối cảnh đó mà lĩnh hội được lời nói.Biết vận dụng hiểu biết về ngữ cảnh vào viẹc nói. bối cảnh giao tiếp rộng là . Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói và viết. viết phù hợp với ngữ cảnh. viết và đọc – văn bản: Biết nói. C. Hoạt động của GV và HS GV hướng dẫn HS tìm hiểu ngữ liệu trong mục I và sau đó rút ra khái niệm. giáo án. chúng ta bao giờ cũng phải chú ý đến các vấn đề ai nói (ai viết). II. B. nói (viết) ở đâu. thảo luận trả lời các câu hỏi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. nói (viết) cho ai nghe.. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Tuần 10: Tiết 40 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGỮ CẢNH A. Ngữ liệu 2: đặt câu nói trong bối cảnh phát sinh ra nó. Trang 107 Các nhân tố của ngữ cảnh là những nhân tố nào? Nhân vật giao tiếp là gì? Bối cảnh là gì? (VD: truyện “Hai đứa trẻ”. Khái niệm: 1.… Tất cả những vấn đề đó cho thấy nói (viết) không chỉ cần câu. Các nhân tố của ngữ cảnh: 1. Biết phân tích và lĩnh hội văn bản trong ngữ cảnh mà nó được sản sinh ra. Kiểm tra bài cũ: 3. người đọc biết được qua lời kể của tác giả..

→ Đây là những nhân tố không thể thiếu khi tìm hiểu mỗi trường hợp phát sinh văn bản (do bối cảnh giao tiếp này tạo nên những tình huống của văn bản giao tiếp nên còn được gọi là bối cảnh tình huống). bối cảnh hẹp là phố huyện nghèo).XHVH những năm trước CMTT. hiện tượng xảy ra xung quanh. địa phương sinh sống… Những đặc điểm này luôn chi phối lời nói cá nhân và việc lĩnh hội lời nói của người khác) Ví dụ: SGK 2. Nội dung và hình thức của lời nói. tình huống thường hay thay đổi → quan hệ giữa cá nhân và giao tiếp. tình cảm. cả quá trình tạolập và lĩnh hội lời nói của câu văn: Bối cảnh xã hội. Ví dụ: SGK * Đối với giao tiếp bằng ngôn ngữ. Vì bao gồm những phạm trù giao tiếp ở bên ngoài ngôn ngữ nên rất rộng lớn. thời gian phát sinh văn bản. chi phối nội dung lẫn hình thức ngôn ngữ (từ ngữ. phong tục tập quán. văn hóa. Đó có thể là hiện thực bên ngoài các nhân vật giao tiếp hoặc hiện thực tâm trạng con người. câu. 3. lịch sử. Em hiểu gì về nhân tố văn cảnh? Xét VD trong SGK. nghề nghiệp. Ví dụ: SGK * Đối với văn bản văn học: Bối cảnh văn hóa chínhlà hoàn cảnh sáng tác (ra đời) của tác phẩm. vịthế giao tiếp. đó là: Nơi chốn. Bối cảnh ngoài ngôn ngữ: Là cảnh tạo ra giao tiếp a/ Bối cảnh giao tiếp rộng: (Bối cảnh văn hóa) Đây là nhân tố tạo nên môi trường giao tiếp. Những sự việc. hình thức của văn bản giao tiếp.Văn bản (sản phẩm của hoạt động giao tiếp) luôn được nảy sinh trong một tình huống giao tiếp cụ thể. câu văn luôn chịu sự chi phối bởi quan hệ của các nhân vật giao tiếp và vị thế của họ so với nhau. cảm xúc của các nhân vật giao tiếp cũng thay đổi tùy tình huống → thay đổi nội dung. thể chế chính trị… tựu trung là bối cảnh văn hóa. giới tính. đoạn…). c/ Hiện thực được nói tới: Phần nghĩa sự việc của câu văn được tạo nên bởi hiện thực được nói đến. địa lý. cá tính. Văn cảnh: Trang 108 . (Mỗi nhân vật giao tiếp đều có những đặc điểm về nhiều mặt: lứa tuổi. địa vị xã hội. b/ Bối cảnh giao tiếp hẹp: (Bối cảnh tình huống) . dân tộc. chi phối cả người nói và người nghe.

Luôn có mối quan hệ giữa môi trường và văn bản giao tiếp – sản phẩm được tạo ra trong môi trường ấy  văn bản luôn mang dấu ấn của ngữ cảnh. Tổng kết: (ghi nhớ . câu văn. . câu. ngữ. hiệu quả) lời nói. Luyện tập Trang 109 . người nghe (người đọc) nên: + Căn cứ vào ngữ cảnh rộng và hẹp. câu văn. câu văn) . đoạn…) đi trước hoặc đi sau một đơn vị ngôn ngữ đều tạo nên văn cảnh của nó.Ngữ cảnh chính là môi trường sản sinh ra lời nói câu văn → luôn ảnh hưởng và chi phối nội dung và hình thức của câu  người nói (viết) phải biết tạo nên những sản phẩm giao tiếp thích hợp với ngữ cảnh. vì vậy. bối cảnh giao tiếp. 2. từ. câu văn) . câu với ngữ cảnh sử dụng của nó.Khi nói đến ngữ cảnh của một đơn vị ngôn ngữ rộng hoạt động giao tiếp. + Phải gắn từ ngữ. Dạng nói hoặc dạng viết. với từng tình huống và diễn biến cụ thể để có thể phân tích tìm hiểu và giải thích thấu đáo.SGK) V. IV. văn cảnh vừa là cơ sở cho việc lĩnh hội đơn vị ngôn ngữ. Thuật ngữ văn cảnh đề cập đến những nhân tố ngữ cảnh sau: Lời đối thoại hoặc lời đơn thoại. cặn kẻ về nội dung và hình thức của lời nói. không thể không nói đến văn cảnh xuất hiện của nó. Đối với người nói (người viết và quá trình sản sinh lời nói. các đơn vị ngôn ngữ (âm tiếng. → Cũng như nhân vật. Đối với người nghe (người đọc và quá trình lĩnh hội lời nói.Ngữ cảnh không chỉ có vai trò quan trọng với quá trình tạo lập mà với cả quá trình tạo lập văn bản giao tiếp. Trong mọi trượng hợp. Vai trò của ngữ cảnh: 1. muốn lĩnh hội trọn vẹn (chính xác. III.

C. tài liệu tham khảo. Kiểm tra bài cũ: Nêu khái niệm và phân tích vai trò của ngữ cảnh. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. sách giáo viên. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . hãy phân tích những chi tiết đựoc miêu tả trong hai câu thơ sau: Trong phong hạc phập phồng hơn mười tháng. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Tổ chức chia nhóm thảo luận. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. giáo án.Củng cố và nâng cao những hiểu biết về ngữ cảnh: khái niệm ngữ cảnh trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ cùng với những nhân tố của nó. Nội dung I. đồng thời có năng lực lĩnh hội chính xác nội dung. thảo luận trả lời các câu hỏi. trông tin quan như trời hạn trông mưa. bổ sung cho nhau → GV cũng cố chốt lại. ngày xem ống khói đen sì muốn ra cắn cổ. Bài tập 2: Xác định hiện thực nói tới trong hai câu thơ: Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non. . trơ trọi… Câu thơ là sự diễn tả tình huống. Người nông dân thì đã thấy rõ hình ảnh dơ bẩn của kẻ thù và căm ghét chúng mỗi khi thấy bóng dáng tàu xe của chúng. muốn tới ăn gan. mục đích của lời nói.Tuần 10: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ NGỮ CẢNH A. tiếng trống canh dồn dập mà người phụ nữ vẫn cô đơn. Bài tập 1: Căn cứ vào ngữ cảnh (hoàn cảnh sáng tác). 3. xuất phát từ bối cảnh: tin tức về kẻ địch đến đã phong thanh mười tháng nay mà lệnh quan thì vẫn chờ đợi. D. Luyện tập 1. B. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. (Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc – Nguyễn Đình Chiểu) → Các chi tiết trong hai câu thơ này đều bắt nguồn từ hiện thực (xem chú thích). câu văn trong mối quan hệ với ngữ cảnh. 2. mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm. Bữa thấy bòng bong che trắng lốp. Tiến trình lên lớp: 1. → Hai câu thơ gắn với tình huống giao tiếp cụ thể: đêm khuya.Có kỹ năng nói và viết cho phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp. còn tình Trang 110 . ghét thói mọt như nhà nông ghét cỏ. Sau đó các nhóm lần lượt trình bày.

người ta không đường đột hỏi về chuyện riêng tư (có hay không có đồng hồ). Trong ngữ cảnh đó. chính quyền mới do thực dân pháp lập lên đã tổ chức cho các sĩ tử Hà Nội xuống thi chung ở trường Nam Định. Chẳng hạn thành ngữ “một duyên hai nợ” không phải chỉ để nói đến nỗi vất vả của bà Tú mà xuất phát từ chính ngữ cảnh sáng tác: Bà Tú phải làm để nuôi cả chồng và con. Bà kiếm sống bằng nghề buôn bán nhỏ. hai người không quen biết gặp nhau. một người hỏi: “Thưa bác. Cho nên câu hỏi của người đi đường cần hiểu là không phải nói về đề tài đồng hồ. chịu thương chịu khó để làm ăn nuôi chồng. Rõ nhất là sự kiện vào năm Đinh Dậu (1879). Trong tình huống đó. 5. bác có đồng hồ không ạ?”. -Lọng cắm rợp trời quan sứ đến. câu hỏi cần hiểu như thế nào? Nó nhằm mục đích gì? → Bài tập đã nêu tình huống (bối cảnh giao tiếp hẹp): Trên đường đi. nuôi con. 4. có quan hệ đến mọi người. mà nói về thời gian. hai người không quen biết gặp nhau. mà chỉ có thể hỏi nhau về những đề tài khách quan. Những sự kiện đó chính là ngữ cảnh tạo nên câu thơ. Váy lê quét đất mụ đầm ra. Những chi tiết trong hoàn cảnh sống của gia đình Tú Xương chính là bối cảnh tình huống cho nội dung của các câu thơ trong bài (6 câu đầu). câu thơ còn bộc lộ tâm sự của nhân vật trữ tình – của chính tác giả. → Hoàn cảnh sáng tác chính là ngữ cảnh của các câu thơ trong bài. Bài tập 5: Trên đường đi. một người phụ nữ lận đận trong tình duyên. nhằm mục đích Trang 111 . Ngoài sự diễn tả tình huống. Bài tập 3: Vận dụng những hiểu biết ngữ cảnh dể ký giải những chi tiết về hình ảnh của bà Tú trong bài thơ “Thương vợ” của Tú Xương. có thể thấy vợ Tú Xương là một người tần tảo. → Từ hoàn cảnh về cuộc sống của nhà thơ. 3. Bài tập 4: Đọc những câu thơ sau trong bài “Vịnh khoa thi hương” của Tú Xương và cho biết những yếu tố nào trong ngữ cảnh đã chi phối nội dung của những câu thơ đó: -Nhà nước ba năm mở một khoa Trường Nam thi lẫn với trường Hà. Trong thời kỳ đó toàn quyền Đông Dương là Đu – me đã cùng vợ đến dự.huống nội dung đề tài của thơ.

nêu nhu cầu cần biết thông tin về thời gian. Trang 112 .

sau I. qua đó hiểu được quan niệm thẩm mỹ của nhà văn. . Qua tác phẩm này chúng ta sẽ hiểu thêm về con người. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Cuộc đời Tuân.TÌM HIỂU CHUNG đó giới thiệu những nét chính về cuộc 1.Tác giả đời. . viết văn.Sau khi tốt nghiệp bậc thành chung ở Nam Địn. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm truyện ngắn. . ngôn ngữ góc cạnh. sự nghiệp sáng tác của Nguyễn a. Vào bài mới: Nguyễn Tuân là một cây bút xuất sắc của văn học giai đoạn 1930 – 1945. Tác phẩm “Chữ người tử tù” của ông như một bông hoa khác thường và có một hương vị rất riêng. Kiểm tra bài cũ: Tóm tắt và nêu chủ đề tư tưởng truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam.Nguyễn Tuân ( 1910-1987). 42 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ Nguyễn Tuân A. Nguyễn Tuân tự nguyện đến với cách mạng. quạn Thanh xuân. thủ pháp đối lập. . Hà Nội) . Tiến trình lên lớp: 1. + Tình huống truyện độc đáo. một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp. Hoạt động của GV và HS Nội dung Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK. quan điểm nghệ thuật của Nguyễn Tuân cũng như giá trị của tác phẩm.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyện ngắn. . giáo án. 3.Sự nghiệp văn học . Nêu xuất xứ và chia bố cục của tác Nguyễn Tuân giữ một vị trí quan trọng và đóng góp không Trang 113 . thảo luận trả lời các câu hỏi. hiệun Nhất Lang.Tuần 11: Tiết 41.Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Vẻ đẹp của hình tượng nhân vật Huấn Cao. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… C. ông là tổng thư ký Hội văn nghệ Việt Nam. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. ông về Hà Nội làm báo. sách giáo viên.Cách mạng tháng Tám thàng công. . tạo không khí cổ xưa.Quê quán: làng Mọc ( nay phường Nhân chính. sinh trưởng trong một gia đình nhà nho khi Hán học đã tàn.Từi 1948-1958. dùng ngòi bút phục vụ hai cuộc kháng chiến của dân tộc.Là một nhà văn lớn . b. D.

là tác phẩm kết tin h tài năng của Nguyễn Tuân trước cách mangh tháng Tám. làm sáng tỏ tấm làng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục.Truyện ngắn Chữ người tử tù lúc đầu có tên là Dòng chữ cuối cùng in trên tạp chí tao Đàn 1938. cuộc gặp gỡ kỳ lạ tăm tối của họ. góp phần thể hiện sâu sắc tư tưởng của tác phẩm. là tri âm tri kỉ với nhau. Xuất xứ -Tập truyện Vang bóng một thời khi in lần đầu (1940) gồm 11 truyện ngắn. Trang 114 . . Tình huống truyện là gì? Nêu tình huống của truyện ngắn này. Sông Đà (1960) 2. Tác dụng của tình huống này đối với việc thể hiện tính cách nhân vật sự kịch tính của truyện.tình huống truyện độc đáo: Mối quan hệ giữa hai nhân vật Huấn Cao và quản ngục.Được nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học năm 1960. + Trên bình diện xã hội họ hoàn toàn đối lập nhau: một người là tên đại nghịch cầm đầu cuộc nổi loạn nay bị bát giam. trớ trêu giữa nhưng tâm hồn tri âm tri kỷ trong tình thế đói nghịch: tử tù và quản ngục. đồng thời cúng thể hiện sâu sắc chủ đề tác phẩm. b. đang chờ ngà ra pháp trường chịu tội. + Đem đến cho nền văn xuôi hiện đại một phong cách tài hoa và độc đáo. . + Làm phong phú thêm ngôn ngữ văn học dân tộc. → Nguyễn tuân đã đặt những nhân vật của mình vào chốn ngục tù tăm tối. Tác phẩm a. sau đó tuyển in trong tập Vang bóng một thời đổi tên thành Chữ người tử tù.phẩm. . + Thúc đảy tùy bút. giữa nhân vật với hoàn cảnh. Qua đó làm nổi bật vẻ đẹp hình tượng nhân vật Huấn Cao. Viên quản ngục có phẩm chất gì khiên HC cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ” và tác giả coi đó là “một thanh âm trong trẻo chen giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”? Những ngày HC ở tù thì quản ngục có thái độ và hành động như thế nào đối với HC? Diễn biến tâm trạng của quản ngục từ khi nghe tin có tử tù là HC đến cho đến khĩin được chữ của HC? (phần này GV hướng dẫn HS tiếp tục tìm hiểu) nhỏ đối với văn học Việt nam hiện đại. còm một người là kẻ đại diện cho trật tự xã hội dương thời.Tác phẩm chính: Vang bóng một thời (1940). để tạo nên một tình huống độc đáo: mối quan hệ đặc biệt đầy éo le. tính cách hay thân phận của mình.Tình huống truyện là mối quan hệ giữa nhân vật này với nhân vật khác . môi trường sống. nhơ bẩn. Đường vui (19490. . Tình huống truyện . bút ký văn học đạt tới trình độ nghệ thuật cao. + Trên bình diện nghệ thuật: đều là những người có tâm hồn nghệ sĩ. qua đó nhân vật bộc lộ tâm trạng.

vuông lắm… có được chữ ông Huấn Cao mà treo là có một vật báu trên đời”. → sự kiên trì. II. Phần 2 (“Sớm hôm sau … thiên hạ”): diễn biến tâm trạng của Huấn Cao và viên quản ngục trong những ngày tử tù ở đề lao. có việc dùng đến”. biết giá người ngay. say mê quý trọng cái hay. Tôi sẽ cố gắng chu tất”. cái đẹp: suốt đời ông chỉ ao ước một điều là “một ngày kia được treo ở nhà riêng của mình một đôi câu đôi do tay ông Huấn Cao viết” vì “chữ ông Huấn Cao đẹp lắm. Là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây”. Phần 3 (còn lại): nguyện vọng của quản ngục đã trở thành và lời dặn dò của Huấn Cao đối với quản ngục. chính quản ngục mở khóa cửa buồng kính khép nép hỏi HC: “Đối với những người như ngài phép nước ngặt lắm. ông dặn thơ lại: “Thầy bảo ngục tốt nó quét dọn buồng trong cùng. Bố cục Phần 1(“từ đầu …rồi sẽ liệu”): nỗi lòng của viên quản ngục khi nhận 6 tử tù trong đó có Huấn Cao. lòng kiêng nể sự biệt đãi: Biết trong số phạm nhân được giải đến có HC. nhã Trang 115 . Đọc – hiểu văn bản: 1/ Viên quản ngục: * Biết trọng người tài. Mặc dù HC miệt thị nặng lời: “Người hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. hôm nay viên coi ngục nhìn sau tên tù mới vào với cặp mắt hiền lành”. ông vẫn ôn tồn. viên quản ngục thao thức nghĩ ngợi tìm cách để HC đỡ cực trong những ngày cuối cùng còn lại “dù trong lòng vẫn lo viên thơ lại cáo giác quan trên” Khi nhận phạm nhân: “trái với phong tục nhận tù mọi ngày. Trong buồng đây lạnh lắm” Một lần. Nhưng biết ngài là một người có nghĩa khí tôi muốn châm chước ít nhiều… Vậy ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết. Đêm hôm ấy. Nguyễn Tuân đã bộc lộ quan niệm về cái đẹp như thế nào? Tại sao có thể nói cảnh tượng HC c. hạ mình để xin cho được chữ Huấn Cao. Trong những ngày HC ở đề lao chờ thụ án: quản ngục nhìn thơ lại “dân rượu với đồ nhắm” “trước giờ ăn bữa cơm tù” bằng lời lẽ rất lễ phép: “Thầy quản chúng tôi có ít quà mọn vị này biếu ngày dùng cho ấm bụng. kể cả nhún nhường. HC đã có những thái độ và hành động ra sao? Vì sao HC phải chịu án chém? Khi được quản ngục biệt đãi thì HC có thái độ như thế nào? Đối với cái đẹp thì HC có quan niệm và thái độ như thế nào? Qua nhân vật HC. * Thái độ biệt nhỡn liên tài: Đối với HC: luôn dành một sự kính trọng.Qua cuộc đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại thì HC là người như thế nào? Khi đến nhà lao.

nghe lời khuyên bảo của HC. nhặn “xin lĩnh ý” rồi lễ phép lui ra.cho chữ là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”? Không gian cho chữ được miêu tả như thế nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh người cho chữ và người xin chữ. Lúc ấy. Trang 116 . một người nghĩa khí. đợi ngày ra pháp trường. ông rất trân trọng cái đẹp: “Ông ít chịu cho chữ” và “không ép mình viết câu đối”. nghệ sĩ: Thể hiện qua cuộc đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại ở phần mở truyện khi nhận được công văn tiếp nhận tử tù: “Tôi nghe ngờ ngợ. ông đã: “lạnh lùng… khom mình… đánh thuỳnh”. ngục quan có những phẩm chất khiến HC cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ”. nghẹn ngào nói “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”. điềm tĩnh bảo bạn tù dỗ gông diệt rệp. Khi được HC cho chữ: tư thế khúm núm. Một lần. ông đã khép nép hỏi ông HC: “Ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết. HC “vẫn thản nhiên nhận rượu thịt” do thơ lại đem đến hàng ngày và xem “đó là một việc vẫn làm trong cái hứng sinh bình. bày tỏ lòng kính trọng của ông đối với một bậc đại trượng phu. chắp tay. và tác giả coi đó là “cái thuần khiết giữa một đống cặn bã”. thái độ trân trọng: vái. HC trả lời với thái độ cố ý làm ra vẻ khinh bạc đến điều: “Ngươi hỏi ta cần gì? … đây”. Huấn Cao? Hay cái người mà vùng tĩnh Sơn ta vẫn khen cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp đó không?”.Tấm lòng quý trọng cái đẹp: + Đối với HC. * Nhận xét: Qua ngòi bút Nguyễn Tuân. cái đẹp đồng nghĩa với cái quý giá: “chữ thì quý thực” nhưng không phải ai cũng có thể nhận ra và biết thưởng thức. Là tử tù. quản ngục đến phòng giam HC với thiện ý biệt đãi. tục chưa bị giam cầm”. Câu trả lời không khiến ngục quan tức giận mà từ hôm ấy HC vẫn nhận được sự biệt đãi từ quản ngục. Tôi sẽ cố gắng chu tất”. → Chứng tỏ Huấn Cao là nghệ nhân được nhiều người yêu mến: “nhiều người nhắc nhỏm đến cái danh ấy luôn” b/ Khí phách hiên ngang: Bị dẫn vào huyện ngục. c/ Nhân cách trong sáng cao cả: (thiên lương) . Trước lời đùa cợt của lính áp giải. 2/ Nhân vật Huấn Cao: a/ Tài hoa. + Là một nghệ nhân thư pháp. “một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”. ông không chút run sợ.

không phải những kẻ đại Trang 117 . .Coi trọng cái đẹp. đất bừa bãi phân chuột. thiên lương cao cả lại tỏa sáng ở chính cái nơi mà bóng tối và cái ác đang ngự trị. vái lại tù nhân. Cái đẹp lại được sáng giữa cái nhơ bẩn. những người bạn thân hiểu được giá trị của cái đẹp. có “thiên lương” cao đẹp. kỷ cương trong nhà tù bị đảo ngược hoàn toàn: tù nhân trở thành người ban phát cái đẹp. 3/ Cảnh cho chữ: Cảnh tượng ông HC cho chữ viên quản ngục là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”. → HC không chỉ là người có tài mà còn có tâm. HC không chỉ có thái độ hiên ngang. coi khinh tiền bạc và đồng tiền vô nghĩa mà còn có một tấm lòng yêu quý cái thiện. bất khuất không sợ chết. Nguyễn Tuân đã bộc lộ quan niệm về cái đẹp: cái tài phải đi đôi với cái tâm. đồng thời ông rất quý trọng những tấm lòng biết yêu cái đẹp. chân vướng xiềng và chỉ sớm tinh mơ ngày mai đã bị giải vào kinh chịu án tử hình. còn ngục quan thì khúm núm . ẩm ướt. hôi hám của nhà tù “tường đầy mạng nhện. hiểu được cốt cách của ông: “Đời ta cũng mới viết có hai bộ tứ bình và một bức cung đường cho ba người bạn thân của ta thôi” → HC là người có thể sáng tạo ra cái đẹp biết thưởng thức và luôn có ý thức giữ gìn. Đó là hai mặt thống nhất trong một nhân cách lớn. Người nghệ sĩ tài hoa say mê tô từng nét chữ không phải là người được tự do mà là một kẻ tử tù đang trong cảnh cổ đeo gông. ông chỉ cho chữ những tri âm tri kỷ. một sáng tạo nghệ thuật lại diễn ra trong một căn buồng tối tăm. Hình ảnh uy nghi của HC đối lập với hình ảnh của thầy thơ lại “run run bưng chậu nước” và hình ảnh viên quản ngục “khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ”… → thủ pháp đối lập. phân gián”.  Giữa chốn ngục tù tàn bạo. chật hẹp. * Nhận xét: Qua hình tượng nhân vật HC.Không phải ông hẹp hòi. cảm động trước “thiên lương” cao đẹp. cái đẹp và cái thiện không thể tách rời nhau. Trật tự. HC đã thuận lòng cho chữ: “Về bảo với chủ nhân của ngươi … ta cho chữ”. bởi vì: Việc cho chữ vốn là một việc thanh cao. răn dạy ngục quan. Khi hiểu được tấm lòng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục. → thủ pháp đối lập. Đó là một quan điểm nghệ thuật tiến bộ.

tạo không khí cổ kính. nhơ bẩn. Tổng kết (Ghi nhớ . người đọc như thấy rõ mồn một những cảnh tượng ấy trước mặt mình khi đọc tác phẩm. 4. của cái thiện đối với cái ác. giàu chất điện ảnh.Chuẩn bị bài: Luyện tập thao tác lập luận so sánh. Cũng cố . Đó là sự chiến thắng của ánh sáng đối với bóng tối và cái đẹp đối với cái xấu xa.Bút pháp xây dựng nhân vật: bút pháp lý tưởng hóa của cảm hứng lãng mạn. cái thiện và nhân cách cao cả của con người bằng một bức tranh nghệ thuật đầy ấn tượng. 2.Xem lại bài. bất khuất. Qua cảnh tượng này. Luyện tập 3. Trang 118 . trang trọng trong việc sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình.SGK) III.Trong truyện ngắn Chữ người tử tù. trong nghệ thuật dựng cảnh. Hướng dẫn tự học . chủ đề của tác phẩm được thể hiện sâu sắc. khắc họa tính cánh nhân vật. Đặc sắc nghệ thuật .Tác phẩm thể hiện tài năng nghệ thuật của Nguyễn Tuân trong việc tạo dựng tình huống truyện độc đáo. . có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang. 3.diện cho quyền lực thống trị làm chủ mà là người tù làm chủ. Nguyễn Tuân đã khắc họa thành công hình tượng Huấn Cao – một con người tài hoa. làm bài tập . Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp và bộc lộ thầm kín tấm lòng yêu nước. .NT sử dụng ngôn ngữ giàu có. giàu sắc thái truyền cảm.Bút pháp miêu tả cảnh vật: Bút pháp tạo hình. . Luyện tập 1. Đó là sự tôn vinh cái đẹp. góc cạnh.

thảo luận trả lời các câu hỏi. . lúc về già (Hạ Tri Chương) + Trở lại An. Bài tập 2: Làm rõ lập luận so sánh trong câu văn sau: Trang 119 . Cảnh vật. Luyện tập 1.Tuần 11: Tiết 43 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH A. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. mỗi nhóm thảo luận 1 bài tập. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. cuối cùng GV củng cố chốt lại. B. Chia lớp làm 4 nhóm. giữa người xưa và người nay vẫn có những nét tương đồng.  Kết luận: Hạ Tri Chương sống trước Chế Lan Viên hơn một nghìn năm. tình cảm con người đã có bao nhiêu biến đổi. tuổi lớn rồi (Chế Lan Viên) → Khi trở về.Củng cố kiến thức về thao tác lập luận so sánh. D. cả hai đều trở thành “người xa lạ” trên chính quê hương của mình. sau đó cử đại diện trình bày. giáo án.Điểm giống nhau: → Cả hai tác giả đều rời quê hương ra đi lúc còn trẻ và trở về lúc tuổi đã cao. Đọc người xưa cũng là dịp để hiểu người nay sâu sắc hơn. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Tiến trình lên lớp: 1.Biết vận dụng thao tác lập luận so sánh để viết đoạn văn có sức thuyết phục và hấp dẫn.… C. Kiểm tra bài cũ: 3. + Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi? (Hạ Tri Chương) vì không còn ai nhận ra mình là người cùng quê cả. + Chẳng nhẽ thăm quê lại hỏi người (Chế Lan Viên) vì quê hương đã biến đổi sau chiến tranh. 2. sách giáo viên. Đó là điều dĩ nhiên. không còn cảnh cũ người xưa nữa. Bài tập 1: So sánh tâm trạng của nhân vật trữ tình (khi về thăm quê) trong bài thơ của Hạ Tri Chương và của Chế Lan Viên. Tuy thế. Vào bài mới: Lời vào bào Hoạt động của GV và HS Tổ chức chia nhóm thảo luận. + Khi đi trẻ. Nội dung I.

tục ngữ có nội dung so sánh. chẳng hạn: một Trang 120 . người học rồi sẽ có những tiến bộ lớn. tiếng nói của văn nhân. nỗi hàn ôn. cùng với thời gian sẽ thu hoạch được nhiều hơn. duyên để mõm mòm. mùa xuân được hoa. vỡ vạc dần.…) kể cả những chữ có phần hiểm hóc (cớ sao om. nhiều từ là từ thi liệu quen thuộc trong văn chương cổ điển: nàgn mai. chuông sầu. trí thức thượng lưu (Bà Huyện Thanh Quan). mùa thu” ở đây chỉ các giai đoạn khác nhau: ban đầu thu hoạch còn ít. những tiếng thêm rên rĩ. + Một phong cách trang nhã.  Kết luận: Tuy hai tác phẩm được làm cùng thể thơ nhưng sự khác nhau về cách dùng từ ngữ đã giúp bạn đọc thấy được sự khác nhau về phong cách nghệ thuật của hai nữ sĩ: + Một phong cách gần gũi bình dân. người lữ thứ. mùa thu được quả. Đây là một câu so sánh để ta thêm kiên nhẫn trên con đường học tập. tuy có xót xa nhưng vẫn tinh nghịch. 4.Điểm giống nhau: → Cùng là bài thơ bảy chữ. kẻ chốn Chương Đài. cô thôn. cùng với thời gian. Bài tập 3: So sánh ngôn ngữ thơ Hồ Xuân Hương và ngôn ngữ thơ Bà Huyện Thanh Quan qua hai bài thơ: + Tự tình (bài 1) + Chiều hôm nhớ nhà. Nói cách khác: cả hai bài thơ đều hay nhận theo hai phong cách khác nhau. (Ở đây chỉ so sánh ngôn ngữ thơ chứ không bàn đến thân thế và tài năng của tác giả). tám câu (thất ngôn bát cú) → Cả hai đều gieo vần và tuân thủ nghiêm chỉnh luật đối (ở câu 3 + 4 và câu 5 + 6). hiểm hóc (Hồ Xuân Hương). viễn phố.  Kết luận: Học hành cũng vậy. . đài các. 3.Điềm khác nhau: “mùa xuân. khắp mọi chòm. Bài tập 4: HS tự chọn đề tài (một danh ngôn hoặc một thành ngữ. .” .“Học cũng có ích như trồng cây.Điểm khác nhau: cách dùng chữ → Thơ của Hồ Xuân Hương dùng ngôn ngữ hàng ngày (tiếng gà văng vẳng. mõ thảm. ngư ông. chịu gà tom) chỉ có một câu có nhiều từ Hán Việt: Tai tử nhân văn đó tá? → Bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan dùng nhiều từ ngữ Hán Việt: hoàng hôn. mục tử. dặm liễu.

Hướng dẫn tự học . Trang 121 .Chuẩn bị bài mới: Luyện tập kết hợp vận dụng các thao tác lập luận phân tích và so sánh. .kho vàng không bằng một nang chữ) để viết đoạn văn so sánh. II.HS hoàn thành các bài tập trên lớp.

. Đoạn trích: .… C. .Tuần 11: Tiết 44 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH A. Nếu không nhận thức được điều đó mà cứ tự mãn. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh . + Trong các bài (đoạn) văn nghị luận. Học sinh viết theo yêu cầu của bài và trả lời câu hỏi theo yêu cầu SGK. sách giáo viên.Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kỹ năng về thao tác lập luận so sánh. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. + Phân tích: “Chớ tự kiêu tự đại… tự kiêu tự đại là thoái bộ. Luyện tập 1.Mục đích. thảo luận trả lời các câu hỏi. thường chỉ có một Trang 122 Rút ra kết luận về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn (bài văn) nghị luận. và trình bày vấn đề. tác dụng của việc vận dụng hai thao tác kết hợp trên: giúp người đọc người nghe hiểu rõ vấn đề tự kiêu tự đại ở mỗi người sẽ hại chính bản thân. B. Đoạn trích trên sử dụng những thao tác nghị luận nào? Phân tích mục đích tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích.” .Đoạn trích sử dụng thao tác lập luận phân tích và so sánh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. ngày càng kém đi. Nội dung I.Bước đầu nắm cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. . thảo luận câu hỏi sách giáo khoa.” + So sánh: “Vì mình hay… Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén cái đĩa đã can. giáo án. D.Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn hoặc một phần bài hoặc một đoạn văn nghị luận trong đó sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh. vì bản thân sự hiểu biết.Kết luận: + Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một bài hay một đoạn văn nghị luận. → Gọi một số học sinh đọc phần văn . Tiến trình lên lớp: 1. Kiểm tra bài cũ: 3. tài năng của mỗi người bao giờ cũng có giới hạn nhất định. Vào bài mới: Lời vào bào Hoạt động của GV và HS HS đọc đoạn trích. tự cho rằng mình tài giỏi. hay hơn người thì con người ấy sẽ như cái chén. cái đĩa cạn.

trong hai thao tác (phân tích hoặc so sánh) đóng vai trò chủ đạo. 2. và thao tác nào đóng vai trò chủ đạo.Chọn luận điểm cần viết. b. c. Thao tác còn lại giữ nhiệm vụ bổ trợ cho thao tác chủ đạo đó. II. Vận dụng thao tác phân tích và so sánh. Trang 123 . Gợi ý: Viết một đoạn văn bản nghi luận ngắn về một phẩm chất của người học sinh. 2. Hướng dẫn tự học 1. GV sơ kết lại. Chuẩn bị bài đọc – văn: “Hạnh phúc của một tang gia”. Vận dụng kết hợp phân tích và so sánh.bản mà mình vừa viết → HS nhận xét. 3. Hoàn thành bài tập trên lớp. ở đó đã thành công trong việc vận dụng phân tích và so sánh. Hướng dẫn học sinh về nhà: a. . + Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để và có cần kết hợp thao tác phân tích với thao tác so sánh không. Sưu tầm những đoạn văn hay. trong đó có sử dụng thao tác phân tích và so sánh (tính trung thực trong thi cử và học tập). viết đoạn văn bản về vẻ đẹp của một bài thơ (bài văn) mà mình yêu thích.Lập dàn ý. viết một đoạn văn trình bày một luận điểm khác một luận điểm ở dàn ý đã xác định ở phần bài tập 2. .

Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS HS nhắc lại mục đích. song cần đặc biệt cần lưu ý đến quan hệ giữa chúng trong cùng một chỉnh thể toàn vẹn. Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. Thao tác lập luận phân tích: * Mục đích: làm rõ đặc điểm về nội dung.Bước đầu nắm cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó.Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn hoặc một phần bài hoặc một đoạn văn nghị luận trong đó sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh.Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kỹ năng về thao tác lập luận so sánh. thảo luận trả lời các câu hỏi. đồng thời Trang 124 Tổ chức chia nhóm thảo luân. . thống nhất. Thao tác lập luận so sánh: * Mục đích: làm sáng tỏ đối tượng đang nghiên cứu trong tương quan với đối tượng khác.Văn bản này sử dụng những thao tác lập luận nào? . 2. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. đánh giá trên cùng một tiêu chí mới thấy được sự giống nhau và khác nhau giữa chúng. …) * Yêu cầu: Phân tích cần đi sâu vào các yêu tố. quan hệ nhân quả. Nội dung I.Tuần 11: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH A. . tài liệu tham khảo. cấu trúc và mối quan hệ bên trong. * Cách phân tích: chia tách đối tượng thành các yếu tố theo những tiêu chí. D. . sinh động và có sức thuyết phục. Kiểm tra bài cũ: 3. từng khía cạch. bổ sung cho nhau → GV cũng cố chốt lại. yêu cầu và cách thức thực hiện của từng thao tác. hình thức. quan hệ nhất định (qh giữa các yếu tố tạo nên đối tượng. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Phân tích mục đích. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tác dụng của việc vận dụng hai thao tác trên. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh . Tiến trình lên lớp: 1. C. So sánh đúng làm cho bài văn nghị luận sáng rõ cụ thể. * Yêu cầu: Khi so sánh phải đặt các đối tượng vào cùng một bình diện. bên ngoài của đối tượng. quan hệ giữa người phân tích và đối tượng phân tích. sách giáo viên. . giáo án. Ôn lại kiến thức cũ 1. quan hệ giữa các đối tượng với các đối tượng liên quan. B.

Lý kiêu ngạo nhìn đời: Xử thế nhược đại mộng. đọc thơ Lý ta thấy phiêu diêu lên tiên thì đọc thơ Đỗ ta muốn sụt sùi nhăn mặt. mỗi người một vẻ. 150) 1. chỉ xin một chức thi sử như Bạch Cư Dị. hay Đỗ hay hơn Lý? Ta không thể quyết đoán được. Lý muốn ẩn dật trong cảnh núi xanh. Lý là Thi tiên. Đỗ là Thi thánh. cả hai đều được người đương thời và hậu thế suy tôn là minh tinh rực rỡ nhất trên thi đàn thời Thịnh Đường. gợi ý cho học sinh thực hành viết một bài văn ngắn trong phải nêu rõ ý kiến. Lý theo Phật lão. Lý còn có kẻ chê là đồi phế Đỗ thì đời nào cũng khâm phục. Mạnh. đều là quốc sắc thiên hương. còn thơ của Đỗ ai cũng “kính nhi ái chi”. khi nhìn cảnh động lòng. tài của Lý do thiên tư nhiều. tài của Đỗ có kinh nghiệm nhiều. hầu cứu sinh linh. tôi chẳng được thành thi tiên hoặc thi thánh. Hổ vi lao kỳ sinh (Ở đời tựa giấc chiêm bao. Lý lãng mạn. quan điểm của người nói. khi nhậu say hướng tới. Đỗ trọng thực tế. Nhưng có điều này ai cũng nhận là thơ của Lý có người “kính nhi viễn chi”. theo chủ nghĩa hưởng lạc. mặc dầu tính tình và sự nghiệp khác nhau rất xa. II. Lý tả cái ảo tưởng của chính mình. Lý hay hơn Đỗ. người viết. Đỗ thì lăn lóc giữa đời cùng khổ. (“Đại cương văn học sử Trung Quốc” – Nguyễn Hiến Lê – Tập làm văn PTTH – Tạ Đức Hiền – trang 149. Đỗ rên rỉ trên thập ác. Đỗ hạ bút chỗ nào thì nước mắt rơi theo chữ ấy.GV hướng dẫn. Làm chi mà phải lao đao nhọc nhằn) (Trần Trọng Kim dịch) Đỗ nhiệt tâm cứu quốc: Cùng niên ưu lệ nguyên Thán tức trường nội nhiệt (Suốt năm lo dân đen Than thở ruột sôi nóng) Lý say sưa trong tháp ngà. mây trắng. trầm luân. Hướng dẫn tìm hiểu bài (đoạn) văn mẫu: * Văn bản nghị luận gợi ý: Đỗ là bạn thân của Lý. Lý múa bút tới đâu thì gấm hoa hiện tới đó. Đoạn trích trên đã sử dụng kết hợp hai thao tác lập Trang 125 . Đỗ thờ Khổng. Đỗ là cái chân tướng của xã hội. Cả hai đều kỳ hoa. Tuy nhiên nếu tôi là thi sĩ.

song. giúp người đọc thấy đựơc: Mặc dù. Phân tích mục đích. tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích: + Mục đích. tác dụng: So sánh chân dung của hai nhà thơ thời Thịnh Đường: Lí Bạch và Đỗ Phủ.  thao tác lập luận so sánh là chủ đạo. thao tác và sự kết hợp các thao tác cũng hổ trợ đắc lực cho mục Trang 126 . thường chỉ có một trong hai thao tác (phân tích hoặc so sánh) đóng vai trò chủ đạo.đó có sử dụng hai thao tác lập luận này.Trong văn bản trên người viết đã kết hợp hai thao tác này một cách nghệ thuật: trong so sánh có phân tích.Kiêu ngạo nhìn đời . 2. hầu cứu sinh ảnh Tả chân tướng của xã hội  Kết luận: Vậy. thao tác phân tích là bổ trợ. cả hai đều là kì hoa. Tuy nhiên nhìn chung.Muốn ẩn dật trong cảnh núi xanh . thơ Đỗ vẫn hơn vì “Đỗ thì thời nào cũng khâm phục” còn Lý thì “còn có kẻ chê đồ phế”. quốc sắc thiên hương. luận phân tích và so sánh. Thao tác còn lại chỉ giữ nhiệm vụ bổ trợ cho thao tác chủ đạo đó. 3. + Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để xác định: có thể và có cần kết hợp thao tác phân tích với thao tác so sánh không. + Cách kết hợp thao tác lập luận trong đoạn trích: . Mục đích quyết định lựa chọn thao tác. và thao tác nào trong hai thao tác đó đóng vai trò chủ đạo. Từ đó. + Trong các bài (đoạn) văn nghị luận như thế. theo chủ nghĩa hưởng lạc .Say sưa trong tháp ngà. tính tình và sự nghiệp khác nhau rất xa nhưng cả hai đều được người đương thời và hậu thế suy tôn là minh tinh rực rỡ nhất trên thi đàn lúc bấy giờ. trầm luân Nhiệt tâm cứu quốc Trải nhiều gian khổ.Tả ảo tưởng của chính mình + Đỗ trọng thực tế: Lăn lóc giữa đời cùng khổ. Ví dụ: + Lý lãng mạn vì: . Kết luận về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn (bài) văn nghị luận: + Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một đoạn (bài) văn nghị luận.

2. Hướng dẫn tự học . trong đó vận dụng kết hợp hai thao tác lập luận phân tích và so sánh. III. lập dàn ý đã học. Gợi ý: 1.HS hoàn thành bài tập ở trên lớp . HS phác nhanh dàn ý đại cương của bài làm.Chuẩn bị bài mới: “Hạnh phúc của một tang gia” Trang 127 . IV. Lập dàn ý: Trên cơ sở vốn kiến thức và kỹ năng phân tích đề. Diễn đạt: HS tập diễn đạt thành lời văn những ý kiến và phương hướng lập luận mà các em vừa tìm được. thảm họa thiên tai. GV có thể gợi ý cho phần này bằng cách nêu một số đề đang được xã hội quan tâm: tình trạng tai nạn giao thông. tệ nạn ma túy trong trường học. Thực hành Hãy viết một bài văn nghị luận ngắn (khoảng 300 chữ) bàn về một vấn đề xã hội đang được quan tâm.… 3.đích.

Sự nghiệp văn học . bên cạnh những tác phẩm có thiên hướng lãng mạn như “Chữ người tử tù”. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Hoạt động của GV và HS Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK. đồi bại của xã hội “thượng lưu” thành thị những năm trước CMT8/1945 + Thấy đựơc thái độ phê phán mạnh mẽ của VTP: vừa xoay quanh mâu thuẫn trào phúng cơ bản. Tiến trình lên lớp: 1. “Hai đứa trẻ” đã học còn có những tác phẩm xuất sắc theo khuynh hướng hiện thực phê phán. Kiểm tra bài cũ: 3. 46 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA (Trích “Số đỏ” – Vũ Trọng Phụng) A.Mắc bệnh lao khoảng năm 1937 – 1938 nhưng không có điều kiện chạy chữa. nêu những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của VTP. ông qua đời. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. giáo án.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Nhận ra bản chất nhố nhăng. sách giáo viên. Giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm? Tìm hiểu vị trí. Vũ Trọng Phụng đã đi làm và kiếm sống chật vật chủ yếu bằng nghề viết báo.Biết cách đọc – hiểu một đoạn trích tiểu thuyết.Vũ Trọng Phụng (1912 .… C. vừa sáng tạo ra tình huống khác nhau tạo nên một màn hài kịch phong phú.Là một nhà văn lớn trong dòng hiện thực phê phán. b. viết văn chuyên nghiệp. .Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại tiểu thuyết từ đầu thế kỷ XX đến CMT8/1945. thảo luận trả lời các câu hỏi. . Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn học giai đoạn 1930 – 1945. tóm tắt ngắn gọn nội dung tác phẩm. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . . Xuất xứ? HS dựa vào SGK. biến hóa của chương XV của tiểu thuyết “Số đỏ”. nổi tiếng là phóng sự và tiểu Trang 128 . D. .TÌM HIỂU CHUNG 1. nội dung. Cuộc đời . bố cục của đoạn trích? Chủ đề đoạn trích là gì? Nội dung I. viết thành công nhiều thể loại. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. B.Tốt nghiệp tiểu học. đó là tác phẩm “Số đỏ” của Vũ Trọng Phụng.Tuần 12: Tiết 45. Nội dung trong những sáng tác của VTP? Kể tên những tác phẩm chính.1939) xuất thân trong một gia đình nghèo ở Hà Nội.Tác giả a.

chi tiết đối lập nhau gay gắt nhưng lại tồn tại trong cùng một đối tượng. . em có nhận xét như thế nào về xã hội thượng lưu thành thị đương thời và thái độ của nhà văn đối với xã hội này ra sao? Em có nhận xét gì về nghệ thuật trào phúng của VTP qua đoạn trích này? thuyết → “ông vua phóng sự Bắc Kỳ”.Lên án chính sách của bọn thực dân. Tuyết có cách thể hiện niềm vui riêng của mình như thế nào? Niềm vui riêng của cậu Tú Tân là gì? Ông Phán mọc sừng được lợi lộc gì khi mà cụ Tố chết? Xuân Tóc Đỏ nhờ vào cái chết của cụ Tố mà có sự thay đổi gì? Ngoài những gương mặt trong gia đình cụ cố Hồng còn có những gương mặt nào đến đưa đám tang? Những người bạn cụ cố Hồng được miêu tả như thế nào? Nhận xét về quy mô. Xuất xứ Tiểu thuyết số đỏ được đăng ở Hà Nội báo (từ số 40) và được in lần đầu năm 1938. tạo bất ngờ. hành động như thế nào? Niềm vui riêng của ông Văn Minh trước cái chết của cụ Tố là gì? Trong đám tang của cụ Tố. b. + Tiểu thuyết: Giông tố.Nghệ thuật cường điệu độc đáo.Sáng tác của ông toát lên niềm căm phẩn xã hội đen tối thối nát lúc bấy giờ và đã có những đóng góp đáng kể vào sự phát triển của văn xuôi Việt Nam hiện đại.… . quan lại đẩy người dân tới đói rét cơ cực. . Trước cái chết của cha thì cụ cố Hồng có thái độ. . Em có nhận xét gì về tên chương truyện này và tình huống trào phúng của đoạn trích? Vì sao cái chết của cụ Tố lại là niềm hạnh phúc cho mọi thành viên gia đình? Ngoài niềm vui lớn chung. Vị trí: Thuộc chương XV của tiểu thuyết Số đỏ: b. * Giá trị nghệ thuật: Là bức vẽ biếm họa với thế giới nhân vật đa dạng và phức tạp. thì mỗi người lại có niềm vui riêng. “trấn hưng phật giáo”. Nội dung đoạn trích: c. Số đỏ.Phần 1 (từ đầu đến “cho Tuyết vậy”): Những bối rối trước cái chết của cụ Tố. “vui khỏe trẻ trung”. Tóm tắt: (SGK) c.Phần 2 (còn lại): Cảnh đám tang d. . 3. Từ niềm hạnh phúc của các nhân vật đến cảnh đám tang. “thể thao”. Vỡ đê. Chủ đề: Qua cái chết và cảnh đám tang của cụ Tố. linh hoạt. Giá trị tác phẩm: * Giá trị nội dung: Đã kích sâu cay cái xã hội tư sản thành thị chạy theo lối sống nhố nhăng đồi bại đương đời. II. tầm vóc của đám tang.Tác phẩm chính: + Phóng sự: Cạm bẩy người. “nhà tiểu thuyết hiện đại”.Vạch trần thực trạng thối nát của phong trào “Âu hóa”. Đọc – hiểu văn bản: Trang 129 . văn minh nhưng thực chất là cặn bã của xã hội thực dân tư sản nước ta những năm trước cách mạng Tháng Tám 1945. sắc sảo.Bút pháp biến hóa. Đoạn trích: “Hạnh phúc của một tang gia” a. Kỹ nghệ lấy Tây. tác giả vạch trần chân tướng nhố nhăng của những hạng người mang danh là thượng lưu quý phái. . bút pháp châm biếm đặc sắc. Tiểu thuyết “Số đỏ” a. 2.Xây dựng tình tiết. . Bố cục: 2 phần . Qua đó thấy được trình độ tiểu thuyết già dặn. Cơm thầy cơm cô. .Tên chương truyện do chính tác giả đặt.

Chẳng những bối rối mà còn hết sức bận rộn. chứ không còn là lý thuyết viễn vông nữa.Người ta thường nói “tang gia bối rối”. cho thật linh đình một ngày vui. 2. Đúng là một hạnh phúc của một tang gia vô phúc. → nhân vật háo danh. hạnh phúc khi cụ Tố chết. vừa ho vừa khóc mếu máo diễn trò già nua ốm yếu giữa phố đông người để cho thiên hạ phải trầm trồ: “Úi kìa! Con giai nhớn đã già yếu đến thế kia kìa!” (cụ cố Hồng cố tình tỏ ra già yếu để được những người đi đưa đám ma khen với suy nghĩ: nếu người chết có nhiều con cháu và con cháu càng khôn lớn bao nhiêu thì càng được coi là gia đình có phúc bấy nhiêu). tàn nhẫn. niềm vui của một lũ con cháu bất hiếu. nghĩa là tài sản sẽ được chia cho con cháu. nhan đề khiến người đọc phải chú ý. tác giả đã dựng lên đúng cái cảnh bối rối của gia đình cụ cố Hồng khi cụ cố tổ nằm xuống.1. →Mỉa mai. Tình huống này bộc lộ không biết bao nhiêu mâu thuẫn trào phúng khác đủ loại và làm đậm nét hàng loạt chân dung hài hước. + Cô Tuyết (cháu nội): được dịp “mặc bộ y phục ngây thơ Trang 130 . Ý nghĩa nhan đề chương truyện: . “có thể bán cho những ai đương đau đớn vì kẻ chết cũng được hưởng hạnh phúc chút ít ở đời” → đây là cơ hội để ông quảng cáo hàng.Tang gia mà hạnh phúc. Những niềm “hạnh phúc” của mỗi người trong đại gia đình cụ cố Hồng và những người đến đưa đám ma của cụ tổ: a. hài hước: con cháu của đại gia đình này thật sự sung sướng. * Niềm vui riêng: + Cụ cố Hồng: Tuy mới 50 tuổi nhưng lâu nay chỉ mơ ước được gọi là cụ cố. cụ nhắm nghiền nát mắt lại để nghĩ đến lúc được mặc áo xô gai lụ khụ chống gậy. Nhưng điều đáng nói hơn là nó đã phản ánh rất đúng một sự thật mỉa mai. hài hước. để kiếm tiền. . + Ông Văn Minh (cháu nội cụ Tổ) – nhà cải cách y phục Âu hóa: Được dịp lăng xê những mốt y phục táo bạo nhất. Dịp may đã tới. Đây cũng chính là tình huống trào phúng chính của toàn bộ chương truyện. Nhưng lo lắng bận rộn để tổ chức cho chu đáo. một đám hội chứ không phải một đám ma. Những người trong gia đình cụ cố Hồng: * Niềm vui lớn chung: Tờ di chúc đã tới kỳ thực hiện.

trong đó có nhiều vị tai to mặt lớn “đều cảm động hơn những khi nghe tiếng kèn Xuân nữ ai oán nảo nùng” → Đây là cơ hội để Tuyết chưng diện. Vạn tượng bội tinh. b. + Cậu tú Tân (cháu nội): Được dùng đến cái máy ảnh mới mua nên sướng điên người. Cảnh đám tang to tát. sang trọng: . đau đớn mà chỉ mừng vui. hoặc lún phún hoặc rầm rậm.– cái áo dài voan mỏng. Những người đến đưa đám ma: + Cảnh sát Min Đơ và Min Toa: Đang lúc thất nghiệp. Cao Miên bội tinh. xoăn xoăn…” + Hàng phố: Được xem một đám ma to tát chưa từng có “đưa đến đâu làm huyên náo đến đấy”. cậu sốt ruột đến “điên người lên” vì cậu đã chuẩn bị đến cái máy ảnh mà mải mới được dùng!) → Đây là cơ hội hiếm có để cậu tú giải trí và chứng tỏ tài nghệ chụp ảnh của mình. phẩm hàm: Bắc Đẩu bội tinh. Khi trông cô Tuyết. + Bạn bè cụ cố Hồng: “Được dịp khoe các thứ huy chương. trong có cóoc-sê. được thuê giữ trật tự cho đám tang (và có như vậy mới có tiền). Cảnh đám tang: đám ma gương mẫu a. phấn khởi và hạnh phúc. kèn tây. hoặc đen hoặc hung hung. dưới cằm hoặc dài hoặc ngắn. phô bày sự hư hỏng của kẻ “chưa từng đánh mất chữ trinh”. những ông bạn thân của cụ cố Hồng.… và các thứ râu ria trên mép. (Khi chưa phát phục. đồng thời “trên mặt lại có một vẽ buồn hơi lãng mạn rất đúng mốt một nhà có đám”. mọi người không chút buồn rầu. trông như hở cả nách và nửa vú – nhưng mà viền đen và đội một cái mũ mấn xinh”. kèn tàu.Đủ cả kèn ta. 2. * Nhận xét: Trước cái chết của cụ tổ. + Xuân tóc đỏ: Danh giá và uy tín càng cao thêm vì chính nhờ Xuân mà cụ cố tổ chết (Xuân có công tố cáo việc ông Phán mọc sừng trước mặt cụ cố tổ) → Đây là cơ hội để Xuân tóc đỏ phô trương thanh thế. + Ông Phán mọc sừng: (cháu rể . Trang 131 .chồng cô Hoàng Hôn) Thật sung sướng vì không ngờ rằng cái sừng trên đầu mình lại có giá trị đến thế (cụ cố tổ sở dĩ lăn đùng ra và cấm khẩu vì biết tin cháu rể mọc sừng) → Đây là cơ hội để ông được trả công xứng đáng cho cái sừng cắm trên đầu mình.

bình phẩm nhau. bằng những vẻ mặt buồn rầu của những người đi đưa ma” và nhận xét: “Thật là một đám ma to tát có thể làm cho người chết trong quan tài cũng phải mỉm cười sung sướng. ghen tuông nhau.Xe hộ tống… → không khí nhộn nhịp huyên náo như một đám rước. b. Người đi đưa đông đúc. . chê bai nhau.Hàng trăm câu đối.Tác giả miêu tả đám tang diễn ra từ nhà cụ cố Hồng ra đến huyệt rất hài hước: nam nữ “chim nhau cười tình với nhau. bức trướng. nếu không gật gù cái đầu” Trang 132 . hẹn hò nhau.. vòng hoa. sang trọng: .

. thảo luận trả lời các câu hỏi. B. -Ví dụ:SGK b) Phóng sự * Đặc điểm + Vừa thông tin sự việc. cụ thể. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Biết viết một số văn bản báo chí thông dụng : tin tức. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Vào bài mới: Lời vào bài Hoạt động của GV và HS Từ " báo chí" nghĩa là gì? ( là một từ ghép "chí báo" và "tạp chí" là những xuất bản định kì). giáo án. sự kiện chính xác nhằm cung cấp những tin tức ới cho người đọc. Tiến trình lên lớp: 1. nhưng mở rộng phần tường thuật chi tiết sự kiện và miêu Trang 133 . địa điểm. quảng cáo. lĩnh hội các văn bản thuộc phong cácg ngôn ngữ báo chí. gây được chú ý → Phóng sự báo chí về thực chất cũng là bản tin. D. vừa miêu tả sinh động.phân biệt phong cách ngôn ngữ báo chí với các phong cách ngôn ngữ đã học.Hiểu đươc đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí . cập nhật → Một bản tin cần có thơi gian. NGÔN NGỮ BÁO CHÍ Nhận xét gì về thể loại của báo chí? 1/Tìm hiểu một số thể loại văn bản báo chí : a)Bản tin * Đặc điểm + Thông tin sự việc một cách ngắn ngọn + Thông tin kịp thời. em thu nhận được tin tức gì? Nội dung I. Kiểm tra bài cũ: 3. sách giáo viên. Trên báo chí ta thường gặp những thể loại nào? HS đọc lần lượt đọc các dữ liệu trong SGK Sau khi đọc bản tin này.Tuần 12: Tiết 47 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ A. + Yêu cầu: gợi cảm.… C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Biết cách phân tích. .…. biết so sánh .

Có thể nói nó bao gồm hầu hết các phạm vi sử dụng của ngôn ngữ xã hội.Nói (đọc.Ngôn ngữ tiểu phẩm: viết về thời cuộc giọng văn gần gủi mà châm biếm. -Ví dụ: . phóng sự.Ngôn ngữ bản tin: ngắn gọn. * Chức năng chung + Cung cấp tin tức thời sự + Phản ánh dư luận và ý kiến của quần + Nêu quan điểm.… Trang 134 .thuyết minh(báo ảnh.thuyết minh. hấp dẫn. cập nhật .trao đổi ý thế tin. để cung cấp cho người đọc một cái nhìn đầy đủ. -ví dụ:SGK 2/ Nhận xét chung về văn bản báo chí và ngôn ngữ báo chí a) Về thể loại: +Có nhiều thể loại. 3/ Kết luận: a) Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sợ trong nước và quốc tế chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. sinh động. tiểu phẩm. ngoài các thể loại tiêu biểu nói trên còn có những thể loại khác như: thư bạn đọc.phỏng vấn miệng trong các buổi phát thanh và truyền hình) + Các dạng khác:Báo hình kèm lơ dẫn giải. b) Ngôn ngữ báo chí được sử dụng ở những thể loại tiêu biểu là bản tin.truyền hình. chính ý kiến của tờ báo nhằm thúc đẩy sự ↑ của xã hội. Do phạm vi thông tin trên nhiều mặt hoạt động của xã hội nên ngôn ngữ báo chí không bị giới hạn ở một lĩnh vực nào. bình luận thời sự.… b) Về dạng văn bản báo chí: + Các dạng chính: -Viết(báo viết) .điện tử) c) Về ngôn ngữ báo chí * Mỗi thể loại có yêu cầu riêng về sử dụng ngôn ngữ.Ngôn ngữ phóng sự: sinh động. phỏng vấn.Báo chí có các dạng văn bản nào? Yêu cầu và chức năng của ngôn ngữ báo chí như thế nào? tả bằng hình ảnh. cụ thể . * Phạm vi sử dụng của ngôn ngữ báo chí.quảng cáo.

Nhược điểm Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội.Em hãy làm sáng tỏ vấn đề GV nhận xét. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Tự đánh giá và sửa chữa bài làm cũa mình.Tăng thêm lòng yêu thích học văn và làm văn. B. . bố cục chưa cân đối. D. nhất là nghị luận văn học.Đề bài: Với"Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc". 1. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.… C. . biết so sánh với bài làm số 1. lập dàn ý. nhược này? điểm bài làm của học sinh.Tuần 12: Tiết 48 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM SỐ 3 A. 2. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Kiểm tra bài cũ: 3. . lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. lần đầu tiên trong văn học dân tộc có mội tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. .Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. thiết kế bài học. từ đó cung cấp thêm những kết thức và kĩ năng làm văn nghị luận. Tiến trình lên lớp: 1. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh.Nhận sõ ưu khiết. đánh giá chung ưu. Ưu điểm: . lạp luận tốt. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. tuyên dương II.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. dùng từ ngữ GV sữa một số lỗi sai cơ bản của học không chính xác.Số bài khá ( điểm 7 trở lên) + Lớp 11C1: 4/44 + Lớp 11A1: 30/45 2. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. thảo luận trả lời các câu hỏi. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. sinh. điểm của bài làm. một số bài đạt kết quả tốt. .Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được Trang 135 . .

.Xác định nội dung của đề sai.Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: 0/45 + Lớp 11C1: 12/44 III. Sữa lỗi . IV. chưa xác định được trọng tâm của đề. lan man.Chuẩn bị bài mới: Lí luận văn học: Thơ và truyện.Số bài điểm trên TB: + Lớp 11A1: 45/45 + Lớp 11C1: 32/44 . . .Xem lại bài làm của mình.Các lỗi diễn tả và dùng từ.trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải.Bố cục chưa cân đối và không rõ ràng. 3. Trang 136 . Kết quả: . Hướng dẫn tự học .

Phân biệt hai thể loại báo chí: bản tin và phóng sự * Bản tin: . Đọc một tờ báo và xác định các thể loại trên tờ báo đó. .Thông báo sự việc một cách ngắn ngọn. cụ thể. II. thư bạn đọc. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Cũng cố kiến thức về phong cách ngôn ngữ báo chí: khái niệm ngôn ngữ báo chí. thời sự. lĩnh vực xã hội. và có phạm vi sử dụng không giới hạn ở một lĩnh vực nào.Tuần 12: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ A. báo thanh niên. tiểu phẩm. sách giáo viên.Thông tin kịp thời. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. độc giả. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. quảng cáo. tiểu phẩm. báo tuổi trẻ. bình luận.… . . phỏng vấn. phản ánh chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng. * Phóng sự: .Mỗi thể loại có yêu cầu riêng về sử dụng ngôn ngữ. C.Vừa thông tin sự việc. B. giáo án. vừa miêu tả sinh động.Có thể viết một bài đưa lên báo tường. Khái niệm ngôn ngữ báo chí: Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sự trong nước và quốc tế. đối tượng. 2. Kiểm tra bài cũ: 3. D. tài liệu tham khảo. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. ÔN LẠI KIẾN THỨC CŨ 1.…) . nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . phóng sự. Trang 137 Yêu cầu học sinh mang đến lớp một tờ báo như: báo tiền phong. 2. định kỳ xuất bản. LUYỆN TẬP 1. trao đổi ý kiến.… đồng thời xác định đặc điểm của tờ báo (theo phương tiện. phóng sự.… yêu cầu học sinh đọc và hướng dẫn học sinh nhận diện một số thể loại quen thuộc như: bản tin. cập nhật.Tuy có nhiều thể loại nhưng ngôn ngữ báo chí có một chức năng chung. Các thể loại chủ yếu của báo chí: Bản tin. các thể loại chủ yếu của ngôn ngữ báo chí. thảo luận trả lời các câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1.

Trang 138 . hư cấu. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC. . Viết bản tin ngắn gọn phản ánh tình hình học tập ở lớp. tránh viết dài dòng hoặc thiếu thông tin khiến bất lợi cho người đọc.. III. thậm chí người viết cần phải kiểm tra kỹ nguồn tin trước khi viết. .Thời gian: vào thời điểm nhất định. tô hồng hoặc bôi đen. .Địa điểm: tại lớp học.Ý kiến ngắn về sự kiện. Tin tức không cho phép bịa đặt. Gợi ý: Bản tin cần có các yếu tố: . * Tin ngắn có những yêu cầu là: Nội dung chính xác. gây được hứng thú.Yêu cầu: gợi cảm.Sự kiện: chú ý sự kiện nổi bật. khách quan và ngắn gọn nhưng vẫn đầy đủ thông tin cần thiết. 3.

Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. điệu.Vận dụng những hiểu biết đó vào việc đọc văn. TRUYỆN A.Thể là sự hiện thực hóa của loại. khúc ngâm. diễn tả tinh tế tâm hồn con người.  Căn cứ vào hình thức tổ chức tác phẩm văn học chia làm 3 loại lớn.…) + Ngoài ra còn có thể loại nghị luận. Khái lược về thơ: * Đặc điểm: .Hiểu được khái quát đặc điểm và sự phân loại của một số thể loại văn học: thơ. Kiểm tra bài cũ: Nêu nội dung và giá trị phê phán của đoạn trích "Hạnh phúc của một tang gia".Loại là phương thức tồn tại chung của tác phẩm văn học. cho biết loại và thể khác nhau như thế nào? Nêu khái niệm về loại trong văn học? Nêu khái niệm về thể trong văn học? Nội dung I. Xác định thể loại văn học của tác phẩm "Số đỏ" của VTP. sách giáo viên.Tuần 13: Tiết 49. 3. ký. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. tình cảm. Thơ 1. * Sự phân loại thơ: .Là tiếng nói tâm hồn.… C. Tiến trình lên lớp: 1. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc phần đầu của bài học trong sách giáo khoa. Tìm hiểu chung về "loại" và "thể" trong văn học . . 50 Giáo án lí luận văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ.…) + Trữ tình (thơ ca. trong mỗi loại lại có nhiều thể: + Tự sự (truyện. thảo luận trả lời các câu hỏi.Nhận biết được "loại" và "thể" trong văn học. . thơ tự Trang 139 Học sinh đọc mục khái lược về thơ: Nêu đặc điểm về thơ? Cơ sở phân loại thơ? Yêu cầu về đọc thơ? . gợi cảm. . Tìm hiểu thể loại sẽ giúp ta hiểu rõ hơn đặc điểm hình thức tổ chức của tác phẩm. truyện. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . suy nghĩ của nhà thơ trước cuộc sống. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . B. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu hai thể loại văn học phổ biến nhất.Căn cứ vào nội dung biểu hiện: thơ trữ tình.… D. Vào bài mới: Lời vào bài: Mỗi tác phẩm văn học bao giờ cũng được xếp vào một thể loại văn học nhất định. II.Có vần. diễn giảng. ngôn ngữ hàm súc. đó là thơ và truyện. giáo án.

hoàn cảnh sáng tác. Luyện tập * Bài tập 1: Tìm hiểu đặc điểm bài thơ "Câu cá mùa Trang 140 . truyền thuyết. thơ văn xuôi. . Khái lược về truyện: (SGK).Khái quát giá trị tư tưởng.Đọc kỹ để cảm nhận ý thơ. . .Căn cứ vào cách tổ chức bài thơ: thơ cách luật. truyện cười. III. tiểu thuyết. ngụ ngôn.Tìm hiểu xuất xứ.Trong truyện thường có cốt truyện. lời nhân vật… * Sự phân loại: . Cũng cố 2.Trong văn học dân gian (căn cứ vào cách kể chuyện): thần thoại.Truyện phản ánh hiện thực trong tính khách quan của nó.  Lý giải. truyện thơ. cổ tích. hình ảnh hấp dẫn nhất. IV. … .Phát hiện những câu. . Luyện tập 1.  thơ ra đời sớm.Trong văn học trung đại (căn cứ vào chữ viết): truyện viết bằng chữ Hán. 2.Tóm tắt cốt truyện. . mâu thuẫn diễn ra trong hoàn cảnh không gian và thời gian. .Ngôn ngữ truyện có lời người kể chuyện. những từ ngữ. Yêu cầu về đọc thơ: . Yêu cầu đọc truyện: . Tổng kết (ghi nhớ SGK) V. .Trong văn học hiện đại (căn cứ vào quy mô và dung lượng): truyện ngắn. luôn gắn liền với đời sống tâm hồn và tình cảm của người dân trong xã hội. truyện viết bằng chữ Nôm. . nghệ thuật.Phân tích tình tiết và nhân vật.Học sinh đọc mục khái lược về truyện: Đặc điểm của truyện? Cơ sở phân loại truyện? Yêu cầu đọc truyện? sự. truyện vừa. thơ trào phúng. Truyện 1. .Tìm hiểu xuất xứ. tình huống. thơ tự do. … 3. nhân vật. * Đặc điểm: . .Phát hiện đặc điểm nội dung bài thơ. đánh giá.

Loại truyện không có cốt truyện rõ ràng. 3. .Học sinh hoàn thành các bài tập trên lớp . Trang 141 .Nghệ thuật tả cảnh: lấy động tả tĩnh. .Các nhân vật: Liên. . giản dị. .Nghệ thuật tả tình: lấy cảnh tả tình. An.Lời kể chuyện nhỏ nhẹ. dân dã.… đều được khắc họa theo lối riêng nhằm làm nỗi bật ý nghĩa vô vị buồn chán và ước mơ thay đổi cuộc đời. * Bài tập 2: Nhận xét về cốt truyện. . mẹ con chị Tý. . truyền cảm như lời tâm sự → truyện ngắn tâm tình.thu" của Nguyễn Khuyến.Chuẩn bị bài mới: Chí Phèo (tác giả Nam Cao).Ngôn ngữ: trong sáng. . bác Siêu. Hướng dẫn tự học. nhân vật người kể chuyện của truyện "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam.

Cuối cùng thất nghiệp.Với tác phẩm nổi tiếng Chí Phèo cùng Nội dung A.Học hết bậc thành chung. gợi mở. . .1943: Tham gia hội văn hóa cứu nước. sách giáo viên. phủ Lý Nhân. Làng nằm gần ngã ba sông Hồng và sông Châu hay còn gọi là Ngã ba Tuần Vường (nay là khu vực trạm bơm Hữu Bị) . Tĩnh Hà Nam. huyện Nam Sang. → vùng quê nghèo chiêm trủng quanh năm. chúng ta sẽ dành thời gian tìm hiểu về tác giả Nam Cao để hiểu rõ hơn về tiểu sử. Kiểm tra bài cũ: Nêu đặc điểm của thể loại truyện và lấy ví dụ phân tích. tĩnh Hà Nam. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Trước 1945 thuộc tổng Cao Đà. * Sau cách mạng Tháng 8: Trang 142 . B.Biết cách vận dụng những hiểu biết trên để đọc-hiểu tác phẩm và tạo lập văn bản. Cuộc đời: . Tiết học hôm nay. Phương pháp dạy học: .Nêu vấn đề.Nam Cao tên thật: Trần Hữu Tri (1917 .1945 nói riêng và trong văn học hiện đại nói chung. D. ngòi bút phân tích tâm lý sâu sắc. Hà Nội. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phủ Nam Sang. . trả lời câu hỏi.con người 1. Hoạt động của GV và HS Em hãy nêu những nét chính về cuộc đời của Nam Cao.Bản thân là một trí thức nghèo. Vài nét về cuộc đời . con người và sự nghiệp văn học của ông. tổng Cao Đà. Theo em. thân thế sự nghiệp của Nam Cao: cuộc đấu tranh nội tâm gay gắt để vươn lên chính mình. .Tuần 13: Tiết 51 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHÍ PHÈO (Nam Cao) A. sống chật vật bằng nghề viết văn và làm gia sư. gợi tìm . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . 3. Lý Nhân .Xuất thân gia đình trung nông nghèo. tài liệu tham khảo. * Trước cách mạng Tháng 8: . đông con. Phần một: Tác giả I.Nắm được những nét cơ bản về thời đại. ngôn ngữ và nghệ thuật kể chuyện sinh động. những trang viết sâu sắc về con người bằng "đôi mắt" tình thương và niềm cảm phục.Quê quán: Làng Đại Hoàng.1951) . Vào bài mới: Lời vào bài: Nam Cao là một nhà văn có vị trí khá đặc biệt trong dòng văn học hiện thực phê phán 1930 . Tiến trình lên lớp: 1. luôn túng thiếu. những yếu tố nào trong cuộc đời của ông có ảnh hưởng đến những sáng tác của ông sau này? * Làng Đại Hoàng thuộc xã Hòa Hậu.… C. H.Phát vấn. đi làm nhiều nơi: Sài Gòn. giáo án.

yêu cầu đối với người nghệ sĩ sĩ cách mạng. Trước CMT8: Hai đề tài chính: chống Pháp.Nội dung: + Miêu tả cuộc sống nghèo nàn Trang 143 .Vừa viết văn.Nghệ thuật phải gắn bó với đời sống của nhân dân lao động. luôn nghiêm khắc đấu tranh với bản thân để thoát khỏi lối sống tầm thường. nhỏ hẹp.Sau CMT8 đã có những thay đổi nào .Là người có bề ngoài lạnh lùng. Đặc điểm con người . . và là cây bút tiêu 2.chiến sĩ Nam như thế nào? Tìm dẫn chứng? Cao đã trở thành tấm gương đẹp đẽ trong giới văn nghệ Theo NC. .11/1951: Hi sinh trên đường đi công tác. với những con người nông dân nghèo khổ bị áp bức và khinh miệt trong Quan điểm nghệ thuật hiện thực vị nhân xã hội cũ. 2. Ông đã được tặng "Giải thửong Hồ Chí Minh về văn học" năm 1996. Ông hay suy nghĩ những vấn đề trong cuộc sinh: Đặt cuộc sống lên trên văn chương. Các đề tài chính: biểu của văn học giai đoạn kháng chiến a. vươn tới một cuộc sống cao đẹp xứng đáng với danh hiệu con người. cầm bút là gì? II.nhiều tác phẩm có giá trị khác.Văn chương nhân chính phải có nội dung nhân đạo sâu sắc. thành nhà văn chiến sĩ. chan chứa tình thương. * Những người tri thức nghèo: . .Sự nghiệp văn học 1. . nhìn thẳng vào sự thật tàn nhẫn nói lên nỗi thống khổ của người dân.Tp tiêu biểu (SGK) trong sáng tác của Nam Cao? .Nam Cao tham gia cách mạng trở → đặt lợi ích dân tộc trên hết. đặc biệt có sự gắn bó sâu nặng với quê hương. Những nét tính cách nỗi bật nào trong con người Nam Cao đã ảnh hưởng đến những sáng tác của ông? .Nghệ văn đòi hỏi rất cao sự tìm tòi. .Nhà văn phải có trách nhiệm và lương tâm nghề nghiệp. ít nói nhưng có đời sống nội tâm phong phú. sống để rút ra những nhận xét có tầm triết lý sâu sắc và sống đã rồi hãy viết? mới mẻ. Quan điểm nghệ thuật: * Trước cách mạng T8: lúc đầu ảnh hưởng của văn học lãng mạn đương thời (nghệ thuật vị nghệ thuật) sớm Nêu sự nghiệp sáng tác của Nam Cao? đoạn tuyệt để tìm đến con đường nghệ thuật chủ nghĩa (nghệ thuật vị sinh nhân) . sáng tạo. tham gia vào kháng chiến.Có tấm lòng đôn hậu. 1950: tham gia chiến dịch biên giới. * Sau cách mạng T8: quan niệm "sống rồi hãy viết" . vừa tích cực tham gia cách mạng: 1946: tham gia đoàn quân Nam Tiến. Đối với tác phẩm NT thì NC quan niệm  Cuộc đời và nhân cách của nhà văn.

có biệt tài diễn tả. . * Người nông dân nghèo . → giá trị: phê phán xã hội phi nhân đạo đã tàn phá tâm hồn con người. 3.Kết cấu tâm lý vừa phóng túng.Nội dung chính: + Tập trung khắc học tình cảnh và số phận của con người nông dân nghèo bị đẩy vào đường cùng. b.Tác phẩm tiêu biểu: Truyện ngắn "Đôi mắt" (1948). khẳng định nhân phẩm và bản chất lương thiện của họ. nhật ký "ở rừng" và tập ký sự "chuyện biên giới" (1950). buồn! Hơi rượu không sặc sụa. Hắn ôm mặt khóc rưng rức…" (Chí Phèo) . nội tâm nhân vật Hộ trong "Đời thừa"… "Tĩnh dậy hắn thấy hắn già mà vẫn còn cô độc. Phong cách nghệ thuật: . . chao ôi. thể hiện niềm khao khát một cuộc sống có ích. → giá trị: kết án xã hội tàn bạo đã hủy diệt nhân tính của người nông dân lương thiện. Và hắn khóc … Ôi chao! Hắn khóc! Hắn khóc nức nở…" (Đời thừa). thế giới tinh thần của con người.cách nhìn nhận của người trí thức trong cách mạng.Tp chính (SGK) . bị tha hóa.Đi sâu vào nội tâm. Buồn thay cho đời! Có lý nào thế được? Hắn đã già rồi hay sao? …" "Hăn băn khoăn nghĩ đến một tác phẩm nó sẽ làm mờ hết các tác phẩm khác cùng ra một thời…" (Đời thừa) "Nước mắt hắn bật ra như nước một quả chanh mà người ta bóp mạnh. thực sự có ý nghĩa. * Ví dụ: Khám phá nội tâm nhân vật Chí Phèo sau khi tĩnh rượu. hắn cứ thoang thoảng hơi cháo hành. Sau CMT8: . + Đặt ra vấn đề "Đôi mắt" . chặt chẽ Trang 144 . Thường sử dụng thủ pháp độc thoại và độc thoại nội tâm rất tinh tế và sâu sắc.Nêu một số điểm nổi bật về phong cách nghệ thuật của Nam Cao? Em hiểu thế nào về phong cách nghệ thuật của một nhà văn? * Phong cách nghệ thuật của Nam Cao được thể hiện qua những biểu hiện cụ thể nào? Chứng minh ngắn gọn bằng một vài sáng tác của Nam Cao? + Miêu tả tấn bi kịch trong tâm hồn người tri thức. "Tĩnh ra. phân tích tâm lý nhân vật tài tình và sâu sắc.Nội dung: + Ca ngợi sức mạnh của quần chúng.Giá trị: là bản tuyên ngôn nghệ thuật của những nhà văn đang chuyển mình theo kháng chiến. linh hoạt.

Thường viết những cái nhỏ nhặt xoàng xĩnh → những chuyện không muốn viết. lạnh lùng mà đầy thương cảm. những triết lý sâu sắc về con người.(sự đảo lộn không gian và thời gian). Cũng cố 2. Luyện tập 3. "Lang rận"… . . ngôi người kể chuyện biến thái linh hoạt. * Ví dụ: Truyện "Một bữa no".Tác phẩm cua Nam Cao thường có giọng điệu buồn thương. Tổng kết (ghi nhớ) IV. "Trẻ con không đựoc ăn thịt chó". cuộc sống và nghệ thuật. yêu thương… III. Từ đó nhà văn đặt ra những vấn đề có ý nghĩa xã hội to lớn.Nghệ thuật kể chuyện sinh động. Luyện tập 1. chua chát. Hướng dẫn tự học Trang 145 . đằm thắm. .

Kiểm tra bài cũ: -Nêu khái niệm về ngôn ngữ báo chí.Biết cách phân tích. chúng ta đã được tìm hiểu một số thể loại của ngôn ngữ báo chí và hiểu được khái niệm về ngôn ngữ báo chí. 3.Bình luận thời sự: Dùng nhiều từ ngữ có sắc thái chính trị… . Ở tiết học hôm nay.giáo án. lĩnh hội các văn bản thuộc phong cách ngôn ngữ báo chí. sách tham khảo. phát vấn. SGV. Phương pháp dạy học: .Nêu vấn đề.Tiểu phẩm: Sử dụng ngôn ngữ của nhân vật. b. trả lời câu hỏi. . Ngôn ngữ báo chí sử dụng từ ngữ như thế nào? Về ngữ pháp. mỗi thể loại báo chí lại có lớp từ dành riêng. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Từ vựng * Hết sức phong phú. thảo luận.Biết viết một số văn bản báo chí thông dụng:tin tức. Tiến trình lên lớp: 1.… C. Ở mỗi phạm vi phản ánh.Phóng sự: sử dụng nhiều từ chỉ hình ảnh có trong đời sống sinh hoạt ở một địa phương nhất định. . Ngữ * Câu văn trong ngôn ngữ báo chí thường ngắn pháp gọn. . … B. Ở tiết trước.Tuần 13: Tiết 52 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ (Tiết 2) A.Tin tức: Sử dụng danh từ riêng . Vào bài mới: PCNN báo chí là một kiểu diễn đạt chúng ta thường gặp. Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí 1. Hoạt động của GV và HS Nội dung I. Phương tiện dạy học: SGK.Hiểu được đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí. biết so sánh. rõ ràng. đảm bảo thông tin chính Trang 146 Từ vựng là toàn bộ vốn từ ngữ của một ngôn ngữ. chúng ta tiếp tục tìm hiểu về PCNN báo chí để thấy rõ các phương tiện biểu đạt ngôn ngữ báo chí để thấy rõ các phương tiện biểu đạt của ngôn ngữ báo chí và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí. Các phương tiện diễn đạt Biểu hiện Nội dung cụ thể của các phương tiện a. quảng cáo.phân biệt phong cách báo chí vơi các phong cách ngôn ngữ đã học. sáng sủa. ngôn ngữ báo chí sử dụng những loại câu như thế nào? . .… D. -Các thể loại của báo chí. gợi mở.

Cũng cố: 2. Luyện tập 1.Sử dụng từ ngữ thể hiện sự so sánh. kiểu chữ. thu hút sinh động. chí có tính thông tin thời . nhân vật và sự kiện. Tổng kết (ghi nhớ) IV. Các đặc trưng của ngôn ngữ báo chí ngôn ngữ báo chí? Biểu hiện Nội dung cụ thể các đặc trưng Tính ngắn ngọn ở ngôn a. người đọc.Ghi chép về người thực.Vì phải cung cấp nhanh cho nên báo chí cần cách nào? phải ngắn gọn vì người đọc cũng không có nhiều thời gian để đọc. Ngôn ngữ báo chí có ẩn dụ. chuẩn mực. hiện tượng nào đang được dư luận quan tâm. … Mỗi chi tiết đều đảm bảo tính chính xác cập nhật. * Bài tập 2: Viết một bài phóng sự. màu sắc sự? Để đảm bảo tính thông và hình ảnh.Tính thời sự: những vấn đề thông tin: thời gian. hấp dẫn . câu dài trong bình luận. Tín ngắn . c. hoán dụ.Ngôn ngữ báo chí sử dụng biện pháp tu từ ra sao? xác. 3.Thể hiện ở cách dùng từ. ngôn ngữ báo chí đòi hỏi phát âm Tại sao nói ngôn ngữ báo rõ ràng. có địa điểm thời gian cụ thể và tiến hành chọn lọc một số chi tiết tiêu biểu để miêu tả. liên tưởng. hiểu biết của người đọc.Cần xác định xem viết vấn đề gì. Tính . người nghe bằng gọn .Ngôn ngữ phải chính xác về địa điểm. B/p tu từ .Ở dạng nói. . đặt câu và đặc biệt là GV hướng dẫn học sinh về VD (SGK) ở tiêu đề báo.Ở dạng viết chủ yếu cở chữ. nhà làm. . c.Lời văn báo chí phải ngắn gọn. . Tính . Hướng dẫn tự học: . địa điểm. Nhưng cũng có câu gắn với lời nói hằng ngày trong tiểu thuyết.Hoàn thành bài tập Trang 147 .Câu ngắn trong tin vắn. Luyện tập: * Bài tập 1: Xét đặc trưng của ngôn ngữ báo chí qua một bản tin. cần tính ngắn gọn? . đảo ngữ sử dụng câu ngắn với câu những đặc trưng cơ bản dài. ý kiến. truyền bá tin tức ngữ báo chí thể hiện như thông tin nóng hổi hằng ngày trên mọi hoạt động đời sống thế nào? Vì sao báo chí lại thời sự xã hội. tin thời sự cần đòi hỏi gì ở 2. lượng thông tin hiện ra sao? Báo chí thu hút cao. .Tính gắn gọn: mỗi câu là một thông tin cần thiết. nào? . việc thực. của ngôn ngữ báo chí thể b.Ngôn ngữ báo chí phải kích sự tò mò. hấp dẫn gian. thời Tính sinh động. .Cung cấp thông tin cập nhật. III.

Chuẩn bị bài: "Chí Phèo" Trang 148 ..

tác giả đổi lại là "Chí Phèo". . trả lời câu hỏi.Hiểu được một số đặc điểm của thể loại truyện ngắn.hiểu một tác phẩm theo thể loại truyện ngắn. + Thấy được một số nét nghệ thuật của tác phẩm như điển hình hóa nhân vật.… C. thảo luận. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… D. phát vấn.Nêu vấn đề. gợi mở. Đặt tên cho "đứa con tinh thần" của mình. .Tuần 14: Tiết 53. nhà văn luôn kín đáo thể hiện những dụng ý nghệ thuật nhất định. B.Đoạn 2: Chí Phèo sau khi ra tù và trở thành quỷ dữ Trang 149 . qua đó thấy được giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc. Tìm hiểu chung: 1. 2. * Tóm tắt theo bố cục 4 đoạn: .Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Hiểu và phân tích được các nhân vật. nghệ thuật trần thuật. nắm được những nét cơ bản về tiểu sử con người và sự nghiệp văn học của nhà văn. tài liệu tham khảo. Nhan đề của tác phẩm: . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tác phẩm "Chí Phèo" . Tóm tắt tác phẩm: * Tóm tắt theo cuộc đời nhân vật Chí Phèo: Lai lịch → lớn lên: Trước khi bị đi ở tù → Sau khi ra tù → Gặp Thị Nở và bị Thị Nở cự tuyệt → Đâm chết Bá Kiến và tự sát. đặc biệt là nhân vật Chí Phèo. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc mục tiểu dẫn Tác phẩm văn học là sản phẩm tinh thần của nhà văn.Đầu tiên "Cái lò gạch cũ". mới mẻ của tác phẩm. Kiểm tra bài cũ: 3. → Nhưng khi đã in thành sách. một cây bút nhân đạo sâu sắc. miểu tả tâm lý.Biết cách đọc . khi in lại trong tập "Luống cày". Phương pháp dạy học: .một trong những tác phẩm xuất sắc của Nam Cao cũng như của văn học hiện giai đoạn 1930-1945.… . * Em hãy cho biết những tên gọi khác của tác phẩm "Chí Phèo" và lý giải vì sao Nam Cao không giữ tên gọi ban đầu hay sử dụng cách đặt nhan đề của nhà xuất bản cho tác phẩm? * Tóm tắt và nêu chủ đề tác phẩm? Nội dung I. ngôn ngữ nghệ thuật. giáo án. → Năm 1946. nhà xuất bản tự ý đổi thành "Đôi lứa xứng đôi" (1941). Để hiểu rõ hơn điều này.Đoạn 1: Chí Phèo say và chửi. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Đó là một nhà văn hiện thực. 54 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHÍ PHÈO (Nam Cao) A. sách giáo viên. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về tác giả Nam Cao.

. Cả hai ý kiến trên đều không đúng. xã hội loài người. Quá trình tha hóa của Chí Phèo: Từ nông dân hiền như thế nào? lành. quanh Chí nhưng không ai để ý. 3.Đoạn cuối: Chí Phèo bị Thị Nở từ chối. giết Bá Kiến. (Học sinh trao đổi nhóm) II. * Bình luận về tiếng chửi của Chí Phèo. Chủ đề tác phẩm: Qua tác phẩm nhà văn nhà văn tố cáo mạnh mẽ xã hội thực dân nữa phong kiến tàn bạo đã cướp đi của người nông dân lương thiện cả nhân hình lẫn nhân tính. * Ý nghĩa tiếng chửi của Chí Phèo: có các ý kiến sau: . bắt đầu băng một hình ảnh quen thuộc trong đời sống hiện tại. . Đồng thời nhà văn cũng trân trọng phát hiện và khẳng định bản chất tốt đẹp của họ ngay cả khi tưởng chừng họ biến thành quỷ dữ.Cái mà Chí Phèo nhận được qua lời → phản ứng là sự im lặng không có người nghe chửi. vừa đi vừa chửi. chửi cha đứa nào không chửi nhau với hắn. chửi làng Vũ không? Đại. Đó là tiếng chửi vu vơ. bất mãn. Đọc . B.hiểu văn bản * Chí Phèo đã có màn ra mắt độc đáo 1. Mọi người vẫn sống xung C. chửi bới là con đường để giao tiếp với cộng đồng… Quá trình tha hóa của Chí Phèo diễn ra b. Hình tượng nhân vật Chí Phèo: như thế nào trong đoạn văn mở đầu của a. sau đó lại đưa người đọc về những năm tháng quá khứ như một lời giải thích cắt nghĩa cho hiện tại. Sự xuất hiện hình tượng độc đáo của nhân vật tác phẩm? Chí Phèo trong tác phẩm: * Có ý kiến cho rằng: Nam Cao đã chọn * Nam Cao mở đầu truyện bằng hình ảnh Chí Phèo một cách vào cốt truyện vừa sâu sắc vừa say rượu. vô thức của thức được rằng xã hội phi nhân tính gạt bỏ mình ra khỏi những thằng say rượu. bị tước mất quyền làm người.tay sai của Bá Kiến.Chí Phèo chửi những gì? đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn. lương thiện trở thành lưu manh. Thị Nở … nghĩ đến gạch bỏ hoang. * Nhận xét: Cách vào truyện độc đáo tạo ấn tượng cho người đọc về nhân vật chính: CP hiện ra vừa cụ thể vừa sinh động.Tiếng chửi ấy còn cho ta cảm nhận hoàn cảnh hiện đang đau đớn. thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại. chửi . Quan điểm của em? cả khi hắn chửi người ta). Theo em điều đó có đúng . Đây là tiếng lòng của một con người . hiệu quả.Là phản ứng của một con người bất mãn ít nhiều ý A.Nội dung tiếng chửi: chửi trời.Đoạn 3: Gặp Thị Nở và thức tỉnh. chửi là gì? không có ai chửi lại. giao tiếp với hắn (ngay D. tại của Chí là sự cô độc. * Một nông dân hiền lành lương thiện: Trang 150 . chửi đời. . Với Chí.

biết tự trọng. áp bức. là sản phẩm của tình trạng đè nén. + Từ đó hắn triền miên trong những làm chảy máu và nước mắt bao nhiêu người dân lương cơn say: "Hắn ăn trong lúc say." * Có ý kiến cho rằng sự tha hóa của Chí * Nhận xét: Phèo là hiện tượng mang tính quy luật. tám năm ở tù. lương thiện thành kẻ lưu manh. phá. . Ý . thức dậy vẫn còn say" và "hắn  Chí thực sự đã trở thành quỷ dữ của làng Vũ Đại: say thì hắn làm bất cứ cái gì người ta sai Cái mặt của Chí "không còn ra mặt người".CP là hiện tượng có tính quy luật trong xã hội đương kiến của em? thời. được người dân làng Vũ Đại đem về nuôi: anh đi thả ống lươn → bà góa mù → bác phó cối. hắn xách một cái vỏ + Cuộc sống triền miên trong những cơn say. vừa mới của hắn: "Hắn đã phá bao nhiêu cơ nghiệp. đâm chém…) + "Rồi say khướt. * Trở thành kẻ lưu manh. nhút nhát. cái mặt thì đen mà rất cơng cơng. kẻ lưu manh. + "Hắn về hôm trước. chai đến cổng nhà Bá Kiến… đập cái + Chí Phèo bị Bá Kiến lợi dụng và trở thành tay sai chai vào cột cổng… lăn lộn dưới đất. rạch mặt. nhà tù thực dân đã tiếp tay cho Bá Kiến biến người nông dân khỏe mạnh.Lai lịch xuất thân: một đứa trẻ mồ côi bị bỏ rơi. cái răng cạo trắng hớn. ăn vạ. Nam Cao đã: Trang 151 . Chồng cuốc mướn. nó vằn dọc vằn ngang. hôm sau đã thấy + Hắn làm tất cả mọi việc như một thằng "đầu bò ngồi uống rượu với thịt chó suốt từ trưa chính cống" (uống rượu. "nó là mặt hắn làm" của một con vật lạ… cái mặt vàng vàng mà muốn xạm màu gio. đập đến xế chiều". ngủ trong thiện" lúc say. .… .Qua Chí Phèo.Chí Phèo không phải là trường hợp .. cày thuê. Chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn…" . con quỷ dữ . hai mắt gườm gườm… Cái ngực phanh đầy những nét chạm trổ… trông đặc như một thằng sắng đá" → Chí đã bị cướp mất hình hài của một con người. mà trở thành một thằng liều mạng. đập tan kêu vừa lấy mảnh chai cào vào mặt…" bao nhiêu cảnh yên vui.Về nhân hình: hoàn toàn khác trước đây "Cái đầu thì trọc lóc. Vợ dệt vải. đạp đổ bao nhiêu hạnh phúc.Bị Bá Kiến đẩy vào tù vì ghen tuông → Sau bảy. + Có những ước mơ giản dị và lương thiện như bao người nông dân khác: "Có một gia đình nho nhỏ. + Tính tình hiền lành. làm canh điền cho Lý Kiến. chửi bới. không thứ tự biết bao nhiêu là sẹo.Lớn lên khỏe mạnh.Về nhân tính: + Chí không còn là một anh canh điền hiền lành. nhút nhát như xưa.

Trước Chí Phèo đã có Năm Thọ.Bát cháo hành . tình cảm của Chí: . Anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá. . mắt hình như ươn ướt. để rồi sau đó là trận ốm lúc nữa đêm. lương tri đã trở về trong hắn. c. muốn làm nủng với Thị Nở. Hình tượng Chí Phèo có ý nghĩa điển hình . khát khao hoàn lương và lương thiện. Cu Lộ (Tư cách mỏ). . * Diễn biến tâm lý. bâng khuâng. Những tiếng quen thuộc ấy hôm nào chả có. bị xã hội vô nhân tính cướp đi cả hình hài lẫn tính người. Chính sự quan tâm. Và các tác phẩm khác: Trạch Văn Đoành (Đôi móng giò). tương lai. vừa vui vừa buồn.  Đây chính là giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm.Khi Thị Nở mang bát cháo hành đến: Ngạc nhiên. muốn làm hòa với mọi người.Bát cháo hành chính là tình thương mộc mạc. * Việc gặp Thị Nở có ý nghĩa thế nào với Chí Phèo? Những gì đã diễn ra trong tâm hồn Chí Phèo sau cuộc gặp gỡ ấy? * Yếu tố nào xuất hiện có tác dụng làm chuyển biến sâu sắc hơn nội tâm Chí Phèo? * Hãy cho biết diễn biến tâm trạng của Chí Phèo khi ăn cháo hành? * Tại sao bát cháo hành của Thị Nở lại làm nên sự chuyển biến đặc biệt sâu sắc như vậy đối với Chí Phèo? + Phản ánh một sự thạt đau đớn về hiện tượng người nông dân lương thiện bị chà đạp về tinh thần và thể xác. thèm lương thiện. một cái gì nữa giống như là ăn năn về những tội lỗi giống như là mình gây ra. Đức (Nữa đêm)… * Ý nghĩa tư tưởng về hiện tượng tha hóa của hình tượng Chí Phèo: Bước ngoặt lớn diễn ra trong đời của Chí Phèo là cuộc gặp gỡ với Thị Nở trong đêm trăng thơ mộng. để hắn trở về sống kiếp người một cách tự nhiên. . hy vọng Thị Nở là cầu nối trở về với lương thiện. Quá trình thức tỉnh của Chí Phèo * Cuộc gặp gỡ với Thị Nở (mối tình và trận ốm) đã thức tỉnh phần người bấy lâu bị vùi lấp ở Chí.thực dân đã gây ra bao nhiêu tội ác.tha hóa duy nhất trong tác phẩm về người nông dân nghèo của Nam Cao. của Thị Nở đã giúp Chí Phèo cởi bỏ cái vỏ "quỷ dữ" để sống lại làm người. → Sự thức tĩnh về nhân tính * Ý nghĩa của bát cháo hành: .Sáng hôm sau tĩnh dậy: + Lòng bâng khuâng mơ hồ buồn + Cảm nhận cuộc sống xung quanh thật bình dị: "Tiếng chim hót ngoài kia vui vẻ quá! Có tiếng cười nói của người đi chợ. hiện tại. là biểu hiện của tình người chân thành của Thị Nở  Lương tâm. đã tước đi cả hình hài và nhân tính của người dân lương thiện.tiêu biểu cho một bộ phận cố nông dân bị lưu manh hóa trước CMT8. thấy lòng thành trẻ con.hơi cháo hành có ý nghĩa nhân đạo Trang 152 . + Lên án tố cáo các thế lực thống trị phong kiến . Nhưng hôm nay hắn mới nghe thấy!" + Nhìn lại cuộc đời mình trong quá khứ. nơi vườn chuối.Cảm thấy cháo hành rất ngon. Binh Chức.

d. càng buồn. (Lời của bà cô nói với Thị Nở).Ý nghĩa tố cáo mãnh liệt xh thực dân nữa phong kiến đẩy người nông dân lương thiện không những vào con đường bần cùng hóa. không lối thoát. càng uống càng tỉnh ra. . . gây ấn tượng. + Nguyên nhân sâu xa: do bản chất xã hội bất công đã đẩy người dân lương thiện vào tình trạng bị tha hóa. lại thoang thoảng hơi cháo hành.Tư tưởng nhân đạo độc đáo mới mẻ của nhà văn: phát hiện miêu tả và khẳng định phẩm chất tốt đẹp của người nông dân VN ngay cả khi tưởng như họ đã bị xã hội thực dân biến thành quỷ dữ.Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo. + Hành động giết Bá Kiến: Vì Chí Phèo đã nhận ra kẻ thù. vừa sinh động. * Nhận xét: . Thành công của nghệ thuật: ."Hơi cháo hành" được lặp lại nhiều lần nhằm tô đậm niềm khát khao tình yêu thương và nhất là bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của Chí.* Tìm chi tiết thể hiện thái độ. + Hành động tự sát: Vì Chí Phèo lâm vào bế tắc.Qua kết cục bi thảm của nhân vật Chí Phèo thấy được tình trạng xung đột giai cấp ở nông thôn VN là hết sức gay gắt và chỉ có thể giải quyết bằng biện pháp quyết liệt. Bá Kiến). tâm trạng của Chí Phèo khi bị Thị Nở từ chối? * Những biểu hiện trên nói lên điều gì? Đặc biệt chi tiết "Hơi cháo hành" được lặp lại nhiều lần? * Nêu nguyên nhân bi kịch của Chí Phèo? * Hãy chỉ ra những nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm Chí Phèo? sâu sắc. tuyệt vọng .Nguyên nhân: + Nguyên nhân trực tiếp: do định kiến xã hội. Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người * Sau khi bị Thị Nở từ chối: .Chí Phèo lại uống rượu.Rơi vào sự bế tắc. 2. . . lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào chổ chết.Ý nghĩa của hành động giết Bá Kiến và tự sát: Chí Phèo đã thực sự thức tỉnh một cách toàn diện về mặt nhân cách. . . Nhân vật vừa có ý nghĩa tiêu biểu. có cá tính độc đáo.Sở trường khám phá và miêu tả những trạng thái tâm lý phức tạp của nhân vật (đặc biệt là nhân vật Chí Phèo sau khi gặp Thị Nở và bị Thị Nở khước từ) Trang 153 .

nhà nó trừ mình ra". cứ rượu xong là hắn nói hàng ngày. + Giọng miêu tả. hắn phải chửi cha đứa a. linh + Giọng Chí Phèo "Mẹ kiếp! Thế có phí hoạt. Cách trần thuật linh hoạt. Luyện tập 3. Củng cố nhân vật "Đã thế. văn có khả năng nhập vai. chuyển vai tự nhiên. biến hóa và càng về cuối càng gay go quyết liệt. lúc trần thuật theo nhân vật. Giá trị hiện thực nào không chửi nhau với hắn" Tác phẩm là bức tranh thu nhỏ về nông thôn Việt Nam Giá trị hiện thực? trong xã hội cũ. . Hướng dẫn tự học Trang 154 . đồng thời ông đã khám phá và khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay cả khi họ bị hủy hoại cả nhân hình lẫn nhân tính  Đó chính là chiều sâu nhân đạo mới mẻ. Giá trị nhân đạo? b. sâu sắc trong các tác phẩm của Nam Cao. lúc trần thuật theo + Giọng người dân làng Vũ Đại "Chắc quan điểm của tác giả. lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào chổ chết. Giọng điệu có sự biến hóa vừa đan xen chửi…" lẫn nhau.Kết cấu mới mẻ không theo trình tự của thời gian. rượu không?" III. điêu luyện gần với lời ăn tiếng "Bao giờ cũng thế.Cốt truyện hấp dẫn. bình luận của nhà văn . 2. Luyện tập + Đan xen giọng người kể và giọng 1..Ngôn ngữ sống động. tình tiết đầy kịch tính. Giá trị nhân đạo Nhà văn đã kết án sâu sắc cái xã hội tàn bạo đã tàn phá cả thể xác và linh hồn người nông dân lao động. phản ánh chân thực mối quan hệ người bóc lột người không chỉ đẩy người nông dân nghèo lương thiện vào sự bần cùng hóa.

"nhưng nhỏ" thì * So sánh: Hắn có một con dao rất sắc nội dung ý trong nội bộ câu không thay đổi nhưng sự nhưng nhỏ. có kỹ năng sắp xếp từ ngữ khi nói và viết. tài liệu tham khảo. thì sắp xếp theo trật tự rất sắc nhưng nhỏ lại thích hợp (vì chuẩn bị cho ý phủ định. Phương pháp dạy học: . c. Việc sắp xếp theo trật tự "nhỏ nhưng rất sắc" để phù hợp với sự liên kết ý với câu đi sau trong đoạn. do đó đặc tính rất sắc của con dao cần của Chí là uy hiếp và hăm dọa Bá Kiến) H câu sau đặc tính nhỏ. Trang 155 . phát vấn. sách giáo viên. Nhiều khi cũng chỉ từng ấy từ ngữ trong một lời nói (câu văn) nhưng người nghe (người đọc) lại không hiểu đúng ý người nói (người viết) chỉ tại cách diễn đạt. Trật tự trong câu đơn: 1/ Bài tập 1: Đọc đoạn trích (SGK) a. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.… D. Trong ngữ cảnh "c". thảo luận. Vào bài mới: Lời vào bài: Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của con người. Thực hành (Học sinh làm bài tập theo nhóm) I. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt B. Kiểm tra bài cũ: 3. Nếu sắp xếp theo trật tự "rất sắc". giáo án. Tiến trình lên lớp: 1.Nâng cao nhận thức về vai trò. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh .… C. Dao ấy thì làm sao chặt được liên kết ý với các câu đi sau không phù hợp (mục đích cành cây to này.Nêu vấn đề. . cách sắp xếp duy nhất và tối ưu nhất là "một con dao nhỏ nhưng rất sắc". B. trả lời câu hỏi. tác dụng tác dụng của trật tự các bộ phận trong câu trong việc thể hiện ý nghĩa và liên kết ý trong văn bản. lựa chọn trật tự tối ưu cho các bộ phận câu.Luôn có ý thức cân nhắc. gợi mở. b. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nhưng nói (viết) làm sao cho có sức thuyết phục đối với người đọc (người nghe) lại là một vấn đề. Chính vì thế. mỉa mai ở câu đi sau).Tuần 14: Tiết 55 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU A. việc sắp xếp các bộ phận trong câu theo một trình tự hợp lý là rất cần thiết trong giao tiếp vì nó giúp người đọc (người nghe) hiểu được đúng ý nghĩa của người nói (người viết). * Trong ngữ cảnh đó.

3.Mỗi trường hợp.Bài tập 2: So sánh trật tự thành phần trong hai câu thơ được dẫn sau đây: 2. còn cụm "đã mấy năm" tuy là thành phần phụ về ngữ pháp nhưng là thành phần quan trọng nhất thông tin về thời gian. không thể cố định ở một vị trí. b. Cụm từ chỉ thời gian ở đầu câu là phù hợp. nhưng đặt sau để bổ sung thông tin cần thiết.Kết cấu của đoạn văn là kết cấu diễn dịch (câu đầu nêu chủ đề) + Đặt trạng ngữ "trong những năm gần đây" ở đầu câu để tạo sự đối lập với trạng ngữ "trong các thời kỳ khác Trang 156 Bài tập 3: SGK/T156 Thảo luận nhóm 1/ Bài tập 1 SGK/T158 2/ Bài tập 2 SGK/T159 . Vế chỉ nhượng bộ "tuy…" và vế chỉ giả thiết "nếu…" đặt sau. Câu đầu bắt đầu kể về một sự kiện với việc nêu hoàn cảnh. a. Bài tập 2: . duy nhất (câu trước là luận cứ. Cụm từ chỉ thời gian (đã mấy năm) cần đặt ở cuối câu vì nó biểu hiện thông tin mới và quan trọng nhất ở thời điểm của câu này (Vì câu đi trước thực ra đã gián tiếp thông báo cô Mỵ là con dâu của Pátra) cho nên ở câu này "Mị về làm dâu nhà Pátra" tuy là thành phần chính của câu nhưng về thông tin chỉ là thứ yếu. Câu tiếp theo cũng đặt cụm từ chỉ thời gian (sáng hôm sau) ở đầu câu để tạo mạch tiếp nối về thời gian. dành phần đầu câu cho cụm từ chỉ người thực hiện hành động. cụm từ chỉ thời gian cần đặt ở một vị trí thích hợp. cách viết A là tối ưu. Bài 1: a. c. sau đó mới thuật lại sự kiện. Do vậy phải đặt ở cuối câu. câu sau là kết luận: để chọn vào đội tuyển vì thế nó cần đạt học sinh giỏi thì phẩm chất thông minh là quan trọng nhất sau đặc điểm "nhỏ người"). Vế chỉ nguyên nhân (là vì mẩu chuyện ấy nhắc cho hắn một cái gì rất xa xôi) cần đặt sau vế chính "hắn nao nao sau đó mới giải thích nguyên nhân buồn" nêu một hệ quả từ sự việc ở câu đi trước dẫn đến hệ quả.. Cụm từ chỉ thời gian "Một buổi sáng tinh sương" cần đặt giữa câu. 2. Bài tập 3: . Trật tự trong câu ghép: 1. Bài 2: . II. b.Trong ngữ cảnh đó. Đó đều là các vế phụ của câu ghép.

Làm bài tập còn lại.Chuẩn bị bài: Bản tin. Trang 157 . thể thao. Hướng dẫn tự học: . III. chủ đề này sẽ được cụ thể hóa ở những câu sau đó. sưu tầm các mẩu tin thời sự. Luyện tập 2.nhau trước đây" ở câu 2. + Cần bố trí vế câu "nó không phải là điều mới lạ" ở cuối câu đầu để thể hiện rõ chủ đề của cả đoạn. Luyện tập 1. các bài tập trong vở bài tập . Chọn phương án C.

Nêu vấn đề.Hiểu được mục đích. chính xác. nội dung. Hoạt động của GV và HS Bản tin thông báo điều gì? Nó có ý nghĩa như thế nào đối với ngành giáo dục…? Nội dung cần đạt I. giáo án.Tuần 14: Tiết 56 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BẢN TIN A. d. Bản tin trên có tính thời sự vì sự việc mới xảy ra vào ngày 16-7 và ngay 3 ngày sau 19-7 đã đưa tin. Báo chí có nhiều thể loại nhưng người đọc tìm đến báo chí là tìm đến những tin tức nóng hổi mang tính thời sự. . các thông tin phải có ý nghĩa thời sự nhất định. phát vấn. Mục đích. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. nội dung phải chân thật. đặc điểm. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh .… C. Phương pháp dạy học: . B. 1. yêu cầu cơ bản của bản tin. tài liệu tham khảo. một trong những thể loại được người đọc quan tâm nhất là bản tin. Thông tin bổ sung nêu trong bài tập là không cần thiết vì chúng vi phạm nguyên tắc tính ngắn gọn súc tích của bản tin. yêu cầu và cách viết bản tin. có độ tin cậy cao. địa điểm. hấp dẫn. Kết quả dự thi là xếp thứ 4. trả lời câu hỏi. Vào bài mới: Lời vào bài: Báo chí là phương tiện đưa tin rất quan trọng. sách giáo viên. chính xác có tác dụng gì? Vì sao? Mục đích của bản tin? Các loại bản tin? .Biết cách viết bản tin về một sự việc. Tiến trình lên lớp: 1.… D. Bản tin phải có tính thời sự mới mẻ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thảo luận. b. gợi mở. Thành tựu của việc bồi dưỡng nhân tài toán học của nền giáo dục nước ta. khiến người đọc tin vào sự thông báo. Nhận xét: Trang 158 Vì sao bản tin lại có tính chất thời sự? Cần đưa vào những tin trên những chi tiết … không? Việc đưa tin cụ thể. 2. kết quả của cuộc thi đều được thông báo cụ thể. e. Chính vì thế. Tiết học hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu cụ thể về thể loại bản tin. Xét ngữ liệu: a. khẳng định trình độ của học sinh Việt Nam. hiện tượng trong nhà trường hoặc trong đời sống xã hội. Bản tin thông báo kết quả kỳ thi olimpic toán quốc tế của đoàn học sinh Việt Nam. c. Kiểm tra bài cũ: 3. Các sự kiện: thời gian.

nội dung thông tin phải chân thực. kết quả. Cách viết bản tin: 1. ý nghĩa của chúng.Mục đích của bản tin: đưa tin kịp thời. .…) + Thường ngắn gọn.Một bản tin phải có những thông tin đầy đủ và chính xác về các mặt sự kiện. tò mò cho người đọc (đặt câu hỏi.Phần mở đầu: thường thông báo khái quát về sự kiện hoặc kết quả. thường là một cụm từ (ĐT.Yêu cầu cơ bản của bản tin là gì? Yêu cầu của việc khai thác. phóng sự điều tra. DT). Viết bản tin: a. mô tả cụ thể chi tiết một sự kiện kèm theo sự phân tích lý giải nguyên nhân. II. Xét ngữ liệu (SGK) b. .Căn cứ vào dung lượng. Tổng kết (Ghi nhớ SGK) IV. . . thời gian. chính xác.Giống nhau: Cung cấp tin tức mới về vấn đề xã hội.Cách đặt tiêu đề: + Tiêu đề phải khái quát nội dung bản tin. rút ra điều gì khi viết bản tin? Cách đặt tiêu đề bản tin? Phần mở đầu bản tin đảm bảo điều gì? Phần triển khai chi tiết bản tin phải ra sao? Học đọc sinh ghi nhớ SGK Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm bài tập. với sự tường thuật. So sánh: quảng cáo. . Trang 159 . chính xác những sự kiện có ý nghĩa trong đời sống xã hội. gồm một đến hai câu.Phần triển khai chi tiết bản tin: nêu cụ thể chi tiết hơn về sự kiện hoặc có thể cắt nghĩa cụ thể nguyên nhân. chơi chữ.Phải chọn những sự kiện có ý nghĩa xã hội để viết bản tin. + Tin tổng hợp: Nhằm thông tin tổng hợp nhiều sự kiện xung quanh một hiện tượng nào đó đáng quan tâm. lựa chọn tin? Từ việc xét ngữ liệu. diễn biến. Yêu cầu .Khác nhau: Thông tin quảng cáo chưa thật chính xác. hay một câu trần thuật nghi vấn ngắn gọn. kết quả của sự kiện được đưa tin. Khai thác và lựa chọn tin: . bản tin. + Tin thường: Phản ánh cụ thể chi tiết từ đầu đến cuối. III. bản tin chia nhiều loại: + Tin vắn: loại tin không có nhan đề dung lượng ngắn. kết quả… 2. Bài tập 1: Học sinh tự lựa chọn sự kiện để viết 2. Luyện tập 1. tin phải có ý nghĩa xã hội. hoặc có thể chọn chi tiết hấp dẫn với cách diễn đạt đặc biệt gây hứng thú. không gian. . chỉ thông báo vắn tắt về sự kiện. . .Yêu cầu của bản tin: Phải đảm bảo tính thời sự (đưa tin kịp thời nhanh chóng).

trong phóng sự điều tra cần xác minh lại, còn bản tin thì đáng tin cậy. Phóng sự điều tra bao giờ cũng dài hơn bản tin.

Trang 160

Tuần 14: Tiết tự chọn Giáo án Văn học(2 tiết)

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Cũng cố kiến thức, nắm chắc được giá trị tư tưởng (nhân đạo và hiện thực) sâu sắc, độc đáo, mới mẻ được thể hiện bằng nghệ thuật bậc thầy của Nam Cao. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: - Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Gọi học sinh tóm tắt lại tác phẩm * Hình ảnh làng Vũ Đại hiện lên trong tác phẩm như thế nào? * Qua những chi tiết đó, em nêu cảm nhận của mình về cuộc sống ở làng Vũ Đại? * Theo em, miêu tả hình ảnh làng Vũ Đại như vậy nhà văn có dụng ý gì? - Toàn bộ câu chuyện "Chí Phèo" diễn ra ở làng Vũ Đại. Đây chính là không gian nghệ thuật của tác phẩm: Nội dung cần đạt 1. Hình ảnh làng Vũ Đại - Làng này "không quá hai nghìn dân, xa phủ, xa tĩnh". - Đứng đầu làng là Bá Kiến - "tiên chỉ", "bốn đời làm tổng lý", uy thế nghiêng trời. - Tiếp đến là đám cường hào ác bá (đội Tảo, Tư Đạm, bát Tùng…), kết bè đảng để xâu xé dân lành. - Sau đó, là những người nông dân thấp cổ, bé họng, suốt đời bị đè nén, áp bức. - Cuối cùng là hạng người "dưới đáy" xã hội, sống tăm tối như súc vật (Năm Thọ, Binh Chức, Chí Phèo…) Có thể nói đây là nơi "quần ngư tranh thực" ở nông thôn quê hương nhà văn và cũng chính là không gian của tác phẩm. * Như vậy: Chỉ qua một số chi tiết được chọn lọc kỹ lưỡng, được sắp đặt rải rác có phần ngẫu nhiên… Nam Cao có thể dựng nên một làng Vũ Đại sống động, ngột ngạt, đen tối. Đồng thời, nhà văn cũng làm nổi bật mối xung đột giai cấp âm thầm mà quyết liệt ở nông thôn Việt Nam trước cách mạng Tháng Tám. 2. Nhân vật Bá Kiến - Kẻ xảo quyệt, gian hùng - Kẻ bỉ ổi, đê tiện
Trang 161

Giá trị tư tưởng sâu sắc, độc đáo mới mẻ của tác phẩm? So sánh với các tác phẩm khác cùng thời của chính NC hay các nhà văn khác.

→ Nhân vật Bá Kiến vừa mang bản chất chung của giai cấp địa chủ cường hào, vừa có những nét riêng biệt sinh động. Nhân vật này ghi nhận trình độ nghệ thuật bậc thầy của Nam Cao, với tư cách là nhà văn hiện thực xuất sắc. 3. Giá trị tư tưởng của tác phẩm: a. Giá trị hiện thực: Phản ánh một hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam: một bộ phận lao động nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa, lưu manh hóa. b. Giá trị nhân đạo: Nhà văn kết án đanh thép cái xã hội tàn bạo tàn phá cả thể xác lẫn tâm hồn người dân lao động, đồng thời khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình, nhân tính. 4. Đặc sắc nghệ thuật - Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo, Bá Kiến). Nhân vật vừa có ý nghĩa tiêu biểu, vừa sinh động, có cá tính độc đáo, gây ấn tượng. - Sở trường khám phá và miêu tả những trạng thái tâm lý phức tạp của nhân vật (đặc biệt là nhân vật CP sau khi gặp Thị Nở và bị Thị Nở khước từ) - Cốt truyện hấp dẫn, tình tiết đầy kịch tính, biến hóa và càng về cuối càng ngay go, quyết liệt. - Ngôn ngữ sống động, điêu luyện gần với lời ăn tiếng nói hàng ngày. Giọng điệu có sự biến hóa vừa đan xen lẫn nhau. Cách trần thuật linh hoạt, lúc trần thuật theo quan điểm của tác giả, lúc trần thuật theo nhân vật, nhà văn có khả năng nhập vai, chuyển vai tự nhiên, linh hoạt.

Trang 162

Tuần 15: Tiết 57, 58 Giáo án văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

Đọc thêm: CHA CON NGHĨA NẶNG, VI HÀNH, TINH THẦN THỂ DỤC
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh tìm hiểu 3 tác phẩm: thấy được giá trị cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản bằng cách trả lời câu hỏi trong SGK: - Cha con nghĩa nặng: tình nghĩa cha con thật xúc động, thiêng liêng cao quý nhưng lại ít được nói đến trong văn học từ xưa đến nay; những đặc sắc nghệ thuật: tạo tình huống, xây dựng nhân vật, sử dụng ngôn từ. - Vi hành: mục đích vạch trần bản chất bù nhìn tay sai của Khải Định, đồng thời cũng phơi bày tính chất điêu trá, bịp bợm của cái gọi là "văn minh", "khai hóa" của chủ nghĩa thực dân; nghệ thuật trào lộng sắc bén của truyện. - Tinh thần thể dục: mâu thuẩn cơ bản của truyện; nghệ thuật trào phúng qua mâu thuẫn đó; ý nghĩa phê phán, tố cáo, vạch rõ tính chất bịp bợm của "phong trào thể dục thể thao" đương thời mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: - Nêu vấn đề, thảo luận, gợi mở, phát vấn, trả lời câu hỏi,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc phần 2 tiểu dẫn, kể tóm tắt nội dung. Giáo viên cần nhấn mạnh những điểm sau: Kể tóm tắt nội dung, tìm hiểu bố cục Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Cha con nghĩa nặng. Nội dung cần đạt I. Truyện ngắn Cha con nghĩa nặng của Hồ Biểu Chánh. 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả: Hồ Biểu Chánh (1885 - 1958). Học sinh tự đọc phần tiểu dẫn sgk tr.164. b. Tác phẩm: - Xuất xứ: Tác phẩm thứ 15 của Hồ Biểu Chánh. - Tóm tắt: Đây là câu chuyện về anh nông dân nghèo Nam Bộ Trần Văn Sửu - Thị Lựu, Trần Văn Tý, Trần Thị Quyên. Qua đó nhà văn đề cao đạo đức đạo lý gia đình, tình cha con nghĩa nặng. 2. Đọc - hiểu văn bản: a. Nội dung - Tình cha với con - Trần Văn Sửu người cha bất hạnh
Trang 163

Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Vi hành.

nặng tình với các con: Suốt những năm lủi trốn xa, Sửu không khi nào nguôi nổi nhớ nhà nhớ các con. Không quản hiểm nguy, liền lẻn về thăm các con. Biết các con đã yên bề cuộc sống, sự có mặt của mình càng làm khó cho các con, Sửu đành bấm bụng ra đi ngay trong đêm. Định nhảy xuống sông tự vẫn vì sự bình yên của các con, sẵn sàng chịu cảnh khổ, xa con, trốn tránh thay tên đổi họ… suốt đời. - Tình con với cha: Trần Văn Tý - Trần Văn Sửu: Thằng bé mới lớn, khỏe mạnh, tình cảm mạnh mẽ. Ngầm theo dõi câu chuyện của ông ngoại với cha, hiểu và càng thương cha. Cảm động ôm lấy cha, trò chuyện ân cần, lo lắng, thương cha vất vả, quyết bỏ nhà theo cha để làm lụng nuôi cha, "nghe lời cha … đáng thương và đáng trọng". b. Nghệ Thuật - Lời văn giản dị, mộc mạc, là lời ăn tiếng nói hàng ngày của người dân Nam Bộ. - Lối kể chuyện tự nhiên, giản dị, tạo những tình huống có kịch tính. II. Truyện ngắn Vi hành của Nguyễn Ái Quốc 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả: (SGK) b. Tác phẩm - Hoàn cảnh sáng tác: + Năm 1922 Pháp đưa Khải Định sang Pháp dự cuộc đấu xảo thuộc địa ở Mác-Xây nhằm lừa bịp dân Pháp rằng tình hình "khai hóa" đang thuận lợi và kêu gọi mọi người đầu tư vào Đông Dương. + Năm 1923 Nguyễn Ái Quốc viết truyện ngắn "Vi hành" bằng tiếng Pháp, đăng trên báo nhân đạo nhằm đập tan âm mưu thủ đoạn xảo trá của thực dân Pháp, đồng thời vạch trần bộ mặt tên vua Khải Định bù nhìn bất tài, vô dụng và nhố nhăng. - Tóm tắt: Tác phẩm được viết dưới dạng một bức thư tác giả gửi cho cô em họ ở quê nhà. Tác giả tưởng tượng một câu chuyện trên chuyến tàu điện ngầm ở Pháp và tình huống là đôi thanh niên Pháp nhầm tưởng tác giả là tên vua bù nhìn Khải Định. Dưới con mắt của họ "hắn" chỉ là một thứ giải trí rẻ tiền không bằng hề Sắc-Lô, không đáng giá chỉ là một trò hề, con rối → đối lập hẳn với những con người vi hành vì mục đích cao cả như vua Thuấn Trung
Trang 164

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu theo hệ thống câu hỏi SGK.

Học sinh đọc mục tiểu dẫn SGK tìm hiểu những nét cơ bản về tác giả Nguyễn Công Hoan.

Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Tinh thần thể dục.

Hoa, vua Pie nước Nga. Qua đó chân dung Khải Định lần lượt hiện rõ từ ngoại hình cho đến tính cách đều nhố nhang, xấu xa, đê tiện. Đồng thời thông qua việc khắc họa tên vua Khải Định, tác giả cũng vạch trần thủ đoạn và chính sách giả man, giả dối của thực dân Pháp đối với thuộc địa. 2. Đọc - hiểu văn bản a. Giá trị nội dung - Vạch trần, phê phán, châm biếm bộ mặt bù nhìn xấu xa của Khải Định qua: hình dáng, phục sức kì quái, lòe loẹt… Khải Định chỉ là một tên hề, một món giải trí rẻ tiền. - Phê phán bộ mặt xảo quyệt, thâm độc của thực dân Pháp: dối trá, bịp bợm, áp bức bóc lột dân ta bằng chính sách thuế khóa nặng nề, chế độ ngu dân độc ác, chế độ phân biệt chủng tộc, chế độ mật thám ngay ở chính quốc. - Thể hiện lòng yêu nước thầm kín của tác giả. b. Giá trị nghệ thuật: - Nghệ thuật tạo hình huống độc đáo: tình huống nhầm lẫn. - Nghệ thuật châm biếm sắc sảo, mỉa mai thâm thúy qua việc khắc họa chân dung Khải Định trong cách suy nghĩ của đôi thanh niên Pháp. Dùng hình thức viết thư độc đáo: thay đổi bút pháp linh hoạt, đổi giọng, chuyển cảnh nên đạt được hiệu quả châm biếm, đã kích. - Kết hợp văn tự sự với đối thoại, trào phúng và trữ tình. III. Truyện ngắn Tinh thần thể dục của Nguyễn Công Hoan. 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả (SGK) b. Tác phẩm - Hoàn cảnh sáng tác: - Tóm tắt tác phẩm: - Mục đích sáng tác: vạch rõ tính chất bịp bợm của "phong trào thể dục thể thao" đương thời mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên. 2. Đọc - hiểu văn bản a. Bố cục và cách dựng truyện * Nghệ thuật dựng truyện độc đáo: - Năm cảnh tưởng chừng rời rạc, không móc nối mà lại liên kết chặt chẽ với nhau để thể hiện chủ đề, trào phúng với tinh thần thể dục của một thời trước cách mạng. - Cảnh 1: Tờ trát về làng với giọng hách dịch, cứng nhắc,
Trang 165

Nhưng để được lòng quan trên thì quan tỉnh thúc quan huyện. giữa nội dung và hình thức. . IV.. Có bao giờ xem bóng đá mà phải bắt người đi xem cho đủ số quy định và mọi người đều tìm cách trốn không muốn đi xem.  Ý nghĩa phê phán: Tố cáo mạnh mẽ bộ mặt xảo trá của chính quyền thực dân phong kiến đồng thời cho thấy sự éo le. b. → cảnh bắt người đi xem bóng đá diễn ra.3 cảnh sau là cách đối phó khác nhau của dân làng trước cái lệnh sắt đá của quan huyện. bắt chồng bác Phô gái đang ốm.Chú ý các câu ngắn. bọn chức dịch lại hành hạ nhân dân.Chuẩn bị bài mới: Luyện tập viết bản tin. các câu thoại của các nhân vật cần đọc với giọng khác nhau và rõ tính chất trào phúng. là nguyên nhân cho các cảnh sau. Trang 166 .Cảnh cuối cùng là cảnh tróc nã dữ dội. cũng do sợ cái uy của quan huyện của tờ trát mà ra cả. Mâu thuẫn cơ bản của truyện: Mâu thuẫn giữa bản chất và hiện tượng. bắt con bà cụ phó Bính bận đi ăn cưới đi xem bóng đá) . đáng thương của nông dân trước cảnh đời nô lệ. cảnh đưa người đi xem bóng đá mà như dẫn giải tù binh. (bắt anh Minh người phải đi làm thuê mướn. huyện ép hương lý xã. Hướng dẫn tự học .Học sinh tự tìm hiểu theo hướng dẫn .

Kiểm tra bài cũ: 3.Nêu vấn đề.Biết cách viết bản tin về một sự việc. thể loại . Cách thức để nhanh chóng nắm được nội dung của bản tin là: . chính xác bản tin. kỹ thuật. thì một bước không thể qua đó là luyện tập. thảo luận. hoạt động kinh tế. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Vào bài mới: Lời vào bài: Để viết một bản tin hay. tài liệu tham khảo. có tính sáng tạo. Hoạt động của GV và HS Bài tập 1: Phân tích cấu trúc dung lượng và loại bản tin "Việt Nam … bình đẳng giới" Nội dung cần đạt I. → Loại bình thường: vì người viết không đi sâu vào diễn giải tỉ mỉ mà chỉ chọn những chi tiết chủ yếu ở 3 lĩnh vực cơ bản nhất mà nữ giới thường bị xem nhẹ: y tế. hiện tượng trong nhà trường hoặc trong đời sống xã hội.Căn cứ vào nhan đề của bản tin Trang 167 Bài tập 2: Tìm hiểu nội dung chủ yếu của bản tin "Việt Nam lọt vào danh sách ứng viên môi trường và phát triển 2007". . chỉ ra cách đọc nhanh. trả lời câu hỏi. Phương pháp dạy học: . giáo dục. Phân tích cấu trúc.Cũng cố cách viết bản tin. Tiến trình lên lớp: 1. tiết học hôm nay chúng ta sẽ làm điều đó. các hạn chế về bình đẳng giới) . chính xác bản tin a. Nội dung: Dự án phát triển và đưa cây dược liệu Việt Nam ra thị trường thế giới được lựa chọn vào danh sách "10 ứng cử viên cho giải thưởng 2007" b. giáo án.Cấu trúc: bản tin có nhan đề triển khai từ khái quát đến cụ thể. Luyện tập viết bản tin: 1. thực hành viết. phát vấn. dung lượng.… D. sách giáo viên. chi tiết. phần sau cụ thể hóa lý giải cho phần trước. y tế. Nội dung chủ yếu và cách thức đọc nhanh. gợi mở.… C. 2. thông tin về kết quả (đứng đầu khu vực về bình đẳng giới) và các sự kiện (bình đẳng giới trong giáo dục. . B.Tuần 15: Tiết 59 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VIẾT BẢN TIN A. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Dung lượng: độ dài trung bình. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .

. nội dung sự kiện. đánh giá. giáo viên nhận xét. phần triển khai của bản tin theo hướng dẫn đã học. 4. Hướng dẫn tự học .Bản tin có điểm không hợp lí. chọn 1 trong 3 tình huống để thực hành viết bản tin.Chuẩn bị bài mới: Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn. . . đó là việc đưa thông tin về số lượng các trường đại học đăng ký dự thi là không hợp lý. địa điểm diễn ra sự kiện. II.Thu thập và lựa chọn tư liệu để viết bản tin: + Thời gian.Viết bản tin: Tít báo.Cần sửa lại bằng cách: đưa câu "đến nay đã có 50 trường đại học trong cả nước đăng ký tham gia cuộc thi" xuống cuối bản tin. Sắp xếp lại nội dung trong bản tin cho hợp lí . phần mở đầu. Trang 168 . + Kết quả sự kiện. Viết bản tin phù hợp với tình huống cho trước .Bài tập 3: Sắp xếp lại nội dung bản tin: "Đường tới thành công sân chơi cho sinh viên hợp lý" Học sinh đọc 3 tình huống trong sách giáo khoa. + Diễn biến. . học sinh viết và sau đó trình bày bài viết của mình.Hoàn thành các bài tập trên lớp .Lựa chọn tit báo: có sức thu hút người đọc. Giáo viên gợi ý cách viết.Căn cứ vào câu mang nội dung thông tin quan trọng nhất được nhắc tới trong nhan đề (thường đứng đầu bản tin) 3.

khi xin việc.Tuần 15: Tiết 60 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN A. để biết quan điểm của người được hỏi về một chủ đề có ý nghĩa xã hội. giáo án.Về kỹ năng: + Bước đầu nắm được cách thức phỏng vấn và trả lời phỏng vấn. thảo luận. nghe đài phát thanh. Nói như → Biểu hiện của tinh thấn dân chủ trong xã hội. đăng ký du học. thế có đúng không? Vì sao? II.… D. Mục đích. trả lời câu hỏi. khi đọc sách báo. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Nêu vấn đề. sách giáo viên. Chuẩn bị phỏng vấn (trước khi pv) Trang 169 Hoạt động của GV và HS . ứng với 3 chặng thời gian: trước. gợi mở.Một số hoạt động phỏng vấn thường gặp: khi xem truyền hình. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .… C. Một xã hội thực sự văn minh dân . Phương pháp dạy học: . B. trong và sau khi phỏng vấn. đang được dư luận quan tâm.… Người ta phỏng vấn và trả lời phỏng . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. + Tích hợp với các kiến thức về văn và kiến thức về đời sống. . tài liệu tham khảo. Nội dung cần đạt I. tầm quan trọng của hoạt động phỏng vấn và trả lời phỏng vấn trong đời sống. tầm quan trọng của phỏng vấn và trả lời Kể một số hoạt động phỏng vấn đã phỏng vấn gặp trong cuộc sống hàng ngày? . Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là việc làm rất cần thiết trong giao tiếp với mọi người trong cuộc sống.Tôn trọng phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là tôn trọng chủ không thể không đề cao vai trò sự thật. Những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động phỏng vấn Quá trình phỏng vấn gồm 3 công đoạn. phát vấn. 1.Mục đích của phỏng vấn: để trò chuyện biết rõ hơn về vấn để làm gì? một người nổi tiếng. Vậy yêu cầu cơ bản của hoạt động phỏng vấn là gì? Và trả lời phỏng vấn phải như thế nào? Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu điều đó. Tiến trình lên lớp: 1.Về kiến thức: thấy được mục đích. tôn trọng quyền được bày tỏ ý kiến của công chúng của các hoạt động phỏng vấn.

hỏi? không phải lúc nào cũng nêu ra các câu hỏi đã chuẩn bị trước. ánh mắt. mục đích. làm rõ chủ đề. không tự ý sữa chữa. rõ ràng. Luyện tập 1.Xác định những yếu tố khi phỏng vấn? * 5 yếu tố không thể thiếu khi phỏng vấn: . Yêu cầu khi tiến hành phỏng vấn 2.Kết thúc phỏng vấn phải có lời cảm ơn.Cần phải trình bày sao cho hấp dẫn. Tiến hành phỏng vấn (trong khi phỏng vấn) phải như thế nào? Cách đưa ra câu .SGK) V. Củng cố Giáo viên gợi ý hướng dẫn học sinh 2.Người trả lời phỏng vấn (một hay nhiều người) . IV.Người phỏng vấn . hợp tác. chân thành.Phải trung thực.Cần có thái độ khiêm tốn nhã nhặn và chú ý lắng nghe. giấy bút) → Các yếu tố này không tồn tại riêng rẽ mà gắn bó kết hợp lẫn nhau và quyết định lẫn nhau. trong SGK. cử chỉ của người được phỏng vấn) III. phải biết giữ thái độ lịch thiệp. Thái độ của người phỏng vấn? .Phương tiện phỏng vấn (máy ghi âm. mà quá trình hỏi đáp cũng cần đưa thêm những câu hỏi làm cho câu chuyện liên tục không gián đoạn. đối tượng cần phỏng vấn. đúng/sai. cần có sự động viên khích lệ người trả lời.Hình thức câu hỏi phải ngắn gọn. .Mục đích hỏi phỏng vấn (hỏi để làm gì) . liên kết với nhau và sắp xếp theo một trật tự hợp lí. lái người trả lời phỏng vấn trở lại chủ đề phỏng vấn có dấu hiệu lạc đề.Chủ đề phỏng vấn (hỏi về cái gì) . Luyện tập Trang 170 . Học sinh đọc đoạn trích trong báo * Nêu câu hỏi khi phỏng vấn: tuổi trẻ online (SGK) → Cách nêu câu . Biên tập sau phỏng vấn Học sinh trả lời câu hỏi mục III . Có thể thêm những lời miêu tả hoặc kể chuyện ngắn gọn (nét mặt. hấp dẫn. Cần làm gì khi kết thúc phỏng vấn? . . quay phim. rời rạc. tôn trọng người phỏng vấn. phù hợp với hỏi khi phỏng vấn. 3.Kết quả phỏng vấn phải được trình bày trung thực.Cần tránh những câu hỏi mà người trả lời chỉ cần đáp không/có.Người phỏng vấn cần linh hoạt trong cách nêu câu hỏi.Bài phỏng vấn phải được trình bày rõ ràng. Những yêu cầu đối với người trả lời phỏng vấn . . Tổng kết (Ghi nhớ . trong sáng. rõ ràng ý kiến của mình về điều được hỏi với sự thẳng thắn. gợi mở để người trả lời phỏng vấn trả lời một cách rõ ràng hơn.

Chuẩn bị bài mới: Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài Trang 171 . Hướng dẫn tự học . 3.Làm bài tập .về nhà làm bài tập.

II.Tuần 15: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU A. → Người có tôi một yêu. giáo án. + Phải xem xét quan hệ về ý nghĩa câu đó với câu đi trước và sau câu đó. → Người yêu tôi có một. người ta không thể tự do. Tầm quan trọng của việc lựa chọn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Luyện tập Trang 172 * Việc lựa chọn và sắp xếp từ ngữ trong câu phụ thuộc vào những điều kiện nào? VD: Tôi có một người yêu. D. có kĩ năng sắp xếp từ ngữ khi nói và viết.Tổ chức giờ học theo cách trao đổi. * Muốn xác định được điều kiện và tác dụng của một sự sắp xếp trật tự các bộ phận trong câu.… C.Mỗi cách sắp xếp từ ngữ trong câu phụ thuộc vào những điều kiện trong ngữ cảnh và mục đích giao tiếp nhất định. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS * Tại sao nói (hoặc viết) lại cần lựa chọn và sắp xếp các trật tự từ trong câu? Nội dung cần đạt I.Tiếng Việt là một loại hình ngôn ngữ đơn lập.Luôn có ý thức cân nhắc. Kiểm tra bài cũ: 3. tùy tiện sắp đặt từ ngữ trong câu. + Phân tích nhiệm vụ thông báo của từng câu. do đó trật tự các từ ngữ trong câu là một phương thức ngữ pháp quan trọng. . cần: + Phải đặt câu vào văn cảnh (hay ngữ cảnh sử dụng chung của nó). → Có một người yêu tôi. phân biệt ý nghĩa. . B. lựa chọn trật tự tối ưu cho các bộ phận câu. . tác dụng của trật tự các bộ phận trong câu trong việc thể hiện ý nghĩa và liên kết ý trong văn bản. Phương pháp dạy học: . nâng cao nhận thức về vai trò. . tài liệu tham khảo. sắp xếp từ ngữ trong câu: .Tiếp tục củng cố. trả lời câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. sách giáo viên. thảo luận.Trật tự từ trong câu có tác dụng biểu hiện ý nghĩa. Khi nói hay viết bằng Tiếng Việt.

bật ra thành thơ trước vẻ đẹp của Tổ quốc. 3. Hướng dẫn tự học Trang 173 . Đến bạn → bạn đến." III.1. D. Hai cách thay đổi trật tự đều thay đổi nghĩa sự việc. D. Sắp xếp lại trật tự các từ trong câu sau để được một câu mới. Cả hai câu đều biểu thị niềm tự hào của tác giả khi suy nghiệm về Tổ quốc. Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi! (Tố Hữu) b. B. Câu (a) có trật tự thành phần thay đổi biểu thị cảm xúc dâng trào. giàu lòng thương người → lòng thương người giàu… Có thể rút ra nhận định nào sau đây là đúng? A. C. C. So sánh trật tự thành phần trong hai câu thơ được dẫn sau đây: a. B. Cả hai câu đều có trật tự bình thường. Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? (Chế Lan Viên) Nhận định nào sau đây không đúng? A. 2. Hai cách thay đổi trật tự đều không làm thay đổi nghĩa sự việc. Cách thay đổi trật tự ở câu (b) mang lại hiệu quả diễn đạt nhấn mạnh. Cách thay đổi trật tự ở câu (a) mang lại hiểu quả diễn đạt nhấn mạnh. ngọn đông phong phơi phới → phơi phới ngọn đông phong… b. Cả hai câu đều có trật tự thành phần thay đổi. Mây trắng phau phau → phau phau mây trắng. So sánh cách thay đổi thành phần của 2 kiểu sau: a. "Tôi nói sao nó không đến.

Về kỹ năng: + Nhận biết một số đặc điểm cơ bản của thể loại kịch: hành động kịch. + Biết cách đọc . đóng góp trên hai thể loại: tiểu thuyết và kịch.… C. sách giáo viên.Kịch: Vũ Như Tô. phát vấn.Có thiên hướng khai thác đề tài lịch sử. Bắc Sơn.Nguyễn Huy Tưởng) sẽ cung cấp thêm cho chúng ta những tri thức và kỹ năng cần thiết. thảo luận. Tiến trình lên lớp: 1. B. . + Cách tạo mâu thuẫn và xung đột kịch. Phương pháp dạy học: . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . * Tác phẩm chính: . quê Dục Tú. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. ngôn ngữ kịch. xung đột kịch.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung tư tưởng và nghệ thuật của một đoạn trích: + Sự cảm thông sâu sắc của tác giả với bi kịch của người nghệ sĩ giàu khát vọng trong xã hội cũ.… D. tài liệu tham khảo. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình ngữ văn lớp 9 THCS. Bắc Ninh (nay Đông Anh. Hà Nội) . Những người ở lại Lũy Trang 174 Nêu tóm tắt nội dung phần tiểu dẫn? . Để hiểu thêm về đặc điểm của kịch và cách phân tích thể loại kịch. giáo án. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. trả lời câu hỏi. hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (trích kịch Vũ Như Tô . xuất thân trong một gia đình nghèo. Tác giả * Cuộc đời: Nguyễn Huy Tưởng (1912 . gợi mở. Kiểm tra bài cũ: 3.1960). 63 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI (Trích: Kịch Vũ Như Tô) Nguyễn Huy Tưởng A.Tuần 16: Tiết 61. Từ Sơn.Nêu vấn đề. 62. chúng ta đã làm quen với thể loại kịch qua một đoạn trích trong vỡ kịch Tôi và chàng rất nổi tiếng của Lưu Quang Vũ.hiểu một đoạn trích kịch bản văn học. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Tìm hiểu chung 1.

Vị trí: hồi V. .Đây là mâu thuẩn vốn có sẵn.1517. trác nã những người chống đối → nhân dân càng đói khổ. Tóm tắt tác phẩm (SGK .Mâu thuẫn này lên cao trào. tóm tắt tác phẩm? . 185): 5 hồi có quy mô hoành tráng → bi kịch lịch sử. II. + Nhân vật chính của kịch thường là những anh hùng. đỉnh điểm ở hồi cuối cùng và được giải quyết: Lê Tương Dực bị Trịnh Duy Sản giết. Hoàn cảnh sáng tác . Đọc . Kim Phượng cùng đám cung nữ bị những kẻ nổi loạn nhục mạ. hồi cuối . Các mâu thuẫn cơ bản của kịch Vũ Như Tô * Mâu thuẫn thứ nhất (mâu thuẫn xã hội): nhân dân lao động khốn khổ lầm than >< bọn hôn quan bạo chúa và phe cánh. bắt bớ. đồng thời đôi khi có cả những sai lầm trong hành động và suy nghĩ. là những con người có những say mê. những khát vọng lớn lao.Bi kịch là một thể của loại hình kịch (đối lập với hài kịch).Nội dung: miêu tả những xung đột và bi kịch của Vũ Như Tô.Dựa vào sự kiện lịch sử có thật xảy ra ở Thang Long khoảng 1516 . * Mâu thuẫn thứ hai (mâu thuẫn trong con người VNT): Trang 175 .Nguyên nhân: Để xây dựng Cửu Trùng Đài thì triều đình ra lệnh tăng sưu thuế. Xác định những mâu thuẫn cơ bản của vở kịch? Các mâu thuẫn đó được thể hiện như thế nào trong hồi V của vỡ kịch. Hoa. Tác phẩm a.Tiểu thuyết: Đêm hội Long Trì. .184.… 2. An Tư. Kết thúc bi thảm của một số phận nhân vật bi kịch thường có ý nghĩa thức tĩnh. có đặc điểm riêng: + Xung đột kịch được tạo từ những mâu thuẩn không thể giải quyết được. 3. oán trách VNT. bắt thợ. . Đoạn trích . Xác định vị trí. mọi cách khắc phục mâu thuẫn đều dẫn đến diệt vong. Khi Lê Tương Dực bắt Vũ Như Tô xây dựng Cửu Trùng Đài thì mâu thuẫn càng căng thẳng.hiểu văn bản 1.… . dưới thời Lê Tương Dực. nêu nội dung đoạn trích? Cho học sinh đọc theo sự phân vai. hoàn thành 1941. càng căm phẩn vua. Thể loại: bi kịch c. Nguyễn Vũ tự sát.Hoàn cảnh sáng tác? Thể loại. b. Sống mãi với thủ đô. gợi khơi tình cảm nhân văn của mỗi con người. đề tựa 1942.

Lý tưởng. Không khuất phục dưới uy quyền. xa rời đời sống nhân dân lao động. hoài bão nhưng vừa mang cả những lầm lạc trong suy nghĩ và hành động.Hoàn cảnh đất nước không cho phép VNT thực hiện khát vọng sáng tạo vĩ đại. sự ra đi của Cửu Trùng Đài và Đan Thiềm. . thuần túy. .kiến trúc sư thiên tài.Mâu thuẫn này dẫn đến cái chết của VNT. Cửu Trùng Đài được xây bằng mồ hôi. hoài bão lớn. → nhân vật bi kịch vừa mang trong mình những say mê. 2.Một nghệ sĩ . Nhân vật Vũ Như Tô . diễn biến tâm trạng của VNT và Đan Thiềm a. khổ cực. Nếu xuất phát từ lợi ích của nhân dân thì không thực hiện được giấc mơ nghệ thuật. + Khi cuộc nổi loạn nổ ra. . gắn bó với nhân dân. . Không phải người hám lợi. Vũ Như Tô đã không nhận ra một thực tế tàn nhẫn. chân chính nhưng lại cao siêu. luôn khát khao say mê sáng tạo cái đẹp.Nhân cách lớn. nhân dân phải sống lầm than. Lý tưởng ấy là đẹp đẽ. trực tiếp của nhân dân mặc dù yêu nhân dân. nghệ sĩ chân chính. nước mắt và xương máu của nhân dân. .Hồi V: + Ông không nghỉ việc mình xây Cửu Trùng Đài cho đất nước được xem là tội. có thể sai khiến gạch đá như viên tướng cầm quân. ông buộc nghe theo lời Đam Thiềm xd Cửu Trùng Đài thì lại đi ngược với lợi ích thiết thực. có thể xây dựng lâu đài cao cả. Đan Thiềm báo cho ông biết Trang 176 . khao khát suốt đời của ông là xây được một tòa lâu đài cao cả. . kiên quyết không nhận xây đài cho vua Lê Tương Dực dù phải chết. chỉ vẩy bút là chim hoa đã hiện lên trên mảnh lụa thần tình biến hóa như cảnh hóa công. có tài và có tâm với nghệ thuật. hoàn toàn thoát ly khỏi hoàn cảnh lịch sử xã hội của đất nước. Tính cách. Bi kịch mâu thuẩn của Vũ chính là ở đó.Nguồn gốc từ nguyên nhân sâu xa: người nghệ sĩ thiên tài. Thực hiện ước mơ của mình. diễn biến tâm trạng của nhân vật Vũ Như Tô qua đoạn trích? Tài năng của VNT chủ yếu thể hiện ở những hồi trước qua lời của các nhân vật.người nghệ sĩ thiên tài bất hạnh . khát vọng. lý tưởng cao cả. (hồi V) → Hai mâu thuẫn này có mối quan hệ mật thiết và tác động lẫn nhau. (thiên tài ngàn năm chưa dễ có một.Tính cách. muốn cống hiến cho đất nước. thiết thực của nhân dân. quan niệm nghệ thuật cao siêu. đầy hoài bảo không thể thi thố tài năng của mình để đem cái đẹp cho đời trong một chế độ xã hội thối nát. nguy nga tráng lệ cho đất nước muôn đời. chân chính đó. chia hết vàng bạc của vua thưởng cho thợ. nóc vờn mây mà không hề sai một viên gạch nhỏ). thuần túy muôn đời >< lợi ích trực tiếp.

+ Sau: Đan Thiềm có thể quên mình để bảo vệ cái tài ấy (lớp VI) → Với tính cách như thế Đan Thiềm có được coi là tri kỉ của Vũ Như Tô.Đan Thiềm là người đam mê cái tài . → vẫn ảo tưởng. bắt bớ. + Đến khi ông và Đan Thiềm bị bắt.để trốn đi nếu không sẽ bị giết → vẫn tin việc mình làm là quang minh và sẽ thuyết phục được An Hòa Hầu. Diễn biến tâm trạng của Đan Thiềm + Lúc đầu: Đan Thiềm khuyên Vũ Như Tô ở lại. giết. trọng người tài và tôn trọng nghệ thuật. 3. Cửu Trùng Đài bị đạp phá. ông ấy là một người tài…" + Sau cùng biết không cứu nổi Vũ Như Tô: đau đớn buông lời vĩnh biệt: "ông cả! Đài lớn tan tành! Ông cả ơi! Xin ông cùng vĩnh biệt". sáng suốt trong mọi trường hợp: + Khi biết chắc ước vọng CTĐ không thành. Nguyễn Vũ tự sát.Nếu như Vũ Như Tô đam mê sáng tạo đến mức không hề chú ý đến hoàn cảnh vây quanh mình thì Đan Thiềm luôn tĩnh táo.cái tài sáng tạo ra cái đẹp. và lợi ích thiết thực của nhân dân chưa uy quyền của y để thực hiện hoài bão của mình. Bao nhiêu tội tôi chịu hết nhưng xin tướng quân tha cho ông cả. Nhân vật Đan Thiềm . là âm hưởng chủ đạo của đoạn trích. nên tập trung vào việc bảo vệ tính mạng cho VNT. Đến lúc "Có trốn cũng không được nữa" nàng khóc nói với Ngô Hạnh: "tướng quân nghe tôi. vô tình đã Trang 177 . kinh hoàng ngữa mặt lên trời mà kêu. thuyết như thế nào? phục ông xây dựng Cửu Trùng Đài. kẻ cầm đầu phe nổi loạn. Cách giải quyết mâu thuẫn kịch của tác giả *Mâu thuẫn xã hội: Mâu thuẫn giải quyết dứt khoát theo Nhận xét về cách giải quyết mâu quan điểm của nhân dân: Lê Tương Dực bị Trịnh Duy Sản thuẫn của tác giả. thiêu hủy → bừng tỉnh. vẫn cho mình là vô tội. thúc dục VNT trốn nhưng VNT không tĩnh ngộ. * Mâu thuẫn trong con người VNT: Mâu thuẫn được giải quyết chưa dứt khoát: VNT đến lúc chết vẫn chưa nhận Mâu thuẫn giữa quan niệm nghệ ra sai lầm của mình. + Tiếng kêu: "Ôi mộng lớn! Ôi Đan Thiềm! Ôi Cửu Trùng Đài!" → nổi đau bi tráng. . Kim Phượng cùng đám cung nữ bị những kẻ nổi loạn nhục mạ. thuần túy của muôn đời đứng về phe Lê Tương Dực nhưng lại muốn mượn tiền bạc. Ông không thuật cao siêu. đau đớn. b. khẩn khoản.

miêu tả tâm trạng. Củng cố 2. Đặc sắc nghệ thuật . Luyện tập 3. hành động của nhân vật để khắc họa tính cách. tạm hoãn việc xây dựng Cửu Trùng Đài là đúng. Luyện tập 1. và giết VNT là quá tay và việc phá vỡ Cửu Trùng Đài là không nên. VNT có tội hay không có tội? VNT phải hay kẻ giết VNT phải? → chưa được tác giả giải quyết rách ròi. * Nhận xét: Việc giết Lê Tương Dực là đúng.Dùng ngôn ngữ. 4.được giải quyết dứt khoát. Hướng dẫn tự học . Điều đó được thể hiện như thế nào ở hồi cuối? Theo em nên giải quyết mâu thuẫn ấy như thế nào? Đặc sắc về nghệ thuật kịch của NHT được thể hiện qua đoạn trích. dẫn dắt và đẩy xung đột kịch đến cao trào. Tổng kết (ghi nhớ SGK). gây nên nổi khổ của nhân dân. .Nắm vững những nội dung của bài và làm bài tập . có tính tổng hợp cao. Trang 178 .Ngôn ngữ kịch điêu luyện. III. dứt khoát. 5.Chuẩn bị bài mới: Thực hành về việc sử dụng một số kiểu câu trong văn bản.

→ Mô hình chung: Chủ thể hành động . giáo án. → Mô hình chung: Đối tượng của hành động . tiết hôm nay. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.… C. được.Thay câu chủ động vào đoạn văn: Không sai.Câu bị động: Hắn chưa được một người đàn bà nào yêu cả. Vì thế cần viết kiểu câu bị động. 2. Để giúp chúng ta hiểu thêm một số kiến thức và kỹ năng về câu trong Tiếng Việt. tài liệu tham khảo. câu văn. thảo luận. tình cảm đến người nghe (người đọc). nhưng không nối tiếp ý và hướng triển khai ý của câu đi trước. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong quá trình giao tiếp.Về kiến thức: Củng cố và nâng cao thêm những hiểu biết về cấu tạo và cách sử dụng một số kiểu câu thường dùng trong văn bản Tiếng Việt. gợi mở. có hiệu quả nhất việc dùng từ ngữ.hành động .…) . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . biết lựa chọn kiểu câu thích hợp để sử dụng khi nói và viết. Nội dung cần đạt I. sách giáo viên.Nêu vấn đề.hành động.đối tượng của hành động. chúng ta sẽ thực hành luyện tập về một số kiểu câu trong văn bản. củng cố. trả lời câu hỏi. Kiểm tra bài cũ: 3. phải. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.động từ bị động (bị.… D. Bài tập 2: Câu bị động: Đời hắn chưa bao giờ được săn sóc bởi bàn Trang 179 . Hoạt động của GV và HS Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. cần phải có khả năng sử dụng đúng đắn. lĩnh hội một số kiểu câu thường dùng. người nói (người viết) muốn truyền đạt nội dung tư tưởng.Về kỹ năng: Biết phân tích. .chủ thể hành động .Tuần 16: Tiết 64 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ CÂU TRONG VĂN BẢN A.Chuyển sang câu chủ động: Chưa có một người đàn bà nào yêu hắn cả. giáo viên tổng kết. phát vấn. B. . Dùng kiểu câu bị động 1. Tiến trình lên lớp: 1. Bài tập 1: . Phương pháp dạy học: .

Tác dụng: Nêu một quan hệ có đề tài với điều đã nói trong câu đi trước (thể hiện thông tin đã biết từ câu đi trước): tình yêu ghét.Vị trí: phần in đậm ở đầu câu. (giữa đồng bào .tôi). Vì thế cách viết của Nam Cao là tối ưu. trước chủ ngữ . đời sống cảm xúc (khởi ngữ ở câu sau). khởi ngữ: cảm giác. Bài tập 3: a. → Chuyển sang câu không có khởi ngữ: Nhà Thị may lại còn hành. nghĩa là vẫn tiếp tục nói về đề tài "hắn". Dùng kiểu câu có khởi ngữ 1.Tác dụng: Nêu một đề tài có quan hệ liên tưởng. Bài tập 1: . 2.Ngắt quãng câu sau khởi ngữ bằng dấu phẩy. 3. Cho nên câu tiếp theo nói về mắt thì dùng từ "mắt" ở đầu câu để biểu hiện đề tài.Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm. giáo viên tổng kết. III. Câu 2. trong đó có dùng câu bị động. Dùng kiểu câu có trạng ngữ chỉ tình huống 1. tình tự. tự tình. b. .người nói) với điều đã nói trong câu trước (đồng bào .Câu có khởi nghĩa liên kết chặt chẽ hơn về ý so với câu đi trước nhờ sự đối lập giữa gạo và hành. niềm vui buồn. Câu 2. Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. ý đẹp xấu (câu trước) → cảm giác. → Tác dụng: Tạo sự liên kết ý với câu đi trước. trước chủ ngữ ấy . Giải thích tác dụng của câu bị động đó (dựa vào ý có sự liên kết với câu đi trước) II. Bài tập 2: Phương án C là phương án tối ưu → Tác dụng tạo sự đối lập với câu trước. Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày.người nghe và tôi . giáo viên tổng kết. do đó nhấn mạnh và khởi ngữ. Bài tập 1 a. đời sống cảm xúc . . . củng cố.Có ngắt quãng sau khởi ngữ bằng dấu phẩy. tay "đàn bà". b. tạo sự thống nhất về đề tài. Câu có khởi ngữ: Hành thì nhà Thị may lại còn.Vị trí: ở đầu câu. . Bài tập 3: Viết một đoạn văn về nhà văn Nam Cao. 3.Cấu tạo: cụm động từ Trang 180 . củng cố. Đề ngữ: Tự tôi .Vị trí: đầu câu.Hai câu tương đương về nghĩa cơ bản: cùng biểu hiện một sự việc. So sánh: .

. cung biểu thị hoạt động của một chủ thể hành động Bà già kia. 2. + Phương án B.Hoàn thành bài tập trên lớp .Thành phần chủ ngữ trong kiểu câu bị động. tạo mạch lạc cho văn bản. 3.Chuẩn bị bài mới: Tình yêu và thù hận. lặp lại chủ ngữ không cần thiết gây cho câu văn ấn tượng nặng nề. Bài tập 3: a. . Tổng kết về việc sử dụng 3 kiểu câu trong văn bản. câu có một chủ ngữ và vị ngữ không tạo được mạch liên kết ý chặt chẽ với câu trước. thành phần khởi ngữ và thành phần chỉ tình huống đều chiếm vị trí đầu câu. hoặc một thông tin không quan trọng. Trang 181 . Hướng dẫn tự học . mà là phân biệt tin thứ yếu ở đầu câu với tin quan trọng phần vị ngữ của câu. bật cười. .Vị trí trống. → câu có cấu tạo 2 vị ngữ.. câu có hai vế đều có chủ ngữ và vị ngữ. IV. Tác dụng: là không phải kiên kết văn bản. Bài tập 2: . có trạng ngữ chỉ thời gian → sv 2 câu như xa cách nhau một quãng thời gian.Các thành phần này thường thể hiện nội dung thông tin đã biết từ những câu đi trước. đều là những cụm động từ.Chuyển: Bà già kia thấy thị hỏi. Nhưng viết theo kiểu câu có trạng ngữ trước chủ ngữ thì câu nối tiếp về ý rõ ràng hơn. b. + Phương án D. không phải thể hiện thông tin đã biết. Trạng ngữ nằm đầu câu: Nhận được phiến trát của Sơn Hưng Tuyên đốc bộ đường.Sử dụng các kiểu câu này có tác dụng liên kết ý.kiểu câu có trạng ngữ tình huống là vì: + Phương án A. chọn phương án C . V.

quý trọng của nhà thơ đối với vợ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. + Cũng cố và nắm vững kiến thức học trong nội dung đề cương ôn tập. tác phẩm. tài liệu tham khảo.Toàn bộ chương trình học kỳ I đã học. chân thành sâu sắc. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. . nắm được những nét cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng bài thơ.… B.Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) . trả lời câu hỏi. .Về kiến thức: + Hướng dẫn học sinh tự ôn tập theo đề cương. sách giáo viên.Thuộc lòng từng bài thơ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .… C.Tuần 16: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP HỌC KỲ I A. Phương pháp dạy học: .Hình ảnh người vợ tần tảo.Chí Phèo (Nam Cao) II.Thương vợ (Trần Tế Xương) .Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) * Truyện: . Phần trắc nghiệm: .Tình cảm yêu thương. giáo án. Tiến trình lên lớp: 1.Lời thơ giản dị. . Phần tự luận: * Thơ: . Kiểm tra bài cũ: 3.Tự tình (Hồ Xuân Hương) . . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. 2. * Tự tình (Hồ Xuân Hương) Trang 182 . Nội dung ôn tập 1. gợi mở. ngôn ngữ.Hai đứa trẻ (Thạch Lam) .… D. Thơ: * Thương vợ (Trần Tế Xương) .Về kỹ năng: Có khả năng phân tích văn học theo từng cấp độ: sự kiện. giàu đức hi sinh. Đề cương ôn tập học kỳ I 1. hình tượng.

.Một kiệt tác của nền văn xuôi hiện đại. nắm được cốt truyện của từng truyện ngắn. tạo không khí cổ kính trang trọng. có giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo mới mẻ. .Tài năng truyện ngắn bậc thầy: xây dựng thành công nhân vật điển hình bất hủ. * Chí Phèo (Nam Cao) . * Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) .Khát vọng sống. hiểu và phân tích được những vấn đề cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng truyện ngắn.Tâm trạng. . .NC khái quát một hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam trước CM: một bộ phận lao động nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa. khát vọng hạnh phúc trước cuộc đời. ngôn ngữ nghệ thuật đặc sắc.Hình tượng nhân vật Huấn Cao: một con người tài hoa.Tình yêu thiên nhiên đất nước. .Nghệ thuật tả cảnh.Nhà văn kết án đanh thép cái xã hội tàn bạo phá cả thể xác và tâm hồn người nông dân lao động. gieo vần độc đáo. .Tóm tắt. lưu manh hóa. khắc họa tính cách nhan vật.Nhà văn đã thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía niềm xót thương đối với những kiếp người cơ cực. Đồng thời là niềm trân trọng những ước mơ mong manh đổi đời tuy còn mơ hồ của họ. Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp. . nghệ thuật dựng cảnh. quẩn quanh tăm tối ở phố huyện nghèo trước CMTT. 2. có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang bất khuất. nghệ thuật trần thuật linh hoạt tự nhiên mà vẫn nhất quán. .Cảnh sắc mùa thu đồng bằng Bắc Bộ đẹp và tĩnh lặng.Nghệ thuật: xây dựng tình huống truyện độc đáo. khẳng định sự bất tử của cái đẹp và bộc lộ tấm lòng yêu nước thầm kín.Nghệ thuật độc đáo trong sử dụng từ ngữ và xây dựng hình ảnh. . tâm trạng thời thế của tác giả. * Hai đứa trẻ (Thạch Lam) .Truyện ngắn trữ tình có cốt truyện đơn giản. sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình. đồng thời khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay trong khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình lẫn nhân tính. . Trang 183 . sử dụng từ ngữ. Truyện * Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) . chặt chẽ. thái độ vừa đau buồn vừa phẫn uất vươn lên trước duyên phận.

Học sinh tự ôn tập theo hướng dẫn gợi ý của giáo viên. Trang 184 . Hướng dẫn tự học .III.

Vào bài mới: Lời vào bài: Tình yêu vốn là đề tài muôn thủa của nghệ thuật. Lúc đầu làm người giữ ngựa. 37 vở kịch (gồm: bi kịch. Hoạt động của GV và HS * Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu chung về văn bản: . Tìm hiểu chung 1.Ông để lại một kho tàng văn học đồ sộ: 2 tập thơ tình. Tác giả: .… C. trả lời câu hỏi.Hãy nêu một vài nét về Sếch-xpia? Nội dung cần đạt I.14 tuổi phải nghỉ học. 21 tuổi lên Luân Đôn kiếm sống. tình yêu ấy lại được đại thi hào Sếch-xpia miêu tả trong mối quan hệ với thù hận qua câu chuyện về mối tình bất hủ của Rô-mê-ô và Juliet. sớm tiếp thu nền văn học cổ đại Hy Lạp và đặc biệt rất say mê kịch. . hài kịch và kịch Trang 185 . gợi mở. . rồi làm diễn viên và cuối cùng trở thành nhà soạn kịch nổi tiếng. Họ có vượt qua thù hận để đến với nhau hay không? Tại sao người ta vẫn thường nói rằng mối tình của Romeo và Juliet đã vượt qua thời đại của Sechxpia trở thành bất tử trong mọi thời đại? Tất cả những điều này sẽ được lí giải khi chúng ta tìm hiểu đoạn trích Tình yêu và thù hận. 66 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN (Trích Rô-mê-ô và Ju-li-et) U. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 17: Tiết 65. Tiến trình lên lớp: 1.Là người thông minh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . sách giáo viên. tài liệu tham khảo. thảo luận. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Hãy nêu mâu thuẫn xung đột cơ bản trong đoạn trích "Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài" của Nguyễn Huy Tưởng? 3. Phương pháp dạy học: .… D. .Về kiến thức: .Học sinh: Đọc phần tiểu dẫn. sinh tại thị trấn xtơ-retphớt ôn ê-von thuộc miền tây Nam nước Anh.Về kỹ năng: B. . 154 bài xônê.Nêu vấn đề. phát vấn. Sếch-xpia A. trong một gia đình buôn bán. Nhưng trong thời phục hưng.Uyliam Sếch-xpia (1564-1616). nhắc vở. sau đó tiến kéo màn. giáo án.

2 nhân vật: Rô-me-ô và Ju-li-et.Hãy nêu chủ đề tác phẩm? . Tác phẩm gồm 5 hồi bằng thơ. 6 lời thoại đầu có gì đặc biệt với những lời thoại sau? + Em có nhận xét gì về hình thức của các lời thoại? (Độc thoại: nói 1 mình tự nói với chính mình) (Độc thoại nội tâm: nhân vật nói ra thành tiếng những suy nghĩ của mình về một đối tượng. . b. Đồng thời Sếch-xpia cực lực tố cáo. cho dù trong lời thoại họ có nhắc đến tên nhau. có 16 lời thoại. hay một hiện tượng nào đó đang ám ảnh mình. đằm thắm.Tóm tắt nội dung vở kịch..Học sinh: Đọc đoạn trích (hoặc xem đoạn trích qua phương tiện trực quan). Ông được coi là tài năng xuất chúng. lên án những tục lệ giả man. Tâm trạng của Rô-me-ô và Ju-li-et: Trang 186 . 3. 2. 2. Đọc .Vở kịch được sáng tác vào thời gian nào? . + Hãy xác định vị trí của đoạn trích? + Đại ý của đoạn trích là gì? * Hoạt động 2: Định hướng học sinh khám phá. các sáng tác của ông đều được coi là những kiệt tác của nhân loại.10 lời thoại sau mang hình thức đối thoại: giữa Rô-me-ô và Ju-li-et.6 lời thoại đầu nhân vật không đối thoại với nhau. + Vì là độc thoại nội tâm → chứa đựng cảm xúc yêu thương. Xuất xứ Đây là vở kịch nổi tiếng của Sếch-xpia. .  Nhà thơ. chân thành. .Đoạn trích có 16 lời thoại. Nhân vật nói một mình và chỉ để cho một mình mình nghe) + Việc sử dụng các hình thức ấy có lịch sử) .Con người và sáng tác của ông đều thấm đẫm tinh thần nhân văn.Đại ý: Đoạn trích tập trung diễn tả đoạn đầu của mối tình giữa Rô-me-ô và Ju-li-et với những cảm xúc đắm say. . Nhân danh chủ nghĩa nhân văn. nhà viết kịch thiên tài của nước Anh thời kỳ phục hưng. ca ngợi mối tình tuyệt đẹp giữa Rô-me-ô và Ju-li-et. Hình thức các lời thoại: . dòng họ. tìm hiểu văn bản? . cảnh 2 của vở kịch "Rô-me-ô và Ju-li-et". tàn ác của lễ giáo phong kiến. II. Tóm tắt vở kịch: (Xem SGK) c. Đoạn trích: "Tình yêu và thù hận": .Xác định số nhân vật và lời thoại trong đoạn trích? . + Về mặt hình thức là các độc thoại. xen lẫn văn xuôi. Chủ đề: Tác phẩm là bản tình ca say đắm bất khuất. được viết vào khoảng 1594-1595. + Xuất hiện tính đối thoại nên làm cho lời văn thêm sinh động. Đó là mối hận thù giữa hai gia đình. Nhưng đây là tiếng lòng của nhân vật → các độc thoại nội tâm. tác giả đồng tình.hiểu văn bản 1. Không có xung đột trực tiếp xảy ra nhưng lấp ló sau những lời tỏ tình say đắm của đôi trẻ là bóng dáng của thế lực thù địch với hạnh phúc của họ. Vở kịch: "Rô-me-ô và Ju-li-et": a.Vị trí: "Tình yêu và thù hận" trích hồi II.

. Tâm trạng Ju-li-et: .Thổ lộ tình yêu một cách trực tiếp không ngại ngùng.Khi biết được những trăn trở của Ju-li-et.Ju-li-et cũng nhận thức được mối thù của hai dòng họ. vì nó là kẻ thù của em". choáng gợp trước vẻ đẹp của nàng: + Các hình ảnh so sánh: So sánh tương đồng: Ju-li-et là vầng dương. "nơi tử địa". tình yêu bùng lên mảnh liệt trong tâm hồn Rô-me-ô nên giữa đêm khuya hôm đó. "Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi". trăng sáng . (lời thoại 9) "Tôi vượt được tường này là nhờ đôi cánh nhẹ nhàng của tình yêu. vượt tường cao và nơi "tử địa" để được gặp Ju-li-et.Chàng sẵn sàng từ bỏ tên họ mình nếu như cái tên đó hiện lên sự thù hận cản trở tình yêu của hai người. tâm trạng của Rô-me-ô như thế nào? + Tìm các hình ảnh so sánh được Rô-me-ô sử dụng để ví với vẻ đẹp của Juliet? + Em có nhận xét gì về hình thức so sánh liên tưởng trong lời thoại đầu tiên này của nhân vật? + Dưới con mắt say đắm của Rô-meô. 3. . Tình yêu bất chấp thù hận: . đối đáp xuất hiện) Sau giây phút gặp gỡ thần tiên trong dạ hội hóa trang tại nhà Ca-piu-let. + Không biết Rô-me-ô có thực sự yêu mình không.tác dụng gì? (Đối thoại: Các lời thoại hướng vào nhau. . b.Tính chất thù hận của 2 dòng họ được phản ánh qua lời thoại + 5 lần Ju-li-et nhắc tới: "Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi". "Em chẳng đời nào Trang 187 . Rô-me-ô sửng sờ. chàng đã trở lại nhà Ca-piulet. và em a. Lo cho Rô-me-ô. Juliet hiện lên như thế nào? . mấy bức tường đá ngăn sao được tình yêu. là mặt trời. . Tâm trạng Rô-me-ô: . . day dứt vì điều gì? Hãy tìm những lời thoại thể hiện tâm trạng ấy? DC: "Ôi Rô-me-ô. cho tình yêu của 2 người. "họ mà bắt gặp anh". day dứt. Rô-me-ô đã nghĩ đến điều gì? "Tôi thù ghét cái tên tôi.Nàng mang vẻ đẹp lộng lẫy. .Mặc dù vậy. Vẻ đẹp đôi gò má nàng sẽ làm cho các vì tinh tú phải hổ người.Bối cảnh cuộc gặp gỡ: đêm khuya. → Cách so sánh không mang tính khuôn sáo. mắt nàng là 2 ngôi sao đẹp nhất bầu trời.Khi Ju-li-et xuất hiện trên cửa sổ. héo hon.  Diễn biến nội tâm của Ju-li-et phức tạp nhưng phù hợp với tâm lý của người đang yêu. chàng Rô-me-ô! Sao chàng lại là Rô-me-ô nhỉ? Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi. tâm trạng rối bời trước hoàn cảnh éo le: + Mối thù hai dòng họ.Bất ngờ khi thấy có người đang nhìn mình và nghe mình thổ lộ.Chàng bất chấp nguy hiểm. các nhân vật nói cho nhau nghe. nổi lo vẫn lóe lên trong đầu Ju-li-et. Tính chất hỏi đáp. . So sánh tương phản: Vẻ đẹp của nàng khiến Hằng Nga đố kị. nhợt nhạt. .Khi thấy Juliet xuất hiện trên cửa sổ. rực rỡ "một nàng tiên lộng lẫy tỏa ánh hào quang… như một sứ giả nhà trời có cánh". hoặc nếu không thì chàng hãy thề là yêu em đi. đối diện phòng ngủ của Juliet để chờ nàng xuất hiện.Nhưng lại cảm thấy phấn chấn khi biết đó là Rô-me-ô.Băn khoăn. giả dối mà cách nói rất chân thành xuất phát từ tình yêu nồng thắm của Rô-me-ô . trèo lên tường cao. cái gì mà tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm…" + Ju-li-et có nhận thức được mối thù của hai dòng họ không? + Ju-li-et băn khoăn.  Những suy nghĩ và hành động của Rô-me-ô hoàn toàn phù hợp với tâm lý của người đang yêu.

+ Tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et . và nơi tử địa anh biết mình là ai rồi đấy. bất chấp thù hận để khẳng định quyết tâm xây dựng hạnh phúc của hai người. cho nên. "Chẳng phải Rôme-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu" . + Rô-me-ô: Sẵn sàng từ bỏ dòng họ mình.SGK III.Đặc điểm kịch của Sếch-xpia thể hiện trong đoạn trích: trong đoạn trích "Tình yêu và thù hận" tính ước lệ của lời thoại (độc thoại nhưng vẫn mang tính có ý nghĩa gì? giao tiếp. rất khó trèo qua. Điều mà Ju-li-et cần là tình yêu chân thực của Rô-me-ô và tinh yêu Rô-me-ô dành cho nàng là tất cả. Nếu tình yêu không thể sống chung với thù hận. nều thù hận sẽ giết chết tình yêu. dũng cảm đến với tình yêu. khi biết và hành động Rô-me-ô đến với mình bằng tình yêu thì mọi nghi ngại không còn.Câu hỏi thảo luận: bất chấp thù hận của nhà văn Sếch-xpia.Thái độ của các nhân vật về thù hận giữa 2 dòng họ: + Ju-li-et: Vừa lo cho mình.Luyện tập 1.Tính chất thù hận của hai dòng họ được phản ánh qua những lời thoại nào? . Em hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng hận thù của 2 dòng họ nữa đâu" muốn họ bắt anh nơi đây". ngôn ngữ cường điệu). khoét sâu hận thù mà để vượt lên trên thù hận. Họ nhắc tới hận thù không nhằm khơi dậy. "Tôi thù ghét cái tên tôi". về cách giải quyết quan hệ này trên một bình diện xã hội rộng lớn. → tinh thần ca ngợi tình yêu tự do ." "Ánh mắt em còn nguy hiểm cho tôi hơn hai chục ngàn lưỡi kiếm của họ.Tìm những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et diễn ra trong bối cảnh 2 dòng họ thù địch. không có được tình yêu của nhau.sẽ không còn là con cháu nhà Ca-piulet nữa" . băn khoăn cũng chấm dứt. + Bi kịch Rô-me-ô và Ju-li-et có ý .Thái độ của 2 nhân vật trước mối hận thù của hai dòng họ như thế nào? (Lời thoại 12): "Anh làm thế nào tới được chốn này… tường này cao. Nỗi lo kèm theo sự ái ngại về hoàn cảnh. Điều này phản ánh sự chín chắn trong suy tư của nàng.  Cả hai đều ý thức được sự thù hận đó. tính biểu cảm cao của lời + Vẻ đẹp nghệ thuật viết kịch của văn (giàu cảm xúc. Tổng kết: Ghi nhớ .Tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et trong đoạn trích "Tình * Hoạt động 3: Học sinh thảo luận yêu và thù hận" cho thấy tình yêu là thứ đáng sống. hình ảnh bóng bẩy). đáng để nhóm: người ta hi sinh vì nó.Điều Rô-me-ô lo sợ không phải là thù hận giữa hai dòng họ mà không chiếm được tình yêu của Ju-li-et. thì xã Trang 188 . Cũng cố . nếu anh bị họ hàng nhà em bắt gặp nơi đây. vừa lo cho người mình yêu. 4. Sự xuất hiện cảm thức về bức tường cản trở là có thật.Cái chết bi thương của mối tình Rô-me-ô và Ju-li-et nghĩa gì trong cuộc sống hôm nay? trong kịch của Sếch-xpia gợi ra vấn đề về quan niệm tình yêu và thù hận. song đây không phải là sự tính toán thiệt hơn. + 3 lần Rô-me-ô nhắc đến: "Từ nay tôi sẽ không bao giờ là Rô-me-ô". sợ nàng nhìn mình bằng ánh mắt của sự thù hận. → chất thơ của Sếch-xpia trong đoạn này? đoạn kịch này. song nỗi lo chung của hai người là: không được yêu nhau. .

tuy có các bức tường của căn phòng che chở nhưng đó cũng là bức tường của sự ràng buộc của vòng lễ giáo. Tuy nhiên trong đoạn trích này.Đoạn trích này thể hiện quyết tâm đến với tình yêu của hai nhân vật.Theo em xung đột cơ bản trong đoạn trích này có phải là xung đột giữa tình yêu và thù hận hay không? Hãy lí giải điều đó? .Trong đoạn vở Rô-me-ô và Ju-li-et. song không phải là động lực chi phối. 2. . 3. Luyện tập * Gợi ý: . xung đột cơ bản là xung đột giữa tình yêu và thù hận. Tuy nhiên. vậy tính chất bi kịch của mối tình giữa Rô-meô và Ju-li-et trong đoạn trích thể hiện ở đâu? hội con người hôm nay cần phải cảnh giác và biết vượt qua thù hận vì một tương lai tốt đẹp. đây là một vỡ kịch. Nghĩa là một thế lực hận thù có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của Rô-me-ô. Trang 189 .Tính chất bi kịch của mối tình hai người: + Chổ Rô-me-ô đứng để thổ lộ tình yêu là trên bứt tường rào xung quanh nhà Ju-li-et. thù hận không xuất hiện như một thế lực cản trở tình yêu. Hướng dẫn tự học. điều khiển hành động của nhân vật.* Hoạt động 4: Luyện tập . Thù hận chỉ xuất hiện qua suy nghĩ của nhân vật. + Chổ Ju-li-et đứng là nơi cửa sổ căn phòng riêng của nàng.

người. Việt Nam quang phục Trang 190 . Tác giả: Giáo viên yêu cầu học sinh đọc phần . tài liệu tham khảo. hào hùng của nhà chí sĩ cách mạng đầu thế kỷ XX. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… C. 3.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ VN từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết sự giống nhau và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài.Tuần 20: Tiết 73 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG (Xuất dương khi lưu biệt) Phan Bội Châu A. thiết kế bài học. B. Phan Bội Châu là một trong những nhà nho Việt Nam đầu tiên nuôi ý tưởng đi tìm một con đường cứu nước mới. tư tưởng tiến bộ và giá trị nghệ thuật cao. sách giáo viên.hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. thể loại và ngôn ngữ. lãnh tụ của nghiệp văn chương của Phan Bội các phong trào Duy Tân. Vào bài mới: Lời vào bài: Cuối thế kỷ XIX. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. . sự nghiệp cách mạng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. biệt hiệu chính là Sào tiểu dẫn và những nét chính về con Nam. Tiến trình lên lớp: 1. những phong trào yêu nước mới xuất hiện. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: hướng dẫn học sinh I. diễn giảng. Đông Du. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. phong trào Cần Vương chống Pháp thất bại. sự . Nghệ An.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được vẽ đẹp lãng mạn. Tìm hiểu chung tìm hiểu phần tiểu dẫn: 1. + Thấy được những nét đặc sắc về nghệ thuật và nhất là giọng thơ tâm huyết sôi sục của Phan Bội Châu. + Biết cách đọc . Lưu biệt khi xuất dương là một trong những bài thơ tiêu biểu cho loại thơ này.Là nhân vật lịch sử kiệt xuất đầu thế kỉ XX.Phan Bội Châu (1867 . Tuy nhiên nhiệt huyết cứu nước đã đốt cháy ngọn lửa văn chương tạo nên thơ văn tuyên truyền vận động cách mạng với cảm xúc cuồn cuộn. quê Nam Đàn. cảm hứng. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phan Bội Châu không có ý định xây dựng cho mình sự nghiệp văn chương mà dùng văn chương làm phương tiện phục vụ cho sự nghiệp cách mạng.… D.1940). Cũng như Bác Hồ sau này.

Văn thơ của ông viết ra chủ yếu nhằm mục đích tuyên truyền cổ động cách mạng với bầu nhiệt huyết sôi sục cuồn cuộn. Ngục trung thư. Chủ đề: Bài thơ thể hiện ý chí.Phan Bội Châu là người đã thành lập ra những tổ chức nào? .  Khẳng định một lẻ sống cao đẹp.Tác phẩm làm theo thể loại nào. Muốn thế. Viết về đề tài gì? .Giáo viên chỉ định học sinh trình bày và chốt ý: Đây là sáng tác khởi đầu của một giai đoạn hoạt động cách mạng khá thành công và hào hứng của tác giả. → một chí sĩ có tấm lòng yêu nước và khát vọng cứu nước nồng cháy. Qua đó thể hiện tấm lòng yêu nước của tác giả. ngạo nghễ. trước hoàn cảnh.Hoàn cảnh riêng: Phan Bội Châu sáng tác bài thơ này sau khi quyết định lên đường sang Nhật Bản. báo hiệu sự bế tắc của con đường cứu nước theo tư tưởng phong kiến do các sĩ phu lãnh đạo. .… 2. Đọc và giải thích từ khó 2. . II. ngang tàn. hiển hách phải xoay chuyển trời đất chứ không để đất trời xoay chuyển → bản lĩnh không chịu khuất phục trước số phận.Phân tích hai câu đề? hội.Theo Phan Bội Châu: làm trai phải làm nên chuyện lạ. Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật bài thơ a.Là một nhà văn.hiểu văn bản 1. kẻ làm trai phải nên công danh sự nghiệp có ích cho dân. c. Hoàn cảnh sáng tác: . lưu danh thiên cổ. . . Việt Nam vong quốc sử. một tư thế khỏe khoắn.Chí làm trai: lý tưởng trong thời phong kiến.Châu thông qua hệ thống câu hỏi gợi mở: . Tình hình chính trị hết sức đen tối. . Phan Bội Châu niên biểu. Trùng Quang tâm sử. Thể loại: Viết bằng chữ Hán theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. Bài thơ: a. hoài bão. sống cho phi thường.Bài thơ được viết khi nào? Chủ trương hoạt động của phong trào Đông Du.Em có nhận xét gì về thơ văn của Phan Bội Châu? .Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Mục đích sáng tác của Phan Bội Châu là gì? . Trang 191 . nhà thơ lớn của dân tộc.Tác phẩm tiêu biểu: Hải ngoại huyết thư. . khát vọng ra đi cứu nước của nhà cách mạng. Hai câu đề: Chí làm trai.Hoàn cảnh chung: Bài thơ ra đời trong một hoàn cảnh lịch sử có ý nghĩa: Phong trào Cần Vương chống Pháp thất bại. b. phải tìm đến những đất nước đã duy tân để học tập và quốc gia mà họ hướng đến là Nhật Bản. thách thức với càn khôn. . Thời cuộc thay đổi đòi hỏi phong trào giải phóng dân tộc phải có một hướng đi mới theo lối dân chủ tư sản đầu tiên ở nước ta. . Đọc .

nỗi đau xót đốt cháy tâm can nhà thơ.Hình ảnh nhân vật trữ tình hiện lên mong muốn gì của tác giả. Thể hiện một chí lớn phi thường: không cam tâm làm nô lệ. . bản dịch thơ chưa diễn tả được làm mất lên cái thế trào lên của buổi lên đường. sôi sục lên đường của nhà thơ. đầy khí phách thể hiện quan điểm chết vinh hơn sống nhục. Không phải là khẩu khí mà là sự thật lịch sử đã xác nhận Phan Bội Châu đã sống và hành động như thơ ông đã viết ra. Tổng kết a. Hai câu kết: Khát vọng và tư thế hăm hở. Bộc lộ tấm lòng yêu nước cháy bỏng của nhà thơ.Câu 6: Ý tưởng từ bỏ sách thánh hiền vì sách vở chẳng có ích gì trong buổi nước mất nhà tan. kì vĩ và hào hùng thể hiện lòng hăm hở tự tin khi xuất dương cứu nước. c. bản dịch thơ chưa diễn tả được cường độ.  Thể hiện sự tự tin bản lĩnh. tôi): Cái tôi cá nhân nhà thơ đầy tinh thần trách nhiệm trước cuộc đời. . và ý thức trách nhiệm của bản thân đối với đất nước. . quyết đi tìm đường cứu nước. ..Khát vọng và tư thế lên đường của nhà thơ thể hiện như thế nào qua hai câu kết? Câu 8. Hai câu luận: Thái độ của tác giả trước tình cảnh đất nước.Thái độ của tác giả như thế nào trước tình cảnh đất nước? Câu 6. d. mạnh mẽ lôi cuốn. Tác Trang 192 . Hai câu thực: Ý thức trách nhiệm của tác giả trước cuộc đời (Triển khai cụ thể về ý tưởng chí làm trai) . b. Nguyện trục đường phong Đông hải khứ: → Khát vọng mãnh liệt. Vẫn là thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. chứa chan tình yêu nước và quyết tâm lên đường cứu nước. 3. lòng quyết tâm sắt đá ra đi tìm đường cứu nước.  Cách nói táo bạo. III. Tổng kết? b. đĩnh đặc hào hùng. Giọng thơ trang nghiêm. khẳng định ý chí sắt thép của những con người không cam sống cuộc đời nô lệ. . .Câu 4: hình thức câu nghi vấn. thực chất là câu khẳng định một khát vọng sống hiển hách đem hết tài năng chí khí cống hiến cho đời.Ngã (tớ. Luyện tập 1. thái độ quyết liệt của nhân vật trữ tình.Học sinh làm việc theo nhóm từng bàn. → ý tưởng mang sắc thái mới của thời đại. c. trách nhiệm của tác giả như thế nào? .Qua hai câu thực cho thấy ý thức. Cũng cố: Bài thơ nhỏ nhưng lại thể hiện một tư tưởng lớn.Câu 5: nỗi nhục mất nước.Giáo viên chỉ định học sinh trình bày. "Xuất dương lưu biệt" mang âm điệu anh hùng ca. Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi: → Hình ảnh thơ lãng mạn. . băng chữ Hán.

Chuẩn bị bài mới: Nghĩa của câu. 2.Học thuộc lòng bài thơ. Luyện tập 3. Hướng dẫn tự học .Vì sao bài thơ có sức lôi cuốn mạnh mẽ đối với thế hệ thanh niên yêu nước đầu thế kỷ XX. . .phẩm ra đời trong hoàn cảnh đất nước bị xâm lược nhưng vẫn có giá trị với thanh niên ngày nay trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Trang 193 .

Khác nhau: + Câu "b": thể hiện sự đánh giá chủ quan của người nói về kết quả sự việc. diễn giảng. Mỗi câu đều có nghĩa.Giống nhau: + Cùng đề cập đến sự việc "người ta cũng bằng lòng". Vì vậy người ta chia làm hai thành phần nghĩa của câu: nghĩa sự vật và nghĩa tình thái. b. chúng ta thường nói (viết) thành câu. Tiết học hôm nay.Tuần 20: Tiết 74 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo.… D. + Câu "á" đề cập đến sự việc như nó đã xảy ra. Hoạt động của GV và HS Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích các ngữ liệu trong mục này.Về kiến thức: Hiểu được các thành phần ngữ nghĩa của câu. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói hay viết. chúng ta sẽ tìm hiểu một cách thấu đáo về nghĩa của câu. Nội dung cần đạt I. Cặp câu "a" và "á": . Tìm hiểu ngữ liệu: a. có thể bày tỏ thái độ.Khác nhau: + Câu "a" kèm theo sự đánh giá chưa chắc chắn về sự việc (bởi từ "hình như"). Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. có thể thông báo sự vật. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. sự đánh giá của người nói (viết) với sự vật hoặc với người nghe (đọc). Cặp câu "b" và "b1": . Kiểm tra bài cũ: 3. sách giáo viên. thiết kế bài học.… C. Câu là một đơn vị ngữ pháp có cấu trúc phức tạp và sự phân loại phong phú dựa vào những tiêu chí khác nhau.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. B. Hai thành phần nghĩa của câu 1. Tiến trình lên lớp: 1.Giống nhau: Cả hai câu đều đề cập đến cùng một sự việc: Chí Phèo từng có thời "ao ước một gia đình nho nhỏ". . . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . (sự việc có nhiều khả năng xảy ra) Trang 194 . . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Nghĩa của câu là nội dung thông tin mà câu biểu đạt.

quan hệ như đồng nhất.+ Câu "b1": chỉ đơn thuần đề cập đến sự việc. câu như thế nào? + Tư thế.Trong mỗi câu. sự tạo bắng từ cảm thán. trạng ngữ. sự đánh giá của người nói đối với sự việc đó.Một số loại sự việc phổ biến tạo nên nghĩa của câu: biết: Thế nào là nghĩa sự việc? Nghĩa + Sự việc biểu hiện hành động. 2 thành phần nghĩa này hòa quyện với nhau. Nhưng nghĩa tình thái có thể biểu hiện riêng rẽ và Sự việc là gì? tường minh bằng các từ ngữ tình thái.Câu 1: diễn sự việc trạng thái tả hai sự việc (ao thu lạnh. + Ở vị trí động từ tồn tại. so .Ở sự việc quan hệ thì có nhiều loại . không gian hay những quan . 2. động từ hay tính từ miêu tả cách thức nước trong) tồn tại (Ngoài song thỏ thẻ oanh vàng) . hai bộ phận: . mây lơ lửng) Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài . mục đích… ngắt. sở hữu.Câu 6: hai sự việc (trạng thái.Câu 5: hai sự việc: đặc điểm. đóng vai trò chủ ngữ. vị ngữ. nghĩa miêu tả. tôi…) IV. . Luyện tập + Có thể thêm bộ phận thứ 3: nơi 1.Câu 2: một sự đặc điểm việc (thuyền bé) quá trình. thành phần phụ khác. những hoạt động (ở trạng thái * VD (SGK) động hoặc tĩnh) có diễn biến trong II. đặc điểm. Có tạo nên nghĩa sự việc của câu? trường hợp câu chỉ có nghĩa tình thái. có thể là . Củng cố chốn hay thời gian tồn tại (trong nhà 2. ông. khởi ngữ và một số hết…).Câu 4: một sự việc (lá đưa nhanh) sánh (tương đồng hay tương phản). có thể câu chỉ có + Quan hệ.Câu 3: một sự việc (sóng gợn) quá trình. đệ III. .Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: ta có nhận xét gì về nghĩa của câu. * Lưu ý: + Sự tồn tại . còn. em hãy cho .Qua việc tìm hiểu ngữ liệu. Ngay cả những câu Trong thực tế khách quan.Nghĩa sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữ + Động từ tồn tại (có.Qua phân tích ngữ liệu. nghĩa mệnh đề): là nghĩa đề cập đến một sự việc hay nhiều sự việc. Tổng kết (ghi nhớ . gạo. Luyện tập có khách). tiền.Khái niệm: Nghĩa sự việc của câu là thành phần nghĩa hệ giữa các sự vật… ứng với sự việc mà câu đề cập đến. sự việc thường được biểu hiện trong + Sự việc biểu hiện trạng thái.Ở sự việc tồn tại. + Sự vật tồn tại (khách. Nghĩa sự việc: thời gian. Trang 195 . + Nghĩa hình thái (nghĩa biểu thị tình cảm): là sự bày tỏ thái độ. * Bài 1: Phân tích nghĩa sự việc ở từng câu trong bài thơ.Sự việc là những hiện tượng. . tính chất.… trạng thái.SGK) tử. chúng . + Nghĩa sự việc (nghĩa biểu thị thông tin. (trời xanh nguyên nhân. kiện. Hai thành phần nghĩa của câu . mất. đặc điểm: khách vắng. đó là khi câu chỉ cấu . . có những không có từ ngữ riêng thể hiện nghĩa tình thái thì tình thái loại sự việc phổ biến nào tác động và vẫn tồn tại trong câu (tình thái khách quan trung hòa).

.Câu a: + Nghĩa sự việc: nói về Xuân. + Nghĩa tình thái: sự công nhận sự đánh giá là có thực (thể hiện ở các từ thực).tập ngõ trúc quanh co) .Chuẩn bị bài mới: Hầu trời Trang 196 .Câu 8: một sự việc (cá đớp) * Bài 2: Tách nghĩa tình thái và nghĩa sự việc trong các câu: .Câu b: + Nghĩa sự việc: Quản ngục nghĩ về việc chọn nghề của mình và thầy thơ lại. + Sự việc thứ 2: mình cũng không biết rõ con gái mình có hư hay không → người nói nhấn mạnh bằng 3 từ tình thái "đến chính ngay mình" 3. Hướng dẫn tự học . buông cần) hành động . .Câu c: Câu này có hai sự việc và hai tình thái: + Sự việc thứ nhất: họ cũng phân vân như mình. nhưng chỉ thực ở một phương diện nào đó (kể). hình như…). còn ở phương diện khác thì là điều đáng sợ. + Nghĩa tình thái thể hiện một phỏng đoán mới chỉ mới là khả năng.Câu 7: hai sự việc (tư thế tựa gối. → Thái độ phỏng đoán chưa chắc chắn (từ "dễ" = có lẻ.Học sinh làm bài tập theo hướng dẫn. . chứ chưa hoàn toàn chắc chắn về việc chọn nhầm nghề.

diễn giảng. Giấc mộng lớn. lối sống.… C. tên tuổi chói sáng trên thi đàn Việt Nam những năm hai mươi của thế kỉ này… .… → Cái tôi lãng mạn bay bổng là Trang 197 . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Quan niệm về chí làm trai của PBC có gì mới mẻ so với trước? Thái độ của PBC về nền học vấn cũ? Nguyên nhân của thái độ ấy? 3.Tuần 20: Tiết 75 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: HẦU TRỜI Tản Đà A. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Tản Đà được cung kính Hoạt động của GV và HS Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn: Gv yêu cầu học sinh đọc phần tiểu dẫn và tóm tắt những nét chính về con người. Khối tình con. thiết kế bài học.Tác phẩm gồm có: Giấc mộng con. quê làng Khê Thượng. Là thi sĩ tài ba. ý thức về cái tôi.Là con người của hai thế kỉ về cả học vấn.… D. sách giáo viên. cảm hứng. phong tình tài hoa. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Tác giả .Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được tâm hồn lãng mạn độc đáo của thi sĩ Tàn Đà (tư tưởng thoát li.1939).Tinh thông Hán học. Tiến trình lên lớp: 1.Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. sự nghiệp thơ văn. ngôn ngữ). tài liệu tham khảo. huyện Bất Bạt.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ B. .Tản Đà (1889 . Tản Đà. tỉnh Sơn Tây (nay Hà Nội) . . Tản Đà chưa phải là nhà thơ mới. . sự nghiệp văn chương của Tản Đà thông qua phần tiểu dẫn trong sách giáo khoa. . cái ngông) và những dấu hiệu đổi mới theo hiện đại thơ ca Việt Nam vào đầu những năm 20 của thế kỷ XX (thể thơ. Thơ văn Tản Đà có thể xem là gạch nối giữa hai thời đại văn học: trung đại và hiện đại. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Gv chỉ định hs trình bày và chốt ý Nội dung cần đạt I/ Tìm hiểu chung 1. + Thấy được giá trị nghệ thuật đặc sắc của bài thơ. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong thi nhân Việt Nam (Hoài Thanh – Hoài Chân) một cuốn sách được coi là “bảo tàng” của thơ mới. Tản Đà được cung kính đặt ở trang đầu.

Đọc – hiểu văn bản chi tiết và xâu chuỗi thành sơ đồ 1. c. ở hạ giới.Đoạn 1: Từ câu 1 – 20: Kể lí do cùng thời điểm được . kể theo trình tự thời với trời và chư tiên. b. giá trị đích thực của mình giữa cuộc đời đầy rẫy những bất công đen tối của xã hội thực dân phong kiến Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX.Đoạn 4 (còn lại): Phút chia li đầy xúc động giữa nhà thơ mạch lạc. Bài thơ “Hầu trời” cảnh sáng tác và bố cục của bài thơ a. tán thưởng → trời hỏi danh tính → kể lể tình cảnh.Bài thơ có kết cấu như một câu chuyện kể về một giấc mơ. . Giáo viên chốt: Bài thơ có bố cục . quý sĩ phái . tìm các II. tự ý thức về tài năng. Được in trong tập “Còn chơi” Gọi hs đọc bài thơ (lưu ý giọng đọc: (1921) vừa hóm hĩnh. rõ ràng. .Bài thơ được viết trong khoảng Bài thơ ra đời vào những năm đầu của thế kỉ XX của chế thời gian nào? Xuất xứ độ thực dân nữa phong kiến.Đoạn 2: Tiếp đến câu 86 (Sông Đà… Việt): Kể về cuộc . Hđ2: Hướng dẫn hs tìm hiểu hoàn 2. Bố cục: có khi tha thiết xót xa…) . được mời đọc thơ → chư tiên xúm vào khen ngợi. vừa hào hứng. Kết cấu bài thơ . Hoạt động 3: Học sinh đọc.Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn 2 .Tìm bố cục bài thơ và nêu rõ các ý lên đọc thơ “Hầu trời” trong từng phần.hồn thơ Tản Đà: đằm thắm. thơ. lúc khuya → không ngủ được → thức dậy → buồn đun nước uống và ngâm văn → ngắm trăng → chợt hai cô tiên xuất hiện → nêu lí đo → đưa lên trời được đón tiếp trọng vọng.Em có nhận xét gì về bố cục bài đọc thơ cho trời và chư tiên nghe. bày tỏ nỗi lòng → trời đã thông tư tưởng → Lạy tạ ra về. Đó là đêm trăng sáng.Anh chị có suy nghĩ gì về cách kể 2. buồn nhiều mà vẫn gắn bó với quê hương đất nước. thiết tha. một mối nghi vấn gợi trí tò mò làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn → cách vào chuyện độc đáo có duyên. Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh 3.Đoạn 3: Tiếp đến câu 98: Lời tâm tình với trời về tình Hs làm việc cá nhân và trình bày cảnh khốn khó của nghề viết văn và thực hành thiên lương trước lớp. gian. sôi nổi. Cách vào đề độc đáo của bài thơ chuyện Chuyện kể về một giấc mơ – điều không có thực dường Học sinh làm việc cá nhân và trình như lại được tác giả khẳng định có thật hoàn toàn → gây bày trước lớp.Được trời mời lên đọc thơ không phải ai cũng được → Trang 198 . Hoàn cảnh sáng tác: .Không gian và cảnh vật hiện lên rất sang trọng. Chủ đề: Hãy xác định chủ đề bài thơ Đây là một bài thơ tự sự thể hiện cái tôi cá nhân phóng túng. Cuộc đọc thơ giữa chốn thiên đình tìm hiểu cảnh đọc thơ trên trời của văn . .

. quan niệm về nghề văn. mỗi nét nghệ thuật phải chứng minh .Người nghe thơ (trời và chư tiên): + Trời khen và đã phê cho “văn thật tuyệt”.bài thơ NGÔNG. ý thức cá nhân còn được biểu hiện ở việc tấu trình với trời về nguồn gốc của mình (so sánh với một số tác giả khác). nguồn cảm xúc được bộc lộ tự thơ (nêu những nét mới và hay). Nghệ thuật tìm hiểu mặt nghệ thuật: . Đồng thời khát vọng. trời nghe như thế nào? (thông qua việc đắc ý vừa có cái gì hài hước (Đắc ý đọc đã thích. châu lục. Cái tôi tài hoa. khẳng định cái tài của thi sĩ. Khi đọc thơ vừa say sưa. chỉ Trang 199 .Trước Tản Đà.Tác giả tự hiện diện trong bài thơ với tư cách người kể chuyện – nhân vật trữ tình: bộc lộ ý thức cá nhân tạo nên cái ngông riêng của Tản Đà: Tự cho mình là văn hay. không bị ràng buộc bởi Hãy chỉ ra những nghệ thuật của bài khuôn mẫu cấu tạo nào. tinh tế gợi cảm rất gần với đời. các nhà nho tài tử đều nói đến chữ tài và yêu cầu: (gắn liền với kinh bang tế thế). chè trời miêu tả không gian cảnh vật. Ở nhiên thoải mái phóng túng.Tác giả kể lại chuyện đọc thơ cho . một tình cảm non nước đáng quý. của tác giả và giá trị biểu đạt của các . .Người đọc thơ được mời ngồi. xúc động. không cách điệu ước lệ. nói rõ bản quán. .Bài thơ còn nói lên hiện thực: khi kể về cuộc đời Tản Đà (Bảm trời … ngày tháng) → hai nguồn cảm hứng HT – LM hòa quyện vào nhau đã khẳng định vị trí của nhà thơ “gạch nội của hai thời đại thơ ca” Hoạt động 6: Hướng dẫn học sinh 4. .Khắng định tài năng.Lối kể chuyện dân dã. tán thưởng.Ngôn ngữ thơ chọn lọc. + Các chư tiên: như thấy mở mang nhận thức được nhiều cái hay. Em có suy nghĩ gì về cách và miêu → cách dựng cảnh như thể làm cho buổi nghe thơ trở nên tả của văn sĩ hạ giới đọc thơ ở trời? sôi nỗi. Còn Tản Đà thể hiện ý thức Hãy tìm các câu thơ thể hiện cái tôi cá nhân rất rõ. giọng kể khôi hài có duyên bằng những câu thơ cụ thể. Hoạt động 5: Hướng dẫn học sinh 3. ý thức cá nhân trong sáng tác nghệ thuật. tán thưởng và hâm mộ. tên hành tinh → Thể hiện được tinh thần dân tộc. thái độ … hơn) của người đọc và người nghe) . → Quan niệm về nhiều cái mới. . Nhưng có nét khác: tách tên họ.Thể thơ trường thiên khá tự do.Tản Đà không phát biểu trực tiếp bằng câu chữ mà vẫn câu thơ: nhận ra quan niệm của Tản Đà về nghề văn: Văn chương lúc này là một nghề kiểm sống. phóng túng muốn khẳng định mình tìm hiểu cái tôi của tác giả: giữa cuộc đời trần thế: Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn 3 . hào hứng.

.Học thuộc lòng từ câu 21 đến câu 98 . 2. đổi mới cả hình thức lấn tình điệu cảm xúc.Nắm được cái tôi cá nhân của Tản Đà được thể hiện trong bài thơ. Tổng kết (ghi nhớ sgk) II. xem mình là một trích tiên bị đày.Chuẩn bị bài Vội vàng – Xuân diệu. Bài thơ tuy vẫn phảng phất cái khí vị cổ điển nhưng đã có rất nhiều cách tân. Luyện tập 3. cây cầu nối giữa văn học trung đại và văn học hiện đại. . Cũng cố Hầu trời chưa phải là bài thơ hay nhất của Tản Đà nhưng minh chứng rõ nhất cho người của hai thế kỉ.có trời và chư tiên là tri âm.Những nét nghệ thuật của bài thơ . Trang 200 . Hướng dẫn tự học. nhận mình là người nhà trời sai xuống trần thế thực hành “thiên lương” 5. Luyện tập 1.

Kiểm tra bài cũ: 3.Về kiến thức: Củng cố và khắc sâu kiến thức về nghĩa của câu: hiểu các thành phần ngữ nghĩa của câu. Nghĩa sự việc . nghĩa miêu tả. Hai thành phần nghĩa của câu giáo viên cũng cố chốt lại. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Yêu cầu học sinh nhắc lại các kiến I. Ngay cả những câu không có từ ngữ riêng thể hiện nghĩa tình thái thì tình thái vẫn vẫn tồn tại trong câu (tình thái khách quant rung hòa). Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.… C. B. tài liệu tham khảo.… D. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. .Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: + Nghĩa sự việc (nghĩa biểu thị thông tin. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. . + Nghĩa tình thái (nghĩa biểu thị tình cảm): là sự bày tỏ thái độ. Trang 201 . nghĩa mệnh đề): là nghĩa đề cập đến một sự việc hay nhiều sự việc. trả lời câu hỏi.Trong mỗi câu.Khái niệm: Nghĩa sự việc của câu là thành phần nghĩa ứng với sự việc mà câu đề cập đến.Một số loại sự việc phổ biến tạo nên nghĩa của câu: + Sự việc biểu hiện hành động. đặc điểm. sau đó 1. giáo án. . 2. Nhưng nghĩa tình thái có thể biểu hiện riêng rẻ và tường minh bằng các từ ngữ tình thái. sách giáo viên. .Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. Cũng cố kiến thức cũ thức về nghĩa của câu đã học. đó là khi câu chỉ cấu tạo bằng từ cảm thán. tính chất. Có những tường hợp câu chỉ có nghĩa tình thái. sự đánh giá của người đối với sự việc đó. hai thành phần nghĩa này hòa quyện với nhau. + Sự việc biểu hiện trạng thái. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. gợi mở.Tuần 20: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A.

Câu b: + Nghĩa sự việc: Quản ngục nghĩ về việc chọn nghề của mình và thầy thơ lại.9): Tách nghĩa tình thái và nghĩa sự việc trong các câu: . . khởi ngữ và một số thành phần phụ khác. + Tư thế. chứ chưa hoàn toàn chắc chắn về việc chọn nhầm nghề.Câu 2: một sự – đặc điểm việc (thuyền bé) quá trình. còn ở phương diện khác thì là điều đáng sợ. vị ngữ.Câu 7: hai sự việc: sự việc – tư thế (tựa gối. Luyện tập * Bài tập số 1 (sgk .Câu c: Câu này có hai sự việc và hai tình thái: + Sự việc thứ nhất: họ cũng phân vân như mình. + Sự tồn tại + Quan hệ. sự việc – đặc điểm (ao thu lạnh. trạng ngữ.Câu 1: hai sự việc: sự việc – trạng thái. sự việc – đặc điểm (trời xanh ngắt. + Nghĩa tình thái: sự công nhận sự danh giá là có thực (thể hiện ở các từ thực).Câu 4: mốt sự việc – quá trình (lá đưa nhanh) .Câu 6: hai sự việc: sự việc – đặc điểm.Câu 5: hai sự việc: sự việc – trạng thái.Câu 3: một sự việc (sóng gợn) – quá trình. → thái độ phỏng đoán chưa chắc chắn (từ “dễ” = có lẽ. . hình như…).Câu a: + Nghĩa sự việc: nói về xuân. buông cần). nước trong) .Nghĩa sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữ đóng vai trò chủ ngữ.Hướng dẫn học sinh thảo luận theo nhóm. II. rồi trình bày. . mây lơ lửng) . . . .9): Phân tích nghĩa sự việc ở từng câu trong bài thơ. + Sự việc thứ 2: mình cũng không biết rõ con gái mình có hư hay không → người nói nhấn mạnh bằng 3 từ tình thái “đến ngay chính mình” Trang 202 . sự việc – trạng thái (lâu chẳng được) . + Nghĩ tình thái thể hiện ở một phỏng đoán chỉ mới là khả năng.Câu 8: một sự việc – hành động (cá đớp) * Bài tập số 2 (sgk . sự việc – trạng thái . nhưng chỉ thực ở một phương diện nào đó (kể).

biết tiếc.* Bài tập số 3: Phần nghĩa sự việc: nói đến một người có nhiều phẩm chất tốt (biết kính mến khí phách. biết trọng người có tài) thì không phải là người xấu → tình thái khẳng định mạnh mẽ cần chọn từ hắn. Trang 203 .

3. một bài thơ hay in trong tập Thơ thơ xuất bản năm 1938. tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu thể hiện qua bài thơ. Vào bài mới: Lời vào bài: Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. . sống hết mình và quan niệm về thời gian.1985). Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. sống vội vàng. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Nhân định này là của nhà phê bình văn học Hoài Thanh rất đúng với hồn thơ Xuân Diệu.Quê quán: quê cha Hà Tĩnh.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt.… C. cảm hứng.… D. bút danh khác Trảo Nha. dồi dào và mạch lí luận xã hội chặt chẽ cùng với những sáng tạo độc đáo về nghệ thuật của nhà thơ.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. . Tác giả Diệu? . say đắm cảnh trời. Trang 204 . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. người đều nồng nàn tha thiết. thiết kế bài học. lớn lên ở Quy Nhơn. Khi vui cũng như khi buồn. càng đúng hơn với bài thơ Vội vàng. sống cuống quýt muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. tên thật Ngô Xuân Diệu. Tìm hiểu chung Nêu vài nét cơ bản về tác giả Xuân 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . B. Thơ ông là nguồn sống dào dạt chưa từng thấy… Xuân Diệu say đắm tình yêu. diễn giảng. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. quê mẹ Bình Định. thể loại và ngôn ngữ. Tiến trình lên lớp: 1.Xuân Diệu (1916 . tài liệu tham khảo. bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài.Tuần 21: Tiết 76 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VỘI VÀNG Xuân Diệu A. sách giáo viên. + Thấy được sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa mạch cảm xúc mảnh liệt. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời.

Hình ảnh thiên nhiên. XD nhanh chóng hòa mình gắn bó với đất nước. Đọc hiểu văn bản 1. . có đóng góp trên nhiều lĩnh vực cho nền văn học dân tộc hiện đại. trước CMTT là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. cuộc sống quen thuộc được diễn tả như thế nào? (Học sinh đọc đoạn thơ và tìm cách miêu tả thiên nhiên của nhà thơ) . trước sự trôi qua nhanh của thời gian.Đoạn 1: Tình yêu cuộc sống trần thế tha thiết của nhà thơ. b.Một ước muốn mãnh liệt. tập thơ đầu của Xuân Diệu.Tìm hiểu xuất xứ. . Vội vàng a. của lá “cành tơ phơ phất”.4 câu thơ cho thấy điều gì? Nhận xét về hình thức diễn đạt và ý tưởng độc đáo của nhà thơ? . chủ đề bài thơ. Tình yêu cuộc sống trần thế say mê. * 9 câu tiếp: . xuất bản năm 1938. Chủ đề Tuổi trẻ rất đẹp.Đoạn 2: (14 .Là một cây bút có sức sống dồi dào. . nhân dân và nên văn học dân tộc. Bố cục: . c.Điệp khúc “này đây” được 5 lần. là một hồn thơ khao khát giao cảm với đời. rất đáng yêu. . Sau CMTT. Phải biết quý trọng và sống hết mình với tuổi trẻ và thời gian. bố cục .Là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn.Tác phẩm tiêu biểu (SGK) => XD là nhà thơ lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại.29): Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người. so Trang 205 .Điệp cú pháp “tôi muốn” → khẳng định một cái tôi đầy khát vọng → khát vọng mãnh liệt muốn giữ trọn vẹn hương sắc của cuộc đời. buộc gió . “Và này đây ánh sáng chớp hàng mi”. II. . 2. đoạt quyền tạo hóa: tắt nắng. là nhà thơ của tuổi trẻ và tình yêu.Thiên nhiên rất đẹp đầy hương sắc: của hoa “đồng nội xanh rì”. tha thiết của nhà thơ (13 câu đầu) * 4 câu đầu: 4 dòng ngũ ngôn ngắn gọn . “Khúc tình si” của yến anh. vội vàng để tận hưởng những giây phút của tuổi trẻ giữa mùa xuân của cuộc đời. của vũ trụ. . nghệ thuật đảo ngữ..Đoạn 3 (còn lại): Lời giục giã cuống quýt. bên bỉ. “tuần tháng mật” của ong bướm. Xuất xứ: Rút trong tập “Thơ thơ”. Một đời người chỉ có một lần tuổi trẻ. táo bạo muốn ngự trị thiên nhiên.

Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất Lòng tôi rộng nhưng lượng đời cứ chật Không cho dài thời trẻ của nhân gian Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại… → Không thể níu giữ được thời gian. => Nhà thơ cảm nhận thiên nhiên cuộc sống bằng mọi giác quan. ý thức sâu sắc về sự tồn tại của mỗi một cá nhân trên cuộc đời. tâm trạng nhà thơ có sự chuyển biến như thế nào? Vì sao thi nhân đang vui ngây ngất bổng chơt buồn. Bóng ngã lưng tà.Cách cảm nhận và tình cảm của thi nhân trước bức tranh thiên nhiên cuộc sống này? .Đang chìm đắm trong đau buồn . nhà thơ băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người trước sự trôi qua nhanh của thời gian. hãy mau lên. Trong cái phi lí có sự đáng yêu của một tâm hồn lãng mạn. Thời gian đời người không đồng nhất với thời gian vũ trụ. 3. Thời gian là vàng ngọc.Giọng thơ sôi nổi như nước từ mạch nguồn tuôn ra. táo bạo (tháng giêng ngon như một cặp môi gần) : nhắc lại sự sống căng tràn phơi bày.. ham sống.  Nhà thơ nhìn thời gian qua lăng kính của một cái tôi cá nhân yêu đời. theo đà đó cả thiên nhiên và sự sống con người đều không tránh khỏi héo úa → Thời gian khắc nghiệt. vội vàng lên để tận hưởng những giây phút của tuổi trẻ. Xuân đang tới nghĩa là xuân đang qua. cuống quyết trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian? . khát vọng yêu cuồng nhiệt hối hả Trang 206 . một đi không trở lại.Vì sao thi nhân có tâm trạng vội vàng.Thời gian trôi chảy rất nhanh. Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian (đoạn 2) * Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu: Thời gian không phải là tuần hoàn mà là tuyến tính. băn khoăn? . đời người có hạn. 2.Do đâu mà Xuân Diệu có cách cảm nhận về thời gian như vậy? . thiên nhiên hữu tình xinh đẹp thật đáng yêu.Từ quan niệm thời gian. vui say ngây ngất trước một thiên nhiên tươi đẹp đầy sức sống. những gì cuộc đời ban tặng. non – già. Phải quý tuổi xuân. Thời gian một đi không trở lại). Trong hiện tại đã bắt đầu có quá khứ và tương lai. vô hạn – hữu hạn – để khẳng định một chân lí – triết lí: tuổi xuân một đi không trở lại. hết – mất.Cách nói tương phản đối lập để chỉ ra một đời người chỉ có một tuổi xuân. Cách nhìn nhận về thời gian cũng rất tinh tế. tuổi trẻ một đi không trở lại. Thời gian vun vút thoi đưa. cái đang có lại đang dần mất đi… sánh độc đáo. Khát vọng sống. tuổi xuân ngắn ngủi. độc đáo. Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già. . .Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu thể hiện như thế nào? (Quan niệm về thời gian có nhiều cách nói. như nước chảy qua cầu. rộng – chật. như bóng câu (tuấn mã) vút qua cửa sổ. tuần hoàn – bất phục hoàn. .Sang đoạn 2. nhạy cảm. → Vì lẻ đó nên phải vội vàng “tắt nắng đi” và “buộc gió lại”. . Một hệ thống tương phản đối lập: tới – qua.

yêu sống đến cuồng nhiệt.Học thuộc lòng bài thơ .Ôn tập chuẩn bị viết bài viết số 5: Nghị luận xã hội Trang 207 .Kết thúc bài thơ là “ta”. 2. trạng thái say mê ngây ngất. dâng trào và lôi cuốn. → Sống mãnh liệt. phải chủ động chạy đua với thời gian để chiến thắng nó. sống hết mình. Có chất xúc giác trong thơ.Đâu là nét mới mẻ trong quan niệm về cuộc sống. 50 tác phẩm. → Quan niệm sống tích cực. Luyện tập 1. tình yêu đôi lứa. . nhà thơ chợt nhận ra tình yêu vẫn còn nên đã có hành động và thái độ như thế nào? . tuổi trẻ và hạnh phúc? Quan niệm đó có tích cực không? của nhà thơ (đoạn 3) . Cũng cố . Nhà thơ cảm nhận niềm hạnh phúc bằng mọi giác quan. ích kỉ trong hưởng thụ. . hơn 400 bài thơ tình. → Tình yêu nồng nàn. “Vội vàng” thể hiện một tâm hồn yêu đời. thơ lãng mạn 1932 – 1941. mê hồn nhất vì có con người giữa tuổi trẻ và tình yêu. Thế giới này đẹp nhất.Nghệ thuật trùng điệp trong diễn tả. rất nhân văn. cấp tiến. biết sống cũng là để yêu. “Vội vàng” tiêu biểu nhất cho thơ mới. Ngôn từ đậm màu sắc cảm giác. 5. cao độ của nhà thơ. Phải biết nâng niu. Phải biết yêu cuộc sống hiện tại. Hướng dẫn tự học . Bảy thập kỉ sau còn làm cho không ít người ngỡ ngàng! Xuân Diệu đã sống “vội vàng” như vậy. Biết quý trọng thời gian. Luyện tập 3. Quan niệm mới của XD về cuộc sống. 4. Cách dùng từ rất bạo.Sống vội vàng không có nghĩa là sống gấp. khỏe khoắn. đoạn thơ rất tài hoa. “Ta muốn riết… Ta muốn say… Ta muốn thâu…”. cuộc đời nơi trần thế. một giọng văn sôi nổi.tuyệt vọng.Mở đầu bài thơ là cái Tôi hăm hở: “Tôi muốn tắt nắng đi”. Vì sao lại có sự thay đổi cách xưng hô trong bài thơ (tôi . tình yêu tạo vật. hấp dẫn. .ta) .Nhận xét về cách sử dụng hình ảnh trong câu cuối cùng trong bài thơ. quý trọng từng giây từng phút của của tuổi trẻ và tình yêu. xúc giác rạo rực: “Ta muốn ôm”. ông đã làm giàu đẹp cho nền thơ ca Việt Nam hiện đại. biết quý trọng tuổi trẻ. là mọi tuổi trẻ. Tổng kết (ghi nhớ) III. Sống nồng nàn say mê. tuổi trẻ và hạnh phúc. Tình cảm ấy đã thể hiện một quan niêmmj nhân sinh mới mẻ.Bài thơ “Vội vàng” cho thấy một cảm quan nghệ thuật rất đẹp.

D.Biết vận dụng các thao tác lập luận trong văn nghị luận. bủn xỉn. ngữ pháp. sách giáo viên. + Sống giản dị không có nghĩa là keo kiệt.Không mắc những lỗi thông thường về hình thức. chính tả. Đáp án và biểu điểm 1. Trang 208 .Tuần 21: Tiết 77. rõ ràng diễn đạt có cảm xúc. . học sinh làm bài trên lớp nộp bài đúng thời gian quy định. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: .5 đ) Nêu vấn đề: Sống giản dị đã được bàn tới từ lâu. giáo án. b. . với hoàn cảnh xã hội. Kiểm tra bài cũ: 3.78 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI LÀM VĂN SỐ 5: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A.Quan niệm của cá nhân: (2đ) + Giản dị là lối sống không phô trương.Viết một bài văn nghị luận xã hội với lí lẽ lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục với một kết cấu hợp lí rõ ràng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. ý kiến của mình một cách chặt chẽ. Về kiến thức: a. sống giản dị có vai trò quan trọng trong việc hình thành tính cách của một con người. hoàn cảnh giao tiếp.Nhạy bén đối với vấn đề xã hội đặt ra. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Viết một bài văn nghị luận xã hội thể hiện quan niệm. Mở bài: (1. .Bố cục hợp lí. Về kỷ năng: . B. Thân bài: (7 đ) . . Đề bài: Viết một bài văn nghị luận trình bày quan điểm của mình về lối sống giản dị của một con người. phù hợp với điều kiện cá nhân. chữ viết. dùng từ. mạch lạc và thuyết phục. có quan điểm và cách giải quyết đúng đắn.Giáo viên ghi lên bảng. B. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt A.Khái niệm giản dị (1 đ) .… C.… 2.

đua đòi hao tổn của cải xã hội. tham nhũng. tránh các tệ nạn xã hội (đua đòi.5 đ) . (1 đ) . tiền bạc cho cá nhân xã hội.Dẫn chứng về những tấm gương giản dị trong cuộc sống.. Trích dẫn câu nói của Puskin: “Cái vĩ đại nằm trong sự giản dị”.…) (1 đ) .Phê phán lối sống xa hoa. gây ra tệ nạn xã hội….Khẳng định tác dụng của lối sống giản dị. lối sống keo kiệt buông xuôi. trộm cắp. ngược lại. Kết bài (1.Tác dụng của lối sống giản dị: tiết kiệm sức lực. đặc biệt ca ngợi lối sống giản dị của Bác Hồ: Bác Hồ có chiếc áo nâu giản dị Màu quê hương bền bỉ đậm đà. Trang 209 . cẩu thả cũng hạn chế sự phát triển. (1 đ) c.

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Mở bài: -Ý1 -Ý2 b. Lập dàn ý: là triển khai sắp các ý theo một trật tự nhất định. . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Phần 1: giáo viên khơi gợi học sinh I. sắp xếp tạo thành hệ thống ý lớn.Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. Phương tiện dạy học: . Tìm ý: là xác định ý cho bài văn nghị luận. hình thành cấu trúc bài viết. sách giáo viên. Dàn ý bài văn nghị luận gồm 3 phần: a.Củng cố.Ý 1b: + Ý 1b1 (nếu có) Trang 210 . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. B. trả lời câu hỏi.Ý 1a: + Ý 1a1 (nếu có) + Ý 1a2 (nếu có) . Có thể thực hiện việc tìm ý bằng cách đặt ra những câu hỏi và tự trả lời. Sau đó phân loại. gợi mở.Sách giáo khoa. phân tích.… C. chứng minh.Nội dung trọng tâm của bài viết (vấn đề mà đề yêu cầu) nghị luận xã hội. Kiến thức cơ bản nhớ lại những kiến thức cũ đã học về 1. giáo án. khắc sâu kiến thức về cách làm bài văn nghị luận xã hội. Tiến trình lên lớp: 1. 3. rồi từ câu trả lời xác định ý văn. ý nhỏ cho bài viết. Phương pháp dạy học: . Phân tích đề: là xác định các vấn đề sau: Phân tích đề và lập dàn ý bài văn .Phạm vi tư liệu 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Thân bài: *Ý1 .Tuần 21: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A.… .Các thao tác lập luận chính cân sử dụng: giải thích.… D.

giúp đỡ nhau lúc khó khăn về vật chất lẫn tinh thần. vô cảm. .Ý 2b: + Ý 2b1 (nếu có) + Ý 2b2 (nếu có) c. từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình… + Chia sẻ là cùng người khác san sẻ niềm vui.Trái với đồng cảm. 1.Nội dung trọng tâm (luận đề): ý kiến của bản than về một nếp sống tốt đẹp của xã hội: đồng cảm và chia sẻ.Bản thân mình cần lựa chọn thái độ sống nào? Và thể Trang 211 . 2.Ý 2a: + Ý 2a1 (nếu có) + Ý 2a2 (nếu có) .Các thao tác lập luận chính: giải thích. đồng thời nâng cao giá trị của bản than. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác để nhìn nhận.Phần 2: Hướng dẫn học sinh phân tích và lập dàn ý bài văn nghị luận xã hội đối với một đề bài cụ thể.Tại sao nói đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp trong xã hội ngày nay? Đồng cảm và chia sẻ là nếp đẹp truyền thống của ông cha ta từ xưa đến nay. phân tích.… . Tìm ý: dựa vào các câu hỏi sau: .Đồng cảm và chia sẻ là gì? + Đồng cảm là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác. . Đồng cảm. . + Ý 1b2 (nếu có) *Ý2 . . Em hãy trình bày ý kiến của mình về nếp sống tốt đẹp ấy. chứng minh. vô trách nhiệm trước cuộc sống trước nỗi đau của người khác.Phạm vi tư liệu: những dẫn chứng từ thực tế cuộc sống và bản thân. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. chia sẻ là thái độ sống như thế nào? Cần phải như thế nào đối với thái độ sống đó? Phê phán thái độ thờ ơ. Phân tích đề: . chia sẻ mang đến niềm vui và làm vơi đi nỗi khổ của người khác. Kết bài: -Ý1 -Ý2 II. nỗi buồn. Rèn luyện kỹ năng Đề bài: Đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp hiện nay trong xã hội ta.

. Kết bài: Nêu ý nghĩa của nếp sống tốt đẹp này.hiện ra sao? Bản thân nên biết đồng cảm và chia sẻ đối với người thân. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. đồng thời nâng cao giá trị của bản thân. . giúp đỡ nhau lúc khó khăn về vật chất lẫn tinh thần. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác để nhìn nhận. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác. . cuộc sống xung quanh… 3. vô cảm.Giải thích đồng cảm và chia sẻ: + Đồng cảm là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác. b. cuộc sống.Phê phán thái độ thờ ơ. xung quanh.Liên hệ bản thân: thể hiện thái độ và trách nhiệm của mình đối với người thân. Lập dàn bài: a. trước nỗi đau của người khác.… c. vô trách nhiệm trước cuộc sống. từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình… + Chia sẻ là cùng người khác san sẻ niềm vui nỗi buồn.Đồng cảm và chia sẻ là nét đẹp truyền thống của ông cha ta từ xưa đến nay. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. Mở bài: Giới thiệu khái quát dẫn dắt vấn đề: đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp trong xã hội ngày nay. Đồng cảm chia sẻ mang đến niềm vui và làm vơi đi nỗi khổ của người khác. Trang 212 . Thân bài: .

Nghĩa tình thái chỉ khả năng xảy ra của sự việc. . Tiết học hôm trước. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. tài liệu tham khảo. Nghĩa tình thái: nghĩa tình thái quan trọng dựa vào các 1. thái độ của người nói đối với người nghe.Các phương diện tình thái phổ biến tạo nên nghĩa tình Gv chốt lại lí thuyết bằng sơ đồ: thái của câu: + Sự nhìn nhận. (thể hiện qua các từ xưng hô. Tìm hiểu ngữ liệu: (sgk) ví dụ trong sách giáo khoa.Sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . Nhận xét Giáo viên ghi các ví dụ vào bảng . có thể bày tỏ thái độ.Tình thái là các trạng thái cảm xúc hay tình cảm của phụ và yêu cầu học sinh nhận xét con người trước sự việc. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. thiết kế bài học. nghĩa tình thái của từng câu. các từ tình thái cuối câu) Trang 213 . C. sự đánh giá của người nói (viết) với sự vật hoặc người nghe (đọc). diễn giảng.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. B. có thể thông báo sự vật.Hướng dẫn nắm được một số loại III. đánh giá và thái độ của người nói đối với Nghĩa tình thái việc được đề cập.Tuần 22: Tiết 79 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. .Về kiến thức: Hiểu các thành phần ngữ nghĩa của câu. sự việc đối thoại + Tình cảm. Vì vậy người ta chia làm hai thành phần nghĩa của câu: nghĩa sự vật và nghĩa tình thái. Nghĩa tình Nghĩa tình thái . . Kiểm tra bài cũ: 3. các từ gọi đáp. Phương tiện dạy học: . Phương pháp dạy học: . sách giáo viên. Nghĩa của câu là nội dung thông tin mà câu biểu đạt. . Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói hay viết. chúng ta đã tìm hiểu về nghĩa sự việc.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Nghĩa tình thái chỉ sự việc được nhận thức như là một thái hướng về hướng về người đạo lí. hiện tượng. Mỗi câu đều có nghĩa. Nghĩa tình thái chỉ sự việc đã xảy ra hay chưa xảy ra. chúng ta thường nói (viết) thành câu. chúng ta tìm hiểu về nghĩa tình thái của câu.… D. Tiết học hôm nay. Câu là một đơn vị ngữ pháp có cấu trúc phức tạp và sự phân loại phong phú dựa vào những tiêu chí khác nhau. 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Tiến trình lên lớp: 1.

- Hướng dẫn luyện tập + Giáo viên chia chia lớp 4 nhóm, 2 nhóm thực hiện một bài tập. + Giáo viên nêu quy trình làm và hướng dẫn học sinh thảo luận. + Học sinh thảo luận nhóm dưới sự hướng dẫn của giáo viên. + Sau đó, học sinh mang sản phẩm của mình lên bảng. + Cả lớp nhận xét, bổ sung. + Giáo viên nhận xét, bổ sung và cho điểm.

. Tình cảm thân mật gần gũi. . Thái độ bực tức, hách dịch . Thái độ kính cẩn. Luyện tập 1/ Bài 3 (trang 9): a- Nghĩa sự việc: hiện tượng thời tiết: (nắng) ở hai miền Nam - Bắc có sắc thái khác nhau. - Nghĩa tình thái: Phỏng đoán với độ tin cậy cao (chắc). b- Nghĩa sự việc: ảnh là của mợ Du và thằng Dũng. - Nghĩa tình thái: khẳng định sự việc ở mức cao (rõ ràng là). c- Nghĩa sự việc: cái gong to nặng tương xứng với tội án tử tù. - Nghĩa tình thái: khẳng định một cách mỉa mai (thật là). d- Nghĩa sự việc của câu thứ nhất nói về nghề cướp giật của Chí. - Nghĩa tình thái là nhấn mạnh thái độ bằng từ “chỉ”. Câu 3: - Nghĩa sự việc: hắn mạnh vì cái liều - Nghĩa tình thái: “Đã đành” là từ tình thái hàm ý miễn cưỡng công nhận một sự thật là: hắn mạnh vì cái liều. 3/ Bài 2 (tr 19): Các từ ngữ thể hiện nghĩa tình thái trong các câu: - Nói của đáng tội (thừa nhận việc khen này không nên làm với đứa bé). - Có thể (nêu khả năng). - Những (đánh giá mức giá cả là cao). - Kia mà (nhắc nhở để trách móc). 4/ Bài 3 (tr 19). - Câu chọn “hình như” (thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn) - Câu b: chọn từ “dễ” (phỏng đoán) - Câu c: chọn từ “tận” (đánh giá khoảng cách là xa) Hướng dẫn tự học - Nắm được hai thành phần nghĩa trong câu là các nghĩa tình thái quan trọng. Biết cách phân tích giá trị của nghĩa tình thái trong câu. - Chuẩn bị bài: Tràng giang – Huy Cận.

Trang 214

Tuần 22: Tiết 80 Giáo án Văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

TRÀNG GIANG
Huy cận
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được nỗi buồn cô đơn trước vũ trụ rộng lớn, nỗi sầu nhân thế, niềm khát khao hòa nhập với cuộc đời và tình cảm với quê hương đất nước của tác giả. + Thấy được màu sắc cổ điển trong một bài thơ mới. - Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945; bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài, cảm hứng, thể loại và ngôn ngữ. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong tập thơ Lửa thiêng, nhà thơ Huy Cận đã có lần tự họa chân dung tâm hồn mình: “Một chiếc linh hồn nhỏ,/ Mang máng thiên cổ sầu.” Nổi sầu thiên cổ ấy bao trùm lên cả tập Lửa thiêng và tụ hội ở Tràng giang, một trong những bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Huy Cận trước CMTT. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu I. Tìm hiểu chung tiểu dẫn: 1. Tác giả: Gọi học sinh đọc phần tiểu dẫn và Huy Cận (1919 – 2005), tên khai sinh Cù Huy Cận, quê hãy cho biết phần tiểu dẫn đã trình Hà Tĩnh. bày những vấn đề gì? - Sớm có năng khiếu thơ và trở thành nhà thơ nỗi tiếng ở Học sinh làm việc cá nhân và trình tuổi 20. bày trước lớp. - Sớm giác ngộ cách mạng từ tuổi sinh viên, sớm thành đạt và được giao nhiều trọng trách.
Trang 215

Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài thơ thông qua biện pháp phát vấn và cho học sinh thảo luận. - Nêu xuất xứ, hoàn cảnh sang tác.

- Nhận xét cách dung vần “ang” ở nhan đề. -Em hiểu thế nào về câu thơ đề từ “Bâng khuâng trời rộng nhớ song dài”? Giáo viên chốt lại -Em có ấn tượng gì về âm điệu chung của bài thơ? -Những yếu tố nào trong bài thơ đã tạo nên những cả xúc buồn ấy?

-Trong câu thơ “thuyền về nước lại sầu trăm ngã”, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Biện pháp nghệ thuật ấy nói lên điều gì?

- Nguyễn Du nói: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”. Ý thơ này của Nguyễn Du có thể giúp ta hiểu gì về tâm trạng của nhà thơ Huy Cận trước thiên nhiên, cảnh vật của đất nước?

- Kết hợp hài hòa giữa tài năng thi ca và tấm long yêu nước, yêu cách mạng. - Những tác phẩm chính: SGK 2. Bài thơ Tràng giang: a. Xuất xứ: - Trích trong tập Lửa thiêng - Được viết vào mùa thu năm 1939 trước cảnh song Hồng mênh mông song nước. II. Đọc hiểu văn bản 1. Giọng điệu và âm hưởng của bài thơ: * Nhan đề: vần ang → tạo dư âm vang xa, trầm lắng mênh mông, trang nhã, cổ kính. * Câu đề từ: Bâng khuâng trời rộng nhớ song dài. - Trời rộng, sông dài → không gian mênh mông, vô biên. - Bâng khuâng, nhớ → tâm trạng buồn nhớ, cô đơn giữa cảnh sông dài, trời rộng. → câu đề từ thâu tóm đầy đủ tâm trạng buồn nhớ sâu lắng của nhà thơ trước cảnh sông dài trời rộng. => Âm điệu buồn, sự cô đơn, hoang vắng, đìu hiu, lặng lẽ… * Từ ngữ: + Các cụm từ, từ: buồn điệp điệp, sầu trăm ngã, cô liêu, lặng lẽ… → mang màu sắc biểu cảm cao. * Hình ảnh: - Tương phản: thuyền về > < nước lại → chia lìa - củi một cành khô lạc mấy dòng, chim nghiêng cánh nhỏ… bơ vơ, lạc lỏng. - vãn chợ chiều, không một chuyến đò ngang, không cầu: tàn tạ, hoang vắng. - bèo dạt về đâu: mênh mông, vô định. * Giọng thơ (thể thơ thất ngôn): nhịp nhàng, trầm buồn, gợi cảm giác hụt hẫng, mất mát. 2. Tâm trạng của tác giả: - Kiếp người trôi dạt, bấp bênh. - Dự cảm về tương lai, hạnh phúc trước hoàn cảnh tối tăm của đất nước → tâm trạng chung của các nhà thơ lãng mạn thời bấy giờ. => Cái buồn có ý nghĩa tích cực: có tâm hồn, nhiệt huyết, không thờ ơ trước hiện thực, không phó mặc trước cuộc đời. 3. Đặc sắc nghệ thuật:
Trang 216

-Vì sao nói bức tranh thiên nhiên trong bài thơ đậm màu sắc cổ điển mà vẫn gần gũi thân thuộc?

-Thử tìm trong bài thơ những nét gần gũi với những bài thơ Đường mà anh (chị) đã được học?

-Theo anh (chị) nội dung cảm động nhất của bài thơ “tràng giang” là gì? a.Tình yêu thiên nhiên b.Tình yêu quê hương đất nước c.Nỗi buồn cô đơn trước thời cuộc d.Cả 3 ý trên đều đúng. Tại sao? -Bức tranh tràng giang hiện lên như thế nào? Bức tranh ấy ẩn chứa tâm trạng gì của nhà thơ Huy Cận nói riêng và thế hệ thanh niên thời bấy giờ nói chung? -Hãy phát biểu cảm nhận của anh chị về một chi tiết trong bài thơ mà anh chị tâm đắc nhất?

- Thủ pháp tương phản: cái mênh mông vô tận (sông dài, trời rộng) > < cái mong manh, nhỏ bé (con thuyền, cành củi khô, cồn nhỏ, cánh chim nhỏ) - Tính cổ điển và hiện đại: + Cổ điển: . Các hình ảnh: sông nước, hoàng hôn, cánh chim, con thuyền… → quen thuộc trong thơ cổ. . Hệ thống từ Hán Việt: tràng giang, cô liêu… . Lớp lớp mây cao đùn núi bạc – Tái thượng phong vân tiếp địa âm (mặt đất mây đùn cửa ải xa) – Đỗ Phủ . Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà – Yên ba giang thượng sử nhân sầu (trên sông khói sóng cho buồn long ai). + Hiện đại: . Từ sang tạo: sâu chót vót, niềm thân mật, dờn dợn,… . Cách diễn đạt phù hợp với tâm trạng, cảm xúc của nhà thơ . Cành củi khô, bèo, bến đò, chợ chiều, cầu…: hình ảnh quen thuộc, thân thiết với người Việt Nam. 4. Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên và tâm sự yêu nước thầm kín của tác giả. Đồng thời còn toát lên nỗi lòng cô đơn bất lực trước thời cuộc của hồn thơ Huy Cận nói riêng và lớp trí thức trẻ lúc bấy giờ nói chung. 5. Tổng kết: (ghi nhớ) III. Luyện tập 1. Củng cố - Tràng giang là một bài thơ buồn thương về cuộc đời cô đơn, kiếp người nổi trôi vô định. Đồng thời chất chứa tâm sự yêu nước thầm kín của tác giả. - Bức tranh tràng giang ở đây vừa có dáng dấp cổ kính Đường thi, lại vừa gần gũi, thân thuộc với người Việt Nam.

2. Luyện tập * Thời gian và không gian nghệ thuật:
Trang 217

Phân tích thời gian và không gian nghệ thuật của bài thơ? Học sinh làm việc theo từng dãy bàn và trình bày dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Học sinh tranh luận với nhau, giáo viên hướng dẫn học sinh đến kết luận cuối cùng và nhận xét cho điểm.

- Thời gian về chiều: chợ chiều, nắng xuống, bong chiều sa, hoàng hôn… - Không gian trời nước mênh mông của những cảnh vật nhỏ bé mong manh: con thuyền xuôi mái nước song song, củi một cành khô lạc mấy dòng, sông dài trời rộng bến cô liêu, chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa… 3. Hướng dẫn tự học - Học thuộc lòng bài thơ và nắm được mạch cảm xúc của tác phẩm. - Chuẩn bị bài: Thao tác lập luận bác bỏ.

Trang 218

Tuần 22: Tiết 81 Giáo án Làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ, LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Về kiến thức: Nắm được mục đích yêu cầu và cách sử dụng thao tác lập luận bác bỏ trong văn nghị luận. - Về kỹ năng: Biết bác bỏ một ý kiến sai, thiếu chính xác về xã hội hoặc văn học. B. Phương tiện dạy học: - Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: - Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc long đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Một thực tế mà ai cũng biết trong cuộc sống cũng như trong sách báo, ta có thể gặp những ý kiến sai lầm, những lời nói, những bài viết lệch lạc, thiếu chính xác. Trước những tình huống ấy, ta thường trao đổi, tranh luận để bác bỏ. Một trong những thao tác nghị luận trong tranh luận bác bỏ. Vậy thao tác lập luận bác bỏ nhằm mục đích gì? Có những yêu cầu nào? Cách thức tiến hành ra sao? Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1. I. Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ Học sinh tìm hiểu mục I, thảo luận - Bác bỏ là dung lí lẽ và dẫn chứng để phủ nhận những ý những câu nói sau: kiến, những nhận định… sai trái, nhằm bảo vệ những ý 1. Thế nào là bác bỏ? Trong cuộc kiến, những nhận định đúng đắn. sống cũng như bài viết nghị luận, ta - Trong đời sống cũng như trong các văn bản nghị luận dung thao tác bác bỏ nhằm mục đích thường song song tồn tại những quan niệm đúng đắn, gì? khách quan, trung thực và quan điểm lệch lạc, phiến diện, chủ quan; do đó chúng ta cũng thường phải sử dụng thao tác bác bỏ nhằm phê phán cái sai để bảo vệ chân lí của đời sống, chân lí nghệ thuật. 2.Để bác bỏ thành công chúng ta - Để bác bỏ thành công, chúng ta cần: cần nắm vững những yếu tố nào? + Chỉ ra được cái sai hiển nhiên (Trái với quy luật tự nhiên, xã hội, sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật…) của chủ thể phát ngôn (ý kiến, nhận định, quan điểm…)
Trang 219

Phân tích học yếu không phải là một thói xấu mà là một nhược điểm chủ quan hoặc do khách quan chi phối: sức Trang 220 . Luyện tập 1. trung thực để bác bỏ các ý kiến.Hoạt động 2. Đoạn a: Tác giả bác bỏ quan niệm “đổi cứng ra mềm” của những kẻ sĩ cơ hội. Luyện tập * Bài tập 1.Ông Nguyễn An Ninh bác bỏ ý kiến sai trái cho rằng “tiếng nước mình nghèo nàn” . quan niệm) nào bị bác bỏ? bác bỏ bằng cách nào? Hoạt động 3: Luyện tập Yêu cầu phân tích Vấn đề bị bác bỏ ở mỗi đoạn văn Cách bác bỏ của mỗi tác giả + Dùng lí lẽ và dẫn chứng khách quan. * Bài tập 2. nhất là câu hỏi tu từ và bằng cách so sánh trí tưởng tượng của Nguyễn Du với trí tưởng tượng của các thi sĩ nước ngoài. có văn hóa tranh luận và có sự tôn trọng người đối thoại.Bác bỏ bằng cách dung phối hợp nhiều loại câu. Khẳng định đây là một quan niệm sai về việc kết bạn trong lứa tuổi học trò. Đoạn b: Tác giả bác bỏ quan niệm cho rằng “Thơ là những lời đẹp” Bác bỏ bằng những dẫn chứng cụ thể. tôn trọng bạn đọc. nhận định.Học sinh trao đổi thảo luận và trả lời câu hỏi sau: Cho biết trong 3 đoạn trích trên. Bác bỏ bằng lí lẽ và dẫn chứng. Tìm hiểu cách bác bỏ. . luận điểm (ý kiến.Bác bỏ bằng cách phân tích tác hại đầu độc môi trường của những người hút thuốc lá gây ra cho những người xung quanh. Củng cố 2.Ông Nguyễn Khắc Viện bác bỏ quan niệm sai trái “Tôi hút thuốc. Tổng kết: Ghi nhớ (sgk) IV.Bác bỏ bằng cách khẳng định ý kiến sai trái ấy không có cơ sở nào cả và bằng cách so sánh hai nền văn học Trung – Việt để nâu câu hỏi tu từ: “Phải quy lỗi cho sự nghèo nàn của ngôn ngữ hay sự bất tài của con người” Đoạn c: . mặc tôi” . nhận định sai trái. III.Học sinh đọc đoạn trích . + Thái độ thẳng thắn. Cách bác bỏ Đoạn a: . Đoạn b: . cầu an.Ông Đinh Gia Trinh bác bỏ ý kiến của ông Nguyễn Bách Khoa cho rằng “Nguyễn Du là một con bệnh thần kinh” . II. tôi bị bệnh.

gia đình…. trong đó có học tập. Hướng dẫn tự học Trang 221 . từ đó phân tích nguyên nhân và tác hại của quan niệm sai trên. 3. Khẳng định quan niệm đúng đắn là kết bạn với những người học yếu là một trách nhiệm và tình cảm bạn bè để giúp đỡ nhau về mọi mặt.khỏe.

Vấn đề cần bác bỏ: nếu chỉ đọc nhiều sách và thuộc nhiều thơ văn thì mới chỉ có kiến thức sách vở. Bài tập 1. . B. Yêu cầu phân tích * Đoạn a: Vấn đề bị bác bỏ ở mỗi đoạn văn.Vấn đề cần bác bỏ: nếu chỉ luyện tư duy. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: luyện tập I. biện pháp. yêu cầu của thao tác lập luận so sánh.Vấn đề bác bỏ: quan niệm sống quẩn quanh.Cách bác bỏ: dung lí lẽ và những hình ảnh so sánh sinh động. né tránh của những người hiền tài trước một vương triều mới.2 1. . của những người đã trở thành nô lệ của tiện nghi. * Quan niệm a. Bài tập 2. Phương tiện dạy học: .Sách giáo khoa.Vấn đề bác bỏ: thái độ dè dặt. Luyện tập Tổ chức thảo luận theo nhóm bài 1. thiết kế bài học. diễn giảng.Tuần 22: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ A. nghèo nàn Cách bác bỏ của mỗi tác giả.Về kỹ năng: Vận dụng được thao tác lập luận bác bỏ thích hợp trong bài văn nghị luận. sách giáo viên. Cách so sánh. chưa có Trang 222 .Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. .Cách bác bỏ: dung lí lẽ phân tích để nhắc nhỡ. . tài liệu tham khảo. kêu gọi những người hiền tài ra giúp nước. con mọt sách… đây là quan niệm phiến diện. . Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.… D. . * Đoạn b: . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Về kiến thức: Củng cố và nâng cao hiểu biết về thao tác lập luận bác bỏ. thiếu kiến thức đời sống. 3. luyện nói luyện viết thì mới chỉ có phương pháp. * Quan niệm b. Phương pháp dạy học: .Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. . Kiểm tra bài cũ: Trình bày mục đích. 2. C.

kiến thức về bộ môn và kiến thức về đời sống. có khát vọng làm giàu… * Thân bài .Bác bỏ quan niệm về cách sống ấy: Vấn đề cần bác bỏ: bản chất của cái gọi là sành điệu chính là lối sống buông thả. * Kết luận: Phê phán và nêu tác hại của quan niệm về cách sống sai trái.Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. . * Mở bài Giới thiệu ít nhất hai quan niệm sống khác nhau: 1 (sgk).Hoàn thành các bài tập trên lớp .Sống sâu sắc và có trách nhiệm để tích lũy vốn sống thực tế. .Có động cơ và thái độ học tập đúng đắn để có khát vọng vượt lên những giới hạn của bản thân. Phân tích ngắn gọn nguyên nhân phát sinh ra quan niệm ấy.Chuẩn bị bài mới: Đây thôn Vĩ Dạ Trang 223 .Có phương pháp học tập phù hợp với bộ môn để nắm được tri thức một cách cơ bản và hệ thống. II. . . .Bài tập 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh lập dàn bài và việt bài văn. * Quan niệm đúng đắn: muốn học tốt môn ngữ văn cần phải. Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. Hướng dẫn tự học . hưởng thụ và vô trách nhiệm. . đây cũng là quan niệm phiến diện.Thường xuyên đọc sách báo tạp chí… và có ý thức thu thập thong tin trên các phương tiện thong tin đại chúng… 3.Thừa nhận đây cũng là một quan niệm về cách sống hiện nay. 2 cách sống của tuổi trẻ thời hội nhập là phải có trí tuệ. Bài tập 3.

Tác phẩm chính: SGK.Tên thật: Nguyễn Trọng Trí (1912 . Quảng Bình. vô vọng. TÌM HIỂU CHUNG 1. . Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐÂY THÔN VĨ DẠ Hàn Mặc Tử A. cảm hứng. Trang 224 . + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. . nhớ đến một con người tài hoa mà đau thương tột đỉnh. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các HD trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Phân tích sự hài hoà các yếu tố cổ điển và hiện đại trong bài thơ. Đây thôn vĩ dạ là một trong những bài thơ như vậy của nhà thơ. 2. ở Phong Lộc. Kiểm tra bài cũ: . Hoạt động GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi hs đọc phần tiểu dẫn và hãy cho biết phần tiểu dẫn trình bày những vấn đề gì? Hs làm việc cá nhân và trình I. 3. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp. tuy đày hư ảo mà đẹp một cách lạ lùng.. thể loại và ngôn ngữ.. thiết kế bài học. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. C. các tài liệu tham khảo. . Nhớ đến HMT là nhớ đến một cuộc đời ngắn ngủi mà đày bi kịch. cảm hứng.Tuần 23: Tiết 82.83. thể hiện nỗi buồn cô đơn của nhà thơ trong một mối tình xa xăm.Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới. . sách giáo viên.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận bài thơ là bức tranh phong cảnh và cũng là tâm cảnh. diễn giảng. Tác giả . của tâm trạng chủ đề trữ tình và bút pháp độc đáo tài hoa của nhà thơ mới. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong phong trào thơ mới. HMT là một nhà thơ khá đặc biệt.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: .. Hồn thơ HMT tuy buồn đau mà trong sáng. so sánh hai câu thơ cuối của bài Tràng giang và Hoàng hạc lâu để thấy sự khác nhau về đề tài. D. tư tưởng nghệ thuật. + Nhận biết được sự vận động của tứ thơ. B. Tiến trình lên lớp: 1.Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ Tràng giang.Phân tích.1940).Về kĩ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Vn từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài.

2. ta thấy tình cảm trân trọng. Hàn Mặc Tử có thầm yêu Hoàng Cúc quê ở Vĩ Dạ nhưng sống ở Quy Nhơn. tự nhiên + mướt: non tơ.Xuất xứ: rút ra từ tập “Thơ điên” sáng tác năm 1938. phúc hậu + Lá trúc: gợi sự mảnh mai. hỏi nhằm: đạt được những ý gì? + Lời trách nhẹ nhàng + Lời mời gọi tha thiết Hs làm việc cá nhân và trình bày + Lời tự phân thân để hỏi chính mình về một việc cần làm.Hình ảnh. tốt tươi. Hoàng hôn nơi thôn Vĩ – Sông nước mây trời sứ Huế (khổ Nhận xét chung về âm 2) Trang 225 . + về chơi: thân mật. yêu quý của nhà thơ cảnh vật và con người thôn Vĩ. phải trước lớp. Hs làm việc cá nhân và trình bày + Điệp từ nắng: ánh nắng lan toả. . Bài thơ Gv giải thích thêm về mối . ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN tìm hiểu văn bản 1. cao vút.Câu 1: câu hỏi tu từ. con người gợi cảm hứng để nhà thơ viết Đây thôn Vĩ Dạ thể hiện tâm được thể hiện qua bài thơ? trạng. Lưu ý: Vườn ai mướt quá xanh như ngọc  hình ảnh so sánh + về chơi: bình thường. bất hạnh. mơn mởn. . quan hệ tình cảm giữa HMT và .bày trước lớp. Kim Cúc gởi cho HMT tấm thiếp vẽ phong cảnh hỏi : Hãy nêu cảm nhận chung Huế có hình nguời chèo đò trên sông Hương… Bức ảnh đó đã về âm điệu. Ít lâu sau. HMT vào Sài Gòn làm báo. xã giao làm nổi bật nét tươi tốt. tinh khiết làm bừng sáng cả khoảng ảnh vừa tìm? trời hồi tưởng của nhà thơ. hơn. Qua đó. phúc hậu thấp thoáng sau cành lá trúc  hình ảnh vừa thực vừa ảo. 2. Hoạt động 2: Hướng dẫn HS II.  Cảnh thôn Vĩ thật đẹp thật tình tứ: thiên nhiên và con người thật hài hoà. tình yêu thầm kín của mình trong hoàn cảnh éo le. kín đáo vừa cương trực.Hoàn cảnh sáng tác: Kim Cúc. cảnh vật. khi mắc Ngâm thơ bài “Đây thôn Vĩ Dạ” bệnh phong trở lại Quy Nhơn thì Kim Cúc đã theo gia đình về hoặc cho hs nghe băng đĩa và quê. rực rỡ ngay từ lúc bình minh trước lớp.Tâm trạng của tác giả được bộc lộ như thế nào qua khổ thơ đầu? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. thanh tú + Mặt chữ điền: gương mặt dịu dàng. biểu . Lá trúc che ngang mặt chữ điền  con người xuất hiện vừa e ấp. làm mà giờ đây không biết có còn cơ hội để về thăm cảnh cũ chốn xưa nữa hay không. lấp lánh ánh mặt trời buổi sáng vườn thôn Vĩ? Nhận xét sức biểu mai. chi tiết nào thể hiện . hiện thể hiện qua những hình + Nắng mới lên: trong trẻo. Cảnh vườn thôn Vĩ lúc bình minh và tâm trạng tác giả Câu thơ mở đầu sử dụng (khổ 1) biện pháp nghệ thuật gì. bóng láng. Một lần.Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên  không tả mà gợi: được nét đặc trưng của khu + Hàng cau: thẳng tắp.

mộng tưởng gợi thêm nỗi xót xa. + Hình ảnh sông trăng: gợi cảnh vật hư ảo. Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. là người khách trong mơ mà thôi. Có lẽ nhà thơ chỉ là người khách qúa xa xôi.Câu cuối: câu hỏi tu từ phiếm chỉ -> phảng phất một chút hoài nghi. Đó cũng là câu hỏi day dứt về thân phận. ( Có thể cho ta cách hiểu khác ở câu thơ này: Đó là người con gái trong mơ mà tác giả hướng đến với tâm trạng khắc khoải. thời gian: rộng. . -> Câu thơ càng tăng thêm nỗi cô đơn trống vắng trong một tâm hồn tha thiết yêu thương con người và cuộc đời. người trong cõi xa xôi. bám víu. .Âm điệu: u hoài. 4. xa Hs làm việc cá nhân và trình cách của cuộc đời đối với mình. cô đơn của nhà thơ trước sự thờ ơ. buồn hiu hắt.Phát hiện những biện pháp tu . lung linh.Tứ thơ bắt đầu với cảnh đẹp thôn Vĩ bên dòng sông Hương. trăng  Cảnh hoàng hôn thôn Vĩ thật đìu hiu.Cảnh vật: + gió. dường như tác giả đang cố tìm một nơi để an ủi. hoa bắp lay: sông Hương lặng lờ trôi. Hình ảnh thiếu nữ Huế và tâm trạng nhà thơ (khổ 3) .điệu được biểu hiện trong khổ thơ.Hình ảnh gió. . da diết) . . Qua đó ta thấy tâm trạng khắc khoải. 3. huyền nỗi niềm tâm sự gì? ảo. lung linh. Cấu trúc của hai câu thơ cuối ntn? Đâu là hình ảnh nổi bật nhất của 2 câu thơ? . . lạnh lẽo.Có gì đáng chú ý trong tứ thơ . làm sao biết được tình người xứ Huế có đậm đà hay không. rời rạc. Đồng thời thể hiện một bày trước lớp. mây.Qua khổ thơ tác giả đã bộc lộ  Khổ thơ thể hiện tình yêu thầm kín thiết tha. một nỗi buồn man mác. thời gian. hư ảo. cảnh vật với khổ thơ đầu? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. sông.Câu 2. hay cũng chỉ mờ ảo dễ chóng tan như sương khói kia. nỗi mong ước được trở về thăm thôn Vĩ. . một hy vọng. càng ngày nỗi niềm bâng khuâng khắc khoải càng lớn dần. + dòng nước buồn thiu.Không gian. chơi vơi đầy hụt hẫng trong tâm hồn nhà thơ. từ Trang 226 . về nỗi mặc cảm chia lìa. buồn bã.Hệ thống câu hỏi tu từ rải đều ở cả ba khổ thơ tạo nên chuỗi âm hưởng nhất quán. băn khoăn. thiếu gắn kết và mất hẳn sức sống. qua đó so sánh về không gian. Đặc sắc nghệ thuật . phảng phất gợi cảm xúc gì? tâm trạng u buồn . .  Cõi thực đã hoà nhập vào cõi mộng.Hai câu cuối: câu hỏi tu từ  thể hiện một nỗi chờ mong.Điệp ngữ “khách đường xa” -> Nhấn mạnh hình ảnh con từ trong khổ thơ trên? (điệp ngữ. cách kín đáo k/v về tình yêu đằm thắm và thiết tha. + trăng: hình ảnh quen thuộc của thi nhân. mây: chia lìa. 3: Hình ảnh thiếu nữ áo trắng như tan loãng trong khói sương xứ Huế -> con người mờ ảo. mênh mang. lời câu hỏi tu từ) thầm tâm sự của nhà thơ với chính mình.

yêu người. LUYỆN TẬP: 1. + Thấy được bút pháp gợi tả thiên nhiên giản dị. tự nhiên. Hoạt động 3: Hướng dẫn HS luyện tập.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được vẻ đẹp của tâm hồn HCM: Trong bất cứ tình huống nào cũng hướng về sự sống và ánh sáng. chủ nghĩa lạc quan gắn liền với lòng nhân ái. em hãy rút ra chủ đề của bài thơ? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Cũng cố 2. chân thật. là tiếng lòng của một con người tha thiết yêu đời. 5. Tuần 23: Tiết 84.Bút pháp bài thơ là sự hoà điệu giữa tả thực tượng trưng lãng mạn và trữ tình.học thuộc lòng bài thơ và nắm được mạch cảm xúc của tác phẩm. Trang 227 . . Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHIỀU TỐI (MỘ) Hồ Chí Minh A.Qua phân tích. III. Chủ đề: Bài thơ là bức tranh phong cảnh thể hiện tình yêu đời. Hướng dẫn tự học: . . đó mà khơi gợi liên tưởng thực ảo mở ra bao niềm cảm xúc suy tư về cảnh và người xứ Huế với những phấp phỏng lo âu và niềm hy vọng tin yêu. Luyện tập 3. lòng ham sống mãnh liệt của một hồn thơ.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: . Qua đó còn là một bức tranh đẹp về một miền quê đất nước.Chuẩn bị bài mới: Chiều tối – Hồ Chí Minh.và bút pháp của bài thơ? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. đồng thời cảm nhận được vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại của bài thơ. .

B. cho biết tập nhật kí được viết trong hoàn cảnh nào? Nội dung cần đạt I. con người và sự sống. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các HD trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. tình yêu của bản thân đối với thiên nhiên. Bài thơ a. thiết kế bài học.. 3. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. II. b.Sáng tác trong suốt thời gian 13 tháng ở tù bị đày ải vô cùng khổ cực 2. Vào bài mới: Lời vào bài: Như chúng ta đã biết trong thời gian bị giam ở 30 nhà lao ở 13 huyện ở tỉnh Quảng Tây TQ. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. 2. Hồ Chủ Tịch đã phản ánh niềm tin tưởng. Nêu chủ đề. Thông qua đó. 2 câu thơ hoặc hình ảnh thơ ấn tượng nhất. Tập thơ thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật thơ HCM: hồn nhiên. cổ điển mà hiện đai. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. cảm hứng. Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài thơ thong qua . các tài liệu tham khảo. chiến sĩ mà thi sĩ. C. Kiểm tra bài cũ: . D. + Chiều tối là thời khắc cuối cùng của ngày tàn -> vạn vật cũng Trang 228 Cho học sinh đọc phần phiên âm và dịch thơ. bình dị. Bài thơ Chiều tối là một trong những bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ HCM nói chung và Nhật ký trong tù nói riêng.Về kĩ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Vn từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. Hoàn cảnh sáng tác: Chiều tối là bài thơ thứ hai trong chuỗi năm bài thơ mà Hồ Chí Minh đã sáng tác trong khoảng thời gian Người bị giải đi từ nhà lao huyện Tĩnh Tây đến nhà giam ở Thiên Bảo và được ghi lại trong tập thơ chữ Hán Nhật ký trong tù. sách giáo viên. Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. TÌM HIỂU CHUNG 1. (2 câu đầu) . Tập thơ Nhật ký trong tù . Tiến trình lên lớp: 1. Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ. Cảm nhận của em về 1. Hoạt động GV và HS Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi học sinh đọc phần I.. được dịch ra tiếng Việt. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bác Hồ đã viết Nhật ký trong tù. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN 1.Gồm 134 bài thơ bằng chưc Hán. thể loại và ngôn ngữ. . in lần đầu tiên 1960. Chủ đề: Bài thơ là bức tranh thiên nhiên và sinh hoạt ở vùng dân dã trong buổi chiều tàn.Đọc thuộc lòng bài thơ Đây thôn Vĩ dạ.Tái hiện không gian và thời gian của buổi chiều xóm núi... diễn giảng.

cuộc sống sum vầy.Câu 1: lấy hình ảnh ước lệ cánh chim nhỏ bày về núi để miêu tả t/gian buổi tối (cách cảm nhận t/gian trong thơ t/thống). thanh bình. .Câu 2: bản dịch không diễn tả được vẻ đơn độc. → Hình thức thơ giản dị nhưng có sức chinh phục người đọc bởi cái hồn nhiên. hai câu thơ đầu giúp ta hình dung thật rõ nét cảnh chiều miền sơn dã: cảnh có gợi buồn nhưng vẫn mở ra một không gian bát ngát. cô gái ấy hiện lên như thế nào? Phát hiện nghệ thuật được sử dụng qua câu 3. + Chim mỏi: gây cảm tưởng buồn bã mệt mỏi. một người nghệ sĩ: rung động với cái khoáng đạt của không gian. như con người đều nghỉ ngơi. + Ma bao túc – Bao túc ma: láy âm vắt dòng. xanh trong. Bức tranh đời sống. ⇒ Sự cảm nhận thiên nhiên tinh tế của Bác. tạo nên một sự nối âm lien hoàn nhịp nhàng. lấy động tả tĩnh) và những hình ảnh quen thuộc mà cổ kính giầu sức khơi gợi…. + Trôi nhẹ giữa tầng không: gợi ra cả một bầu trời bát ngát. thi vị. cái yên tĩnh của chiều thu và cái nhìn đồng cảm đầy yêu thương với cánh chim bay về chiều. + Thi nhân: người chiến sĩ trong cảnh tù đày. thanh thản). khỏe khoắn. nghèo. + Về rừng tìm chốn ngủ : diễn tả và gợi ra không gian êm đềm và tĩnh lặng. màu ấy gây cho → nhãn tự thơ: dường như làm tăng niềm vui sức mạnh cho Trang 229 2. → Cảnh vật và con người có một sự gần gũi tương đồng. . sống động bức tranh đời sống nơi xóm núi: + Cô em xóm núi xay ngô: cô gái đẹp tự nhiên. nhịp bay chậm của đám mây.Hai câu thơ sau thể hiện chân thật. diễn tả vòng quay không dứt của động tác xay ngô → sự vận động của thời gian. bình dị của cuộc sống. 4? Tại sao tác giả lại dung biện pháp láy âm vắt dòng này? Trong bức tranh chiều tối này. tươi tắn. đảm đang nơi xóm vắng. + Lò than rực hồng: Hình ảnh sự sống.hình thức phát vấn: Tác giả dung những hình ảnh gì để tả cảnh chiều tối? những hình ảnh ấy gợi lên trong tâm trí em những cảm tưởng gì? Thoạt nhìn về con người ở đây có mối tương đồng như thế nào? Nhận xét về bản dịch câu thơ thứ 2? Tác giả đã sử dụng nghệ thuật nào để miêu tả cảnh chiều ở miền sơn dã? Em cảm nhận như thế nào về con người của Bác qua 2 câu thơ này? Học sinh làm việc theo nhóm ở từng dãy bàn và trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. tạo cảm giác phóng khoáng. êm ả. nỗi bật lên là hình ảnh một sơn nữ. Bức tranh thiên nhiên bị đẩy lùy ra sau làm nền. cao rộng. + Cô vân: đám mây cô độc gây cảm giác buồn bã nhưng là “trôi nhẹ” (cảm giác ung dung. trong trẻo. (2 câu cuối) . → Chỉ bằng vài nét chấm phá đơn sơ với thi pháp cổ điển(dùng diện vẽ điểm. . nỗi bật lên màu sắc rực rỡ (lò + Chữ hồng cuối bài thơ: là trung tâm tỏa ấm cho toàn bài thơ than rực hồng).

ấm áp. sống động. cuộc sống con người của Bác. vừa có nét hiện đại (bút pháp tả thực sinh động với những hình ảnh dân dã đời thường). LUYỆN TẬP: 1. . Cũng cố a. vắng vẻ. gần gũi. tình người. cái chờ đợi là nhà tù tối tăm bẩn thỉu…) như thế nào? Quang cảnh chiều tối miêu tả trong bài thơ có phù hợp với tâm trạng ấy không? Qua sự đối chiếu ấy. cái buồn. ⇒ Tâm hồn thư thái. ước lệ với những thi liệu thơ cũ).Ngôn ngữ cô đọng hàm súc. b. bình yên. với hạnh phúc.Nghệ thuật tả cảnh vừa có nét cổ điển (bút pháp chấm phá.Bài thơ tứ tuyệt được thể hiện theo kiểu ký họa của nghệ thuật tạo hình phương đông (vài nét chấm phá). em hãy tìm hiểu nét đẹp trong tâm hồn Hồ Chí Minh. → Bức tranh sinh hoạt ở xóm núi. 4. xua tan cái lạnh. tâm trạng một người vào hoàn cảnh của tác giả (người tù bị giải trên đường gặp lúc chiều tối ở nơi đất khách quê người. một tấm long nhân hậu với nhân dân và những rung động tinh tế trước phong cảnh thiên nhiên. Tổng kết (ghi nhớ) III. Nội dung: . * Cũng cố . Nghệ thuật .Chuẩn bị bài mới: Từ ấy.em ấn tượng gì? Tác giả đưa màu sắc ấy vào có hợp lí không? Vì sao? Theo lẽ thường. nhân đạo đến quên mình: mọi buồn vui đều gắn với vui buồn của dân tộc và của nhân loại mà hầu như không phụ thuộc vào cảnh ngộ của riêng mình. dung nhãn tự hồng) 4. vui với cảnh. 3. → Hình ảnh nổi bật và tỏa ấm trên bức tranh thơ. sử dụng linh hoạt và sáng tạo (cách hiệp vần câu 3.Tính hiện đại: hơi ấm. có một tâm hồn nhân hậu bao la.Tâm hồn luôn hướng về sự sống và ánh sáng.Bức tranh xinh xắn về cảnh trời chiều và sinh hoạt nơi núi rừng mênh mông nhưng đầm ấm. Hướng dẫn tự học: . Bác là một người có bản lĩnh khác thường. ấm áp tình đời. . Nghệ thuật: . tràn đầy ánh sang. Trang 230 .dặn dò: Chất thép và chất tình của Bác qua bài thơ Chiều tối? Nhãn tự của bài thơ nằm ở hình ảnh nào? Hình tượng cô gái hay lò than hồng? phân tích hình ảnh ấy. ánh sáng đã mang nét đặc sắc cho bài thơ: đây là bức tranh trong đời và ấm áp tình đời. 2. Luyện tập 3. . Nghệ thuật tả cảnh và sử dụng ngôn ngữ trong bài thơ? người đang cất bước trên đường xa. cô đơn của cảnh vật nơi núi rừng lúc chiều tối.

Vì thế. vừa có ý nghĩa chủ quan. cảm xúc. suy nghĩ của nhà thơ. thể hiện một quan hệ thẩm mĩ đối với cuộc sống. Luyện tập: . tâm trạng riêng của tác giả.Phân tích tác phẩm trữ tình. những suy tư của nhân vật trữ tình thể hiện qua lời thơ. Đây vừa là đối tượng để bộc lộ cảm xúc.Đề 1: Tính cổ điển và hiện đại trong bài Tràng giang thảo luận 4 đề văn: của Huy Cận. Cách so sánh. . Kiểm tra bài cũ: Trình bày mục đích. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . trước hết là phân tích “cái tôi trữ tình”. rèn luyện kỹ năng qua một số đề văn cụ thể. tâm trạng chủ quan. Phương pháp dạy học: . .Nhân vật trữ tình thường mang một niềm suy tư. riêng tư của nhà thơ.Thứ đến là phân tích nhân vật trong thơ trữ tình.… D. .Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. hình ảnh thơ. Phương tiện dạy học: .Lưu ý một số điều khi phân tích nhân vật trong thơ trữ tình. tài liệu tham khảo. yêu cầu của thao tác lập luận so sánh. vừa là hình ảnh mang cảm xúc của nhà thơ. B.Luyện tập củng cố kiến thức.Giáo viên chia lớp làm 4 nhóm . Tiến trình lên lớp: 1. còn phải thấy được những yếu tố. diễn giảng. Hh2: II. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. C. cấu tứ thơ.Sách giáo khoa. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Giáo viên hướng dẫn học sinh I. . Những điều cần lưu ý khi phân tích nhân vật trong những lưu ý khi phân tích nhân vật thơ trữ tình: trong thơ trữ tình. Trang 231 . 3.Tuần 23: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG THƠ TRỮ TÌNH A. sách giáo viên. phân tích những tâm trạng. mặt khác. những nét khách quan được cảm nhận qua điệu tâm hồn. nhạc điệu. nhưng cũng không hoàn toàn là chủ quan thuần túy. khi phân tích nhân vật trữ tình. thiết kế bài học. một mặt phải làm nỗi bật cảm xúc.

Đề 2: Chất cổ điển và hiện đại trong bài chiều tối của Hồ Chí Minh. . cho điểm và hoàn chỉnh dàn bài. giáo viên yêu cầu học sinh trình bày sản phẩm của mình bằng bảng phụ.Giáo viên lưu ý học sinh cách làm bài và nhắc nhỡ các em chấp hành tốt nội qui. Củng cố . .Học sinh nhận xét và bổ sung cho nhau .Học sinh thảo luận với các yêu cầu cụ thể sau: + Mở bài nên giới thiệu như thế nào? + Tìm ý cho mỗi đề bài + Sắp xếp các ý theo trình tự hợp lí + Triển khai một ý thành lời văn Sau khi học sinh thảo luận xong..dặn dò: . Trang 232 .Giáo viên nhận xét kết quả thảo luận.

thiết kế bài học.… C. tạo cho mình một sức mạnh tinh thần to lớn. Tập thơ Từ ấy là tập thơ đầu tay đánh dấu thời điểm bừng sáng của tâm hồn thơ và lí tưởng CM. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 24: Tiết 85 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ ẤY Tố Hữu A.… D. .Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được niềm vui lớn của nhà thơ khi giác ngộ lí tưởng cộng sản và nhờ đó biết gắn bó với nhân dân lao khổ.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945.Phân tích tâm hồn lạc quan. Tố Hữu được coi là lá cờ đầu của nên thơ ca CM. sách giáo viên. cũng là tuyên ngôn nghệ thuật của bài thơ. + Thấy được nghệ thuật diễn tả tâm trạng vui sướng. Tiến trình lên lớp: 1. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. . nhịp thơ dồn dập. B. của nhà thơ. Từ đây có thể rút ra nhận xét giá trị khái quát của bài thơ. 2. cũng có ý nghĩ như một tuyên ngôn và lẽ sống của một chiến sĩ CM.Nêu rõ hướng vận động của tứ thơ. diễn giảng. tình yêu thiên nhiên và cuộc sống của nhân vật trữ tình trong bài thơ. tài liệu tham khảo. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Từ một thanh niên trí thức tiểu tư sản được giác ngộ lí tưởng. giọng thơ sảng khoái. 3. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. say mê bằng hình ảnh tươi sáng. . thể loại và ngôn ngữ. Kiểm tra bài cũ: . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 233 . Bài thơ Từ ấy là bài thơ có ý nghĩa mở đầu. hình ảnh thơ. Tố Hữu trở thành một chiến sĩ cộng sản. bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. cảm hứng. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Vào bài mới: Lời vào bài: Trong nền văn học Việt Nam.Đọc thuộc lòng và diễn cảm bản phiên âm chữ Hán và bản dịch thơ bài thơ Chiều tối.

Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi học sinh đọc phần tiểu dẫn và cho biết hoàn cảnh sáng tác? Nội dung chính của tập thơ? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. găn liền với quá trình vận động CM VN từ khi có Đảng đến với CMT8 thành công. con đường thi ca của Tố Hữu. Đọc hiểu văn bản 1. đồng thời tập thơ cũng giàu chất lãng mạn. hân hoan nồng nhiệt của một tâm hồn trẻ khát khao lẽ sống đã bắt gặp ánh sáng lí tưởng. 3. trẻ trung của một cái tôi trữ tình. Niềm vui sướng. Tập thơ Từ ấy: . ở Huế . từ đó sự nghiệp thơ ca gắn liền với sự nghiệp CM. 2.Từ ấy đánh dấu bước ngoặt lớn trong cuộc đời Tố Hữu: khi 18 tuổi được giác ngộ lí tưởng cộng sản và kết nạp Trang 234 Say mê náo nức Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu khổ thơ thong qua hệ thống câu hỏi: .Tên thật là Nguyễn Kim Thành (1929 – 2002). cách mạng. Nhân vật trữ tình Nhận thức về lẽ sống Sự chuyển biến tâm hồn II.Năm 1938 được kết nạp Đảng cộng sản. Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu xuất xứ.Nội dung thơ luôn gắn bó và phản ánh chân thật những chặng đường CM gian khổ.Nội dung: Tâm nguyện cao đẹp của người thanh niên trẻ trung nhiệt tình cách mạng: niềm say mê mãnh liệt và vui sướng tràn trề cùng với nhận thức mới về lẽ sống. Giáo viên dung bảng phụ để trình bày tâm trạng tác giả: I. Tác giả: . vui sướng) và tóm tắt bằng sơ đồ tâm trạng: Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. trong trẻo.Tập thơ là tiếng ca vui tươi. Bài thơ Từ ấy: . tập thơ gồm 3 phần: Máu lửu – Xiềng xích – Giải phóng. . bố cục và nội dung bài thơ: Gọi học sinh đọc bài thơ (lưu ý giọng điệu hân hoan. say mê náo nức của nhà thơ khi đón nhận lí tưởng cộng sản (khổ 1): . Giáo viên nhận xét và chốt ý. . . sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn khi gặp gỡ và giác ngộ lí tưởng cộng sản. sôi nổi. hướng dẫn học sinh ghi bài từ sgk. trong trẻo. là bài thơ có ý nghĩa mở đầu cho con đường cách mạng.Tập thơ Từ ấy (1937 – 1946) là chặng thơ đầu tiên trong đời thơ Tố Hữu.Bài thơ trích trong phần Máu lửa.Bố cục: 3 phần . Tìm hiểu chung 1. mới mẻ. hi sinh nhưng cũng nhiều thắng lợi của dân tộc.

Theo em.Để thể hiện niềm say mê. Lí tưởng ấy không chỉ tác động đến lí trí mà còn tới tình cảm nhà thơ (chói qua tim). Đảng.Tình cảm của tác giả chủ yếu là hướng đến đối tượng nào? Từ đó. Ở đây nhà thơ đã tìm thấy niềm vui và sức mạnh mới không chỉ bằng nhận thức mà bằng tình cảm yêu mến. từ ấy nghĩa là gì? Có ý nghĩa như thế nào trong cuộc đời? .Mặt trời mùa hạ (tỏa ánh sáng rực rỡ.Niềm say mê ấy được thể hiện qua hai hình ảnh: + Mặt trời chân lí chói qua tim: Tác giả đã sử dụng hình ảnh ẩn dụ: . + Câu 2: Từ “trang trải” → tâm hồn nhà thơ trải rộng với cuộc đời. . 2.2 câu 3. sự giao cảm của những Trang 235 . Tố Hữu đã sử dụng những hình ảnh nào? Giá trị biểu đạt? Học sinh làm việc theo từng dãy bàn và trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên.. Giáo viên nhận xét và bổ sung. Đó là nguồn sáng vĩ đại làm bừng sáng cả trí tuệ và trái tim ông. quan niệm mới về lẽ sống của Tố Hữu được thể hiện như thế nào? . + Hình ảnh Hồn tôi là một vườn hoa lá: Tác giả đón nhận lí tưởng bằng cả tình cảm rạo rực. bồi dưỡng tình cảm cho con người. Những nhận thức về lẽ sống (khổ 2): . rạo rực. thôi thúc.Khi được lí tưởng soi rọi. + Trước đó. sôi nổi. . trìu tượng hóa sức mạnh tập thể nhân dân. Tố Hữu còn băn khoăn đi tìm lẽ yêu đời: Vẫn vơ theo mãi vòng quanh quẩn + Từ ấy như điểm chốt của thời gian. → Tố Hữu đã đặt mình giữa dòng đời và trong môi trường rộng lớn của quần chúng lao khổ. Lí tưởng Đảng đã chiếu rọi và làm bừng sáng về mặt trí tuệ. giác ngộ lí tưởng cộng sản. chói chang) → Mặt trời chân lí (chân lí là những gì đúng nhất mà mọi người đã thừa nhận) ⇒ Ca ngợi ánh sáng kì diệu của cách mạng. không gian đã xác định. bổ sung và giảng để chốt lại vấn đề. ⇒ Lí tưởng cộng sản đã thắp sáng trong thơ Tố Hữu một cách da diết. Từ bóng đêm của cuộc đời cũ. Đặc biệt là quan tâm đến quần chúng lao khổ. . Tố Hữu đã đón nhận ánh sáng lí tưởng Đảng. → Từ ấy trở thành thiêng liêng trong cuộc đời Tố Hữu.Hai dòng đầu: Khẳng định quan niệm mới mẻ về lẽ sống là sự gắn bó hài hòa giữa “cái tôi” cá nhân và “cái ta” chung của mọi người: + Câu 1: Động từ “buộc”: Ngoa dụ → ý thức tự nguyện sâu sắc và quyết tâm sắt đá của tác giả để vượt qua ranh giới cái tôi. 4: Bộc lộ tình yêu thương con người không phải tình yêu chung chung mà bằng tình yêu giai cấp rõ rang. Giáo viên nhận xét. Đồng thời lí tưởng ấy cũng khơi nguồn cho thơ ca. Tố Hữu khẳng định mối quan hệ giữa văn học và đời sống dựa trên cơ sở nào? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. say mê. Gọi học sinh đọc khổ 2 và sử dụng phương pháp phát vấn: .Khối đời: Là hình ảnh ẩn dụ.

Luyện tập Trang 236 . dứt khoát hòa mình vào quần chúng rồi. . ngôn ngữ giàu tính dân tộc. + Tố Hữu khẳng định là con người gần gũi than thiết. Là vạn kiếp phôi pha . Vạn em nhỏ cù bất cù bơ: những em nỏ lang thang không nơi nương tựa.Nhịp điệu thơ dồn dập. bụi đời (thành ngữ) trái tim. Tôi đã là nghĩa là đã thực sự. . 5. thân thiết. em → nhấn mạnh. cơ cực. Tổng kết: (ghi nhớ) III. tuôn trào.Hồn thơ Tố Hữu chan chứa tình giai cấp và niềm biết ơn sâu sắc cách mạng.Bố cục lô gíc chặt chẽ theo 3 ý trong một mạch thơ chung. điệp từ. Kiếp phôi pha: những người nghèo khổ.Tiếng nói trong thơ là tiếng nói của một nhà thơ vô sản chân chính. → Khẳng định mối quan hệ sâu sắc giữa văn học và đời sống mà chủ yếu là cuộc sống của quần chúng nhân dân. nồng nàn. . khẳng định một tình cảm gia đình đầm ấm. đã trở thành ruột thịt của họ rồi. 4.Hình ảnh thơ tươi sáng. anh. Củng cố . ngoa dụ. + Đối tượng để nhà thơ gắn bó: . Là vạn nhà . 2. so sánh. Luyện tập 1. .Thơ Tố Hữu rõ rang là thơ trữ tình – chính trị. → Ông mở long đón nhận những kiếp người đau khổ vào trong gia đình bao la của mình.Sáng tạo những hình ảnh mới mẻ . là thành viên của đại gia đình lao khổ. vất vả.Giọng thơ chân thành sôi nổi. 3. Sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn nhà thơ (khổ 3): . .Gọi học sinh đọc khổ thơ cuối và cho biết tâm hồn Tố Hữu đã chuyển biến như thế nào? Thông qua những hình ảnh nào? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trướclớp. .Sử dụng các biện pháp tu từ: ẩn dụ. + Nghệ thuật: Điệp từ là kết hợp với từ con.Tình hữu ái với quần chúng lao khổ coi như tình ruột thịt. Là vạn đầu em nhỏ → Những nạn nhân của sự bất công ngang trái trong xã hội cũ. Đặc sắc nghệ thuật: . hướng người đọc đến chân trời tươi sáng. .

Học thuộc long bài thơ . .Nắm được niềm say mê. náo nức của tác giả khi giác ngộ lí tưởng.Tiết sau đọc them.3. Hướng dẫn tự học . Trang 237 . đọc trước các bài trong sách giáo khoa và trả lời câu hỏi.

thiết kế bài học. 2. sa đọa của bộ máy công quyền những con mọt của dân. Những đại biểu thực thi của pháp luật thì sống và làm việc trong sa đọa và trụi lạc. thối nát hợp pháp. Kiểm tra bài cũ: 3.… C.… D. B. tài liệu tham khảo. Chủ đề: Ghi lại những cảm nhận và suy nghĩ của Bác về hiện trạng xã hội của Trung Quốc ở Lai Tân – Quãng Tây. cảnh sát trưởng thì ăn tiền của phạm nhân. . Hoàn cảnh sáng tác: bài thơ 97 trong tập NKTT. Lai Tân là một huyện nhỏ trên đường từ Nam Ninh đến Liễu Châu. khách quan đã làm hiện lên trước mắt người đọc bộ máy lãnh đạo của huyện Lai Tân: Ban trưởng – giám mục nhà tù chuyên đánh bạc. thối nát phủ bên ngoài vẻ yên ấm. lười biếng. sách giáo viên. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tốt lành. 2. Tiến trình lên lớp: 1.Từ thái bình được dung với sự mỉa mai: thái bình như Trang 238 . Lai Tân – Hồ Chí Minh dẫn SGK: 1. 3. . . giọng kể bình thản. diễn giảng. bên ngoài. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu I. giấu bên trong là tha hóa. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. mục rỗng. Hướng dẫn đọc – hiểu Gợi ý trả lời câu hỏi sgk: Câu 1: Câu thơ giản dị. sự thối nát của chính quyền. huyện trưởng thì vừa hút thuốc phiện vừa bàn công việc. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Giúp học sinh tự học qua những gợi ý về kiến thức và kĩ năng để thấy rõ tư tưởng nghệ thuật của 2 tác phẩm trữ tình trong quy định và bổ sung thêm kiến thức cho phần nghị luận văn học môn làm văn. Câu 2: Ý nghĩa châm biếm mỉa mai ở câu cuối bài thơ: Lai Tân y cựu thái bình thiên.Đó là thái bình của tham nhũng. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Đó là thái bình giả tạo.Tuần 24: Tiết 86 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: LAI TÂN. NHỚ ĐỒNG A. thực chất đen tối.

Hướng dẫn đọc . Nó gợi nhớ thương. Trong hoàn cảnh bị giam cầm.Gì sâu bằng… Hiu quạnh bên trong… → gợi nhớ về quá khứ. II.Gì sâu bằng… Ôi ruộng đồng… → gợi hình ảnh người dân lao động quê hương nghèo khổ nhưng cần cù và chứa bao hi vọng: lưng cong xuống luống cày. Câu 2: Những câu sau khắc sâu tô đậm âm vang của tiếng hò khêu gợi nỗi nhớ của tác giả về cảnh quê.Giọng điệu bình thản bên ngoài. tình cảm mỉa mai châm biếng sâu sắc. quy luật từ bao nay. Nhớ đồng – Tố hữu 1. . khái quát vấn đề mang tính tiêu biểu điển hình XHTQ thời Tưởng Giới Thạch.hiểu: Câu 1: Sự gợi cảm của tiếng hò quê hương: không gì lay động tâm hồn bằng âm nhạc. . . phẩn nộ. kìm nén. người quê.Câu cuối nhận xét thâm trầm. ruồng tre mát. bị tách biệt với thế giới bên ngoài. bên trong là sự bất bình. đồng chí của người tù cộng sản trẻ tuôi trong những ngày đầu bị giam ở nhà lao. 2. đã thành bản chất. . hoàn cảnh sáng tác: tháng 7 năm 1939. Xuất xứ. thế thì dân bị oan khổ biết bao! Vẫn y cựu thái bình nghĩa là sự thật hiển nhiên. thái độ dấu kín.Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt cô đọng hàm súc. 3. trong phần xiềng xích khi Tố Hữu bị giam trong nhà lao Thừa Phủ.3 câu đầu kể chân thực. Câu 3: . kín đáo bộc lộ thái độ. khách quan. âm u thủa trước: cồn thơm. nhất là dân ca. nhưng Trang 239 . Chủ đề: Nỗi niềm thương nhớ đống quê. đồng bào đang chờ đợi qua những giai âm khoan nhặt tha thiết. cảnh vật. .Gì sâu bằng những trưa thương nhớ Hưu quạnh… . Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi sgk. bùn hi vọng… . Bởi vì đó là linh hồn quê hương.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn sgk. tiếng hò hố não nùng lại càng ám ảnh. con người đồng bào. nương khoai sắn ngọt bùi. dân tộc ngân lên thành câu hát. gợi cả quê hương. kỉ niệm.Gợi nhớ quê hương tươi đẹp bình yên. xóm nhà tranh thấp êm ả cứ trôi đi. ô mạ xanh.

dòng song. ơi.Khi tìm thấy lí tưởng: say mê. học sinh tìm hiểu các bài thơ. ôi. lúa. ngây thơ. nhớ. hi vọng – tiếng hò xao xuyến lại vang vọng. hi vọng. băn khoăn vẫn vơ. . chao ôi… gắn kết. cha mẹ đã sống chết trên quê hương. Câu 4: Cảm nghĩ về niềm say mê lí tưởng của nhà thơ: . cố vùng thoát mà chưa thoát. trở về hiện tại vẫn mơ hoài giấc mơ tự do. Nhớ lại quãng thời gian của chính bản thân mình đi kiếm lẽ yêu đời và đã sung sướng tìm thấy chân lí – lí tưởng sống. cánh đồng. . điệp ngữ: đâu.con người như ông bà.Hai câu cuối: kết bài trở lại thời điểm hiện tại: trưa hiu quạnh trong tù tiếng hò vang vọng vào gợi nỗi nhớ đồng triền miên. . quanh quẩn. V. không dứt. nhà tranh. gọi hỏi trong giọng thơ rất bồi hồi. Câu 3: Tình yêu tha thiết và nỗi nhớ da diết của tác giả được thể kiện qua nhiều hình ảnh quen thuộc. Câu 5: Mạch vận động: bị giam trong nhà lao – trưa hiu quạnh – tiếng hò gợi nhớ quê hương. ô mạ…. nhẹ nhàng như được nâng cánh bay trên chín tầng cao bát ngát. gia đình – quá khứ trở về: con đường đi tìm lí tưởng của bản thân – trở về hiện tại: buồn. sung sướng.Dựa vào hướng dẫn đọc – hiểu.Chuẩn bị bài mới: Trả bài viết số 5 Trang 240 . các điệp từ. Hướng dẫn tự học . ước mơ. mong mỏi.Chân thành hồn nhiên.

từ đó củng cố thêm các kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và văn nghị luận xã hội nói riêng. nhược điểm bài làm của học sinh. thảo luận trả lời câu hỏi. Giáo viên nhận xét. .Tự đánh giá và sữa chữa bài làm của chính mình.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. Kiểm tra bài cũ: 3. B. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. . lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. . lập luận tốt.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. đánh giá chung II. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. D. bố cục viết chưa cân đối. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh: ưu. thiết kế bài học. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm tốt. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số. 2. Tiến trình lên lớp: 1.Tăng thêm long yêu thích học văn và làm văn. Nhược điểm: . … C. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt A. một bài văn nghị luận xã hội. dung từ ngữ không chính xác. . Ưu điểm: tuyên dương một số bài đạt kết quả . . 1. . biết so sánh với làm số 1.Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm.Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: 27/43 + Lớp 11A1: 22/44 2.Tuần 24: Tiết 87 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 5 A. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. lập dàn ý. Đề bài: Viết một bài văn nghị luận trình bày quan niệm của mình về lối sống giản dị của một con người. 2. Trả bài viết số 5 I.Một số em chưa đọc kĩ nên chưa xác định được trọng Trang 241 .

. + Chuẩn bị bài mới: Trang 242 . chưa xác định được trọng tâm của đề. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định này. lan man.Giáo viên sữa một số lỗi cơ bản của học sinh. C. .Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: .Đề 2: Đây thôn Vĩ Dạ vừa là bài thơ về tình yêu vừa là bài thơ về tình quê. 3. Hướng dẫn tự học + Xem lại bài làm của mình. .Các lỗi diễn đạt và dung từ.Bố cục chưa cân đối không rõ rang. Sữa lỗi .Đề 1: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ diễn tả tâm trạng riêng của tác giả nhưng lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn thế hệ bạn đọc. B.Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: III. Ra đề bài viết số 6 – Nghị luận văn học (học sinh làm tại nhà) . Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ điều này. tâm của dẫn đến cách viết dàn trải.Xác định nội dung của đề sai. Kết quả: .

Tìm hiểu chung a.Bức tranh quê (1941) là tập thơ đầu tay. Qua đó ta thấy một tâm hồn yêu thiên nhiên. có phần lặng lẽ với nhịp sống êm đềm ít xáo động ở cuộc sống nông thôn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Giúp học sinh tự học qua những gợi ý về kiến thức và kĩ năng để thấy rõ tư tưởng nghệ thuật của 2 tác phẩm trữ tình trong quy định và bổ sung thêm kiến thức cho phần nghị luận văn học môn làm văn.Bà là người có sở trường viết về cảnh sắc nông thôn. B. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.… D. quán tranh nghèo vắng khách. gợi được không khí và nhịp sống đồng quê miền Bác.Chủ đề:Bài thơ là bức tranh chiều xuân mang không khí thanh bình. buồn xa vắng mà đệp dịu dàng: mọi cảnh vật đều chìm trong màn mưa xuân. CHIỀU XUÂN A. êm đềm và thơ mộng.Anh Thơ – Vương Kiều Ân (1921 – 2005) sinh ra và lớn lên ở bến song Tương (Ninh Giang.Xuất xứ: . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu I. Hải Dương) . Hướng dẫn đọc – hiểu Câu 1: Cảnh chiều xuân ở nông thôn miền Bắc hiện ra thật tĩnh lặng. diễn giảng. 2. được giải khuyến khích của Tự lực văn đoàn (1939) Gợi ý trả lời câu hỏi sgk: . 2. thiết kế bài học. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sách giáo viên. dòng song chầm chậm trôi. Con đò nằm im trên bến vắng. Bà là nữ thi sĩ tiêu biểu của thơ Việt Nam hiện đại. Kiểm tra bài cũ: 3. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Phả vào chút gì mơ màng. phơi phới bay từng hạt nhỏ. Chiều xuân – Anh thơ dẫn SGK: 1. tài liệu tham khảo.Tuần 24: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: TƯƠNG TƯ. mưa bụi êm đềm.… C. Bài thơ . yêu quê hương đất nước của nhà thơ. b. Tiến trình lên lớp: 1. Tác giả: . hoa xoan Trang 243 .

Bài thơ thể hiện nỗi nhớ mong thật tha thiết. . mang sắc thái tình quê chân thực. Hướng dẫn tự học Trang 244 . không khí: êm êm. trâu bò thong thả gặm cỏ dưới mưa. cách so sánh ngông: Gió mưa là … nàng. cái giật mình của những cô gái nông dân yếm thắm đang làm cỏ. tràn biếc. kín đáo. vắng. mà không bi lụi. đàn cò bay lên.Những từ ngữ. Tìm hiểu chung a. rập rờn. hình dáng. khắc khoải. Khổ 2 cảnh vật sinh động nhưng vẫn nhẹ nhàng: cỏ non xanh biếc trên sườn đê. dân ca. 2. thong thả. Hướng dẫn đọc – hiểu: Câu 1: Nỗi nhớ mong đậm chất ca dao. Có những lời kể nể. nằm mặc.Chủ đề: Tương tư là nỗi nhớ mong của trai gái khi yêu nhau. II. xanh rờn. tơi bời.Nhịp sống bình yên. niềm hi vọng. vắng lặng. từ phiếm chỉ trở về cụ thể. . biếng lười. trách móc. Câu 2: Không khí êm đềm tĩnh lặng. bướm bay rập rờn. hình ảnh thể hiện: êm êm. nghèo. vu vơ. cảm xúc.Xuất xứ: Trích trong tập Lỡ bước sang ngang (1904) . Bài thơ . khắc khoải. vu vơ. xanh rờn. Tương tư – Nguyễn Bính 1. tha thiết nhuần nhị. đàn sáo mổ vu vơ. thong thả. tơi bời. trôi. chậm rãi vẫn có từ nghìn đời. ướt lặng.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn sgk. song vẫn tôn trọng người mình yêu. Câu 2: Cách bày tỏ tình yêu kín đáo. xác định. thong thả. rập rờn. Tác giả (SGK) b. III. Khổ 3: cánh đồng lúa xanh. chốc chốc vụt bay ra… Câu 3: Các từ láy gợi tả âm thanh. tím rụng tơi bời. giọng thơ nhẹ nhàng của ca dao. Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi sgk. Câu 3: Cách bày tỏ tình yêu gửi vào trầu cau quê hương trong nỗi nhớ mong đơn phương mà sắt son. da diết.

tiếng Anh. diễn giảng. loại hình ngôn ngữ hòa kết (tiếng Nga. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Loại hình ngôn ngữ: Là cách phân chia thành những nhóm ngôn ngữ dựa trên những đặc trưng giống nhau về mặt ngữ âm. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. Tiếng Việt không ngừng ổn định và tiếp biến để ngày càng trở nên hoàn thiện. loại hình báo chí.Về kiến thức: Hiểu một số đặc điểm của loại hình tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biểu của loại hình ngôn ngữ đơn lập.Loại hình đơn lập là loại hình ngôn ngữ mà tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp. II. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. sách giáo viên. .…). Học sinh đọc mục I. tiếng Thái. Đặc điểm loại hình của tiếng Việt: Trang 245 . Các nhà ngôn ngữ đã xếp ngôn ngữ vào các loại hình. cho biết khái . ngữ pháp.… D. loại hình ngôn ngữ.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về đặc điểm loại hình về đậc điểm loại hình Tiếng Việt để lí giải các hiện tượng trong tiếng Việt và có thể so sánh với các ngôn ngữ khác khi học ngoại ngữ hoặc khi tiếp xúc với môi trường song ngữ.Tuần 25: Tiết 88. . thảo luận trả lời câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1. . từ vựng. Có hai loại hình ngôn ngữ quên thuộc với chúng ta là: Loại hình ngôn ngữ đơn lập (tiếng Việt. B. hiện tượng cũng niệm loại hình và loại hình ngôn? có chung những đặc trưng cơ bản nào đó: Loại hình nghệ Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ thuật. nào? . Cùng trong một ngôn ngữ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. giáo án. Tiếng Việt có những đặc điểm của loại hình ngôn ngữ đơn lập. 2. 3. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. Loại hình ngôn ngữ. để biểu thị ý nghĩa của ngữ pháp là cách sắp xếp từ theo thứ tự trước sau và sử dụng hư từ.Loại hình: Một tập hợp những sự vật. tiếng Hán…). Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . 89 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT A. tài liệu tham khảo.Trên thế giới có tới 5000 ngôn ngữ.… C. tiếng Pháp. Vào bài mới: Lời vào bài: Tiếng Việt cũng như các ngôn ngữ khác trên thế giới vừa có tính lịch sử. Vậy đặc điểm của loại hình tiếng Việt là gì? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta có ý thức hơn trong công việc học tập và sử dụng tiếng Việt.

Bài tập 1: (1) – “Nụ tầm xuân”(1) → làm bổ ngữ cho động từ “hái”. “ta”(3) làm định ngữ → về mặt phát âm và chữ viết thì 3 tiếng này đều giống nhau. Biện pháp chủ yếu để biểu thị ý nghĩa ngữ pháp là sự sắp đặt theo thứ tự trước sau và sử dụng các hư từ.“Nụ tầm xuân”(2) → làm chủ ngữ cho câu. vừa mới cùng chỉ sự việc đã diễn ra nhưng mỗi hư từ biểu thị một thời điểm khác nhau. tiếng có thể là từ (hoặc yếu tố cấu tạo từ). + Ví dụ thêm: “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim” (“Từ ấy” – Tố Hữu) → Hai câu có 14 tiếng (14 âm tiết).“Bến”(2) → làm chủ ngữ. → Các hư từ khác nhau: đã. Tôi vừa ăn. (2) – “Bến”(1) → làm bổ ngữ cho cụm động từ “nhớ”. “ta”(2) là chủ ngữ vế thứ 2. hiện tượng không biến đổi hình thái của từ. 2. trong có 3 từ có cấu tạo 2 âm tiết (nắng hạ. . + Ví dụ: (sách giáo khoa). Trang 246 . Luyện tập: 1. (ca dao) “Ta”(1) là chủ ngữ vế thứ nhất. nghĩa của câu sẽ lập tức thay đổi hoặc vô nghĩa. Học sinh đọc ghi nhớ trong bài học. vừa.Về mặt ngữ âm. → Mặc dù có sự thay đổi về đảm nhiệm các thành phần trong câu nhưng ngữ âm và chữ viết không thây đổi. (3) – “Trẻ”(1) → làm bổ ngữ cho cụm động từ “yêu”. + Ví dụ thêm: Tôi đã ăn. 1. về mặt sử dụng. Giáo viên gợi ý học sinh tìm hiểu ví dụ sách giáo khoa và lấy thêm ví dụ để thấy rằng từ tiếng Việt không biến đổi hình thái? Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích ví dụ để tìm hiểu đặc điểm thứ 3. * Ghi nhớ (sách giáo khoa) III. mặt trời. tiếng là âm tiết. → Ngữ âm và chữ viết không thay đổi.Dùng trong tường hợp nào. 3. Từ không biến đổi hình thái: . chân lí). 11 từ. Học sinh làm bài tập số 1 theo yêu cầu → nhận thức rõ vai trò của trật tự từ. giữ chức vụ ngữ pháp gì trong câu thì vẫn không biến đổi hình thái ngữ âm và chữ viết.Đặc trưng này dễ thấy khi tat hay đổi trật tự sắp đặt từ hoặc thay đổi các hư từ thì nghĩa của cụm từ. Tiếng Việt là đơn vị cơ sở của ngữ pháp: .Tại sao nói tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp? Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích ví dụ sgk và lấy thêm ví dụ. . + Ví dụ: (sách giáo khoa) + Ví dụ thêm: “Ta về ta tắm ao ta”. . Tôi vừa mới ăn. + Ví dụ: sách giáo khoa.

. chỉ trật tự sắp đặt các từ trong câu là khác nhau.Chuẩn bị bài mới: tiểu sử tóm tắt.“Già”(2) → làm chủ ngữ. ⇒ Vai trò ngữ pháp của từ thay đổi nhưng hình thức của từ vẫn giữ nguyên.“đã” → chỉ sự hành động xảy ra trước thời điểm mốc.“lại” → chỉ hành động tái diễn. lại. Trang 247 . để. Bài tập 3: Xác định hư từ và phân tích tác dụng thể hiện ý nghĩa của nó trong đoạn văn sau.She love her work → Chị ấy yêu thích việc làm của chị.“Già”(1) → làm bổ ngữ cho động từ “kính” . Từ “chị” thứ nhất (she) làm chủ ngữ. Hướng dẫn tự học .“Trẻ”(2) → làm chủ ngữ. từ “chị” thứ hai (her) làm tính từ sở hữu (her work). IV. mà.Hoàn thành các bài tập. . 3. . Thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết tiếng Việt. Bài tập 3: Đoạn văn có các hư từ: đã. . Bài tập 2: . . . . tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập. Trong khi đó tiếng Việt muốn chỉ sự sở hữu phải thêm hư từ (việc làm của chị). .Nắm vững các đặc điểm loại hình của Tiếng Việt.Bài tập số 2: học sinh so sánh những câu tiếng Anh đơn giản gồm hai bộ phận CN + ĐT kèm phụ ngữ với câu tiếng Việt tương ứng để đi đến kết luận: Tiếng Anh thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết. giữ chức vụ ngữ pháp khác nhau (chủ ngữ và định ngữ) nhưng phát âm và viết giống nhau.Tiếng Việt: hai từ “chị” ở hai vị trí khác nhau. . các.“để” → chỉ mục đích. . . 2.“các” → chỉ số nhiều toàn thể của sự vật (xiềng xích).“mà” → chỉ mục đích.Tiếng Anh: Hai từ “chị”: Từ “chị” thứ nhất (she) và từ chị thứ hai (her) phát âm khác nhau và viết khác nhau.

B. .Về kiến thức: Hiểu mục đích. mục đích. một nhà khoa học. anh hung. yêu cầu.Tiểu sử tóm tắt là gì? Mục đích . yêu cầu và cách thức viết bản tóm tắt tiểu sử. biết trình bày sao cho ngắn gọn mà vẫn đầy đủ những thong tin cơ bản.Về kỹ năng: Biết viết bản tiểu sử tóm tắt của một nhân vật. Những hiểu biết đó giúp những người có trách nhiệm trong công tác tổ chức. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số.… D. Tiến trình lên lớp: 1. yêu cầu của tiểu sử tóm tắt Tìm hiểu mục đích. trường. diễn giảng. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Bài học hôm nay.… C. Ví dụ tiểu sử tóm tắt nhà sau: hoạt động chính trị nhà văn. tức là phải ghi cụ thể từng số liệu. nhà khoa học. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong học tập cũng như trong cuộc sống. sự nghiệp và những cống sử tóm tắt? hiến của người đang được nói tới. 3.Tiểu sử tóm tắt là văn bản thong tin một cách khách sử tóm tắt. chính xác về người được nói tới. khi cần giới thiệu một ai đó (một tác giả văn học. người nghe về cuộc đời.…) chúng ta phải biết tiểu sử của ai đó. giúp chúng ta trong việc chọn bạn hoặc giới thiệu người vào các chức vụ của lớp. Trang 248 . yêu cầu của tiểu . Nhưng vì nhiều lí do (thời gian.Yêu cầu: + Thông tin khách quan. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục đích.Tuần 25: Tiết 90 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TIỂU SỬ TÓM TẮT A. đặc điểm. thấm chí một người bình thường. mốc thời gian.… của người ấy. . + Nội dung và độ dài của văn bản phù hợp với tầm cở và cương vị của đương sự (nguyên thủ quốc gia. Tiểu sử tóm tắt chính là cách để chúng ta biết tóm tắt. chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. thành tích.Mục đích: Tiểu sử tóm tắt nhằm giới thiệu cho người viết tiểu sử tóm tắt? Yêu cầu viết tiểu đọc. đánh giá đối tượng… . năng lực. học sinh đọc mục I trong quan. nội dung. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. thảo luận trả lời câu hỏi. giáo án. tài liệu tham khảo. sách giáo viên. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: I.…) chúng ta không thể trình bày chi tiết tiểu sử mà chỉ có thể trình bày tóm tắt. trung thực những nét cơ bản về cuộc đời và sự sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi nghiệp của một cá nhân nào đó. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. 2.

Muốn viết được văn bản tiểu sử tóm tắt cần phải: + Nghiên cứu kĩ về 3 nội dung trên bằng cách đọc sách Trang 249 . học vấn. quê. cuộc đời và sự nghiệp của nhân vật cần tóm tắt.Học sinh đọc lại văn bản của Lương Thế Vinh → Trả lời những câu hỏi sau đây. gia đình…. thường đơn nghĩa.Các hoạt động chính nổi bật . nghệ thuật . Tìm hiểu văn bản tiểu sử tóm tắt * Tiểu sử tóm tắt của Lương Thế Vinh: .Những đóng góp chủ yếu: Văn chương. lời đánh giá chung. Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt a.Để chuẩn bị cho bài văn viết về tiểu sử tóm tắt.Sưu tầm những tài liệu viết về tiểu sử. bác học lớn cần dài. * Cách chọn và yêu cầu đối với tài liệu: . gia tộc… + Giới thiệu ngắn gọn về các lĩnh vực hoạt động tiêu biểu. Tài liệu cụ thể là cuốn Từ điển tác giả. + Đánh giá vai trò tác dụng của đương sự trong một phạm vi không gian. . tên nhà xuất bản. . chính xác. 1. nghề nghiệp.Kết cấu: Tiểu sử tóm tắt thường gồm 3 phần là: + Giới thiệu nhân thân của đương sự (lịch sử cá nhân): họ tên.Lời đánh giá chung. cán bộ lớp. 2. tập thể. .Kể lại các nội dung chính của tiểu sử Lương Thế Vinh: Nhân thân. đương đại) . người viết ghi đầy đủ tên tài liệu. các quan hệ xã hội tiêu biểu của đương sự. . đọc tóm tắt và hiểu thêm về nhân vật. các hoạt động chính. gia đình. b. .Tác phẩm văn học dùng cho nhà trường. → Các tài liệu phải chân thực. Cách viết . ngày tháng năm sinh (năm mất).Giới thiệu khái quát về nhân thân. thời gian nhất định (quốc gia.Tác giả đã lựa chọn những nội dung tiêu biểu những nội dung chính xác về thân thế cuộc đời của Lương Thế Vinh. không sử dụng các biện pháp tu từ. giản dị.Sưu tầm và đọc những tài liệu của chính nhân vật. và trả lời câu hỏi. Cách viết tiểu sử tóm tắt. Văn bản tiểu sử tóm tắt về Lương Thế Vinh gồm: . .Hoạt động 2: Học sinh đọc văn bản tiểu sử về Lương Thế Vinh. II. làng xã. cần sưu tầm những tài liệu gì? Các tài liệu đó phải đáp ứng những yêu cầu nào? Tiểu sử tóm tắt thường gồm có mấy phần? là những phần nào? Muốn viết được văn bản tiểu sử tóm tắt cần phải làm gì? nhà khoa học. đầy đủ và tiêu biểu. thời gian: lịch sử. Viết tiểu sử tóm tắt a. tổ dân phố nên ngắn gọn) + Ngôn ngữ trong sáng. những đóng góp chủ yếu.

+ Sử dụng ngôn ngữ thích hợp để viết văn bản. Trang 250 . Luyện tập. cảnh. 3. thời gian. tra cứu hồ sơ. thuyết minh đều có thể viết về một nhân vật nào đó.Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập. sơ yếu lí lịch. còn đối tượng của thuyết minh rộng hơn (người. sự việc… hợp lí. * Bài tập 2: . Luyện tập * Bài tập 1: Hai trường hợp có thể viết tiểu sử tóm tắt: + Giới thiệu người ứng cử vào một tổ chức nào đó trong cơ quan nhà nước hoặc đoàn thể. III. Sơ yếu lí lịch: do bản thân tự viết theo mẫu.Tiểu sử tóm tắt có đối tượng là con người. Hướng dẫn tự học. .Giống nhau: Các văn bản tiểu sử tóm tắt. . + Giới thiệu một vị lãnh đạo cao cấp của nước ngoài sang thăm nước ta. đọc trong lễ truy điệu nên ngoài phần tiểu sử tóm tắt còn có lời chia buồn với gia quyến. hỏi nhân chứng (nếu có) + Sắp xếp tư liệu theo trình tự không gian.Khác nhau: Điếu văn viết về người đã qua đời. 1. tác phẩm văn học…) và trong thuyết minh có yếu tố cảm xúc. Củng cố 2. điếu văn. còn tiểu sử tóm tắt do người khác viết và tương đối linh hoạt. vật.

Đáp án: Chọn đáp án C. Tiến trình lên lớp: 1. thảo luận trả lời câu hỏi. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. đĩa thịt bò (câu đối) Trang 251 . chốt lại kiến thức qua mỗi bài tập. B.… C. từ không biến đổi hình thái. giáo viên củng Bài tập 1: Lựa chọn nội dung thể hiện đúng và đủ các cố. ý nghĩa ngữ pháp. từ không biến đổi hình thái. Kiểm tra bài cũ: Nêu những đặc trưng cơ bản của loại hình ngôn ngữ tiếng Việt? Lấy ví dụ phân tích. B. Tiếng Việt là thứ tiếng đơn âm. mâm xôi đậu Kiến bò đĩa thịt.… D. âm tiết là đơn vị cơ sở. 3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 2.Tuần 25: Tiết tự chọn Giáo án tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT A. Luyện tập thảo luận và trình bày. Tiếng Việt không có trọng âm từ. ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ. diễn giảng. từ không biến đổi hình thái. Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ chắp dính. ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ. Tiếng Việt thuộc loại hình đơn lập với ba đặc trưng cơ bản. Ruồi đậu mâm xôi. đặc điểm loại hình tiếng Việt. tài liệu tham khảo. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tổ chức hoạt động nhóm: các nhóm I. âm tiết là đơn vị cơ sở. giáo án. A. D. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. sách giáo viên. Bài tập 2: Phân tích đặc điểm loại hình của tiếng Việt thể hiện ở những câu sau: a. Là đáp án thể hiện đầy đủ các đặc trưng loại hình đơn lập của tiếng Việt. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Luyện tập củng cố nắm vững kiến về một số đặc điểm của loại hình tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biểu của loại hình ngôn ngữ đơn lập. C.

Việt Bắc) Gợi ý làm bài: a. . đĩa thịt(1) và đĩa thịt(2) khác nhau về chức vụ ngữ pháp trong câu nhưng không khác nhau về hình thức âm thanh. đĩa thịt(1) là phụ ngữ chỉ chỉ đối tượng nên được đặt sau các động từ vị ngữ (đậu 1. Đặc điểm loại hình của Tiếng Việt thể hiện trong hai câu đối: . từ đậu(2) là danh từ. còn lại mỗi âm tiết là một đơn từ. ta3. thiết tha. mình có nhớ ta Ta về ta nhớ những hoa cùng người. bò 1). đặc điểm loại hình của tiếng Việt thể hiện rõ ở các mặt: .Mỗi câu đối đều có nghĩa và là một từ đơn. chỉ khác nhau về vị trí so với động từ vị ngữ (về. từ ta làm bổ ngữ nên đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). mặn nồng). mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng. Từ mình(1) và mình(2) đều là chủ ngữ nên đều đặt trước các động từ vị ngữ (về.Mỗi âm tiết là một từ đơn. Ta về. nhớ). kiến là chủ ngữ nên đặt trước các động từ vị ngữ (đậu 1. từ ta2 làm bổ ngữ nên đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). .Từ không biến đổi hình thái: từ đậu(1) là động từ. từ bò(1) là động từ không khác về hình thức với từ bò(2) là danh từ. . c. . . nhưng không khác nhau về hình thức. ta2 đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). nhớ). c.Từ ta1. . b. Trang 252 b. Các từ mâm xôi(1). (Tố Hữu. bò 1).Các từ mâm xôi(1) và mâm xôi(2). Trong câu thơ này có 3 từ gồm 2 âm tiết (mười lăm. Trong câu thơ thứ 2. ta4 khác nhau về chức năng ngữ pháp. nhớ). ta4 và từ mình đều làm chủ ngữ nên đặt trước động từ vị ngữ (về. Bài tập 3: Lựa chọn hư từ thích hợp (trong số những hư từ cho dưới đây) điền vào chổ trống trong đoạn thơ sau: Cuộc đời/…/ dài thế Năm tháng/…/ đi qua /…/ biển kia/…/ rộng Mây /…/ bay về xa. ta3.Từ ta1. Cũng như thế. ý nghĩa ngữ pháp với từ ta2 nhưng không khác nhau về hình thức.Mình về.Các từ ruồi.

(vẫn. tuy. vẫn. như.(Sóng. Hướng dẫn tự học. dẫu. Trang 253 . vẫn. Xuân Quỳnh). nhưng. dẫu. như. II. đã) Đáp án: Lần lượt thêm vào đoạn thơ các hư từ: tuy. và.

Tiến trình lên lớp: 1. Những bài thơ tình hay nhất không hẳn đã là bài thơ có hình thức đẹp đẽ. nó làm rung động bao trái tim khác khi họ đến với tình yêu. thiết kế bài học. mà điều quan trọng là tiếng nói chân thành nơi trái tim yêu. Tác giả . ngôn từ bóng bẩy. 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Đọc thuộc lòng bài Lai Tân và cho biết đại ý của bài thơ. . thủy chung và cao thượng. Puskin đã cho người đọc thấy nên yêu một cách cao thượng và nhân văn.… D. trong sáng. . B.Đọc diễn cảm bài thơ Chiều xuân và nêu cảm nghỉ của em về bài thơ. .Về kỹ năng: + Biết cách đọc – hiểu một bài thơ dịch. Tôi yêu em của Puskin là một bài thơ như vậy. sách giáo viên. 2. Nhưng đó lại là nguồn cảm hứng từ một tình yêu như thế. .Alêchxandrơ Xecghêvích Puskin (1799 .1837) là người Trang 254 .Phân tích tác dụng của những câu thơ điệp khúc trong bài Nhớ đồng. Cuộc đời 37 năm của Mặt trời thi ca Nga từng tơ vương không ít mối tình đơn phương éo le và thất vọng. khát khao tình yêu và tự do của nhân dân Nga đã được thể hiện một cách thiên tài và tuyệt đẹp trong nhiều bài thơ của Puskin mà Tôi yêu em là một ví dụ tiêu biểu. tài liệu tham khảo. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu I. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. vị tha của chủ thể trữ tình.Cách 2: Puskin là nhà văn vĩ đại. đắm say. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Kiểm tra bài cũ: . + Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn trong tình yêu chân thành.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Hiểu được vẻ đẹp giản dị. Tìm hiểu chung khái quát về tác giả. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Bằng một cách nói giản dị. Mỗi thi nhân khi đến với đề tài này đều có những phát hiện riêng.Cách 1: Từ khi loài người biết yêu và làm thơ đã có thơ về tình yêu.… C. tinh tế cả về hình thức ngôn từ và nội dung tâm tình. diễn giảng. tác phẩm. 3. chân thành. Vào bài mới: Lời vào bài: . Tình yêu là đề tài muôn thủa của thi ca và luôn mới mẻ.Tuần 26: Tiết 91 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÔI YÊU EM Pu-skin A.

câu 7. câu 3. Tại sao người dịch không dịch anh yêu em cho thắm thiết hoặc tôi yêu cô hạn chế sự rụt rụt rè của chàng trai. . 4 câu đầu: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai.4 câu sau: . Cảm xúc chủ đạo của bài thơ . bày tỏ tình cảm tâm trạng của nhân vật trữ tình… vừa xa vừa gần. vẫn sôi nổi. Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết. vừa nuối tiếc. 2. cô và em trong sách giáo khoa để chứng minh) .Hướng dẫn đọc: giọng điệu của lời từ giã với cảm xúc phức tạp. .Dịch tôi yêu em là hiểu tâm trạng chủ thể vì: anh thì lại hình như chưa được phép. 2: chậm. trực tiếp. Mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình a. Nhưng không dung cô hay nàng vì xa cách quá hoặc không trực tiếp. Trang 255 . vừa tự nhủ. . 4: cách cư xử với người yêu không muốn làm người yêu buồn phiền.Bài thơ trong nguyên tác không có nhan đề.Bài thơ là một lời giã từ cũng là lời giải bày bộc bạch một tình yêu chẳng thể nào nguôi ngoai. giản dị. (giáo viên đọc bài Ngày và anh. nồng nàn. câu 5. . vừa như thú nhận.Điệp khúc tôi yêu em (4 lần) làm nổi bật cảm xúc chủ đạo của bài thơ: ngắn gọn. . Hoàn cảnh sáng tác: (sách giáo khoa) b. Đóng góp về hình thức nghệ thuật: xây dựng và phát triển ngôn ngữ văn học Nga hiện đại. .Tác phẩm tiêu biểu (sách giáo khoa) 2. 4: mạnh mẽ dứt khoát như lời hứa. 6: day dứt. * 2 câu đầu: nhân vật trữ tình thú nhận nói điều thầm kín trong trái tim mình là tôi yêu em . Đọc hiểu văn bản 1. * Câu 3.Phân tích dụng ý nghệ thuật của câu mở đầu bài thơ. 8: mong ước tha thiết và điềm tĩnh.Các từ: có thể. Tác Phẩm a. chưa hẳn bộc lộ tâm trạng gì? Đối lập với các từ: II.4 câu đầu: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. chưa dám. bộ bách khoa toàn thư của hiện thực đời sống Nga nữa đầu thể kỉ XIX (Biêlinxki). nhan đề mới là của người dịch. ngập ngừng. buồn đau.Hình ảnh so sánh ngọn lửa tình: thể hiện một tình yêu cháy bỏng không tắt trong nhân vật trữ tình.. chưa thể. nhiều thể loại cho văn học Nga nhưng nổi bất là thơ trữ tình: Puskin – mặt trời thi ca Nga (Gô gôn).Nội dung bao quát trong thơ Puskin thể hiện tâm hồn khát khao tự do và tình yêu của nhân dân Nga.Đóng góp nhiều mặt. câu 1. đặt nền móng cho văn học hiện thực Nga thế kỉ XIX. mùa xuân của văn học Nga (Lecmotop) . Bố cục .

Đó là sự tự trách mình. * Câu 7. tự trọng. đồng thời tự tin. da diết: nhà văn trữ tình hồi nhớ lại. tình yêu đơn phương của chủ thể trữ tình sang biểu hiện khác. thậm chí không yêu được thì đạp đổ. → Đó là sự kìm nén.Câu 8: Gắn toàn bộ với 7 câu trước: Không chỉ là lời nguyện cầu thong thường mà chứa đựng biết bao tình ý: Vượt lên sự ích kỉ tầm thường trong tình yêu.nhưng. nhớ về tâm trạng đau khổ dày vò. Qua đó thể hiện một nhân cách cao đẹp. Luyện tập 1. như thể trong cấu trúc có tác dụng gì? Phân tích ý nghĩa câu cuối cùng. mãnh liệt trong sáng. vì không được đền đáp. thù hận. Tổng kết (ghi nhớ sách giáo khoa) III. vẫn mạnh mẽ. . vị tha. khẳng định của một tâm hồn chân thực.Câu 7: Khái quát toàn bộ tấm chân tình ở câu trước. không thể có dụng ý gì? → Diễn biến tâm trạng.Điệp ngữ Tôi yêu em có tác dụng gì? 2 câu 5 – 6 thể hiện tâm trạng gì của nhân vật trữ tình? Vì sao lại xuất hiện tâm trạng ấy? 2 câu tiếp theo tạo cảm giác gì cho người đọc? Các điệp từ như thể. ngoài anh! ⇒ Nhân vật trữ tình – nhà thơ đã vượt lên thói ích kỉ tầm thường để yêu tha thiết. day dứt về tình yêu chưa tắt hẳn thì lập tức quyết liệt rằng tình yêu vẫn còn. dứt khoát. hậm hực vì hờn ghen… thất vọng. . b. tâm trạng giữa 2 khổ thơ mà tiếp tục khẳng định và giải bày tâm trạng. . kiểm nghiệm lại tình yêu. hăm hở và say đắm. * Câu 5. → Giọng điệu ẩn chứa chút nuối tiếc xót xa. Củng cố Trang 256 . và tại sao em lại có thể. lời thề trang nghiêm.Từ nhưng tạo mâu thuẫn trong tâm trạng cảm xúc. + Điệp ngữ tôi yêu em lại vang lên lần thứ 3 nghiêng về nhấn mạnh. 3. kiêu hãnh và ngầm thách thức: chẳng có ai yêu em được như anh đã yêu em. tự vượt mình. (học sinh thảo luận và cử người trình bày) . yếu đuối. chúng ta lại có thể để mất đi một mối tình quý giá chẳng bao giờ có thể tìm thấy ở đâu và ở ai nữa. Vừa mới phân vân. . 6: Lí trí kìm nén nhưng cảm xúc vẫn dâng trào. khẳng định tình cảm và chuyển hướng cảm xúc. đấu tranh với mình. 4 như lời hứa. dằn long.Điệp ngữ tôi yêu em không chỉ có tác dụng nối liền mạch cảm xúc. 8: Mang lại nhiều điều bất ngờ. 4 câu sau: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. tình cảm của chủ thể trữ tình trong 4 câu đầu.Nhớ về quá khứ. ghen tuông… Bao thời gian trôi qua vẫn âm thầm đeo đẳng mối tình si một phía. không. . → Hai câu 3. cao thượng. Không chỉ là lời giả từ mà còn là lời bày tỏ. dùng dằng.

nhân hậu. dù trong mối tình đơn phương tuyệt vọng. cao quý. .1. chân thành.Tình cảm chân thực. tâm hồn trong sáng. tự nhiên 2. Sự hấp dẫn của bài thơ bắt nguồn từ đâu? . Luyện tập 3.Cách diễn đạt giản dị. Hướng dẫn tự học Học thuộc long bài thơ và soạn bài 28. Trang 257 .

. Ta . 2.Sự nghiệp sáng tác của nhà văn? + Khẳng định thiên đường là cuộc đời trần thế. Tác giả . bác ái. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. công bằng. Trang 258 . Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . + Nói đúng tâm lí.Sự nghiệp sáng tác + Thiên tài trên nhiều lĩnh vực: Là nhà thơ. . + Kết hợp trữ tình và trí tuệ B. + Thể hiện đặc trưng tư duy người Ấn. Kiểm tra bài cũ: . ca ngợi tình yêu con người – con người.tác phẩm Nêu vài nét về cuộc đời tác giả? 1. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Đọc thuộc lòng bài thơ Tôi yêu em của Puskin và nêu ý nghĩa bài. . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Về mặt tư tưởng? .Tuần 26: Tiết 92 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐỌC THÊM: BÀI SỐ 28 R.Sống trong gia đình truyền thống văn hóa bậc nhất Ấn Độ: cha nhà cải cách xã hội. Tác giả (1861 . sách giáo viên. 3.… D. nhà triết học nỗi tiếng.1941) .Tư tưởng: + Ảnh hưởng từ cha: hoạt động chính trị xã hội. nhà viết kịch. nhiều người thân qua đời.… C. ông đề xướng “tôn giáo con người” + Đề cao con người. các anh chị đều là nhà văn hóa lớn. tài liệu tham khảo. diễn giảng. thiết kế bài học. . nguyện vọng của trai gái yêu nhau.Thơ tình Tagor sâu sắc đậm chất triết lí.Tác giả Tagor – nhà thơ thiên tài Ấn Độ. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Go A. biểu tình chống thực dân. tham gia diễn thuyết chống chủ nghĩa đế quốc + Là người đấu tranh cho tự do. nhà nhân đạo chủ nghĩa của thế kỉ XX.Cuộc đời gặp nhiều bất hạnh: Gia đình bị khai trừ ra khỏi đảng Blamôn.

Chàng trai bộc lộ tình cảm + Trần trụi + Không dấu em điều gì.Giả thiết: Nếu trái tim anh chỉ là: lạc thú.Xuất xứ bài thơ? Nội dung chính bài thơ? Mở đầu tác phẩm bằng hình ảnh nào? Đôi mắt tượng trưng cho điều gì? Hãy nhìn vào đôi mắt em đây – anh sẽ hiểu được trái tim nào? Khát vọng ấy được so sánh với hình ảnh nào? Chàng trai làm gì trước nỗi buồn và khát vọng cô gái? Em có nhận xét gì về cách giải bày tình yêu của chàng trai? Giả thiết đưa ra là gì? Phản đề? . Những nghịch lí muôn đời của trái tim .Hình ảnh so sánh: như trăng kia muốn vào sâu biển cả → khát khao khám phá. . hoa anh đập. buồn + Muốn nhìn vào tâm tưởng anh → khát vọng tìm hiểu.Phản đề đưa ra + Đời anh trái tim → thế giới tinh thần bí ẩn. vô biên + Em nữ hoàng vương quốc → Người làm chủ + Em không biết biên giới của nó xa gần. rộng hẹp đến đâu → nghịch lí 2 → Khoảng cách không gì phá vỡ nỗi.Em không hiểu gì cả → nghịch lí 1 + Điều em hiểu về anh chỉ vẽ bề ngoài + Còn chiều sâu tâm hồn. 2.Từ phản đề đó nói lên điều gì? Dẫu tin tưởng chung một đời mộng ảo Em là em.Giá trị: là một trong những bài thơ tình hay nhất thế giới. Bài thơ .Nhưng: phản đề → trái tim anh lại là tình yêu + Vui sướng – khổ đau Trang 259 . anh vẫn cứ là anh Có thể nào qua vạn lí trường thành Cả hai vũ trụ chứa đầy bí ẩn nhà văn hóa thiên tài Ấn Độ và thế giới. hái đặt lên tóc em . Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản 1. đặc biệt tập thơ dâng. đắm say. trái tim anh dễ gì nắm bắt ..Giả thiết: nếu đời anh là ngọc. II.Đôi mắt → cửa sổ tâm hồn của cô gái. khám phá tâm hồn người yêu. nồng nàn và bộc lộ một quan điểm về yêu đúng đắn của Tagor . 12 cuốn tiểu thuyết. . em sẽ dễ dàng sẽ chia bằng nụ cười nhẹ nhõm hoặc cảm thong bằng giọt lệ trong. khổ đau. + Ông để lại một kho tang văn học lớn: 52 tập thơ. 42 vỡ kịch.Xuất xứ: Rút từ tập thơ “Người làm vườn”(1915) . được giải Noben văn học năm 1913.Nội dung: Bài thơ thể hiện một tình yêu trong sáng. hòa hợp tâm hồn . bộc lộ hết thảy → Chân thành. tín hiệu tình yêu + Băn khoăn. xâu quàng vào cổ em. . giản dị mà không kém phần tha thiết .

Chỉ ra những hình ảnh tượng trưng.Trái tim tình yêu là những điều bí ẩn → chiếm lĩnh tình yêu là niềm khát khao vĩnh cửu của con người. . mà sao em ơi. Sông sâu còn có kẻ dò. không ôm nỗi trái tim một con người . Hạnh phúc đến với những ai có đủ niềm tin long can đảm. nhưng em chẳng bao giờ ôm trọn → nghịch lí 3 ⇒ Hai câu kết nói lên ý nghĩa: Sự hòa hợp trọn vẹn tình yêu là điều không thể. em muốn ôm cả đất. không ai có thể đo đếm được. II.Tagor thành công trong việc sử dụng hình ảnh tượng trưng so sánh → Tình yêu là cuộc hiến dâng trọn vẹn. của tâm hồn. Tổng kết . thế giới bí ẩn. trường cửu. của trái tim người đang yêu được mỹ lệ hóa. Trang 260 .Chuẩn bị: Luyện tập viết tiểu sử tóm tắt. khám phá kiếm tìm .Vì em tìm chuỗi ngọc châu Đời anh còn mất nghĩ đâu xa gần. + Trái tim anh ở gần. đóa hoa + Em nữ hoàng vương quốc → Hệ thống hình ảnh này làm cho hình ảnh tình yêu. Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ . so sánh nhà thơ sử dụng trong bài thơ? Điều đó nói lên ý nghĩa gì? . . lung linh sắc màu huyền thoại. Hướng dẫn tự học 1. Lòng người ai dễ mà đo cho tường Em muốn ôm cả trời.Học thuộc long và nắm được một số giá trị về nội dung và nghệ thuật của Bài thơ số 28. Luyện tập 3. Nếu mỗi người yêu đều biết hướng về cái trọn vẹn ấy để nắm bắt.Tổng kết lại tác phẩm? + Thiếu thốn – giàu sang → Tất cả đều vô biên. không giới hạn. khám phá mới có thể đạt đến hạnh phúc. nhưng tình yêu luôn là điều khát khao cái trọn vẹn ấy. 2. là … nhưng 3. Củng cố 2. Hướng dẫn tự học .Bài thơ tình giàu chất triết lí + Lập luận + Đưa ra giả thiết – phản bác với cặp từ: Nếu… chỉ.Hệ thống hình ảnh tượng trưng so sánh + Đôi mắt em muốn nhìn như trăng kia… + Đời anh viên ngọc.

Hướng dẫn tự học . chốt lại.… C. trình bày một cách rõ rang. ngôn ngữ diễn đạt. cử chỉ của người trình bày và .Viết được bản tiểu sử tóm tắt B. b/ Dàn ý của bản tiểu sử tóm tắt gồm: . Giáo viên gọi một học sinh đọc phần 1. tài liệu tham khảo. . D.Xác định nội dung cần trình bày. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. 2. bổ sung → Giáo viên củng cần thiết. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. uy tín của ứng viên. sách giáo viên. cố. 3. 3. thành phần gia đình. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. trình độ học vấn. ưu tú tham gia ứng cử vào ban chấp hành Hội lien hiệp thanh niên của tỉnh (thành phố).Xác định mục đích.Đánh giá. Trình bày bản tiểu sử tóm tắt trước lớp . năm sinh. các học sinh nhận xét về nội a/ Xác định yêu cầu và các bước của bài làm: dung. dân tộc. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên gọi 1. .Cần chủ động từ tin. thiết kế bài học.Tuần 26: Tiết 93 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT A. độ. 2 học sinh đọc bài Đề bài: Chi đoàn anh (chị) sẽ giới thiệu một đoàn viên tập trong sách giáo khoa. kết cấu. nhận xét chung về năng lực. . công tác của ứng viên. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Tiến trình lên lớp: 1. mạch lạc. đọc phần đọc thêm để tham khảo. Anh chị hãy viết tiểu sử tóm tắt của đoàn viên đó. đoàn thể… . Trang 261 .Các năng lực và kết quả học tập.Lập dàn ý và viết bản tiểu sử tóm tắt về người đó. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. thái .Nắm vững hơn cách viết tiểu sử tóm tắt . thảo luận trả lời câu hỏi. Viết tiểu sử tóm tắt: chuẩn bị.Chọn người để giới thiệu và tìm hiểu những thong tin chỉnh sữa. yêu cầu của bản tiểu sử tóm tắt.Giới thiệu nhân thân: họ tên.Hoàn thành bài tập trên lớp.

Chuẩn bị bài Người trong bao.. Trang 262 .

thiết kế bài học.Học sinh thảo luận theo nhóm dưới Đề Bản chất sáng tạo Giải thích. Hệ thống kiến thức về phân tích đề và lập dàn ý cho . mục đích của việc phân tích đề là tìm hiểu chính xác các trả lời nhanh. sắp xếp luận điểm.Giáo viên chỉ định học sinh của các nhóm trình bày. Phân tích đề: thảo luận 10 phút. tiêu biểu.Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm 1. đầy đủ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. yêu cầu về phương pháp).Học sinh trình bày sản phẩm của Trang 263 .vi tư liệu Những d/c . của tác phẩm văn chứng minh từ các tpvh sự quản lí của giáo viên. yêu cầu . . lập dàn ý gồm 3 bước: Xác lập luận điểm.đề trọng tâm Thao tác chính p. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: I. nhận xét và về nội dung. tìm ý và lập dàn .Biết phân tích một đề văn nghị luận văn học. 3. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Lập dàn ý là sắp xếp các ý theo trình tự logic.Giáo viên bổ sung.Biết tìm ý và lập dàn ý cho bài văn nghị luận văn học. tiêu biểu . B. Tiến trình lên lớp: 1.Giáo viên gọi học sinh nhắc lại thế bài văn nghị luận nói chung nào là phân tích đề.Tuần 26: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH ĐỀ. diễn giảng. .… C. Đề V. tài liệu tham khảo.Phân tích đề là công việc xem xét cặn kẽ đề bài để nhận ý? thức chính xác vấn đề nghị luận được giao.Nêu những đặc trưng cơ bản của loại hình ngôn ngữ tiếng Việt? Lấy ví dụ phân tích. phù hợp. Các yêu cầu của luận điểm. Hoạt động 2: Thảo luận nhóm II. sách giáo viên. yêu cầu cơ bản của đề bài (vấn đề cần nghị luận.Học sinh: Nhớ lại kiến thức lớp 10. Trong văn nghị luận. . luận cứ khi lập dàn ý: Chính xác. luận cứ. .… D. hướng dẫn quy trình luyện tập. Nói cách khác. Hướng dẫn luyện tập: . chương. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. luận cứ. LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC A. Kiểm tra bài cũ: .

Văn học đã có những tác phẩm nổi bật. Kết luận: Vai trò câu nói của nhà văn. Thân bài: .Giáo viên nhận xét. nhận xét và bổ sung. sáng tạo không mệt mỏi.Văn chương đòi hỏi tính sáng tạo ở mỗi tác phẩm về cả nội dung và hình thức. sáng tạo không mệt mỏi. cần theo bố cục như sau: . mạch lạc. tiêu biểu cho tính sáng tạo nhưng cũng có hiện tượng “đạo văn”. bắt chước.Giáo viên chốt lại: Khi tìm ý cho bài văn nghị luận. Mở bài: Giới thiệu câu nói của nhà văn Nga.Nhà văn cần lao động thật nghiêm túc. . Củng cố Trang 264 .Kết bài: Chốt lại vấn đề. .Giải thích câu nói của nhà văn . Tìm ý và lập dàn ý: a. cụm từ sau để xây dựng hệ thống câu hỏi: Là gì? Được thể hiện như thế nào? Tại sao? Có ý nghĩa gì? Có thể rút ra bài học gì? Phải làm gì? Hoạt động 3: .Văn học đã có những tác phẩm nổi bật. cho điểm và bổ sung cho hoàn chỉnh. . . + Các ý lớn. Tìm ý: . Lập dàn ý: i.… . nêu suy nghĩ.Giáo viên hỏi: Khi lập dàn ý cho đề văn nghị luận. Hoạt động 4: Củng cố dặn dò: .Văn chương đòi hỏi tính sáng tạo ở mỗi tác phẩm về cả nội dung và hình thức.Thân bài: Triển khai vấn đề trọng tâm theo các luận điểm.Học sinh: làm việc cá nhân và trả lời nhanh.Giáo viên chốt lại các nội dung của 2. .Văn chương là lĩnh vực của cái đẹp và sự sáng tạo. sáo mòn sẽ không tồn tại được. tiêu biểu cho tính sáng tạo.Nhà văn cần lao động nghệ thuật nghiêm túc.Mở bài: Nêu được vấn đề trọng tâm cần triển khai .nhóm mình.Văn chương là lĩnh vực của cái đẹp và sự sáng tạo.Giáo viên bổ sung. b. ii. . + Các ý nhỏ phải nằm trong ý lớn và làm sáng tỏ ý lớn. các nhóm khác nhận xét. . . người viết cần dựa vào các từ. III. bài học cho bản thân. ⇒ Tóm lại: Khi lập dàn ý. thì cần đáp ứng những yêu cầu gì? . sáo mòn sẽ không tồn tại được. luận cứ được sắp xếp một cách hợp lí: + Các ý lớn phải ngang nhau và cùng làm sáng tỏ vấn đề trọng tâm. ý nhỏ phải trình bày theo một trình tự hợp lí. bổ sung (nếu cần) . iii. Luyện tập 1.

Hoàn thành bài tập . Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị tác phẩm Người trong bao – Sê khốp Trang 265 .bài học về vai trò của phân tích đề. tìm ý và lập dàn ý trong việc tạo lập văn bản nghị luận văn học và những yêu cầu cần thiết để thực hiện các kĩ năng trên. 2.

.Nhà văn Nga kiệt xuất.… C. 3. châm biếm vừa trầm buồn.Sự nghiệp sáng tác đồ sộ: hơn 500 truyện ngắn và Trang 266 . Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 1. .P. có nhiều cống hiến cho nền văn học Nga và hoạt động xã hội. Sáng tạo nhân vật điển hình mang tính biểu tượng để phê phán lối sống thu mình trong bối cảnh ngột ngạt của chế độ là nét đặc sắc nổi bật của tác phẩm.Về kỹ năng: Biết cách đọc – hiểu truyện ngắn. . Chúng ta sẽ tìm hiểu điều này qua tác phẩm Người trong bao của Sê-khốp. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . sách giáo viên. giáo dục. Nó ra đời và trưởng thành trong cuộc đấu tranh lâu dài và gay gắt của nhân dân Nga chống lại chế độ nông nô chuyên chế bạo tàn và phản động.cốp + Cách kể chuyện độc đáo. .Tuần 27: Tiết 94. cá nhân. giáo điều sợ hãi. giọng điệu vừa mỉa mai. . diễn giảng. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học hiện thực Nga cuối thế kỉ XIX là một trong những nền văn học phong phú và tiên tiến của nhân loại. thiết kế bài học.1904) chốt lại. ích kỉ và hủ lậu của bộ phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX. Tiến trình lên lớp: 1. tài liệu tham khảo.Đọc thuộc lòng diễn cảm bài thơ Số 28 của nhà thơ Tagor và nêu ý nghĩa bài. 95 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGƯỜI TRONG BAO A. Kiểm tra bài cũ: . B.Sê-khốp A. hèn hạ trước quyền lực. 2.Giới thiệu những nét cơ bản về I. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Đại biểu lớn cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga thế kỉ XIX. Sê-Khốp là đại biểu lớn cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga. qua hình tượng nhân vật người trong bao Bê-li. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . Nhà cách tân thiên tài trong thể loại truyện ngắn và kịch nói. Trong nền văn học vĩ đại ấy. nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình.Thái độ: Căm ghét và đấu tranh với lối sống thu mình trong bao: háo danh. Tác giả: Sê khốp (1860 .… D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Tìm hiểu chung nhà văn Sê-khốp? Giáo viên củng cố. xu nịnh. văn hóa.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Giá trị tư tưởng: phê phán lối sống trong bao hèn nhác. sáng tạo biểu tượng.

Hoàn cảnh sáng tác . cử chỉ. kính. tai nhét bong… → tất cả đều để trong bao. Y không bao giờ dám có ý kiến riêng về bất cứ một vấn đề to nhỏ nào. chân dung.Phong cách nghệ thuật: Từ những cốt truyện giản dị.Đồ dùng: tất cả và để trong bao. . ngoại hình.Yêu cầu học sinh tóm tắt tác phẩm. lời nói.. cầm ô. . trong thời gian nhà văn dưỡng bệnh ở thành phố I-an-ta trên bán đảo Crưm. 2. là một viên chức mẫn cán với Trang 267 . là có trách nhiệm với cuộc sống. b.Trong cuộc sống và sinh hoạt hang ngày Bê-li-cốp sống như thế nào? Tìm hiểu và phân tích lối sống của Belicôp . mặc áo bành tô ấm cốt bông giấu mặt.Phòng ngủ: một căn buồng chật như cái hộp.Câu nói cửa miệng của y là câu nói nào? Nói lên điều gì? . → Chân dung ngoại hình thật kì quái và đặc biệt ấn tượng. Chân dung.Bản thân luôn hài lòng. choắt lại như mặt chồn. Sau đó giáo viên dung bảng phụ để tóm tắt lại. 1. nhiều tác phẩm đặc sắc (sách giáo khoa) .Chân dung nhân vật chính được cụ thể hóa bằng những nét vẽ như thế nào? Có điều gì đặc biệt trong bức chân dung ấy? truyện vừa. mang bao. Đọc hiểu văn bản. ngoại hình . II. sợ trộm chui vào.Sáng tác năm 1989. biển đen. chỉ thích sống theo những thông tư. lối sống Tính cách lối sống của nhân vật được khái quát qua lời kể của tác giả. .Luôn nhút nhát. Hình tượng nhân vật Bêlicôp – Người trong bao a.Đến ý nghĩ cũng cố giấu vào bao. nhỏ bé. . chỉ thị một cách máy móc. tác phẩm thường đặt ra những vấn đề có ý nghĩa to lớn. b. cho vào bao: giày. rập khuôn như một cái máy vô hồn. thỏa mãn và tuân thủ vớ lối sống của mình.Nét nổi bật nhất của tính cách kì quái ấy là gì? Vì sao? . . sợ hiện tại nhưng lại luôn tôn sung quá khứ.Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào? Lúc bấy giờ tình hình nước Nga ra sao? . cặp kính đen luôn gắn trên gương mặt nhợt nhạt. .Lúc nào cũng đi giày cao su. Tóm tắt tác phẩm. ngủ thì trùm chăn kín mít. xã hội Nga đang ngột ngạt thở trong bầu không khí chuyên chế nặng nề. sợ hãi tất cả. Tính cách. Truyện ngắn Người trong bao a. cho rằng sống như y mới là sống. ô… . say mê tiếng Hy Lạp cổ.Câu nói cửa miệng: Sợ nhỡ lại xảy ra chuyện gì → lo lắng.Cuối thế kỉ XIX. . nhân bản sâu xa. ca ngợi những gì không có thực. hành động của nhân vật.

Khi còn sống: mọi người đều xa lánh. → mọi người đều ghét. Y chính là con đẻ của chế độ Phong kiến trên con đường tư bản hóa của nước Nga thế kỉ XIX. công dân tốt. e. ⇒ Bê-li-cốp là kiểu người trong bao có lối sống và tính cách trong bao. khi y chết.Không hề biết mọi người ghê sợ và căm ghét mình.Đầu độc tinh thần mọi người suốt 15 năm. . hồn nhiên của chị em Varenca và ngạc nhiên khi người ta vẽ chân dung biếm họa mối tình đầu trong sáng của mình. Một số người thử thay đổi nhưng lại bị tác động trở Trang 268 . Nhưng sau đó lối sống đó. tương lai của họ. nói những lời lăng mạ. lập dị mà xã hội Nga cuối thế kỉ XIX tạo ra. cười nhạo của Varenca. → Vì Bê-li-cốp hiện thân.. đánh giá lối sống ấy của y. Đây là hình ảnh một con người lạc long. bảo vệ hắn khỏi những ảnh hưởng. điển hình một hiện tượng trong xã hội . → Bê-li-cốp có khát vọng mãnh liệt thu mình vào trong vỏ. * Nguyên nhân – nguyên nhân sâu xa: do lối sống và tính cách trong bao của Bê-li-cốp. . Vì sao Bêlicôp chết (phân tích những nguyên nhân xa và gần) Thái độ của mọi người với Bêlicôp khi còn sống như thế nào? Giải thích . sợ hãi. kì quái. Tác hại của lối sống trong bao.Nguyên nhân trực tiếp: + Vì cô Valencô đối xử thô bạo.Có thể khái quát về con người và tính cách Bêlicôp bằng những hình ảnh. + Bị sự chế giễu. từ ngữ như thế nào? . c. khinh ghét. hèn nhát. d. → Đây là một thủ pháp nghệ thuật của nhà văn. sợ và xa lánh. + Sợ bị về hưu sớm. máy móc. ảnh hưởng nặng nề cuộc sống hiện tại.Ảnh hưởng mạnh mẽ. một kiểu người có nguy cơ phát triển trong xã hội Nga đương thời. hoạt động của giáo viên trong trường và người dân tp? Qua đó tác giả muốn phản ánh điều gì? cấp trên. → Đó là một cái chết tất yếu đối với tạng người của y trước sau cũng bị tiêu diệt. Cái chết là sự hóa giải hạnh phúc vì y được nằm trong cái bao bền vững nhất.Không thể chấp nhận cách sống phóng khoáng. .Nhà văn khái quát khát vọng mảnh liệt – kì dị của Bêlicôp như thế nào? Nhận xét.Bêlicôp chết khá bất ngờ đối với mọi người trong trường. tính cách đó vẫn tiếp tục xuất hiện. trong thành phố.Lối sống của Bêlicôp có ảnh hưởng như thế nào đến tinh thần. . tạo cho mình một thứ bao có thể ngăn cách. Tính cách ấy chỉ có thể thay đổi khi người tat hay đổi tận gốc cùng với một cuộc cách mạng xã hội. giáo điều. không tài nào thoát được. . . cô độc. dai dẳng đến tinh thần và hoạt động của GV và người dân tp.Cái chết của Bê-li-cốp. tác động của cuộc sống bên ngoài.Thái độ của mọi người đối với Bê-li-cốp. . xúc phạm.

Xây dựng nhân vật điển hình kì quái mà vẫn chân thực. Từ đó hãy xác định chủ đề tư tưởng của tác phẩm. đạo đức… của nước Nga đương thời. . . vô vị. hủ lậu. . vô vị. lối sống Bê-li-cốp mang tính phổ quát. . Nó còn sống lâu dài như một hiện tượng xã hội. 3. tự mãn. Luyện tập 1. kiểu người đã tồn tại trong xã hội Nga thế kỉ XIX.Xây dựng hình ảnh. .Cấu trúc chuyện đặc biệt: truyện lồng trong truyện. Nghệ thuật . Hình ảnh biểu tượng cái bao .Hình ảnh cái bao là sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác giả. Củng cố 2.Bức thiết kêu gọi mọi người phải thay đổi lối sống tầm thường. biểu tượng nghệ thuật (cái bao). Là bao đồ vật mà Bê-li-cốp yêu thích.Nghĩa đen: vật dụng dùng để đựng đồ vật hình túi. một quy luật trong lịch sử phát triển nước Nga và cả thê giới lúc bấy giờ.Ngôi kể: người thứ ba tạo tính khách quan. 4. văn hóa. hèn nhát.Thảo luận ý nghĩa thời sự của tác phẩm.Nghĩa bóng: biểu trưng cho kiểu người. cô Valenco và Bê-li-cốp. đầu độc bầu không khí trong sạch. mệt nhọc. Phân tích ý nghĩa hình ảnh này. Theo em. trầm tĩnh. . Cả xã hội Nga lúc bấy giờ là một cái bao khổng lồ trói buộc. tự do. lời nói nghệ thuật(câu nói cửa miệng). chi tiết nghệ thuật (cái chết). 6. chân thực của chuyện. sáng tạo của con người. ích kỉ. thoải mái. Ý nghĩa thời sự của tác phẩm 7. Tổng kết (ghi nhớ) III.hiện tượng sau khi Bêlicôp chết được một tuần sau cuộc sống lại diễn ra như cũ và phân tích câu nói “không thể sống mãi như thế được” có phải là câu nói của bác sĩ thú y hay không? Nhà văn muốn cảnh báo với người đọc điều gì hôm nay và mai sau? . điển hình khá sâu rộng. 5.Lên án phê phán kiểu người.Xây dựng hình ảnh đối lập tương phản giữa các nhân vật: chị em Varenca. .Cách kết thúc truyện gợi nhiều suy nghĩ bằng cách phát biểu.Khi đã chết: đầu tiên cảm thấy nhẹ nhàng. . tù túng. ngăn chặn tự do. kiểu người. → Sự ảnh hưởng lối sống của Bê-li-cốp rất sâu rộng đã ám ảnh. . lại. châm biếm.Giọng kể mỉa mai. Hiện tượng. Nhưng chẳng bao lâu lại tái diễn như cũ: nặng nề. trong truyện ngắn người trong bao nhà văn đã thành công ở những đặc điểm nghệ thuật nào? . Luyện tập Trang 269 . lối sống trong bao và tác hại của nó. lối sống trong bao – một lối sống. Chủ đề: .

3.Học sinh học phần ghi nhớ sách giáo khoa. Hướng dẫn tự học Trang 270 .

Tuần 27: Tiết 96 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 6 A. 2. nhược điểm bài làm của học sinh. đánh giá chung 1.Đề 1: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ diễn tả tâm trạng riêng bài lên bảng. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm tuyên dương một số bài đạt kết quả một bài văn nghị luận xã hội. của tác giả nhưng lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn thế hệ bạn đọc. thiết kế bài học.Tự đánh giá và sữa chữa bài làm của chính mình. lập luận tốt. thảo luận trả lời câu hỏi. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh.Đề 2: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ về tình yêu vừa là bài thơ về tình quê.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. . Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định này. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh: Giáo viên nhận xét. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. … C. Tiến trình lên lớp: 1. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ điều này. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: 9/43 + Lớp 11A1: 21/45 2. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số. B. . phù hợp và chọn lọc.Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã Trang 271 . .Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm. lấy dẫn chứng tốt. Đề bài: Yêu cầu học sinh chép thuộc long đề . 2. . lập dàn ý. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Kiểm tra bài cũ: 3. biết so sánh với làm số 1. D. . Nhược điểm: . II.Tăng thêm long yêu thích học văn và làm văn. . từ đó củng cố thêm các kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và văn nghị luận xã hội nói riêng. Ưu điểm: ưu.

3.Các lỗi diễn đạt và dùng từ. . . . IV. bố cục viết chưa cân đối. Kết quả: .Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: .Một số em chưa đọc kĩ nên chưa xác định được trọng tâm của dẫn đến cách viết dàn trải.Bố cục chưa cân đối không rõ rang. . hội.Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: III.Giáo viên sữa một số lỗi cơ bản của học sinh. chưa xác định được trọng tâm của đề. + Chuẩn bị bài mới: Trang 272 . Hướng dẫn tự học + Xem lại bài làm của mình. dung từ ngữ không chính xác. Sữa lỗi . lan man.Xác định nội dung của đề sai.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều.

phán đoán. nêu ra. Về luân lí xã hội ở nước ta. suy nghĩ và trình bày. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. một thời đại luận mà em đã học và đã đọc? trong thi ca… . thiết kế bài học. 2. bác bỏ điều kia. phân tích. bác bỏ. đạo đức…) điểm của văn nghị luận? (Lưu ý học .Nghị luận là một thể loại trong văn học đặc biệt.Hiểu được một số đặc điểm của văn nghị luận.… C. B.Em hãy cho biết những tác phẩm thuộc thể văn nghị luận đã học.Văn chính luận (bàn về các vấn đề chính trị. diễn giảng. đồng tình với mình. phải trái. chứng cứ để bàn luận về một vấn đề nào đó viết tóm tắt 3 câu để nắm được đặc (chính trị. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. dùng lí Giáo viên gọi học sinh đọc phần I và lẽ. Kiểm tra bài cũ: . triết học. tài liệu tham khảo. chặt chẽ của bày trước lớp. giúp họ hiểu rõ vấn đề đã điểm.… D. nhận Giáo viên nhận xét. 3.Nói đến nghị luận nghĩa là bàn bạc đúng sai. sự thuyết phục của lập luận. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . văn học nghệ thuật.Biết cách đọc văn nghị luận. so sánh. xã hội. . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. bổ sung và cho thức và cả tâm hồn người đọc. Tựa “Trích diễm thi tập” (Hoàng Đức Lương). người ta phân chia văn nghị luận làm hai thể: . tình cảm.Ví dụ: Các văn bản nghị luận: Chiếu dời đô (Lý Công luận: Uẩn). . triết Trang 273 . Xét theo nội dung bàn luận. nhau. Đặc điểm của văn nghị luận: chiếm lĩnh đặc điểm của văn nghị .… văn nghị luận tác động vào lí trí. xã hội. nghĩa là người ta là gì? Cách nghị luận? Có mấy loại nhận ra chân lí. chia sẽ với quan điểm văn nghị luận?) và niềm tin của mình.Nhận xét gì về văn nghị luận. Ổn định lớp: Giáo viên nắm lại tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Vận Giáo viên cho học sinh nhận xét lẫn dụng các thao tác như giải thích. Tiến trình lên lớp: 1.Tuần 27: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐỌC VĂN NGHỊ LUẬN A. Đại Em hãy kể tên những tác phẩm nghị cáo bình Ngô. sách giáo viên. tính mạch lạc. sinh xoay quanh việc trả lời Nghị luận khẳng định điều này. chứng minh. Sức mạnh của văn nghị luận là ở sự Học sinh làm việc cá nhân và trình sâu sắc của tư tưởng.

đọc văn bản nghị luận với một số văn bản khác như: tự sự.Ví dụ: Một số câu văn nghị luận hay: “Ta thường tới bữa quên ăn. Học sinh trình bày. luận điểm đề xuất. lột da. Người đọc văn nghị luận cần cảm thấy dòng tình cảm và nhịp điệu văn chương của bài văn thì sự thưởng thức mới được trọn vẹn. nhịp điệu. . Cách đọc văn nghị luận: . ở tư tưởng. . uống máu quân thù. ruột đau như cắt.Văn nghị luận đặc sắc ở vấn đề nghị luận. Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tự học. chỉ căm tức chưa xã thịt. Theo em. .Văn nghị luận còn có đặc sắc ở luận cứ và cách lập luận. thiếu máu thịt. nước mắt đầm đìa. Trang 274 .Phê bình văn học (luận bàn các vấn đề văn học nghệ thuật) II. bổ sung.TQT) .Văn nghị luận hay cũng có hình ảnh. Giáo viên đánh giá. Hướng dẫn tự học . III. Thiếu các luận cứ và lập luận. học. trữ tình… có gì khác hơn? Tại sao? Giáo viên cho học sinh thảo luận nhóm theo từng dãy bàn. . Giáo viên chỉ định học sinh trình bày. nghỉ xác này gói trong da ngựa.Chuẩn bị bài mới: Đoạn trích: Người cầm quyền khôi phục uy quyền. nuốt gan. các nhóm khác nhận xét. nữa đêm vỗ gối. Đọc văn nghị luận cần phải nắm bắt được vấn đề và các tư tưởng đặc sắc dưới hình thức luận điểm. Dẫu cho trăm thây này phơi ngoài nội cỏ.Nắm được những đặc điểm cơ bản của văn nghị luận và cách đọc văn bản nghị luận.…). bộ văn chỉ là bộ xương.Hoạt động 2: Hướng dẫn cách đọc văn nghị luận. ta cũng vui lòng” (Hịch tướng sĩ . đạo đức.

với một tác giả được coi như một cây đại thụ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . B. trong nghệ thuật tương phản. có thể suy nghĩ về con đường thực hiện lí tưởng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 28: Tiết 97. Tiết học hôm nay. diễn giảng.… D. Kiểm tra bài cũ: 3. Tiến trình lên lớp: 1.… C. Huy-gô A. tài liệu tham khảo. + Gắn được nghệ thuật với ý tưởng nội dung đoạn trích. qua bộ tiểu thuyết đồ sộ những người khốn khổ và cụ thể qua đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền. đầu óc phê phán qua việc khẳng định tình thương như một giải pháp xã hội được tác giả đề xuất. sách giáo viên. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 275 . 98 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN (Trích Những người khốn khổ) V. sự đan xen bình luận ngoại đề trong diễn biến của câu chuyện. 2. . Vào bài mới: Lời vào bài: Ở những tiết trước. thiết kế bài học. một nhà văn lớn nhất của nước Pháp thế kỉ XIX.Về kỹ năng: Biết cách đọc – hiểu tiểu thuyết. + Phát huy tính chủ động. chúng ta sẽ đến với nền văn học Pháp. chúng ta đã đến với nền văn học Nga qua một số tác phẩm.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Phân tích chứng minh được những nét đặc trưng của bút pháp Huy-gô qua hư cấu nhân vật và diễn biến cốt truyện: nghệ thuật phóng đại trong so sánh và ẩn dụ. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.

mỗi phần gồm nhiều quyển.Phản ánh những tình cảnh thống khổ của những người dẫn bần cùng và nghèo khổ. mỗi quyển gồm nhiều chương.Nội dung và giá trị tác phẩm .Dựa theo sách giáo khoa.Phần 2: Cô-đét .Nêu những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Huy-gô. Xuất xứ: 1862 b. những cuộc chuyển quân theo cha vất vả → trang sách đời khắc nghiệt. đến 1870 đế chế II sụp đổ. 20 tuổi in tập thơ đầu tay. . ông cũng luôn để lại tình yêu thương. những trải nghiệm hấp dẫn đã để lại dấu ấn trong sáng tác của thiên tài) .Nội dung và giá trị tác phẩm? Giáo viên phân vai cho học sinh đọc đoạn trích và yêu cầu: Theo em. nhà văn lớn nhất của nước Pháp thế kỉ XIX. thơ. truyện. .Sáng tác thành công ở nhiều thể loại: tiểu thuyết.Phần 4: Tình ca phố Pơ-luy-mê và anh hung ca phố Xanh-đơ-li. học sinh tóm tắt một cách ngắn gọn. hiện thân của chủ nghĩa lãng mạn Pháp.Ngoài sáng tác nghệ thuật. . Đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền: . Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. tiểu luận.Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn và yêu cầu: . bổ xung.Tác phẩm ra đời vầo năm nào? . * Sự nghiệp sáng tác: . sự công bằng của xã hội. chương IV. . người cầm quyền ở đây là ai? Giăng van giăng hay Giave? Giải I. Tác giả: * Cuộc đời .Vic to Huygô (1802 . kịch. ảnh hưởng đến sáng tác của Huygô. → Dù ở lĩnh vực nào. Giáo viên nhận xét. bộc lộ ngay từ nhỏ: 15 tuổi đạt giải thưởng của viện hàn lâm. quyển Trang 276 .Phần 1: Phăng-tin . . Tiểu thuyết Những người khốn khổ a. . sự thành lập công xã Pari 1871. 2. . . (cách mạng tháng 7/1830 lật đổ chế độ pk. Qua đó. sự bênh vực những con người khốn khổ.1885) được xem như cây đại thụ. Kết cấu dung lượng tác phẩm: chia 5 phần. nhà văn đem đến thông điệp của tình thương và khẳng định những số phận oan trái ấy sẽ được bảo vệ bằng tình thương.Là một tài năng thơ.Phần 3: ma-ri-uýt . Huygô còn dấn thân vào con đường hoạt động chính trị xã hội. d. cuộc sống gia đình có nhiều mâu thuẫn → đã tác động.) ( Sự giáo dục sáng suốt của mẹ.Sinh ra và lớn lên trong một thời kì đầy bão tố CM.Vị trí đoạn trích: nằm cuối phần 1.Tác phẩm tiêu biểu: sách giáo khoa.Phần 5: Giăng-van-giăng → Tên phần cuối như một giải pháp xã hội của toàn bộ tác phẩm. Tóm tắt (sách giáo khoa) c.Dung lượng và kết cấu tác phẩm? . hội họa → Để lại khối lượng tác phẩm đồ sộ.Tác phẩm là tiếng nói bảo vệ lẽ phải. Tìm hiểu chung 1. cuộc đảo chính lật đổ chế độ cộng hòa Lu-I Bôn nap ac. 3.

không có tình người. quát tháo dữ dằn + Xưng hô thô lỗ: tao.Hành động: “phóng vào con mồi” →ẩn dụ . . cái cười) và nhận xét giá trị nghệ thuật của 8 của tác phẩm. điềm tĩnh.Ngôn ngữ và hành động của Giave thể hiện như thế nào qua đoạn trích? . giàu tình thương đối với người nghèo khổ bất hạnh. Nghệ thuật đối lập: * Gia ve . Đặc trưng bút pháp nghệ thuật của Huygô qua đoạn trích. của những con người cùng cảnh ngộ trong xã hội. của cường quyền. + Với Giave: khi nhẹ nhàng. Qua đó.Đối thoại: + Với Phăng tin: nhẹ nhàng. . → Giăng van giăng là người sống có trách nhiệm.thích? . hoàn cảnh đối lập nhau. nhà văn ca ngợi sự cao quý của tình thương. .Cặp mắt: “như cái móc sắt… quen ÁC THÚ Trang 277 . là đại diện của lẽ sống vì tình thương. Từ đó thấy được sự tương phản.Hành động: dung mọi thủ đoạn tàn nhẫn. buộc phải tự thú mình là ai. * Giăng van giăng: . ngang tàng hống hách. II.mày. đối lập giữa thiện và ác.Nội dung và chủ đề đoạn trích? Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản . 1. giữa cường quyền và nạn nhân.Xác định vị trí đoạn trích? .Đối thoại với Giăng van giăng và phăng tin: + La hét. ⇒ Sử dụng nghệ thuật đối lập.Nội dung và chủ đề của đoạn trích: Đoạn trích nêu lên tình cảnh thống khổ của những con người chịu cảnh đè nén của thé lực cường quyền trong xã hội. Nghệ thuật phóng đại trong ẩn dụ và so sánh * Hình tượng Gia ve: (con ác thú) . cho ta thấy hai nhân vật với hai tính cách.Giọng nói: “tiếng thú gầm” . là đại diện của cái thiện và cũng là nạn nhân. mãnh liệt. cặp mắt. a. con đĩ → luôn hoài nghi có thái độ hoài ghi. lúc thì thầm khi hạ giọng. ⇒ Gia ve là đại diện của cái ác. điềm tĩnh khi thật kiên quyết. độc ác để bắt cho được Giăng van giăng – một con người khốn khổ tội nghiệp. chọn giải pháp quyết liệt là đối phó với cường quyền để cứu nạn nhân. ta. b.Ngôn ngữ và hành động của Giăng van giăng thể hiện như thế nào qua đoạn trích? Hãy tìm những chi tiết về nhân vật Gia ve (giọng nói.Hành động: Cứu vớt Phăng tin – một con người bất hạnh. Đọc hiểu văn bản.

Bình luận ngoại đề của tác giả . → Hình ảnh một người mẹ đối với một đứa con. 2. + Người chết rồi mà gương mặt còn rạng rỡ→ tác giả xúc động trước tình cảm Giăng van giăng đối với Phăng tin và tưởng chừng thấy khuôn mặt Phăng tin rạng rỡ lên. một đấng cứu thế hiện lên thật phi thương.Những đặc trưng bột phát Huygô cungc là dấu hiệu quen thuộc của văn học lãng mạn. Đây cũng là một ảo tưởng có thể có thật. tác giả muốn gửi tới người đọc thông điệp của lẽ sống tình thương: ánh sáng của tình thương có thể đẩy lùi bóng tối của cường quyền. kéo giật vào hắn bao kẻ khốn khổ” . c. tác giả muốn gửi gắm đến người đọc điều gì? Học sinh đọc ghi nhớ sách giáo khoa. Tổng kết (ghi nhớ) III.Bằng việc khắc họa các hình tượng nhân vật có số phận và tính cách trái ngược nhau. Luyện tập 1.Cái cười: “phô ra tất cả hai hàm răng” * Giăng van giăng: . Thực tế là vô lý nhưng đây có thể là điều có thật. ⇒ Biểu hiện trực tiế tình cảm. Ý nghĩa đoạn trích . cảm xúc – sự cẩm động của tác giả.Câu văn miêu tả gương mặt Phăng tin kèm theo lời bình luận của tác giả: + Phăng tin chết rồi nhưng trên đoi môi chị vẫn nở một nụ cười. hình ảnh một vị cứu tinh.người kể chuyện. 3. lý tưởng tiến bộ mà nhà văn gửi gắm qua đoạn trích.Đoạn văn “ông nói gì với chị… thực sự cao cả”→ là phát ngôn của chính tác giả . G có thể được quy chiếu về hình ảnh của ai? Bằng việc khắc họa các hình tượng nhân vật có số phận và tính cách trái ngược nhau.những chi tiết đó? Từ đó rút ra nhận xét chung về nhân vật này? Theo em. Củng cố .Qua những chi tiết này. .Đoạn văn gồm nhiều câu hỏi .Giá trị văn chương không chỉ biểu hiện ở dấu ấn nghệ thuật mà sức hấp dẫn của thiên tài Huygô chủ yếu nằm ở thế giới tình cảm đẹp đẽ.Nắm được tình thương của Giăng van giăng được thể hiện như thế nào? Trang 278 . lãng mạn. chi tiết nào trong tác phẩm thể hiện rõ tình người cao đẹp? hãy lí giải chi tiết nụ cười trên đôi môi và gương mặt rạng rỡ? ý nghĩa? . .Đoạn văn nói về việc bà sơ Xem-pli-xơ người độc nhất chứng kiến câu chuyện . Vì có một người xúc động khi chứng kiến cảnh Giăng van giăng “thì thầm…” tưởng rằng Phăngtin nở một nụ cười thì đấy là một ảo tưởng có thể xảy ra.

.Chuẩn bị bài mới: về luân lý xã hội ở nước ta.Nghệ thuật khắc họa nhân vật. Trang 279 . Hướng dẫn tự học .Làm bài tập phần luyện tập. 2.Nắm vững những nội dung đoạn trích. . Luyện tập 3. .

+ Nắm được những nguyên tắc và cách thức cơ bản của thao tác lập luận bình luận.… C. B. chứng minh. bác bỏ . giáo đó. + GT là làm cho người ta hiểu rõ.Mục đích: BL là đề xuất và thuyết phục người nghe. thời sự… Trong các trường hợp này. tài liệu tham khảo. phân tích. chứng minh là: câu hỏi. thích ở điểm nào? + Bàn luận thì phải có sự trao đổi ý kiến với người khác .Yêu cầu một bài văn bình luận có sức thuyết phục Trang 280 . sách giáo viên. từ bình nghĩa từ bình luận trong các từ đó.BL khác giải thích. .sai. haythuyết phục là gì? dở. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. luận có nghĩa là nhận xét.Yêu cầu để bình luận có sức + Đánh giá phải có sự nhận xét phải. yêu cầu của thao 1. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Bình luận khác chứng minh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thảo luận trả lời câu hỏi. Mục đích. bàn luận của mình về một vấn Kỹ năng là khả năng thực hiện thành đề trong đời sống hoặc trong văn học.Tuần 28: Tiết 99 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN A. Mục đích.) đọc tán đồn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. đánh giá bàn luận của mình . + BL là đề xuất và thuyết phục người nghe. Học sinh tìm hiểu ngữ liệu. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. . Tiến trình lên lớp: 1. thạo một khâu nào đó. yêu cầu của thao tác lập luận bình luận tìm hiểu mục đích. đánh giá về các vấn đề (Các nhóm thao tác: so sánh. kĩ về một vấn đề nào .liên quan đến quân sự. đánh giá. của thao tác này. 3. sau đó giáo viên củng cố. đọc tán đồng chốt lại. thể thao. trả lời .Ý nghĩ từ bình luận: Trong cuộc sống chúng ta có thể . bình luận.Về kĩ năng: Biết vận dụng thao tác lập luận bình luận vào việc viết bài văn nghị luận. D.Về kiến thức: + Hiểu được mục đích. giải về một vấn đề trong đời sống hoặc trong VH.Học sinh trả lời câu hỏi 3. bàn luận. yêu cầu tác lập luận bình luận.Trong đời sống. với một nhận xét. viên củng cố chốt lại tầm quan trọng + CM là làm cho người ta tin. 4. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. thể thao. với một nhận xét. . thời sự… giải thích. yêu cầu và tầm quan trọng của thao tác lập luận bình luận.trái. chúng ta thường gặp từ bình luận trong các trường hợp như bình luận quân gặp bình luận không? Thử giải thích ý sự. đúng. thiết kế bài học.

để thuyết phục triều đình cho mở khoa luật. .Muốn cho ý kiến bình luận có sức thuyết phục thì cần phải nắm vững kĩ năng bình luận. . . hay. trung thực. mở rộng xung quanh vấn đề một cách sâu sắc và có sự thuyết phục. → Mục đích: BL đê thấy được tầm quan trọng của pháp luật đó với sự cách tân nhà nước. Tìm hiểu ngữ liệu: trích đoạn Xin lập khoa luật a.Nguyễn Trường Tộ có lý do để viết xin lập khoa luật: vì lúc đó không phải ai cũng đều thống nhất cho rằng muốn trị nước thì phải dựa vào luật chứ không phải những lời nói suông của nho giáo. + Trình bày rõ rang.Trình bày rõ ràng.sai. ngắn gọn vấn đề bình luận. phù hợp với quy luật của văn chương.Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu cách bình luận Đọc mục II. Vai trò và tầm quan trọng của kĩ năng bình luận: . Chúng ta đang sống trong thời đại văn minh. Đánh giá vấn đề cần bình luận (có thể chọn một trong ba cách sau): Trang 281 . ý kiến đều được chân thành khuyến khích. đánh giá của mình là đúng đắn.Đây là một đoạn trích có tính chất bình luận: đối tượng của đoạn trích là những người đã biết tới pháp luật. 2. b. trung thực vấn đề được bình luận + Lập luận để khẳng định được nhận xét. đánh giá đúng. + Chỉ rõ những sai. mọi người đều có quyền tham gia giải quyết công việc xã hội. Xét ngữ liệu: . dân chủ. cái đúng trong việc thực hiện pháp luật ở phương Tây. + Bàn bạc. sách giáo khoa và thảo luận các câu hỏi sau: Một bài bình luận thường có mấy bước? nội dung của mỗi bước là gì? Hoạt động 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập. Nêu vấn đề cần bình luận . Cách bình luận 1.Tác giả có nhận định.Con người hôm nay cần phải biết bình luận. . + Chỉ ra những cái hay. dám bình luận. II. thuyết phục nhà vua lập khoa luật.dở. dở của nho giáo truyền thống. Nếu không có kĩ năng bình luận thì sẽ không biết cách bình luận và không thành thục khi bình luận.Bình luận yêu cầu phải nêu rõ được thái độ và sự đánh giá của người bình luận trước vấn đề đưa ra bình luận. các quan điểm. 2. mục đích của tác giả ở đây là mong được sự đồng tình của mọi người về việc cần thiết của pháp luật đối với việc trị nước.

. sâu sắc hơn mà vấn đề bình luận có thể gợi ra.Kết hợp phần đúng và loại bỏ phần sai của mỗi phía để tìm ra một tiếng nói chung trong sự đánh giá. Luyện tập Bài tập 1: Bình luận không phải là giải thích. hành động.Mục đích của ba kiểu bài khác nhau. . lứa tuổi của mình và của những người đang tham gia bình luận với mình. III. Luyện tập 1. chứng minh hay kết hợp với giải thích. Trang 282 .Đứng hẳn về một phía mà mình tin là đúng để kiên quyết bác bỏ cái sai.Đưa ra một cách đánh giá của riêng mình. 3. ..Có mở rộng vấn đề: vấn đề an toàn giao thong không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực giao thong mà còn là vấn đề văn minh… 3. hoàn cảnh sống. với chứng minh vì: .Học sinh làm bài tập và chuẩn bị bài mới. . Bài tập 2: Đoạn văn trên có sử dụng thao tác bình luận vì: . Hướng dẫn tự học .Bàn về những ý nghĩa xa rộng hơn.Bàn về thái độ. .Có vấn đề cần bình luận: nguyên nhân và hậu quả của tai nạn giao thong.Bản chất của bình luận là tranh luận về một vấn đề mà tất cả những người tham gia đều đã biết và có ý kiến riêng về vấn đề đó. Củng cố 2. cách giải quyết cần có trước vấn đề vừa được nhận xét.Bàn về những điều có thể rút ra khi lien hệ với thời đại. . Bàn về vấn đề cần bình luận (có thể chọn 1 trong 3 cách sau) .

. nhân vật diễn biến theo ý định chủ quan của nhà văn → nhân vật được lí tưởng hóa. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Có cái nhìn sâu sắc. Nhân vật: mạn và cuộc sống hiện thực trong hư .Nhân vật trung tâm là nhân vật lãng mạn vì tính cách cấu nhân vật của Huy-gô. B. Tóm tắt tiểu thuyết: lại ngắn gọn nội dung của toàn bộ tiểu thuyết → Giáo viên củng cố. từng hòa mình vào dân chúng đau khổ.Tuần 28: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TIỂU THUYẾT NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ V. từng chống lại cường quyền. sách giáo viên. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên yêu cầu học sinh tóm tắt 1. Kiểm tra bài cũ: 3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… D.… C. diễn giảng. .Mối liên hệ giữa nghệ thuật lãng 3. Tuy xuất hiện ngay ở đầu truyện và là nhân → Giáo viên bổ sung thêm về phần vật trung tâm cho tới trang cuối cùng nhưng Giăng-vankết cấu. từng rời bỏ xứ sở trong 20 năm. Kết cấu .Huy-gô. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. tài liệu tham khảo. tuyệt đối hóa trong vẽ đẹp tâm hồn. từng đi tới các chiến lũy trong những ngày lao động cách mạng. 2.Những nhân vật đều được lấy từ nguyên mẫu thực tế: ông đã từng đi thăm. 2. . khảo sát những nơi ngục tù. giăng lại được đặt cho phần thứ 5. thiết kế bài học. có thể tóm tắt lại. → Có lẽ khi mở đầu truyện bằng nhan đề Phăng-tin.Giang-van-giăng được lấy từ nguyên mẫu của một Trang 283 . Tiến trình lên lớp: 1. nhà văn muốn coi nàng như một hình ảnh tiêu biểu có ý nghĩa đặt vấn đề cho cuốn tiểu thuyết xã hội này và tên Giangvan-giăng nằm ở phần kết thúc như một tổng kết về giải pháp xã hội của toàn bộ thiên tiểu thuyết.Học sinh nhắc lại kết cấu tác phấm Chia 5 phần. toàn diện hơn về bộ tiểu thuyết đồ sộ Những người khốn khổ của V. Huy-gô A.

một tên cướp nổi tiếng của những thập niên giữa thế kỉ XIX. Huy-gô lúc này hóa thân thành chính Giang-van-giăng. . rat ay cứu vớt không chỉ nàng. Trang 284 . từ đó có sự lí tưởng hóa đến những quãng đời sau của thị trưởng Ma-đơle. 4. một dân giang hồ người Pháp → Cảm hứng cho Huy-gô về người tù khổ sai. người anh hùng lãng mạn.người khốn khổ cũng ăn cắp bánh mì và bị bắt. người con gái đã từng có “Vàng trên mái tóc. cuối cùng bán thân để nuôi con.Nhân vật Phăng-tin: một cô gái điếm đang chờ khách. ngọc ở sau môi”. . “giữa đường thấy sự bất bình”. đồng thời cũng lấy từ Vi-đốc.Học sinh tìm đọc tác phẩm “Những người khốn khổ”.Chuẩn bị bài mới “Về lí luận xã hội ở nước ta”. Hướng dẫn tự học: . bị cảnh sát bắt và chính Huy-gô đã cứu cô ra khỏi đồn cảnh sát → Một cô gái làng chơi của đời thực đã cảm hứng để Huy-gô viết về Phăng-tin. mà quan trọng hơn là thắp sáng hơn hi vọng cuối cùng về tương lai: hạnh phúc của Cơ-dét. bán tóc. trên con đường sa ngã phải bán răng.

lợi dụng chiêu bài “khai hóa” của Pháp để đấu tranh hợp Trang 285 . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.1926). thiết kế bài học. . khai thong dân trí. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. sách giáo viên.Tuần 29: Tiết 100 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA (Trích Đạo đức và luân lí Đông Tây) Phan Châu Trinh A. những con người ưu tú của dân tộc đã có tư tưởng tiến bộ nhằm cách tân đất nước.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Cảm nhận được tinh thần yêu nước. Vào bài mới: Lời vào bài: Vào những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. làm quan một thời gian sau cáo về ở bày trước lớp. nêu đôi nét về tác giả Phan * Cuộc đời Châu Trinh? (Lưu ý về các chặng . Kiểm tra bài cũ: Nôi dung và ý nghĩa của đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền. tài liệu tham khảo. Với một tinh thần nồng nàn yêu nước. sáng tác chính) hô. quê Quảng Nam.Chủ trương bãi bỏ chế độ quân chủ.Về kĩ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. mở mang công thương nghiệp. Giáo viên nhận xét và chốt ý. khoa. xã hội nước ta lâm vào tình trạng trì trệ và yếu kém về mọi mặt. + Hiểu được nghệ thuật viết văn chính luận.1901 đỗ phó bảng. 3.… C. Tiến trình lên lớp: 1. Tìm hiểu chung: tìm hiểu tiểu dẫn: học sinh đọc phần 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . tư tưởng tiến bộ của Phan Châu Trinh khi kêu gọi xây dựng nền luân lí xã hội ở nước ta. Một trong số đó là Phan Châu Trinh. do chính sách ngu dân của thực dân Pháp áp đặt. mà chúng ta sẽ tìm hiểu hôm nay.Phan Châu Trinh (1872 . 2. Trong hoàn cảnh đó. diễn giảng… D. tự là Tử Cán. thực hiện chế độ dẫn học sinh ghi bài từ sách giáo dân chủ. hướng . Tác giả tiểu dẫn. Học sinh làm việc cá nhân và trình . hiệu Tay đường hoạt động. B. điều này đã được thể hiện trong bài Bàn về luân lí xã hội ở nước ta. biệt hiệu Hi Mã. ẩn. Có ý niệm về một phong cách của một tác giả cụ thể.

Vị trí đoạn trích: phần III của bài Đạo đức và luân Đông Tây. * Tác phẩm chính: (sách giáo khoa) . cứu nước của Phan Châu Trinh.Kết cấu: gồm 5 phần chính.Bố cục: 3 phần + Phần 1: Hiện trạng chung: Ở nước ta chưa có luân lí xã hội. kết cấu và giá trị tác phẩm? .Xác định vị trí. hướng tới mục đích giành độc lập tự do. 3. bố cục. II. sau đó mới là người nước mình. . Hiện trạng chung: Nước ta chưa có luân lí xã hội (phần 1) . → Là người có tấm long yêu nước nồng nàn. Trang 286 . chủ đề tư tưởng của đoạn trích? Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản: . . Tất cả đều thấm nhuần tư tưởng tiến bộ của một nhà yêu nước chân chính.1908 ông bị bắt. Tư tưởng đó đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị.Đối tượng hướng tới của bài diễn thuyết: trước hết là những người nghe Phan Châu Trinh nói vào đêm 19/11/1925 tại hội thanh niên Sài Gòn.Nêu xuất xứ.Vấn đề được nêu trong bài viết này là gì? pháp.. lễ truy điệu ông trở thành một phong trào vận động ái quốc rộng khắp. . mọi người chưa có ý niệm luân lí xã hội.Xuất xứ: được Phan Châu Trinh diễn thuyết vào đêm 19/01/1925 tại hội thanh niên ở Sài Gòn. Đoạn trích . Đọc – hiểu văn bản 1.Chủ trương tư tưởng: Đoạn trích thể hiện rõ tâm huyết và dũng khí của một chí sĩ yêu nước: dám vạch trần thực trạng đen tối của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ để dấy lên việc cần phải truyền bá chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để gây dựng đoàn thể xã hội tiến bộ. + Phần 2: Những biểu hiện cụ thể của việc chưa có luân lí xã hội ở nước ta. .1925 bị ốm nặng. . bị đày đi Côn Đảo. . + Phần 3: Giải pháp thay đổi để xây dựng luân lí xã hội ở nước ta. mất ngày 24 -03 -1926. + Là áng văn chính luận mẫu mực.Giá trị tác phẩm: + Đề cao tinh thần yêu nước thể hiện lý tưởng cứu dân. ba năm sau được thả tự do. Tuy sự nghiệp không thành nhưng tinh thần và nhiệt huyết cứu nước của ông rất đáng khính phục.

* Nguyên nhân của tình trạng dân không biết đoàn thể không trọng công ích.… → Lí do: người nước mình thiếu ý thức đoàn thể. → cái chủ nghĩa xã hội rất thịnh hành đã phóng đại (phát triển rộng) .Bên Pháp: Mỗi khi người có quyền thế. không chỉ quan tâm đến gia đình quốc gia mà còn quan tâm đến toàn thế giới. ⇒ Đó là ý thức sẵn sàng làm việc chung. có công đức. bên Pháp với bên ta về điều gì? Hãy chỉ ra những biểu hiện cụ thể của từng bên? . . biết giữ lợi chung biết hiệp nhau lại. sẵn sàng giúp đỡ nhau và tôn trọng quyền lợi của người khác. biết trọng công ích… Nhưng rồi lũ vua quan phản động thối nát ham quyền tước vinh hoa đã tìm cách phá tan tành đoàn thể. .Ở các đoạn sau ở phần 2. chống cự. Những biểu hiện cụ thể của việc chưa có luân lí xã hội ở nước ta (phần 2) * Tác giả so sánh bên châu Âu. thị oai cho được công bằng mới thôi.Những biểu hiện nào được nêu trong bài chứng tỏ nước ta tuyệt nhiên không có luân lí xã hội. dẫn đến tình trạng ai sống chết mặc ai. Trong phần 2.Bên mình: người nước mình không hiểu nghĩa vụ mỗi người trong nước với nhau. hoặc chính phủ lấy sức mạnh mà đè nén quyền lợi riêng của từng hay một hội nào thì người ta kêu nài. tác giả chỉ ra nguyên nhân của tình trạng dân không biết đoàn thể. chỉ biết vơ vét. tác giả đã so sánh bên châu Âu. ở 2 đoạn đầu.Dùng cách nói phủ định bác bỏ những cách hiểu đơn giản. nông cạn..Cách đặt vấn đề thẳng thắn: Ở Việt Nam chưa có luân lí xã hội → gây ấn tượng mạnh mẽ. người này không quan tâm người khác. . + Là “cái nghĩa vụ mỗi người trong nước” – tức là ý thức công dân mà mỗi người phải có. ông cha ta đã biết đoàn thể.Từ thời cổ xưa. → Lí do: vì người ta có đoàn thể. + Là “cái nghĩa vụ mà loài người ăn ở với loài người” – tinh thần hợp tác của con người vượt lên trên các ranh giới dân tộc và lãnh thổ. → Vua quan mặc sức bóp nặn dân chúng. không trọng công ích là gì? . hời hợt về luân lí xã hội. 2. coi Trang 287 . + Tuyệt nhiên không ai… + Một tiếng bè bạn… . nguyên tắc của luân lí xã hội là ý thức nghĩa vụ giữa người với người.Luân lí xã hội mà tác giả nêu ra ở đoạn trích này là: + Ý thức tương trợ lẫn nhau giữa các cá nhân trong xã hội. bên Pháp với bên ta về quan niệm. .Bên châu Âu: Đề cao dân chủ coi trọng sự bình đẳng của con người.

Củng cố Trang 288 . Những giải pháp cần thiết để có luân lí xã hội (phần 3) . Nghệ thuật . + Yếu tố biểu cảm: thể hiện một trái tim dạt dào cảm xúc. Muốn có độc lập phải giải quyết trước hết vấn đề dân trí. có kẻ áo rộng khăn dài lúc nhúc lạy dưới” – đó là một lũ “ăn cướp có giấy phép” 3. cần phải phủ định triệt để “có kẻ mang đai đội mũ. tư duy sắc sảo. khiến tư tưởng cách mạng không thể nảy nở và nước ta không có được tự do độc lập.Muốn có luân lí xã hội thì: + Phải biết gây dựng đoàn thể để hỗ trợ nhau trong cuộc sống và để tự bảo vệ quyền lợi của mình. chế độ vua quan chuyên chế vô cùng tồi tệ. ngất ngưỡng ngồi trên.Cách kết hợp yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận một cách nhuần nhị tạo nên sức thuyết phục: + Yếu tố nghị luận: lập luận chặt chẽ. sự dốt nát của dân là điều kiện tốt để củng cố quyền lực và long tham của mình.Theo tác giả. . “bọn quan lại”. thấy cần phải chỉ ra sự hèn kém của dân mình. chấm dứt tệ mua danh bán tước hòng có được vị trí “ngồi trên ăn trước”.Nguyên nhân: Đó là sự phản động.Thái độ của tác giả: vừa phê phán nghiêm khắc. Tổng kết (sách giáo khoa) III..Thái độ của tác giả? . . “kẻ áo rộng khăn đen”. “bọn thượng lưu”… Thái độ căm ghét cao độ của Phan Châu Trinh đối với tầng lớp quan lại Nam triều.Ý nghĩa: Đó là vấn đề rất cấp thiết đối với xã hội nước ta. câu văn từ ngữ chính xác thể hiện một lí trí tỉnh táo. + Phải bỏ thói dựa dẫm vào quyền thế. tố cáo tội ác) Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. xác thực. nêu dẫn chứng cụ thể. giọng văn mạnh mẽ hùng hồn. Luyện tập 1.Nhận xét về cách kết hợp giữa yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận trong đoạn trích? . lô gíc. → tác giả hướng mũi nhọn đả kích vào bọn chúng: + Những cách gọi tên như: “bọn học trò”. .Những câu cảm thán trong đoạn trích giúp chúng ta hiểu gì về trạng thái cảm xúc và phẩm chất của người diễn thuyết? Học sinh đọc ghi nhớ. vừa đau long. + Phải đánh đổ chế độ vua quan thối nát làm bại hoại luân lí xã hội. 5. muốn có luân lí xã hội thì phải làm gì? Ý nghĩa của lời đề nghị đó đối với xã hội đương thời? . nước mình. 4. Giáo viên nhận xét và bổ sung. thấm thía nỗi đau trước tình trạng tăm tối của xã hội Việt Nam đương thời.Tác giả đã đả kích chế độ vua quan chuyên chế ra sao? (cách gọi tên. . “kẻ mang đai đội mũ”. + Trong mắt ông. dốt nát của lũ quan trường.

Lập trường đánh đổ chế độ quân chủ luôn được tuyên bố công khai.Tình cảm tràn đầy.Kế hoạch hành động được vạch cụ thể. .. . khúc triết. Luyện tập 3. bộc lộ qua lời cảm than thống thiết. dứt khoát.nguồn gốc giải phóng các dân tộc… Trang 289 . . 2.Nhận xét về phẩm chất của người diễn thuyết? .Chuẩn bị đọc thêm bài: Tiếng mẹ đẻ . rõ ràng.Lập luận sáng sủa.Nhận xét về giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản? Bài viết thể hiện khá rõ những điểm cốt lõi làm nên sức thuyết phục của văn diễn thuyết: . Hướng dẫn tự học .

. Tìm hiểu chung: thiệu những nét cơ bản nhất về tác giả 1.NGUỒN GIẢI PHÓNG CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC A. giới I. B. Kiểm tra bài cũ: 3. sách giáo viên.Tuần 29: Tiết 101 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: TIẾNG MẸ ĐẺ . + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại.Là nhà báo.Nội dung và giá trị tác phẩm: Trang 290 . nội dung và giá trị . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn. danh Nguyễn Tịnh. tài liệu tham khảo. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. nhà yêu nước tiến bộ nổi tiếng đầu thế kỉ XX. 2. Tiến trình lên lớp: 1. 2. đồng thời nói về mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với ngôn ngữ nước mình. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh có hướng tìm hiểu để thấy: .… C. những hoài bão nổi tiếng. nhà văn. + Đặc sắc nghệ thuật trong văn chính luận của tác giả. mạnh dạn lên án chính sách bóc lột và chế độ ngu dân Pháp.1943). Tác giả Nguyễn An Ninh.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Tầm quan trọng của tiếng nói dân tộc và khẳng định tiếng nước mình không nghèo nàn. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. .Sự nghiệp và tên tuổi gắn liền với cuộc diễn thuyết sôi nổi. thiết kế bài học. tìm hiểu. .nguồn giải phóng… .Xuất xứ: đăng trên báo Tiếng chuông rè 1925 với bút tác phẩm.Nêu xuất xứ. .Nguyễn An Ninh (1800 . + Phê phán thói học đòi Tây hóa. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. diễn giảng… D. Tác phẩm Tiếng mẹ đẻ . quê Gia Định (nay thành phố HCM) .Về kĩ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945.

khái quát lại những nội dung cơ bản về nội dung ý nghĩa và đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm. nhưng vẫn khuyến khích giới trí thức học tiếng nước ngoài trong mối quan hệ đúng đắn với tiếng nói dân tộc. . Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản 1. Luyện tập 3. như là một yếu tố để giải phóng dân tộc. Hướng dẫn tự học Trang 291 . Nội dung và ý nghĩa tác phẩm .Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu hệ thống câu hỏi sách giáo khoa.. hấp dẫn. Đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm . Những ý kiến đó đến nay vẫn còn nguyên giá trị.Tác giả chống lại thói Tây hóa lố lăng của không ít người An Nam lúc bấy giờ làm tổn thương tiếng mẹ đẻ của dân tộc. các luận điểm. phân minh có giá trị thuyết phục. 2. Luyện tập 1. Củng cố 2.Đề cao sức mạnh tiếng nói dân tộc như là người bảo vệ nền độc lập dân tộc.Văn phong linh hoạt theo kiểu bút chiến của báo chí và có ý vị. II.Viết rõ ràng. . Tác phẩm đã nêu quan điểm đúng đắn của Nguyễn An Ninh về tiếng nói dân tộc trên nhiều phương diện. dễ hiểu.Cách viết nêu vấn đề để tranh luận. Đây là bài chính luận xuất sắc của Nguyễn An Ninh. luận cứ trình bày mạch lạc. III.Tác giả phê phán quan điểm sai lầm cho rằng tiếng mẹ đẻ nghèo nàn. . → củng cố. . dung lập luận để bác bỏ những cái sai và khẳng định những cái đúng. lập luận chặt chẽ.

tài liệu tham khảo. lịch sự” 2. . Đề bài: chuẩn bị bài từ tiết trước. Kiểm tra bài cũ: Trình bày các bước làm của thao tác lập luận bình luận.… D. e. lịch sự trong ứng xử.Về kĩ năng: Biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn xây dựng một đoạn văn bình luận về một đề tài gần gũi với lứa tuổi học trò. Chọn một khía cạnh của đề tài để bình luận: “Lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh lịch sự” là “biết nói cảm ơn”. diễn giảng. + Trong giao tiếp giữa con người với nhau. thiết kế bài học. Tiến trình lên lớp: 1. Hướng dẫn: a. thanh lịch. một quy tắc đòi hỏi chúng ta phải thực hiện là lời nói “cảm ơn” và sau đó là cảm ơn. Phân tích đề: b. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên ra đề và dặn học sinh 1. Anh chị được giao viết bài văn bình luận để tham gia diễn đàn do Đoàn thanh niên nhà trường tổ chức với đề tài: “Lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh.… C. nói lời “cảm ơn” và biết cảm ơn vì cuộc sống luôn đòi hỏi chúng ta biết văn minh. 3. + Đối với lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh. Viết nội dung của đoạn văn: thống nhất ý kiến và viết đoạn văn. .Bàn bạc về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Xây dựng tiến trình lập luận theo ba bước: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . 2. Lập dàn ý: c.Tuần 29: Tiết 102 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Học sinh thảo luận theo nhóm. sách giáo viên. d. Trang 292 .Nêu hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. B.Về kiến thức: Củng cố những kiến thức đã học về thao tác lập luận bình luận.Đánh giá về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bài của học sinh.

. Hướng dẫn tự học: . Sau đó cùng nhận xét. . góp ý.Làm bài tập phần 2. Trang 293 .Sau đó.Đọc thêm các ví dụ trong sách giáo khoa. học sinh cử đại diện trình bày theo từng nhóm.Hoàn thiện bài tập trên lớp. cử chỉ. . 3. bổ sung cho nhau về các mặt: nội dung ý kiến.Chuẩn bị bài đọc văn. tác phong. ngôn ngữ. “Về lí luận xã hội ở nước ta”. cách thức lập luận.

2 phân tích cách sử dụng 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . nên khi có đoàn thể nào nổi lên đều bị dập tắt ngay → dân càng nô lệ lầm than. lo hưởng thụ.Tiếp tục củng cố những kiến thức đã học về thao tác lập luận bình luận. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Phương pháp dạy học: Đọc sáng tạo. .Biết phát hiện và có khả năng phân tích cách lập luận bình luận của tác phẩm văn học mà tác giả đã vận dụng trong đó. vấn đề cần bình luận . người nghe đồng giải phóng các dân tộc bị áp bức” tình ý kiến của mình thì tác giả dung dẫn chứng lí lẽ một (Nguyễn An Ninh).Tuần 29: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC A. 2.Phần 1: Tác giả đã nêu hiện tượng. thì ngôi vua càng bền lâu. với tác phấm “Tiếng mẹ đẻ . B. phú quý. khẳng định. 4 thực hiện tương tự đối → thực trạng nước ta lúc đó chưa có luân lí xã hội.… D.Nhóm 1. nêu vấn đề. tài liệu tham khảo. bên Pháp với nước ta → giáo viên tổng kết lại. vơ vét của dân mà không lo cho cuộc sống của người dân. bổ sung → + Tác giả so sanh bên châu Âu. nhóm khác cùng nhận xét. Trang 294 . các thành viên nhân dẫn đến tình trạng trên. vấn đề: nước ta lúc đó chưa có luân lí xã hội. * Cách bình luận: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. đàm thoại. + Chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng này: Bọn vua quan chuyên chế chỉ lo vinh hoa.Phần 2: Để thuyết phục người đọc. Kiểm tra bài cũ: 3. đồng thời chỉ rõ nguyên cử đại diện trình bày.nguồn . Tiến trình lên lớp: 1.Nhóm 3. giáo án… C. Phân tích sử dụng thao tác lập luận bình luận qua Chia lớp thành 4 nhóm: một số tác phẩm văn học: . chứng minh điều: nước ta lúc bấy giờ chưa có luân lí xã hội. thảo luận. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số. Về luân lí xã hội ở nước ta (Phan Châu Trinh) thao tác lập luận bình luận trong đoạn * Xác định vấn đề bình luận: Luân lí xã hội ở nước ta → trích “về luân lí xã hội ở nước ta” đưa ra ý kiến. (Phan Châu Trinh). Sau đó mỗi nhóm cách xác thực để chứng minh.

thì sang phần 3 tác giả nêu lên thực tế của đất nước và đưa ra giải pháp khắc phục tình trạng trên. + Tiếng nói có tầm quan trọng đối với vận mệnh xủa dân tộc: là người bảo vệ.Phần 3: Sau khi đã nêu vấn đề cần bình luận ở phần 1. .Hoàn thành bài tập trên lớp. Luyện tập: 1. .. Đoạn cuối cùng tác giả đưa ra quan niệm về mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với ngôn ngữ nước mình. * Cách lập luận bình luận. 2. kiên quyết. . đánh giá về vấn đề. đưa ý kiến nhận xét đánh giá ở phần 2. Tiếng mẹ đẻ . Trang 295 . + Khẳng định tiếng nước mình không nghèo nàn khi căn cứ vào những dẫn chứng xác thực. là yếu tố giúp giải phóng dân tộc bị áp bức thống trị. II. tác giả đưa ra ý kiến nhận xét. Hướng dẫn tự học: . .Đoạn 1.Ở những đoạn tiếp theo đó.Nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức. (Nguyễn An Ninh) * Vấn đề bình luận: Một số người An Nam từ bỏ văn hóa và tiếng mẹ đẻ. và phân tích cách lập luận bình luận trong tác phẩm. Củng cố: 2.Hướng dẫn chuẩn bị bài mới theo câu hỏi sách giáo khoa: Ba cống hiến vĩ đại của Các-mác.Học sinh đọc nhanh lại văn bản. 2: Tác giả dẫn dắt và nêu lên vấn đề cần bình luận: Một số người An Nam từ bỏ văn hóa và tiếng mẹ đẻ phải làm cho mọi người An Nam tha thiết với giống nòi lo lắng.

Tuần 30: Tiết 103. sách giáo viên. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. . Kiểm tra bài cũ: Nêu chủ đề tư tưởng của đoạn trích Về luân lí xã hội ở nước ta.Về kĩ năng: + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 296 . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. B. diễn giảng… D. Tiến trình lên lớp: 1.… C. 2. tài liệu tham khảo. Tại sao tư tưởng đó lại có ý nghĩa thời sự trong thời đại ngày nay? 3.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật của bài phát biểu đọc trước mộ của Các-Mác: những đóng góp to lớn của Các-Mác đã được làm sáng tỏ qua các luận điểm sắc bén. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 104 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC Ăng-ghen A. thiết kế bài học. cách lập luận tăng cấp. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .

Phri-đrich Ăng-ghen là nhà triết học. . Những cống hiến đó đều hướng vào mục tiêu phục vụ nhân loại. Biến lí thuyết cmkh thành hđcm Tìm ra qluật phát triển của lsử loài người Trang 297 Con người KH của Mác Con người cm của Mác . 5. . Ông và Ăng-ghen là hai người bạn thân thiết. th ời gia Qluật về giá trị thặng dư Khợp giữa ll & tt. học triết rồi học sử ở Bon. lí luận và hoạt động cách mạng lỗi lạc. thời gian lien quan đến sự ra đi của Mác. con một kĩ nghệ gia giàu có ở Bácmen. 6): Những cống hiến to lớn của Mác đối với sự phát triển của nhân loại. lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới. .Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn và yêu cầu: Học sinh hãy tóm tắt những nét chính về Ă và M trong vòng 6 câu (chủ yếu là những hoạt động của Ă và M). bổ sung. Họ viết chung cuốn “Tuyên ngôn Đảng Cộng Sản” 2.Phần 1 (đoạn 1. Ông là người Đức. . Tác phẩm a/ Hoàn cảnh sáng tác: . Tìm hiểu chung: 1.Văn bản được viết trong hoàn cảnh nào? Học sinh trình bày trước lớp.Sau khi Mác qua đời. Giáo viên nhận xét.Phần 3 (đoạn 7 và câu cuối): Giá trị tổng quát của những cống hiến vĩ đại của Mác. Ăng-ghen cũng có nhiều đóng góp trên lĩnh vực văn học nghệ thuật. lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới. Những cống hiến to lớn của Mác đvới sự nghiệp phát triển nhân loại Không gian. khi còn học trung học. Năm 1844 gặp Mác ở Pari. cùng nhau hoạt động cách mạng và nghiên cứu khoa học. b/ Bố cục: 3 phần: . lí luận và hoạt động cách mạng lỗi lạc. miền Rê-na-ni. Tác giả . Bec-lin. bảo vệ luận án tiến sĩ năm 20 tuổi. để tỏ long thương tiếc và khẳng định sự đóng góp của Mác.1883) là nhà triết học. Ăng-ghen đã viết bài văn này.Các-Mác (1818 .Xác định bố cục và nội dung của từng phần. . I. 4. Ông là người Đức. Ông học luật. nó xuất phát từ tình cảm vĩ đại và cảm động giữa Mác và Ăng-ghen.Phần 2 (đoạn 3. 2): Không gian. ông đã được tiếp xúc với tư tưởng của cách mạng Pháp năm 1879 và nền văn học cổ điển Đức. Ông học đại học ở Beclin. .Mặt khác.

Cống hiến 3: (Đoạn 5 – 6) Kết hợp giữa ll&tt. Biến lí thuyết cmkh thành hđộng cm Con người KH của Mác Con người cm của Mác . đây lại là bài viết khi M qua đời nhưng tại sao Ă lại không nói nhiều đến cái chết? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. II.Bài viết không nói nhiều về cái chết là nhằm nhấn mạnh ý nghĩa của sự sống. .M đã có những cống hiến vĩ đại như thế nào? Học sinh làm việc theo nhóm. → Những cống hiến được sắp xếp theo thứ tự tăng dần. .Tại sao.Giới thiệu ngắn gọn mà sâu sắc về Mác: “Nhà tư tưởng … hiện đại”. của cuộc đời Mác và của cả những đóng góp mà Mác đã cống hiến cho nhân loại. trên chiếc ghế bành. nghệ thuật) . vào lúc 3 giờ kém 15 phút. Những cống hiến vĩ đại của Mác: . nhà cách Trang 298 . Đọc – hiểu văn bản 1.Cống hiến 2: (Đoạn 4) Những cống hiến to lớn của Mác đv sự nghiệp phát triển nhân loại. . Cách giới thiệu gây ấn tượng cho người đọc.Theo Ă.Không gian: Trong một căn phòng. 2. tất cả đều bất tử → Mác là nhà khoa học kiệt xuất. trong ba cống hiến trên thì cống hiến nào được xem là quan trọng nhất? Tại sao? . sau đó trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. cống hiến thứ 3 là cống hiến quan trọng nhất trong 3 cống hiến.Tình cảm xót thương của Ă đv M Hđ2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản Em có nhận xét gì về cách giới thiệu về thời gian – không gian lien quan đến sự ra đi của Mác? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Thời gian: Chiều 14 – 03. tôn giáo.Cống hiến 1: (Đoạn 3) Tìm ra qluật phát triển của lsử loài người Hạ tầng cơ sở (việc sản xuất ra những tư liệu shoạt vật chất Quyết trực tiếp trình độ phát triển kinh tế) định Thượng tầng kiến trúc (Thể chế nhà nước. Giáo viên đánh giá và bổ sung cho hoàn chỉnh. Thời gian – không gian liên quan đến sự ra đi của Mác . Với Mác. qluật vận động của phương thức sản xuất TBCN . .

Em có nhận xét gì về cách lập luận của Ă? Cách lập luận ấy có tác dụng gì? Ă đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để nói đến cống hiến của Ă? Qua những cống hiến mà Ă đã nói. Hoạt động của M không phải bênh vực cho quyền lợi cá nhân mà mang lại quyền lợi cho toàn dân.Giáo viên nhận xét va bổ sung cho hoàn chỉnh.Đề cao. thái độ của Ă đv M: . chống lại cường quyền bạo lực. + Tiếp theo là so sánh vượt trội: “nhưng không phải chỉ có thế thôi”.Tình cảm của Ă thể hiện sự tiếc thương vô hạn xuất phát từ đáy long Ă và cả nhân loại. Cách lập Trang 299 . Luyện tập 1.Cách lập luận của Ă nhằm muốn người nghe. Tình cảm. + M bênh vực những người lao động.Mô hình hóa: Giống như A đã……. em có nhận xét gì về tình cảm của Ă đối với M? mạng lỗi lạc trở thành nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại. . Củng cố . Sử dụng lối kết cấu tầng bậc kết hợp với so sánh. Nghệ thuật lập luận của bài điếu văn. trong đó họ chính là người làm chủ… ⇒ Những cống hiến của M có lợi cho nhân loại.Mác đã được so sánh với các vĩ nhân cùng thời với những thành tựu nổi tiếng. phân tích. Vì thế. .Nắm được những cống hiến vĩ đaij của M. 4. Ca ngợi công lao và đóng góp của M và khẳng định. . “Nhưng niềm vui của ông còn lớn hơn nữa” và đưa ra những cống hiến to lớn của Mác với những ý nghĩa của nó. người đọc hiểu: + M lên tiếng chống lại bất công. . đặt ở mức ngang bằng tạo ra sự đối sánh nhằm tạo ra dụng ý nhấn mạnh: Giống như A…Thì B đã… Đặc biệt sau B là một sự liệt kê. góp phần mở đường cho nhân loại tiến lên. chỉ ra ý nghĩa tạo sự trùng điệp có hiệu quả nghệ thuật cao. những người cùng khổ và mang đến cho họ niềm tin vào hạnh phúc ở một thế giới mới. (thì) B đã………………………… Nhưng không phải chỉ như A (mà) B còn………………………………… . đề cao M hơn hẳn và vượt trội. “ông có thể … nào cả” III. “Nhưng đấy hoàn toàn không phải là điều chủ yếu ở Mác”. không chỉ vượt qua đỉnh cao nhân loại như Đác-uyn mà còn vượt qua những đỉnh cao ấy-Cách so sánh: + Trước hết. 3. ca ngợi Mác.

luận của Ă.Chuẩn bị bài: Phong cách ngôn ngữ chính luận. Luyện tập 3. Trang 300 . Hướng dẫn tự học . 2.

chính trị.Cách lập luận: + Sử dụng các từ ngữ chính trị: nhân quyền. Các dạng văn bản chính luận Em hãy kể tên những tác phẩm . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. .… Giáo viên nhận xét. chiếu. B. tài liệu tham khảo. .Thể loại: Tuyên ngôn .Văn bản chính luận hiện đại: cương lĩnh. thư. lời kêu gọi. Từ đó. sách. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. dân quyền. các bài bình luận. sách giáo viên. quyền sung sướng.Văn bản chính luận thời xưa: hịch. xã Học sinh làm việc cá nhân và trình luận. biết phân biệt phong cách ngôn ngữ chính luận với các phong cách ngôn ngữ đã học. bình đẳng tự do. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .… + Câu văn mạch lạc với kết cấu cụm từ: trong những quyền ấy. hiệu triệu. cáo. cho biết PCNN chính luận? tuyên ngôn. thiết kế bài học. thuộc phong cách ngôn ngữ chính biểu. → Phần mở đầu là luận cứ của lập luận trong văn bản. Tiến trình lên lớp: 1. b. Kiểm tra bài cũ: 3. có ý nghĩa là. 2. suy rộng ra. Văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận lĩnh kiến thức khái quát về PCNN 1. các báo cáo. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh chiếm I.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận. bổ sung.… luận mà em biết? . hội nghị bày trước lớp. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Mục đích: Nhằm trình bày quan điểm chính trị nhân dịp một sự kiện trọng đại.Tuần 30: Tiết 105 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN A. tham luận trong các hội thảo.… C. Xét các văn bản chính luận: * Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh) . tuyên bố.… Trang 301 . Văn bản chính luận chính luận: a.Về kĩ năng: Biết cách vận dụng về phong cách ngôn ngữ chính luận để đọc hiểu và viết bài văn nghị luận. quyền sống. diễn giảng… D.

Đây là tác phẩm quan trọng nhất tổng kết một giai đoạn cách mạng thắng lợi đã làm nên những sự kiện lịch sử lớn và trình bày những sách lược của những người cộng sản Việt Nam.Nghị luận là một thao tác tư duy trong ht các thao tác miêu tả. nghị luận.Giọng văn hào hùng.Đây là đoạn trích mở đầu trong tác phẩm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Việt Nam. tự sự. Hướng dẫn tự học: 1. tính chất ý nghĩa lịch sử của cách mạng. . sôi nổi. Từ đó tác giả nêu lên những triển vọng tốt đẹp cuẩ cách mạng trong thời đại tới. . Tác phẩm trình bày những ưu điểm. Củng cố Trang 302 . tuyên bố. → Văn nghị luận chia làm nhiều loại: nghị luận VC. tự sự.Thể loại: bình luận . . tuyên ngôn.Đặc điểm của ngôn ngữ chính luận: chỉ xoay quanh việc trình bày ý kiến hoặc bình luận. câu văn giàu hình ảnh gợi mở một tương lai tươi sáng của dân tộc nhân dịp đầu năm mới. Đoạn trích “Việt Nam ta đi tới”. nghị luận chính trị. các bào cáo. II.Phân tích những thành tựu mới về các lĩnh vực của đất nước trên trường quốc tế. nghị luận xã hội. triển vọng tình hình cũng như nv lần kíp của nhân dân Việt Nam. tham luận trong các cuộc hội thảo. lời kêu gọi. đánh giá một quan điểm chính trị nào đó. xã luận. thuyết minh. → Cả 3 văn bản trên đều là những văn bản tiêu biểu cho PCNNCL. hội nghị chính trị. tập I của đồng chí Trường Chinh. . Nhận xét chung về văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận. các bài bình luận.Chính luận (gọi tắt là nghị luận chính trị) bao gồm các thể loại văn bản: các cương lĩnh.Hđ2: Hướng dẫn học sinh tự học * Đoạn trích Cao trào kháng Nhật cứu nước . Nó tồn tại ở 2 dạng: nói và viết.Đoạn trích chỉ rõ kẻ thù lúc này là phát xít Nhật và khẳng định dứt khoát: “bọn Pháp thực dân không còn đồng minh chống Nhật cứu nước của ta nữa” c. và nghị luận mà bất cứ ai cũng có thể dung để nhận thức và diễn đạt bằng lời nói → trong nhà trường có các dạng làm văn: miêu tả. . 2. nhược điểm của cách mạng tư sản. .

Hướng dẫn tự học Trang 303 .2. Luyện tập 3.

Về kỹ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng thang Tám 1945. Tiến trình lên lớp: 1. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. Để giải thích hiện tượng này. Mác là nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Hiểu được tinh thần Thơ mới trên cả 2 bình diện văn chương và xã hội.… C. 1. Dưới ảnh hưởng của thơ Pháp.… D. diễn giảng. 107 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA (Trích Thi nhân Việt Nam) Hoài Thanh A. 3. Đây là cuốn sách có cái nhìn bao quát. B. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hoạt động tìm hiểu phần I.Tuần 31: Tiết 106. giáo viên nêu Nguyên. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. . Đoạn trích Một thời đại trong thi ca thể hiện quan niệm của nhà phê bình về tinh thần Thơ mới trong sự ảnh hưởng của văn chương và xã hội. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thiết kế bài học. trên thi đàn Việt Nam xuất hiện nhiều thi phẩm có nội dung và hình thức khác nhiều với thơ truyền thống. nhà phê bình văn học Hoài Thanh đã cho ra đời cuốn Thi nhân Việt Nam. 2.Xuất thân trong một gia đình nhà Nho yêu nước. Tìm hiểu chung: tiểu dẫn. . tổng thể về sự chuyển biến của thơ văn trên tất cả các phương diện. Vào bài mới: Lời vào bài: Nền thơ ca Việt Nam đầu thế kỉ XX có sự giao tranh quyết liệt giữa các trường phái thơ khác nhau. câu hỏi gợi ý: . Nghệ An.Hoài Thanh (1909 – 1982) tên thật Nguyễn Đức dẫn ở sách giáo khoa. Tác giả Cho học sinh tự đọc lại phần tiểu .Phân tích thành công nghệ thuật của đoạn trích. sách giáo viên. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo. lớn lên Trang 304 . Kiểm tra bài cũ: . + Hiểu được nét đặc sắc trong bài văn nghị luận của Hoài Thanh. quê quán Nghi Lộc.Hãy cho biết những đóng góp của Mác đối với nhân loại và giải thích tại sao tác giả lại viết.

cái mới và cái cũ vẫn nối tiếp qua lại cho nên phải so sánh trên đại thể: có thể gộp lại trong 2 chữ tôi (thời nay) và ta (ngày trước). Văn chương và hành động. biểu cảm. sớm gia nhập hang ngũ của Đảng và nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam. Văn nghị luận ngoài yếu tố trình Học sinh làm việc cá nhân và trình bày. ý nghĩa: Tập trung lí giải điều quan trọng: Tinh thần Thơ mới * Cái khó của việc tìm ra tinh thần Thơ mới: là ranh giới giữa thơ cũ và thơ mới không rạch ròi. hoàn chỉnh . Đọc hiểu văn bản: 1.Điều cốt lõi mà Thơ mới mang đến * Điều cốt lõi của tinh thần thơ mới: cho thi đàn văn học Việt Nam lúc bấy .Cho biết vài nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của tác giả Hoài Thanh? giữa lúc cách mạng sôi sục. .Vả chăng. Hđ2: Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản . Ta có thể gọi đây là tuyển tập đầu tiên của thơ mới.Thi nhân Việt Nam là tác phẩm tiêu biểu của Hoài Thanh. Đoạn trích: trích? Nhận xét bố cục của đoạn trích? .Không thể căn cứ vào những bài thơ dở. . ngôn ngữ văn nghị luận vừa giàu tính hình ảnh. diễn giải. Giáo viên nhận xét và bổ sung cho vừa mang tính chính xác khoa học.Bài tiểu luận mở đầu cuốn Thi nhân Việt Nam là công trình tổng kết có giá trị về phong trào Thơ mới. xuất bản năm 1942. luận bàn về các .Em biết gì về tác phẩm Thi nhân 2.Xuất xứ: Phần trích trong sách giáo khoa thuộc đoạn cuối của bài tiểu luận trên. cái khó trong việc tìm ra tinh thần thơ mới là gì? .Phần tiểu dẫn ở sách giáo khoa trình bày những nội dung gì? . thơ dở thời nào chẳng có. Nội dung.Lần đầu tiên. * Tác giả nêu ra cách nhận diện: . Có một nền văn hóa Việt Nam. dễ nhận ra. chữ tôi xuất hiện chưa từng thấy xưa nay: quan niệm cá nhân → là sự tự ý Trang 305 . nhưng chúng ta hãy đi tìm những chỗ khác. từng giữ nhiều chức vụ quan trọng.… . Ông là tác giả của nhiều công trình nghệ thuật có giá trị: Thi nhân Việt Nam.. . . cái tôi với cái nghĩa tuyệt đối xuất hiện giờ là gì? Giải thích vì sao tác giả lại giữa thi đàn văn học Việt Nam mang theo một quan niệm nói: Lần đầu tiên. Do đó bày trước lớp.Theo tác giả. ít nhiều còn mang yếu tố tranh luận.Thể loại: Nghị luận phê bình văn học. nói giống thì vẫn có chỗ giống nhau. Tác phẩm: Việt Nam? .Tác giả đã nêu ra cách nhận diện như thế nào? II.Xuất xứ và thể loại tác phẩm? vấn đề văn học nghệ thuật. là đỉnh cao trong sự nghiệp phê bình của ông. ⇒ Hoài Thanh là nhà phê bình văn học xuất sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại. phải so sánh giữa những bài thơ hay với những bài thơ hay. đặc biệt trong lĩnh vực văn học nghệ thuật.Những nội dung chính của đoạn 3.

Đặt vấn đề trực tiếp. khéo léo. muốn thoát đi đau cũng không được → Bi kịch của cái tôi trong thơ mới → Mặt tiêu cực. + Nguyên nhân: Sống trong cảnh mòn mỏi.Đây là bài tiểu luận phức tạp.Phiêu lưu trong trường> < Tình yêu không bền . . * Hướng giải tỏa bi kịch: Họ gửi vào tiếng Việt. các đoạn. + Đoạn văn Đời chúng ta … cùng Huy Cận nêu rõ bi kịch thật thấm thía.) ý giữa các ý. cảm xúc. lời văn giàu hình ảnh. cái tôi bây giờ đáng thương và tội nghiệp: mất hết cả cốt cách hiên ngang ngày trước. ngắn gọn.Lập luận. sự liên kết. nhưng vì sao người đọc .Nhưng. mang giọng điệu đặc trưng của thơ mới giai đoạn này. . hấp dẫn? (chú ý . không còn chút long tự trọng và mang một nỗi buồn lạnh bơ vơ. dẫn dắt khoa học. nó đang diễn ra ngấm ngầm dưới những phù hiệu dễ dãi. → làm giàu cho thi ca những cảm xúc mới mẻ và những cách tân nghệ thuật → Mặt tích cực. chuyển chất thơ. vẫn thấy dễ hiểu. Củng cố 2. tinh tế.với cái nghĩa tuyệt đối của nó? . trong hồn người thanh niên.Đắm say > < Say đắm vẫn bơ vơ → Bi kịch đó tạo nên âm hưởng buồn.Điên cuồng > < Điên rồi lại tỉnh . Đặc sắc nghệ thuật phong phú.Lời văn giàu hình ảnh. dễ hiểu. rõ ràng. tù túng lúc bấy giờ. đảm bảo sự liền cách đặt vấn đề.Nguyên nhân dẫn đến bi kịch của các nhà thơ mới? . giàu chất thơ thể hiện một lối viết tài hoa (Đoạn văn Đời chúng ta … cùng Huy Cận) III. nhạc điệu.Các nhà thơ lãng mạn cũng như những người thanh niên lúc bấy giờ giải tỏa bi kịch đời mình bằng cách nào? . 2. họ dồn tình yêu quê hương trong tình yêu tiếng Việt. lại mang trong mình cái tôi cô đơn lãng mạn của các thi sĩ lúc bấy giờ. Luyện tập 1.Thoát lên tiên > < Động tiên đã khép . mạch trong hệ thống luận điểm luận cứ. ⇒ Bi kịch của các nhà thơ mới cũng chính là bi kịch của những người thanh niên lúc bấy giờ. Luyện tập Trang 306 thức về cá nhân là bản ngã nhà thơ trước cuộc đời. Hđ3: Hoạt động luyện tập . phù hợp với phong cách riêng của từng nhà thơ: → thể hiện sự đồng cảm và chia sẻ của tác giả. .

Sau khi học xong hai tác phẩm Tiếng mẹ đẻ .nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức và Một thời đại trong thi ca cùng là dạng văn nghị luận. Em hãy nhận xét những điểm tương đồng và những điểm khác biệt của hai tác phẩm trên? Học sinh trả lời và giáo viên chốt lại vấn đề.Yêu cầu học sinh làm các bài tập trong phần học sinh học bài (sách giáo khoa) 3. Hoạt động hướng dẫn học sinh làm bài tập về nhà và đánh giá chung giờ học: . Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị bài Phong cách ngôn ngữ chính luận (tiết 2) Trang 307 .

Về biện pháp tu từ: Đôi khi để tăng tính hấp dẫn và sức thuyết phục người viết văn bản chính luận sử dụng một số biện pháp tu từ. tiện diễn đạt? 1. Tiến trình lên lớp: 1. Ví dụ: Biện pháp ẩn dụ và liệt kê trong hai đoạn trích Việt Nam đi tới. dân chủ. biết phân biệt phong cách ngôn ngữ chính luận với các phong cách ngôn ngữ đã học.Về kĩ năng: Biết cách vận dụng về phong cách ngôn ngữ chính luận để đọc hiểu và viết bài văn nghị luận. Nêu những đặc trưng của phong a. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Tính công khai về quan điểm chính trị: cách ngôn ngữ chính luận? Đặc trưng này thể hiện ở hai khía cạnh: Trang 308 . bình đẳng. a.Tuần 30: Tiết 105 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN (Tiết 2) A. Kiểm tra bài cũ: 3.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận. Chính vì vậy trong văn bản chính luận ta thường gặp những từ ngữ như: Vì vậy. tự do. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bởi vậy.… C. chẳng hạn như: Độc lập. 2. cho nên. tài liệu tham khảo. 2. thiết kế bài học. công bằng… b. sách giáo viên. Về ngữ pháp: Các câu. suy ra vì thế… c. các đoạn văn trong văn bản chính luận liên kết với nhau thể hiện một suy luận. . diễn giảng… D. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. thế mà. Các phương tiện diễn đạt. Về từ ngữ: Văn bản chính luận sử dụng ngôn ngữ thường nhưng khá nhiều từ ngữ chính trị. B. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trong phong cách ngôn ngữ chính II. Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của phong luận yêu cầu như thế nào về phương cách ngôn ngữ chính luận. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Đặc trưng của phong cách ngôn ngữ chính luận.

Không dung từ ngữ có ý nghĩa mơ hồ. thể hiện ở việc trình bày lập luận. các đoạn phải kiên kết với nhau chặt chẽ. Tổng kết: Phần ghi nhở (sách giáo khoa). giọng nói của người tạo lập văn bản. vì như thế sẽ làm cho người đọc nhầm lẫn quan điểm chính trị. luận cứ. Tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận: . Bài tập 2: Yêu cầu viết một đoạn văn chứng minh cho câu nói của Hồ chủ tịch. III. 3.Phong cách ngôn ngữ chính luận có tính truyền cảm nhằm thuyết phục người đọc (người nghe) về nhận thức. . . do vậy các câu. Bài tập 1: Chỉ ra các biện pháp tu từ trong đoạn văn sau: Ai có sung … cứu nước. tình cảm và hành động. . gươm. không thể hiện rõ ràng thái độ chính trị của người viết. thuổng. Những từ ngữ biểu thị quan hệ nhân quả thường xuyên được vận dụng. gậy gộc. hội nhập với thế giới. chính kiến.Ngôn ngữ trong văn bản chính luận không chỉ thông tin một cách khách quan mà còn thể hiện quan điểm chính trị của người viết.Toàn bộ văn bản chính luận thể hiện một suy luận.Luận điểm: Thanh niên là rường cột của đất nước. .Tính truyền cảm thể hiện ở từ ngữ.Điệp ngữ kết hợp với điệp cấu trúc cú pháp: Ai có … dung… . b. cuốc. * Bài tập 2: gợi ý: . Tính truyền cảm. + Vai trò của thanh niên ngày nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. lập trường. Luyện tập: * Bài tập 1: . c.Luận cứ: + Vai trò của thanh niên trước cách mạng tháng Tám.Tại sao ngôn ngữ chính luận phải bảo đảm tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận? Tính truyên cảm được thể hiện qua những yếu tố nào? Gọi một học sinh đọc phần ghi nhớ sách giáo khoa. + Vai trò của thanh niên trong kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ.Văn bản chính luận có bố cục chặt chẽ. ngữ điệu. Trang 309 .Liệt kê: Súng. phù hợp với việc triển khai hệ thống luận điểm. . thuyết phục: .

Trong phạm vi văn học + Vì sao nói kịch là một loại hình chúng ta tiếp cận và tìm hiểu kịch bản văn học.… D. diễn giảng. diễn viên. thiết kế bài học.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm chính của các thể loại: kịch. B. sách giáo viên. không đáng kể). Xung đột kịch được cụ thể hóa bằng diễn. Khái lược về kịch: . Tiết học hôm nay. .Trong kịch. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .…) hành động kịch. đạo nén.… C. 110 Giáo án Lí luận văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: KỊCH. 2. Kiểm tra bài cũ: 3. kịch và nghị luận là những thể loại quan trọng. tình cảm của mình. hành động kịch được thực hiện bởi các nhân vật kịch. còn gọi là lời thoại (cũng Ngôn ngữ kịch thường có những có hành động nhưng ít. các nhân vật được chủ yếu xây dựng bằng một yếu tố duy nhất là ngôn ngữ.Tuần 33: Tiết 109. quy tụ nổi bật. nghệ thuật tổng hợp? (vì có sự tham . tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Nêu những đặc trưng cơ bản của * Đặc trưng kịch? . Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Kịch là loại hình tổng hợp. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lĩnh vực văn học nghệ thuật. Trong những tiết trước. chúng ta sẽ tìm hiểu cụ thể về đặc điểm cũng như yêu cầu về đọc – hiểu các thể loại kịch và nghị luận. + Độc thoại: Lời nhân vật tự bộc lộ tâm tư. họa sĩ. Ngôn ngữ có ba loại nào? loại: + Đối thoại: Lời của các nhân vật nói với nhau. ở đó những vấn đề của bản chất hiện thực được dồn vực khác nhau: tác giả kịch bản. NGHỊ LUẬN A. văn nghị luận .Kịch lựa chọn những xung đột đời sống làm đối tượng gia của nhiều người thuộc các lĩnh mô tả. Kịch em đã biết? 1.Về kỹ năng: Biết vận dụng kiến thức về thể loại vào việc đọc – hiểu và tạo lập văn bản. chúng ta đã tìm hiểu những thể loại này qua các tác phẩm cụ thể. + Bàng thoại: Lời nhân vật nói riêng với người xem (đọc) Trang 310 .Kể tên một số tác phẩm kịch mà I. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.

tìm hiểu cao trào của xung đột. lập luận phải khoa học và chặt chẽ thì mới có sức thuyết phục cao đến đối tượng tranh luận cũng như người đọc. .Tổng hợp lại. chặt chẽ của suy nghĩ và trình bày. Yêu cầu về đọc kịch bản văn học . .Phân tích hành động.Phân loại văn nghị luận: + Xét theo nội dung luận bàn có: văn chính luận. luận cứ phải tiêu biểu và toàn diện. . luận cứ để bàn luận một vấn đề xã hội chính trị hay văn học nghệ thuật. nêu rõ chủ đề tư tưởng. ý nghĩa xã hội của tác phẩm. mâu thuẫn đến đỉnh điểm (thắt nút) và cách giải quyết (cởi nút). phẩm chất của từng nhân vật (đặc biệt là nhân vật chính) và mối quan hệ giữa các nhân vật. Văn nghị luận 1. văn phê bình văn học. điều trần… + Văn nghị luận thời hiện đại có: Tuyên ngôn. + Văn nghị luận thời văn học trung đại có: chiếu. tính mạch lạc. II.Nghị luận là thể loại văn học đặc biệt. vì vậy luận điểm phải xác đáng. tính cách nhân vật và cuộc sống xã hội hiện dần lên trước mắt người xem (đọc).Văn nghị luận có yếu tố tranh luận. 2. . sự thuyết phục của lập luận. ý nghĩa của xung đột có: bi kịch. kịch nói. tiểu dẫn để nắm những điều liên quan đến vỡ kịch.Đọc kĩ lời giới thiệu. ngôn luận… 2. Trang 311 .Xét theo nội dung. bình sử. cáo. phê bình. xã luận. ca kịch. . . hịch. * Phân loại kịch: . lời kêu gọi. dung lập luận. luận điểm. Khái lược về văn nghị luận: . Yêu cầu đọc văn nghị luận: . bút chiến. . chính kịch. xác định xung đột chủ yếu.Nêu cách phân loại kịch? Nêu những yêu cầu đọc kịch bản văn học? (lấy ví dụ phân tích) Nêu khái lược về văn nghị luận? Nêu cách phân loại văn nghị luận? Nêu những yêu cầu đọc văn nghị luận? → Ngôn ngữ mang tính hành động và tính khẩu ngữ cao. Qua lời thoại. bình luận.Xét theo hình thức ngôn ngữ trình diễn có: kịch thơ.Sức mạnh của văn nghị luận ở sự sâu sắc của tình cảm. tranh luận. hài kịch.Tìm hiểu tác giả và hoàn cảnh ra đời của văn nghị luận.Tập trung chú ý vào lời thoại của các nhân vật qua đó tìm hiểu tính cách. tư tưởng.

Hướng dẫn tự học. rút ra bài học và tác dụng của tác phẩm đối với cuộc sống. sử dụng ngôn ngữ trong bài nghị luận. 3. Trang 312 . .Nêu giá trị của tác phẩm về hai phương diện: Nội dung tư tưởng và nghệ thuật biểu hiện. cách viết ra sao.Chú ý đến luận đề (Vấn đề nghị luận) luận cứ.Phân tích nghệ thuật của bài văn nghị luận: Lập luận chặt chẽ logic như thế nào. cách nêu chứng cứ. (xem lại bài học). (xem lại bài học) Bài tập 2: Nghệ thuật lập luận tăng tiến (so sánh tầng bậc) đã được Ăngghen sử dụng sáng tạo và có hiệu quả để làm nổi bật ba cống hiến của Mác. III. luận điểm và nhất là lập luận của bài văn nghị luận. . Củng cố 2. Luyện tập Bài tập 1: Xung đột kịch giữa tình yêu Rô-mê-ô và Juliet với mối thù giữa hai dòng họ Môn-ta-ghiu và Ca-phiu-let. Luyện tập 1.Bài tập 1 Bài tập 2 .

đó như thế nào? . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tổ chức thảo luận: Bài tập 1: Bài tập 1: a. thiết kế bài học.Quan điểm của các tác giả đối với các vấn đề này như sau: + Thi văn pháp không làm mất bản sắc Việt Nam.Về kỹ năng: Vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài (đoạn) văn nghị luận.Tuần 33: Tiết 111 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN A. tiếp thu một cách sáng tạo. . chuyển cái của người thành cái của mình. so sánh. + Ảnh hưởng bao giờ cũng thong qua chủ thể thẩm mĩ nên sự ảnh hưởng thơ Pháp của các nhà thơ Việt Nam có những biểu hiện riêng.… D. trong đó có sử dụng ít nhất là hai trong bốn thao tác. Tiến trình lên lớp: 1. Kiểm tra bài cũ: 3. + Sự mô phỏng ngu muội ngay lập tức bị đào thải. Đoạn trích viết về vấn đề gì? với các nhà thơ mới Việt Nam trong những năm 30 của thế Quan điểm của tác giả đối với vấn đề kỉ XX. + Trong nghệ thuật ảnh hưởng không phải mô phỏng mà thực chất là học tập. Đoạn trích viết về vấn đề ảnh hưởng của thơ Pháp đối a. tài liệu tham khảo. Trang 313 . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. diễn giảng. + Nắm vững hơn nguyên tắc và cách thức kết hợp các thao tác lập luận đó trong một văn bản nghị luận.Về kiến thức: + Củng cố vững chắc hơn kiến thức và kĩ năng về thao tác lập luận phân tích. bác bỏ và bình luận. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . không giống nhau. sách giáo viên. “Hồn thơ Pháp hể chuyển được vào Việt Nam đã Việt hóa hoàn toàn”. B. 2.… C.

III. Có thể quan niệm một bài văn càng sử dụng nhiều thao tác lập luận thì càng có sức hấp dẫn? Xác định chủ đề bài văn? Có thể xây dựng dàn bài làm như thế nào? b. Hướng dẫn tự học . ta có thể tiến hành các bước luyện tập như sau: a. Ngoài ra còn có thao tác lập luận bình luận để bàn bạc mở rộng thêm vấn đề ở đoạn cuối. Bước thứ hai: Tìm cách thực hiện một luận điểm trong phần thân bài vừa thực hiện.Vai trò tác dụng của phẩm chất trung thực đối với việc hình thành nhân cách con người nói chung. b. Chế Lan Viên.Diễn đạt các ý vừa tìm được thành một đoạn văn có liên kết chặt chẽ và thể hiện rõ phong cách ngôn ngữ chính luận.b.Xác định chủ đề bài văn: Bàn về phẩm chất trung thực. Các tác giả sử dụng thao tác lập luận so sánh là chủ yếu để làm nổi bật cái riêng trong sự ảnh hưởng thơ Pháp của từng nhà thơ: Thế Lữ. vai trò. Một bài (đoạn) văn ít khi chỉ sử dụng một thao tác lập luận duy nhất mà thường vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận. Hàn Mặc Tử. Các tác giả đã sử dụng thao tác lập luận nào là chủ yếu? ngoài ra trong đoạn trích còn thao tác lập luận nào nữa không? c. Vị trí. Bước thứ nhất: .Chuẩn bị bài: Ôn tập văn học Việt Nam. thao tác lập luận nào là bổ trợ… Bài tập 2: Giả sử phải tập trình bày một luận điểm trong bài văn nghị luận bàn về trung thực. Bước thứ ba: . Xuân Diệu. .Làm thế nào để có và giữ phẩm chất này. * Kết bài: Khẳng định vị trí. Có thể xem đây là thao tác tổng hợp vấn đề sau khi nêu các trường hợp cụ thể trên không? c. vai trò của từng thao tác được quyết định bởi mục đích nghị luận. Trang 314 .Có thể xây dựng bài làm dàn ý như sau: * Mở bài: Trung thực là một trong những phẩm chất quan trọng của người thanh niên. Huy Cận. * Thân bài: Trung thực là gì? . . c. một trong những phẩm chất mà người thanh niên ngày nay cần có. vì mục đích nghị luận sẽ quyết định thao tác lập luận nào là chủ yếu.Hoàn thành bài tập trên lớp . tác dụng của trung thực đối với việc hình thành nhân cách người thanh niên.

2. khiến con mắt thi nhân được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát. Hướng dẫn trả lời câu hỏi sgk (xây dựng đề cương ôn tập): Câu 1: Thơ mới khác thơ ca trung Câu 1: đại như thế nào? Thơ mới khác thơ truyền thống (trung đại) không chỉ ở “phần xác” mà còn ở “phần hồn” của nó. giọng thơ tâm huyết sôi sục.Tuần 34: Tiết 112. Nội dung cơ bản và nghệ thuật chủ Câu 2: Nội dung cơ bản và nghệ thuật hủ yếu của bài yếu của bài thơ Xuất dương khi lưu thơ: Xuất dương lưu biệt của Phan Bội Châu: biệt của Phan Bội Châu. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thiết kế bài học. khái quát và trình bày vấn đề một cách có hệ thống. những tình cảm. + Cảm xúc trữ tình nồng đượm. Nó được giải phóng thoát ra ngoài tính quy phạm chặt chẽ với những hệ thống ước lệ phi ngã.… D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Về kiến thức: + Nắm được những kiến thức cơ bản về văn học Việt Nam và văn học nước ngoài trong sách giáo khoa 11 tập hai. diễn giảng.Về kỹ năng: Rèn luyện. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 113 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC A. + Củng cố và hệ thống kiến thức đó trên hai phương diện lịch sử và thể loại. Hầu trời của + Thể hiện tâm thế và tư thế tuyệt đẹp của người anh Tản Đà như thế nào? hung trong buổi lên đường tìm phương cứu nước. . sách giáo viên. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Hướng dẫn ôn tập phần nội dung: II. B. có sức lôi cuốn mạnh mẽ. tài liệu tham khảo. nâng cao tư duy phân tích. cảm xúc mới mẻ. khám phá.… C. Trang 315 . Thơ mới thể hiện mạnh mẽ “cái tôi” cá nhân với những suy nghĩ. Tiến trình lên lớp: 1.

Đặc biệt là phong trào thơ mới 1932 được xem là “cuộc cách Trang 316 .Nhận xét? . Nhưng vẫn viết bằng thi pháp ngôn ngữ văn học trung đại.Giai đoạn thứ nhất: (Từ đầu thế kỉ XX đến 1920) như thế nào? Lưu biệt khi xuất dương: mới bắt đầu. Trong bài thơ này Phan Bội Châu thể hiện lẽ sống mới. .Giai đoạn thứ nhất: (Từ đầu thế kỉ XX đến 1920) . giá trị đích thực của mình. .Giai đoạn thứ hai: ( Từ những năm 1920 – 1930) . khao khát được khẳng định trước cuộc đời. Qua các sang tác của Tản Đà chỉ “có thể xem như gạch nối giữa hai thời đại của văn học dân tộc”. . Điều đó thể hiện rất rõ trong bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu. hóm hỉnh. sống động.Bài Hầu trời của Tản Đà thể hiện rõ tính chất nói trên nhưng chưa thể xem thực sự là hiện đại. Vội vàng của Xuân Diệu. Vội vàng của Xuân Diệu? .Thành tựu chủ yếu là thơ của các chí sĩ cách mạng. .Hầu trời của Tản Đà: + Tác giả biểu hiện “cái tôi” ngông. + Có nhiều sáng tạo hình thức nghệ thuật: Thể thất ngôn trường thiên khá tự do. Câu 3: Quá trình hiện đại hóa thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến CMT8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài Xuất dương khi lưu biệt của Phan Bội Châu. Câu 3: Quá trình hiện đại hóa thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến CMT8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài: Xuất dương lưu biệt của Phan Bội Châu. ngôn ngữ giản dị.Giai đoạn thứ 2: (Từ những năm 1920 – 1930) như thế nào? Hầu trời – như cái gạch nối giữa thơ cũ và thơ mới.Giai đoạn thứ ba: 1930 – 1945 Nền văn học nước nhà đã hoàn toàn quá trình hiện đại hóa với nhiều cuộc cách tân sâu sắc trên nhiều thể loại. phóng túng tự ý thức về tài năng. * Nhận xét: Nhìn chung ở hai bài thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng 8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài: Xuât dương lưu biệt của Phan Bội Châu. tiêu biểu là Phan Bội Châu. Vội vàng của Xuân Diệu. nội dung. . giọng điệu thoải mái tự nhiên. tư tưởng đã khác với thơ ca thế kỉ XIX nhưng về nghệ thuật vẫn thuộc phạm trù trung đại.Công cuộc hiện đại hóa văn học đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận. Hầu trời của Tản Đà. văn học giai đoạn này đổi mới đã có tính hiện đại nhưng những yếu tố của thi pháp văn học trung đại vẫn còn tồn tại khá phổ biến nhất là trong sang tác thơ. quan niệm mới về chí làm trai. Hầu trời của Tản Đà.Giai đoạn thứ 3: 1930 – 1945 như thế nào? . Trong sang tác của họ. Hầu trời của Tản Đà.

cô đơn. khám phá bằng con mắt cá nhân đồng thời cảm thấy bơ vơ. Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mạc Tử… Đó là tiếng nói nghệ thuật của “cái tôi” cá nhân được giải phóng hoàn toàn ra khỏi hệ thống ước lệ của thơ ca trung đại được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát. Tràng giang của Huy Cận. mạng trong thơ ca” với nhiều tác phẩm tiêu biểu như: Vội vàng của Xuân Diệu..Vội vàng – Đỉnh cao của quá trình hiện đại hóa. Trang 317 .

Tiến trình lên lớp: 1. Yêu cầu: bản nghị luận? .Văn bản tóm tắt phải phản ánh trung thực các tư tưởng.Về kỹ năng: Tóm tắt được các văn bản nghị luận (có độ dài 3 – 5 trang). diễn giảng. Cách tóm tắt Đọc văn bản Về luân lí xã hội ở 1.Văn bản tóm tắt còn là nguồn tài liệu tiện dụng trong nhiều trường hợp khác nhau. người đọc nắm chắc các thao tác đọc văn bản. . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Nêu mục đích của việc tóm tắt văn I. yêu cầu của việc tóm tắt văn bản nghị bản nghị luận? luận. có dịp rèn luyện tư duy và cách diễn đạt. Nêu yêu cầu của việc tóm tắt văn 2. yêu cầu. thiết kế bài học.Thông qua việc tóm tắt. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. . Mục đích: . Đọc văn bản Về luân lí xã hội ở nước ta và trả lời Trang 318 . sách giáo viên.… C. II.Tuần 34: Tiết 114 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN A. B. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . cách tóm tắt văn bản nghị luận. tài liệu tham khảo.Về kiến thức: Hiểu được mục đích. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. .… D. Kiểm tra bài cũ: 3. .Việc tóm tắt giúp người đọc hiểu được bản chất của văn bản. .Tóm tắt văn bản nghị luận là trình bày một cách ngắn gọn nội dung của văn bản nghị luận gốc theo một mục đích nhất định. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. biết trình bày miệng bài tóm tắt trước tập thể. Không được xuyên tạc hoặc tự ý them những điều không có trong văn bản gốc. Mục đích. 1. luận điểm của bản gốc. 2.Diễn đạt ngắn gọn súc tích loại bỏ những thong tin không phù hợp với văn bản tóm tắt.

đè đầu cưởi cổ người dân. . Củng cố 2. tự do. những chi tiết phù hợp với mục đích tóm tắt. cần truyền bá chủ nghĩa xã hội (Coi trọng lợi ích đất nước. độc lập trước hết dân Việt Nam phải biết đoàn thể. lợi ích người khác.nước ta và trả lời câu hỏi: Học sinh ghi nhớ. giả dối không biết đến dân.Khác với Âu châu dân Việt Nam không có luân lí xã hội (không biết đoàn thể. từ quan đến học trò và các viên chức lớn nhỏ.Tìm cách diễn đạt lại các luận điểm. * Tác giả trình bày các luận điểm chính: . bòn rút của nhân dân làm tay sai cho thực dân Pháp. Luyện tập 3. III. . .Muốn Việt Nam tự do. luận cứ cho mạch lạc. Đọc từng đoạn trong phần triển khai để nắm được các luận điểm và luận cứ làm sang tỏ cho chúng.Nguyên nhân của tình trạng trên là sự suy đồi từ vua đến quan. + Vua thi hành chính sách ngu dân để dễ bề cai trị. + Quan lại tham lam nhũng nhiễu vơ vét. * Mục đích viết văn bản: Vạch ra phương hướng cần phải truyền bá chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để gây dựng đoàn thể nhằm hướng tới mục đích dành độc lập. Luyện tập 1. Cách tóm tắt . Hướng dẫn tự học Trang 319 . * Các luận cứ làm sáng tỏ cho từng luận điểm: + Học trò viên chức ham chức tước vinh hoa mà nịch hót.Điều này được nói rõ ở phần cuối đoạn trích cũng có thể được phát hiện ở phần mở bài và ý khái quát ở các đoạn văn trong phần than bài. * Hoàn cảnh văn bản tóm tắt 2.Đọc kỹ văn bản gốc. + Kẻ máu mặt trong làng thì tìm mọi cách lo lót kiếm chác chức tước. không trọng công ích) . câu hỏi: * Vấn đề đem ra bàn bạc: Về luân lí xã hội ở nước ta dựa vào nhan đề của tác phẩm ta biết được điều này. Dựa vào nhan đề phần mở đầu và kết thúc để lựa chọn những ý. bênh vực nhau và cùng nhau công bằng xã hội. Tổng kết (ghi nhớ) IV.

… D.Ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội vì: + Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp chung cho mọi cá nhân trong cộng đồng.Về kiến thức: Củng cố và hệ thống hóa những kiến thức về tiếng Việt đã được học trong năm.… C. Tiến trình lên lớp: 1. sự sang tạo trong sử dụng từ ngữ và cách kết hợp các từ ngữ… .Lời nói là của cá nhân vì: + Cá nhân sử dụng ngôn ngữ chung để tái tạo lời nói của mình. 116 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT A.Cá nhân có thể tạo ra những yếu tố mới góp phần làm phát triển ngôn ngữ chung. Câu 2: Phân tích mối lien hệ giữa 2. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Kiểm tra bài cũ: 3.Về kỹ năng: Thông qua bài thực hành rèn luyện kĩ năng sử dụng ngôn ngữ và khả năng lĩnh hội các hiện tượng ngôn ngữ đã được đề cập đến trong các bài đã học. + Trong lời nói có nhiều nét riêng của cá nhân: giọng nói. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phân tích mối liên hệ giữa ngôn ngữ chung và lời Trang 320 . . B. thiết kế bài học. 2. diễn giảng. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Câu 1: Vì sao nói ngôn ngữ là sản 1. tài liệu tham khảo. vốn từ.Tuần 35: Tiết 115. + Trong ngôn ngữ có nhứng yếu tố chung về ngữ âm. nâng cao những hiểu biết chung về tiếng Việt. Vì sao nói ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội phẩm chung của xã hội còn lời nói là còn lời nói là sản phẩm của cá nhân? sản phẩm của cá nhân? . + Trong ngôn ngữ có những phương thức (phương thức tạo từ) và quy tắc (quy tắc ngữ pháp) chung cho mọi cá nhân trong cộng đồng. từ ngữ cho mọi cá nhân trong cộng đồng. sách giáo viên. .

Sự việc có thể là hành nói đối với sự việc.Những yếu tố của lời nói Tú Xương: + Sự lựa chọn từ ngữ: Quanh năm.Do các thành phần CN. . đề cập đến.Những yếu tố của ngôn ngữ: + Các từ trong bài thơ. 3. KN. eo sèo mặt nước thay vì mặt nước eo sèo. Đánh dấu giải thích đúng khái niệm ngữ cảnh. . nuôi đủ. .Có thể biểu hiện riêng VN. . 4. thái độ của người .Ứng với sự việc mà câu . Vì thế VTNSCG có nhiều chi tiết do sự chi phối của ngữ cảnh: + … Gươm đeo băng lưỡi … hai nọ + Kẻ đâm ngang … tàu đồng sung nổ + Đoái song Cần Giuộc … hang lụy nhỏ 5 Nghĩa sự việc Nghĩa tình thái .Thể hiện sự nhìn nhận.Thể hiện tình cảm của tư thế. năm nắng mười mưa) + Các quy tắc ngữ pháp: quy tắc tạo câu trong bài thơ.ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sang tạo hình tượng bà Tú trong bài Thương vợ của Tú Xương? Câu 3: Đánh dấu giải thích đúng khái niệm ngữ cảnh? Câu 4: Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong hoàn cảnh nào? Phân tích để thấy sự chi phối của ngữ cảnh vào hình thức và nội dung? Câu 5: Nêu lại khái niệm Nghĩa sự việc và Nghĩa tình thái? Câu 6: Phân tích hai thành phần nghĩa của câu nói Bác Siêu: “Hôm nóicá nhân được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sang tạo hình tượng bà Tú trong bài Thương vợ của Tú Xương. đánh giá. TN và các thành nhờ các từ tình thái. Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong hoàn cảnh nào? Phân tích để thấy sự chi phối của ngữ cảnh vào hình thức và nội dung: Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong bối cảnh trận tập kích của đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 14 – 12 – 1861. 6. Phân tích hai thành phần nghĩa của câu nói Bác Siêu: “Hôm nay … đi gọi đâu” Trang 321 . quan người nói đối với người hệ… nghe. nhiều nghĩa sĩ hy sinh. Trong trận đó các nghĩa sĩ đã giết được tên quan hai Pháp và một số lính thuộc địa của chúng làm chủ đồn 2 ngày rồi bị phản công thất bại. . trạng thái. Đánh giá vào ô thứ hai. + Các thành ngữ trong bài thơ (một duyên hai nợ. quá trình. động. sự tồn tại. phần khác trong câu biểu hiện. than cò… + Việc sắp xếp từ ngữ trong câu chẳng hạn: Lặn lội thân cò thay vì thân cò lặn lội.

nay … đi gọi đâu”? Câu 7: Tìm ví dụ minh họa cho đặc điểm loại hình tiếng Việt? Câu 8: Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận. Tính thông tin thời sự 1. 2. Tìm ví dụ minh họa đặc điểm loại hình tiếng Việt Đđiểm cuả loại hình tViệt Ví dụ minh họa . Tính ngắn gọn 2.Trật tự từ và hư từ là biện VD: Bảy lớp sẽ tham gia pháp chủ yếu biểu thị ý hội diễn văn nghệ nghĩa ngữ pháp và quan hệ . Tính hấp dẫn lôi cuốn 3. Trang 322 . . Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận PCNN báo chí PCNN chính luận 1.I go to school Nam đi học . 7. . Tính hấp dẫn thuyết phục.Từ không biến đổi hình VD: Tôi đi học thái.Tiếng là đơn vị cơ sở cảu VD: Mẹ đã về: có 3 âm tiết tiếng Việt (mỗi tiếng Việt là một âm tiết đồng thời là một từ) .Nghĩa sự việc: do thành phần chính biểu hiện: “Họ không phải đi gọi” . từ là thay đổi quan hệ ngữ pháp và do đó nghĩa thay đổi. tương đương với từ “có lẽ”. Tính chặt chẽ của hệ thống lập luận 3. 8. Tính công khai về lập trường chính trị. + Từ “đâu” thể hiện ý phần trần bác bỏ ý nghĩ (mong muốn) của chị Tý là họ sẽ ở trong huyện ra.Lớp bảy sẽ tham gia hội ngữ pháp. Thay đổi trật tự diễn văn nghệ.Nghĩa tình thái biểu hiện ở: + Từ “dễ” thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn về sự viếc.

Chủ đề và mục đích: + Chủ đề: Tinh thần thơ mới + Mục đích: Khắc họa tinh thần thơ mới là sự cách tân về Trang 323 . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Cho học sinh đọc văn bản Mấy nét 1.Chủ đề và mục đích của đoạn trích. đó học sinh nọ như trình tự sgk dẫn? là nhược điểm lớn. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . diễn giảng. . Không đúng với tinh thần của bản gốc “Nhưng cái buồn của thơ mới đâu có phải đều là ủy mị”. Văn bản gốc chỉ đưa ra hai trường hợp cái buồn ủy mị (Con hổ nhớ rừng và Tràng giang) cũng không nên khái quát thành “Chứa nhiều yếu tố tích cực”. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 2. Kiểm tra bài cũ: 3. “đâu có phải đều là ủy mị” có nghĩa là: Không phải tất cả cái buồn trong thơ mới đều là ủy mị như vậy là vẫn có cái buồn ủy mị.… D.Về kỹ năng: Tóm tắt được các văn bản nghị luận có độ dài khoảng 1000 chữ. thiết kế bài học. B.Thiếu: Thơ mới không nói đến đấu tranh cách mạng.Tuần 35: Tiết 117 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN A.Chưa chính xác: Nội dung câu văn của dự định tóm tắt “cái buồn của thơ mới không ủy mị mà chứa yếu tố tích cực”. Bài tập 2: trong thi ca và thực hiện các yêu cầu sau: . tài liệu tham khảo. Bài tập 1: Nhận xét dự định tóm tắt: về thơ mới trong cách nhìn lại hôm Những nội dung dự định tóm tắt nêu lên là đúng nhưng nay. sách giáo viên. còn thiếu và chưa chính xác ở một số điểm sau đây: Nhận xét dự định tóm tắt của bạn . nhược điểm của thơ mới là thiếu khí phách cách mạng.Về kiến thức: Nắm vững hơn cách tóm tắt văn bản. .… C. Bài 2: Đọc lại bài Một thời đại 2.

.. * Thân bài: . từ cái ta chuyển sang cái tôi đầy màu sắc cá nhân. long say mê đối với tiếng Việt. với đất nước.Bố cục của văn bản trích? thơ.Tình yêu. Hướng dẫn tự học.Những biểu hiện của “cái tôi” cá nhân trong thơ mới. con người. . * Kết bài: Nhấn mạnh tinh thần thơ mới.Cái khó trong việc tìm ra tinh thần thơ mới và xác định cách tiếp cận đúng đắn cần phải có. 3. là tình yêu tha thiết tiếng Việt. “cái tôi” buồn bế tắc nhưng khao khát với cuộc sống.Bố cục của văn bản trích: * Mở bài: Câu đầu: Bây giờ hãy đi tìm cái điều ta cho là quan trọng hơn: Tinh thần thơ mới. Trang 324 . .

Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . sách giáo viên.Tuần 36: Tiết 118.Phân tích cần đi sâu vào từng mặt. Yêu cầu hệ thống hóa các bài làm văn trong sách giáo khoa. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . (Hướng dẫn học sinh ôn tập 3 thao tác lặp lại) Trang 325 . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Những nội dung cần ôn tập? I. thiết kế bài học.Về kiến thức: Ôn tập hệ thống hóa các kiến thức về các thao tác lập luận cách tóm tắt văn bản nghị luận và cách viết tiểu sử.Để phân tích đối tượng thành các yếu tố. 2. Những nội dung cần ôn tập: 1. Quan niệm: Lập luận phân tích là thao tác chia nhỏ đối tượng.… D. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. b. Ví dụ: lập luận phân tích: a. Yêu cầu: Phải chia nhỏ được đối tượng thành các yếu tố bộ phận để xem xét và tổng hợp được được các yếu tố đó lại để nêu lên bản chất của đối tượng (mục đích của phân tích) Cách thức tiến hành? c. Tiến trình lên lớp: 1.Về kỹ năng: Vận dụng những tri thức đã học vào việc đọc – hiểu và viết bài văn nghị luận. diễn giảng. bản tin. Cách thức tiến hành . 119 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP LÀM VĂN A. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.… C. 2. quan hệ nhất định. thống nhất. Kiểm tra bài cũ: 3. từng bộ phận song song cần đặc biệt lưu ý để quan hệ giữa chúng với nhau trên một chỉnh thể toàn vẹn. so sánh. bác bỏ và bình luận. B. cần dựa trên tiêu chí. tài liệu tham khảo. . thành các yếu tố bộ phận để xem xét và tổng hợp nhằm phát hiện ra bản chất của đối tượng. Ôn tập về 4 thao tác lập luận: Phân tích.

Luyện tập Bài tập 1: Trong văn bản Về luân lí Bài tập 1: xã hội ở nước ta Phan Châu Trinh vận Trong văn bản Về luân lí xã hội ở nước ta Phan Châu dụng chủ yếu những thao tác lập luận Trinh vận dụng kết hợp cả 4 thao tác lập luận. . II. nhưng chủ nào? yếu là thao tác lập luận phân tích (chia nhỏ ra để xem xét đối tượng). . Yêu cầu và cách thức viết tiểu sử tóm tắt và bản tin. Bài tập 2: Phân tích nội dung: “Thất Bài tập 2: Phân tích nội dung: “Thất bại là mẹ thành bại là mẹ thành công”? công” .Các dẫn chứng có thể lấy trong lịch sử.Xác định cách thức bác bỏ (bác bỏ luận điểm. trong thực tế cuộc sống. Yêu cầu và cách thức tóm tắt văn bản nghị luận. 4.Viết đoạn văn bác bỏ dựa trên kết quả xác định. Bài tập 3: Phân tích tác dụng của Bài tập 3: Phân tích tác dụng của việc vận dụng thao tác việc vận dụng thao tác lập luận bác lập luận bác bỏ? bỏ? . Trang 326 . (Hướng dẫn học sinh trả lời những câu hỏi như sau: Quan niệm bị bác bỏ là gì? Tác giả bác bỏ bằng cách nào? Việc bác bỏ ở đây có tác dụng gì?) Viết đoạn văn bác bỏ? * Viết đoạn văn bác bỏ: .Phân tích lí do có thể nói “thất bại là mẹ thành công” .3.Tác giả vận dụng thao tác lập luận bác bỏ để bác bỏ cái sai khẳng định cái đúng. .Chọn ý kiến quan niệm cần bác bỏ về một vấn đề quen thuộc nào đó trong cuộc sống hoặc trong lớp học.Bác bỏ những quan niệm sai lầm.Chứng minh tính đúng đắn của danh ngôn bằng các dẫn chứng cụ thể trong đời sống hiện thực. bác bỏ luận cứ hoặc cách thức lập luận). cuộc đời và sự nghiệp các nhà khoa học. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful