MỤC LỤC

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH.....................................................................................................6 TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN...............................................................9 VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.................................................................11 ÔN TẬP CHUẨN BỊ BÀI VIẾT SỐ 1...................................................................................13 TỰ TÌNH......................................................................................................................... 15 CÂU CÁ MÙA THU.......................................................................................................... 18 PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN............................................................21 THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH...................................................................................24 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.................................................................27 THƯƠNG VỢ................................................................................................................. 30 Đọc thêm: KHÓC DƯƠNG KHUÊ, VỊNH KHOA THI HƯƠNG............................................33 TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN.............................................................35 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: KHÓC DƯƠNG KHUÊ VÀ VỊNH KHOA THI HƯƠNG...................................................................................................................37 BÀI CA NGẤT NGƯỠNG................................................................................................. 39 BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT......................................................................................42 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH.................................................................45 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG, BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT............................................................................................................47 LẼ GHÉT THƯƠNG.........................................................................................................50 Đọc thêm: CHẠY GIẶC, BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN..........................................53 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1,VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2............................................................55 MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA HAI TÁC PHẨM: CHẠY GIẶC VÀ BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN.......................................................................................................57 VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC........................................................................................60 THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ.........................................................................65 LUYỆN TẬP VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ............................................................................68 Trang 1

CHIẾU CẦU HIỀN............................................................................................................70 Đọc thêm: XIN LẬP KHOA LUẬT.....................................................................................73 THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG........................................................75 CỦNG CỐ ĐỌC THÊM: XIN LẬP KHOA LUẬT...................................................................77 ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM........................................................................79 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2..................................................................................................83 THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH......................................................................................86 ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM........................................................................89 KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945....91 BÀI LÀM VĂN SỐ3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC.......................................................................96 LUYỆN NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG.......................................................................98 HAI ĐỨA TRẺ...............................................................................................................101 NGỮ CẢNH.................................................................................................................. 107 LUYỆN TẬP VỀ NGỮ CẢNH...........................................................................................110 CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ......................................................................................................113 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH..................................................................119 LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH..122 LUYỆN CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH..........................................124 HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA.................................................................................128 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ.............................................................................133 TRẢ BÀI LÀM SỐ 3....................................................................................................... 135 LUYỆN TẬP PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ...........................................................137 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ, TRUYỆN................................................................139 CHÍ PHÈO..................................................................................................................... 142 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ (Tiết 2).................................................................146 CHÍ PHÈO..................................................................................................................... 149 THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU................................155 Trang 2

BẢN TIN....................................................................................................................... 158 GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO..............161 Đọc thêm: CHA CON NGHĨA NẶNG, VI HÀNH, TINH THẦN THỂ DỤC............................163 LUYỆN TẬP VIẾT BẢN TIN.............................................................................................167 PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN.........................................................................169 LUYỆN TẬP VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU..................................172 VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI.........................................................................................174 THỰC HÀNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ CÂU TRONG VĂN BẢN..................................179 ÔN TẬP HỌC KỲ I.........................................................................................................182 TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN................................................................................................ 185 LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG........................................................................................190 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 194 HẦU TRỜI.................................................................................................................... 197 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 201 VỘI VÀNG.....................................................................................................................204 BÀI LÀM VĂN SỐ 5: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.......................................................................208 ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI..........................................................210 NGHĨA CỦA CÂU.......................................................................................................... 213 TRÀNG GIANG.............................................................................................................. 215 THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ, LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ....................219 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ....................................................................222 ĐÂY THÔN VĨ DẠ..........................................................................................................224 CHIỀU TỐI.................................................................................................................... 227 NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG THƠ TRỮ TÌNH..............231 TỪ ẤY.......................................................................................................................... 233 Đọc thêm: LAI TÂN, NHỚ ĐỒNG..................................................................................238 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 5................................................................................................241 Trang 3

Đọc thêm: TƯƠNG TƯ, CHIỀU XUÂN...........................................................................243 ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT.........................................................................245 TIỂU SỬ TÓM TẮT........................................................................................................ 248 LUYỆN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT......................................251 TÔI YÊU EM.................................................................................................................. 254 ĐỌC THÊM: BÀI SỐ 28.................................................................................................258 LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT..............................................................................261 LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC................263 NGƯỜI TRONG BAO....................................................................................................266 TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 6................................................................................................271 ĐỌC VĂN NGHỊ LUẬN...................................................................................................273 NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN.................................................................275 THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN.................................................................................280 TIỂU THUYẾT NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ....................................................................283 VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA..................................................................................285 Đọc thêm: TIẾNG MẸ ĐẺ - NGUỒN GIẢI PHÓNG CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC...................290 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN...............................................................292 LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC........294 BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC...........................................................................296 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN.......................................................................301 MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA.....................................................................................304 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN.......................................................................308 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: KỊCH, NGHỊ LUẬN...........................................................310 LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN........................................313 ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC...............................................................................................315 TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN....................................................................................318 ÔN TẬP TIẾNG VIỆT......................................................................................................320 Trang 4

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN..................................................................323 ÔN TẬP LÀM VĂN......................................................................................................... 325

Trang 5

Tuần 1: Tiết 1, 2. Giáo án văn học sử

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
(Trích: Thượng kinh ký sự) Lê Hữu Trác
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: - Hiểu được giá trị nội dụng và nghệ thuật của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” trong “Thượng thư ký sự” của Lê Hữu Trác: thái độ lên án cuộc sống xa hoa nơi phủ Chúa; tính chân thực sinh động của nghệ thuật miêu tả, kể chuyện. - Nhận biết một vài đặc điểm của truyện ký trung đại. - Biết cách đọc-hiểu một tác phẩm hoặc một đoạn trích truyện ký trung đại theo đặc trưng thể loại. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, các tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,... D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy cho biết thời vua Lê, chúa Trịnh thuộc giai đoạn nào trong lịch sử phong kiến nước ta? Em có biết gì về Lê Hữu Trác? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Lê Hữu Trác không chỉ là một thầy thuốc nỗi tiếng mà còn được xem là một tác giả văn học có những đóng góp lớn cho sự ra đời và phát triển của thể loại ký sự. Ông đã ghi chép một cách trung thực và sắc sảo hiện thực của chính sách trong phủ của chúa Trịnh qua Thượng kinh ký sự (Ký sự lên kinh). Để hiểu rõ tài năng, nhân cách của Lê Hữu Trác cũng như hiện thực xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII, chúng ta sẽ tìm hiểu đoạn trích vào phủ chúa Trịnh (trích thượng kinh ký sự). Hoạt động GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên gọi 1, 2 học sinh đọc tiểu dẫn trong sách giáo khoa. Giáo viên gọi 1 học sinh tóm tắt ý chính mục tiểu dẫn. Giáo viên nhận xét câu trả lời học sinh và ghi ý chính lên bảng. I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả - Tác giả Lê Hữu Trác (1724-1791) hiệu là Hải Thượng Lãn Ông. - Quê quán: làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương (nay Mĩ Hào, Hưng Yên) - Không chỉ là một danh y đã soạn sách, mở trường dạy nghề thuốc truyền bá y học mà còn là nhà văn, nhà thơ. 2. Tác phẩm Thượng kinh ký sự (ký sự lên kinh) - Là tập ký sự bằng chữ Hán, viết 1782, khắc in 1885. - Ký sự là một thể loại ký ghi chép một caau chuyện, một sự việc có thật và tương đối hoàn chỉnh.
Trang 6

những hòn đá kỳ lạ cột bao Cung cách sinh hoạt lơn lượn vòng.Kiệu của vua chúa. những điều mắt thấy.Từ “cửa sau” vào nơi ở phải qua rất nhiều cửa. và chữa bệnh của Lê + Xung quanh chúa bao giờ cũng có phi tần chầu trực. Giáo viên gọi học 3. cách nhìn của Lê Hữu →Quang cảnh ở phủ chúa vô cùng tráng lệ. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN nào? 1. chim kêu ríu rít. đèn sáp chiếu sáng. Hữu Trác cũng như + Thế tử có bệnh đến bảy tám thầy thuốc phục dịch. cho thế tử. . tai nghe trong chuyến đi từ Hương Sơn ra Thăng Long chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán và chúa Trịnh Sâm. Xuất xứ: thể một đoạn. sinh đọc phần tiếp b. võng đều hào nhoáng “sơn son thiếp vàng”.Lời lẻ nói năng hết súc cung kính lễ độ: Khi nhắc đến chúa và thế tử → thế tử? uy quyền của chúa. màu mặt phấn và màu áo đỏ.Cảnh nội cung của thế tử: + Ở trong tối om. được dẫn vào phủ chúa Quang cảnh phủ chúa để bắt mạch kê đơn cho thế tử. có thẻ mới được vào. sống nơi phủ chúa b) Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa như thế nào? . các học Trích trong tác phẩm “Thượng kinh ký sự” của Lê Hữu Trác. Nội dung: theo) Đoạn trích nói về việc Lê Hữu Trác tới kinh đô. có nhiều cây lạ. diễn biên tâm trạng → Phủ chúa là nơi cao sang. này? * Cách nhìn và thái độ của tác giả: Bút pháp ký sự đặc . nghi lễ rườm rà: Đến phủ chúa phải có thánh Tâm trạng của tác giả chỉ. ghế rông sơn son thiếp nơi phủ chúa nói lên vàng. Cách chuẩn đoán bệnh .Đồ dùng tiếp khách ăn uống toàn mâm vàng chén bạc. lộng lẫy đầy quyền uy tác giả tỏ ra sắc của Lê Hữu Trác dửng dưng trước những quyến rủ vật chất nơi đây. cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa. tù đọng. Quang cảnh và những sinh hoạt nơi phủ chúa a) Quang cảnh nơi phủ chúa . lộng lẫy không đâu sánh bằng. màn là. ta hiẻu gì 2) Cách nhìn.Nội dung: tác phẩm tả quang cảnh ở kinh đô. cung cách sinh hoạt + Bên trong: nệm gấm. hương hoa ngào ngạt.Khuôn phép nghiêm ngặc. đồ nghi trượng. Trác đối với cuộc nhưng không khí cũng ngột ngạt. quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống xa hoa của ông khi kê đơn hưởng lạc và sự lộng quyền của nhà chúa. danh hoa đua nở. khi kê đơn thuốc cho . . Không đồng tình mỉa Trang 7 .Điếm hậu mã nằm bên hồ. nhân gian chưa từng thấy. cột. không thấy cửa ngõ gì.Kẻ hầu người hạ tấp nập: → lượng người ăn bám quá lớn. phải năm sáu lần trướng gấm Qua quang cảnh và mới tới nơi. . của phủ chúa ra sao? .Đứng trước cảnh phủ chúa xa hoa. . thái độ và tâm trạng của tác giả đối với cuộc sống nơi về người thầy thuốc phủ chúa.. Đoạn trích: sinh đọc văn bản (có a. được miêu tả như thế II.Vườn hoa: cây cối um tùm.

Đồng thời thể hiện nỗi xót xa. có kiến thức sâu rộng và già dặn kinh nghiệm. lôi cuốn.được thể hiện như thế nào qua đoạn trích? GV hướng dẫn HS luyện tập. → Giá trị hiện thực sâu sắc. công danh trói buộc nên có ý định chữa cầm chừng cho thuốc vô thưởng vô phạt nhưng lại giằng co. đức độ. tiện nghi nhưng thiếu khí trời và không khí tự do. ghi chép trung thực. một sự chạnh lòng khi nghỉ đến tình cảnh của người dân nghèo khổ.SGK) III. chọn lựa chi tiết sắc sảo có ý nghĩa sâu xa. LUYỆN TẬP: 1. 4. chính kiến. Nghệ thuật viết ký sự của tác giả.Quan sát tỉ mỉ. kể chuyện khéo léo. xung đột. ghi chép trung thực và tả cảnh sinh động.Tả cảnh sinh động. 3. Tổng kết: (Ghi nhớ. hiểu rõ bệnh của thế tử nhưng lại sợ chữa có hiệu quả sẽ được tin dùng. + Ông là thầy thuốc có lương tâm. Hướng dẫn tự học: GV hướng dẫn học sinh: . mai cuộc sông quá sức no đủ. phẩm chất trung thực của người thầy thuốc đã chiến thắng để đưa ra cách chữa bệnh đúng. quyền uy của chúa Trịnh qua đó bộc lộ thái độ coi thường danh lợi. Cũng cố Bằng tài quan sát tỉ mỉ.Xem SGK. cuối cùng lương tâm. phẩm chất cao đẹp của người thầy thuốc Lê Hữu Trác. kể diễn biến sự việc khéo léo tạo nên cái thần của cảnh và việc. đầy tính hiện thực về cuộc sống xa hoa. → Qua việc chữa bệnh cho thế tử chứng tỏ: + Tác giả là một thầy thuộc giỏi. khinh thường lợi danh quyền quý. . 2. yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm giản dị nơi quê nhà.Chuẩn bị bài mới: Từ ngôn từ chúng đén lừoi nói cá nhân. * Tâm trạng của tác giả khi kê đơn thuốc cho thái tử: là thầy thuốc có kinh nghiệm. Trang 8 . học bài. Luyện tập 3. làm bài tập luyện tập. . Đoạn trích vẽ lên bức tranh sinh động. + Là người có bản lĩnh. .

TÀI SÁN CHUNG CỦA XÃ HỘI chúng ta giao tiếp với nhau Ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội. kiểu câu. Tiến trình lên lớp: 1.Các âm và các thanh... Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN A. phong cách. D.. trong sách giáo khoa. . quán ngữ) 2) Các quy tắc. đồng thời biết vận dụng linh hoạt. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Anh (chị) có nhận xét gi về đặc dỉm ngôn ngữ của tác giả thể hiện qua đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”. tài liệu tham khảo.Các ngữ cố định (thành ngữ. Tính chung của ngôn ngữ cộng đồng biểu hiện qua các phương tiện: 1) Các đơn vị yếu tố ngôn ngữ chung (có sẵn) Giáo viên hướng dẫn ví dụ .Các tiếng.Hiểu mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội với lời nói riêng của cá nhân. Vào bài mới: Lời vào bài: Cha ông ta khi dạy con cái cách sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp hàng ngày thường sử dụng câu ca dao: Lời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau Để hiểu được điều này. ngữ.. C.Tuần 1: Tiết 3.. sách giáo viên. trả lời câu hỏi. sáng tọ quy tác trong lời nói cá nhân. NGÔN NGỮ . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trong cuộc sống con người I. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Quy tắc cấu tạo từ. B.Biết tuân thủ nguyên tác chung của ngôn ngữ. . 3. chung ta sẽ tìm hiểu qua bài học: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân. thêm ví dụ minh họa. phương thức chung: Giáo viên cho học sinh lấy . II. sử dụng ngôn ngữ Trang 9 . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . . Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: trao đổi thảo luận. . diễn giảng. LỜI NÓI – SẢN PHẨM RIÊNG CỦA CÁ NHÂN Khi giao tiếp mỗi cá nhân vừa phải biết tích lũy.Phương thức chuyển nghĩa từ. nhận biết được những biểu hiện của cái chung trong ngôn ngữ và nét riêng trong lời nói cá nhân. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: ..Các từ. dân tộc là phương tiện giao bằng gì? tiếp quan trọng của cộng đồng.

sáng tạo quy tắc chung. lại vừa biết tạo sắc thái riêng của lời nói cá nhân để tăng sự hấp dẫn. + Lời nói – sản phẩm riêng cá nhân.Đảo ngữ: Vị ngữ đứng trước chủ ngữ → Tạo âm hưởng mạnh cho câu thơ: thiên nhiên cựa quậy và căng đầy sức sống. .Chuẩn bị bài mới: Bài viết số 1. Học sinh lấy thêm ví dụ. kết thúc hoạt động nào đó.“thôi”(2): chấm dứt. IV. chung của cộng đồng. Giáo viên hướng dẫn. Học sinh thực hành. LUYỆN TẬP 1) Củng cố + Ngôn ngữ . 2) Luyện tập trên lớp Bài tập 1: . kết thúc cuộc đời. Cái riêng của lời nói cá nhân. làm bài tập luyện tập. Trang 10 . . phương thức chung. học sinh lấy thêm ví dụ minh họa.“thôi”: nghĩa chung chỉ sự chấm dứt. đau đớn.tài sản chung của xã hội. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC: GV hướng dẫn học sinh: . III. học bài.Giáo viên hướng dẫn ví dụ trong sách giáo khoa. Bài tập 2: Sự sáng tạo của HXH: .Đối lập: Xiên ngang – Đâm toạc Rêu từng đám – Đá mấy hòn . Giáo viên phân tích ví dụ. 1) Giọng nói cá nhân 2) Vốn từ ngữ cá nhân 3) Sự chuyển đổi sáng tạo khi sử dụng từ ngữ chung 4) Tạo ra các từ mới 5) Việc vận dụng linh hoạt.Xem sách giáo khoa. cuộc sống → sự mất mát.

Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. b/ Thân bài: . Tiến trình lên lớp: 1. người tốt cuối cung cũng chiến thắng. B. . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Nội dung cần nghị luận là gì? Đề bài: Đọc truyện Tấm Cám. tài liệu tham khảo. em suy nghỉ gì về cuộc sống đáu tranh giữa cái thiện và cái ác. C. Trang 11 .Trong học tập. giáo viên hướng dẫn để học sinh làm bài. II/ Lập dàn bài: Xác định luận điểm. người tốt và kẻ xấu vô cùng gian khổ nhưng cuối cùng cái Mở bài cần giới thiệu những gì? thiện. . Phương pháp dạy học: Ra đề phù hợp với trình độ học sinh.Viết được bài nghị luận xã hội có nội dung sát với thực tế cuộc sống và học tập của học sinh THPT. . . học sinh thực hành. người tốt chiến thắng.Yêu cầu về phương pháp: kết hợp các thao tác lập luận. D. gian khổ. giữa người tốt và kẻ xấu trong xã hội xưa và Phần kết bài cần tóm tắt lại nay. Kiểm tra bài cũ: 3.Ý nghĩa cuộc đấu tranh: mặc dù nhiều khó khăn gian khổ nhưng cái thiện. thiết kế bài học.Cuộc đấu tranh gian khổ nhưng cuối cùng cái thiện.Cũng cố kiến thức về văn nghị luận đã học ở THCS và học kỳ II của lớp 10.Nội dung nghị luận: cuộc đáu tranh giữa cái thiện và cái ác.Trong cuộc sống.Tuần 1: Tiết 4.Truyện “Tấm Cám” gợi suy nghĩ về cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Đề bài có định hướng sẵn. luận cứ của a/ Mở bài: đề bài trên. người tốt cung chiến thắng. dẫn chứng thuộc phạm vi xã hội. c/ Kết bài: . . sách giáo viên.Cuộc đấu tranh giẫ Tấm và mẹ con Cám khó khăn. . những ý gì? . giữa người tốt và kẻ xấu Thao tác lập luận như thế nào? trong xã hội xưa và nay? Dẫn chứng ở đâu? I/ Phân tích đề: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A.

Bài học đối với bản thân. III/ Hướng dẫn tự học .Học sinh: + Nộp bài làm của mình. Trang 12 . .Giáo viên: Thu bài làm của học sinh và hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới. + Chuẩn bị bài mới: Tự tình.

diễn giảng. tài liệu tham khảo.Cũng cố kiến thức về văn nghị luận. Phương tiện dạy học: . Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Cung cấp thêm những kinh nghiệm viết bài văn nghị luận. Phương pháp dạy học: .. D. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. CŨNG CỐ LÝ THUYẾT: 1. giáo án. ĐOẠN TRÍCH MỘT Ý KIẾN BÀN VỂ VĂN HỌC MỘT VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG TÁC PHẨM VĂN HỌC 2. . tiếp tục gợi mở những suy Trang 13 .Tuần 1: Tiết tự chọn...Sách giáo khoa. Bố cục bài văn nghị luận a. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3.Kết hợp các phương pháp: trao đổi thảo luận. luận cứ nhằm làm sáng tỏ vấn đề. b. Thân bài: Lần lượt triển khai các luận điểm. B. MỘT ĐOẠN THƠ. C. Mở bài: Giới thiệu và nêu vấn đề cần nghị luận. Các dạng đề văn nghị luận: NGHỊ LUẬN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC MỘT TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG MỘT TÁC PHẨM. Kết bài: Thâu tóm những nội dung cơ bản. Giáo án làm văn (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP CHUẨN BỊ BÀI VIẾT SỐ 1 A. viết được bài nghị luận xã hội có nội dung sát với thực tế cuộc sống và học tập của học sinh THPT. nêu vấn đề. c.

. cách lập luận.Lập dàn ý và viết bài: + Dựa vào kết quả phan tích đề. tìm luận cứ. luận cứ và lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp.Cách xây dựng luận điểm. 3.. lí lẻ và dẫn chứng phải bám sát yêu cầu đề. II. 4.. so sánh. hoặc nêu cảm nghỉ riêng của người viết. .. .. + Xác định các luận điểm. Gợi ý cách làm .nghĩ cho người đọc. Củng cố và dặn dò .. + Khi viết.Đọc kỹ đề bài để: + Xác định vấn đề cần nghj luận.Học sinh ôn tập chuẩn bị viết bài trên lớp một tiết. giải thích. Trang 14 . dùng từ chuẩn xác và trôi chảy. lập dàn ý rồi viết bài. Lập luận .Các thao tác nghị luận: chứng minh.

Bài thơ nào? a. kết. quê làng Quỳnh Đôi. Nghệ An. Tác giả . C. táo bạo mà tinh tế.Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của Hồ Xuân Hương: Thơ Đương luật viết bằng tiếng Việt. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tóm tắt tiểu I.Sáng tác cả thơ Nôm và thơ chữ Hán: trên dưới 40 bài thơ Nôm và tập thơ “lưu Hương ký” → Thể hiện lòng thương cảm đối với người Nghệ thuật và cách dùng phụ nữ. hình ảnh giản dị. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.. . vừa phẫn uất trước tình cảnh éo le và khát vạng sống. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . 1. bà được mệnh danh là bà chúa thơ Nôm. B. Thơ của bà là tiếng nói đòi quyền sống. cuộc đời tình duyên ngang Giáo viên hướng dẫn trái éo le. nhận xét câu trả lời. b. luận. thực. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Tuần 2: Tiết 5.Được mệnh danh là “bà chúa thơ Nôm”. diễn giảng. tạo nền cho tâm trạng. Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luật.Hồ Xuân Hương chưa xác định năm sinh. khát vọng hạnh phúc của Hồ Xuân Hương. từ trong hai câu đề như thế 2. Xuất xứ: Nằm trong chùm thơ “Tự tình” của HXH. Đặc biệt là những bài thơ Nôm của bà là cảm xúc về thời gian tinh tế. . tài liệu tham khảo. sách giáo viên. cách dùng từ ngữ. đồng thời thể hiện được những đặc sắc về thơ Nôm của Hồ Xuân Hương. Sống vào khoảng cuối thế kỷ XVIII – nửa đàu thế kỷ XIX. Bố cục: đề. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỰ TÌNH (BÀI II) – Hồ Xuân Hương A. Trang 15 . giàu xúc cảm.. Vào bài mới: Lời vào bài: Hồ Xuân Hương là một trong những nhà thơ nổi tiếng của văn học trung đại Việt Nam. “Tự tình” (bài II) là một trong những bài thơ tiêu biểu cho điều đó. mất. . Tiến trình lên lớp: 1. D. là niềm khát khao sống mãnh liệt. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu những đặc điểm bút pháp ký sự của Lê Hữu Trác trong đoạn trích “vào phủ chúa Trịnh”? 3. c.Cảm nhận được tâm trạng vừa buồn tủi. Quỳnh Lưu.. Tìm hiểu chung dẫn trong sách giáo khoa. khẳng định vẽ đẹp và khát vọng của họ. thiết kế bài học.

non” + Nghệ thuật đảo ngữ “trơ” lên trước → tủi hổ. ngang ngạnh..Thời gian: đêm khuya . .. → Càng gợi nỗi sầu đau đơn lẻ. sự phản kháng của tác giả.“đâm toạc chân mây” → tìm mọi cách để vươn lên. nỗi xót xa bẽ bàng. quyết liệt.Không gian: “văng vẳng . niềm phẩn uất.NV trữ tình: người phụ nữ trơ trọi.. lại1. Lại 2 → trở lại.Hai từ “lại”: lại 1 → thêm lần nữa. tuổi xuân .tí – con con” → thật xót xa tội nghiệp cho nỗi lòng duyên phận tác giả (người phụ nữ). đơn độc “trơ cái . Hai câu luận: . → rẻ rúng. → Hai câu đề: Tâm trạng cô đơn. 4. Tổng kết: Ghi nhớ Trang 16 . → “Trơ cái Hồng nhan”. Đọc hiểu văn bản: 1.. dồn” → tĩnh vắng. 5. Hai câu thực: . 3.Cách dùng “xiên ngang”.. Hai câu kết: . cách dùng từ như thế nào để diễn tả tâm trạng? Em có nhận xét gì về cách dùng từ “ngán. mạnh mẽ. buồn đau. tròn”. 2. . tủi hổ bẽ bàng của Hồ Xuân Hương.Mượn rượu để quên hiện tại nhưng “say lại tỉnh” – quên rồi nhớ → càng rả rời chán chường. mỉa mai. . trăng sắp tàn mà vẫn chưa tròn → tuổi xuân trôi qua mà hạnh phúc vẫn chưa trọn vẹn (sự đồng nhất giữa trăng và người) → phận hẩm duyên ôi.BP đảo (C .V) .. → sức sống mảnh liệt của Hồ Xuân Hương ngay cả khi đau buồn nhất. bẽ bằng mà còn thể hiện bản lĩnh Hồ Xuân Hương: sự bền gan thách đố.Với cách dùng từ: + Ngán: ngán ngẫm duyên phận éo le bạc bẽo. . II. + “Hồng nhan” đi với từ “cái”. → “Xuân lại lại”: sự trở lại của mùa xuân đồng nghĩa với sự ra đi của tuổi xuân.Bằng thủ pháp nghệ thuật tăng tiến: nhấn mạnh sự nhỏ bé dần làm cho nghịch cảnh càng éo le hơn “Mảnh tình – san sẻ . thể hcá tính Hồ Xuân Hương bướng bỉnh. ”đâm toạc”.Ngắm trăng “Vầng trăng .2” Câu thơ “mảnh tình san sẻ tí con con” sử dụng Giáo viên hướng dẫn luyện tập. xuân. + Cách ngắt nhịp “Trơ cái Hồng nhan / với nước non” + Từ “trơ” kết hợp với “nước non” → không chỉ nhấn mạnh sự cô đơn lẻ loi. Hai câu đề: . thấp bé nhưng “xiên ngang mặt đất” .Hai câu thực diễn tả những cảnh thực nào? Hai câu luận nhà thơ sử dụng BPNT. + Xuân: mùa xuân.Hình ảnh “rêu” và “đá” là những vật mềm yếu.

) bút pháp nghệ thuật tu từ đảo ngữ tăng tiến.. . tiếng rên rỉ. 2. .Xem lại bài giảng. Đó là vẽ đẹp của bài thơ và cũng là của nhà thơ. những từ ngữ mang tính biểu cảm. Luyện tập: 1.III. phẩn uất trước duyên phận. Cũng cố .Chuẩn bị bài mới. thảm. yếu tố phản kháng mạnh mẽ hơn (tác giả còn trẻ).. Trang 17 . Hướng dẫn tự học: . 3. làm bài tập. phẩn uất nhưng vẫn cháy lên khát vọng về hạnh phúc. tâm trạng: buồn tủi xót xa. các từ ngữ làm định ngữ hoặc bổ ngữ (mỏ. duyên. chuông sầu.Giống: + Nỗi lòng. + Tài sử dụng TV. Luyện tập .Nội dung: Bài thơ thể hiện nỗi lòng buồn đau. .Khác: “Tự tình”.NT: Cấu tạo thể thức thơ Nôm Đường luật và vận dụng ST những hình ảnh. sách giáo khoa.

Vẻ đẹp tâm hồn thi nhân: tấm lòng yêu thiên nhiên. Sáng tác: Học sinh đọc bài. b. gồm: thơ. tả tình. Là người có cốt cách thanh cao. thiết kế bài học. Thể thơ: Viết theo thể Đường luật (thất ngôn bát cú). . 1. Xuất xứ: Bài thơ “Câu cá mùa thu” (Thu điếu) nằm trong chùm tác giả có gì đặc sắc? Từ thơ thu của Nguyễn Khuyến gồm ba bài (Thu vịnh. điểm nhìn ấy nhà thơ đã b. con người dân quê.1909) xuất thân trong một gia đình nhà nho chính len bảng. sử dụng từ ngữ. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của Nguyễn khuyến với bút pháp nghệ thuật tả cảnh. Bài thơ Điểm nhìn cảnh thu của a. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong các nhà thơ cổ điển Việt Nam Nguyễn Khuyến được mệnh danh là nhà thơ làng cảnh Việt Nam.Cảm nhận được vẽ đẹp của cảnh thu điển hình cho mùa thu làng cảnh Việt Nam vùng đồng bằng Bắc bộ. B. thông minh. văn câu đối với nội dung: viên nhận xét cách đọc. châm biếm đã kích tầng lớp thống trị. đặc biệt là “Thu điếu”. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn và I. nghệ thuật gieo vần. Tác giả Giáo viên nhận xét tóm a.Sáng tác khoảng tám trăm bài. tài liệu tham khảo.Tuần 2: Tiết 6. Tìm hiểu chung tóm tắt tiểu dẫn. Giáo . bộc bạch tâm sự. tình yêu quê hương đất nước. thảo luận trả lời các câu hỏi. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Cuộc đời: tắt của học sinh và ghi ý . nhan đề Trang 18 . tả tình của ông. Điều đó được thể hiện rõ trong chùm thơ thu. Thu ẩm). thiên nhiên. Tiến trình lên lớp: 1. Thu điếu. sách giáo viên. học giỏi và đỗ đầu 3 kỳ thi (Tam nguyên Yên đỗ). Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CÂU CÁ MÙA THU (Thu điếu) Nguyễn Khuyến A. C. quê hương đất nước tâm trạng thời thế. có tấm lòng yêu nước thương dân sâu nặng. .Nguyễn Khuyến (1835 . 2. Điều đó không chỉ được thể hiện qua tình yêu của nhà thơ đối với cảnh vật mà còn là sự đánh giá về nghệ thuật bậc thầy trong miêu tả cảnh. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Tự tình” (bài II) của Hồ Xuân Hương và nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ? 3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. D.

2. Từ đó thấy được tấm lòng của Nguyễn Khuyến đối với thiên nhiên quê hương. gam màu xanh. xanh bờ. + Sự vật: ao thu. đặc biệt là khi viết về mùa thu. . hình ảnh nào gợi lên được nét riêng của cảnh sắc mùa thu? Đó là cảnh thu ở miền quê nào? bằng chữ Hán.Cách gieo vần “eo” (tử vận) rất thần tính vừa là hình thức chơi chữ vừa dùng vần để biểu đạt nội dung (mượn cảnh gợi tình). đâu đó vẵng lại tiếng cá Cách gieo vần trong bài đớp mồi càng tăng sự yên ắng.. lá vàng “khẽ đưa vèo”.Sử dụng nét đặc sắc của nghệ thuật phương Đông (lấy động nói tĩnh). còn ao thu nhỏ. + Hòa sắc tạo hình độc đáo ở các điệu xanh: xanh ao. sáng biếc. IV.Cách sử dụng từ “vèo”: tả ngoại cảnh gợi tâm cảnh. “Câu cá mùa thu” là sự cảm nhận tinh tế sắc sảo của nhà thơ về bức tranh thu lang quê Bắc Bộ qua hình thức thơ Nôm Đường luật. tĩnh mịch của cảnh vật (nghệ thuật cổ thơ có gì đặc biệt? Cách điển phương Đông). + Màu sắc: nước trong veo. Tình thu: . quê hương. khép kin phù hợp với tâm trạng đầy uẩn khuất.. lá vàng. tình thu trong bài thơ. teo”. đất nước. lá vàng rơi.Ngôn ngữ giản dị trong sáng giàu khả năng biểu hiện tinh tế. .bao quát cảnh thu như thế nào? Những từ ngữ. trời thu. Em có nhận xét gì về nội .. Luyện tập: 1.Cảnh vật trong “mùa thu câu cá”. thơ? . Thành công về nghệ thuật: Giáo viên hướng dẫn học . Cũng cố + Cảnh thu. cái lạnh se của mùa thu → dung và nghệ thuật bài nỗi cô quạnh. thuyền câu. tha thiết với thiên nhiên. III. gieo vần ấy gợi cho ta có → Cảnh vật thu đẹp nhưng tĩnh lặng và đượm buồn. thuyền câu “bé tẻo teo” và dáng phần diễn tả tâm trạng gì người cũng như thu hẹp lại. sinh luyện tập. đất nước. trời xanh ngắt. Tổng kết: Nguyễn Khuyến là nhà thơ tài năng. + Đường nét chuyển đọng nhẹ. Cảnh thu: . khẽ: sóng “hơi gợn tí”. Đọc hiểu văn bản: 1. ngõ trưa. II. 3. xanh tre. . uẩn khuất trong tâm hồn nhà thơ. của bài thơ? + Không gian vắng lặng “Ngõ trúc.Cảnh thu đẹp mang nét đặc trưng mùa thu Bắc Bộ → tâm hồn gắn bó. tầng mây “lơ lửng”. Trang 19 . xanh Không gian thu trong bài sóng. Không gian thu hẹp nhỏ dần.Điểm nhìn: Từ gần đến cao xa rồi từ cao xa đến gần (thuyền câu – ao – trời – ngõ trúc – ao – thuyền câu).Không gian tĩnh lặng. cảnh điển hình cảm giác gì về cảnh thu và hơn cả cho mùa thucủa lang cảnh Việt Nam (Xuân Diệu) với nét riêng tình thu? của làng quê Bắc Bộ. bèo.. xanh bèo có một màu vàng đâm ngang của chiếc lá thu thơ như thế nào? Góp rơi (Xuân Diệu).

Vần “eo”: sử dụng thần tính góp phần tả cảnh gợi tình.Cảnh thanh sơ dịu nhẹ gợi lên qua các động từ. 3. .Chuẩn bị bài mới: phân tích đề.+ Thành công về nghệ thuật. 2. làm bài tập. . Trang 20 . . lập dàn ý bài văn nghị luận. .Xem lại bài giảng. Luyện tập Bài tập 1: Cái hay của nghệ thuật sử dụng từ ngữ trong bài “Câu cá mùa thu”. tính từ. sách giáo khoa.Từ “vèo”: tâm sự thời thế của nhà thơ. Hướng dẫn tự học: .

Có ý thức và thói quen phân tích đề và lập dàn ý trước khi làm bài.Yêu cầu về nội dung: nêu cảm nghỉ của mình về tâm sự và diễn tiến hành chia nhóm thảo biến tâm trạng của Hồ Xuân Hương: nỗi cô đơn. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp quy nạp..Yêu cầu về nội dung: từ ý kiến của Vũ Khoan có thể suy ra: sinh thảo luận. Trang 21 .Tuần 2: Tiết 7. khắc phục điểm yếu là thiết thực chuẩn bị qủa. chứng minh. Đề 2: . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên cho học sinh I. luận cứ. lập dàn ý bài văn nghị luận. nhận xét kết + Người Việt Nam cũng không ít các điểm yếu: thiếu hụt về kiến qủa. cử người trình bày kết vọng được sống hạnh phúc. tài liệu tham khảo. B. thiết kế bài học. giáo khoa và tiến hành chia Vấn đề cần nghị luận: việc chuẩn bị hành trang chuẩn bị vào thế kỷ nhóm thảo luận. xảy ra khi làm bài: kỷ năng phân tích đề.Vấn đề cần nghị luận: tâm sự của Hồ Xuân Hương trong bài “Tự tình” (bài II) Học sinh đọc các đề bài . C. cách lập dàn ý cho bài viết. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy nêu nghệ thuật sử dụng hình ảnh. sinh thảo luận. . thức cơ bản. chán chường. Giáo viên nhận xét kết + Phát huy điểm mạnh. mới. chúng ta đã làm quen vớ văn nghị luận. khát luận. dẫn chứng thực tế xã hội là chủ yếu. sách giáo viên. D. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Phân tích đề: đọc các đề bài trong sách Đề 1: Đây là dạng đề định hướng rõ các nội dung nghị luận. Tiến trình lên lớp: 1. bình luận. phần luỵen tập gợi ý bằng câu hỏi để học sinh thảo luận. nhạy bán với cái Giáo viên hướng dẫn học mới. khả năng thực hành và sáng tọ hạn chế. hành trang vào thế kỷ XXI. .Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận. Giáo viên hướng dẫn học . LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN A.. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình ngữ văn THCS. chúng ta sẽ rèn luyện thêm một kỹ năng nữa nhằm tránh trường hợp lạc đề. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . từ ngữ của Nguyễn Khuyến trong bài thơ “Câu cá mùa thu”? 3. đặc biệt là đã rèn luyện được một số kỹ năng như: cách lập luận.Nắm vững cách phân tích và xác định yêu cầu của đề bài. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHÂN TÍCH ĐỀ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. cách xây dựnh luận điểm. + Người Việt Nam có nhiều điểm mạnh: thông minh. giải thích.trong tiết học này.

tiêu biểu là Trịnh Cán. Cũng cố Thao tác phân tích đề. + Trở lại xót xa cho duyên phận hẩm hiu.Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghĩ. Lập dàn ý: Đề 1: . cử người trình bày kết quả. tài năng và những đóng góp của Hồ Xuân Hương về thơ Nôm.Yêu cầu về nội dung: + Bức tranh cụ thể sinh động về cuộc sống xa hoa nhưng thiếu sinh khí của những người trong phủ chúa Trịnh.Kết bài: tóm tắt ý chính. * Ghi nhớ (phân tích đề) II.Thân bài: triển khai văn bản + Nỗi cô đơn bẽ bàng + Nỗi đau buồn vì tuổi xuân trôi qua nhưng hạnh phúc chưa trọn vẹn. đánh giá ý nghĩa của văn bản. Học sinh chia nhóm thảo luận. .Vấn đề nghị luận: giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”. . . tài năng và những đóng góp của Hồ Xuân Hương. . muốn phản kháng. nhận xét kết quả.Mở bài: giới thiệu về vị trí. 2. Luyện tập Học sinh đọc các đề bài tiên hành chia nhóm thảo luận. + Cái mạnh: thông minh. Luyện tập: 1. Bài tập 1: (đề 1) a/ Phân tích đề: . + Giới thiệu về vị trí. III. khái quát tác phẩm.Thân bài: triển khai vấn đề: + Cái yếu: Còn nhiều thiếu hụt về kiến thức cơ bản. dẫn chứng cho Hồ Xuân Hương là chủ yếu.Kết bài: đánh giá ý nghĩa của văn bản.quả. Đề 2: . nhạy bén với cái mới. Trang 22 . thế kỷ XVIII. . cách lập dàn ý. bài học. Khả năng thực hành và sáng tạo còn hạn chế. Giáo viên hướng dẫn học sinh thảo luận. Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập. + Thái độ phê phán nhẹ nhàng mà thấm thia cũng như dự cảm về sự suy thoái đang tiến tới gần của triều Lê – Trịnh.Mở bài: giới thiệu vấn đề (nhìn nhận cái mạnh và cái yếu của con người Việt Nam để bước vào thế kỷ XXI) . + Bày tỏ uất ức. * Ghi nhớ (phần lập dàn ý).

Hướng dẫn tự học .Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghỉ. Bài tập 2: (đề 2) (Học sinh làm ở nhà).Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận phân tích. .Mở bài: giới thiệu tác giả và giá trị đoạn trích.. . Nét đặc sắc của ngòi bút ký sự Lê Hữu Trác. sách giáo khoa. Thái độ Lê Hữu Trác đối với cuộc sống nơi phủ chúa. c/ Kết luận: sự đánh giá về giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích. Trang 23 .Xem lại bài giảng. b/ Lập dàn ý: . làm bài tập.Thân bài: bức tranh cụ thể hiện thực sinh động về cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa. 4. dùng dẫn chứng trong đoạn trích là chủ yếu.

B. bần tiịen. + Sở khanh là kẻ đồi bại nhất trong những kẻ làm cái nghề đồi bại. Mục đích. thiết kế bài học. hiếu thảo. như thế nào? . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Thao tác lập luận phân tích nhằm mục đích gì? Cách thức tiến hành như thế nào? Bài học hôm nay sẽ làm rõ vấn đề này.Phân tích theo mối quan hệ nguyên nhân – kết quả. phân tích. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu quá trình lập dàn ý bài văn nghị luận? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn nghị luận thao tác lập luận phân tích giữ vai trò quan trọng.Luận cứ: thể cho học sinh thảo luận + Sở khanh sống bằng nghề đồi bại bất chính.. phần luỵện tập gợi ý bằng câu hỏi để học sinh thảo luận. Trang 24 . mức cao nhất của tình hình đồi bại trong cã hội này”. xã hội hoặc văn học. thường xuyên lừa bịp tráo trở của Sở khanh → tổng hợp và khái quát bản chất của hắn “. trả lời các bại trong xã hội Truyện Kiều. sách giáo viên. đại diện của sự đồi sinh tìm hiểu. Giáo viên hướng dẫn học . yêu cầu của thao tác lập luận phân tích: Giáo viên giảng giải khái . Ví dụ: đoạn trích mục I. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bất chính: giã làm người tử tế đánh lừa một người con gái ngây thơ. phân Giáo viên giới thiệu cách tích theo sự đánh giá chủ quan của người lập luận. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. .Luận điểm: Sở khanh là kẻ bẩn thỉu. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. tìm câu hỏi trả lời). nguyên nhân. tài liệu tham khảo.. hình thức và mối quan hệ bên trong cũng như bên Phân tích trong làm văn là ngoài của chúng. trở mawtj một cách trơ tráo.Phân tích là chia nhỏ đối tựơng thành các yếu tố xem xét một cách niệm “phân tích” là gì? kỹ càng nội dung. quyết định phần lớn đến sự thành công của văn bản. kết quả lừa bịp tráo trở. C. quan hệ giữa đối tượng và đối tượng liên quan.Tuần 2: Tiết 8.Biết cách phân tích một vấn đề chính trị. Thao tác phân tích kết hợp II. Phương pháp dạy học: Dùng phương pháp quy nạp. yêu cầu nêu bên dưới (có .Phân tích bao giờ cũng gắn liền với tổng hợp đó là bản chất của thao tác phân tích trong văn nghị luận. Tiến trình lên lớp: 1.Nắm vững mục đích và yêu cầu của thao tác lập luận. D.Phân tích căn cứ vào quan hệ nội bộ của đối tượng. Cách phân tích: chặt chẽ với tổng hợp sau . khi phân tích chi tiết bộ mặt . Học sinh đọc đoạn trích.

thất nghiệp. Dân số tăng nhanh thì chất lượng cuộc sống của cộng đồng. III. Học sinh đọc ví dụ 2. cá nhân giảm sút. nhận xét kết quả.Phân tích theo sự đánh giá chủ quan của người viết: thái độ phê phán khih bỉ của Nguyễn Du khi nói đến đồng tiền. Khẳng định cảm xúc của Xuân Trang 25 . + Vì hàng loạt hành động gian ác. * Ví dụ 1: . → phân tích kết hợp chặt chẽ với khái quát. + Thiếu lương thực. Cũng cố . Học sinh đọc ghi nhớ. vừa có tác dụng xấu (sức mạnh tác oai tác quái). gia đình. + Sức mạnh tác quái của đồng tiền (nguyên nhân). + Suy dinh dưỡng. Luyện tập Bài tập 1: a/ Phân tích theo quan hệ nội bộ đối tượng (phân tích từ ngữ) tách từ “bàn hoàn” trong “nỗi riêng bàn hoàn”. b/ Phân tích theo quan hệ giữa đối tượng với đối tượng liên quan: cảm xúc của Xuân Diệu sau đó dẫn ra hai câu “tỳ bà hành” của Phan Huy Vinh. bất chính đều do đồng tiền chi phối (giải thích nguyên nhân). tiến hành chia nhóm thảo luận. Luyện tập: 1. II. trình bày kết quả. → phân tích luôn gắn liền với khái quát tổng hợp sức mạnh của đồng tiền. Giáo viên hướng dẫn thảo luận. Học sinh đọc ví dụ 1 tiến hành chia nhóm thảo luận. . thái độ. . Ghi nhớ (Sách giáo khoa).Phân tích theo quan hệ nội bộ của đối tượng: đồng tiền vừa có tác dụng tốt. . rút ra từ mục I.nguyên nhân. nhận xét kết quả. cách hành xử của các tầng lớp trong xã hội đối với đồng tiền.Mục đích yêu cầu của thao tác nghị luận. + Tất cả mọi thứ cụ thể Kiều bị chi phối bởi đồng tiền (kết quả). 2.Phân tích theo quan hệ nguyên nhân – kết quả: bùng nổ dân số (nguyên nhân) → ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người (kết quả). tổng hợp: bùng nổ dân số → ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người. + Nguyễn Du chủ yếu vẫn nhìn về mặt tác hại của đồng tiền (kết quả).phân tích lập luận. Thiếu việc làm. thực phẩm. Giáo viên hướng dẫn thảo luận. trình bày kết quả.Cách phân tích. 2 câu thơ của Thế Lữ.Phân tích theo quan hệ kết quả . suy thoái nòi giống. . Tâm trạng đơn độc của Thúy Kiều. Giáo viên hướng dẫn luyện tập.Phân tích theo quan hệ nội bộ đối tượng: các ảnh hưởng xấu của việc bùng nổ dân số đến con người. * Ví dụ 2: . .Phân tích mối quan hệ nguyên nhân – két quả. thái độ của Nguyễn Du.

Diệu. sách giáo khoa. Hướng dẫn tự học .Trần Tế Xương. Trang 26 . .Xem lại bài giảng.Chuẩn bị bài mới: Thương vợ . làm bài tập. Bài tập 2: giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm. 3.

.Học sinh viết được bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội hoặc văn học. Ổn định tổ chức. bình luận. Vào bài mới: . C. II. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Giáo viên gọi học sinh trình bày lại mục đích. Đề luyện tập Anh (chị) hãy phân tích giá trị hiện thực của đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” (Trích “Thượng kinh ký sự” – Lê Hữu Trác).Tuần 2: Tiết tự chọn. . khắc sâu và nâng cao kiến thức về lập luận phân tích. . . phát biểu cảm nghĩ). B. -Phạm vi dẫn chứng: đoạn trích.Tiếp tục cũng cố. nêu vấn đề.Cách nhìn.Nội dung vấn đề cần nghị luận? -Phương pháp nghị luận? -Phạm vi tư liệu (dẫn chứng)? Giáo viên yeu cầu học sinh lập dàn ý cho đề bài trên. sách giáo viên. . tác phẩm “Thượng kinh ký sự”. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: Phát vấn. nghệ thuật của đoạn trích.Trình bày nhiệm vụ của phần mở bài? (Giới thiệu về tác giả.Giới thiệu về đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh”: thể hiện Trang 27 . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Giáo án làm văn (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. luận cứ? Luận chứng?).Nội dung nghị luận: Cuộc sống xa hoa. giáo án tự chọn. quyền quý nơi phủ chúa Trịnh. yêu cầu của thao tác lập luận phân tích? Cách phân tích? 3. I. . Tiến trình dạy học: 1. . Mở bài: .) . thảo luận. thái độ và tâm trạng của tác giả khi “Vào phủ chúa Trịnh” (Có thể chia thành các luận điểm nhỏ hơn).Em triển khai phần thân bài ra sao? (Sắp xếp luận điểm.Giáo viên ghi đề lên bảng Học sinh đọc kỹ đề bài và phân tích đề. Tìm hiểu đề: . Giá trị nội dung.Giới thiệu vài nét về danh y Lê Hữu Trác và tác phẩm “Thượng kinh ký sự” – một tác phẩm mang giá trị hiện thực sâu sắc. 2.Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa..Phương pháp nghị luận: Chủ yếu là thao tác lập luận phân tích (có kết hợp thêm thao tác chứng minh. D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. -Xác định luận điểm chính HS: . Lập dàn ý: 1..

tù túng . . tấp nập: “qua lại như mắc cửi”. trong khi dân tình đói khổ. hương hoa ngào ngạt → mầm mống của bệnh tật.Phê phán kín đáo: + Phủ chúa lấn át cung vua..Vấn đề cần trình bày ở phần kết bài? GV: yêu cầu HS dựa vào phần lập dàn ý viết một đoạn văn ở phần mở bài hoặc kết bài. ra vào phải có thẻ. hành lang quanh co. thái độ của tác giả khi “Vào phủ chúa Trịnh”: . 2. Cách nhìn.Nội cung của thế tử: qua 5. gác tía. + Xưng hô... võng điều. nheo nhóc. . hơi phấn sáp. xa hoa tráng lệ nhưng ngột ngạt..Quyết định trị bệnh cứu người. do dự. hiên ngọc. hương thơm ngào ngạt.. tâm trạng của tác giả khi vào phủ chúa chữa bệnh? Các dẫn chứng cụ thể.. ích kỷ. (mang giá trị hiện thực sâu sắc: tố cáo sự xa hoa. . đưa đón.6 lần trướng gấm.. có sập. phòng trà). thái độ. sợ danh lợi ràng buộc. 3. đánh giá chung về tác phẩm và đoạn trích. đồ nghi trượng sơn son thiếp vàng. + Đồ dùng: rèm châu. + Bộ máy phục vụ đông đúc. ngột ngạt. có thẻ. mâm vàng...”. bẩm tấu kính cẩn.. sống xa hoa . mỗi cửa đều có lính gác “vác đường nghiêm nghặt. thiếu sinh khí: chỉ thấy hơi người..Đường vào phủ chúa: Phải qua nhiều lần cửa. quyền uy + Vào phủ phải có thánh chỉ.Thâm nghiêm.. → Kín cổng cao tường. Kết bài: . việc gì thấy trước thì kể. tả trước. lộng quyền của nhà chúa).Miêu tả. trung thực. b. + Thiếu sinh khí. Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa: * Quang cảnh phủ chúa: . lễ phép. * Tâm trạng của tác giả khi chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán: . chén ngọc. phù hợp? . quyền bồng.Cảnh trong phủ chúa: có nhiều nhà (Đại đường. cao Trang 28 . có người dẫn đường. .Tổng hợp. trong phòng thắp nến. * Cung cách sinh hoạt: . ghi chép tỉ mỉ. + Tác giả phản ánh một cái tâm lương y trong sạnh.. sâu sắc giá trị hiện thực của tác phẩm.Phân vân. khách quan: từ ngoài vào trong... Thân bài: a.Chỉ ra cách nhìn. coi thường danh lợi.. → Tài năng. kiệu son. nối tiếp nhau.. đức độ..

Dặn dò: . yêu cầu. lập dàn ý.Kiến thức trọng tâm: Mục đích. .khiết. III. Bài viết 4. cách làm bài phân tích? Cách thức tìm hiểu đề.Tiết sau: Học 2 tiết văn học: “LẼ GHÉT THƯƠNG”. Trang 29 . coi thường danh lợi. Củng cố .

thảo luận trả lời các câu hỏi. C. ngôn ngữ văn học dân gian.Nắm được những thành công về nghệ thuật của bài thơ: từ ngữ giản dị. Bài thơ Trang 30 . thân phận những người phụ nữ bao giờ cũng gắn liền với những vất vả. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Mùa thu câu cá” của Nguyễn khuyến và nêu cảm xúc chủ đạo của bài thơ? 3.Sáng tác của Tú Xương gồm 2 mảng: trào phúng và trữ tình. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Bài thơ “Thương vợ” giúp chúng ta hiểu hơn những tấm lòng của ông đối với người vợ của mình. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THƯƠNG VỢ Trần Tế Xương A.Tú Xương có hẳn một đề tài viết về bà Tú gồm bài thơ. sự kết hợp giữa giọng điệu trữ tình và tự trào. làng Mĩ Lộc. yêu thương và lặng lẽ hi sinh cho chồng con. giáo 1. thấm chí còn gắn với những bi kịch. . Tìm hiểu chung trong sách giáo khoa. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong xã hội phong kiến. Cuộc đời: tác giả và đề tài bà Tú . khó khăn. Sự cảm thông của xã hội đối với họ là cần thiết nhưng cần thiết nhất có lẽ là tình cảm của chính những thành viên trong gia đìnhvới cuộc sống của những người mẹ. b. Viết theo thể thơ Nôm Đường luật. Tú Xương là người chông đã thấu hiểu những khó khăn vất vả của bà Tú.Thấy được tình cảm yêu thương. Qua những lời tự trào thấy được vẽ đẹp nhân cách và tâm sự của nhà thơ. B. thiết kế bài học. giàu sức biểu cảm.Tuần 3: Tiết 9. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn I. 2. Là người có tính sắc sảo. khó gò vào khuôn Xương. sáo trường quy niên. đảm đang. . 10. Đi thi 8 lần mà chỉ đỗ tú tài. người vợ.Cảm nhận được hình ảnh bà Tú: vất vả. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. . phóng túng. tài liệu tham khảo. (thường gọi là Tú Xương). tĩnh trong bài thơ Trần Tế Nam Định. là động lực để họ vươn lên. vận dụng hình ảnh.1907) quê làng Vị Xuyên. D. Sáng tác: .Trần Tế Xương (1870 . quý trọng của Trần Tế Xương dành cho người vợ. hoàn thành tốt trách nhiệm của mình. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Tiến trình lên lớp: 1. văn tế nhưng “Thương vợ” là một trong những bài thơ hay và cảm động nhất của nhà thơ. Tác giả viên giới thiệu ngắn gọn a. câu đối. sách giáo viên.

nguy hiểm... vì con. “buôn bán” chỉ trông chờ bà Tú.Các từ “quanh năm”. không vứt bỏ trách nhiệm dựa vào duyên số. biết ơn đối với vợ. người như thế nào? + 5. Xuất xứ: Hoàn cảnh sống của Tú Xương nghèo. 1. Có tác dụng làm gì? . Thể thơ: Thể thơ Nôm Đường luật. hình ảnh bà Tú . nguy hiểm. Bố cục: 4 phần: Đề. số phận → con người có nhân cách. “Dám quản công” → Vừa nói lên sự vất vả gian truân vừa thể hiện đức tính của bà Tú chịu thương. như thế nào? II. hết lòng vì chồng. pháp nghệ thuật nào? Hình + Buôn bán: công việc của bà Tú buôn thúng bán mẹt (nhỏ). tất bật. eo sèo” Lời chửi trong hai câu + Hình ảnh ẩn dụ “thân cò” → vừa nhấn mạnh nỗi vất vả gian truân thơ cuối là ai? Có ý nghĩa của bà Tú. “năm nắng mười mưa” nghệ thuật của bài thơ. tháo vát.Hai câu đề “Quanh năm . 2. + Từ “với” tách 2 vế câu 5 (con) với 1 (chồng) → vai bà Tú gánh Hai câu luận đã sử dụng nặng gia đình. Ông làm bài thơ để thể hiện tấm lòng yêu thương.. không gian heo hút. Tú Xương được thể hiện + “Buổi đò đông”: nhiều bất trắc. từ ngữ nào để diễn tả cảnh bà Tú là người tảo tần. 1: số đếm (lượng người gia đình bà Tú).Sử dụng cốt cách khôi hài. đó cũng là tấm lòng xót thương da sự và vẽ đẹp nhân cách diết của ông Tú. Hình ảnh bà Tú qua nỗi thương vợ của ông Tú: chồng”. một chồng” → tấm lòng không chỉ thương mà còn tri ân vợ. đông con mọi thứ “mom sông”. như không” → dám thừa nhận thiếu sót..Hai câu thực: +Cách đảo ngữ “lặn lội. thực. Trang 31 . Đọc hiểu văn bản: Qua câu “nuôi đủ .. a. trào phúng “nuôi đủ . gì? + “Khi quãng vắng”: thời gian. của bà Tú? b. → bối ảnh. như thế nào? Qua bài thơ → Vừa đối đầu về từ ngữ nhưng lại vừa thừa tiếp nhau về ý làm nổi em có nhận xét gì về tâm bật sự vất vã gian truân của bà Tú. một chồng” hiện lên như thế nào? + Quanh năm: thời gian suốt năm lặp lại. .Hai câu kết: sinh luyện tập.. của ông Tú. ngôn ngữ dân gian nào? → Bà Tú là người đảm đang. .. giàu đức tính hi sinh. hình ảnh bà Tú? Bà Tú là + Nuôi đủ: đảm bảo số lượng và chất lượng.. Hình ảnh ông Tú qua nỗi thương vợ: Giáo viên hướng dẫn học . rợn ngợp đầy lo Nỗi lòng thương vợ của âu. Bằng cách đảo trật tự từ “cha mẹ thói đời. Em hiểu “nuôi đủ” là c.. Hai câu thực sử dụng bút + Mom sông: địa điểm chênh vênh nguy hiểm. bạc” đây là tiếng chửi đời giận đời bạc bẽo với bà Tú và cũng là lời tự phán xét lên án mình của ông Tú “có chồng . kết. chịu khó. khuyết điểm. chu đáo với chồng con. vừa gợi nỗi đau thân phận. luận..Hai câu luận: Nhận xét về nội dung và + Hai thành ngữ: “Một duyên hai nợ”. + Hai câu thành ngữ: “Âu đành phận”. trong bài thơ chỉ về việc gì quý trọng.

Nội dung: tịnh thương yêu quý trọng vợ của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi đau gian truân vất vả và đức tính cao đẹp của bà Tú.Vận dụng từ ngữ: 2 thành ngữ: đức tính cao đẹp của bà Tú. vận dụng sáng tạo hình ảnh. Luyện tập .Nghệ thuật: từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm.Vận dụng hình ảnh: thân cò. nghệ thuật dân gian. III. . nghệ thuật đời sống. 3. gian truân. Trang 32 . nghệ thuật đời sống. Tổng kết (Ghi nhớ . .SGK) . vận dụng sáng tạo hình ảnh.Nội dung: tình thương yêu quý trọng vợ của Tú Xương thể hiện qua sự thấu hiểu nỗi gian truân vất vả và đức tính cao đẹp của bà Tú.Nghệ thuật: từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm. Luyện tập: 1. . Cũng cố . 2. vất vả. sách giáo khoa.Xem lại bài giảng. Hướng dẫn tự học: . Qua đó còn thấy tâm sự và vẽ đẹp nhân cách của ông Tú. làm bài tập. đau thân phận.Chuẩn bị bài mới: Đọc thêm: Khóc Dương Khuê. Vịnh khoa thi hương. . nghệ thuật dân gian.3.

Bài “Khóc Dương Khuê” của Nguyễn Khuyến: + Tình bạn thắm thiết. thủy chung giữa hai người được thể hiện như thế nào trong bài thơ? Hãy phân tích những bút pháp tu từ thể hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn qua đời. Vào bài mới: Lời vào bài: Nguyễn Khuyến và Tú Xương là những tác giả cuối cùng của thời kỳ văn học trung đại. thiết kế bài học. . C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. để hiểu sâu sắc hơn về những giá trị nội dung và nghệ thuật trong thơ văn của mỗi tác giả. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . B. Câu 3: Sử dụng nhiều bút pháp tu từ . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.8 câu tiếp: ấn tượng lần gặp cuối cùng. Học sinh đọc tóm tắt ý Nội dung * Bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến I/ Tìm hiểu chung: (SGK) II/ Đọc hiểu văn bản: Câu 1: Bài thơ viết theo dòng cảm xúc của tác giả và được chia thành 4 đoạn: . Hoạt động của GV và HS Hs tóm tắt những ý chính ở phần tiểu dẫn. diễn tả tâm trạng: nỗi đau bàng hoàng khi nghe tin bạn mất – sự hồi tưởng kỷ niệm – nỗi đau tê tái khi không còn bạn. D. thủy chung qua sự vận động cảm xúc.12 câu tiếp: sự hồi tưởng về kỷ niệm . lúc ngậm ngùi. Tiến trình lên lớp: 1. Câu 2: Tình bạn thắm thiết. thủy chung giữa Nguyễn Khuyến và Dương Khuê. lúc đột ngột. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh bà Tú qua nỗi nhớ thương vợ của ông Tú? 3.. luyến tiếc. Theo em bài thơ này có thể chia thành mấy đoạn? Nội dung mỗi đoạn là gì? Tình bạn thắm thiết.Bài “Vịnh khoa thi hương”.16 câu còn lại: nỗi đau khôn tả lúc bạn “ra đi”. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. lúc lắng đọng thấm sâu. thảo luận trả lời các câu hỏi. chúng ta đã tìm hiểu một số tác phẩm của hai nhà thơ này. Ở những tiết trước. + Những nét nghệ thuật tu từ đặc sắc. + Nghệ thuật sử dụng của bài thơ. thái độ của tác giả. sách giáo viên.Nói giảm: “Bác Dương .Tuần 3: Tiết 11.2 câu đầu: tin đến đột ngột . . Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: KHÓC DƯƠNG KHUÊ. rồi” Trang 33 .. Trần Tế Xương: + Cảnh trường thi và bức tranh xã hội đương thời. tài liệu tham khảo. VỊNH KHOA THI HƯƠNG A.

Cách nói so sánh: “tuổi già . Phân tích tâm trạng. ẩn trong đó không ít nỗi xót xa.Nghệ thuật đối: lọng><váy.Từ “ậm ọe” . I/ Đọc và tìm hiểu tiểu dẫn: (SGK) II/ Đọc và tìm hiểu văn bản: Câu 1: Hai câu đầu có tính tự sự thể hiện rõ sự ô hợp nhộn nhạo trong thi cử “trường Nam thi lẫn với trường Hà” từ “lẫn” thể hiện điều đó. ra” . Câu 3: Hình ảnh quan sứ.Sử dụng lối liệt kê: có lúc.Hình ảnh “vai đeo lọ” ...Bút pháp nhân hóa: “nước mây man mác” . nhốn nháo của xã hội..Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “lôi thôi sĩ tử” Sĩ tử luộm thuộm.. đã kích của bút pháp nghệ thuật đối. → Từ khoa thi bức tranh xã hội năm Đinh Dậu được hiện lên bên cạnh nỗi nhục mất nước. sương” . đến”. nghệ thuật bài “Khóc Dương Khuê” + Nội dung. * Bài “Vịnh khoa thi hương” – Trần Tế Xương. Hai câu đầu cho thấy cuộc thi diễn ra như thế nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và quan trường? Phân tích hình ảnh quan sứ. thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi? .chính tiểu dẫn. Luyện tập 3. BT. là sự tác động tới tâm linh người đọc..Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “ậm ọe quan trường” Quan trường với cái oai cố tạo (oai vờ) → tính chất lộn xộn của kỳ thi. . cũng có khi. Câu 2: Hai câu thực thể hiện rõ sự ô hợp của kỳ thi: . “Nhân tài . Hướng dẫn tự học: + Xem bài giảng. → sức mạnh đã kích.Các từ “lôi thôi” .. bà đầm và sức mạnh châm biếm.. . Câu 4: Hai câu kết: từ giọng điệu mỉa mai châm biếm sang trữ tình... * Luyện tập 1.. Trang 34 . châm biếm. có khi.Nghệ thuật đảo ngữ “Long cắm . sâu cay. dữ dội. không gọn gàng → sự ô hợp. Cũng cố + Nội dung. nghệ thuật bài “Vịnh khoa thi hương” 2. “váy lê . SGK. + Chuẩn bị bài mới: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân. né nhà” → lời kêu gọi đánh thức lương tri không chỉ của sĩ tử mà còn là của những ai được xem là nhân tài đất Bắc. bà đầm.

“xuân” – Nguyễn Khuyến: men say nồng của rượu ngon. sách giáo viên. Tiến trình lên lớp: 1. chung của ngôn ngữ cộng đồng. Luyện tập: dùng từ “nách” trong câu Bài tập 1: Từ “nách” chỉ vị trí trên thân thể con người. . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . đã có ST như thế nào khi . sức sống dạt dào của cuộc sống. chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn qua tiết học hôm nay. . Hoạt động của GV và HS Nội dung Giữa ngôn ngữ chung và III. Tuy nhiên giữa ngôn ngữ và lời nói lại có mối quan hệ hai chiều. Xuân 2: sức sống mới sau từ nào từ mới được tao tươi đẹp.Có ý thức tôn trọng những quy tắc ngôn ngữ của xã hội. Chỉ ra sự DT riêng khi IV. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. “Xuân”? Bài tập 2: . Để hiểu rõ mối quan hệ này. Vào bài mới: Lời vào bài: Ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội. Bằng phương thơ Nguyễn Du? thức chuyển nghĩa chung của Tiếng Việt (phương thức ẩn dụ) trong Sự ST riêng của mỗi nhà câu thơ của Nguyễn Du từ “nách” dùng chỉ chổ giao nhau giữa hai bức thơ trong cách dùng từ tường tạo nên một góc (góc tường). Chia nhóm thảo luận. thiết kế bài học.Ngôn ngữ chung là cơ sở để sản sinh lời nói cá nhân và là cơ sở để quan hệ như thế nào? lĩnh hội lời nói cá nhân. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Những cái chung của ngôn ngữ. tình cảm thắm thiết bạn bè. dùng từ? . Quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân: lời nói cá nhân có mối . Trong những câu thơ . .Có ý thức sử dụng lời nói cá nhân phù hợp với yêu cầu của ngôn ngữ chung trong xã hội. giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc.Tuần 3: Tiết 12. .Từ “xuân”.Nắm được mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội và lời nói của từng cá nhân. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.thơ Hồ Xuân Hương: Vừa mùa xuân. hiện thực hóa những tính mỗi nhóm thảo luận 1 bài. Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN A. tài liệu tham khảo.“xuân” – Nguyễn Du: vẽ đẹp người con gái trẻ tuổi. D. thảo luận trả lời các câu hỏi. sức xuân (tuổi Trong những câu thơ sau trẻ).“xuân” – Hồ Chí Minh: xuân 1: mùa đầu tiên. ra trong thời gian gần đây Bài tập 3: Trang 35 . tác động bổ sung cho nhau. C. B. lời nói lại là sản phẩm riêng của từng cá nhân.Lời nói cá nhân là thực tế sinh động. những nét riêng của lời nói cá nhân? 3.

Cũng cố + Mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân. b/ Tố Hữu: . “mặt trời” 2: dùng với nghĩa ẩn dụ là đứa con của mẹ. c/ Từ “nội soi”: từ mới tạo ra từ. + Trong hai tiếng.“mặt trời” 1: mặt trời thiên nhiên.Hai tiếng có sẵn “nội soi”. tiếng láy đặt sau. Cũng cố và dặn dò 1. Bài tập 4: a/ Từ “mọn mằn” từ mới tạo ra từ.Phương thức cấu tạo từ chính phụ: từ chính sau. . Trang 36 .“mặt trời” chỉ lý tưởng Hồ Chí Minh. b/ Từ “giỏi giắn”: rất giỏi. + Tiếng láy lặp lại âm đầu nhưng đổi vần “ăn”.Những quy tắc tạo chung: + Những quy tắc tạo từ láy: phụ âm đầu. phụ đi trước V. + Hướng dẫn luyện tập. . . .“mặt trời”: mặt trời thiên nhiên nhưng dùng theo phép nhân hóa nên có thể “xuống biển”. → Từ “mọn mằn”: nhỏ nhặt. không đáng kể.Tiếng “mọn” (nhỏ đến mức không đáng kể) – nhỏ mọn. c/ Nguyễn Khoa Điềm: . tiếng gốc đặt trước. Hướng dẫn tự học + Xem bài giảng. sách giáo khoa.và được dựa theo tiếng nào? Phương thức cấu tạo như thế nào? a/ Huy Cận: . 2. + Chuẩn bị bài mới: Bài ca ngất ngưỡng. tầm thường. làm bài tập.

Hai câu đầu cho thấy cuộc thi diễn ra Câu 3: Sử dụng nhiều bút pháp tu từ như thế nào? . hiện nỗi trống vắng của nhà thơ khi bạn Câu 2: Tình bạn thắm thiết. Tiến trình lên lớp: 1. lúc ngậm ngùi. thủy chung giữa .Nói giảm: “Bác Dương .16 câu còn lại: nỗi đau khôn tả lúc bạn “ra đi”..Cách nói so sánh: “tuổi già . bố cục bài thơ. lúc lắng đọng thấm sâu. Kiểm tra bài cũ: 3. khắc sâu một số nội dung kiến thức về 2 tác phẩm: * Khóc Dương Khuê: tình bạn thắm thiết thủy chung giữa Nguyễn Khuyến với bạn và những nét nghệ thuật tu từ đặc sắc. * Bài “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến nhắc lại xuất xứ. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.12 câu tiếp: sự hồi tưởng về kỷ niệm trong bài thơ? .. rồi” Em có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và . tiếc.. thái độ của tác giả và nghệ thuật sử dụng trong bài thơ. động cảm xúc. nêu vấn đề. thủy chung qua sự vận qua đời. thể loại. I/ Tìm hiểu chung: (Tiểu dẫn . luyến nhắc lại xuất xứ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. B. Hãy phân tích những bút pháp tu từ thể . C. thể loại.. lúc đột ngột. sách giáo viên. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. bố cục bài thơ..SGK) II/ Nội dung: Câu 1: Bài thơ viết theo dòng cảm xúc của tác giả và được chia thành 4 đoạn: Tình bạn thắm thiết.Sử dụng lối liệt kê: có lúc.2 câu đầu: tin đến đột ngột hai người bạn được thể hiện như thế nào . Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: phát vấn. giáo án tự chọn. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh Tiếp tục cũng cố.. Trang 37 . khi không còn bạn. sương” . có khi. cũng có khi.Bút pháp nhân hóa: “nước mây man mác” quan trường? . * Vịnh khoa thi hương: cảnh trường thi và bức tranh xã hội đương thời. thảo luận.. D.Tuần 3: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: KHÓC DƯƠNG KHUÊ VÀ VỊNH KHOA THI HƯƠNG A.8 câu tiếp: ấn tượng lần gặp cuối cùng... * Bài “Vịnh khoa thi hương” – Trần Tế Xương. diễn tả tâm trạng: nỗi đau bàng hoàng khi nghe tin bạn mất – sự hồi tưởng kỷ niệm – nỗi đau tê tái GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.

Cũng cố 2.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “ậm ọe quan trường” Quan trường với cái oai cố tạo (oai vờ) → tính chất lộn xộn của kỳ thi. Phân tích tâm trạng.Nghệ thuật đảo ngữ “Long cắm .. Câu 2: Hai câu thực thể hiện rõ sự ô hợp của kỳ thi: .Hình ảnh “vai đeo lọ” . đã kích của bút pháp nghệ thuật đối. Luyện tập 3. ra” .Từ “ậm ọe” . ẩn trong đó không ít nỗi xót xa. đến”.Phân tích hình ảnh quan sứ.. Hướng dẫn tự học: Trang 38 . dữ dội. không gọn gàng → sự ô hợp.Nghệ thuật đối: lọng><váy. nhốn nháo của xã hội. . né nhà” → lời kêu gọi đánh thức lương tri không chỉ của sĩ tử mà còn là của những ai được xem là nhân tài đất Bắc. → Từ khoa thi bức tranh xã hội năm Đinh Dậu được hiện lên bên cạnh nỗi nhục mất nước.Bút pháp nghệ thuật đảo ngữ “lôi thôi sĩ tử” Sĩ tử luộm thuộm... Câu 3: Hình ảnh quan sứ.. châm biếm. * Luyện tập 1.. bà đầm.SGK) II/ Nội dung: Câu 1: Hai câu đầu có tính tự sự thể hiện rõ sự ô hợp nhộn nhạo trong thi cử “trường Nam thi lẫn với trường Hà” từ “lẫn” thể hiện điều đó. “Nhân tài . là sự tác động tới tâm linh người đọc. “váy lê . bà đầm và sức mạnh châm biếm.Các từ “lôi thôi” . . thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi? I/ Tìm hiểu chung: (Tiểu dẫn . Câu 4: Hai câu kết: từ giọng điệu mỉa mai châm biếm sang trữ tình. → sức mạnh đã kích. sâu cay.

b. chung và của Nguyễn c. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được chữ “ngông” ấy của nhà thơ Nguyễn Công Trứ. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. sách giáo viên. ngông như Tản Đà.Bài thơ làm theo thể hát nói (ca trù). thảo luận trả lời các câu hỏi. Là người tài năng nhiệt huyết ở nhiều lĩnh vực. Cuộc đời: nhận xét tóm tắt của học . giải Nguyên. người ta thường nói tới hai chữ “ngông”. b. để không nhầm lẫn với lối sống lập dị của một số người hiện đại. 2. xuất thân trong gia đình nhà nho sinh và ghi ý chính lên học. C. . cần cù. niệm “ngất ngưỡng” nói . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . 1.Hiểu được phong cách sống của Nguyễn Công Trứ với tính cách là nhà nho và hiểu được vì sao có thể coi đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân mang tính ý nghĩa tích cực. Bài thơ a. tài liệu tham khảo. ngông như Nguyễn Tuân và ngông như Nguyễn Công Trứ.6 câu đầu: ngất ngưỡng chốn quan trường.1859). Xuất xứ: Làm sau năm 1848 là năm ông cáo quan về hưu. . Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG Nguyễn Công Trứ A.Tuần 4: Tiết 13. thương dân.Hiểu đúng nghĩa khái niệm “ngất ngưỡng”.Nguyễn Công Trứ (1779 . say mê học hành. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc và tóm tắt I.Nắm được những tri thức về thể hát nói và thể thơ dân tộc bắt đầu phổ biến rộng rãi từ thế kỷ XIX. B. cảm hứng sáng tác: lời tự thuật cuộc đời. . Tìm hiểu chung tiểu dẫn. Tác giả Giáo viên hướng dẫn a. Sáng tác: . Thể thơ Giáo viên giảng giải khái . D. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. 3. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Bố cục: 3 phần: Công Trứ nói riêng. yêu nước. giáo án. thể loại ưa thích là hát nói. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lịch sử Việt Nam. Tiến trình lên lớp: 1. Trang 39 . làm quan dưới triều Nguyễn. 14.Đề tài.Sáng tác chủ yếu bằng chữ Nôm. thi cử lận đận nhưng cuối cùng cũng đỗ bảng.

.. nay về hưu sống ngất ngưỡng khác đời “Đô môn . sơ chung”..Em có nhận xét gì về câu 1 và câu 2? Em có nhận xét như thế nào về cách ngắt nhịp của câu 3. . . .. .“Kìa núi nọ . Trang 40 . → Câu 1 > < câu 2 → ngất ngưỡng. vương tục”: + Cách ngắt nhịp 2/2 + Nghệ thuật hòa thanh bằng trắc. “khi”. lồng”: là người tài giỏi trong cảnh tù túng chật hẹp.. ý thức cá nhân của tác giả..10 câu tiếp: ngất ngưỡng khi nghỉ hưu.Ngất ngưỡng của Nguyễn Công Trứ: là đối lập với lễ. kiểm định bản lĩnh cá nhân. khẳng định con người có tài năng và danh vị xã hội. . 3 câu cuối: (khổ xếp 3 câu): khẳng định sự ngất ngưởng giữa đám quan lại đương triều (niềm tự hào). 2. sống phong lưu khác người bất chấp lời khen chê. GV hướng dẫn HS về nhà luyện tập.Câu 3. . khác đời. .. thời bình thì giúp vua “phủ doãn Thừa Thiên”.3 câu cuối: ngất ngưỡng giữa đám quan lại đương triều.“Khi ca ... ngất ngưỡng”. “Trong triều . dám là chính mình.Đặc biệt là tiếng “ông” cuối bài vang lên như niềm tự hào. → Sống phóng túng mà vẫn trong sạch “không vướng tục” bản lĩnh. . 4. 4? Nội dung 4 câu thơ tiếp theo là gì? Em có nhận xét gì về nghệ thuật nhà thơ sử dụng trong những câu thơ này? Tự hào về sự trung nghĩa “Nghĩa vua tôi. * 8 câu tiếp (khổ đôi): lời tự thuật của tác giả về cách sống ngất ngưởng.. 10 câu tiếp: Sự ngất ngưỡng khi về hưu * 2 câu tiếp theo: Khẳng định con người có tài kinh bang tế thế lúc loạn giúp nước “Bình tây cờ đại tướng”.... Đọc hiểu văn bản: 1.Câu 2: “Ông Hi. kiêu hãnh đầy bản lĩnh khép lại bài thơ một cách độc đáo.Câu 1: “Vũ trụ. Hàn phú” → So sánh mình với các bậc danh tiếng của Trung Quốc. II. bỏ qua danh giáo nhà nho để sống thật hơn. Tiêu đề “ngất ngưỡng” .Ngất ngưỡng: là sự khác người. Sáu câu đầu: Sự ngất ngưỡng chốn quan trường.. ông”.. phá lễ. + Điệp từ “không”. . đông phong”. sự” câu thơ chữ Hán → khẳng định con người có phận sự lớn lao mang tầm vóc vũ trụ.. 3.. 4 với cách ngắt nhịp + 3/3/4 +3/3/2 → giọng điệu hào hùng.Tự hào về tài năng “Chẳng Trái .

cắc. 2.Chuẩn bị bài mới: Bài ca ngắn đi trên bãi cát.Xem lại bài giảng. Cách sống ngất ngưởng của tác giả khi làm quan. tùng. sách giáo khoa. làm bài tập.). có nhiều từ ngữ chỉ địa danh.“Bài ca ngất ngưởng”. Cũng cố . 3. các từ ngữ sinh hoạt (ca. Luyện tập Sự khác biệt về mặt từ ngữ giữa: . Trang 41 .. Luyện tập: 1.. Tổng kết (ghi nhớ): III. về hưu và niềm tự hào.Nghệ thuật bài hát nói. tửu.Tác giả NCT. . . quan chức.5. Hướng dẫn tự học: .

. Để hiểu rõ hơn tâm hồn và nhân cách của ông.. huyện Gia Lâm. không ít những nhà nho đã chán ghét cuộc sống mưu cầu danh lợi tầm thường để khát khao có một cuộc sống mới tốt đẹp hơn. Đọc và tìm hiểu tiều dẫn: tiểu dẫn. chúng ta sẽ tìm hiểu bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” của ông. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . sách giáo viên. Cao Bá Quát tuy vẫn đi thi nhưng đã tỏ ra chán ghét con đường mưu cầu danh lời tầm thường. lý giải cách ngông của Nguyễn Công Trứ thể hiện qua “Bài ca ngất ngưởng”? 3. D.1885) làng Phú Thị. học sinh. tĩnh Bắc nhận xét phần trả lời của Ninh (quận Long Biên – Hà Nội) ông là một nhà thơ có tài và bản lĩnh. các yếu tố hình thức này có đặc điểm riêng phục vụ cho việc chuyển tải nội dung. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Thơ ông bộc lộ sự phê phán chế độ phong kiến nhà Nguyễn và chứa đựng nội dung khai sáng có tính chất tự phát. trì trệ của chế độ nhà Nguyễn nói chung góp phần lý giải hành động khởi nghĩa của ông về sau năm 1854. Xuất xứ: Viết trong những lần đi thi hội qua các tĩnh miền trung đầy cát. b. 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. hình ảnh. B.. phản ánh nhu cầu đổi mới của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ. Bài thơ: Bài thơ ngắn đi trên bãi cát. .Nắm được trong hoàn cảnh nhà Nguyễn trì trệ. a. giáo án.Tuần 4: Tiết 14. 2. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc diễn cảm bài thơ. Tác giả Giáo viên hướng dẫn . Vào bài mới: Lời vào bài: Sống trong một xã hội mục nát của triều Nguyễn. Tiến trình lên lớp: 1. bảo thủ. cũng như sự bế tắc của Trang 42 . thảo luận trả lời các câu hỏi. Thể loại: Viết theo thể hành (hành ca). Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc và tóm tắt I. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT (Sa hành đoản ca) Cao Bá Quát A. c.. Nội dung: Mượn hình ảnh người đi khó nhọc trên bãi cát để hình Em hãy chỉ ra những câu dung con đường mưu cầu danh lợi chán ghét.Cao Bá Quát (1809 . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. tài liệu tham khảo. Cao Bá Quát là một trong những nhà nho ấy. C. 15.Hiểu được mối quan hệ giữa nội dung nói trên và hình thức nghệ thuật của bài thơ cổ thể về nhịp điệu. Bài thơ biểu lộ tinh thần phê phán của ông đối với học thuật và sự bảo thủ.

nơi khó xác định phương hướng.. b/ Hình ảnh người đi trên cát: . mây” → sự cám dỗ của bả công danh đối với người đời.Đoạn 1(4 câu đầu): Nỗi chán nản của nhà thơ khi thấy mình phải hành hạ thân xác. II. →đây là những dấu hiệu thức tĩnh của tác giả “Anh đứng làm chi trên bãi cát?” hiện tại anh chưa tìm được con đường khác. từ ngữ mà tác giả dùng diễn tả hình ảnh bãi cát? Đó là bãi cát như thế nào? Tác giả mượn hình ảnh bãi cát để tượng trưng cho điều gì? Những câu thơ nào diễn tả hình ảnh người đi trên bãi cát? Con người đó như thế nào? Hai câu thơ “Không học được .Đoạn 3 (còn lại): Tác giả đi đến kết luận cần phải thoát khỏi con đường danh lời vô nghĩa.. rộng. than (câu cảm thán) những bãi cát dài.thơ. mờ mịt” . cố học để thi cử cầu danh lợi → bản lĩnh nhà thơ. đường cùng.. dài” .. .. cô độc khốn khổ theo đuổi con đường công danh nhọc nhằn. . ít ai có thể thoát khỏi sự cám dỗ của nó. dừng” . . → Hình ảnh bãi cát là hình ảnh tượng trưng cho đường đời và đường công danh chông gai nhọc nhằn của tác giả.. bế tắc.“Đường ghê sợ . vì sao? Bốn câu “Xưa nay ..Đi không kể thời gian “Mặt trời . nỗi chán ngán khi thấy mình cứ hành hạ thân xác theo đuổi con đường công danh.... d... Tác giả ví mùi danh lợi như rượu ngon dễ say người.“Bãi cát lại . biển.. không nguôi”. rơi” → con người cô đơn.. hình ảnh.. ơi” Điệp từ “bãi cát”. một bước”. con đường công Trang 43 .“Phía Nam . chạy xuôi vất vả. Thực tế những người “phường danh lợi” đều phải chạy ngược... muôn trùng” . Tâm trạng nhà thơ (người đi trên bãi cát) . sóng dào dạt” → Xung quanh vây bủa bởi núi.. hình ảnh bãi cát và người đi trên cát: a/ Hình ảnh bãi cát: . bế tắc cho thấy tư tưởng của tác giả.“Bãi cát .“Xưa nay . mấy người” nói lên điều gì? Cụ thể ra sao? Em có nhận như thế nào về ý nghĩa câu “anh đứng làm chi trên bãi cát”? Những nét đặc sắc trong nghệ thuật của bài thơ là gì? triều Nguyễn. vô nghĩa → Hình ảnh người trí thức trong xã hội VN thời Nguyễn... Đọc hiểu văn bản: 1.Bước đi trầy trật “đi một bước .Vất vả và đau khổ “Lữ khách ... .“Tính sao đây . nhưng không chấp nhận đi tiếp con đường danh lợi chán ghét.. .. * Tóm lại: Từ tâm trạng chán ngán. 2.. đâu ít” Câu hỏi. lối học khoa cử.Đoạn 2 (4 câu tiếp): Sự cám dỗ của công danh đối với người đời.. Bố cục: 3 phần: .“Không học được . không nguôi” thể hiện tâm trạng gì của tác giả.“Phía Bắc núi . . nhận ra tính chất vô nghĩa của lối học khoa cử.

sách giáo khoa.Lời thơ vừa mang âm điệu bi tráng vừa mang âm điệu u buồn chứa đựng sự phản kháng âm thầm trước sự trì trệ bảo thủ của xã hội lúc bấy giờ. . . làm bài tập. Hướng dẫn tự học: . Trang 44 .danh theo lối cũ dẫn tới nguy cơ lạc hậu. lúc dài lúc ngắn. 4. câu hỏi.Cao Bá Quát nhận ra bản chất thối nát của triều Nguyễn. “ta” → Hình tượng người đi đường được thể hiện một cách đa chiều. Luyện tập: 1. bị xâm lược đến gần.Chuẩn bị bài mới: Luyện tập thao tác lập luận phân tích. bế tắc và nỗi dằn vặt. được lặp lại nhiều lần làm nổi bật sự gian nan và mệt mỏi của người đi trên đường. nhiều câu than.Hình ảnh sáng tạo “bãi cát dài”.Xem lại bài giảng.Nhịp điệu: có sự kết hợp giữa câu thơ dài ngắn khác nhau với cách ngắt nhịp khác nhau trong mỗi câu thơ tạo ra sự diễn đạt phong phú. . . 3. Tổng kết (ghi nhớ): III. . Nghệ thuật . lúc dàn trải lúc dứt khoát cùng với nhiều cách xưng hô. 3.Sử dụng các đại từ nhân xưng khác nhau: “khách”. 2. day dứt không nguôi của người trí thức. Cũng cố Với nhịp điệu lúc nhanh lúc chậm. Luyện tập . “anh”. Bài thơ thể hiện con đường công danh nhọc nhằn.Là người có bản lĩnh và luôn có khát vọng khai sáng đổi mới.

ậm ọe. sau . Giáo viên cho học sinh . tài liệu tham khảo. tích hai căn bệnh trên. 3. B. Trang 45 .Giải thích khái niệm sinh những luận điểm bên.Phân tích hình ảnh “vai đeo lọ” của sĩ tử và hình ảnh “miệng thét loa” của quan trường. Bài hôm nay chúng ta sẽ tập trung luyện tập thao tác lập luận phân tích. Chú Bài tập 2: Phân tích hình ảnh “sĩ tử” và “quan trường” qua hai câu ý các thao tác lập luận. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hãy nêu ngắn gọn cách sử dụng lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. Luyện tập trên lớp giáo viên có thể yêu cầu Bài tập 1: học sinh viết thành từng Học sinh tự ti và tự phụ là hai thái độ trái ngược nhau nhưng đều đoạn hoặc viết thành bài ảnh hưởng không tốt đến kết quả học tập và công tác. Luyện tập ở nhà 1.Cũng cố và nâng cao trí thức về thao tác lập luận phân tích. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong bài trước chúng ta đã học về mục đích yêu cầu và cách sử dụng lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. Ậm ọe quan trường miệng thét loa. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . D. nhận xét cách sử dụng các thao tác lập luận phân tích được sử dụng trong hai đoạn trích. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. phân tích trong bài văn nghị luận. Tiến trình lên lớp: 1. . đó viết thành đoạn văn.Cảm nhận về cảnh thi cử và tài năng trong việc tái hiện hiện thực. thiết kế bài học. thảo luận trả lời các câu hỏi. C. . I.Phân tích tác hại của tự ti và tự phụ. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. luyện nói theo từng vấn đề.Phân tích những biểu hiện của thái độ tự ti và tự phụ. Em hãy phân hoàn chỉnh.Phân tích nghệ thuật sử dụng biện pháp đảo trật tự từ: lôi thôi. . . Giáo viên có thể cho học . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. II.Liên hệ với đời sống thực tế. sách giáo viên. HS đọc phần đọc thêm. Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A. . Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Từ ngững nội dung bên.Khẳng định cách sống hợp lý. thơ: Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ.Vận dụng thao tác lập luận. luyện nói theo từng ý.Tuần 4: Tiết 16.

Đêm khuya văng vẵng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non. Phân tích hai câu thơ trong bài “Tự tình”(2) của Hồ Xuân Hương.HS làm bài tập về nhà . Hướng dẫn tự học . III.Chuẩn bị bài mới: “Lẽ ghét thương” Trang 46 .2.

giáo án tự chọn.. bố cục I. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn – SGK trang 37) bài thơ.. khẳng định con người có tài năng và danh vị xã hội.Tuần 4: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA BÀI THƠ: BÀI CA NGẤT NGƯỠNG. C. .Câu 2: “Ông Hi .Phong cách sống ngất ngưỡng khi + 3/3/4 về hưu của Nguyễn Công Trứ được +3/3/2 thể hiện như thế nào? → giọng điệu hào hùng. * 6 câu đầu: Sự ngất ngưỡng chốn quan trường. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh Tiếp tục cũng cố..2 câu tiếp theo: Khẳng định con người có tài kinh bang tế thế lúc loạn giúp nước “Bình tây cờ đại tướng”. thể loại. Nội dung: Phong cách sống ngất ngưỡng của . yêu cầu của thao tác lập luận phân tích? Cách phân tích? (Phần “ghi nhớ” – SGK trang 27) 3. nhắc lại xuất xứ.Câu 3. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.. D.. II.Câu 1: “Vũ trụ . BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT A. Kiểm tra bài cũ: GV gọi HS trình bày lại mục đích. sách giáo viên. sự” câu thơ chữ Hán → khẳng định còn làm quan của Nguyễn Công Trứ con người có phận sự lớn lao mang tầm vóc vũ trụ.. lồng”: là người tài giỏi trong cảnh tù túng chật hẹp. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài * BÀI CA NGẤT NGƯỠNG (Nguyễn Công Trứ) thơ.. 4: với cách ngắt nhịp .Giải thích từ “ngất ngưỡng” trong Nguyễn Công Trứ bài thơ. nêu vấn đề. thảo luận. → Câu 1 > < câu 2 → ngất ngưỡng. * Bài ca ngắn đi trên bãi cát: hiểu được tâm trạng của nhà thơ (người đi trên bãi cát). *10 câu tiếp: Sự ngất ngưỡng khi về hưu . được thể hiện như thế nào? .Phong cách sống ngất ngưỡng khi . . thời bình Trang 47 . Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: Phát vấn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. khắc sâu một số nội dung kiến thức về 2 tác phẩm: * Bài ca ngất ngưỡng: phong cách sống ngất ngưỡng của Nguyễn Công Trứ và hiểu được vì sao có thể coi đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân. qua đó thấy được tinh thần phê phán của ông đối với học thuật và sự bảo thủ trì trệ của nhà Nguyễn. Tiến trình lên lớp: 1. B.

đông phong”. một tinh thần của một người vượt lên trên thế tục sống khác đời. là sự nhắn nhủ với người đời hãy dũng cảm vứt Trang 48 . mưu cầu danh lợi → con đường chung của nho sĩ phong kiến. bất chấp đời.. → Đó là sự thể hiện bản lĩnh cá nhân trong cuộc sống. nay về hưu sống ngất ngưỡng khác đời “Đô môn . sống phong lưu khác người bất chấp lời khen chê. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn SGK . “Trong triều . .Sự mâu thuẫn đó nói lên điều gì? thì giúp vua “phủ doãn Thừa Thiên”. đâu ít” → Lữ khách chỉ còn biết hát về “con đường cùng” của mình. đối lập với xung quanh. Tóm lại: Phong cách sống ngất ngưỡng của nhà thơ là sự thể hiện trong tư thế thái độ sống.Suy nghĩ: + Oán hận chính mình vì không học được phép tiên ông – học được lối sống nhàn hạ để thoát khỏi vòng danh lợi. “khi”. . ngất ngưỡng”.3 câu cuối tác giả đã khẳng định sự ngất ngưỡng của mình giữa đám quan lại đương triều như thế nào? . . ông”. . phong cách sống ngất ngưởng của NCT đã khẳng định được điều gì về con người ông.Đặc biệt là tiếng “ông” cuối bài vang lên như niềm tự hào... * BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT (Cao Bá Quát) I. .40) II. tuyệt vọng: “Tính sao đây .Tâm trạng của lữ khách được thể hiện qua những câu thơ nào? ...Tóm lại. → Mâu thuẫn giữa hành động và suy nghĩ của tác giả dẫn đến bi kịch tâm trạng: sự thất vọng và bi phẫn trước đường đời bế tắc. + Tâm trạng bế tắc.. Qua đó ta thấy được nhận thức của Cao Bá Quát về con đường công danh. . về sự tuyệt vọng của mình.Tự hào về tài năng “Chẳng Trái .8 câu tiếp (khổ đôi): lời tự thuật của tác giả về cách sống ngất ngưởng. vương tục”: + Cách ngắt nhịp 2/2 + Nghệ thuật hòa thanh bằng trắc.. .. vô vọng. Nội dung: Tâm trạng của lữ khách → Thể hiện qua sự mâu thuẫn giữa hành động và suy nghĩ. nhắc lại xuất xứ. ý thức cá nhân của tác giả. kiêu hãnh đầy bản lĩnh khép lại bài thơ một cách độc đáo.. .“Kìa núi nọ .Hãy giải thích mâu thuẫn trong hành động và suy nghĩ của lữ khách. → Sống phóng túng mà vẫn trong sạch “không vướng tục” bản lĩnh... * 3 câu cuối: (khổ xếp 3 câu): khẳng định sự ngất ngưởng giữa đám quan lại đương triều (niềm tự hào).Hành động: đi thi để đỗ đạt làm quan. . GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. Hàn phú” → So sánh mình với các bậc danh tiếng của Trung Quốc..“Khi ca . phê phán lối học khoa cử theo lối cũ. thể loại. bố cục bài thơ.. + Điệp từ “không”.

bỏ con đường công danh vô nghĩa tự tìm cho mình con đường đi khác để thực hiện lí tưởng của mình. Hướng dẫn tự học: Trang 49 . III. Luyện tập 3. Luyện tập: 1. Cũng cố 2.

thiết kế bài học. Tử Trực. Tìm hiêu chung 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. 18. .Hiểu một số đặc điểm cơ bản của truyện thơ Nôm. 3. Nhân vật chính của đoạn trích là ai? Học sinh đọc đoạn trích. Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LẼ GHÉT THƯƠNG (Trích Lục Vân Tiên) Nguyễn Đình Chiểu A. Giáo viên hướng dẫn nhận xét phần trả lời của học sinh và ghi ý chính lên bảng. Truyện Lục Vân Tiên: .Biết cách đọc hiểu một đoạn trích truyện thơ Nôm theo đặc trưng thể loại. Vào bài mới: Lời vào bài: Nguyễn Đình Chiểu được xem là một cảnh thơ tiêu biểu cho văn học cổ điển Việt Nam. Nội dung cần đạt I. bút pháp trữ tình. Đoạn trích: a/ Vị trí: Trích từ câu 473 đến 504. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Đọc thuộc lòng bài thơ “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” và phân tích tâm trạng tác giả (người đi trên bãi cát).Tuần 5: Tiết 17. C. Tiến trình lên lớp: 1. tài liệu tham khảo. 2. . sách giáo viên. D.Thuộc loại truyện Nôm bác học. . sáng tác khoảng đầu những năm 50 của thế kỷ XIX khi mà NĐC đã bị mù về dạy học và chữa bệnh cho dân ở Gia Định. Trịnh Hâm.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích “Lẽ ghét thương” trong tác phẩm “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu: Thái độ yêu ghét phân minh. b/ Nội dung: Kể lại cuộc đối thoại giữa ông Quán và 4 chàng nho sinh (Vân Tiên. Trong số những sáng tác của ông. Bùi Kiệm) khi họ cùng uống rượu làm thơ trong Trang 50 Xác định nội dung của đoạn trích. lòng thương dân sâu sắc. dài 2082 câu lục bát. B. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. nhằm đề cao tinh thần nhân nghĩa. “Lục Vân Tiên” là một tác phẩm được nhiều người yêu thích không chỉ trong thời đại ông mà còn được yêu thích trong mọi thời đại. Ở đó chứa những bài học đạo lý về lối sống.Nội dung và giá trị tác phẩm: Cốt truyện xoay quanh cuộc xung đột giữa thiện và ác. thể hiện khát vọng lý tưởng của tác giả và nhân dân về một xã hội tốt đẹp. thảo luận trả lời các câu hỏi. “lẽ ghét thương” là một trong những đoạn trích tiêu biểu cho điều đó. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc và tóm tắt tiểu dẫn. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.

Trang 51 . Trụ mê dâm → để dân ra hầm sảy hang. hiếu học. tác giả trong đoạn trích? + Đồng Trọng Thư học rộng tài cao. không có điều kiện thi thố tài năng. + Ghét U Lệ.Phần 1 (6 câu đầu): Lời đối đáp giữa ông Quán với Tử Trực và Vân những ai? Vì sao? Tiên. mọi tai ách khổ sở trăm điều.). của lẽ ghét thương theo . Đọc – hiểu văn bản: những đời vua này? 1. Trong đoạn trích dùng + Thương Khổng Tử “đức thánh nhân” đi khắp nơi tìm các hành đạo những cách đối nào? nhưng không được. Em có nhận xét như thế + Thương Nhan Uyên học trò giỏi nhất của Khổng Tử. gây loạn lạc → để dân nhọc nhằn. những nét đặc sắc về nội + Đào Uyên Minh không chịu lôi cuốn quan trên nên lui về ở ẩn. lão bà dệt vải .Ông Quán nằm trong hệ thống các lực lượng phù trợ cho nhân vật chính trên con đường thực hiện nhân nghĩa (ông Ngư. đức nào về giọng văn. cách dùng từ của + Thương Gia Cát Lượng tài trí nhưng không gặp thời vận.Phần 4 (2 câu còn lại): 2 câu kết Vì ai mà ông Quán ghét II. trong sáng của quần chúng. đa đoan → để dân lầm than muôn phần. Tiều.Câu 2 đến câu 8: khái quát lẽ ghét rất “ghét việc tầm phào” → ghét việc vu vơ hảo huyền.Đoạn trích chia làm mấy phần? quán của ông trước lúc vào trường thi. không có ý nghĩa đối với dân với nước. . Ở những triều đại đó chỉ có dân là phải chịu NĐC. Hai câu thơ khổ cuối nói + Ghét đời Ngũ Bá lộn xộn. → Đó là cơ sở của lẽ ghét. . hành văn.Tác giả đứng về phía dân. * Câu 1 đến câu 6: Căn nguyên của sự ghét cả lòng thương. cách độ nhưng chết sớm công danh lở dở. ghét sâu sắc. Nghệ thuật điệp từ được mảnh liệt. làm quan nhưng không được Nhận xét khái quát trọng dụng.Phần 2 (10 câu tiếp): Lẽ ghét . tranh quyền thơ đầu: “Vì chưng hay ghét đoạt lợi không chăm lo chính sự và đời sống nhân dân → tấm lòng cũng là hay thương” thương dân của Nguyễn Đình Chiểu và tình hình xã hội Việt Nam dưới Hãy nhận xét về cơ sở triều Nguyễn.. Nội dung lẽ ghét thương của Nguyễn Đình Chiểu: a/ Lẽ ghét (câu 1 đến câu 16). xuất phát từ quyền lợi của dân mà lên án quan điểm đạo đức của bọn vua chúa bạo ngược.Phần 3 (14 câu tiếp): Lẽ thương . đến tột cùng: “Ghét cay. . Ông Quán thương những * Câu 7 đến câu 16: lẽ ghét ai? Vì sao? . Liên hệ 2 câu cuối với câu → Ghét các vua chúa chỉ lo ăn chơi hoang dâm vô độ. ông thể hiện lẽ ghét.. Tiểu Đồng. c/ Bố cục: 4 phần Ông Quán ghét cụ thể . ghét vào tận tâm” sử dụng trong đoạn trích b/ Lẽ thương (câu 17 đến câu 32) như thế nào? * Từ câu 17 đến 30: lẽ thương.Câu 9 đến câu 16: ghét cụ thể + Ghét Kiệt. Đây là nhân vật biểu tượng cho tình cảm yêu Tìm những câu thơ mà ghét phân minh. về gì? + Ghét đời thúc quý sớm đấu tối đánh → làm rối dân. ghét đắng.

. Ghét thương không mập mờ lẫn lộn chung chung. sâu sắc. 2.. ngậm ngùi. + Ba thầy trò Liêm Lạc những nhà triết học nổi tiếng làm quan nhưng không được tin dùng. + Đối từ: ghét > < thương. Luyện tập . lui về dạy học. Cũng cố Chỉ có 32 câu mượn lời ông Quán.. lại ghét > < lại thương → cảm xúc trong sáng phân minh rõ ràng.Câu thơ hay nhất “vì chưng . Luyện tập: 1.Dùng từ tuy mộc mạc nhưng đầy sức mạnh và cảm xúc: ghét cay . thương” . trí thức) phải lận đận không có điều kiện thi thố tài năng. phui phơ. mong muốn nhân dân được sống hạnh phúc.Giọng văn buồn giận đắng cay.Xem lại bài giảng. “thương” (12 lần) → tăng cường độ cảm xúc yêu thương. thương ghét > < ghét thương. hang. căm ghét đến tột độ. * 2 câu cuối: Khái quát lại lẽ thương Thương là cội nguồn của cảm xúc.dung và nghệ thuật của đoạn trích? GV hướng dẫn HS luyện tập. Tuy nhiên đoạn thơ mang tính triết lý đạo đức nhưng vânx dạt dào cảm xúc. dân. cứng nhắc mà lại dạt dào cảm xúc (cảm xúc đạo đức) thông qua những lời lẽ có khi mộc mạc đến thô sơ.. + Tiểu đối: hay ghét > < hay thương... Tổng kết (ghi nhớ): III.Chuẩn bị bài mới... làm bài tập. Tóm lại: Lẽ ghét thương của NĐC xuất phát từ tình cảm yêu thương nhân dân.Nghệ thuật: + Điệp từ: “ghét” (12 lần).Căn nguyên của sự ghét là lòng thương. . 2. sa hầm . sách giáo khoa. Hướng dẫn tự học: . 3. tầm phập. → thương những bậc hiền tài (nho sĩ. không thực hiện được ước nguyện giúp đời → đó là phần nào bóng dáng của tác giả.. ghét cũng từ thương mà ra. những người tài đức có điều kiện thực hiện chí nguyện bình sinh.→ đặc trưng bút pháp trữ tình của NĐC: triết lý đạo đức nhưng không khô khan. . Trang 52 . sâu sắc.. + Hàn Dũ vì dâng sớ can ngăn mà bị vua giáng chức lưu đày. 3. nhà văn đã thể hiện được một phần tư tưởng chung của truyện Lục Vân Tiên và quan điểm đạo đức của mình về lẽ ghét thương.đắng. . lằng nhằng .

Em hiểu câu này như thế .SGK) dân khi giặc Pháp xâm II. trong ngòi bút tả thực của . . đau dân.Tuần 5: Tiết 19 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: CHẠY GIẶC.. nhân dân nô lệ. Câu 2: Trong hoàn cảnh đó.Bài “Chạy giặc”: cảnh đất nước và nhân dân khi chạy giặc Pháp đến xâm lược. + Chợ là không gian văn hóa. Nghệ thuật tả cảnh đặc sắc của tác giả. BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN A. Đọc – hiểu văn bản: lược được miêu tả như thế Câu 1: Cảnh đất nước và nhân dân khi thực dân Pháp xâm lược được nào? Phân tích nét đặc sắc miêu tả qua từng câu chữ. vắng”: câu hỏi tu từ. màu mây” + Hình ảnh sóng đôi. → Thực dân Pháp xâm lược phá tan không gian ấy. bay” Trong hoàn cảnh đó. thái độ của tác giả.. từ ngữ. tâm + Hình ảnh giàu tính biểu cảm: lũ trẻ. thiết kế bài học.. đất nước rơi vào thế nguy nan “một bàn . D. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Lẽ ghét thương trong đoạn trích “lẽ ghét thương” của Nguyễn Đình Chiểu. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt * Bài “Chạy giặc” – Nguyễn Đình Chiểu Cảnh đát nước và nhân I. hỏi để mỉa mai. này” → tiếng kêu cứu → nỗi đau... Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. → nỗi đau mất nước.. Tiến trình lên lớp: 1.. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . xót xa trước cảnh nước mất nhà tan. nhịp điệu đặt trong thể sóng đôi.Hai câu luận: “Bến nghé . Tây” tác giả? + “Tan chợ” tan nát. sa tay” . trạng và tình cảm của tác + Ý. B.. tài liệu tham khảo. phần tiểu dẫn.. nơi gặp gỡ giao lưu thể hiện đời sống kinh tế văn hóa của cộng đồng. giả như thế nào? . tâm trạng và tình cảm của nhà thơ vô Mở đầu “Bài ca phong cùng đau đớn. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . tan vỡ chợ. Tâm trạng.. Phương pháp dạy học: Tổ chức lớp học theo cách kết hợp hình thức trao đổi thảo luận trả lời. đau lòng của Trang 53 . cảnh Hương Sơn” là câu Câu 3: Nỗi đau của nhà thơ đọng lại đậm nét nhất ở 2 câu kết. bầy chim.“ Hỏi trong . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Bài “bài ca phong cảnh Hương Sơn”: vẻ đẹp thoát tục đượm không khí màu sắc.. âm thanh cõi phật của Hương Sơn. trách cứ.Hai câu thực: “bỏ nhà . 3. “bầu trời cảnh vật bụt”.. Học sinh đọc và tóm tắt + Liệt kê địa danh. .Hai câu đề: “Tan chợ . sách giáo viên.“Nỡ để . C.

SGK): II.nào? Câu này gợi cảm hứng gì cho bài hát nói? Không khí tâm linh thể hiện ở những câu nào? Hãy nhận xét về cảm nhận phong cảnh thiên nhiên của người xưa qua 2 câu thơ “vắng .. . .. Luyện Tập 1. + Gợi cảm hứng chủ đạo cho bài hát nói: cảnh đẹp gợi sắc thái linh thiêng. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . Cũng cố 2. cá suối .. so sánh tạo màu sắc. cõi Phật. Luyện tập 3. → đối diện trực tiếp với cảnh Hương Sơn (hấp dẫn).. thấp → cao. III.. bài tập. tạo không khi tâm linh. Trang 54 . Đọc – hiểu văn bản: Câu 1: Bài “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” làm theo thể hát nói. màu sắc. “Vẳng bên tai . giấc mộng” Câu 2: Hai câu thơ miêu tả cảnh đẹp bẳng sự cảm nhận gián tiếp qua tiếng chuông chùa..).Chuẩn bị bài mới..Xem bài giảng sách giáo khoa. Câu 3: Cảnh Hương Sơn được miêu tả từ xa (bao quát) → gần (cận cảnh với âm thanh.. Hướng dẫn tự học .Dùng nhiều từ chỉ trỏ: Kìa. mộng” Phân tích nghệ thuật tả cảnh của tác giả? nhà thơ.Câu “bầu trời cảnh bụt” + So sánh ngầm: cảnh đẹp Hương Sơn như cảnh của chốn linh thiêng. + Câu thơ gợi không khí tâm linh. . * Bài “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” I. này . nỗi thảng thốt của tâm hồn du khách. Thực hư có cảm giác hòa vào nhau.

Kết quả: . dùng từ ngữ không chính xác. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bố cục viết chưa cân đối. Có thể đọc 1 1. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh * Trả bài số 1: . Giáo viên ghi lên bảng . 3. I. . làm của học sinh (ưu điểm. C. vừa nêu lên những suy nghĩ riêng. D. sau đó cho học sinh cùng trao đổi thảo luận và sữa chữa. khuyết điểm của bài làm để củng cố kiến thức và kỹ năng về văn nghị luận.VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2 A. Tiến trình lên lớp: 1. sách giáo viên. thiết kế bài học.Số bài khá (điểm 7 trở lên): 2.Hiểu rõ ưu. bước đầu có tính sáng tạo. Kiểm tra bài cũ: 3.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. Đề bài: Viết một bài văn bàn về tính trung thực trong học tập và thi Giáo viên nhận xét bài cử của học sinh ngày nay. lập dàn ý bài văn nghị luận. B. tài liệu tham khảo. * Viết bài làm số 2: .Số bài đạt điểm trên TB: Trang 55 GV đưa ra một số lỗi sai cơ bản trong các bài viết. Kết quả nhược điểm). lập luận tốt.Viết được bài văn nghị luận văn học vừa thể hiện hiểu biết về tác phẩm. Ưu điểm: đến 2 bài kết quả tốt.Rút kinh nghiệm về cách phân tích đề. Phương pháp dạy học: Tổ chức lớp học theo cách kết hợp hình thức trao đổi thảo luận trả lời. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều.Tuần 5: Tiết 20 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1. .Rèn luyện cách phân tích nêu cảm nghỉ của bản thân. . . Vào bài mới: a/ Lời vào bài: b/ Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên ghi đề lên A/ Trả bài làm số 1: bảng.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. . . Nhược điểm: Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. lan man.Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải.

“Tự tình” của Hồ Xuân Hương và “Thương vợ” của Trần Tế Xương. Hướng dẫn tự học .học sinh chép đề làm bài ở nhà. chưa xác định được trọng tâm của đề.Học sinh làm bài ở nhà và nộp đúng quy định . B/ Bài viết số 2: Đề bài: Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam xưa qua các bài “Bánh trôi nước”.Bố cục chưa cân đối không rõ ràng. .Chuẩn bị bài mới: Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc. Trang 56 .Số bài điểm dưới TB: II.Các lỗi diễn đạt và dùng từ.Xác định nội dung của đề sai. C. Sữa lỗi . . .

. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nội dung cần đạt I. Xuất xứ: .. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh * Chạy giặc: .. Chạy giặc – Nguyễn Đình Chiểu 1.SGK) a.. tiếng súng Tây . B. ) Câu thơ đầu phản ánh tâm trạng của tác . Tiến trình lên lớp: 1.. thể loại. Phương pháp dạy học: Kết hợp các phương pháp: đàm thoại. D. Dùng .. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. lơ xơ chạy. sách giáo viên.. Nội dung cơ bản: Tác giả nhắc đến các địa danh để làm gì? . Câu kết thể hiện điều gì? Tại sao tác giả + . phát vấn. Kiểm tra bài cũ: Kết hợp kiểm tra khi dạy bài mới.Tấm lòng yêu nước thương dân và tâm trạng căm phẫn của tác giả. Thể loại: Hai câu thơ đầu thông báo điều gì? Thơ Nôm – Thất ngôn bát cú Đường luật Hình ảnh nào nói lên sự chạy giặc khốn c. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn ..2 câu đề: Tình thế hiểm nghèo của đất nước khi (Nhấn mạnh sự tàn ác của kẻ thù.2 câu luận: cuộc sống thanh bình trù phú bị tàn Trang 57 .. Bố cục: 4 phần khổ của nhân dân? Nét đặc sắc nghệ thuật? Đề.. kết 2. Tâm trạng oán hận với triều đình. luận. dáo dác bay.. bố cục bài thơ. đảo ngữ.) phút sa tay .2 câu thực: Cảnh khốn khổ của người dân ta: giả như thế nào? + .Tuần 5: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ NỘI DUNG QUAN TRỌNG QUA HAI TÁC PHẨM: CHẠY GIẶC VÀ BÀI CA PHONG CẢNH HƯƠNG SƠN A. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ.Tương truyền bài thơ được tác giả viết sau khi quân Pháp tấn công thành Gia Định (17/2/1859) b. hoang của đất nước . nhắc lại xuất xứ.. lại dùng câu nghi vấn ở 2 câu thơ này? → Nghệ thuật: đối. * Bài ca phong cảnh Hương Sơn: cảm nhận được tình yêu quê hương đất nước sâu sắc qua sự cảm nhận tinh tế của tác giả.... cảnh tan TD Pháp xâm lược đất nước (.. giáo án...HS thấy được hoàn cảnh khổ nhục của nhân dân ta trong những ngày đầu quân Pháp tấn công thành Gia Định. nêu vấn đề thảo luận. . từ láy. thực. C. 3..

. → Tâm trạng tác giả đau đớn bàng hoàng. → không gian. người xưa. Tâm trạng của tác giả trước cảnh đẹp .. đau đớn. Xuất xứ Vẻ đẹp thực của Hương Sơn hiện lên qua . Thể loại: viết theo thể loại hát nói – dôi 2 khổ giữa. nạn.4 câu đầu giới thiệu về Hương Sơn. nghệ thuật + Từ cảnh thật: của 2 bài thơ? “Bầu trời cảnh vật” không gian thần tiên rộng lớn thoát tục. . bố cục bài thơ.. cá nghe kinh. giấc mộng. của Tiền tan bọt nước. + . Thỏ thẻ ... → Nghệ thuật đối – đảo ngữ.Không khí thần tiên thoát tục – cái thần của Hương Sơn. Bố cục: Gồm 3 phần.Tương truyền bài thơ được Chu Mạnh Trinh khi những chi tiết nào? tham gia trùng tu thắng cảnh Hương Sơn. Bài ca phong cảnh Hương Sơn (Chu Mạnh Những chi tiết nào nói lên cảnh đẹp thần Trinh) tiên thoát tục của Hương Sơn? (Tiếng chày 1.câu nghi vấn nhưng với nghĩa khẳng định. .4 câu cuối suy niệm của tác giả.. oán hận với triều đình. cảnh vật. Hương Sơn? (yêu nghệ thuật.. phản ánh tình thế lịch sử đương thời. cúng trái. căm hận. Tác giả giới thiệu cảnh đẹp của Hương + Tiếng kêu đau thương của những người dân mắc Sơn từ những góc độ nào? (Sự ao ước.. xót xa.. xót xa.. + .SGK): kình: chim cúng trái) a.. mây mây” → Cảnh thiên nhiên vô tận mang nét riêng của Hương Sơn + Từ góc độ người xưa “Đệ nhất động . Giới thiệu về Hương Sơn từ nhiều góc độ: + Từ sự ao ước bấy lâu nay của tác giả.. GV gọi HS kết luận nội dung. con người nhuốm màu Trang 58 . GV yêu cầu HS đọc thuộc lòng bài thơ. cảnh thực. . Cảnh đẹp Hương Sơn... c.. sự đánh giá của người xưa) II. “Kìa non non .2 câu kết: + Nỗi nghi ngờ. b.. khách tang hải. nhắc lại xuất xứ. Nội dung cơ bản: đất nước) a. nhuốm màu mây.” b. . quê hương. .10 câu giữa không khí thần tiên 4 câu và cảnh vật thần tiên của Hương Sơn 6 câu. . phá. Tìm hiểu chung (Tiểu dẫn . 2. chày kình. thể loại.

nghệ thuật 2 bài thơ. Cũng cố . đời ai đây” → chủ nhân. vừa nhân tạo. gập ghềnh mấy lối.Thiền. + Nghệ thuật liệt kê . huyền ảo..HS nắm xuất xứ. nhiều đường nét (xa – gần..dặn dò . Suy niệm của tác giả . chùa... c.“Giang sơn . . cửa hang – thăm thẳm. nội dung. .càng” III. + Nghệ thuật: tăng cấp “càng .” → Vẻ đẹp lung linh. chủ quyền đất nước. cao – thấp) → Cảnh vừa thiêng liêng vừa gần gũi cõi trần. bố cục thể loại và giá trị. Này: suối.Vẻ đẹp phong cảnh Hương Sơn. động.“Càng trông – càng yêu”: yêu quý tự hào về non sông gấm vóc tươi đẹp. hang.“Đá ngũ sắc – long lanh. thấp – cao. Trang 59 . → Vẻ đẹp vừa thiên tạo.

sự nghiệp và giá trị nội dung và nghệ thuật của thơ văn Nguyễn Đình Chiểu.Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài văn tế: tinh thần yêu nước thiết tha. Về chịu tang mẹ. vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người nông dân nghĩa sĩ. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . sách giáo viên.Khi thực dân Pháp vào Gia Định.Năm 1843 đỗ tú tài. ông bị đau mắt rồi mù. B. cha là Nguyễn Đình Huy giáo khoa. . Hối Trai. Vào bài mới: Lời vào bài: có ý kiến cho rằng “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” tái dựng được bưc tượng đài bi tráng về cho những người nông dân khởi nghĩa trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. 22. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Học sinh ghi nhớ sách Ông xuất thân trong mộ gia đình nhà nho. Ông trở về Gia Định. 23 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC Nguyễn Đình Chiểu A. thường gọi là Đồ Chiểu tóm tắt mục I.1888).Nguyễn Đình Chiểu (1822 .Tuần 6: Tiết 21. . kết hợp chất hiện thực và trữ tình. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. hiệu Trọng Giáo viên gọi 1 học sinh Phủ. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Bài thơ “Chạy giặc” (Nguyễn Đình Chiểu) cho anh (chị) thấy được tâm trạng gì của nhà thơ? Đọc diễn cảm bài thơ? 3. tạm giữ tấm lòng chung Trang 60 .Biết cách đọc – hiểu một bài văn tế theo đặc trưng thể loại.Nhận biết một số đặc điểm cơ bản của bài văn tế. cách khắc họa hình tượng. Bài học hôm nay sẽ giúp cho ta đánh giá được ý kiến này cũng như thấy được tấm lòng yêu nước. mở trường dạy học bốc thuốc cho nhân dân. tự là Mạnh Trạch.Nắm được những kiến thức cơ bản về nhân thế. 2 học A/ PHẦN MỘT: TÁC GIẢ sinh đọc mục I trong sách I/ Cuộc đời: giáo khoa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. → Cuộc đời nhiều bất hạnh.Quê quán: sinh tại quê mẹ ở làng Tân Thới. Tiến trình lên lớp: 1. . thiết kế bài học. người Thừa Thiên Huế. C. 1846 ông ra Huế học tiếp tục thi tú tài tại quê cha thì nghe tin mẹ mất. thương dân của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu. D. Nam kỳ mất ông trở về Bến Tre. . thảo luận trả lời các câu hỏi. tài liệu tham khảo. huyện Bình Dương. . ông đã cùng các lãnh tụ bàn mưu Những nội dung lớn kế đánh giặc. Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên gọi 1.

+ Tố cáo tội ác của giặc xâm lăng. suy ngẫm. + Nhiệt liệt biểu dương những anh hùng nghĩa sĩ đã chiến đấu hi sinh vì Tổ quốc. trong phần này.Thể hiện lòng yêu nước thương dân. cao cả dám đấu tranh với tóm tắt những nội dung những thế lực bạo tàn. khích lệ lòng căm thù giặc và ý chí cứu nước của nhân dân ta. phẩm hạnh của người đã khuất. . + Có nhiều nhân vật là những con người lý tưởng sống nhân hậu. Học sinh đọc bài văn tế + Truyền dạy những bài học đạo lý làm người chân chính mang tinh và phát biểu nội dung chủ thần nhân nghĩa của đạo nho nhưng đạm đà tinh nhân dân và truyền thể đề bài văn. nhiệt thành.trong thơ văn NĐC. thống dân tộc. 1/ Hoàn cảnh sáng tác: Lai lịch và hoàn cảnh Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là bài văn Nguyễn Đình Chiểu viết theo sống. . HS đọc phần tiểu dẫn và thủy chung..Đề cao lý tưởng đạo đức.Nôi dung cơ bản của bài tế.Bút pháp trữ tình xuất phát từ nơi tâm trong sáng. sinh trong trận tập kích đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 16/2/1861. II/ Sự nghiệp thơ văn: * Các tác phẩm chính: Kể tên một số nhân vật .Sử dụng trong tang lễ. B/ PHẦN II: TÁC PHẨM I/ Tìm hiểu chung.Sau khi Pháp đen Nam Kỳ ông viết Chạy Tây.Thơ văn Nguyễn Đình Chiểu mang đậm tính chất Nam bộ. nghĩa quân hi sinh khoảng 20 người. trước khi Pháp đến Nam kỳ: Truyện Lục Vân tích cực trong “Truyện Lục Tiên và Dương Tử . thủy với dân với nước.Trong giai đoạn đầu. này có thái độ như thế . Ngư Tiều y thuật vấn đáp.Hà Mậu. Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc. + Bày tỏ nỗi thương đau của người sống trong giờ phút vĩnh biệt. giữ gìn nhân cách ngay thẳng. Vân Tiên”. lòng yêu thể chia như thế nào? thương con người của nhà thơ bao giờ cũng nồng dạm hơi thở cuộc sống.Vẽ đẹp trong thơ ông không phat lộ rực rỡ bề ngoài mà tiềm ẩn ở tầng sâu cảm xúc. tâm hồn thái độ của yêu cầu của tuần phủ Gia Định. Trang 61 . * Nội dung thơ văn: . Bố cục bài văn tế này có . công đức. Đỗ Quang để tế những nghĩa sĩ đã hi người nông dân nghĩa sĩ. gồm 2 nội dung: nào? + Kể lại cuộc đời. .. * Nghệ thuật thơ văn: . + Ghi lại chân thực một thời “khổ nhục nhưng vĩ đại” của đất nước.. tư tưởng nhân nghĩa. nhằm bày tỏ tiếc thương đối với người đã thì những người nông dân mất. + Dựng lên bức tượng đài bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. 2/ Thể loại: Văn tế Khi giặc đến xâm lược .

“chẳng thèm”.Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong trận đánh Tây được miêu tả như thế nào? Em hãy cho biết trang bị phương tiện.Ai vãn (câu 16 . + Bữa thấy bòng bong . từ cuộc sông lao động vất vả. tập khiên. với đất nước đau thương như thế nào? Qua sự hi sinh của người nông dân nghĩa sĩ nhà văn bày tỏ quan niệm sống chết như thế nào? . phẩm hạnh.2): Hoàn cảnh và ý nghĩa của cái chết bất tử của người nông dân – nghĩa sĩ. ..Nhận thức trách nhiệm đối với sự nghệp cứu nước (câu 8) Một mối xa thư đồ sộ . mác.Lung khởi: (câu 1 . Hai vầng nhật nguyệt chói lòa . .. . tủy cực đến khi trở thành người nghĩa sĩ đánh giặc và lập chiến công.Cuộc sống “cui cút làm ăn. cắn cổ. việc cày. .Thích thực: (câu 3 .Giọng điệu: Lâm li. niềm cảm phục và tự hào) Trước sự hi sinh của các nghĩa sĩ tấm lòng của nhà văn đối với sự hi sinh của họ.Hàng ngày chỉ biết “việc cuốc.Nghệ thuật: + Sử dụng từ ngữ sắc thái biểu cảm mạnh: “nào đợi”. .15): Tái hiện chân thực hình ảnh người nông dân – nghĩa sĩ. + Đoạn 4 (kết): Bày tỏ lòng thương tiếc và lời cầu nguyện của người đứng tế....28): Bày tỏ lòng tiếc thương . việc bừa.. “ra tay bộ hổ” → sự tự nguyện và quyết tâm cao độ. Ghét thói một như nhà nông ghét cỏ...Bố cục: 4 đoạn: + Đoạn 1 (lung khởi): Luận chung về lẽ sống chết.. tập súng.5) . + Đoạn 2 (Thích thực): Kể về công đức.. đầy khí thế. ...Không biết gì về chiến trận “chưa quen cung ngựa. việc cấy . 3/ Bố cục: 4 phần. II/ Đọc – hiểu văn bản: 1/ Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ Cần Giuộc: a/ Hình tượng người nông dân nghĩa sĩ trong cuộc sống bình thường: (khi giặc chưa xâm lược) (câu 3 . + Đoạn 3 (ai văn): Niềm thương tiếc đối với người đã chết. cuộc đời của người đã khuất. b/ Khi giặc Pháp xâm lược (câu 6 – 9 ): . lo toan nghèo khó” . 7).Kết (2 câu cuối): Ca ngợi linh hồn bất tử của các nghĩa sĩ. thống thiết → xót thương. + Tiếng phong hạc . . vũ khí của người nghĩa sĩ khi ra trận như thế nào? Em có nhận xét gì về sức chiến đấu và tinh thần của họ? Kết quả họ thu được là gì? Tiếng khóc của NĐC xuất phát từ những cảm xúc nào? (sự xót thương. ghét cỏ” Trang 62 .. đâu tới trường nhung. “ra sức đoạn kình”. Ăn gan: xem ống khói . mở đầu bằng những từ “thương ôi”.. mắt chưa từng ngó” → Những người nông dân hiền lành chăm chỉ làm ăn. . sự cảm phục và nd đối với người nghĩa sĩ. .”. + Từ ngữ dân dã “trông tin quan . “hỡi ôi”.Lòng căm thù giặc (câu 6.Hành động tự nguyện: “mến nghĩa làm quân chiêu mộ” với một ý chí quyết tâm tiêu diệt giặc... .

(Ai vãn. đạp. chém.Pháp đối: + Đối từ: trống kỳ .Sd các động từ sắc mạnh. của nhân dân “người già . mạnh.15): * Điều kiện chiến đấu: . xô. rơm con cúi.. bình thường mà vĩ đại. ngọn tầm vông) >< địch (đạn nhỏ.Xây dựng nhân vật với hình ảnh tả thực: ngoại hình. thể loại) GV hướng dẫn HS luyện tập → Thái độ căm thù giặc của người nông dân – nghĩa sĩ.. Nguyễn Đình Chiểu đã dựng lên tượng đài người nông dân nghĩa sĩ lam lũ mà cao đẹp. c/ Hình ảnh người nông dân – nghĩa sĩ trong “trận nghĩa đánh Tây” (câu 10 .. đạn nhỏ . . mạnh dứt khoát.. . khó khăn khi ra trận..Nội dung của phần kết là gì? Vẫn tiếp tục nỗi đau và tiếng khóc nhưng ở đây còn có tiếng khóc cho đối tượng nào nữa? Em có nhận xét gì về giá trị bài văn tế? (trữ tình..Sd dụng từ ngữ mang sắc thái Nam bộ: “nhà dạy đạo”. hi sinh. vừa tri ân đi đôi với sự căm giận kẻ thù. tiếng khóc của tác giả. “như chẳng có”. kết) Lời văn vừa xót thương.. dứt khoát (đâm. . rất tự tin và đầy chiến thắng → rất oai phong nhưng cũng rất gần gũi. → T/d: tạo nhịp điệu nhanh.. hành động. xuất thân. Tất cả là tiếng khóc.) với giọng văn hăm hở. khẩn trương làm cho giặc Pháp khiếp sợ. 14. hiện thực.trống dục. chém .. coi thường khó khăn. 15): .Bút pháp tả thực → ánh lên một vẽ đẹp mộc mạc. thiếu thốn. không quản ngại bất kỳ gian khổ. “ó”. . * Tinh thần chiến đấu (câu 13.. lưỡi dao phay → sự thiếu thốn. Đây là hình tượng người nông dân vào loại đẹo nhất trong lịch sử Việt Nam từ trước tới nay.Sẵn sàng tự nguyện xã thân vì nghĩa lớn. vừa an ủi.. tàu đồng) Vũ khí thô sơ (rơm con cúi. lưỡi dao phay) >< chiến thắng lớn (đốt xong nhà. tàu sắt.. “hè”. sôi sục. dứt khoát: đánh. đốt. giản dị mà anh hùng bởi tấm lòng mến nghĩa. lụi nhỏ”.. 2/ Nỗi đau trước sự hi sinh của các nghĩa sĩ.Chiến đấu với một khí thế quyết liệt.. ngọn tầm vông. + Chém rớt đầu quan hai họ + Đốt xong nhà dạy đạo + Nào sợ . liều mình như chẳng có * Nghệ thuật . tư thế hiên ngang.. chém rớt đầu). . dồn dập và với các chi tiết chân thực. đạn to. Khóc cho những người nghĩa sĩ đã hi sinh Trang 63 . sinh động.Vũ khí chiến đấu: manh áo vải.. . Tóm lại: Bằng lối dùng từ ngữ diễn tả hoạt động nhanh. + Đối ý: Ta (mang áo vải.

Bài văn tế này cùng với một số bài văn tế khác của Nguyễn Đình Chiểu đã đưa văn tế của ông tới vị trí đứng đầu trong kho tàng văn tế Việt Nam. treo mộ”. Trang 64 .“những long ..Bày tỏ quan niệm sống chết “Thà chết vinh còn hơn sống nhục” rất tiến bộ và cao đẹp “Sống làm chi . – tiếng khóc bi tráng của tác giả (câu 16 . rất khổ” (câu 23.. .Tiếp tục ca ngợi công đức từ đó nêu lên ý chí diệt thù (câu 26. có tính chất sử thi.23) . khóc cho quê hương đất nước.. làm bài tập.Bài văn tế có giá trị trữ tình lớn: tiếng khóc cho những con người cao đẹp của dân tộc. điển cố. cho những người mẹ mất con. . khóc cho cả “sông Cần Giuộc”. trước ngõ” (câu 24.SGK) III/ Luyện tập 1/ Cũng cố .. 2/ Luyện tập 3/ Hướng dẫn tự học . khóc cho cả quê hương đất nước đau thương bị ngoại xâm. “tấc đất ngọn rau ơn chúa” và cho cả “nước nhà ta” đau thương.Xem bài giảng sách giáo khoa.Bài văn tế có giá trị hiện thực lớn: dựng lên tượng đài về người nông dân nghĩa sĩ tương xứng với phẩm chất vốn có của họ. tạo cảnh. 24) . gợi nỗi niềm lớn cho nhà văn. 29) 3/ Tổng kết (Ghi nhớ ..Chuẩn bị bài mới: Thực hành về thành ngữ. những người vợ mất chồng “Chùa Tông Thạnh . dùng từ láy có sức biểu cảm tối đa. 25) → Với cách tạo hình. . . “chợ Trường Bình”. 28. → Đây là tiềng khóc lớn có tầm vóc thời đại.. khóc cho nghĩa sĩ.Tiếp tục với nỗi đau là tiếng khóc. cho nhân dân và cho cả bài văn.

Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh người nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu.. chúng ta thường sử dụng những tập hợp từ đã trở nên cố định để diễn đạt một ý nào đó. Khái niệm thành ngữ.Cảm nhận được giá trị của thành ngữ và điển cố. 3.Nâng cao hiểu biết về thành ngữ và điển cố. Đó là khi chúng ta đã vận dụng thành ngữ. Thành ngữ có giá trị: Giáo viên chốt lại cũng cố.Điển cố: Không có tính chất cố định về cấu tạo như thành ngữ. Thực hành ngữ thông thường và cấu 1/ Bài 1: Tìm thành ngữ trong đoạn thơ và phân tích giá trị các thành tạo và đặc điểm ý nghĩa: ngữ. + Có tính hình tượng (đó là cách nói có hình ảnh) + Có tính khái quát về nghĩa (chứ khyông phải cộng nghĩa của các tiếng trong thành ngữ lại với nhau) + Có tính biểu cảm + Tính cân đối. nhất là trong các văn bản văn chương nghệ thuật. Người lĩnh hội điển 1. Chia nhóm thảo luận rồi . về tác dụng biểu đạt của chúng. B. phong phú sâu rộng. ĐIỂN CỐ A. vốn tri thức văn hóa. “Lặn lội . Văn học trung đại thường dùng nhiều điển cố. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. D. → câu. Bài học hôm nay nhằm mục đích rèn luyện kĩ năng sử dụng thành ngữ. Trang 65 . điển cố nhắc lại khái niệm về . Tìm thành ngữ trong cố phải có vốn sống. thiết kế bài học. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. thảo luận trả lời các câu hỏi. Hoạt động của GV và HS Nội dung Giáo viên gọi học sinh I. C.Một duyên hai nợ: Thành ngữ dân gian có nghĩa nói đến sự may rủi. Tiến trình lên lớp: 1. súc. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Điển trình bày → giáo viên chốt cố thường có hình thức ngắn gọn nhưng nội dung ý nghĩa lại rất hàm lại. tài liệu tham khảo.Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những trường hợp cần thiết. đoạn thơ sau. điển cố trong đời sống cũng như trong văn học. phân biệt từ II.Tuần 6: Tiết 24 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ. quãng vắng” . . Phân tích giá trị nghệ Thành ngữ đi vào bài thơ Thương vợ của Tú Xương lại có ý lấy chồng thuật của các thành ngữ in duyên chỉ một (ít) mà nợ đến hai (nhiều vất vả)..Thành ngữ: là một cụm từ cố định được dùng tương ứng với một thành ngữ và điển cố. 2. điển cố. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lời nói hằng ngày cũng như trong các tác phẩm văn chương. .

“eo sèo mặt nước” có dáng dấp thành ngữ góp phần làm nổi bật sự tần tảo.” Thúy Kiều nhớ “chín chữ” đó là nhơ công lao to lớn của cha mẹ đối “Họ không đi tham quan. chật hai câu thơ sau trong bài hẹp.Năm nắng mười mưa: Chỉ sự vất vả cực nhọc. phủ. tinh hàm súc) – thái độ của tác giả là căm ghét. giữa “Mắt xanh” mình và Dương Khuê cũng thắm thiết và tri kỷ như thế.Liễu chương đài: Lấy từ chuyện xưa. “Đội trời đạp đất”. chịu đựng dãi dầu nắng mưa. trường. mất tự do.Chín chữ: Kinh Thi nói công lao cha mẹ đối với con cái nằm trong đến.Đàn kia: Nhắc đến chuyện tình bạn giữa Bá Nha và Chung Tử Kỳ.Ba thu: Nguyễn Du lấy ý từ câu thơ trong Kinh thi “Nhất nhật bất của mỗi cách diễn đạt. 2/ Bài 2: Phân tích các giá trị thành ngữ: (Tính hình tượng. Mất bạn chẳng 5. trong các văn bản đã đọc. không đi thực tế kiểu cưởi . ngơ tiếng đàn” 3/ Bài 3: Các em đọc lại chú thích bài Khóc Dương Khuê của 4.Giường kia: nhắc đến câu chuyện Trần Phồn đời Hậu Hán dành hãy phân tích tính hàm riêng cho bạn là Tử Trĩ một cái dường khi bạn đến chơi. chim lồng” thể hiện cảnh sống tù túng. hàm súc). Đọc lại chú thích về chỉ trích (tính biểu cảm). tính biểu cảm và tính hàm súc). Khi bạn về thì súc. Dùng điển cố này Nguyễn Du cho ta thấy Kim Trọng đã tương tư ma cũ bắt nạt ma mới. dục.Các cụm từ “Lặn lội thân cò”. (Tính hình “Khóc Dương Khuê” và tượng. Dựa vào chú thích Nguyễn Khuyến để tìm hiểu ý nghĩa các điển cố. biểu hiện thái độ chán ghét (biểu cảm). “Ba thu” Chỉ có Chung Tử Kỳ mới hiểu được tiếng đàn của Bá Nha. giúp đỡ chứ. thú vật. . “Chương Đài” .Thành ngữ “Đầu trâu mặt ngựa”: Thể hiện tính chất hung hăng. Thể hiện sự ca ngợi ngưỡng mộ của Nguyễn Du đối Đàn kia gãy cũng ngẩn với khí phách của Từ Hải (biểu cảm). mình phải tìm cách chín chữ: cúc. 3. phục. Thay thế thành ngữ còn ai hiểu được lòng mình. ấy mới chân ướt chân ráo . sự khác biẹt và hiệu quả . Vì vậy sau “Chín chữ” khi bạn chết. cố. . “Giường kia treo cũng ngang tàng không chịu khuất phục bất cứ uy quyền nào (Tính hình hững hờ. cho biết thế nào là điển cố. Nhận xét câu thơ trích trong bài tập. tượng. “Đầu trâu mặt ngựa”. Một người đi làm quan xa viết ngựa xem hoa mà đi chiến thư về thăm vợ có câu: “Cây liễu chương đài xưa xanh xanh.đậm (về tính hình tượng. phúc. tuy rằng bề ngoài có vẻ hào nhoáng. chim lồng”. trong những câu sau bằng 4/ Bài 4: Dựa vào chú thích trong các văn bản trích đã đọc về Truyện các từ ngữ thông thường. vô tổ chức của bọn sai nha đến nhà Kiều khi gia đình nàng bị vu oan (tính hình tượng. Nguyễn Khuyến dung để nói tình bạn. .Cả hai điển cố này. . đảm đang của bà Tú. tính biểu cảm. trong những câu thơ sau: . .Thành ngữ “Cá chậu. Kiều hãy phân tích tính hàm súc thâm thúy của điển cố trong những tương về nghĩa. hoa mĩ. nay có Trang 66 . Bá Nha đã đập đàn và không chơi đàn nữa. Cậu Thúy Kiều thì một ngày không gặp có cảm giác lâu như ba năm.Thành ngữ “Đội trời đạp đất” chỉ hành động và lối sống tự do. súc. hàm súc). “Cá chậu. tính cảm xúc). những điển cố in đậm ở . với mình mà chưa báo đáp được. kiến như tam thu hề” (Một ngày không thấy mặt nhau lâu như ba mùa “Này các cậu đừng có mà thu). thâm thúy của điển cố lại treo giường lên.

. còn hay không.Nấu sử sôi kinh. III/ Luyện tập 1/ Củng cố .Làm bài tập thực hành (còn lại) .Họ không đi tham quan. phải xem đặt thành ngữ vào câu nào cho phù hợp nội dung. Đặt câu hỏi với các thành ngữ: .Mẹ tròn con vuông. .Dĩ hòa vi quý. 6/ Bài 6 và bài 7: Yêu cầu các em đặt câu hỏi với một số thành ngữ và điển đã cho.Chuẩn bị bài mới: Chiếu cầu hiền. sắc thái biểu cảm của thành ngữ.Khái niệm thành ngữ.Trứng khôn hơn vịt. . xem hoa mà đi chiến đấu thực không đi thực tế một cách qua sự. Cậu ấy mới đến. không hàm súc..đấu thực sự. đi làm nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường . Đưa điển tích này váo đoạn thơ Nguyễn Du cho ta thấy Kiều đang hình dung ngày Kim Trọng trở lại thì Kiều đã thuộc về người khác mất rồi. mình người mới.Muốn đặt câu với một thành ngữ nào các em cần phải tìm hiểu ý nghĩa. còn phải tìm cách giúp đỡ chứ. đi làm nhiệm vụ của những loa mà đi chiến đấu thực sự. không đi thực tế kiểu cưởi ngựa b/ . mình phải tìm cách giúp b/ . . .. mất sác thái biểu cảm và phải diễn đạt dài dòng. 2/ Hướng dẫn tự học . hay là tay khác đã vin bẻ mất rồi”. Cậu ấy cho mình là người cũ mà bắt nạt mới chân ướt chân ráo đến. .. đi chiến sĩ bình thường . làm nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường .Này các cậu đừng có mà ma cũ bắt nạt ma mới.Lòng lang dạ thú.Họ không đi tham quan. tương đương về nghĩa – Nhận xét về sự khác biệt và hiệu quả của hai cách diễn đạt. lạ lẫm. Trang 67 .” 6.Này các cậu đừng có mà a/ . Nhận xét: Nếu thay các từ ngữ tương đương vào các thành ngữ thì vẫn biểu hiện được phần nghĩa cơ bản nhưng mất đi tính hình tượng. đỡ chứ. Cách nói có dùng thành ngữ Cách nói thông thường a/ . 5/ Bài 5: Thay thế các thành ngữ trong các câu sau bằng các thành ngữ thông thường.. điển cố..

Tiến trình lên lớp: 1. Không hiểu con gái mà cứ đa nghi như Tào Tháo” . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh .Cảm nhận được giá trị của thành ngữ và điển cố. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. “nóng Trang 68 . tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Thật công giả tràng” (Chu Văn – “Bảo biển”) . .Biết cách sử dụng thành ngữ và điển cố trong những trường hợp cần thiết. c. ĐIỂN CỐ A. điển cố. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Tổ chức cho HS thảo I. 1.Ý nghĩa: nói về những người có bản chất hay ngờ vực hay nghi kỵ điển hình như một tính cách. nhất là trong các văn bản vưn chương nghệ thuật. “công như công dã tràng”. thiết kế bài học. C. về tác dụng biểu đạt của chúng. thảo luận trả lời các câu hỏi. a. 3. “Đừng nghĩ bậy. 2. “múa rìu qua mắt thợ”. tính biểu cảm và tính hàm xúc).Củng cố. Bài tập 2: Đặt câu với mỗi thành ngữ sau: “xôi hỏng bỏng không”. nâng cao hiểu biết kiến thức về thành ngữ và điển cố. Luyện tập luận nhóm. → thái độ thất vọng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Đã buồn cả ruột mà dơ cả đời” (Nguyễn Du) . . “ôm rơm rặm bụng”. Bài tập 1: Phân tích giá trị các thành ngữ (tính hình tượng. . cái số tiền định và nghĩa vợ chồng của trai gái. b. “Tôi cho nó đi học. Cho ví dụ minh họa. ai ngờ có chẳng chịu học. D. một ngày một hư đốn. B.Ý nghĩa: chỉ những việc làm không đạt kết qủa gì mà chỉ tổn phí thời gian và công sức. oan nó.Ý nghĩa: chỉ cái duyên. mong nó kiếm ít chữ cho nó ăn ở ra người. “lo bò trắng răng”.Thành ngữ “công giã tràng” còn có biến thể “giã tràng xe cát”.Tuần 6: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ THÀNH NGỮ. “Nói chi kết tóc xe tơ. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Nêu định nghĩa về thành ngữ.

.Đã nói rồi. đừng việc gì cũng vơ vào mình cho khổ.Không phải việc của mình mà cứ đi lo quá mức. . II.Đã không biết thì đừng có mà múa rìu qua mắt thợ. chỉ toàn lo bò trắng răng.Tính anh ta lúc nào cũng nóng như lửa vậy. .Mất bao nhiêu công sức đổ vào đó mà cuối cùng xôi hỏng bỏng không.Mọi việc đã rõ như ban ngày rồi mà cứ còn cãi. . . chỉ tổ ôm rơm rặm bụng thôi. “rõ như ban ngày”. Hướng dẫn tự học: Trang 69 . .như lửa”.

trấn Sơn Nam (Thanh Trì – Hà Nội) . 2.. D. Hoạt động của GV và HS Nội dung Học sinh đọc và tóm tắt I/ TÌM HIỂU CHUNG: tiểu dẫn. Hoàn cảnh sáng tác và mục đích sáng tác chiếu cầu hiền: Giáo viên giảng giải thể .Đỗ tiến sĩ năm 1775. 26 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHIẾU CẦU HIỀN (Cầu hiền chiếu) Ngô Thì Nhậm A. là viên tướng giỏi của chúa Trịnh. B. đóng góp nhiều cho triều đích sáng tác? đại Tây Sơn. quê làng Tả Thanh Ngô Thì Nhậm Oai. Tác phẩm a. giáo án. 3. tài liệu tham khảo.. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. .1803).Hiểu được một số nét đặc sắc về nội dung tư tưởng và nghệ thuật lập luận về tác phẩm. chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm được xem là tác phẩm không những có giá trị lớn về nội dung tư tưởng mà còn có giá trị về nghệ thuật.Đối tượng là bậc hiền tài. Tác giả: Vài nét chính về tác giả . Trong thể loại văn chiếu này. hiệu Hi Doãn.Tuần 7: Tiết 25. sách giáo viên.Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm hoặc một đoạn trích nghị luận trung đại theo đặc trưng thể loại. khi nhà Lê Nêu hoàn cảnh và mục Trịnh sụp đỗ đi theo phong trào Tây Sơn. thảo luận trả lời các câu hỏi. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: HÌnh ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. văn bia. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. 1.Chiếu cầu hiền được viết khoảng 1788 – 1789 Ngô Thì Nhậm thay loại chiếu là gì? Đặc điểm lời Quang Trung thuyết phục sĩ phu Bắc Hà ra cộng tác với triều đại cấu tạo ra sao? Tây Sơn. những nho sĩ mang nặng tư tưởng nho giáo vì vậy mà “mời” chứ không phải là “lệnh”. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Trang 70 . văn tế. thơ Nôm Đường luật.Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của nghị luận trung đại qua thể loại “chiếu”. . C.Ngô Thì Nhậm (1746 . . Vào bài mới: Lời vào bài: Nói đến nền văn hóa trung đại nước ta là nói đến một giai đoạn văn hóa phong phú đa dạng về thể loại: hịch. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Trong những thể loại mang tính đặc trưng của văn hóa trung đại còn có một thể loại khá đặc biệt đó là chiếu. cáo. Tiến trình lên lớp: 1.

lối cầu hiền của vua Quang .. là công văn hành gồm mấy phần. xã hội. diễn giải các cách ứng xử . có tờ văn chương) ..) + Nhà vua truyền xuống cho bề tôi (Chiếu. Hãy nêu đường lối cầu ..Phần 2: cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà (tiếp theo .Dùng lời và hình ảnh lấy từ sách (luận ngữ) của Khổng Tử đặt vấn Trung thể hiện trong “Chiếu đề nhằm tăng sức thuyết phục. gồm hai loại: từng phần? + Cấp dưới chế độ lên nhà vua lên triều đình (tâu. hiền”? + Những người ra làm quan với Tây Sơn thì. nào? . Bố cục: 3 phần: những sách kinh điển của . sĩ phu Bắc Hà có cách ứng xử như hiền của vua Quang Trung sau: thể hiện trong “Chiếu cầu + Bỏ đi ở ẩn. hoặc sợ hãi im lặng Những nét trong nghệ như bù nhìn. bỏ phí tài năng. Mối quan hệ giữa người tấu. sinh nho gia. biểu.Khi Tây Sơn ra Bắc diệt Trịnh.. chương. cách ứng xử như thế nào? II/ Đọc – hiểu văn bản: Em có nhận xét gì cách 1. Thể loại văn tế Theo em..“Chiếu cầu hiền” viết văn xuôi.Phần 3: đường lối cầu hiền của Quang Trung và lời kêu gọi những Trịnh các sĩ phu Bắc Hà có người hiền tài (phần còn lại). mệnh. Phần 2: Cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà. mai danh ẩn tích.b..Phần 1: mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử (từ đầu . sớ. dụ. trái với quy luật cuộc Điều đầu tiên trong đường sống.. lẫn tránh suốt đời) Khi Tây Sơn ra Bắc diệt . văn vần.. khải . Phần 1: mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử. bố cục bài chiếu . nội dung chính thời xưa.) hiền tài và thiên tử như thế .Thường viết bằng văn xuôi.. nghị. hoặc làm việc cầm chừng (gõ mỏ cánh cửa) thuật. . cầu hiền”? 2.. chế. ra người hiền vậy).Mượn quy luật vận động của tinh tú là chầu về Bắc thần → tác giả dụng nghệ thuật gì? Tác chỉ ra xuất xứ của người hiền tài là: dụng gì? + Phải do thiên tử sử dụng. nội dung của bài + Một số người đi tự tử (ra bể vào sông) → nói tóm lại không đem chiếu là gì? tài năng của mình ra cống hiến cho đất nước khác nào kẻ chết đuối trên cạn mà không biết (tuy không nói trực tiếp mà dùng hình ảnh lấy trong kinh điển nho gia hoặc mang ý nghĩa tượng trưng và có tính Những thành công nghệ cách châm biếm nhẹ nhàng vừa tỏ ra người viết chiếu có kiến thức thuật của bài chiếu? sâu rộng.Dùng câu hỏi theo thể lưỡng đạo hoặc coi Nguyễn Huệ (ít đức) Trang 71 . vương + Thiên tử là sao Bắc thần hầu chăng” tác giả đã sử . + Không làm như vậy là trái với đạo trời. văn biền ngẫu.Sử dụng hình ảnh so sánh: của các sĩ phu Bắc Hà? + Người hiền như sao sáng trên trời Đoạn “nay trẫm . lệnh.Chiếu thuộc loại văn nghị luận chính trị. Luận ngữ một trong c.

Hướng dẫn tự học . Phần 3: Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung * Chỉ ra tính chất của thời đại và nhu cầu của đất nước: + Trời còn tăm tối buổi đầu của nền đại định.Cuối cùng là kêu gọi mọi người cùng triều đình chung vai gắnh vác việc nước để cùng nhau hưởng phúc lâu dài → đường lối mở rộng. Đồng thời thể hiện kiến thức sâu rộng và tài văn chương của Ngô Thì Nhậm. SGK. thuyết phục người đọc. hoặc bây giờ đang thời loạn lạc → lời lẽ khiêm nhường nhưng cũng kiên quyết khiến người nghe thay đổi cách sống là ra phục vụ hết làm cho triều đại mới. Luyện tập 3. 3.Dùng nhiều điển cố văn học TQ kết hợp cách nói trực tiếp thẳng thắn → Sự hiểu biết sâu rộng của người viết. đòi hỏi phải có sự trợ giúp của nhiều nhà hiền tài. ngắn gọn đầy sức thuyết phục. Củng cố: Bằng cách lập luận chặt chẽ.SGK) III. + Thẳng thắn tự nhận những điều bất cập của triều đại mới do mình đứng đầu.không xứng để phò tá. luyện tập. Tổng kết (Ghi nhớ .Đối tượng: tầng lớp nhân dân .Xem bài giảng.Cách tiến cử: có ba cách: + Tự dâng sớ bày tỏ việc nước. 5.Dùng các luận điểm với cách lập luận chặt chẽ thuyết phục. Bài chiếu thể hiện tầm chiến lược nhìn xa trông rộng của vua Quang Trung trong việc nhận thức vai trò của người hiền tài trong việc đổi mới đất nước. đúng đắn. Thành công nghệ thuật . + Các quan tiến cử. . bố cục rõ ràng. * Đường lối cầu hiền của vua Quang Trung . + Hiện tại công việc nhiều nặng nề: Sức một tay không thể chống nổi một tòa nhà to. 4. . am hiểu nho học. có tài hoa . Luyện tập 1.Chuẩn bị bài mới: Xin lập khoa luật Trang 72 . 2. + Dâng sớ tự cử. .

trông rộng. 2. quan và dân phải có Bàn về sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội nhằm mục đích thái độ như thế nào trước thuyết phục triều đình cho mở khoa luật Trang 73 . Hưng Nguyên. D.Là một trí thức có tầm nhìn xa. tài liệu tham khảo.Nắm được tầm quan trọng của luật đối với sự nghiệp canh tân đất nước và tấm lòng của Nguyễn Trường Tộ. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Giáo viên nhận 1. Thể loại văn điều trần: vực nào? Ông đã giới thiệu . của người Việt không phân biệt tôn giáo nói chung. thiết kế bài học. phát triển đất nước (khoảng 60 di cáo). Xuất xứ: Trích bản điều trần số 27 “Tế cấp bát điều” bàn về sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội nhằm mục đích thuyết phục triều đình cho Theo Nguyễn Trường Tộ mở khoa luật. C.1871). Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Học sinh đọc và tóm tắt I/ TÌM HIỂU CHUNG: tiểu dẫn. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. luật bao gồm những lĩnh b. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. người làng Bùi Chu. Tác giả: xét.Thấy được tấm lòng yêu nước thương dân của Nguyễn Trường Tộ nói riêng. Ông viểt nhiều bản điều trần đóng góp vào việc đổi mới.Là văn bản mà cấp dưới trình bày một vấn đề quan trọng đề bạt việc thực hành pháp luật lên cấp trên.Nguyễn Trường Tộ (1830 . thảo luận trả lời các câu hỏi. .Bài văn điều trần là văn bản nghị luận chính trị xã hội. của các nước phương tây ra . xã Hưng Trung.Tuần 7: Tiết 27 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: XIN LẬP KHOA LUẬT (Trích tế cấp bát điều) Nguyễn Trường Tộ A. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ trong bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu. sách giáo viên. 3. Tác phẩm a. Nội dung: Vua. B. sao? c. . . Nghệ An. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.

Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm: kỷ cương. luyện tập.. . được một bậc . luật nước. hùng hồn cao. III. Câu 3: Nho học truyền thống không tôn trọng luật pháp vì: nho giáo chỉ nói suông không có tác dụng bằng luật pháp “nhưng các sách nho chỉ . ngắn gọn. được lỗi lầm”.Việc thực hành luật ở các nước phương Tây “phàm những ai .Vua..Vì: luật thể hiện đạo công bằng về tỏ rõ đạo nhân ái. Câu 5: Cách lập luận của Nguyễn Trường Tộ vừa sắc sảo. . Câu 4: Mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật. Hướng dẫn tự học . SGK. đúng luật là đức. . Củng cố: 2. chặt chẽ.. đức trời mà đức trời là đạo làm người bất tất phải đi tìm cái gì khác. Luyện tập 3. thái độ đúng đắn tôn trọng luật. Luyện tập 1. II/ Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản Câu 1: ..” Câu 2: .pháp luật? Nho học truyền thống có tôn trọng pháp luật không? Mối quan hệ giữa đạo đức và luật pháp như thế nào? Tác dụng của việc dùng lời Khổng Tử và khái niệm đạo đức văn chương.Xem bài giảng... Đạo đức và pháp luật đi liền với nhau: trái luật là tội.Chuẩn bị bài mới: Thực hành về nghĩa của từ trong sử dụng. uy quyền và chính lệnh → luật bao trùm lên tất cả vì thế mà bất luận quan. Trang 74 ... có tính chiến đấu mạnh mẽ. . quan và dân phải có ý thức. cái đức chí công vô tư.

. B. chuyển nghĩa của các trường hợp . a/ Từ “lá” được dùng theo nghĩa gốc: bộ phận của cây.Lá thư . viết. Tiến trình lên lớp: 1.. “Một tay gây dựng cơ đồ → các vật trên có điểm giống nhau hình dạng chiếc lá. có hình chiếc lá. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta thực hành về hai hiện tượng này trong Tiếng Việt. hình dáng mỏng dẹt. bên? . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. mọc Từ “lái” trong thơ Nguyễn ở ngọn.Tuần 7: Tiết 28 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG A. mũi nhô ra phía trước. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Hãy nêu những hiểu biết của mình về nghĩa của từ? 3. có hình giống chiếc lá.Lá gan .Lá tôn .Luyện tập để có thể sử dụng từ theo các nghĩa khác nhau và lĩnh hội từ theo các nghĩa khác nhau. sách giáo viên. bao giờ cũng có sự sáng tạo thêm từ mới. tài liệu tham khảo. → vật giống lá dùng để vẽ.Cũng cố và nâng cao hiểu biết về những phương thức chuyển nghĩa của từ và hiện tượng từ nhiều nghĩa. thảo luận trả lời các câu hỏi.. C. → chỉ vật làm bằng chất liệu gỗ.Lá cờ . .. D. → hình dạng như lá... → chỉ vật làm bằng kim loại có dạng như chiếc dùng chỉ con người. → các nhóm trình bày Bài tập 1: xong.. hoạt động I/ Thực hành thảo luận... Vào bài mới: Lời vào bài: Trong thực tế ngôn ngữ của một dân tộc bao giờ cũng chỉ có số lượng hữu hạn nhưng để đáp ứng nhu cầu biểu hiện vô hạn của đời sống. lá. hiện tượng từ đồng nghĩa. GV chốt lại. cói.. tre . cành có màu xanh. Một trong những sự sáng tạo thêm từ mới có hiện tượng chuyển nghĩa của từ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Khuyến dùng với nghĩa gì? b/ Định nghĩa từ “lá” trong các trường hợp sau: Xác định nghĩa và phương thức . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. hoành” (Truyện Kiều) Phương thức chuyển nghĩa ẩn dụ tức là theo lối liên tưởng Trang 75 .. từ đồng nghĩa. . Mục tiêu bài học Giúp học sinh: . → chỉ bộ phận cơ thể. Hoạt động của GV và HS Nội dung Tổ chức chia nhóm..Bồi dưỡng và nâng cao tình cảm yêu mến vốn từ ngữ phong phú. Đặt câu với từ chỉ bộ phận cơ thể .. giàu sức biểu hiện của Tiếng Việt.Lá cót . đồng thời chọn lựa từ thích hợp trong từng ngữ cảnh. Bấy lâu bể Sở sông Ngô tung mỏng. dẹt. thiết kế bài học.

liên can” các từ khác không phù hợp về nghĩa hoặc ngữ pháp. tình cảm. “chịu” Giải thích lý do vì sao dùng từ “cậy” và “chịu” mà không dùng từ khác? Đánh dấu vào ô thích hợp giải thích tại sao? tương đồng. Cũng cố 2.Bùi: Lời nói ấy nghe bùi tai quá! . là anh Trái tim lớn bọc 100 dòng máu đỏ” (Tố Hữu) Tìm các từ có nghĩa gốc chỉ vị giác chuyển nghĩa chỉ âm thanh.Chân: nó đã có chân trong đội bóng lớp tôi. Tìm từ đồng nghĩa với “cậy”.Tim: Bác ơi tim Bác mênh mông thế Ôm cả non sông mọi kiếp người. bài học. .Chua: Giọng nói gì mà chua thế? . + “Chịu” không chỉ là nhận mà còn hàm ý không còn sự lựa chọn nào khác. + “Cậy” không chỉ đơn thuần là nhờ mà còn biểu thị sắc thái khẩn cầu. “chịu” + “Cậy” đồng nghĩa “nhờ” + “Chịu” đồng nghĩa “nhận” Giải thích lý do. theo Kiều chỉ có Thúy Vân mới làm được việc này cho dù không ưng ý.“Người là cha. là bác. sự gửi gắm cả tấm lòng của Thúy Kiều đối với ThúyVân (việc trọng đại của đời người). (Tố Hữu) Bài tập 3: Tìm các từ .Ngọt: Ngọt lịm yêu thương giọng Quãng Bình.Miệng: Tay làm hàm nhai. làm bài tập + Chuẩn bị bài mới: Ôn tập văn học trung đại Việt Nam.Tay: Tay này có biệt tài làm thơ. Trang 76 . . II. cảm xúc? Đặt câu. Bài tập 2: Đặt câu . b/ “Dính dáng. c/ Bạn: mang nghĩa khác chung nhất.Đầu: Đầu xanh có tội tình chi (Nguyễn Du) . Hướng dẫn tự học + Xem bài giảng. tay quai miệng trể. Bài tập 4: Tìm từ đồng nghĩa với “cậy”. (Tố Hữu) . Luyện tập 1.Tình cảm của hai người ấy thật mặn nồng. (Tục ngữ) . Bài tập 5: a/ Tính cách: tâm trạng day dứt triền miên của Bác.

Tiến trình lên lớp: 1. Triều đại nhà Lê – Trịnh. Vua phải tôn trọng quan chấp pháp. Mọi người từ vua đến dân đều phải tôn trọng pháp luật.Học sinh: Vở soạn. bộ Quốc phòng. bộ Tư pháp. bổ sung → giáo viên chốt b. b. Câu 3: Trong “Xin lập khoa luật” tác giả có đề xuất gì về thái độ của vua. ý. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Người dân phải tuân hành mệnh lệnh của vua. Kiểm tra bài cũ: 3. Trang 77 . . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. lại vấn đề theo phần gợi ý c.Khắc sâu thêm để học sinh nắm những thành công trong nghệ thuật lập luận của ông. Triều đại nhà Nguyễn. Bộ Nội vụ. Trước pháp luật vua. b. bổ sung → giáo viên chốt lại vấn đề theo phần gợi ý trả lời. bộ Binh. Triều đại nhà Lê. bảng phụ.Tuần 7: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CỦNG CỐ ĐỌC THÊM: XIN LẬP KHOA LUẬT (Trích tế cấp bát điều) Nguyễn Trường Tộ A. bộ Giáo dục. sách giáo khoa. Phương tiện dạy học: . c. bộ Giáo dục. bộ Công. Bộ Lại. bộ Lễ. bộ Nội vụ.Hiểu sâu hơn ý nghĩa tư tưởng của Nguyễn Trường Tộ trong việc khoa luật. quan. B. bộ Hình. trả lời. bộ Công. bộ Ngoại vụ. Bộ nội vụ. bộ Ngoại giao. giáo án và một số sách tham khảo khác. d. Bộ Lại. C. bộ Ngoại giao. bộ Tư pháp. c. quan và dân đối với pháp luật? a. bộ Hộ. D. d. d. Câu 2: “Lục bộ” được đề cập đến trong tác phẩm “Xin lập khoa luật” là những bộ nào thời xưa? a. Triều đại nhà Lý.Phần trắc nghiệm: trình bày đáp án vào bảng Câu 1: Nguyễn Trường Tộ sống dưới triều đại nào? phụ → các nhóm khác góp a.Giáo viên: Sách giáo khoa. bộ Lễ. . Phương pháp dạy học: Các nhóm thảo luận và trình bày đáp án vào bảng phụ → các nhóm khác góp ý. bộ Binh. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Các nhóm thảo luận và A. bộ Binh. bộ Hình. bộ Ngoại giao. quan và dân đều công bằng.

Không phù hợp. → lập luận chặt chẽ. minh bạch đầy sức thuyết phục. ông chỉ ra những hạn chế trong Nho giáo: + Chỉ nói suông mà không thực hiện → ông lấy lời Khổng tử làm căn cứ. tác giả đã phê phán điều gì? Vì sao? Nhận xét về cách lập luận của tác giả? Gợi ý trả lời: Trong tác phẩm tác giả không phê phán đạo nho mà tác giả phê phán những hạn chế của nho học: . Trang 78 . a. Vì đúng với chủ trương của triều đình. Vì không thỏa mãn quyền lợi của triều đình. tác giả đã nêu lên tầm quan trọng của luật đối với mọi người. + So sánh nho sĩ có học mà cư xử không bằng con con dân quê mùa. + Sách vở Nho giáo thì chỉ nghi chép chính sự nên đọc chỉ “rối trí” mà không áp dụng được vào thực tế nhằm điều chỉnh các hành vi đạo đức của nhà nho → tiếp tục lấy câu nói của Khổng tử để làm căn cứ. . Đáp án: c. . đầy sức thuyết phục. Câu 2: Trong tác phẩm. → Các luận điẻm cực kỳ mạch lạc. uy quyền và chính lệnh → mọi lĩnh vực của đời sống.Câu 4: Chủ trương của tác giả có thích hợp với triều đình phong kiến không? Vì sao? a. Không phù hợp. luận cứ chặt chẽ. Có phù hợp. . c. tác giả đã chỉ ra những thuận lợi khi sử dụng luật pháp ở phương Tây.Để thuyết phục vua.Đầu tiên ông khẳng định: chuẩn mực đạo đức của nho gia đó là không gì bằng trung hiếu và lễ nghĩa → ông không phủ nhận nho giáo. d. chất phác. . Vì triều đình mà đặc biệt là vua sợ đánh mất uy quyền tuyệt đối của mình. b.Nêu ra nội dung của luật bao gồm: kỉ cương.Từ đó. Vì triều đình cũng mong muốn có sự công bằng trong pháp luật. Có phù hợp.Cuối cùng ông khẳng định: pháp luật chính là đức.Bằng cách vào đề trực tiếp. B – Phần tự luận (có đáp án kèm theo) Câu 1: Nguyễn Trường Tộ đã đặt vấn đề phải lập khoa luật như thế nào? Gợi ý trả lời: . c. d.

C. Trang 79 .. dung yêu nước qua các tác phẩm. đồng thời tự đánh giá kiến thức văn học trung đại và phương pháp ôn tập.Tuần 8: Tiết 29. thảo luận trả lời các câu hỏi.VHTĐ 4 giai đoạn lớn kỷ XIX: là phần trung quân ái quốc với cảm hứng: ý thức độc + TK X → hết XIV lập tự chủ. từ đó rút ra được kinh nghiệm để học tập tốt hơn phần văn học tiếp theo. nỗi xót xa trước cảnh đất nước bị tàn phá. Phân tích những biểu hiện của nội + Tư tưởng canh tân đất nước (xin lập khoa luật). Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình THPT. Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Theo Nguyễn Trường Tộ luật bao gồm những lĩnh vực nào? Mọi người có thái độ như thế nào với pháp luật? 3. lòng tự hào về đất nước. thiết kế bài học.Nội dung yêu nước trong văn học thế kỷ XVIII đến hết thế . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.. 30 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM A. tài liệu tham khảo. sách giáo viên. từ đó có kinh nghiệm tốt hơn để học phần văn học tiếp theo. Hoạt động của GV và HS Nội dung Những biểu hiện của nội dung I/ Nội dung kiến thức: yêu nước từ thế kỷ XVIII đến thế Câu 1: kỷ XIX. D. đoạn trích đã học.Phân tích những biểu hiện của nội dung yêu nước qua các tác phẩm và đoạn trích: + “Chạy giặc” (Nguyễn Đình Chiểu): lòng căm thù giặc. Tiến trình lên lớp: 1. . + TK XVIII → nữa đầu XIX . . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. B.. cùng với những kiến thức khái quát về thời kỳ văn học này.Tự đánh giá được kiến thức cơ bản về văn học trung đại và phương pháp ôn tập. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. . + Mang âm hưởng bi tráng (tác phẩm Nguyễn Đình Chiểu). Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hệ thống lại những kiến thức cơ bản về văn học trung đại đã học trong chương trình lớp 11.Những biểu hiện mới: + Nữa cuối TK XIX + Ý thức về vai trò của người trí thức đối với đất nước (chiếu cầu hiền). quyết + TK XV → hết XVII thắng kẻ thù xâm lược.Hệ thống được những kiến thức cơ bản về văn học trung đại Việt Nam. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: . tinh thần quyết chiến. Đã học trong chương trình ngữ văn lớp 11. con người. lòng căm thù giặc. chúng ta đã được học và tìm hiểu những tác phẩm văn học trung đại..

+ Thơ Hồ Xuân Hương: đó là con người. + “Chinh phụ ngâm” (Đoàn Thị Điểm): con người cá nhân được gắn liền với nỗi lo sợ tuổi trẻ. liên tiếp. qua tác phẩm nhà thơ muốn đặt ra và chống định mệnh. + “Bài ca phong cảnh Hương Sơn” (Chu Mạnh Trinh): ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên đất nước. tập trung vào vấn đề con người. xuất hiện thành trào lưu bởi lẻ: tác phẩm mang nội dung nhân đạo xuất hiện nhiều. hạnh phúc chóng tàn phai do chiến tranh. hướng vào quyền sống con người (con người trần thế). Tình yêu không chỉ đem lại cho con người vẻ đẹo cuộc sống. cá nhân bản năng khao khát sống. . + “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): tình yêu thiên nhiên với một tấm lòng yêu nước thầm kín. + “Vịnh khoa thi hương” (Trần Tế Xương): lòng căm thù giặc và lời kêu gọi lương tri. tình yêu đích thực.Vì sao có thể nói văn học từ thế kỷ XVIII đến hết thế kỷ XIX xuất hiện trào lưu nhân đạo chủ nghĩa? Những biểu hiện nội dung nhân đạo trong giai đoạn văn học này? Chứng minhvấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo trong giai đoạn văn học này? Phân tích giá trị phản ánh và phê phán của đoạn trích vào phủ chúa Trịnh? Những giá trị về nội dung và nghệ thuật? + “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” (Nguyễn Đình Chiểu): sự biết ơn với những nghĩa sĩ đã hi sinh vì Tổ quốc. khẳng định con người cá nhân.Biểu hiện nội nhân đạo: + Đề cao truyền thống đạo lý.Vấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo. + Khẳng định con người cá nhân. tác phẩm tiêu biểu: + “Truyện Kiều” (Nguyễn Du): đề cao vai trò tình yêu. . + Khẳng định quyền sống con người. + “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): con người cá nhân Trang 80 .Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học thế kỷ XVIII đến nữa đầu thế kỷ XIX. Câu 2: . . khao khát hạnh phúc.Chứng minh qua các tác giả. + “Truyện Lục Vân Tiên” (Nguyễn Đình Chiểu): con người cá nhân nghĩa hiệp và hành động theo chuẩn mực nho giáo. + “Bài ca ngất ngưỡng” (Nguyễn Công Trứ): con người cá nhân công danh. + “Vịnh khoa thi hương” (Trần Tế Xương): lòng căm thù giặc. + “Xin lập khoa luật” (Nguyễn Trường Tộ): cách tân đất nước. dám nói lên một cách thẳng thắn những ước muốn của con người phụ nữ bằng cách nói ngang tàng với cá tính mạnh mẽ. Đó là biểu hiện cao nhất của sự đề cao con người cá nhân. hưởng lạc ngoài khuôn khổ.

* Tác phẩm “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”: Lần đầu tiên trong văn học dân tộc có một tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. phủ chúa là nơi riêng biệt. lòng yêu nước. hành động quả cảm anh hùng của nghĩa quân. . ngấm sâu vào hình hài. . + Yếu tố “tráng”: lòng căm thù giặc. thương dân. giàu sang từ nơi ở đến tiện nghi sinh hoạt. thức uống. Câu 3: “Vào phủ chúa Trịnh” là bức tranh chân thực về cuộc sống nơi phủ chúa. trữ tình.Nội dung: + Đề cao đạo lí nhân nghĩa. . Câu 4: Nội dung. với những con người oai vệ và những con người khúm núm.Trước Nguyễn Đình Chiểu văn học dân tộc chưa có một hình ảnh hoàn chỉnh nào về người anh hùng nông dân nghĩ sĩ. mọi việc đều phải có quan truyền mệnh lệnh. . nghệ thuật thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. tiếng dạ ran. khúm núm lạy tạ. + Lòng yêu nước. giàu sang xa hoa nhưng lại thiếu sự sống. + Yếu tố “bi” gợi lên qua đời sống lam lũ. + Ngôn ngữ. → Tiếng khóc trong “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” là tiếng khóc bi thương mà cao cả. . người vào phải qua rất nhiều cửa gác. Phủ chúa Trịnh là nơi cực kỳ giàu sang và hết sức xa hoa. ám khí bao trùm không gian cảnh vật. lớn lao. Trang 81 . xa hoa từ vật dụng để đồ ăn. thầy thuốc vào khám bệnh phải chờ. bởi vì ở hình tượng này có sự kết hợp giữa yếu tố “bi” (đau thương) và yếu tố “tráng” (hào hùng). + Thơ Tú Xương: nụ cười giải thoát cá nhân và sự tự khẳng định mình.Nghệ thuật: + Tính chất đạo đức.trống rỗng mất ý nghĩa. nỗi đau thương mất mát của người nghĩa sĩ và tiếng khóc xót đau của người còn sống. sự ca ngợi công đức những người đã hi sinh vì quê hương đất nước. hình tượng mang đậm màu sắc Nam bộ.Là nơi âm u thiếu sinh khí. Là nơi thâm nghiêm đầy uy quyền với những tiếng quát tháo. vất vả. chỉ dẫn. Thế tử Trịnh Cán cái gì cũng “quá”. thể trạng con người. sức sống. sợ sệt.Hình ảnh người anh hùng nông dân nghĩa sĩ mang một vẻ đẹp bi tráng. truyền lệ.

làm bài tập.II/ Hướng dẫn tự học: + Xem bài học. SGK. + Chuẩn bị bài mới: Trang 82 .

Tuần 8: Tiết 31 Giáo án làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 2
A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm; biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn; biết so sánh với bài làm số 1; từ đó cũng cố thêm các kiến thức và kỷ năng làm bài văn nghị luận, nhất là nghị luận văn học. - Tiếp tục rèn luyện kỷ năng phân tích đề, lập dàn ý, thao tác lập luận phân tích trong bài văn nghị luận. B. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung Đề bài: - Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời xưa qua các bài Bánh trôi nước, Tự tình (Bài 2) của Hồ Xuân Hương và Thương vợ của Trần Tế Xương. I. Phân tích đề Theo yêu cầu của đề bài nội dung - Đề bài có định hướng sẵn. cần nghị luận là gì? - Nội dung nghị luận: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa qua một số bài thơ của Hồ Xuân Hương, Tú Xương. - Yêu cầu về phương pháp: Kết hợp các thao tác lập luận, Đọc kĩ đề bài gồm có mấy ý (ý dẫn chứng thuộc phạm vi một số tác phẩm văn học. lớn, ý nhỏ) thể hiện cụ thể qua II. Lập dàn bài: những câu thơ nào? a. Mở bài: - Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học trung đại. - Hình ảnh người phụ nữ là một nội dung quan trọng của chủ nghĩa nhân đạo. b. Thân bài: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa. - Đó là những con người chịu nhiều khổ đau: Phần kết bài cần nhận xét đánh + Khổ đau vì vất vả cực nhọc. giá chung ưu, nhược điểm bài làm + Khổ đau vì không làm chủ được số phận. của học sinh, tuyên dương một số + Khổ đau vì cô quạnh, thiếu vắng hạnh phúc lứa đôi; vì bài đạt kết quả tốt. không người yêu thương, cảm thông.
Trang 83

GV sữa một số lỗi sai cơ bản của học sinh.

- Nhưng đó là những con người đẹp đẽ không chỉ ở vẽ bề ngoài mà chủ yếu ở: + Tình yêu thương, lòng nhân hậu, một lòng một dạ vì con. + Sự đảm đang tảo tần. + Lòng dạ sắt son, không thể mất đi trong cuộc đời chìm nổi lênh đênh. + Tinh thần mạnh mẽ, dám vượt lên đớn đau để tìm niềm hạnh phúc mà mình hằng khao khát. c. Kết bài: Hình ảnh người phụ nữ thời xưa hiện thân cho nỗi khổ đau của con người trong xã hội xưa, đồng thời là sự kết tinh của những đức tính truyền thống đẹp đẽ mà dân tộc Việt Nam tích lũy được trong hàng ngàn năm lao động và đấu tranh. III. Nhận xét đánh giá bài làm của học sinh 1. Ưu điểm: - Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, lập luận tốt, lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. - Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: + Lớp 11C2: 2. Nhược điểm Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội, bố cục viết chưa cân đối. - Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu, dùng từ ngữ không chính xác, lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. - Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải, lan man. 3. Kết quả - Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: 44/45 + Lớp 11C2: 43/44 - Số bài đạt điểm dưới TB: + Lớp 11A1: 1/45 + Lớp 11C2: 1/44 IV. Sữa lỗi - Xác định nội dung của đề sai, chưa xác định được trọng tâm đề. - Các lỗi diễn đạt và dùng từ - Bố cục chưa cân đối không rõ ràng. V. Hướng dẫn tự học:
Trang 84

+ Xem bài học, SGK, làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận so sánh.

Trang 85

Tuần 8: Tiết 32 Giáo án làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH
A. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: - Nắm được mục đích yêu cầu và so sánh trong văn nghị luận - Bước đầu vận dụng kiến thức đã học về thao tác lập luận so sánh để viết một đoạn văn trong bài văn nghị luận. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: Mục đich, yêu cầu của thao tác lập luận phân tích là gì? Cách thức tiến hành như thế nào. Câu hỏi: Thao tác lập luận phân tích? 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn nghị luận để thuyết phục người đọc, người nghe tin và làm theo những gì mà mình đã gửi gắm, cần sử dụng nhiều thao tác lập luận phân tích, lập luận so sánh được dùng khá nhiều và có những mục đích hiệu quả riêng. Bài học hôm nay làm rõ những vấn đề trên. Nội dung I. Mục đích yêu cầu của thao tác lập luận so sánh Xác định đối tượng so sánh và đối 1. Xét ngữ liệu: tượng được so sánh. Ví dụ (SGK) Câu 1: Xác định đối tượng so sánh. - Đối tượng so sánh: Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc. Phân tích những điểm giống và - Đối tượng được so sánh: Văn chiêu hồn (Văn tế thập loại khác nhau giữa đối tượng được so chúng sinh). sánh và đối tượng so sánh? Câu 2: - Giống: Cùng đề cập vấn đề con người. - Khác: + Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc: Nói về một lớp người (người phụ nữ có chồng đi chinh chiến xa, người cung nữ bị nhà vua lạnh nhạt...) Phân tích mục đích so sánh trong - Truyện Kiều: Nói đến một xã hội người (tài tử, giai nhân, đoạn trích. lưu manh, quan lại lính tráng, dân thường, thầy tu...) Nâng cao lịch sử thơ ca Nguyễn Tuân đã so sánh quan + Văn chiêu hồn: nói đến cả loài người lúc sống và như lúc niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố chết. Mở rộng địa dư thơ ca vào tận cõi chết.
Trang 86

Hoạt động của GV và HS

với những quan niệm nào? Căn cứ để so sánh những quan niệm “soi đường” trên là gì?

Mục đích của sự so sánh đó là gì?

Trong đoạn trích tác giả đã so sánh “Bắc” và “Nam” về những mặt nào?

Từ sự so sánh đó rút ra kết luận gì? Sức thuyết phục của đoạn trích ra sao?

Câu 3: Mục đích so sánh Làm cho ý được cụ thể, sinh động hơn và bài văn có sức thuyết phục hơn. 2. Mục đích, yêu cầu: (ghi nhớ - SGK) Thao tác lập luận so sánh nhằm làm sáng tỏ, làm vững chắc cách lập luận trong văn nghị luận. II. Cách so sánh. 1. Xét ngữ liệu: Ví dụ: (SGK) Câu 1: Nguyễn Tuân so sánh quan niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố với hai loại người: - Loại chủ trương cải lương hương ẩm - Loại người hoài cổ Câu 2: Căn cứ quan niệm “soi đường” trên - Loại chủ trương cải lương hương ẩm: họ cho rằng chỉ cần cải cách thủ tục thì đời sống người nông dân sẽ được nâng cao. - Loại người hoài cổ: họ chỉ cần trở về với cuộc sống thuần phác ngày xưa thì đời sống của người nông dân sẽ được cải thiện. - Quan niệm “soi đường” của Ngô Tất Tố: người nông dân phải đứng lên chống lại những kẻ áp bức bóc lột mình. Câu 3: Mục đích của sự so sánh đó là: Chỉ ra ảo tưởng của hai loại người trên và làm nổi bật cái đúng của Ngô Tất Tố. 2. Cách so sánh: (Ghi nhớ - SGK) Chỉ ra sự giống và khác nhau giữa đối tượng được bàn bạc với đối tượng khác. III. Luyện tập 1. Củng cố 2. Luyện tập Đoạn trích Bình ngô đại cáo – Nguyễn Trãi Câu 1: Tác giả so sánh “Bắc” và “Nam” Giống: Cả hai đều có: văn hóa, lãnh thổ, phong tục, chính quyền, hào kiệt... - Khác: + Văn hóa: vốn xưng nền văn hiến đã lâu + Lãnh thổ: núi sông bờ cõi đã chia + Phong tục: phong tục Bắc, Nam cũng khác + Chính quyền riêng: Từ Triệu, Đinh, Lý ... một phương. + Hào kiệt: Song hào kiệt đời nào cũng có Câu 2: Từ sự so sánh đó: khẳng định Đại Việt là một nước
Trang 87

độc lập tự chủ, ý đồ xâm lược của giặc phương Bắc là trái với đạo lý đạo trời Câu 3: Đây là đoạn văn so sánh mẫu mực có sức thuyết phục cao. IV. Hướng dẫn tự học: + Xem bài giảng, làm bài tập. + Chuẩn bị bài mới: Khái quát văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945

Trang 88

điển tích. thiên về cái cao cả. B. nhằm nói lên cái thú tiêu dao của một VHTĐ thường sử dụng thể loại người sống ngoài vòng danh lợi. Mục tiêu bài học Giúp học sinh: Có phương pháp ôn tập văn học trung đại. Kiểm tra bài cũ: 3. Thường viết theo kiểu mẫu nghệ thuật có sẵn đã thành công thức → tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy phạm.. Tư duy nghệ thuật. Trang 89 . phường Hàn Dũ. thu tích.. điển tích.. giáo án.Tuần 8: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM A. thu”. D. + “Bài ca ngất ngưỡng”: phơi phới ngọn đông phong. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. .. tài liệu tham khảo. đồng thời khẳng định sự ngất như thế nào? ngưỡng của mình với các bậc tiền bối xưa... Phân tích qua bài thơ “Câu cá mùa 1.. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I/ Phương pháp: Phương pháp học văn học trung đại Việt Nam. ưa sử dụng điển cố.) 2. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. “thu diệp” (lá vàng trước gió. đoạn trích cụ thể. để từ đó đi sâu tìm hiểu có tư duy nghệ thuật như thế nào? tác phẩm. là phải nắm Các nhà văn học trung đại thường được đặc điểm bộ phận văn học này. từ đó rút ra được kinh nghiệm để học tập tốt hơn phần văn học tiếp theo.).). “thu thủy”(ao thu lạnh lẽo. sách giáo viên. thu thủy. Nêu bút pháp nghệ thuật của + “Truyện LVT” sử dụng các điển tích liên quan đến các bậc VHTĐ? Cho VD. không chăm lo đến đời sống nhân dân..). C. những thi liệu Hán học. + “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” dùng nhiều điển cố. . thảo luận trả lời các câu hỏi.. thanh nhã. vua tàn ác. “ngư ông” (tựa gối.. Quan niệm về thẩm mỹ. Bài “Câu cá mùa thu” (Nguyễn Khuyến): Quan niệm thẩm mỷ của VHTĐ . diệp.Hướng về những cái đẹp trong quá khứ.. Ở “Câu cá mùa thu” cũng có các yếu tố: “thu thiên” (tầng mây lơ lửng.. thu hoa. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Tiến trình lên lớp: 1..Tính quy phạm: thơ ca trung đại khi nói về mùa thu thường thể hiện như thế nào? Lấy VD phân có các hình ảnh ước lệ như: thu thiên.

Chuẩn bị bài mới.. thất ngôn. Hướng dẫn tự học .. bát cú. Bút pháp nghệ thuật. gian khổ. .. Trang 90 . chiếu.Văn: bia. Thiên về ước lệ. biểu. “Con đường cùng” tượng trưng cho con đường công danh vô nghĩa.. Sử dụng nhiều thể loại có kết cấu định hình vàcó tính ổn định cao: .. đồng thời thể hiện niềm khao khát thay đổi cuộc sống. Những người đi trên bãi cát là những người ham công danh. ngũ ngôn. 4. tượng trưng: Trong “bài ca ngắn đi trên bãi cát”. Thể loại.thi liệu Hán học để bộc lộ sự chán ghét của trí thức đối với con đường danh lợi tầm thường. cáo. 3. sẵn sàng vì công danh mà chạy ngược chạy xuôi.Thơ: tứ tuyệt.. II. hịch. “bãi cát” là hình ảnh tượng trưng cho con đường danh lợi nhọc nhằn.

Hoạt động của GV và HS Nội dung I. giai đoàn khác nhau. Đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945. luôn vận động và phát triển theo những quy luật riêng.Nắm vững những đặc điểm cơ bản về thành tựu chủ yếu của văn học thời kỳ này.Nắm được những kiến thức cần thiết. 34 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945 A. 1. Mỗi thời kì.Tuần 9: Tiết 33. chịu sự chi phối. giai đoạn đã vận động và phát triển khác nhau. C. sách giáo viên. 3. tài liệu tham khảo. thực dân Pháp xâm lược. điều kiện hình thành nền văn học Việt Nam hiện đại. xuất hiện nhiều đô thị và những tầng lớp mới. Có kỹ năng vận dụng những kiến thức đó vào việc học những tác phẩm. Vậy thời kỳ văn học từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 đã ra đời và phát triển trong hoàn cảnh lịch sử xã hội như thế nào? Đặc điểm và thành tựu của nó ra sao? Tại sao nó được gọi là nền văn học hiện đại? Bài học hôm nay giúp ta lí giải điều đó. Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa a. D. * Các nhân tố: . trào lưu văn học. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. đẩy mạnh khai thác thuộc địa về kinh tế. Trang 91 Tình hình lịch sử xã hội Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 có những nét nổi bật nào? . Đó là cơ sở. thiết kế bài học. B. đặc thù. quy định của hoàn cảnh lịch sử xã hội. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . Mục tiêu cần đạt . nhu cầu thẩm mỹ cũng thay đổi. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học Việt Nam là một nên văn học thống nhất. Tiến trình lên lớp: 1. tối thiểu về một số xu hướng. . thảo luận trả lời các câu hỏi. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. Các nhà nghiên cứu văn học đã thống nhất trong việc phân kỳ văn học Việt Nam thành các thời kì.Đầu thế kỉ XX.Hiểu được một số nét nỗi bất về tình hình xã hội và văn hóa Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945. có thể hội nhập với nền văn học hiện đại trên thế giới. tác giả cụ thể. Các nhân tố tạo điều kiện cho văn học phát triển theo hướng hiện đại hóa * Khái niệm “hiện đại hóa”: là quá trình làm cho văn học thoát khỏi hệ thống thi pháp của văn học trung đại và đổi mới theo hình thức của văn học phương Tây. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.

thi pháp.. thể loại. * Giai đoạn thứ ba (khoảng 1930 đến 1945) Trang 92 . Đông Hồ. → Văn học thời kỳ này vẫn chịu nhiều ảnh hưởng của văn học trung đại cả về hình thức. Hoàng Ngọc Phách. . bút ký của Phạm Quỳnh..Văn hóa VN dần thoát khỏi ảnh hưởng của phong kiến TQ. Quá trình hiện đại hóa: 3 bước + Từ đầu thế kỷ XX đến 1920 + Từ đầu những năm 20 đến 1930 + Từ đầu những năm 30 đến 1945 * Giai đoạn thứ nhất (đầu thế kỷ XX đến 1920) . tác động mạnh đến việc ra đời của văn xuôi. nghệ thuật Tiếng Việt trưởng thành và phát triển . chủ yếu là văn hóa Pháp. Tương Phổ. Nguyễn Ái Quốc. lớp trí thức “Tây học” thay thế lớp trí thức Nho học. hàng loạt ký sự của Phan Châu Trinh. .Những thành tựu chủ yếu là thơ văn của các chí sĩ cách mạng: Phan Bội Châu. “Trùng quan tâm sử” của Phan Bội Châu.Quá trình hiện đại hóa của văn học Việt Nam trải qua mấy giai đoạn? Những giai đoạn nào? Văn học giai đoạn này có điểm gì mới và đã đạt được những thành tựu gì? Thành tựu đạt được trong giai đoạn văn học này là gì? . Phan Châu Trinh. truyện ký ở miền Nam. → VH đã đạt được một số thành tựu làm cho văn học mang tính hiện đại nhưng vẫn ảnh hưởng của nhiều yếu tố văn học trung đại. Ngoài ra còn có các tác phẩm của các nhà ái quốc đang hoạt động ở nước ngoài như: “Ngục trung thư”. Ngô Đức Kế và sự xuất hiện văn xuôi.Nghề báo chí. truyện ngắn của Nguyễn Bá Học. xuất bản ra đời và phát triển. Á Nam Trần Tuấn Khải. * Giai đoạn thứ hai: (khoảng 1920 đến 1930) . Tiêu biểu có kịch “Chén thuộc độc” của Vũ Đình Long.VH đã đạt được một số thành tựu: + Thành tựu văn xuôi: tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh. b.Giai đoạn mở đầu và chuẩn bị các điều kiện cho công cuộc hiện đại hóa văn học . tiếp xúc với văn hóa phương Tây.Báo chí xuất hiện và phong trào dịch thuật giúp cho câu văn xuôi.Chữ quốc ngữ được truyền bá rộng rãi. + Kịch nói: loại hình mới du nhập từ phương Tây. phong trào dịch thuật phát triển. → Đây là điều kiện thuận lợi để văn học Việt Nam vận động phát triển theo hướng hiện đại hóa. + Thành tựu thơ: tiêu biểu có Tản Đà. Phạm Duy Tốn. chữ quốc ngữ dần dần thay thế chữ Hán và chữ Nôm.

.. thiên nhiên. → HĐH đã diễn ra trên mọi mặt của đời sống văn học làm biến đổi toàn diện và sâu sắc diện mạo văn học.. Đóng góp.Đội ngũ nhà văn: phần lớn là những trí thức Tây học. coi con người là trung tâm của vũ trụ.. + Xu hướng lãng mạn: . đề cao con người thế tục. quá khứ.. Văn học hình thành 2 bộ phận và phân hóa thành nhiều xu hướng. . mộng ước. giai đoạn 3: văn học thực sự hiện đại. . (tác giả tiêu biểu).Hoàn cảnh sáng tác: sáng tác và lưu hành công khai hợp pháp dưới sự kiểm duyệt của chính quyền. Đặc trưng: là tiếng nói của cá nhân tràn đầy cảm xúc.. Xuân Diệu. Nguyên nhân từ đâu mà văn học thời kỳ này có sự phân hóa? Sự hình thành hai bộ phận văn hóa đó là gì? VH đã hoàn tất quá trình hiện đại hóa với những cách tân sâu sắc trên mọi thể loại. + Xu hướng hiện thực: . Thạch Lam. khát vọng. đấu tranh chống lễ giáo phong kiến cổ hủ để giải phóng cá nhân. chính xác các hiện tượng Trang 93 . hạn chế: góp phần vào việc thức tĩnh ý thức cá nhân. gặt hái được nhiều thành tựu nhất. chú trọng phân tích lý giải một cách chân thực.Tính chất: có sự phân hóa phức tạp thành nhiều xu hướng hiện thực. đồng thời đi sâu phản ánh tình cảnh khốn khổ của các tầng lớp nhân dân bị bóc lột. Tuy nhiên VH lãng mạn ít gắn với chính trị xã hội của đất nước đôi khi sa vào chủ nghĩa cá nhân cực đoan. truyện ngắn và thơ. Huy Cận. → Nhận xét: 2 giai đoạn đầu (1900 đến 1930): văn học giao thời. Bộ phận văn học công khai (văn học hợp pháp) . Chế Lan Viên. 2. phát huy cao độ trí tưởng tượng để diễn tả những ước mơ. . ngôn ngữ nhân vật. nhóm Tự lực văn đoàn.. Lưu Trọng Lư. Đặc trưng: tập trung phơi bày những thực trạng. + Thơ ca đổi mới sâu sắc với phong trào thơ mới đưa lại cuộc cách mạng trong thi ca với tên tuổi sáng chói và phong cách riêng biệt: Thế Lữ. vừa bổ sung cho nhau để cùng phát triển a. khẳng định “cái tôi” cá nhân.Tại sao nói giai đoạn thứ ba này văn học phát triển mạnh. bất công thối nát của xã hội đương thời. nhất là tiểu thuyết. thường là đề tài tình yêu.. HMT. Nguyễn Bính. + Truyện ngắn và tiểu thuyết được viết theo lối mới từ cách xây dựng nhân vật đến cách kể chuyện. thuộc tầng lớp tiểu tư sản. với các nhà văn tiêu biểu: Nam Cao.. vừa đấu tranh với nhau. đi sâu vào thế giới nội tâm. Nguyễn Tuân.

(tác giả tiêu biểu) . 2. Thành tựu chủ yếu của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945 1. Nguyên nhân phát triển nhanh: . Ngô Tất Tố. + Các nhà tiểu thuyết hiện thực chủ nghĩa có công đưa tiểu thuyết xích gần với hiện thực đời sống nhân dân. Đối tượng chủ yếu là những con người bình thường. Tuy nhiên ông vẫn bị chi phối bởi lối viết cũ. Nam Cao. Tiểu thuyết được nâng lên ở trình độ cao với những cây bút xuất sắc như Vũ Trọng Phụng. sâu sắc nhất của lịch sử văn học Việt Nam là gì? VH thời này có đóng góp gì mới cho truyền thống ấy? Những thể loại văn học nào mới xuất hiện trong văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng Tháng Tám 1945? Sự cách tân.Chủ nghĩa anh hùng trong văn học thời kỳ này mang tinh thần dân chủ. tinh thần nhân đạo và chủ nghĩa anh hùng. II. Phan Châu Trinh.Chủ nghĩa nhân đạo trong thời kỳ này mang nội dung mới. hạn chế: 3. tư tưởng lớn nhất.Tiểu thuyết phát triển mạnh + Người đầu tiên đóng góp cho quá trình hiện đại hóa tiểu thuyết là Hồ Biểu Chánh. Nguyên Hồng Trang 94 .Sức tiềm tàng của văn học dân tộc . . . hiện đại hóa các thể loại tiểu thuyết và thơ diễn ra như thế nào? xã hội thông qua nhân vật điển hình.. Nguyễn Ái Quốc. . + Đến “Tố Tâm” của Hoàng Ngọc Bích mới mẻ hơn trong việc diễn đạt tâm lí nhân vật.. Nghệ thuật (thể loại và ngôn ngữ văn học) Thành tựu văn học thời kỳnày không tách rời với những kết quả của cuộc cách tân văn học trên các thể loại và ngôn ngữ văn học. khát vọng sống và đấu tranh vì hạnh phúc của tầng lớp nhân dân lầm than cơ cực nói riêng và con người nói chung. . Văn học phát triển với một tốc độ hết sức mau chóng a. đầu những năm 1930 cách tân tiểu thuyết lên một bước mới nhưng sau lại rơi vào sáo mòn.Từ nguyên do nào mà văn học thời kỳ này phát triển khẩn trương. Nội dung tư tưởng Truyền thống tư tưởng lớn nhất và sâu sắc nhất của văn học của dân tộc ta là lòng yêu nước...Tầng lớp tri thức Tây học đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển văn học dân tộc.) . mau lẹ đến thế? Những truyền thống. + Nhóm tự lực văn đoàn.. Đóng góp.Sự thôi thúc của thời đại để hòa nhập vào xu thế chung . Nhịp độ phát triển mau lẹ b. tuy vẫn còn nhiều yếu tố cũ.Lòng yêu nước trong văn học thời kỳ này mang nội dung dân chủ sâu sắc (thể hiện ở tác phẩm của Phan Bội Châu.Chủ nghĩa nhân đạo gắn liền với sự thức tĩnh ý thức cá nhân.

phong cách đa dạng với những cây bút: Nguyễn Bá Học. Nguyễn Công Hoan. Thạch Lam. Nguyễn Tuân... đã khiến Trang 95 . Tô Hoài.. Bùi Hiển. Phạm Duy Tốn.Truyện ngắn: đạt trình độ nghệ thuật cao. Nam Cao.

5 điểm giả. học sinh làm bài trên lớp. Đáp án và biểu điểm 1. Về kiến thức: Kiến thức Biểu điểm 1. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Trước NĐC.Viết một bài văn nghị luận văn học với lí lẽ lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục với một kết cấu hợp lý rõ ràng. tác phẩm và nêu được vấn đề cần nghị luận. 2. chính tả.Biết vận dụng các thao tác lập luận trong văn nghị luận.Bố cục hợp lý. 36 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI LÀM VĂN SỐ3: NGHỊ LUẬN VĂN HỌC A.Hình tượng anh hùng nông dân nghĩa sĩ mang một vẻ đẹp bi tráng vì hình tượng này có sự kết hợp gai yếu tố “bi” và “tráng”. Mở bài: Giới thiệu đôi nét cơ bản về tác 1. Đề bài: Với “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa..Tuần 9: Tiết 35. Kiểm tra bài cũ: 3. trong văn học dân tộc chưa có 1 điểm một hình tượng hoàn chỉnh về người anh hùng nông dân nghĩa sĩ: .. giáo án. Trang 96 ... Về kỹ năng: . D. Phương pháp dạy học: Giáo viên ghi đề lên bảng.Không mắc những lỗi thông thường về hình thức: chữ viết. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: .Viết một bài văn nghị luậnvề một vấn đề văn học. Em hãy làm sáng tỏ vấn đề này. 2. B. B. . dùng từ. lần đầu tiên trong văn học dân tộc có một tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ. rõ ràng diễn đạt có cảm xúc. Thân bài: Phân tích được vẻ đẹp bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ: .. C. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung A. Tiến trình lên lớp: 1. . ngữ pháp. sách giáo viên.

nêu cảm nghĩ riêng của bản thân. hành động quả cảm ành hùng của nghĩa quân và sự ngợi ca công đức hững người hy sinh vì quê hương đất nước. + Yếu tố “tráng” gợi lên qua lòng căm thù giặc. lòng yêu nước.5 điểm Trang 97 . Kết bài: Thâu tóm được vấn đề. nỗi đau thương mất mát của người nghĩa sĩ và tiếng khóc đau xót của người còn sống. 3 điểm 3 điểm 1. gợi mở suy nghĩ cho người đọc. vất vả.+ Yếu tố “bi” gợi lên qua cuộc sống lam lũ. 3.

Kiểm tra bài cũ: 3. B. đồng thời chọn lựa từ thích hợp trong từng ngữ cảnh. . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. sẽ. phòng khi tôi phải đi gặp cụ Các Mác.Năm nay tôi vừa tròn 79 tuổi. Điều đó cũng bình thường thôi. tôi để sẵn mấy lời này. sách giáo viên. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: . Kế theo đó.Vì vậy.. tình cảm và lòng biết ơn đối với thế giới. 1. thăm. Trong bản thảo Di chúc của chủ tịch HCM ngày 10 tháng 5 bổ sung cho nhau → GV cũng cố năm 1969 có những câu lúc đầu Bác viết: chốt lại. ... trả lời câu hỏi. . C. thảo luận.Bác viết di chúc năm 1969 nhằm mục đích: nói với nhân dân với Đảng về nhiệm vụ cách mạng.. . điều đó cũng không có gì lạ.. cán bộ và thái độ của Bác về sự ra đi. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. tôi sẽ đi khắp hai miền Nam – Bắc để thăm hỏi đồng bào.Tuần 9: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN NGHĨA CỦA TỪ TRONG SỬ DỤNG A. giáo án. tình thương đối với nhân dân... . tuy sức khỏe có kém so với vài năm trước đây ...Cũng cố và nâng cao những hiểu biết về các phương thức chuyển nghĩa của từ và hiện tượng từ nhiều nghĩa.Bồi dưỡng và nâng cao tình cảm yêu mến vốn từ ngữ phong phú. . tài liệu tham khảo.. Bài tập 1: Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. hiện tượng đồng nghĩa. giàu sức biểu hiện của Tiếng Việt.Tôi có ý định đến ngày đó. . Luyện tập Tổ chức chia nhóm thảo luận. cán bộ.. Tiến trình lên lớp: 1.. D. cụ Lênin.. Sau đó Bác đã thay các từ in đậm lần lượt bằng các từ: chúc mừng. tôi sẽ thay mặt nhân dân ta đi thăm viếng và cảm ơn các nước anh em.Tại sao Bác lại dùng từ “chúc mừng” thay cho từ “thăm Trang 98 . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Luyện tập để có thể sử dụng từ theo các nghĩa khác nhau và lĩnh hội từ theo các nghĩa khác nhau. Giải thích tại sao Bác lại viết như vậy? .

đen thui – đen. Hãy tạm bới đi thành tố thứ hai trong năm từ nói trên và phân tích: sức biểu hiện của câu văn sẽ biến đổi như thế nào về hai mặt âm thanh và hình ảnh. trắng giã – trắng.hỏi”. có sự dai dẳng làm cho người ta khó chịu. Mấy chùm trước dậu hoa năm ngoái.Nói về cái chết sau tuổi 70 là “không có gì lạ” thay cho “cũng bình thường thôi” thể hiện đức tính khiêm tốn của Bác. xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây. . . Bài tập 3 Mặt nó già cấc. đen thui và răn reo làm cho hai con mắt nó trắng giã và khoăm khoặm như mắt vọ. ít biểu cảm hơn so với câu văn cũ. răn reo – răn. “cần” (không mang sắc thái). Bài tập 4 Đám mây lốm đốm..Từ “phải”. .“mặc”: ý tự do (tâm hồn giao hòa khoáng đạt) 3. Song thưa để mặc bóng trăng vào. (Nguyễn Công Hoan) Mỗi từ in đậm gồm hai thành tố. bây giờ cứ loáng thoáng Trang 99 . Tiên là ý chú muốn vòi xu. Từ “thăm” gợi sự thân mật và trang trọng. . “được”. câu văn miêu tả nhân vật sẽ bớt tinh cụ thể. – Từ “vòi”: hành động giống như đòi. Song thưa để lọt bóng trăng vào.“nhiều”: hàm ý chỉ số lượng xin. lúc đầu Bác dùng từ ‘thăm viếng” sau đó Bác lại thay bằng từ “thăm”. “sẽ”. Bài tập 2 Các câu thơ của Nguyễn Khuyến có các bản chép khác nhau: a. ngăn trở nào đó. Dăm chùm trước dậu hoa năm ngoái. còn “phải” (sự bắt buộc). lại vừa nhấn mạnh công lao đóng góp của nhân dân. 4. từ “chúc mừng” vừa có ý thăm hỏi. lạc quan thì dùng từ “sẽ” (sự tự nguyện). 2. . c. b. nhưng để chỉ cái chết ở tư thế bình tĩnh. Tiên là ý chú muốn nhiều xu. lê thê đi mãi.Bớt đi: già cấc – già. có thể dùng trong câu. a. . – “lọt”: có sự hạn chế. khi bỏ đi thành tố thứ hai. Các từ gồm hai thành tố là những từ ghép hoặc từ láy.Nói về ý định đi thăm các nước. biết ơn nhân dân sau ngày thắng lợi. “cần” . đó là hai từ cùng trường nghĩa. “được”. khoằm khoặm – khoằm.. b. Vì từ thăm viếng không chỉ nói về thăm nước bạn mà còn nói viếng những con người ở nước đó đã góp phần xương máu cho dân tộc ta.

nhạt dần, thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đằng xa một bức vách. (Tô Hoài). Những từ in đậm là những từ tượng thanh hay tượng hình? Nếu bớt đi những từ láy thì tính nhịp nhàng và tính hình ảnh của câu văn sẽ bị ảnh hưởng như thế nào? Hãy phân tích những giá trị biểu hiện của từ láy trong câu văn. - Những từ láy: “lốm đốm”, “lê thê”, “thỉnh thoảng”, “lồ lộ” là các từ láy tượng hình. Nếu bớt chúng đi thì câu văn sẽ thiếu sự hài hòa về số tiếng và tính nhịp nhàng của câu văn sẽ bị ảnh hưởng. - Các từ láy trên có tính gợi hình ảnh rất rõ: + “lốm đốm” (đám mây): gợi sự phân bố chỗ đậm chỗ nhạt. + “lê thê”: gợi sự kéo dài chậm chạp. + “loáng thoáng”: gợi sự xuất hiện không rõ. + “thỉnh thoảng”: gợi sự thưa thớt về thời gian + “lồ lộ”: gợi sự hiện ra một cách rõ ràng. → Nếu bỏ chúng đi thì tính gợi hình ảnh của câu văn sẽ giảm hẳn. II. Hướng dẫn tự học - Hoàn thành các bài tập trên lớp - Chuẩn bị bài mới:

Trang 100

Tuần 10: Tiết 37, 38, 39 Giáo án Văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

HAI ĐỨA TRẺ
Thạch Lam
A. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh - Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Cảm nhận được tình cảm xót thương của nhà văn Thạch Lam đối với nhũng người phải sống nghèo khổ, quẩn quanh và sự cảm thông trân trọng của tác giả trước nhưng mong ước của họ về một cuộc sống tốt đẹp hơn. + Thấy được một vài nét nghệ thuật độc đáo của Thạch Lam qua truyện ngắn trữ tình này. - Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyện ngắn. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, ... C. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học hiện đại giai đoạn 1930 – 1945, Thạch Lam có một vai trò vị trí khá quan trọng. Ông là một cây bút đặc sắc đại diện cho xu hướng, dòng văn học lãng mạn. Là một trong những cây bút của nhóm Tự lực văn đoàn, nhưng Thạch Lam lại khẳng định mình bằng hướng đi riêng biệt là những tác phẩm viết về nông thôn và những người nông nghèo. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc tiểu dẫn → cho biết những nét cỏ bản về cuộc đời và sự nghiệp thơ văn của Thạch Lam. Nội dung I/ TÌM HIỂU CHUNG: 1. Tác giả Thạch Lam: * Cuộc đời - Thạch Lam (1910 - 1942), tên thật Nguyễn Tường Vinh, sau đổi Nguyễn Tường Lân. - xuất thân trong một gia đình công chức gốc quan lại, sinh tại Hà Nội, thủa nhỏ sống ở Cẩm Dàng, Hải Dương rồi chuyển sang Thái Bình, học ở Hà Nội. Là em ruột của Nhất Linh, Hoàng Đạo, đều là thành viên của nhóm tự lực văn đoàn. * Sự nghiệp sáng tác: ( sáng tác khoảng 6 năm ). - Đề tài: Thường viết về những truyện không có chuyện, chủ yếu khai thác về thế giới nội tâm của nhân vật với những cảm xúc mong manh, mơ hồ trong cuộc sống thường
Trang 101

Đặc điểm truyện ngắn của Thạch Lam là gì?

Nêu xuất xứ của tác phẩm?

Tóm tắt của tác phẩm?

Bố cục?

Cảnh phố huyện được miêu tả với thời gian như thế nào?

Cảnh phố huyện được miêu tả ấn tượng qua những hình ảnh nào? Những hình ảnh đó gợi lên điều gì?

Hình ảnh những con người nơi phố huyện hiện ra như thế nào?

ngày. - Mỗi truyện như một bài thơ trữ tình, giọng điệu điềm đạm nhưng chứa đựng biết bao tình cảm mến yêu chân thành và sự nhạy cảm của tác giả trước những biến thái của cảnh vật và lòng người. - Lời văn trong sáng, giản dị mà thâm trầm, sâu sắc. - Tác phẩm chính (SGK). 2.Truyện ngắn Hai đứa trẻ a. Xuất xứ Rút trong tập Nắng trong vườn( 1938) b. Tóm tắt nội dung Truyện viết về cuộc sống tối tăm nghèo nàn của những người lao động nghèo ở một phố huyện nhỏ bé. Chị em Liên và An được mẹ giao cho trông nom một cửa hàng tạp hóa nhỏ. Cũng như những người dân nghèo nơi phố huyện, chị em Liên vừa bán hàng vừa trông chờ chuyến tàu đêm ở Hà Nội về. Chuyến tàu mang một chút ánh sáng của Hà Nội ầm ầm chạy vụt qua rồi im tiếng trong màn đêm sâu thẳm. Phố huyện và chị em Liên chìm vào giấc ngủ yên tĩnh. → Đây là truyện có cốt truyện đơn giản, gần như không có chuyện nhưng lại có sức gợi cảm sâu sắc. Giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng, gợi cảm. c. bố cục - Phần 1( Từ đầu....ngày tàn): Cảnh hoàng hôn buông xuống phố huyện. - Phần 2 ( tiếp theo... mơ hồ không hiểu): Cảnh sống của những kiếp người nghèo và tâm trạng của hai đứa trẻ. - Phần 3 (còn lại): Chuyến tàu đêm đi qua và ước vọng của hai đứa trẻ. II. Đọc - hiểu văn bản: 1/ Cảnh phố phố huyện: a/ Thời gian: Thời gian chiều tối: Thời gian két thúc của một ngày và mở ra đêm tối. Truyện được mô tả trong một không gian tĩnh nhưng thời gian động: hoàng hôn → đêm → đêm khuya vì thế cảnh một lúc một tối hơn Thời gian hòa quyện với không gian để tạo ra một thế giới nghệ thuật riêng. b/ Không gian nơi phố huyện: Cảnh chiều tàn đi dần vào đêm khuya được thu hẹp trong
Trang 102

Hoàn cảnh gia đình Liên như thế nào?

Trước cảnh ngày tàn thì tâm trạng Liên như thế nào?

Hình ảnh đoàn tàu có ý nghĩa như thế nào đối với hai chị em Liên? Có phải họ chờ Tàu để bán hàng chăng?

Phố huyện đã thay đổi như thế nào khi đoàn tàu xuất hiện?

một không gian nhỏ bé của một phố huyện nghèo. Không gian yên tĩnh, êm đềm của buổi chiều quê, “một buổi chiều êm ả như ru” đang chuyển vào đêm. Đêm mùa hạ “êm như nhung và thoảng qua gió mát”. Âm thanh: Tiếng trống thu không báo hiệu ngày tàn; tiếng trông cầm canh rời rạc điểm nhịp cho cuộc sống nặng nề trôi; tiếng dế, tiếng ếch tiếng côn trùng của sống dân dã; tiếng đàn bầu bật trong yên lặng → âm thanh gợi nỗi niềm xao xác trong lòng người.  Không gian vừa có vẻ đẹp thơ mộng vừa có vẻ buồn xơ xác. Không gian toàn cảnh nơi phố huyện chìm ngập trong bóng tối (không gian rộng) đối lập với không gian chập chờn, mờ ảo của ánh sáng xung quanh những ngọn đèn (không gian hẹp). Ánh sáng: Đèn của chị Tý: quầng sáng. Bếp lửa của bác Siêu: chỉ là “một chấm lửa nhỏ và vàng lơ lửng đi trong đêm tối” Ngọn đèn của Liên: từng hột sáng thưa thớt. Bóng tối: Bóng tối đến với tiếng trống thu không từ trên chòi cao. Bóng tối sắp đến với những đám mây hồng như hòn than sắp tàn. Bóng tối đến với dãy tre làng đen lại. Bóng tối đến với tiếng muỗi vo ve. Bóng tối bao trùm phố huyện: trên đường qua sông, qua chợ, các ngõ vào làng. Bóng tối về khuya như đặc lại… * Nhận xét: Ánh sáng le lói, hiếm hoi đối lập nghịch với đêm tối mênh mông → bóng tối như một ám ảnh, vượt qua ranh giới tự nhiên, thâm nhập, luồn lách, bám sát vào cảnh vật, con người; đè nặng, thấm vào tâm hồn con người, gợi nỗi buồn sâu lắng → không gian nghệ thuật là không gian bóng tối, gợi cảm xúc cho người đọc. c/ Con người: Chợ đã vản từ lâu, mấy đứa trẻ con nhà nghèo còn nhặt nhanh thanh nứa, thanh tre hay bất cứ thứ gì có thể dùng được của người bán hàng để lại. Mẹ con chị Tý dọn hàng nước nghèo nàn. Chị em Liên chuẩn bị đóng cửa hàng “đôi mắt chị bóng
Trang 103

Chủ đề tư tưởng của tác phẩm là gì?

tối ngập đầy dần”. Bác Siêu gánh phở đi bán, bóng Bác mênh mang ngã một vùng dài xuống đất. Bà cụ Thi lảo đảo bước đi trong bóng tối, tiếng cười khanh khách ghê sợ. Gia đình bác Sẩm trên manh chiếu hẹp trải dưới đất. * Nhận xét: Những thân phận, những con người bé nhỏ, sống lay lắt đang héo mòn hiện lên trong bức tranh nghèo nàn, tồi tàn nơi phố huyện tăm tối. Nhịp sống của họ cứ lặp đi, lặp lại ngày này qua ngày khác, đơn điệu, mỏi mòn lam lũ buồn tẻ, quẩn quanh trong cái nghèo túng nhưng họ vẫn hi vọng “Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ của họ”. 2/ Hình ảnh chị em Liên: a/ Hoàn cảnh: Cha mất việc, mẹ làm hàng xáo, kinh tế gia đình sa sút. Chuyển từ Hà Nội về phố huyện ngèo sinh sống. Chị em Liên được giao trông coi cửa hàng tạp hóa nhỏ thuê lại của người khác → Liên là người con gái hiếu thảo, đảm đang. → Chị ưm Liên đã hòa nhập được vào cuộc sống nơi phố huyện, đã quen với cảnh sống tối tăm, nghèo túng ở đây, khác hẳn với lúc sống ở Hà Nội. b/ Tâm trạng: Liên cảm thương cho những người nghèo mà đêm nào Liên cũng trông thấy: chị Tý, bác Sẩm, bà cụ Thi, những đứa trẻ ở chợ… → Liên là người con gái giàu tình thương, biết suy nghĩ, hay trầm tư trước cảnh đời mà Liên bắt gặp. Liên cảm nhận được cảnh tối tăm mà Liên và những người xung quanh đang sinh sống đắm chìm trong bóng tối, chị em Liên muốn quên đi thực tại xót xa “An và Liên lặng ngước mắt lên các vì sao để tìm sông Ngân Hà và con vịt theo sau ông Thần Nông” Chị em Liên luôn hoài niệm về quá khứ xa xưa, êm đềm ở Hà Nội “Liên nhớ lại khi ở Hà Nội, chị được hưởng những thức quà ngon lạ, bấy giờ mẹ Liên nhiều tiền, được đi chơi bờ hồ uống những cốc nước lạnh xanh đỏ”; còn bây giờ: “Phở của bác Siêu là món quà xa xỉ, hai chị em không bao giờ mua được”.
Trang 104

Đêm nào hai chị em cũng cố thức để chờ đoàn tàu đi qua – chuyến tàu đêm, hoạt động cuối cùng của đêm khuya, mang lại chuýt ánh sáng và âm thanh rộn rã của Hà Thành hoa lệ cho phố huyện nghèo tăm tối. 3/ Ý nghĩa hình ảnh đoàn tàu: a/ Đối với chị em Liên: Con tàu mang đến thế giới của kỷ niệm, đánh thức dậy trong chị em Liên hình ảnh đẹp của quá khứ, mang đến cho Liên nguồn sáng lấp lánh khác hẳn nguồn sáng hưu hắt của phố huyện. Chị em Liên chờ đợi tàu không phải để bán được thêm hàng mà vì muốn được nhìn thấy một thế giới khác sôi động, sang trọng hơn, vì thế việc chờ đoàn tàu đem lại niềm vui cho chị em Liên. →chờ đợi tàu trở thành một nhu cầu có thể khỏa lấp những khoảng trống mênh mông trong tâm hồn Liên, giúp Liên thấy rõ hơn, sâu hơn cuộc sống phủ đầy bóng tối nơi phố huyện. b/ Đối với dân phố huyện: Con tàu mang đến cho phố huyện một thế giới khác, thế giới với ánh sáng xa lạ của thị thành cho dù ánh sáng ấy chỉ thoáng vụt qua trong giây lát cũng đủ để đem lại cho họ một chút dư vị, dư âm khác lạ. Âm thanh của đoàn tàu dù thoáng qua cũng đủ sức át đi trong giây lát không khí buồn tẻ, đơn điệu của phố huyện. Khi đoàn tàu đã đi qua, phố huyện lại chìm trong bóng tối nhưng sự chờ đợi và hi vọng vẫn còn âm vang, ngày này qua ngày khác. → Con tàu tác động vào lòng người một ấn tượng mạnh mẽ, đưa phố huyện ra khỏi cảnh sống tù đọng, u uất dù chỉ trong chốc lát → chờ đợi con tàu trở thành nhu cầu không thể thiếu của người dân phố huyện. Chờ đợi con tàu chính là niềm vui, niềm an ủi, niềm hi vọng dẫu còn mơ hồ về một ngày mai tươi sáng; là khát vọng sống mãnh liệt chợt bùng lên trong tâm hồn những con người nghèo khổ → Thạch Lam đã nhìn thấy và mô tả khát vọng sống ẩn chứa trong sâu thẳm tâm hồn người lao động nghèo khổ. Tóm lại: Bàng tình cảm và tấm lòng nhân hậu của mình, Thạch Lam đã thể hiện một cách nhìn trong trẻo, nhẹ nhàng nhưng sâu lắng về người lao động nghèo, đặc biệt là trẻ thơ.
Trang 105

trân trọng của Thạch Lam với người lao động nghèo khổ và khát vọng mơ hồ của tuổi thơ.SGK) IV.Xem bài giảng. Tổng kết: (ghi nhớ .Chuẩn bị bài mới: Ngữ cảnh. Luyện tập 3. Trang 106 . có sự đan cài của chất hiện thực. hành vi. 2.4/ Chủ đề: Tác phẩm thể hiện tấm lòng yêu mến. chất tương phản tạo cho tác phẩm có sức hút đặc biệt. . thiên về khai thác nội tâm. Hướng dẫn tự học . Thể hiện phong cách nghệ thuật độc đáo của Thạch Lam: Truyện không có cốt truyện rõ ràng. bài tập. Luyện tập 1. nồng hậu sâu kín của Thạch Lam đối với những kiếp người nghèo khổ tăm tối. chất trữ tình. Củng cố: Tác phẩm thể hiện tâm hồn nhân ái. mềm mại. hành văn nhẹ nhàng. III.

Khái niệm: 1. nói (viết) ở đâu. Trang 107 Các nhân tố của ngữ cảnh là những nhân tố nào? Nhân vật giao tiếp là gì? Bối cảnh là gì? (VD: truyện “Hai đứa trẻ”. Ngữ liệu 2: đặt câu nói trong bối cảnh phát sinh ra nó. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . sách giáo viên. Nội dung I.Hiểu về ngữ cảnh trong giao tiếp (nói và viết). chúng ta bao giờ cũng phải chú ý đến các vấn đề ai nói (ai viết). Xét ngữ liệu: Ngữ liệu 1: Nếu đột nhiên nghe câu nói này không biết bối cảnh sử dụng của nó thì không một ai có thể trả lời được những câu hỏi như vậy. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bối cảnh giao tiếp rộng là . Biết phân tích và lĩnh hội văn bản trong ngữ cảnh mà nó được sản sinh ra. Tiến trình lên lớp: 1. Nhân vật giao tiếp: Trong cùng một hoạt động giao tiếp có thể có một hoặc nhiều người tham gia (gọichung là các nhân vật giao tiếp).… Tất cả những vấn đề đó cho thấy nói (viết) không chỉ cần câu. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. viết phù hợp với ngữ cảnh. ... lúc nào. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Hoạt động của GV và HS GV hướng dẫn HS tìm hiểu ngữ liệu trong mục I và sau đó rút ra khái niệm. nói (viết) cho ai nghe. D. câu văn. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về ngữ cảnh. . 2. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói và viết. thảo luận trả lời các câu hỏi. Nhân vật giao tiếp hoặc đóng vai trò người nói (người viết) hoặc người nghe (người đọc). Kiểm tra bài cũ: 3. viết và đọc – văn bản: Biết nói. đồng thời người nghe (người đọc) dựa vào bối cảnh đó mà lĩnh hội được lời nói. II. người đọc biết được qua lời kể của tác giả. Khái niệm Ngữ cảnh là bối cảnh ngôn ngữ mà ở đó một yếu tố ngôn ngữ được sử dụng hoặc được tạo ra trong hoạt động giao tiếp ngôn ngữ.Biết vận dụng hiểu biết về ngữ cảnh vào viẹc nói. C. B.Tuần 10: Tiết 40 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGỮ CẢNH A. chữ cụ thể trong văn bản mà còn phải quan tâm đến ngữ cảnh. Các nhân tố của ngữ cảnh: 1. giáo án.

nghề nghiệp. Những sự việc. c/ Hiện thực được nói tới: Phần nghĩa sự việc của câu văn được tạo nên bởi hiện thực được nói đến. thời gian phát sinh văn bản. Bối cảnh ngoài ngôn ngữ: Là cảnh tạo ra giao tiếp a/ Bối cảnh giao tiếp rộng: (Bối cảnh văn hóa) Đây là nhân tố tạo nên môi trường giao tiếp. hình thức của văn bản giao tiếp. câu văn luôn chịu sự chi phối bởi quan hệ của các nhân vật giao tiếp và vị thế của họ so với nhau. chi phối cả người nói và người nghe. cá tính. Vì bao gồm những phạm trù giao tiếp ở bên ngoài ngôn ngữ nên rất rộng lớn. địa lý. Ví dụ: SGK * Đối với giao tiếp bằng ngôn ngữ. tình cảm. Em hiểu gì về nhân tố văn cảnh? Xét VD trong SGK. Nội dung và hình thức của lời nói. giới tính. lịch sử. cảm xúc của các nhân vật giao tiếp cũng thay đổi tùy tình huống → thay đổi nội dung. tình huống thường hay thay đổi → quan hệ giữa cá nhân và giao tiếp. (Mỗi nhân vật giao tiếp đều có những đặc điểm về nhiều mặt: lứa tuổi.Văn bản (sản phẩm của hoạt động giao tiếp) luôn được nảy sinh trong một tình huống giao tiếp cụ thể. cả quá trình tạolập và lĩnh hội lời nói của câu văn: Bối cảnh xã hội. bối cảnh hẹp là phố huyện nghèo).XHVH những năm trước CMTT. → Đây là những nhân tố không thể thiếu khi tìm hiểu mỗi trường hợp phát sinh văn bản (do bối cảnh giao tiếp này tạo nên những tình huống của văn bản giao tiếp nên còn được gọi là bối cảnh tình huống). địa phương sinh sống… Những đặc điểm này luôn chi phối lời nói cá nhân và việc lĩnh hội lời nói của người khác) Ví dụ: SGK 2. đoạn…). Đó có thể là hiện thực bên ngoài các nhân vật giao tiếp hoặc hiện thực tâm trạng con người. Văn cảnh: Trang 108 . văn hóa. phong tục tập quán. 3. câu. b/ Bối cảnh giao tiếp hẹp: (Bối cảnh tình huống) . địa vị xã hội. thể chế chính trị… tựu trung là bối cảnh văn hóa. Ví dụ: SGK * Đối với văn bản văn học: Bối cảnh văn hóa chínhlà hoàn cảnh sáng tác (ra đời) của tác phẩm. chi phối nội dung lẫn hình thức ngôn ngữ (từ ngữ. dân tộc. vịthế giao tiếp. hiện tượng xảy ra xung quanh. đó là: Nơi chốn.

. câu văn. Đối với người nghe (người đọc và quá trình lĩnh hội lời nói. câu văn) . từ. 2.SGK) V. Trong mọi trượng hợp. Thuật ngữ văn cảnh đề cập đến những nhân tố ngữ cảnh sau: Lời đối thoại hoặc lời đơn thoại. các đơn vị ngôn ngữ (âm tiếng. vì vậy. bối cảnh giao tiếp. Đối với người nói (người viết và quá trình sản sinh lời nói. Luyện tập Trang 109 . ngữ. muốn lĩnh hội trọn vẹn (chính xác. câu. Tổng kết: (ghi nhớ . đoạn…) đi trước hoặc đi sau một đơn vị ngôn ngữ đều tạo nên văn cảnh của nó. không thể không nói đến văn cảnh xuất hiện của nó.Ngữ cảnh không chỉ có vai trò quan trọng với quá trình tạo lập mà với cả quá trình tạo lập văn bản giao tiếp. Dạng nói hoặc dạng viết. với từng tình huống và diễn biến cụ thể để có thể phân tích tìm hiểu và giải thích thấu đáo. Vai trò của ngữ cảnh: 1.Khi nói đến ngữ cảnh của một đơn vị ngôn ngữ rộng hoạt động giao tiếp. III. IV. câu văn) . + Phải gắn từ ngữ. câu văn. người nghe (người đọc) nên: + Căn cứ vào ngữ cảnh rộng và hẹp. câu với ngữ cảnh sử dụng của nó. cặn kẻ về nội dung và hình thức của lời nói. → Cũng như nhân vật.Ngữ cảnh chính là môi trường sản sinh ra lời nói câu văn → luôn ảnh hưởng và chi phối nội dung và hình thức của câu  người nói (viết) phải biết tạo nên những sản phẩm giao tiếp thích hợp với ngữ cảnh. văn cảnh vừa là cơ sở cho việc lĩnh hội đơn vị ngôn ngữ. hiệu quả) lời nói.Luôn có mối quan hệ giữa môi trường và văn bản giao tiếp – sản phẩm được tạo ra trong môi trường ấy  văn bản luôn mang dấu ấn của ngữ cảnh.

Củng cố và nâng cao những hiểu biết về ngữ cảnh: khái niệm ngữ cảnh trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ cùng với những nhân tố của nó. trông tin quan như trời hạn trông mưa. Bài tập 1: Căn cứ vào ngữ cảnh (hoàn cảnh sáng tác). Bài tập 2: Xác định hiện thực nói tới trong hai câu thơ: Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non. Người nông dân thì đã thấy rõ hình ảnh dơ bẩn của kẻ thù và căm ghét chúng mỗi khi thấy bóng dáng tàu xe của chúng. hãy phân tích những chi tiết đựoc miêu tả trong hai câu thơ sau: Trong phong hạc phập phồng hơn mười tháng. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. sách giáo viên. ghét thói mọt như nhà nông ghét cỏ. câu văn trong mối quan hệ với ngữ cảnh. trơ trọi… Câu thơ là sự diễn tả tình huống. Luyện tập 1. ngày xem ống khói đen sì muốn ra cắn cổ. đồng thời có năng lực lĩnh hội chính xác nội dung. còn tình Trang 110 . C. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . → Hai câu thơ gắn với tình huống giao tiếp cụ thể: đêm khuya. (Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc – Nguyễn Đình Chiểu) → Các chi tiết trong hai câu thơ này đều bắt nguồn từ hiện thực (xem chú thích). mục đích của lời nói. B. 3. tài liệu tham khảo.Có kỹ năng nói và viết cho phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp. muốn tới ăn gan. xuất phát từ bối cảnh: tin tức về kẻ địch đến đã phong thanh mười tháng nay mà lệnh quan thì vẫn chờ đợi. mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bổ sung cho nhau → GV cũng cố chốt lại. Kiểm tra bài cũ: Nêu khái niệm và phân tích vai trò của ngữ cảnh. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Tổ chức chia nhóm thảo luận.Tuần 10: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ NGỮ CẢNH A. D. Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. Bữa thấy bòng bong che trắng lốp. giáo án. Nội dung I. . thảo luận trả lời các câu hỏi. tiếng trống canh dồn dập mà người phụ nữ vẫn cô đơn. 2.

4. có thể thấy vợ Tú Xương là một người tần tảo. mà nói về thời gian. hai người không quen biết gặp nhau. Cho nên câu hỏi của người đi đường cần hiểu là không phải nói về đề tài đồng hồ. hai người không quen biết gặp nhau. nuôi con. chính quyền mới do thực dân pháp lập lên đã tổ chức cho các sĩ tử Hà Nội xuống thi chung ở trường Nam Định. một người phụ nữ lận đận trong tình duyên. một người hỏi: “Thưa bác. nhằm mục đích Trang 111 . Bài tập 4: Đọc những câu thơ sau trong bài “Vịnh khoa thi hương” của Tú Xương và cho biết những yếu tố nào trong ngữ cảnh đã chi phối nội dung của những câu thơ đó: -Nhà nước ba năm mở một khoa Trường Nam thi lẫn với trường Hà. Trong thời kỳ đó toàn quyền Đông Dương là Đu – me đã cùng vợ đến dự. 5.huống nội dung đề tài của thơ. Những sự kiện đó chính là ngữ cảnh tạo nên câu thơ. Bài tập 3: Vận dụng những hiểu biết ngữ cảnh dể ký giải những chi tiết về hình ảnh của bà Tú trong bài thơ “Thương vợ” của Tú Xương. Bài tập 5: Trên đường đi. Trong ngữ cảnh đó. bác có đồng hồ không ạ?”. Những chi tiết trong hoàn cảnh sống của gia đình Tú Xương chính là bối cảnh tình huống cho nội dung của các câu thơ trong bài (6 câu đầu). mà chỉ có thể hỏi nhau về những đề tài khách quan. người ta không đường đột hỏi về chuyện riêng tư (có hay không có đồng hồ). có quan hệ đến mọi người. chịu thương chịu khó để làm ăn nuôi chồng. câu hỏi cần hiểu như thế nào? Nó nhằm mục đích gì? → Bài tập đã nêu tình huống (bối cảnh giao tiếp hẹp): Trên đường đi. → Từ hoàn cảnh về cuộc sống của nhà thơ. Chẳng hạn thành ngữ “một duyên hai nợ” không phải chỉ để nói đến nỗi vất vả của bà Tú mà xuất phát từ chính ngữ cảnh sáng tác: Bà Tú phải làm để nuôi cả chồng và con. Trong tình huống đó. câu thơ còn bộc lộ tâm sự của nhân vật trữ tình – của chính tác giả. Ngoài sự diễn tả tình huống. Váy lê quét đất mụ đầm ra. 3. → Hoàn cảnh sáng tác chính là ngữ cảnh của các câu thơ trong bài. -Lọng cắm rợp trời quan sứ đến. Bà kiếm sống bằng nghề buôn bán nhỏ. Rõ nhất là sự kiện vào năm Đinh Dậu (1879).

nêu nhu cầu cần biết thông tin về thời gian. Trang 112 .

B. dùng ngòi bút phục vụ hai cuộc kháng chiến của dân tộc. Qua tác phẩm này chúng ta sẽ hiểu thêm về con người. tạo không khí cổ xưa. viết văn. một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp. . qua đó hiểu được quan niệm thẩm mỹ của nhà văn. ông là tổng thư ký Hội văn nghệ Việt Nam. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. .Từi 1948-1958.Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm truyện ngắn. Hoạt động của GV và HS Nội dung Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. quạn Thanh xuân. Hà Nội) . Tiến trình lên lớp: 1. D.Tuần 11: Tiết 41. Vào bài mới: Nguyễn Tuân là một cây bút xuất sắc của văn học giai đoạn 1930 – 1945. Kiểm tra bài cũ: Tóm tắt và nêu chủ đề tư tưởng truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam.Tác giả đời. ông về Hà Nội làm báo. ngôn ngữ góc cạnh.… C. giáo án. sách giáo viên. . . + Tình huống truyện độc đáo. hiệun Nhất Lang.Sau khi tốt nghiệp bậc thành chung ở Nam Địn. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. 3. thủ pháp đối lập.Sự nghiệp văn học .Cách mạng tháng Tám thàng công. sinh trưởng trong một gia đình nhà nho khi Hán học đã tàn. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . quan điểm nghệ thuật của Nguyễn Tuân cũng như giá trị của tác phẩm.Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Vẻ đẹp của hình tượng nhân vật Huấn Cao.Nguyễn Tuân ( 1910-1987). Cuộc đời Tuân. Tác phẩm “Chữ người tử tù” của ông như một bông hoa khác thường và có một hương vị rất riêng.TÌM HIỂU CHUNG đó giới thiệu những nét chính về cuộc 1. 42 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ Nguyễn Tuân A. sự nghiệp sáng tác của Nguyễn a. Nguyễn Tuân tự nguyện đến với cách mạng. b.Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại truyện ngắn. Nêu xuất xứ và chia bố cục của tác Nguyễn Tuân giữ một vị trí quan trọng và đóng góp không Trang 113 .Là một nhà văn lớn . sau I. .Quê quán: làng Mọc ( nay phường Nhân chính. thảo luận trả lời các câu hỏi. .

Được nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học năm 1960. + Làm phong phú thêm ngôn ngữ văn học dân tộc. Tác phẩm a. + Trên bình diện nghệ thuật: đều là những người có tâm hồn nghệ sĩ. Đường vui (19490. Tác dụng của tình huống này đối với việc thể hiện tính cách nhân vật sự kịch tính của truyện. b. trớ trêu giữa nhưng tâm hồn tri âm tri kỷ trong tình thế đói nghịch: tử tù và quản ngục. đang chờ ngà ra pháp trường chịu tội. nhơ bẩn. .Tình huống truyện là mối quan hệ giữa nhân vật này với nhân vật khác . để tạo nên một tình huống độc đáo: mối quan hệ đặc biệt đầy éo le. bút ký văn học đạt tới trình độ nghệ thuật cao. . Trang 114 . + Trên bình diện xã hội họ hoàn toàn đối lập nhau: một người là tên đại nghịch cầm đầu cuộc nổi loạn nay bị bát giam. góp phần thể hiện sâu sắc tư tưởng của tác phẩm. còm một người là kẻ đại diện cho trật tự xã hội dương thời. làm sáng tỏ tấm làng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục. Tình huống truyện là gì? Nêu tình huống của truyện ngắn này. qua đó nhân vật bộc lộ tâm trạng. giữa nhân vật với hoàn cảnh. + Thúc đảy tùy bút. Qua đó làm nổi bật vẻ đẹp hình tượng nhân vật Huấn Cao. . sau đó tuyển in trong tập Vang bóng một thời đổi tên thành Chữ người tử tù. Viên quản ngục có phẩm chất gì khiên HC cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ” và tác giả coi đó là “một thanh âm trong trẻo chen giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”? Những ngày HC ở tù thì quản ngục có thái độ và hành động như thế nào đối với HC? Diễn biến tâm trạng của quản ngục từ khi nghe tin có tử tù là HC đến cho đến khĩin được chữ của HC? (phần này GV hướng dẫn HS tiếp tục tìm hiểu) nhỏ đối với văn học Việt nam hiện đại. đồng thời cúng thể hiện sâu sắc chủ đề tác phẩm. + Đem đến cho nền văn xuôi hiện đại một phong cách tài hoa và độc đáo. Tình huống truyện .phẩm. tính cách hay thân phận của mình. là tri âm tri kỉ với nhau.Tác phẩm chính: Vang bóng một thời (1940).Truyện ngắn Chữ người tử tù lúc đầu có tên là Dòng chữ cuối cùng in trên tạp chí tao Đàn 1938. là tác phẩm kết tin h tài năng của Nguyễn Tuân trước cách mangh tháng Tám. Xuất xứ -Tập truyện Vang bóng một thời khi in lần đầu (1940) gồm 11 truyện ngắn. . → Nguyễn tuân đã đặt những nhân vật của mình vào chốn ngục tù tăm tối. môi trường sống.tình huống truyện độc đáo: Mối quan hệ giữa hai nhân vật Huấn Cao và quản ngục. cuộc gặp gỡ kỳ lạ tăm tối của họ. Sông Đà (1960) 2.

Tôi sẽ cố gắng chu tất”. Bố cục Phần 1(“từ đầu …rồi sẽ liệu”): nỗi lòng của viên quản ngục khi nhận 6 tử tù trong đó có Huấn Cao. chính quản ngục mở khóa cửa buồng kính khép nép hỏi HC: “Đối với những người như ngài phép nước ngặt lắm. cái đẹp: suốt đời ông chỉ ao ước một điều là “một ngày kia được treo ở nhà riêng của mình một đôi câu đôi do tay ông Huấn Cao viết” vì “chữ ông Huấn Cao đẹp lắm. hôm nay viên coi ngục nhìn sau tên tù mới vào với cặp mắt hiền lành”. hạ mình để xin cho được chữ Huấn Cao.Qua cuộc đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại thì HC là người như thế nào? Khi đến nhà lao. Trong buồng đây lạnh lắm” Một lần. say mê quý trọng cái hay. II. Phần 2 (“Sớm hôm sau … thiên hạ”): diễn biến tâm trạng của Huấn Cao và viên quản ngục trong những ngày tử tù ở đề lao. Là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây”. → sự kiên trì. Đêm hôm ấy. ông dặn thơ lại: “Thầy bảo ngục tốt nó quét dọn buồng trong cùng. Nguyễn Tuân đã bộc lộ quan niệm về cái đẹp như thế nào? Tại sao có thể nói cảnh tượng HC c. Phần 3 (còn lại): nguyện vọng của quản ngục đã trở thành và lời dặn dò của Huấn Cao đối với quản ngục. nhã Trang 115 . kể cả nhún nhường. vuông lắm… có được chữ ông Huấn Cao mà treo là có một vật báu trên đời”. ông vẫn ôn tồn. * Thái độ biệt nhỡn liên tài: Đối với HC: luôn dành một sự kính trọng. Đọc – hiểu văn bản: 1/ Viên quản ngục: * Biết trọng người tài. lòng kiêng nể sự biệt đãi: Biết trong số phạm nhân được giải đến có HC. Trong những ngày HC ở đề lao chờ thụ án: quản ngục nhìn thơ lại “dân rượu với đồ nhắm” “trước giờ ăn bữa cơm tù” bằng lời lẽ rất lễ phép: “Thầy quản chúng tôi có ít quà mọn vị này biếu ngày dùng cho ấm bụng. có việc dùng đến”. Mặc dù HC miệt thị nặng lời: “Người hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Nhưng biết ngài là một người có nghĩa khí tôi muốn châm chước ít nhiều… Vậy ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết. viên quản ngục thao thức nghĩ ngợi tìm cách để HC đỡ cực trong những ngày cuối cùng còn lại “dù trong lòng vẫn lo viên thơ lại cáo giác quan trên” Khi nhận phạm nhân: “trái với phong tục nhận tù mọi ngày. biết giá người ngay. HC đã có những thái độ và hành động ra sao? Vì sao HC phải chịu án chém? Khi được quản ngục biệt đãi thì HC có thái độ như thế nào? Đối với cái đẹp thì HC có quan niệm và thái độ như thế nào? Qua nhân vật HC.

Huấn Cao? Hay cái người mà vùng tĩnh Sơn ta vẫn khen cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp đó không?”. nghệ sĩ: Thể hiện qua cuộc đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại ở phần mở truyện khi nhận được công văn tiếp nhận tử tù: “Tôi nghe ngờ ngợ. và tác giả coi đó là “cái thuần khiết giữa một đống cặn bã”. bày tỏ lòng kính trọng của ông đối với một bậc đại trượng phu. Câu trả lời không khiến ngục quan tức giận mà từ hôm ấy HC vẫn nhận được sự biệt đãi từ quản ngục. c/ Nhân cách trong sáng cao cả: (thiên lương) . Khi được HC cho chữ: tư thế khúm núm. ông đã khép nép hỏi ông HC: “Ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết. ông không chút run sợ. điềm tĩnh bảo bạn tù dỗ gông diệt rệp. Tôi sẽ cố gắng chu tất”. nghẹn ngào nói “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”. + Là một nghệ nhân thư pháp. * Nhận xét: Qua ngòi bút Nguyễn Tuân.Tấm lòng quý trọng cái đẹp: + Đối với HC. Một lần. chắp tay. “một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”. ông đã: “lạnh lùng… khom mình… đánh thuỳnh”. thái độ trân trọng: vái. Là tử tù. nhặn “xin lĩnh ý” rồi lễ phép lui ra. HC “vẫn thản nhiên nhận rượu thịt” do thơ lại đem đến hàng ngày và xem “đó là một việc vẫn làm trong cái hứng sinh bình. ông rất trân trọng cái đẹp: “Ông ít chịu cho chữ” và “không ép mình viết câu đối”. quản ngục đến phòng giam HC với thiện ý biệt đãi. Trang 116 . → Chứng tỏ Huấn Cao là nghệ nhân được nhiều người yêu mến: “nhiều người nhắc nhỏm đến cái danh ấy luôn” b/ Khí phách hiên ngang: Bị dẫn vào huyện ngục. Lúc ấy. tục chưa bị giam cầm”. 2/ Nhân vật Huấn Cao: a/ Tài hoa. cái đẹp đồng nghĩa với cái quý giá: “chữ thì quý thực” nhưng không phải ai cũng có thể nhận ra và biết thưởng thức.cho chữ là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”? Không gian cho chữ được miêu tả như thế nào? Em có nhận xét gì về hình ảnh người cho chữ và người xin chữ. một người nghĩa khí. HC trả lời với thái độ cố ý làm ra vẻ khinh bạc đến điều: “Ngươi hỏi ta cần gì? … đây”. nghe lời khuyên bảo của HC. đợi ngày ra pháp trường. Trước lời đùa cợt của lính áp giải. ngục quan có những phẩm chất khiến HC cảm kích coi là “một tấm lòng trong thiên hạ”.

HC không chỉ có thái độ hiên ngang. → HC không chỉ là người có tài mà còn có tâm. . HC đã thuận lòng cho chữ: “Về bảo với chủ nhân của ngươi … ta cho chữ”. kỷ cương trong nhà tù bị đảo ngược hoàn toàn: tù nhân trở thành người ban phát cái đẹp. chật hẹp. không phải những kẻ đại Trang 117 . cái đẹp và cái thiện không thể tách rời nhau. răn dạy ngục quan. * Nhận xét: Qua hình tượng nhân vật HC. hiểu được cốt cách của ông: “Đời ta cũng mới viết có hai bộ tứ bình và một bức cung đường cho ba người bạn thân của ta thôi” → HC là người có thể sáng tạo ra cái đẹp biết thưởng thức và luôn có ý thức giữ gìn. đất bừa bãi phân chuột. bởi vì: Việc cho chữ vốn là một việc thanh cao. ông chỉ cho chữ những tri âm tri kỷ. vái lại tù nhân. bất khuất không sợ chết.Không phải ông hẹp hòi. chân vướng xiềng và chỉ sớm tinh mơ ngày mai đã bị giải vào kinh chịu án tử hình. thiên lương cao cả lại tỏa sáng ở chính cái nơi mà bóng tối và cái ác đang ngự trị. những người bạn thân hiểu được giá trị của cái đẹp. Hình ảnh uy nghi của HC đối lập với hình ảnh của thầy thơ lại “run run bưng chậu nước” và hình ảnh viên quản ngục “khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ”… → thủ pháp đối lập. → thủ pháp đối lập. Khi hiểu được tấm lòng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục. hôi hám của nhà tù “tường đầy mạng nhện.Coi trọng cái đẹp. phân gián”.  Giữa chốn ngục tù tàn bạo. coi khinh tiền bạc và đồng tiền vô nghĩa mà còn có một tấm lòng yêu quý cái thiện. Đó là hai mặt thống nhất trong một nhân cách lớn. Người nghệ sĩ tài hoa say mê tô từng nét chữ không phải là người được tự do mà là một kẻ tử tù đang trong cảnh cổ đeo gông. đồng thời ông rất quý trọng những tấm lòng biết yêu cái đẹp. 3/ Cảnh cho chữ: Cảnh tượng ông HC cho chữ viên quản ngục là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”. còn ngục quan thì khúm núm . ẩm ướt. Đó là một quan điểm nghệ thuật tiến bộ. Trật tự. Cái đẹp lại được sáng giữa cái nhơ bẩn. có “thiên lương” cao đẹp. Nguyễn Tuân đã bộc lộ quan niệm về cái đẹp: cái tài phải đi đôi với cái tâm. một sáng tạo nghệ thuật lại diễn ra trong một căn buồng tối tăm. cảm động trước “thiên lương” cao đẹp.

Luyện tập 1. Đặc sắc nghệ thuật .NT sử dụng ngôn ngữ giàu có.Trong truyện ngắn Chữ người tử tù.SGK) III. . Tổng kết (Ghi nhớ . Qua cảnh tượng này. nhơ bẩn.Bút pháp miêu tả cảnh vật: Bút pháp tạo hình. . Luyện tập 3.Chuẩn bị bài: Luyện tập thao tác lập luận so sánh.Tác phẩm thể hiện tài năng nghệ thuật của Nguyễn Tuân trong việc tạo dựng tình huống truyện độc đáo.Xem lại bài. Cũng cố . Trang 118 . Đó là sự tôn vinh cái đẹp. Hướng dẫn tự học .diện cho quyền lực thống trị làm chủ mà là người tù làm chủ. bất khuất. góc cạnh. 3. của cái thiện đối với cái ác. Nguyễn Tuân đã khắc họa thành công hình tượng Huấn Cao – một con người tài hoa. có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang. trang trọng trong việc sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình. giàu sắc thái truyền cảm. chủ đề của tác phẩm được thể hiện sâu sắc. Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp và bộc lộ thầm kín tấm lòng yêu nước. cái thiện và nhân cách cao cả của con người bằng một bức tranh nghệ thuật đầy ấn tượng. . 4. Đó là sự chiến thắng của ánh sáng đối với bóng tối và cái đẹp đối với cái xấu xa. 2. giàu chất điện ảnh. tạo không khí cổ kính.Bút pháp xây dựng nhân vật: bút pháp lý tưởng hóa của cảm hứng lãng mạn. làm bài tập . người đọc như thấy rõ mồn một những cảnh tượng ấy trước mặt mình khi đọc tác phẩm. trong nghệ thuật dựng cảnh. khắc họa tính cánh nhân vật.

cả hai đều trở thành “người xa lạ” trên chính quê hương của mình. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.… C. sách giáo viên. . Tiến trình lên lớp: 1.Tuần 11: Tiết 43 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH A. 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Điểm giống nhau: → Cả hai tác giả đều rời quê hương ra đi lúc còn trẻ và trở về lúc tuổi đã cao. Nội dung I. không còn cảnh cũ người xưa nữa. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Đó là điều dĩ nhiên.Củng cố kiến thức về thao tác lập luận so sánh.Biết vận dụng thao tác lập luận so sánh để viết đoạn văn có sức thuyết phục và hấp dẫn. sau đó cử đại diện trình bày. giữa người xưa và người nay vẫn có những nét tương đồng. cuối cùng GV củng cố chốt lại. Cảnh vật. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. mỗi nhóm thảo luận 1 bài tập. B. Chia lớp làm 4 nhóm. tình cảm con người đã có bao nhiêu biến đổi.  Kết luận: Hạ Tri Chương sống trước Chế Lan Viên hơn một nghìn năm. tuổi lớn rồi (Chế Lan Viên) → Khi trở về. Bài tập 1: So sánh tâm trạng của nhân vật trữ tình (khi về thăm quê) trong bài thơ của Hạ Tri Chương và của Chế Lan Viên. Tuy thế. Luyện tập 1. Kiểm tra bài cũ: 3. Bài tập 2: Làm rõ lập luận so sánh trong câu văn sau: Trang 119 . Đọc người xưa cũng là dịp để hiểu người nay sâu sắc hơn. . thảo luận trả lời các câu hỏi. Vào bài mới: Lời vào bào Hoạt động của GV và HS Tổ chức chia nhóm thảo luận. + Khi đi trẻ. D. lúc về già (Hạ Tri Chương) + Trở lại An. + Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi? (Hạ Tri Chương) vì không còn ai nhận ra mình là người cùng quê cả. giáo án. + Chẳng nhẽ thăm quê lại hỏi người (Chế Lan Viên) vì quê hương đã biến đổi sau chiến tranh.

dặm liễu. trí thức thượng lưu (Bà Huyện Thanh Quan). mùa thu được quả. người học rồi sẽ có những tiến bộ lớn. kẻ chốn Chương Đài. Bài tập 3: So sánh ngôn ngữ thơ Hồ Xuân Hương và ngôn ngữ thơ Bà Huyện Thanh Quan qua hai bài thơ: + Tự tình (bài 1) + Chiều hôm nhớ nhà. chuông sầu. tám câu (thất ngôn bát cú) → Cả hai đều gieo vần và tuân thủ nghiêm chỉnh luật đối (ở câu 3 + 4 và câu 5 + 6). hiểm hóc (Hồ Xuân Hương). tục ngữ có nội dung so sánh. người lữ thứ. chịu gà tom) chỉ có một câu có nhiều từ Hán Việt: Tai tử nhân văn đó tá? → Bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan dùng nhiều từ ngữ Hán Việt: hoàng hôn. + Một phong cách trang nhã. duyên để mõm mòm. Nói cách khác: cả hai bài thơ đều hay nhận theo hai phong cách khác nhau. cùng với thời gian sẽ thu hoạch được nhiều hơn. khắp mọi chòm. 3.Điểm khác nhau: cách dùng chữ → Thơ của Hồ Xuân Hương dùng ngôn ngữ hàng ngày (tiếng gà văng vẳng.  Kết luận: Tuy hai tác phẩm được làm cùng thể thơ nhưng sự khác nhau về cách dùng từ ngữ đã giúp bạn đọc thấy được sự khác nhau về phong cách nghệ thuật của hai nữ sĩ: + Một phong cách gần gũi bình dân. tuy có xót xa nhưng vẫn tinh nghịch. ngư ông. mục tử.Điềm khác nhau: “mùa xuân. Bài tập 4: HS tự chọn đề tài (một danh ngôn hoặc một thành ngữ.…) kể cả những chữ có phần hiểm hóc (cớ sao om. (Ở đây chỉ so sánh ngôn ngữ thơ chứ không bàn đến thân thế và tài năng của tác giả). mùa xuân được hoa.“Học cũng có ích như trồng cây.” . vỡ vạc dần. . Đây là một câu so sánh để ta thêm kiên nhẫn trên con đường học tập. chẳng hạn: một Trang 120 . tiếng nói của văn nhân.  Kết luận: Học hành cũng vậy. nhiều từ là từ thi liệu quen thuộc trong văn chương cổ điển: nàgn mai.Điểm giống nhau: → Cùng là bài thơ bảy chữ. mõ thảm. đài các. cô thôn. những tiếng thêm rên rĩ. viễn phố. 4. mùa thu” ở đây chỉ các giai đoạn khác nhau: ban đầu thu hoạch còn ít. cùng với thời gian. nỗi hàn ôn. .

kho vàng không bằng một nang chữ) để viết đoạn văn so sánh. Trang 121 .Chuẩn bị bài mới: Luyện tập kết hợp vận dụng các thao tác lập luận phân tích và so sánh. Hướng dẫn tự học . .HS hoàn thành các bài tập trên lớp. II.

Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn hoặc một phần bài hoặc một đoạn văn nghị luận trong đó sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh.” + So sánh: “Vì mình hay… Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén cái đĩa đã can.Đoạn trích sử dụng thao tác lập luận phân tích và so sánh. thảo luận câu hỏi sách giáo khoa. sách giáo viên. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 11: Tiết 44 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH A. thảo luận trả lời các câu hỏi. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Bước đầu nắm cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó. . D. . tự cho rằng mình tài giỏi. + Trong các bài (đoạn) văn nghị luận. tài năng của mỗi người bao giờ cũng có giới hạn nhất định.” . Tiến trình lên lớp: 1.Kết luận: + Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một bài hay một đoạn văn nghị luận. Luyện tập 1.Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kỹ năng về thao tác lập luận so sánh. cái đĩa cạn. hay hơn người thì con người ấy sẽ như cái chén.Mục đích. ngày càng kém đi. giáo án. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh . Đoạn trích: . → Gọi một số học sinh đọc phần văn . tác dụng của việc vận dụng hai thao tác kết hợp trên: giúp người đọc người nghe hiểu rõ vấn đề tự kiêu tự đại ở mỗi người sẽ hại chính bản thân. vì bản thân sự hiểu biết. Đoạn trích trên sử dụng những thao tác nghị luận nào? Phân tích mục đích tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích. Kiểm tra bài cũ: 3. + Phân tích: “Chớ tự kiêu tự đại… tự kiêu tự đại là thoái bộ. Nội dung I. thường chỉ có một Trang 122 Rút ra kết luận về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn (bài văn) nghị luận. và trình bày vấn đề.… C. Vào bài mới: Lời vào bào Hoạt động của GV và HS HS đọc đoạn trích. B. Học sinh viết theo yêu cầu của bài và trả lời câu hỏi theo yêu cầu SGK. Nếu không nhận thức được điều đó mà cứ tự mãn.

Chuẩn bị bài đọc – văn: “Hạnh phúc của một tang gia”. 2. trong hai thao tác (phân tích hoặc so sánh) đóng vai trò chủ đạo. Hướng dẫn học sinh về nhà: a.bản mà mình vừa viết → HS nhận xét. Sưu tầm những đoạn văn hay. . Hoàn thành bài tập trên lớp. Thao tác còn lại giữ nhiệm vụ bổ trợ cho thao tác chủ đạo đó. Vận dụng kết hợp phân tích và so sánh.Chọn luận điểm cần viết. GV sơ kết lại. II. viết một đoạn văn trình bày một luận điểm khác một luận điểm ở dàn ý đã xác định ở phần bài tập 2. trong đó có sử dụng thao tác phân tích và so sánh (tính trung thực trong thi cử và học tập). ở đó đã thành công trong việc vận dụng phân tích và so sánh. b. Gợi ý: Viết một đoạn văn bản nghi luận ngắn về một phẩm chất của người học sinh. c. + Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để và có cần kết hợp thao tác phân tích với thao tác so sánh không. . Hướng dẫn tự học 1. viết đoạn văn bản về vẻ đẹp của một bài thơ (bài văn) mà mình yêu thích. và thao tác nào đóng vai trò chủ đạo. Trang 123 .Lập dàn ý. 3. Vận dụng thao tác phân tích và so sánh. 2.

song cần đặc biệt cần lưu ý đến quan hệ giữa chúng trong cùng một chỉnh thể toàn vẹn. Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS HS nhắc lại mục đích. D. yêu cầu và cách thức thực hiện của từng thao tác. bên ngoài của đối tượng. B. cấu trúc và mối quan hệ bên trong. quan hệ giữa các đối tượng với các đối tượng liên quan. * Yêu cầu: Khi so sánh phải đặt các đối tượng vào cùng một bình diện. đánh giá trên cùng một tiêu chí mới thấy được sự giống nhau và khác nhau giữa chúng. quan hệ nhân quả. . C. Thao tác lập luận so sánh: * Mục đích: làm sáng tỏ đối tượng đang nghiên cứu trong tương quan với đối tượng khác. sách giáo viên. Sau đó các nhóm lần lượt trình bày. sinh động và có sức thuyết phục. …) * Yêu cầu: Phân tích cần đi sâu vào các yêu tố. . So sánh đúng làm cho bài văn nghị luận sáng rõ cụ thể. quan hệ nhất định (qh giữa các yếu tố tạo nên đối tượng. Kiểm tra bài cũ: 3. quan hệ giữa người phân tích và đối tượng phân tích. . thống nhất. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.Văn bản này sử dụng những thao tác lập luận nào? . Thao tác lập luận phân tích: * Mục đích: làm rõ đặc điểm về nội dung. thảo luận trả lời các câu hỏi.Bước đầu nắm cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó. * Cách phân tích: chia tách đối tượng thành các yếu tố theo những tiêu chí. Ôn lại kiến thức cũ 1. tác dụng của việc vận dụng hai thao tác trên. tài liệu tham khảo. 2. đồng thời Trang 124 Tổ chức chia nhóm thảo luân.Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn hoặc một phần bài hoặc một đoạn văn nghị luận trong đó sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh.Phân tích mục đích.Tuần 11: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH A.Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kỹ năng về thao tác lập luận so sánh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. hình thức. giáo án. Nội dung I. từng khía cạch. Tiến trình lên lớp: 1. bổ sung cho nhau → GV cũng cố chốt lại.

Đỗ là cái chân tướng của xã hội. Lý còn có kẻ chê là đồi phế Đỗ thì đời nào cũng khâm phục. Làm chi mà phải lao đao nhọc nhằn) (Trần Trọng Kim dịch) Đỗ nhiệt tâm cứu quốc: Cùng niên ưu lệ nguyên Thán tức trường nội nhiệt (Suốt năm lo dân đen Than thở ruột sôi nóng) Lý say sưa trong tháp ngà. mây trắng. mỗi người một vẻ. Lý theo Phật lão. Lý là Thi tiên.GV hướng dẫn. Nhưng có điều này ai cũng nhận là thơ của Lý có người “kính nhi viễn chi”. đều là quốc sắc thiên hương. chỉ xin một chức thi sử như Bạch Cư Dị. hay Đỗ hay hơn Lý? Ta không thể quyết đoán được. cả hai đều được người đương thời và hậu thế suy tôn là minh tinh rực rỡ nhất trên thi đàn thời Thịnh Đường. Tuy nhiên nếu tôi là thi sĩ. II. tôi chẳng được thành thi tiên hoặc thi thánh. Đoạn trích trên đã sử dụng kết hợp hai thao tác lập Trang 125 . tài của Đỗ có kinh nghiệm nhiều. Đỗ thì lăn lóc giữa đời cùng khổ. Đỗ trọng thực tế. Lý múa bút tới đâu thì gấm hoa hiện tới đó. Lý kiêu ngạo nhìn đời: Xử thế nhược đại mộng. Đỗ rên rỉ trên thập ác. khi nhìn cảnh động lòng. theo chủ nghĩa hưởng lạc. quan điểm của người nói. tài của Lý do thiên tư nhiều. người viết. khi nhậu say hướng tới. còn thơ của Đỗ ai cũng “kính nhi ái chi”. mặc dầu tính tình và sự nghiệp khác nhau rất xa. Lý hay hơn Đỗ. 150) 1. trầm luân. Hổ vi lao kỳ sinh (Ở đời tựa giấc chiêm bao. Mạnh. Đỗ hạ bút chỗ nào thì nước mắt rơi theo chữ ấy. Cả hai đều kỳ hoa. hầu cứu sinh linh. Đỗ thờ Khổng. gợi ý cho học sinh thực hành viết một bài văn ngắn trong phải nêu rõ ý kiến. Hướng dẫn tìm hiểu bài (đoạn) văn mẫu: * Văn bản nghị luận gợi ý: Đỗ là bạn thân của Lý. Đỗ là Thi thánh. đọc thơ Lý ta thấy phiêu diêu lên tiên thì đọc thơ Đỗ ta muốn sụt sùi nhăn mặt. (“Đại cương văn học sử Trung Quốc” – Nguyễn Hiến Lê – Tập làm văn PTTH – Tạ Đức Hiền – trang 149. Lý muốn ẩn dật trong cảnh núi xanh. Lý tả cái ảo tưởng của chính mình. Lý lãng mạn.

hầu cứu sinh ảnh Tả chân tướng của xã hội  Kết luận: Vậy. 2. tính tình và sự nghiệp khác nhau rất xa nhưng cả hai đều được người đương thời và hậu thế suy tôn là minh tinh rực rỡ nhất trên thi đàn lúc bấy giờ. theo chủ nghĩa hưởng lạc . Mục đích quyết định lựa chọn thao tác.Say sưa trong tháp ngà. giúp người đọc thấy đựơc: Mặc dù. + Cách kết hợp thao tác lập luận trong đoạn trích: . thao tác phân tích là bổ trợ. Ví dụ: + Lý lãng mạn vì: . Phân tích mục đích. cả hai đều là kì hoa. trầm luân Nhiệt tâm cứu quốc Trải nhiều gian khổ. 3. Kết luận về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn (bài) văn nghị luận: + Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một đoạn (bài) văn nghị luận. Thao tác còn lại chỉ giữ nhiệm vụ bổ trợ cho thao tác chủ đạo đó. quốc sắc thiên hương.Tả ảo tưởng của chính mình + Đỗ trọng thực tế: Lăn lóc giữa đời cùng khổ. Từ đó. luận phân tích và so sánh. + Trong các bài (đoạn) văn nghị luận như thế.đó có sử dụng hai thao tác lập luận này. tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích: + Mục đích.Trong văn bản trên người viết đã kết hợp hai thao tác này một cách nghệ thuật: trong so sánh có phân tích. Tuy nhiên nhìn chung. thường chỉ có một trong hai thao tác (phân tích hoặc so sánh) đóng vai trò chủ đạo. và thao tác nào trong hai thao tác đó đóng vai trò chủ đạo. thao tác và sự kết hợp các thao tác cũng hổ trợ đắc lực cho mục Trang 126 .Muốn ẩn dật trong cảnh núi xanh . tác dụng: So sánh chân dung của hai nhà thơ thời Thịnh Đường: Lí Bạch và Đỗ Phủ.Kiêu ngạo nhìn đời . song.  thao tác lập luận so sánh là chủ đạo. thơ Đỗ vẫn hơn vì “Đỗ thì thời nào cũng khâm phục” còn Lý thì “còn có kẻ chê đồ phế”. + Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để xác định: có thể và có cần kết hợp thao tác phân tích với thao tác so sánh không.

IV. Gợi ý: 1. trong đó vận dụng kết hợp hai thao tác lập luận phân tích và so sánh. Hướng dẫn tự học . Lập dàn ý: Trên cơ sở vốn kiến thức và kỹ năng phân tích đề. lập dàn ý đã học.Chuẩn bị bài mới: “Hạnh phúc của một tang gia” Trang 127 . Diễn đạt: HS tập diễn đạt thành lời văn những ý kiến và phương hướng lập luận mà các em vừa tìm được.… 3. III.HS hoàn thành bài tập ở trên lớp . tệ nạn ma túy trong trường học. HS phác nhanh dàn ý đại cương của bài làm. Thực hành Hãy viết một bài văn nghị luận ngắn (khoảng 300 chữ) bàn về một vấn đề xã hội đang được quan tâm. GV có thể gợi ý cho phần này bằng cách nêu một số đề đang được xã hội quan tâm: tình trạng tai nạn giao thông. thảm họa thiên tai.đích. 2.

Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thể loại tiểu thuyết từ đầu thế kỷ XX đến CMT8/1945. D. . nổi tiếng là phóng sự và tiểu Trang 128 . Kiểm tra bài cũ: 3. viết thành công nhiều thể loại. . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . Xuất xứ? HS dựa vào SGK. Hoạt động của GV và HS Gọi HS đọc phần tiểu dẫn SGK.Tác giả a. Cuộc đời . Giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm? Tìm hiểu vị trí. giáo án. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong văn học giai đoạn 1930 – 1945. sách giáo viên. vừa sáng tạo ra tình huống khác nhau tạo nên một màn hài kịch phong phú. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Mắc bệnh lao khoảng năm 1937 – 1938 nhưng không có điều kiện chạy chữa. .… C. ông qua đời. tóm tắt ngắn gọn nội dung tác phẩm. bên cạnh những tác phẩm có thiên hướng lãng mạn như “Chữ người tử tù”. 46 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA (Trích “Số đỏ” – Vũ Trọng Phụng) A. Tiến trình lên lớp: 1. .1939) xuất thân trong một gia đình nghèo ở Hà Nội. nêu những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của VTP. bố cục của đoạn trích? Chủ đề đoạn trích là gì? Nội dung I.Tuần 12: Tiết 45.Sự nghiệp văn học .TÌM HIỂU CHUNG 1. “Hai đứa trẻ” đã học còn có những tác phẩm xuất sắc theo khuynh hướng hiện thực phê phán.Biết cách đọc – hiểu một đoạn trích tiểu thuyết. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Nội dung trong những sáng tác của VTP? Kể tên những tác phẩm chính. biến hóa của chương XV của tiểu thuyết “Số đỏ”. nội dung. viết văn chuyên nghiệp. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.Vũ Trọng Phụng (1912 .Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Nhận ra bản chất nhố nhăng. b. Vũ Trọng Phụng đã đi làm và kiếm sống chật vật chủ yếu bằng nghề viết báo. B. đó là tác phẩm “Số đỏ” của Vũ Trọng Phụng. thảo luận trả lời các câu hỏi.Là một nhà văn lớn trong dòng hiện thực phê phán.Tốt nghiệp tiểu học. đồi bại của xã hội “thượng lưu” thành thị những năm trước CMT8/1945 + Thấy đựơc thái độ phê phán mạnh mẽ của VTP: vừa xoay quanh mâu thuẫn trào phúng cơ bản.

. tác giả vạch trần chân tướng nhố nhăng của những hạng người mang danh là thượng lưu quý phái. Bố cục: 2 phần . linh hoạt. tạo bất ngờ. Trước cái chết của cha thì cụ cố Hồng có thái độ. Tuyết có cách thể hiện niềm vui riêng của mình như thế nào? Niềm vui riêng của cậu Tú Tân là gì? Ông Phán mọc sừng được lợi lộc gì khi mà cụ Tố chết? Xuân Tóc Đỏ nhờ vào cái chết của cụ Tố mà có sự thay đổi gì? Ngoài những gương mặt trong gia đình cụ cố Hồng còn có những gương mặt nào đến đưa đám tang? Những người bạn cụ cố Hồng được miêu tả như thế nào? Nhận xét về quy mô. bút pháp châm biếm đặc sắc.Vạch trần thực trạng thối nát của phong trào “Âu hóa”. Kỹ nghệ lấy Tây.Phần 1 (từ đầu đến “cho Tuyết vậy”): Những bối rối trước cái chết của cụ Tố. “trấn hưng phật giáo”. quan lại đẩy người dân tới đói rét cơ cực.Bút pháp biến hóa. “thể thao”. Tóm tắt: (SGK) c.Phần 2 (còn lại): Cảnh đám tang d. “vui khỏe trẻ trung”. 3.Sáng tác của ông toát lên niềm căm phẩn xã hội đen tối thối nát lúc bấy giờ và đã có những đóng góp đáng kể vào sự phát triển của văn xuôi Việt Nam hiện đại. * Giá trị nghệ thuật: Là bức vẽ biếm họa với thế giới nhân vật đa dạng và phức tạp. “nhà tiểu thuyết hiện đại”. Đoạn trích: “Hạnh phúc của một tang gia” a. b. . Nội dung đoạn trích: c. sắc sảo.Nghệ thuật cường điệu độc đáo. Qua đó thấy được trình độ tiểu thuyết già dặn.Lên án chính sách của bọn thực dân. . Từ niềm hạnh phúc của các nhân vật đến cảnh đám tang. tầm vóc của đám tang. chi tiết đối lập nhau gay gắt nhưng lại tồn tại trong cùng một đối tượng. Đọc – hiểu văn bản: Trang 129 . Giá trị tác phẩm: * Giá trị nội dung: Đã kích sâu cay cái xã hội tư sản thành thị chạy theo lối sống nhố nhăng đồi bại đương đời. 2. II.Xây dựng tình tiết. Cơm thầy cơm cô. . . thì mỗi người lại có niềm vui riêng. Xuất xứ Tiểu thuyết số đỏ được đăng ở Hà Nội báo (từ số 40) và được in lần đầu năm 1938. hành động như thế nào? Niềm vui riêng của ông Văn Minh trước cái chết của cụ Tố là gì? Trong đám tang của cụ Tố. Vỡ đê.Tên chương truyện do chính tác giả đặt.… . Chủ đề: Qua cái chết và cảnh đám tang của cụ Tố. Vị trí: Thuộc chương XV của tiểu thuyết Số đỏ: b. . . em có nhận xét như thế nào về xã hội thượng lưu thành thị đương thời và thái độ của nhà văn đối với xã hội này ra sao? Em có nhận xét gì về nghệ thuật trào phúng của VTP qua đoạn trích này? thuyết → “ông vua phóng sự Bắc Kỳ”.Tác phẩm chính: + Phóng sự: Cạm bẩy người. văn minh nhưng thực chất là cặn bã của xã hội thực dân tư sản nước ta những năm trước cách mạng Tháng Tám 1945. Tiểu thuyết “Số đỏ” a. Số đỏ. + Tiểu thuyết: Giông tố. Em có nhận xét gì về tên chương truyện này và tình huống trào phúng của đoạn trích? Vì sao cái chết của cụ Tố lại là niềm hạnh phúc cho mọi thành viên gia đình? Ngoài niềm vui lớn chung.

chứ không còn là lý thuyết viễn vông nữa.1. Đúng là một hạnh phúc của một tang gia vô phúc. vừa ho vừa khóc mếu máo diễn trò già nua ốm yếu giữa phố đông người để cho thiên hạ phải trầm trồ: “Úi kìa! Con giai nhớn đã già yếu đến thế kia kìa!” (cụ cố Hồng cố tình tỏ ra già yếu để được những người đi đưa đám ma khen với suy nghĩ: nếu người chết có nhiều con cháu và con cháu càng khôn lớn bao nhiêu thì càng được coi là gia đình có phúc bấy nhiêu). niềm vui của một lũ con cháu bất hiếu. hạnh phúc khi cụ Tố chết. nhan đề khiến người đọc phải chú ý. . tác giả đã dựng lên đúng cái cảnh bối rối của gia đình cụ cố Hồng khi cụ cố tổ nằm xuống.Tang gia mà hạnh phúc. cho thật linh đình một ngày vui. * Niềm vui riêng: + Cụ cố Hồng: Tuy mới 50 tuổi nhưng lâu nay chỉ mơ ước được gọi là cụ cố. hài hước. hài hước: con cháu của đại gia đình này thật sự sung sướng. cụ nhắm nghiền nát mắt lại để nghĩ đến lúc được mặc áo xô gai lụ khụ chống gậy. để kiếm tiền. Những niềm “hạnh phúc” của mỗi người trong đại gia đình cụ cố Hồng và những người đến đưa đám ma của cụ tổ: a. Chẳng những bối rối mà còn hết sức bận rộn. “có thể bán cho những ai đương đau đớn vì kẻ chết cũng được hưởng hạnh phúc chút ít ở đời” → đây là cơ hội để ông quảng cáo hàng. Nhưng điều đáng nói hơn là nó đã phản ánh rất đúng một sự thật mỉa mai. Nhưng lo lắng bận rộn để tổ chức cho chu đáo. → nhân vật háo danh. Những người trong gia đình cụ cố Hồng: * Niềm vui lớn chung: Tờ di chúc đã tới kỳ thực hiện. Đây cũng chính là tình huống trào phúng chính của toàn bộ chương truyện. Dịp may đã tới. một đám hội chứ không phải một đám ma. nghĩa là tài sản sẽ được chia cho con cháu. tàn nhẫn. + Cô Tuyết (cháu nội): được dịp “mặc bộ y phục ngây thơ Trang 130 .Người ta thường nói “tang gia bối rối”. + Ông Văn Minh (cháu nội cụ Tổ) – nhà cải cách y phục Âu hóa: Được dịp lăng xê những mốt y phục táo bạo nhất. →Mỉa mai. 2. Ý nghĩa nhan đề chương truyện: . Tình huống này bộc lộ không biết bao nhiêu mâu thuẫn trào phúng khác đủ loại và làm đậm nét hàng loạt chân dung hài hước.

+ Cậu tú Tân (cháu nội): Được dùng đến cái máy ảnh mới mua nên sướng điên người. Cảnh đám tang: đám ma gương mẫu a. đau đớn mà chỉ mừng vui. Cảnh đám tang to tát. + Ông Phán mọc sừng: (cháu rể . hoặc lún phún hoặc rầm rậm. phẩm hàm: Bắc Đẩu bội tinh. * Nhận xét: Trước cái chết của cụ tổ. đồng thời “trên mặt lại có một vẽ buồn hơi lãng mạn rất đúng mốt một nhà có đám”. + Xuân tóc đỏ: Danh giá và uy tín càng cao thêm vì chính nhờ Xuân mà cụ cố tổ chết (Xuân có công tố cáo việc ông Phán mọc sừng trước mặt cụ cố tổ) → Đây là cơ hội để Xuân tóc đỏ phô trương thanh thế. kèn tây. sang trọng: .Đủ cả kèn ta. trông như hở cả nách và nửa vú – nhưng mà viền đen và đội một cái mũ mấn xinh”. phô bày sự hư hỏng của kẻ “chưa từng đánh mất chữ trinh”. Khi trông cô Tuyết. mọi người không chút buồn rầu. phấn khởi và hạnh phúc. Những người đến đưa đám ma: + Cảnh sát Min Đơ và Min Toa: Đang lúc thất nghiệp. b. + Bạn bè cụ cố Hồng: “Được dịp khoe các thứ huy chương. Trang 131 . kèn tàu. xoăn xoăn…” + Hàng phố: Được xem một đám ma to tát chưa từng có “đưa đến đâu làm huyên náo đến đấy”. những ông bạn thân của cụ cố Hồng.chồng cô Hoàng Hôn) Thật sung sướng vì không ngờ rằng cái sừng trên đầu mình lại có giá trị đến thế (cụ cố tổ sở dĩ lăn đùng ra và cấm khẩu vì biết tin cháu rể mọc sừng) → Đây là cơ hội để ông được trả công xứng đáng cho cái sừng cắm trên đầu mình. Cao Miên bội tinh. Vạn tượng bội tinh. 2.… và các thứ râu ria trên mép. dưới cằm hoặc dài hoặc ngắn. (Khi chưa phát phục. hoặc đen hoặc hung hung. được thuê giữ trật tự cho đám tang (và có như vậy mới có tiền). trong đó có nhiều vị tai to mặt lớn “đều cảm động hơn những khi nghe tiếng kèn Xuân nữ ai oán nảo nùng” → Đây là cơ hội để Tuyết chưng diện. cậu sốt ruột đến “điên người lên” vì cậu đã chuẩn bị đến cái máy ảnh mà mải mới được dùng!) → Đây là cơ hội hiếm có để cậu tú giải trí và chứng tỏ tài nghệ chụp ảnh của mình.– cái áo dài voan mỏng. trong có cóoc-sê.

Xe hộ tống… → không khí nhộn nhịp huyên náo như một đám rước. . chê bai nhau. nếu không gật gù cái đầu” Trang 132 . bức trướng. b.Tác giả miêu tả đám tang diễn ra từ nhà cụ cố Hồng ra đến huyệt rất hài hước: nam nữ “chim nhau cười tình với nhau.. bằng những vẻ mặt buồn rầu của những người đi đưa ma” và nhận xét: “Thật là một đám ma to tát có thể làm cho người chết trong quan tài cũng phải mỉm cười sung sướng. vòng hoa. sang trọng: . bình phẩm nhau. ghen tuông nhau. Người đi đưa đông đúc.Hàng trăm câu đối. hẹn hò nhau.

. gây được chú ý → Phóng sự báo chí về thực chất cũng là bản tin.Biết viết một số văn bản báo chí thông dụng : tin tức. quảng cáo. Tiến trình lên lớp: 1. sách giáo viên.Biết cách phân tích. vừa miêu tả sinh động. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. biết so sánh . sự kiện chính xác nhằm cung cấp những tin tức ới cho người đọc. nhưng mở rộng phần tường thuật chi tiết sự kiện và miêu Trang 133 . lĩnh hội các văn bản thuộc phong cácg ngôn ngữ báo chí. Trên báo chí ta thường gặp những thể loại nào? HS đọc lần lượt đọc các dữ liệu trong SGK Sau khi đọc bản tin này.…. -Ví dụ:SGK b) Phóng sự * Đặc điểm + Vừa thông tin sự việc. giáo án. thảo luận trả lời các câu hỏi. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . cập nhật → Một bản tin cần có thơi gian. B.Hiểu đươc đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi.… C. D. . Vào bài mới: Lời vào bài Hoạt động của GV và HS Từ " báo chí" nghĩa là gì? ( là một từ ghép "chí báo" và "tạp chí" là những xuất bản định kì).phân biệt phong cách ngôn ngữ báo chí với các phong cách ngôn ngữ đã học. Kiểm tra bài cũ: 3. + Yêu cầu: gợi cảm. em thu nhận được tin tức gì? Nội dung I.Tuần 12: Tiết 47 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ A. NGÔN NGỮ BÁO CHÍ Nhận xét gì về thể loại của báo chí? 1/Tìm hiểu một số thể loại văn bản báo chí : a)Bản tin * Đặc điểm + Thông tin sự việc một cách ngắn ngọn + Thông tin kịp thời. cụ thể. địa điểm.

cụ thể . Có thể nói nó bao gồm hầu hết các phạm vi sử dụng của ngôn ngữ xã hội.… Trang 134 . ngoài các thể loại tiêu biểu nói trên còn có những thể loại khác như: thư bạn đọc. b) Ngôn ngữ báo chí được sử dụng ở những thể loại tiêu biểu là bản tin. phỏng vấn.điện tử) c) Về ngôn ngữ báo chí * Mỗi thể loại có yêu cầu riêng về sử dụng ngôn ngữ. -Ví dụ: . bình luận thời sự.quảng cáo.Ngôn ngữ bản tin: ngắn gọn. * Chức năng chung + Cung cấp tin tức thời sự + Phản ánh dư luận và ý kiến của quần + Nêu quan điểm.trao đổi ý thế tin.Báo chí có các dạng văn bản nào? Yêu cầu và chức năng của ngôn ngữ báo chí như thế nào? tả bằng hình ảnh. sinh động.phỏng vấn miệng trong các buổi phát thanh và truyền hình) + Các dạng khác:Báo hình kèm lơ dẫn giải. 3/ Kết luận: a) Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sợ trong nước và quốc tế chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội.… b) Về dạng văn bản báo chí: + Các dạng chính: -Viết(báo viết) . để cung cấp cho người đọc một cái nhìn đầy đủ.thuyết minh(báo ảnh. hấp dẫn.Nói (đọc.Ngôn ngữ phóng sự: sinh động. * Phạm vi sử dụng của ngôn ngữ báo chí. Do phạm vi thông tin trên nhiều mặt hoạt động của xã hội nên ngôn ngữ báo chí không bị giới hạn ở một lĩnh vực nào.thuyết minh.truyền hình. phóng sự. chính ý kiến của tờ báo nhằm thúc đẩy sự ↑ của xã hội.Ngôn ngữ tiểu phẩm: viết về thời cuộc giọng văn gần gủi mà châm biếm. tiểu phẩm. cập nhật . -ví dụ:SGK 2/ Nhận xét chung về văn bản báo chí và ngôn ngữ báo chí a) Về thể loại: +Có nhiều thể loại.

đánh giá chung ưu. Ưu điểm: . bố cục chưa cân đối.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. .Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I.Nhận sõ ưu khiết. tuyên dương II. 1. nhất là nghị luận văn học. . 2.Tuần 12: Tiết 48 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM SỐ 3 A. Nhược điểm Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. một số bài đạt kết quả tốt. điểm của bài làm. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. Kiểm tra bài cũ: 3. sinh.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. từ đó cung cấp thêm những kết thức và kĩ năng làm văn nghị luận. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh .Đề bài: Với"Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc". biết so sánh với bài làm số 1. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh.… C. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. lập dàn ý. lạp luận tốt. B. dùng từ ngữ GV sữa một số lỗi sai cơ bản của học không chính xác. thảo luận trả lời các câu hỏi.Tự đánh giá và sửa chữa bài làm cũa mình. . D. thiết kế bài học. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. . nhược này? điểm bài làm của học sinh.Em hãy làm sáng tỏ vấn đề GV nhận xét. .Tăng thêm lòng yêu thích học văn và làm văn.Số bài khá ( điểm 7 trở lên) + Lớp 11C1: 4/44 + Lớp 11A1: 30/45 2.Một số em chưa đọc kỹ đề nên chưa xác định được Trang 135 . lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. lần đầu tiên trong văn học dân tộc có mội tượng đài bi tráng và bất tử về người nông dân nghĩa sĩ.

Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: 0/45 + Lớp 11C1: 12/44 III. Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị bài mới: Lí luận văn học: Thơ và truyện. .Số bài điểm trên TB: + Lớp 11A1: 45/45 + Lớp 11C1: 32/44 . IV.Xác định nội dung của đề sai. chưa xác định được trọng tâm của đề.Bố cục chưa cân đối và không rõ ràng.Các lỗi diễn tả và dùng từ.Xem lại bài làm của mình.trọng tâm của đề dẫn đến cách viết dàn trải. 3. Trang 136 . Sữa lỗi . lan man. Kết quả: . . .

trao đổi ý kiến.… yêu cầu học sinh đọc và hướng dẫn học sinh nhận diện một số thể loại quen thuộc như: bản tin. cụ thể. và có phạm vi sử dụng không giới hạn ở một lĩnh vực nào. tài liệu tham khảo.…) . Mục tiêu bài học: Giúp học sinh . C. nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. Đọc một tờ báo và xác định các thể loại trên tờ báo đó. B. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. các thể loại chủ yếu của ngôn ngữ báo chí. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung I. Các thể loại chủ yếu của báo chí: Bản tin. D. phỏng vấn. báo thanh niên. phản ánh chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng.Có thể viết một bài đưa lên báo tường. báo tuổi trẻ.Tuần 12: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ A. định kỳ xuất bản.Thông tin kịp thời. vừa miêu tả sinh động. tiểu phẩm. quảng cáo. thư bạn đọc. giáo án. thảo luận trả lời các câu hỏi. bình luận. cập nhật.Tuy có nhiều thể loại nhưng ngôn ngữ báo chí có một chức năng chung. tiểu phẩm. . thời sự. phóng sự. phóng sự. Khái niệm ngôn ngữ báo chí: Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sự trong nước và quốc tế. Phân biệt hai thể loại báo chí: bản tin và phóng sự * Bản tin: .… đồng thời xác định đặc điểm của tờ báo (theo phương tiện.Vừa thông tin sự việc. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2.… . lĩnh vực xã hội. độc giả. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. sách giáo viên. Tiến trình lên lớp: 1. đối tượng. II. 2. 2. ÔN LẠI KIẾN THỨC CŨ 1. .Mỗi thể loại có yêu cầu riêng về sử dụng ngôn ngữ. Trang 137 Yêu cầu học sinh mang đến lớp một tờ báo như: báo tiền phong. * Phóng sự: . .Cũng cố kiến thức về phong cách ngôn ngữ báo chí: khái niệm ngôn ngữ báo chí. LUYỆN TẬP 1.Thông báo sự việc một cách ngắn ngọn.

Sự kiện: chú ý sự kiện nổi bật. * Tin ngắn có những yêu cầu là: Nội dung chính xác. Viết bản tin ngắn gọn phản ánh tình hình học tập ở lớp. tránh viết dài dòng hoặc thiếu thông tin khiến bất lợi cho người đọc. tô hồng hoặc bôi đen. 3.Yêu cầu: gợi cảm. Trang 138 . III.Địa điểm: tại lớp học.. khách quan và ngắn gọn nhưng vẫn đầy đủ thông tin cần thiết.Thời gian: vào thời điểm nhất định.Ý kiến ngắn về sự kiện. . hư cấu. thậm chí người viết cần phải kiểm tra kỹ nguồn tin trước khi viết. Gợi ý: Bản tin cần có các yếu tố: . Tin tức không cho phép bịa đặt. gây được hứng thú. . . HƯỚNG DẪN TỰ HỌC.

… C.Tuần 13: Tiết 49. Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc phần đầu của bài học trong sách giáo khoa.Loại là phương thức tồn tại chung của tác phẩm văn học. TRUYỆN A. Vào bài mới: Lời vào bài: Mỗi tác phẩm văn học bao giờ cũng được xếp vào một thể loại văn học nhất định. thơ tự Trang 139 Học sinh đọc mục khái lược về thơ: Nêu đặc điểm về thơ? Cơ sở phân loại thơ? Yêu cầu về đọc thơ? . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Nhận biết được "loại" và "thể" trong văn học. ký.… D. cho biết loại và thể khác nhau như thế nào? Nêu khái niệm về loại trong văn học? Nêu khái niệm về thể trong văn học? Nội dung I. đó là thơ và truyện. Tìm hiểu chung về "loại" và "thể" trong văn học .…) + Ngoài ra còn có thể loại nghị luận. sách giáo viên. * Sự phân loại thơ: . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp với các hình thức trao đổi. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Khái lược về thơ: * Đặc điểm: . giáo án. . 3. B.Căn cứ vào nội dung biểu hiện: thơ trữ tình. Thơ 1.Thể là sự hiện thực hóa của loại. Tiến trình lên lớp: 1. diễn giảng. II. thảo luận trả lời các câu hỏi. suy nghĩ của nhà thơ trước cuộc sống. ngôn ngữ hàm súc. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu hai thể loại văn học phổ biến nhất. khúc ngâm. .  Căn cứ vào hình thức tổ chức tác phẩm văn học chia làm 3 loại lớn. trong mỗi loại lại có nhiều thể: + Tự sự (truyện. Tìm hiểu thể loại sẽ giúp ta hiểu rõ hơn đặc điểm hình thức tổ chức của tác phẩm.Vận dụng những hiểu biết đó vào việc đọc văn. diễn tả tinh tế tâm hồn con người. 50 Giáo án lí luận văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ.Có vần.Hiểu được khái quát đặc điểm và sự phân loại của một số thể loại văn học: thơ. Kiểm tra bài cũ: Nêu nội dung và giá trị phê phán của đoạn trích "Hạnh phúc của một tang gia". điệu. .…) + Trữ tình (thơ ca.Là tiếng nói tâm hồn. tình cảm. truyện. . gợi cảm. Xác định thể loại văn học của tác phẩm "Số đỏ" của VTP.

Luyện tập 1.Tìm hiểu xuất xứ. . Cũng cố 2.Đọc kỹ để cảm nhận ý thơ. .Học sinh đọc mục khái lược về truyện: Đặc điểm của truyện? Cơ sở phân loại truyện? Yêu cầu đọc truyện? sự. thơ văn xuôi.Tìm hiểu xuất xứ.Trong văn học trung đại (căn cứ vào chữ viết): truyện viết bằng chữ Hán. tiểu thuyết. mâu thuẫn diễn ra trong hoàn cảnh không gian và thời gian. lời nhân vật… * Sự phân loại: . . những từ ngữ.Phát hiện những câu.  thơ ra đời sớm. … . Truyện 1. … 3. hoàn cảnh sáng tác.Truyện phản ánh hiện thực trong tính khách quan của nó. nhân vật. Luyện tập * Bài tập 1: Tìm hiểu đặc điểm bài thơ "Câu cá mùa Trang 140 . ngụ ngôn.Trong truyện thường có cốt truyện.Phân tích tình tiết và nhân vật. . Khái lược về truyện: (SGK).Khái quát giá trị tư tưởng. truyện cười. . . 2. . truyện thơ. * Đặc điểm: . thơ trào phúng.Trong văn học hiện đại (căn cứ vào quy mô và dung lượng): truyện ngắn. Yêu cầu đọc truyện: . truyện vừa. tình huống. đánh giá.Trong văn học dân gian (căn cứ vào cách kể chuyện): thần thoại. Tổng kết (ghi nhớ SGK) V. nghệ thuật. cổ tích.  Lý giải.Ngôn ngữ truyện có lời người kể chuyện. thơ tự do. Yêu cầu về đọc thơ: . truyền thuyết.Căn cứ vào cách tổ chức bài thơ: thơ cách luật. . III. luôn gắn liền với đời sống tâm hồn và tình cảm của người dân trong xã hội. hình ảnh hấp dẫn nhất. .Phát hiện đặc điểm nội dung bài thơ. IV.Tóm tắt cốt truyện. . truyện viết bằng chữ Nôm.

thu" của Nguyễn Khuyến.Loại truyện không có cốt truyện rõ ràng. mẹ con chị Tý. Hướng dẫn tự học. . nhân vật người kể chuyện của truyện "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam. truyền cảm như lời tâm sự → truyện ngắn tâm tình.Chuẩn bị bài mới: Chí Phèo (tác giả Nam Cao). giản dị.Lời kể chuyện nhỏ nhẹ. 3.… đều được khắc họa theo lối riêng nhằm làm nỗi bật ý nghĩa vô vị buồn chán và ước mơ thay đổi cuộc đời.Các nhân vật: Liên. bác Siêu.Học sinh hoàn thành các bài tập trên lớp . dân dã. . . . * Bài tập 2: Nhận xét về cốt truyện.Nghệ thuật tả cảnh: lấy động tả tĩnh. Trang 141 . . .Ngôn ngữ: trong sáng. .Nghệ thuật tả tình: lấy cảnh tả tình. An.

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . 3. huyện Nam Sang. Kiểm tra bài cũ: Nêu đặc điểm của thể loại truyện và lấy ví dụ phân tích. . luôn túng thiếu. . sách giáo viên.Nam Cao tên thật: Trần Hữu Tri (1917 . Tiến trình lên lớp: 1. H. phủ Lý Nhân.Quê quán: Làng Đại Hoàng.Bản thân là một trí thức nghèo.… C.Với tác phẩm nổi tiếng Chí Phèo cùng Nội dung A. những yếu tố nào trong cuộc đời của ông có ảnh hưởng đến những sáng tác của ông sau này? * Làng Đại Hoàng thuộc xã Hòa Hậu. Lý Nhân . Vài nét về cuộc đời . gợi mở.1945 nói riêng và trong văn học hiện đại nói chung. Tiết học hôm nay. đi làm nhiều nơi: Sài Gòn.Biết cách vận dụng những hiểu biết trên để đọc-hiểu tác phẩm và tạo lập văn bản. tổng Cao Đà. chúng ta sẽ dành thời gian tìm hiểu về tác giả Nam Cao để hiểu rõ hơn về tiểu sử. thân thế sự nghiệp của Nam Cao: cuộc đấu tranh nội tâm gay gắt để vươn lên chính mình. Phần một: Tác giả I. Theo em. những trang viết sâu sắc về con người bằng "đôi mắt" tình thương và niềm cảm phục. giáo án. * Sau cách mạng Tháng 8: Trang 142 . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Phủ Nam Sang. gợi tìm . Cuối cùng thất nghiệp. Làng nằm gần ngã ba sông Hồng và sông Châu hay còn gọi là Ngã ba Tuần Vường (nay là khu vực trạm bơm Hữu Bị) . * Trước cách mạng Tháng 8: . B.Học hết bậc thành chung.Xuất thân gia đình trung nông nghèo.Trước 1945 thuộc tổng Cao Đà. đông con. Cuộc đời: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo.Nêu vấn đề.Nắm được những nét cơ bản về thời đại. → vùng quê nghèo chiêm trủng quanh năm. tĩnh Hà Nam. trả lời câu hỏi. Phương pháp dạy học: . con người và sự nghiệp văn học của ông. sống chật vật bằng nghề viết văn và làm gia sư.Tuần 13: Tiết 51 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHÍ PHÈO (Nam Cao) A. ngôn ngữ và nghệ thuật kể chuyện sinh động. ngòi bút phân tích tâm lý sâu sắc. .con người 1. . Hà Nội. Vào bài mới: Lời vào bài: Nam Cao là một nhà văn có vị trí khá đặc biệt trong dòng văn học hiện thực phê phán 1930 . D.1951) .1943: Tham gia hội văn hóa cứu nước. Hoạt động của GV và HS Em hãy nêu những nét chính về cuộc đời của Nam Cao.Phát vấn. Tĩnh Hà Nam.

nhỏ hẹp. sống để rút ra những nhận xét có tầm triết lý sâu sắc và sống đã rồi hãy viết? mới mẻ. 2.Nội dung: + Miêu tả cuộc sống nghèo nàn Trang 143 . và là cây bút tiêu 2. . thành nhà văn chiến sĩ.nhiều tác phẩm có giá trị khác. luôn nghiêm khắc đấu tranh với bản thân để thoát khỏi lối sống tầm thường. vừa tích cực tham gia cách mạng: 1946: tham gia đoàn quân Nam Tiến. Ông hay suy nghĩ những vấn đề trong cuộc sinh: Đặt cuộc sống lên trên văn chương. sáng tạo.Sau CMT8 đã có những thay đổi nào . .Nam Cao tham gia cách mạng trở → đặt lợi ích dân tộc trên hết.chiến sĩ Nam như thế nào? Tìm dẫn chứng? Cao đã trở thành tấm gương đẹp đẽ trong giới văn nghệ Theo NC.Nghệ thuật phải gắn bó với đời sống của nhân dân lao động. tham gia vào kháng chiến. đặc biệt có sự gắn bó sâu nặng với quê hương. vươn tới một cuộc sống cao đẹp xứng đáng với danh hiệu con người. Ông đã được tặng "Giải thửong Hồ Chí Minh về văn học" năm 1996. .Vừa viết văn. Những nét tính cách nỗi bật nào trong con người Nam Cao đã ảnh hưởng đến những sáng tác của ông? . cầm bút là gì? II. chan chứa tình thương.Tp tiêu biểu (SGK) trong sáng tác của Nam Cao? .Nghệ văn đòi hỏi rất cao sự tìm tòi.11/1951: Hi sinh trên đường đi công tác. Các đề tài chính: biểu của văn học giai đoạn kháng chiến a. * Những người tri thức nghèo: . Quan điểm nghệ thuật: * Trước cách mạng T8: lúc đầu ảnh hưởng của văn học lãng mạn đương thời (nghệ thuật vị nghệ thuật) sớm Nêu sự nghiệp sáng tác của Nam Cao? đoạn tuyệt để tìm đến con đường nghệ thuật chủ nghĩa (nghệ thuật vị sinh nhân) .Là người có bề ngoài lạnh lùng.Nhà văn phải có trách nhiệm và lương tâm nghề nghiệp. ít nói nhưng có đời sống nội tâm phong phú. Đặc điểm con người . Đối với tác phẩm NT thì NC quan niệm  Cuộc đời và nhân cách của nhà văn. Trước CMT8: Hai đề tài chính: chống Pháp.Có tấm lòng đôn hậu. . với những con người nông dân nghèo khổ bị áp bức và khinh miệt trong Quan điểm nghệ thuật hiện thực vị nhân xã hội cũ.Sự nghiệp văn học 1. * Sau cách mạng T8: quan niệm "sống rồi hãy viết" . yêu cầu đối với người nghệ sĩ sĩ cách mạng. nhìn thẳng vào sự thật tàn nhẫn nói lên nỗi thống khổ của người dân. . 1950: tham gia chiến dịch biên giới.Văn chương nhân chính phải có nội dung nhân đạo sâu sắc.

Tp chính (SGK) . chặt chẽ Trang 144 . Hắn ôm mặt khóc rưng rức…" (Chí Phèo) .Tác phẩm tiêu biểu: Truyện ngắn "Đôi mắt" (1948). * Người nông dân nghèo . nhật ký "ở rừng" và tập ký sự "chuyện biên giới" (1950). buồn! Hơi rượu không sặc sụa. "Tĩnh ra. hắn cứ thoang thoảng hơi cháo hành.Đi sâu vào nội tâm. bị tha hóa. Buồn thay cho đời! Có lý nào thế được? Hắn đã già rồi hay sao? …" "Hăn băn khoăn nghĩ đến một tác phẩm nó sẽ làm mờ hết các tác phẩm khác cùng ra một thời…" (Đời thừa) "Nước mắt hắn bật ra như nước một quả chanh mà người ta bóp mạnh. 3.cách nhìn nhận của người trí thức trong cách mạng. chao ôi.Nội dung: + Ca ngợi sức mạnh của quần chúng. Và hắn khóc … Ôi chao! Hắn khóc! Hắn khóc nức nở…" (Đời thừa). thể hiện niềm khao khát một cuộc sống có ích. . linh hoạt. thế giới tinh thần của con người. có biệt tài diễn tả. * Ví dụ: Khám phá nội tâm nhân vật Chí Phèo sau khi tĩnh rượu.Kết cấu tâm lý vừa phóng túng. b. khẳng định nhân phẩm và bản chất lương thiện của họ. . Thường sử dụng thủ pháp độc thoại và độc thoại nội tâm rất tinh tế và sâu sắc. thực sự có ý nghĩa.Nêu một số điểm nổi bật về phong cách nghệ thuật của Nam Cao? Em hiểu thế nào về phong cách nghệ thuật của một nhà văn? * Phong cách nghệ thuật của Nam Cao được thể hiện qua những biểu hiện cụ thể nào? Chứng minh ngắn gọn bằng một vài sáng tác của Nam Cao? + Miêu tả tấn bi kịch trong tâm hồn người tri thức.Nội dung chính: + Tập trung khắc học tình cảnh và số phận của con người nông dân nghèo bị đẩy vào đường cùng.Giá trị: là bản tuyên ngôn nghệ thuật của những nhà văn đang chuyển mình theo kháng chiến. phân tích tâm lý nhân vật tài tình và sâu sắc. → giá trị: phê phán xã hội phi nhân đạo đã tàn phá tâm hồn con người. Sau CMT8: . → giá trị: kết án xã hội tàn bạo đã hủy diệt nhân tính của người nông dân lương thiện. nội tâm nhân vật Hộ trong "Đời thừa"… "Tĩnh dậy hắn thấy hắn già mà vẫn còn cô độc. Phong cách nghệ thuật: . + Đặt ra vấn đề "Đôi mắt" .

lạnh lùng mà đầy thương cảm.Nghệ thuật kể chuyện sinh động. Tổng kết (ghi nhớ) IV. "Trẻ con không đựoc ăn thịt chó". "Lang rận"… . Hướng dẫn tự học Trang 145 . Luyện tập 3. cuộc sống và nghệ thuật.Tác phẩm cua Nam Cao thường có giọng điệu buồn thương.(sự đảo lộn không gian và thời gian). Cũng cố 2. Từ đó nhà văn đặt ra những vấn đề có ý nghĩa xã hội to lớn. Luyện tập 1. . . chua chát. * Ví dụ: Truyện "Một bữa no". ngôi người kể chuyện biến thái linh hoạt. những triết lý sâu sắc về con người. yêu thương… III.Thường viết những cái nhỏ nhặt xoàng xĩnh → những chuyện không muốn viết. đằm thắm.

Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí 1. Ngữ * Câu văn trong ngôn ngữ báo chí thường ngắn pháp gọn.… D. . . chúng ta tiếp tục tìm hiểu về PCNN báo chí để thấy rõ các phương tiện biểu đạt ngôn ngữ báo chí để thấy rõ các phương tiện biểu đạt của ngôn ngữ báo chí và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí. 3. .Tin tức: Sử dụng danh từ riêng . b. -Các thể loại của báo chí. trả lời câu hỏi. Ngôn ngữ báo chí sử dụng từ ngữ như thế nào? Về ngữ pháp. . quảng cáo. rõ ràng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Hiểu được đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí. gợi mở.… C. Các phương tiện diễn đạt Biểu hiện Nội dung cụ thể của các phương tiện a.Biết viết một số văn bản báo chí thông dụng:tin tức. mỗi thể loại báo chí lại có lớp từ dành riêng. SGV.Bình luận thời sự: Dùng nhiều từ ngữ có sắc thái chính trị… . chúng ta đã được tìm hiểu một số thể loại của ngôn ngữ báo chí và hiểu được khái niệm về ngôn ngữ báo chí.Biết cách phân tích. Phương pháp dạy học: . Từ vựng * Hết sức phong phú.Tuần 13: Tiết 52 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ (Tiết 2) A. Ở tiết trước. biết so sánh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . lĩnh hội các văn bản thuộc phong cách ngôn ngữ báo chí. … B. ngôn ngữ báo chí sử dụng những loại câu như thế nào? . phát vấn. Ở mỗi phạm vi phản ánh.Nêu vấn đề. Ở tiết học hôm nay. đảm bảo thông tin chính Trang 146 Từ vựng là toàn bộ vốn từ ngữ của một ngôn ngữ.giáo án.phân biệt phong cách báo chí vơi các phong cách ngôn ngữ đã học. thảo luận. Hoạt động của GV và HS Nội dung I. Tiến trình lên lớp: 1. Phương tiện dạy học: SGK. sách tham khảo. sáng sủa.Phóng sự: sử dụng nhiều từ chỉ hình ảnh có trong đời sống sinh hoạt ở một địa phương nhất định. Kiểm tra bài cũ: -Nêu khái niệm về ngôn ngữ báo chí.Tiểu phẩm: Sử dụng ngôn ngữ của nhân vật. Vào bài mới: PCNN báo chí là một kiểu diễn đạt chúng ta thường gặp.

nào? .Câu ngắn trong tin vắn.Ghi chép về người thực. hấp dẫn gian.Ở dạng nói. có địa điểm thời gian cụ thể và tiến hành chọn lọc một số chi tiết tiêu biểu để miêu tả.Ở dạng viết chủ yếu cở chữ. . Cũng cố: 2. người đọc.Hoàn thành bài tập Trang 147 .Cần xác định xem viết vấn đề gì.Tính gắn gọn: mỗi câu là một thông tin cần thiết. nhà làm.Ngôn ngữ phải chính xác về địa điểm. Luyện tập 1. thu hút sinh động.Thể hiện ở cách dùng từ. Hướng dẫn tự học: . nhân vật và sự kiện. câu dài trong bình luận. hoán dụ. đặt câu và đặc biệt là GV hướng dẫn học sinh về VD (SGK) ở tiêu đề báo. Luyện tập: * Bài tập 1: Xét đặc trưng của ngôn ngữ báo chí qua một bản tin. * Bài tập 2: Viết một bài phóng sự. c. liên tưởng. địa điểm. ý kiến. cần tính ngắn gọn? . ngôn ngữ báo chí đòi hỏi phát âm Tại sao nói ngôn ngữ báo rõ ràng. việc thực.Lời văn báo chí phải ngắn gọn. Tính . thời Tính sinh động. người nghe bằng gọn . chuẩn mực.Ngôn ngữ báo chí phải kích sự tò mò.Vì phải cung cấp nhanh cho nên báo chí cần cách nào? phải ngắn gọn vì người đọc cũng không có nhiều thời gian để đọc. . . Tín ngắn .Tính thời sự: những vấn đề thông tin: thời gian. của ngôn ngữ báo chí thể b. Tổng kết (ghi nhớ) IV.Cung cấp thông tin cập nhật.Sử dụng từ ngữ thể hiện sự so sánh. Ngôn ngữ báo chí có ẩn dụ. . chí có tính thông tin thời . … Mỗi chi tiết đều đảm bảo tính chính xác cập nhật. B/p tu từ . Tính . 3. Các đặc trưng của ngôn ngữ báo chí ngôn ngữ báo chí? Biểu hiện Nội dung cụ thể các đặc trưng Tính ngắn ngọn ở ngôn a. . hấp dẫn . kiểu chữ. màu sắc sự? Để đảm bảo tính thông và hình ảnh. hiện tượng nào đang được dư luận quan tâm. truyền bá tin tức ngữ báo chí thể hiện như thông tin nóng hổi hằng ngày trên mọi hoạt động đời sống thế nào? Vì sao báo chí lại thời sự xã hội.Ngôn ngữ báo chí sử dụng biện pháp tu từ ra sao? xác. hiểu biết của người đọc. c. tin thời sự cần đòi hỏi gì ở 2. Nhưng cũng có câu gắn với lời nói hằng ngày trong tiểu thuyết. đảo ngữ sử dụng câu ngắn với câu những đặc trưng cơ bản dài. III. lượng thông tin hiện ra sao? Báo chí thu hút cao.

.Chuẩn bị bài: "Chí Phèo" Trang 148 .

Đó là một nhà văn hiện thực. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.một trong những tác phẩm xuất sắc của Nam Cao cũng như của văn học hiện giai đoạn 1930-1945. sách giáo viên. nhà xuất bản tự ý đổi thành "Đôi lứa xứng đôi" (1941). đặc biệt là nhân vật Chí Phèo. qua đó thấy được giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc.Đoạn 2: Chí Phèo sau khi ra tù và trở thành quỷ dữ Trang 149 . * Em hãy cho biết những tên gọi khác của tác phẩm "Chí Phèo" và lý giải vì sao Nam Cao không giữ tên gọi ban đầu hay sử dụng cách đặt nhan đề của nhà xuất bản cho tác phẩm? * Tóm tắt và nêu chủ đề tác phẩm? Nội dung I. tác giả đổi lại là "Chí Phèo". 2.Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm: + Hiểu và phân tích được các nhân vật. B. Kiểm tra bài cũ: 3. Tiến trình lên lớp: 1. một cây bút nhân đạo sâu sắc. gợi mở. . Tìm hiểu chung: 1. 54 Giáo án văn học sử GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHÍ PHÈO (Nam Cao) A. Nhan đề của tác phẩm: .… C.… .Tuần 14: Tiết 53. trả lời câu hỏi.Hiểu được một số đặc điểm của thể loại truyện ngắn. → Nhưng khi đã in thành sách. * Tóm tắt theo bố cục 4 đoạn: . thảo luận. phát vấn. + Thấy được một số nét nghệ thuật của tác phẩm như điển hình hóa nhân vật. miểu tả tâm lý. Đặt tên cho "đứa con tinh thần" của mình. mới mẻ của tác phẩm. Để hiểu rõ hơn điều này. ngôn ngữ nghệ thuật. giáo án. → Năm 1946. tài liệu tham khảo.Nêu vấn đề.… D. nghệ thuật trần thuật. Phương pháp dạy học: .hiểu một tác phẩm theo thể loại truyện ngắn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh .Biết cách đọc .Đầu tiên "Cái lò gạch cũ". nắm được những nét cơ bản về tiểu sử con người và sự nghiệp văn học của nhà văn. Tóm tắt tác phẩm: * Tóm tắt theo cuộc đời nhân vật Chí Phèo: Lai lịch → lớn lên: Trước khi bị đi ở tù → Sau khi ra tù → Gặp Thị Nở và bị Thị Nở cự tuyệt → Đâm chết Bá Kiến và tự sát. . Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc mục tiểu dẫn Tác phẩm văn học là sản phẩm tinh thần của nhà văn. Vào bài mới: Lời vào bài: Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về tác giả Nam Cao. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. khi in lại trong tập "Luống cày". hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tác phẩm "Chí Phèo" . nhà văn luôn kín đáo thể hiện những dụng ý nghệ thuật nhất định.Đoạn 1: Chí Phèo say và chửi.

* Ý nghĩa tiếng chửi của Chí Phèo: có các ý kiến sau: . lương thiện trở thành lưu manh. bị tước mất quyền làm người. (Học sinh trao đổi nhóm) II. .hiểu văn bản * Chí Phèo đã có màn ra mắt độc đáo 1.Là phản ứng của một con người bất mãn ít nhiều ý A. . quanh Chí nhưng không ai để ý. 3. * Nhận xét: Cách vào truyện độc đáo tạo ấn tượng cho người đọc về nhân vật chính: CP hiện ra vừa cụ thể vừa sinh động. Đồng thời nhà văn cũng trân trọng phát hiện và khẳng định bản chất tốt đẹp của họ ngay cả khi tưởng chừng họ biến thành quỷ dữ.Đoạn 3: Gặp Thị Nở và thức tỉnh. Đọc .tay sai của Bá Kiến. chửi là gì? không có ai chửi lại. xã hội loài người. bắt đầu băng một hình ảnh quen thuộc trong đời sống hiện tại. chửi cha đứa nào không chửi nhau với hắn. B. Theo em điều đó có đúng . Với Chí. Đây là tiếng lòng của một con người .Cái mà Chí Phèo nhận được qua lời → phản ứng là sự im lặng không có người nghe chửi.Chí Phèo chửi những gì? đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn. sau đó lại đưa người đọc về những năm tháng quá khứ như một lời giải thích cắt nghĩa cho hiện tại.Tiếng chửi ấy còn cho ta cảm nhận hoàn cảnh hiện đang đau đớn. chửi . chửi đời. Hình tượng nhân vật Chí Phèo: như thế nào trong đoạn văn mở đầu của a. vừa đi vừa chửi. chửi làng Vũ không? Đại. * Bình luận về tiếng chửi của Chí Phèo. Quan điểm của em? cả khi hắn chửi người ta).Nội dung tiếng chửi: chửi trời. Quá trình tha hóa của Chí Phèo: Từ nông dân hiền như thế nào? lành. chửi bới là con đường để giao tiếp với cộng đồng… Quá trình tha hóa của Chí Phèo diễn ra b. Chủ đề tác phẩm: Qua tác phẩm nhà văn nhà văn tố cáo mạnh mẽ xã hội thực dân nữa phong kiến tàn bạo đã cướp đi của người nông dân lương thiện cả nhân hình lẫn nhân tính. thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại. Thị Nở … nghĩ đến gạch bỏ hoang. Đó là tiếng chửi vu vơ. bất mãn. Cả hai ý kiến trên đều không đúng. tại của Chí là sự cô độc. hiệu quả. * Một nông dân hiền lành lương thiện: Trang 150 . vô thức của thức được rằng xã hội phi nhân tính gạt bỏ mình ra khỏi những thằng say rượu. Sự xuất hiện hình tượng độc đáo của nhân vật tác phẩm? Chí Phèo trong tác phẩm: * Có ý kiến cho rằng: Nam Cao đã chọn * Nam Cao mở đầu truyện bằng hình ảnh Chí Phèo một cách vào cốt truyện vừa sâu sắc vừa say rượu. giao tiếp với hắn (ngay D. .Đoạn cuối: Chí Phèo bị Thị Nở từ chối. giết Bá Kiến. Mọi người vẫn sống xung C.

lương thiện thành kẻ lưu manh.Qua Chí Phèo. đập đến xế chiều". biết tự trọng. Nam Cao đã: Trang 151 . không thứ tự biết bao nhiêu là sẹo. Ý . đâm chém…) + "Rồi say khướt. là sản phẩm của tình trạng đè nén. mà trở thành một thằng liều mạng. kẻ lưu manh. làm canh điền cho Lý Kiến. . thức dậy vẫn còn say" và "hắn  Chí thực sự đã trở thành quỷ dữ của làng Vũ Đại: say thì hắn làm bất cứ cái gì người ta sai Cái mặt của Chí "không còn ra mặt người". "nó là mặt hắn làm" của một con vật lạ… cái mặt vàng vàng mà muốn xạm màu gio. . + Tính tình hiền lành. con quỷ dữ . + Từ đó hắn triền miên trong những làm chảy máu và nước mắt bao nhiêu người dân lương cơn say: "Hắn ăn trong lúc say. Vợ dệt vải. hai mắt gườm gườm… Cái ngực phanh đầy những nét chạm trổ… trông đặc như một thằng sắng đá" → Chí đã bị cướp mất hình hài của một con người. tám năm ở tù. ăn vạ. đạp đổ bao nhiêu hạnh phúc. Chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn…" .… .Về nhân hình: hoàn toàn khác trước đây "Cái đầu thì trọc lóc. + Có những ước mơ giản dị và lương thiện như bao người nông dân khác: "Có một gia đình nho nhỏ. cái răng cạo trắng hớn. chửi bới." * Có ý kiến cho rằng sự tha hóa của Chí * Nhận xét: Phèo là hiện tượng mang tính quy luật. nó vằn dọc vằn ngang. hắn xách một cái vỏ + Cuộc sống triền miên trong những cơn say.Bị Bá Kiến đẩy vào tù vì ghen tuông → Sau bảy. đập tan kêu vừa lấy mảnh chai cào vào mặt…" bao nhiêu cảnh yên vui. được người dân làng Vũ Đại đem về nuôi: anh đi thả ống lươn → bà góa mù → bác phó cối. ngủ trong thiện" lúc say. + "Hắn về hôm trước.Chí Phèo không phải là trường hợp .Lớn lên khỏe mạnh. nhút nhát như xưa. cày thuê. chai đến cổng nhà Bá Kiến… đập cái + Chí Phèo bị Bá Kiến lợi dụng và trở thành tay sai chai vào cột cổng… lăn lộn dưới đất.Về nhân tính: + Chí không còn là một anh canh điền hiền lành. hôm sau đã thấy + Hắn làm tất cả mọi việc như một thằng "đầu bò ngồi uống rượu với thịt chó suốt từ trưa chính cống" (uống rượu. rạch mặt.CP là hiện tượng có tính quy luật trong xã hội đương kiến của em? thời. vừa mới của hắn: "Hắn đã phá bao nhiêu cơ nghiệp. Chồng cuốc mướn. * Trở thành kẻ lưu manh. nhút nhát.Lai lịch xuất thân: một đứa trẻ mồ côi bị bỏ rơi. nhà tù thực dân đã tiếp tay cho Bá Kiến biến người nông dân khỏe mạnh. cái mặt thì đen mà rất cơng cơng. áp bức.. phá.

Hình tượng Chí Phèo có ý nghĩa điển hình . c.  Đây chính là giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm. thèm lương thiện. * Việc gặp Thị Nở có ý nghĩa thế nào với Chí Phèo? Những gì đã diễn ra trong tâm hồn Chí Phèo sau cuộc gặp gỡ ấy? * Yếu tố nào xuất hiện có tác dụng làm chuyển biến sâu sắc hơn nội tâm Chí Phèo? * Hãy cho biết diễn biến tâm trạng của Chí Phèo khi ăn cháo hành? * Tại sao bát cháo hành của Thị Nở lại làm nên sự chuyển biến đặc biệt sâu sắc như vậy đối với Chí Phèo? + Phản ánh một sự thạt đau đớn về hiện tượng người nông dân lương thiện bị chà đạp về tinh thần và thể xác. hy vọng Thị Nở là cầu nối trở về với lương thiện.tha hóa duy nhất trong tác phẩm về người nông dân nghèo của Nam Cao. * Diễn biến tâm lý. . nơi vườn chuối. tương lai. → Sự thức tĩnh về nhân tính * Ý nghĩa của bát cháo hành: .Bát cháo hành . Binh Chức. .Sáng hôm sau tĩnh dậy: + Lòng bâng khuâng mơ hồ buồn + Cảm nhận cuộc sống xung quanh thật bình dị: "Tiếng chim hót ngoài kia vui vẻ quá! Có tiếng cười nói của người đi chợ. khát khao hoàn lương và lương thiện. muốn làm nủng với Thị Nở. . của Thị Nở đã giúp Chí Phèo cởi bỏ cái vỏ "quỷ dữ" để sống lại làm người.Khi Thị Nở mang bát cháo hành đến: Ngạc nhiên. một cái gì nữa giống như là ăn năn về những tội lỗi giống như là mình gây ra. vừa vui vừa buồn. lương tri đã trở về trong hắn. Trước Chí Phèo đã có Năm Thọ. đã tước đi cả hình hài và nhân tính của người dân lương thiện. thấy lòng thành trẻ con. là biểu hiện của tình người chân thành của Thị Nở  Lương tâm.hơi cháo hành có ý nghĩa nhân đạo Trang 152 . Cu Lộ (Tư cách mỏ). mắt hình như ươn ướt. + Lên án tố cáo các thế lực thống trị phong kiến . bị xã hội vô nhân tính cướp đi cả hình hài lẫn tính người. tình cảm của Chí: . để rồi sau đó là trận ốm lúc nữa đêm. Và các tác phẩm khác: Trạch Văn Đoành (Đôi móng giò). để hắn trở về sống kiếp người một cách tự nhiên. bâng khuâng. muốn làm hòa với mọi người. Đức (Nữa đêm)… * Ý nghĩa tư tưởng về hiện tượng tha hóa của hình tượng Chí Phèo: Bước ngoặt lớn diễn ra trong đời của Chí Phèo là cuộc gặp gỡ với Thị Nở trong đêm trăng thơ mộng. Anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá.thực dân đã gây ra bao nhiêu tội ác. Những tiếng quen thuộc ấy hôm nào chả có. Quá trình thức tỉnh của Chí Phèo * Cuộc gặp gỡ với Thị Nở (mối tình và trận ốm) đã thức tỉnh phần người bấy lâu bị vùi lấp ở Chí.Bát cháo hành chính là tình thương mộc mạc.tiêu biểu cho một bộ phận cố nông dân bị lưu manh hóa trước CMT8. Nhưng hôm nay hắn mới nghe thấy!" + Nhìn lại cuộc đời mình trong quá khứ.Cảm thấy cháo hành rất ngon. Chính sự quan tâm. hiện tại.

d. 2. tâm trạng của Chí Phèo khi bị Thị Nở từ chối? * Những biểu hiện trên nói lên điều gì? Đặc biệt chi tiết "Hơi cháo hành" được lặp lại nhiều lần? * Nêu nguyên nhân bi kịch của Chí Phèo? * Hãy chỉ ra những nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm Chí Phèo? sâu sắc. không lối thoát. . lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào chổ chết. càng uống càng tỉnh ra.Ý nghĩa của hành động giết Bá Kiến và tự sát: Chí Phèo đã thực sự thức tỉnh một cách toàn diện về mặt nhân cách. .Ý nghĩa tố cáo mãnh liệt xh thực dân nữa phong kiến đẩy người nông dân lương thiện không những vào con đường bần cùng hóa. . (Lời của bà cô nói với Thị Nở). . + Hành động giết Bá Kiến: Vì Chí Phèo đã nhận ra kẻ thù.Sở trường khám phá và miêu tả những trạng thái tâm lý phức tạp của nhân vật (đặc biệt là nhân vật Chí Phèo sau khi gặp Thị Nở và bị Thị Nở khước từ) Trang 153 .* Tìm chi tiết thể hiện thái độ. Thành công của nghệ thuật: . . + Nguyên nhân sâu xa: do bản chất xã hội bất công đã đẩy người dân lương thiện vào tình trạng bị tha hóa. * Nhận xét: . Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người * Sau khi bị Thị Nở từ chối: . càng buồn. vừa sinh động. Nhân vật vừa có ý nghĩa tiêu biểu."Hơi cháo hành" được lặp lại nhiều lần nhằm tô đậm niềm khát khao tình yêu thương và nhất là bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của Chí.Chí Phèo lại uống rượu. Bá Kiến). .Qua kết cục bi thảm của nhân vật Chí Phèo thấy được tình trạng xung đột giai cấp ở nông thôn VN là hết sức gay gắt và chỉ có thể giải quyết bằng biện pháp quyết liệt. gây ấn tượng. + Hành động tự sát: Vì Chí Phèo lâm vào bế tắc. tuyệt vọng .Tư tưởng nhân đạo độc đáo mới mẻ của nhà văn: phát hiện miêu tả và khẳng định phẩm chất tốt đẹp của người nông dân VN ngay cả khi tưởng như họ đã bị xã hội thực dân biến thành quỷ dữ.Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo.Nguyên nhân: + Nguyên nhân trực tiếp: do định kiến xã hội. lại thoang thoảng hơi cháo hành.Rơi vào sự bế tắc. có cá tính độc đáo.

lúc trần thuật theo nhân vật. bình luận của nhà văn . sâu sắc trong các tác phẩm của Nam Cao. chuyển vai tự nhiên. Giá trị hiện thực nào không chửi nhau với hắn" Tác phẩm là bức tranh thu nhỏ về nông thôn Việt Nam Giá trị hiện thực? trong xã hội cũ. cứ rượu xong là hắn nói hàng ngày. văn có khả năng nhập vai.. Củng cố nhân vật "Đã thế. nhà nó trừ mình ra". tình tiết đầy kịch tính. hắn phải chửi cha đứa a. Giá trị nhân đạo? b. linh + Giọng Chí Phèo "Mẹ kiếp! Thế có phí hoạt. + Giọng miêu tả. phản ánh chân thực mối quan hệ người bóc lột người không chỉ đẩy người nông dân nghèo lương thiện vào sự bần cùng hóa.Cốt truyện hấp dẫn. Giọng điệu có sự biến hóa vừa đan xen chửi…" lẫn nhau. Cách trần thuật linh hoạt. biến hóa và càng về cuối càng gay go quyết liệt.Kết cấu mới mẻ không theo trình tự của thời gian. rượu không?" III. 2. đồng thời ông đã khám phá và khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay cả khi họ bị hủy hoại cả nhân hình lẫn nhân tính  Đó chính là chiều sâu nhân đạo mới mẻ. Luyện tập + Đan xen giọng người kể và giọng 1. Hướng dẫn tự học Trang 154 . Giá trị nhân đạo Nhà văn đã kết án sâu sắc cái xã hội tàn bạo đã tàn phá cả thể xác và linh hồn người nông dân lao động. lưu manh hóa mà còn đẩy họ vào chổ chết.Ngôn ngữ sống động. lúc trần thuật theo + Giọng người dân làng Vũ Đại "Chắc quan điểm của tác giả. Luyện tập 3. . điêu luyện gần với lời ăn tiếng "Bao giờ cũng thế.

c. có kỹ năng sắp xếp từ ngữ khi nói và viết. Trong ngữ cảnh "c". do đó đặc tính rất sắc của con dao cần của Chí là uy hiếp và hăm dọa Bá Kiến) H câu sau đặc tính nhỏ. b. gợi mở. Nhiều khi cũng chỉ từng ấy từ ngữ trong một lời nói (câu văn) nhưng người nghe (người đọc) lại không hiểu đúng ý người nói (người viết) chỉ tại cách diễn đạt. Vào bài mới: Lời vào bài: Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của con người. Việc sắp xếp theo trật tự "nhỏ nhưng rất sắc" để phù hợp với sự liên kết ý với câu đi sau trong đoạn.Nâng cao nhận thức về vai trò. trả lời câu hỏi. tài liệu tham khảo.Tuần 14: Tiết 55 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU A. giáo án. Dao ấy thì làm sao chặt được liên kết ý với các câu đi sau không phù hợp (mục đích cành cây to này. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Nêu vấn đề. thì sắp xếp theo trật tự rất sắc nhưng nhỏ lại thích hợp (vì chuẩn bị cho ý phủ định. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . B. Chính vì thế. Kiểm tra bài cũ: 3. sách giáo viên.… C. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. . Trật tự trong câu đơn: 1/ Bài tập 1: Đọc đoạn trích (SGK) a.… D. Thực hành (Học sinh làm bài tập theo nhóm) I. "nhưng nhỏ" thì * So sánh: Hắn có một con dao rất sắc nội dung ý trong nội bộ câu không thay đổi nhưng sự nhưng nhỏ. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt B. tác dụng tác dụng của trật tự các bộ phận trong câu trong việc thể hiện ý nghĩa và liên kết ý trong văn bản. Trang 155 . mỉa mai ở câu đi sau). Nếu sắp xếp theo trật tự "rất sắc". lựa chọn trật tự tối ưu cho các bộ phận câu. * Trong ngữ cảnh đó. phát vấn. Phương pháp dạy học: . việc sắp xếp các bộ phận trong câu theo một trình tự hợp lý là rất cần thiết trong giao tiếp vì nó giúp người đọc (người nghe) hiểu được đúng ý nghĩa của người nói (người viết). thảo luận. Nhưng nói (viết) làm sao cho có sức thuyết phục đối với người đọc (người nghe) lại là một vấn đề. cách sắp xếp duy nhất và tối ưu nhất là "một con dao nhỏ nhưng rất sắc".Luôn có ý thức cân nhắc.

Kết cấu của đoạn văn là kết cấu diễn dịch (câu đầu nêu chủ đề) + Đặt trạng ngữ "trong những năm gần đây" ở đầu câu để tạo sự đối lập với trạng ngữ "trong các thời kỳ khác Trang 156 Bài tập 3: SGK/T156 Thảo luận nhóm 1/ Bài tập 1 SGK/T158 2/ Bài tập 2 SGK/T159 . Vế chỉ nhượng bộ "tuy…" và vế chỉ giả thiết "nếu…" đặt sau. duy nhất (câu trước là luận cứ. Cụm từ chỉ thời gian (đã mấy năm) cần đặt ở cuối câu vì nó biểu hiện thông tin mới và quan trọng nhất ở thời điểm của câu này (Vì câu đi trước thực ra đã gián tiếp thông báo cô Mỵ là con dâu của Pátra) cho nên ở câu này "Mị về làm dâu nhà Pátra" tuy là thành phần chính của câu nhưng về thông tin chỉ là thứ yếu. Bài 1: a. b. Cụm từ chỉ thời gian "Một buổi sáng tinh sương" cần đặt giữa câu. dành phần đầu câu cho cụm từ chỉ người thực hiện hành động. Cụm từ chỉ thời gian ở đầu câu là phù hợp. Vế chỉ nguyên nhân (là vì mẩu chuyện ấy nhắc cho hắn một cái gì rất xa xôi) cần đặt sau vế chính "hắn nao nao sau đó mới giải thích nguyên nhân buồn" nêu một hệ quả từ sự việc ở câu đi trước dẫn đến hệ quả. 3.Trong ngữ cảnh đó. 2. Đó đều là các vế phụ của câu ghép. II. Do vậy phải đặt ở cuối câu. Bài tập 2: . Câu đầu bắt đầu kể về một sự kiện với việc nêu hoàn cảnh. cách viết A là tối ưu. cụm từ chỉ thời gian cần đặt ở một vị trí thích hợp. Trật tự trong câu ghép: 1.. Bài tập 3: . c. Câu tiếp theo cũng đặt cụm từ chỉ thời gian (sáng hôm sau) ở đầu câu để tạo mạch tiếp nối về thời gian. Bài 2: . không thể cố định ở một vị trí. nhưng đặt sau để bổ sung thông tin cần thiết. sau đó mới thuật lại sự kiện. b.Bài tập 2: So sánh trật tự thành phần trong hai câu thơ được dẫn sau đây: 2.Mỗi trường hợp. câu sau là kết luận: để chọn vào đội tuyển vì thế nó cần đạt học sinh giỏi thì phẩm chất thông minh là quan trọng nhất sau đặc điểm "nhỏ người"). a. còn cụm "đã mấy năm" tuy là thành phần phụ về ngữ pháp nhưng là thành phần quan trọng nhất thông tin về thời gian.

sưu tầm các mẩu tin thời sự.Chuẩn bị bài: Bản tin. Trang 157 . III. thể thao. Hướng dẫn tự học: . Luyện tập 1. chủ đề này sẽ được cụ thể hóa ở những câu sau đó.Làm bài tập còn lại. Chọn phương án C.nhau trước đây" ở câu 2. + Cần bố trí vế câu "nó không phải là điều mới lạ" ở cuối câu đầu để thể hiện rõ chủ đề của cả đoạn. các bài tập trong vở bài tập . Luyện tập 2.

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh . yêu cầu và cách viết bản tin. b.… C. các thông tin phải có ý nghĩa thời sự nhất định. hấp dẫn. . chính xác. Kết quả dự thi là xếp thứ 4. 2. Nhận xét: Trang 158 Vì sao bản tin lại có tính chất thời sự? Cần đưa vào những tin trên những chi tiết … không? Việc đưa tin cụ thể. Kiểm tra bài cũ: 3.Tuần 14: Tiết 56 Giáo án Làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BẢN TIN A. yêu cầu cơ bản của bản tin. Phương pháp dạy học: . có độ tin cậy cao. sách giáo viên. thảo luận. c. địa điểm. kết quả của cuộc thi đều được thông báo cụ thể.Nêu vấn đề. Thành tựu của việc bồi dưỡng nhân tài toán học của nền giáo dục nước ta. khiến người đọc tin vào sự thông báo. B. Chính vì thế. 1. Báo chí có nhiều thể loại nhưng người đọc tìm đến báo chí là tìm đến những tin tức nóng hổi mang tính thời sự. e. Tiết học hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu cụ thể về thể loại bản tin. phát vấn. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. một trong những thể loại được người đọc quan tâm nhất là bản tin. Xét ngữ liệu: a.Biết cách viết bản tin về một sự việc. d. Bản tin trên có tính thời sự vì sự việc mới xảy ra vào ngày 16-7 và ngay 3 ngày sau 19-7 đã đưa tin. Thông tin bổ sung nêu trong bài tập là không cần thiết vì chúng vi phạm nguyên tắc tính ngắn gọn súc tích của bản tin. tài liệu tham khảo.Hiểu được mục đích. Mục đích. nội dung. Bản tin phải có tính thời sự mới mẻ. chính xác có tác dụng gì? Vì sao? Mục đích của bản tin? Các loại bản tin? . Vào bài mới: Lời vào bài: Báo chí là phương tiện đưa tin rất quan trọng. Các sự kiện: thời gian. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. nội dung phải chân thật. giáo án. đặc điểm. trả lời câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1.… D. Bản tin thông báo kết quả kỳ thi olimpic toán quốc tế của đoàn học sinh Việt Nam. gợi mở. Hoạt động của GV và HS Bản tin thông báo điều gì? Nó có ý nghĩa như thế nào đối với ngành giáo dục…? Nội dung cần đạt I. hiện tượng trong nhà trường hoặc trong đời sống xã hội. khẳng định trình độ của học sinh Việt Nam.

chính xác. bản tin chia nhiều loại: + Tin vắn: loại tin không có nhan đề dung lượng ngắn.…) + Thường ngắn gọn. II. III. mô tả cụ thể chi tiết một sự kiện kèm theo sự phân tích lý giải nguyên nhân. thời gian.Phải chọn những sự kiện có ý nghĩa xã hội để viết bản tin. thường là một cụm từ (ĐT. . Khai thác và lựa chọn tin: . Luyện tập 1.Một bản tin phải có những thông tin đầy đủ và chính xác về các mặt sự kiện. . So sánh: quảng cáo. ý nghĩa của chúng. Xét ngữ liệu (SGK) b. Tổng kết (Ghi nhớ SGK) IV. lựa chọn tin? Từ việc xét ngữ liệu. tin phải có ý nghĩa xã hội. kết quả… 2. nội dung thông tin phải chân thực.Yêu cầu cơ bản của bản tin là gì? Yêu cầu của việc khai thác. Cách viết bản tin: 1. . . hay một câu trần thuật nghi vấn ngắn gọn. rút ra điều gì khi viết bản tin? Cách đặt tiêu đề bản tin? Phần mở đầu bản tin đảm bảo điều gì? Phần triển khai chi tiết bản tin phải ra sao? Học đọc sinh ghi nhớ SGK Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm bài tập. chính xác những sự kiện có ý nghĩa trong đời sống xã hội. phóng sự điều tra. tò mò cho người đọc (đặt câu hỏi. Trang 159 . chỉ thông báo vắn tắt về sự kiện.Căn cứ vào dung lượng. DT).Cách đặt tiêu đề: + Tiêu đề phải khái quát nội dung bản tin. . chơi chữ. kết quả. kết quả của sự kiện được đưa tin.Yêu cầu của bản tin: Phải đảm bảo tính thời sự (đưa tin kịp thời nhanh chóng). với sự tường thuật. Viết bản tin: a.Khác nhau: Thông tin quảng cáo chưa thật chính xác. gồm một đến hai câu.Mục đích của bản tin: đưa tin kịp thời. + Tin tổng hợp: Nhằm thông tin tổng hợp nhiều sự kiện xung quanh một hiện tượng nào đó đáng quan tâm.Phần mở đầu: thường thông báo khái quát về sự kiện hoặc kết quả. hoặc có thể chọn chi tiết hấp dẫn với cách diễn đạt đặc biệt gây hứng thú. không gian.Giống nhau: Cung cấp tin tức mới về vấn đề xã hội. . . Bài tập 1: Học sinh tự lựa chọn sự kiện để viết 2. Yêu cầu .Phần triển khai chi tiết bản tin: nêu cụ thể chi tiết hơn về sự kiện hoặc có thể cắt nghĩa cụ thể nguyên nhân. diễn biến. . + Tin thường: Phản ánh cụ thể chi tiết từ đầu đến cuối. bản tin.

trong phóng sự điều tra cần xác minh lại, còn bản tin thì đáng tin cậy. Phóng sự điều tra bao giờ cũng dài hơn bản tin.

Trang 160

Tuần 14: Tiết tự chọn Giáo án Văn học(2 tiết)

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA TRUYỆN NGẮN CHÍ PHÈO
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Cũng cố kiến thức, nắm chắc được giá trị tư tưởng (nhân đạo và hiện thực) sâu sắc, độc đáo, mới mẻ được thể hiện bằng nghệ thuật bậc thầy của Nam Cao. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: - Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời câu hỏi. D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Gọi học sinh tóm tắt lại tác phẩm * Hình ảnh làng Vũ Đại hiện lên trong tác phẩm như thế nào? * Qua những chi tiết đó, em nêu cảm nhận của mình về cuộc sống ở làng Vũ Đại? * Theo em, miêu tả hình ảnh làng Vũ Đại như vậy nhà văn có dụng ý gì? - Toàn bộ câu chuyện "Chí Phèo" diễn ra ở làng Vũ Đại. Đây chính là không gian nghệ thuật của tác phẩm: Nội dung cần đạt 1. Hình ảnh làng Vũ Đại - Làng này "không quá hai nghìn dân, xa phủ, xa tĩnh". - Đứng đầu làng là Bá Kiến - "tiên chỉ", "bốn đời làm tổng lý", uy thế nghiêng trời. - Tiếp đến là đám cường hào ác bá (đội Tảo, Tư Đạm, bát Tùng…), kết bè đảng để xâu xé dân lành. - Sau đó, là những người nông dân thấp cổ, bé họng, suốt đời bị đè nén, áp bức. - Cuối cùng là hạng người "dưới đáy" xã hội, sống tăm tối như súc vật (Năm Thọ, Binh Chức, Chí Phèo…) Có thể nói đây là nơi "quần ngư tranh thực" ở nông thôn quê hương nhà văn và cũng chính là không gian của tác phẩm. * Như vậy: Chỉ qua một số chi tiết được chọn lọc kỹ lưỡng, được sắp đặt rải rác có phần ngẫu nhiên… Nam Cao có thể dựng nên một làng Vũ Đại sống động, ngột ngạt, đen tối. Đồng thời, nhà văn cũng làm nổi bật mối xung đột giai cấp âm thầm mà quyết liệt ở nông thôn Việt Nam trước cách mạng Tháng Tám. 2. Nhân vật Bá Kiến - Kẻ xảo quyệt, gian hùng - Kẻ bỉ ổi, đê tiện
Trang 161

Giá trị tư tưởng sâu sắc, độc đáo mới mẻ của tác phẩm? So sánh với các tác phẩm khác cùng thời của chính NC hay các nhà văn khác.

→ Nhân vật Bá Kiến vừa mang bản chất chung của giai cấp địa chủ cường hào, vừa có những nét riêng biệt sinh động. Nhân vật này ghi nhận trình độ nghệ thuật bậc thầy của Nam Cao, với tư cách là nhà văn hiện thực xuất sắc. 3. Giá trị tư tưởng của tác phẩm: a. Giá trị hiện thực: Phản ánh một hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam: một bộ phận lao động nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa, lưu manh hóa. b. Giá trị nhân đạo: Nhà văn kết án đanh thép cái xã hội tàn bạo tàn phá cả thể xác lẫn tâm hồn người dân lao động, đồng thời khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình, nhân tính. 4. Đặc sắc nghệ thuật - Xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình (Chí Phèo, Bá Kiến). Nhân vật vừa có ý nghĩa tiêu biểu, vừa sinh động, có cá tính độc đáo, gây ấn tượng. - Sở trường khám phá và miêu tả những trạng thái tâm lý phức tạp của nhân vật (đặc biệt là nhân vật CP sau khi gặp Thị Nở và bị Thị Nở khước từ) - Cốt truyện hấp dẫn, tình tiết đầy kịch tính, biến hóa và càng về cuối càng ngay go, quyết liệt. - Ngôn ngữ sống động, điêu luyện gần với lời ăn tiếng nói hàng ngày. Giọng điệu có sự biến hóa vừa đan xen lẫn nhau. Cách trần thuật linh hoạt, lúc trần thuật theo quan điểm của tác giả, lúc trần thuật theo nhân vật, nhà văn có khả năng nhập vai, chuyển vai tự nhiên, linh hoạt.

Trang 162

Tuần 15: Tiết 57, 58 Giáo án văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

Đọc thêm: CHA CON NGHĨA NẶNG, VI HÀNH, TINH THẦN THỂ DỤC
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh tìm hiểu 3 tác phẩm: thấy được giá trị cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản bằng cách trả lời câu hỏi trong SGK: - Cha con nghĩa nặng: tình nghĩa cha con thật xúc động, thiêng liêng cao quý nhưng lại ít được nói đến trong văn học từ xưa đến nay; những đặc sắc nghệ thuật: tạo tình huống, xây dựng nhân vật, sử dụng ngôn từ. - Vi hành: mục đích vạch trần bản chất bù nhìn tay sai của Khải Định, đồng thời cũng phơi bày tính chất điêu trá, bịp bợm của cái gọi là "văn minh", "khai hóa" của chủ nghĩa thực dân; nghệ thuật trào lộng sắc bén của truyện. - Tinh thần thể dục: mâu thuẩn cơ bản của truyện; nghệ thuật trào phúng qua mâu thuẫn đó; ý nghĩa phê phán, tố cáo, vạch rõ tính chất bịp bợm của "phong trào thể dục thể thao" đương thời mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: - Nêu vấn đề, thảo luận, gợi mở, phát vấn, trả lời câu hỏi,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Học sinh đọc phần 2 tiểu dẫn, kể tóm tắt nội dung. Giáo viên cần nhấn mạnh những điểm sau: Kể tóm tắt nội dung, tìm hiểu bố cục Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Cha con nghĩa nặng. Nội dung cần đạt I. Truyện ngắn Cha con nghĩa nặng của Hồ Biểu Chánh. 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả: Hồ Biểu Chánh (1885 - 1958). Học sinh tự đọc phần tiểu dẫn sgk tr.164. b. Tác phẩm: - Xuất xứ: Tác phẩm thứ 15 của Hồ Biểu Chánh. - Tóm tắt: Đây là câu chuyện về anh nông dân nghèo Nam Bộ Trần Văn Sửu - Thị Lựu, Trần Văn Tý, Trần Thị Quyên. Qua đó nhà văn đề cao đạo đức đạo lý gia đình, tình cha con nghĩa nặng. 2. Đọc - hiểu văn bản: a. Nội dung - Tình cha với con - Trần Văn Sửu người cha bất hạnh
Trang 163

Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Vi hành.

nặng tình với các con: Suốt những năm lủi trốn xa, Sửu không khi nào nguôi nổi nhớ nhà nhớ các con. Không quản hiểm nguy, liền lẻn về thăm các con. Biết các con đã yên bề cuộc sống, sự có mặt của mình càng làm khó cho các con, Sửu đành bấm bụng ra đi ngay trong đêm. Định nhảy xuống sông tự vẫn vì sự bình yên của các con, sẵn sàng chịu cảnh khổ, xa con, trốn tránh thay tên đổi họ… suốt đời. - Tình con với cha: Trần Văn Tý - Trần Văn Sửu: Thằng bé mới lớn, khỏe mạnh, tình cảm mạnh mẽ. Ngầm theo dõi câu chuyện của ông ngoại với cha, hiểu và càng thương cha. Cảm động ôm lấy cha, trò chuyện ân cần, lo lắng, thương cha vất vả, quyết bỏ nhà theo cha để làm lụng nuôi cha, "nghe lời cha … đáng thương và đáng trọng". b. Nghệ Thuật - Lời văn giản dị, mộc mạc, là lời ăn tiếng nói hàng ngày của người dân Nam Bộ. - Lối kể chuyện tự nhiên, giản dị, tạo những tình huống có kịch tính. II. Truyện ngắn Vi hành của Nguyễn Ái Quốc 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả: (SGK) b. Tác phẩm - Hoàn cảnh sáng tác: + Năm 1922 Pháp đưa Khải Định sang Pháp dự cuộc đấu xảo thuộc địa ở Mác-Xây nhằm lừa bịp dân Pháp rằng tình hình "khai hóa" đang thuận lợi và kêu gọi mọi người đầu tư vào Đông Dương. + Năm 1923 Nguyễn Ái Quốc viết truyện ngắn "Vi hành" bằng tiếng Pháp, đăng trên báo nhân đạo nhằm đập tan âm mưu thủ đoạn xảo trá của thực dân Pháp, đồng thời vạch trần bộ mặt tên vua Khải Định bù nhìn bất tài, vô dụng và nhố nhăng. - Tóm tắt: Tác phẩm được viết dưới dạng một bức thư tác giả gửi cho cô em họ ở quê nhà. Tác giả tưởng tượng một câu chuyện trên chuyến tàu điện ngầm ở Pháp và tình huống là đôi thanh niên Pháp nhầm tưởng tác giả là tên vua bù nhìn Khải Định. Dưới con mắt của họ "hắn" chỉ là một thứ giải trí rẻ tiền không bằng hề Sắc-Lô, không đáng giá chỉ là một trò hề, con rối → đối lập hẳn với những con người vi hành vì mục đích cao cả như vua Thuấn Trung
Trang 164

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu theo hệ thống câu hỏi SGK.

Học sinh đọc mục tiểu dẫn SGK tìm hiểu những nét cơ bản về tác giả Nguyễn Công Hoan.

Học sinh đọc phần tiểu dẫn tìm hiểu hoàn cảnh ra đời và mục đích sáng tác truyện ngắn Tinh thần thể dục.

Hoa, vua Pie nước Nga. Qua đó chân dung Khải Định lần lượt hiện rõ từ ngoại hình cho đến tính cách đều nhố nhang, xấu xa, đê tiện. Đồng thời thông qua việc khắc họa tên vua Khải Định, tác giả cũng vạch trần thủ đoạn và chính sách giả man, giả dối của thực dân Pháp đối với thuộc địa. 2. Đọc - hiểu văn bản a. Giá trị nội dung - Vạch trần, phê phán, châm biếm bộ mặt bù nhìn xấu xa của Khải Định qua: hình dáng, phục sức kì quái, lòe loẹt… Khải Định chỉ là một tên hề, một món giải trí rẻ tiền. - Phê phán bộ mặt xảo quyệt, thâm độc của thực dân Pháp: dối trá, bịp bợm, áp bức bóc lột dân ta bằng chính sách thuế khóa nặng nề, chế độ ngu dân độc ác, chế độ phân biệt chủng tộc, chế độ mật thám ngay ở chính quốc. - Thể hiện lòng yêu nước thầm kín của tác giả. b. Giá trị nghệ thuật: - Nghệ thuật tạo hình huống độc đáo: tình huống nhầm lẫn. - Nghệ thuật châm biếm sắc sảo, mỉa mai thâm thúy qua việc khắc họa chân dung Khải Định trong cách suy nghĩ của đôi thanh niên Pháp. Dùng hình thức viết thư độc đáo: thay đổi bút pháp linh hoạt, đổi giọng, chuyển cảnh nên đạt được hiệu quả châm biếm, đã kích. - Kết hợp văn tự sự với đối thoại, trào phúng và trữ tình. III. Truyện ngắn Tinh thần thể dục của Nguyễn Công Hoan. 1. Tìm hiểu chung a. Tác giả (SGK) b. Tác phẩm - Hoàn cảnh sáng tác: - Tóm tắt tác phẩm: - Mục đích sáng tác: vạch rõ tính chất bịp bợm của "phong trào thể dục thể thao" đương thời mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ để đánh lạc hướng thanh niên. 2. Đọc - hiểu văn bản a. Bố cục và cách dựng truyện * Nghệ thuật dựng truyện độc đáo: - Năm cảnh tưởng chừng rời rạc, không móc nối mà lại liên kết chặt chẽ với nhau để thể hiện chủ đề, trào phúng với tinh thần thể dục của một thời trước cách mạng. - Cảnh 1: Tờ trát về làng với giọng hách dịch, cứng nhắc,
Trang 165

Cảnh cuối cùng là cảnh tróc nã dữ dội. → cảnh bắt người đi xem bóng đá diễn ra. (bắt anh Minh người phải đi làm thuê mướn. .Học sinh tự tìm hiểu theo hướng dẫn . bọn chức dịch lại hành hạ nhân dân. Hướng dẫn tự học .Chú ý các câu ngắn. Nhưng để được lòng quan trên thì quan tỉnh thúc quan huyện. đáng thương của nông dân trước cảnh đời nô lệ. Có bao giờ xem bóng đá mà phải bắt người đi xem cho đủ số quy định và mọi người đều tìm cách trốn không muốn đi xem. IV. huyện ép hương lý xã. b. cũng do sợ cái uy của quan huyện của tờ trát mà ra cả. bắt chồng bác Phô gái đang ốm. các câu thoại của các nhân vật cần đọc với giọng khác nhau và rõ tính chất trào phúng.3 cảnh sau là cách đối phó khác nhau của dân làng trước cái lệnh sắt đá của quan huyện.  Ý nghĩa phê phán: Tố cáo mạnh mẽ bộ mặt xảo trá của chính quyền thực dân phong kiến đồng thời cho thấy sự éo le.Chuẩn bị bài mới: Luyện tập viết bản tin. cảnh đưa người đi xem bóng đá mà như dẫn giải tù binh. bắt con bà cụ phó Bính bận đi ăn cưới đi xem bóng đá) .. Mâu thuẫn cơ bản của truyện: Mâu thuẫn giữa bản chất và hiện tượng. là nguyên nhân cho các cảnh sau. giữa nội dung và hình thức. Trang 166 .

chỉ ra cách đọc nhanh. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Cách thức để nhanh chóng nắm được nội dung của bản tin là: . . Vào bài mới: Lời vào bài: Để viết một bản tin hay. chính xác bản tin a. chi tiết.Biết cách viết bản tin về một sự việc. giáo dục. 2. thực hành viết. thông tin về kết quả (đứng đầu khu vực về bình đẳng giới) và các sự kiện (bình đẳng giới trong giáo dục. trả lời câu hỏi.… C. Phương pháp dạy học: .Cũng cố cách viết bản tin. thể loại .Nêu vấn đề. hiện tượng trong nhà trường hoặc trong đời sống xã hội.Dung lượng: độ dài trung bình. B.… D. thì một bước không thể qua đó là luyện tập. phần sau cụ thể hóa lý giải cho phần trước. → Loại bình thường: vì người viết không đi sâu vào diễn giải tỉ mỉ mà chỉ chọn những chi tiết chủ yếu ở 3 lĩnh vực cơ bản nhất mà nữ giới thường bị xem nhẹ: y tế. gợi mở. phát vấn. . Nội dung chủ yếu và cách thức đọc nhanh. tiết học hôm nay chúng ta sẽ làm điều đó. Kiểm tra bài cũ: 3.Tuần 15: Tiết 59 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VIẾT BẢN TIN A. Tiến trình lên lớp: 1. Nội dung: Dự án phát triển và đưa cây dược liệu Việt Nam ra thị trường thế giới được lựa chọn vào danh sách "10 ứng cử viên cho giải thưởng 2007" b. chính xác bản tin. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thảo luận. hoạt động kinh tế.Cấu trúc: bản tin có nhan đề triển khai từ khái quát đến cụ thể. sách giáo viên. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . tài liệu tham khảo. Luyện tập viết bản tin: 1. y tế. Hoạt động của GV và HS Bài tập 1: Phân tích cấu trúc dung lượng và loại bản tin "Việt Nam … bình đẳng giới" Nội dung cần đạt I. các hạn chế về bình đẳng giới) . dung lượng. Phân tích cấu trúc. kỹ thuật. giáo án.Căn cứ vào nhan đề của bản tin Trang 167 Bài tập 2: Tìm hiểu nội dung chủ yếu của bản tin "Việt Nam lọt vào danh sách ứng viên môi trường và phát triển 2007". có tính sáng tạo.

II. Trang 168 . + Diễn biến. học sinh viết và sau đó trình bày bài viết của mình. + Kết quả sự kiện.Bài tập 3: Sắp xếp lại nội dung bản tin: "Đường tới thành công sân chơi cho sinh viên hợp lý" Học sinh đọc 3 tình huống trong sách giáo khoa.Bản tin có điểm không hợp lí. phần mở đầu. 4. Giáo viên gợi ý cách viết. Sắp xếp lại nội dung trong bản tin cho hợp lí . . . giáo viên nhận xét.Viết bản tin: Tít báo. phần triển khai của bản tin theo hướng dẫn đã học. địa điểm diễn ra sự kiện. .Cần sửa lại bằng cách: đưa câu "đến nay đã có 50 trường đại học trong cả nước đăng ký tham gia cuộc thi" xuống cuối bản tin.Căn cứ vào câu mang nội dung thông tin quan trọng nhất được nhắc tới trong nhan đề (thường đứng đầu bản tin) 3. nội dung sự kiện.Hoàn thành các bài tập trên lớp .Chuẩn bị bài mới: Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn. đó là việc đưa thông tin về số lượng các trường đại học đăng ký dự thi là không hợp lý. Hướng dẫn tự học .Lựa chọn tit báo: có sức thu hút người đọc. chọn 1 trong 3 tình huống để thực hành viết bản tin. Viết bản tin phù hợp với tình huống cho trước .Thu thập và lựa chọn tư liệu để viết bản tin: + Thời gian. . đánh giá.

Nêu vấn đề. thảo luận. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. đang được dư luận quan tâm. Chuẩn bị phỏng vấn (trước khi pv) Trang 169 Hoạt động của GV và HS .… Người ta phỏng vấn và trả lời phỏng . nghe đài phát thanh. Nội dung cần đạt I. B. Phương pháp dạy học: . Kiểm tra bài cũ: 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là việc làm rất cần thiết trong giao tiếp với mọi người trong cuộc sống.Về kiến thức: thấy được mục đích. tài liệu tham khảo. Một xã hội thực sự văn minh dân . . 1. trong và sau khi phỏng vấn. giáo án.Mục đích của phỏng vấn: để trò chuyện biết rõ hơn về vấn để làm gì? một người nổi tiếng. trả lời câu hỏi. Tiến trình lên lớp: 1. Vậy yêu cầu cơ bản của hoạt động phỏng vấn là gì? Và trả lời phỏng vấn phải như thế nào? Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu điều đó. khi xin việc.Tôn trọng phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là tôn trọng chủ không thể không đề cao vai trò sự thật. sách giáo viên. đăng ký du học. + Tích hợp với các kiến thức về văn và kiến thức về đời sống. tầm quan trọng của phỏng vấn và trả lời Kể một số hoạt động phỏng vấn đã phỏng vấn gặp trong cuộc sống hàng ngày? . Những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động phỏng vấn Quá trình phỏng vấn gồm 3 công đoạn.Một số hoạt động phỏng vấn thường gặp: khi xem truyền hình.Tuần 15: Tiết 60 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN A. phát vấn. ứng với 3 chặng thời gian: trước. tôn trọng quyền được bày tỏ ý kiến của công chúng của các hoạt động phỏng vấn. khi đọc sách báo. gợi mở.… C. Nói như → Biểu hiện của tinh thấn dân chủ trong xã hội.Về kỹ năng: + Bước đầu nắm được cách thức phỏng vấn và trả lời phỏng vấn. thế có đúng không? Vì sao? II. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. để biết quan điểm của người được hỏi về một chủ đề có ý nghĩa xã hội. Mục đích. tầm quan trọng của hoạt động phỏng vấn và trả lời phỏng vấn trong đời sống. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .… D.

3.Cần có thái độ khiêm tốn nhã nhặn và chú ý lắng nghe. mục đích. rõ ràng ý kiến của mình về điều được hỏi với sự thẳng thắn. giấy bút) → Các yếu tố này không tồn tại riêng rẽ mà gắn bó kết hợp lẫn nhau và quyết định lẫn nhau.Người phỏng vấn . trong sáng. phù hợp với hỏi khi phỏng vấn. phải biết giữ thái độ lịch thiệp. hấp dẫn. Luyện tập Trang 170 . Thái độ của người phỏng vấn? .Xác định những yếu tố khi phỏng vấn? * 5 yếu tố không thể thiếu khi phỏng vấn: . IV. đúng/sai.Người trả lời phỏng vấn (một hay nhiều người) . . hỏi? không phải lúc nào cũng nêu ra các câu hỏi đã chuẩn bị trước.Phương tiện phỏng vấn (máy ghi âm. không tự ý sữa chữa.Chủ đề phỏng vấn (hỏi về cái gì) .Kết quả phỏng vấn phải được trình bày trung thực. chân thành.Mục đích hỏi phỏng vấn (hỏi để làm gì) . Cần làm gì khi kết thúc phỏng vấn? . Có thể thêm những lời miêu tả hoặc kể chuyện ngắn gọn (nét mặt.Phải trung thực. liên kết với nhau và sắp xếp theo một trật tự hợp lí. Củng cố Giáo viên gợi ý hướng dẫn học sinh 2.SGK) V. .Cần phải trình bày sao cho hấp dẫn. hợp tác. rõ ràng. Tổng kết (Ghi nhớ . quay phim. Những yêu cầu đối với người trả lời phỏng vấn .Kết thúc phỏng vấn phải có lời cảm ơn. Yêu cầu khi tiến hành phỏng vấn 2.Hình thức câu hỏi phải ngắn gọn. tôn trọng người phỏng vấn. gợi mở để người trả lời phỏng vấn trả lời một cách rõ ràng hơn. làm rõ chủ đề. Học sinh đọc đoạn trích trong báo * Nêu câu hỏi khi phỏng vấn: tuổi trẻ online (SGK) → Cách nêu câu .Cần tránh những câu hỏi mà người trả lời chỉ cần đáp không/có. trong SGK. Tiến hành phỏng vấn (trong khi phỏng vấn) phải như thế nào? Cách đưa ra câu . mà quá trình hỏi đáp cũng cần đưa thêm những câu hỏi làm cho câu chuyện liên tục không gián đoạn. lái người trả lời phỏng vấn trở lại chủ đề phỏng vấn có dấu hiệu lạc đề. ánh mắt.Người phỏng vấn cần linh hoạt trong cách nêu câu hỏi. . cử chỉ của người được phỏng vấn) III. đối tượng cần phỏng vấn. Biên tập sau phỏng vấn Học sinh trả lời câu hỏi mục III . cần có sự động viên khích lệ người trả lời.Bài phỏng vấn phải được trình bày rõ ràng. rời rạc. Luyện tập 1.

Hướng dẫn tự học . 3.Làm bài tập .về nhà làm bài tập.Chuẩn bị bài mới: Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài Trang 171 .

tài liệu tham khảo. Kiểm tra bài cũ: 3. cần: + Phải đặt câu vào văn cảnh (hay ngữ cảnh sử dụng chung của nó). người ta không thể tự do. D. Khi nói hay viết bằng Tiếng Việt. trả lời câu hỏi. .Luôn có ý thức cân nhắc. giáo án. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . tùy tiện sắp đặt từ ngữ trong câu.Tiếng Việt là một loại hình ngôn ngữ đơn lập. → Người có tôi một yêu.Tổ chức giờ học theo cách trao đổi. Tầm quan trọng của việc lựa chọn. Tiến trình lên lớp: 1. . + Phân tích nhiệm vụ thông báo của từng câu. do đó trật tự các từ ngữ trong câu là một phương thức ngữ pháp quan trọng. sách giáo viên. có kĩ năng sắp xếp từ ngữ khi nói và viết. lựa chọn trật tự tối ưu cho các bộ phận câu. . + Phải xem xét quan hệ về ý nghĩa câu đó với câu đi trước và sau câu đó. → Có một người yêu tôi. B. Phương pháp dạy học: .Tuần 15: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ LỰA CHỌN TRẬT TỰ CÁC BỘ PHẬN TRONG CÂU A. nâng cao nhận thức về vai trò. sắp xếp từ ngữ trong câu: . phân biệt ý nghĩa. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tác dụng của trật tự các bộ phận trong câu trong việc thể hiện ý nghĩa và liên kết ý trong văn bản.… C. thảo luận. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Tiếp tục củng cố. . Luyện tập Trang 172 * Việc lựa chọn và sắp xếp từ ngữ trong câu phụ thuộc vào những điều kiện nào? VD: Tôi có một người yêu. → Người yêu tôi có một. II.Trật tự từ trong câu có tác dụng biểu hiện ý nghĩa. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS * Tại sao nói (hoặc viết) lại cần lựa chọn và sắp xếp các trật tự từ trong câu? Nội dung cần đạt I. * Muốn xác định được điều kiện và tác dụng của một sự sắp xếp trật tự các bộ phận trong câu.Mỗi cách sắp xếp từ ngữ trong câu phụ thuộc vào những điều kiện trong ngữ cảnh và mục đích giao tiếp nhất định.

bật ra thành thơ trước vẻ đẹp của Tổ quốc. Hai cách thay đổi trật tự đều thay đổi nghĩa sự việc. Câu (a) có trật tự thành phần thay đổi biểu thị cảm xúc dâng trào. D. D. Đến bạn → bạn đến. So sánh cách thay đổi thành phần của 2 kiểu sau: a.1. Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi! (Tố Hữu) b." III. Cả hai câu đều có trật tự thành phần thay đổi. giàu lòng thương người → lòng thương người giàu… Có thể rút ra nhận định nào sau đây là đúng? A. 2. B. Cả hai câu đều có trật tự bình thường. Cả hai câu đều biểu thị niềm tự hào của tác giả khi suy nghiệm về Tổ quốc. B. Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng? (Chế Lan Viên) Nhận định nào sau đây không đúng? A. Hướng dẫn tự học Trang 173 . 3. Mây trắng phau phau → phau phau mây trắng. "Tôi nói sao nó không đến. ngọn đông phong phơi phới → phơi phới ngọn đông phong… b. C. Hai cách thay đổi trật tự đều không làm thay đổi nghĩa sự việc. Cách thay đổi trật tự ở câu (a) mang lại hiểu quả diễn đạt nhấn mạnh. Cách thay đổi trật tự ở câu (b) mang lại hiệu quả diễn đạt nhấn mạnh. C. Sắp xếp lại trật tự các từ trong câu sau để được một câu mới. So sánh trật tự thành phần trong hai câu thơ được dẫn sau đây: a.

Nêu vấn đề. hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (trích kịch Vũ Như Tô . Phương pháp dạy học: . Bắc Ninh (nay Đông Anh.1960). Tác giả * Cuộc đời: Nguyễn Huy Tưởng (1912 .hiểu một đoạn trích kịch bản văn học. B. xuất thân trong một gia đình nghèo. + Biết cách đọc . * Tác phẩm chính: . Tìm hiểu chung 1.Tuần 16: Tiết 61.… D.Nguyễn Huy Tưởng) sẽ cung cấp thêm cho chúng ta những tri thức và kỹ năng cần thiết. trả lời câu hỏi. ngôn ngữ kịch. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. phát vấn. Hà Nội) . Từ Sơn.… C. quê Dục Tú. sách giáo viên. Kiểm tra bài cũ: 3. thảo luận. + Cách tạo mâu thuẫn và xung đột kịch. đóng góp trên hai thể loại: tiểu thuyết và kịch.Về kỹ năng: + Nhận biết một số đặc điểm cơ bản của thể loại kịch: hành động kịch. 63 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI (Trích: Kịch Vũ Như Tô) Nguyễn Huy Tưởng A. Những người ở lại Lũy Trang 174 Nêu tóm tắt nội dung phần tiểu dẫn? .Kịch: Vũ Như Tô.Có thiên hướng khai thác đề tài lịch sử. 62. Bắc Sơn. Để hiểu thêm về đặc điểm của kịch và cách phân tích thể loại kịch. xung đột kịch. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . gợi mở. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong chương trình ngữ văn lớp 9 THCS. tài liệu tham khảo.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung tư tưởng và nghệ thuật của một đoạn trích: + Sự cảm thông sâu sắc của tác giả với bi kịch của người nghệ sĩ giàu khát vọng trong xã hội cũ. Tiến trình lên lớp: 1. chúng ta đã làm quen với thể loại kịch qua một đoạn trích trong vỡ kịch Tôi và chàng rất nổi tiếng của Lưu Quang Vũ. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. . giáo án.

II. Các mâu thuẫn cơ bản của kịch Vũ Như Tô * Mâu thuẫn thứ nhất (mâu thuẫn xã hội): nhân dân lao động khốn khổ lầm than >< bọn hôn quan bạo chúa và phe cánh. b. * Mâu thuẫn thứ hai (mâu thuẫn trong con người VNT): Trang 175 . bắt thợ. . tóm tắt tác phẩm? . Hoa. . Tác phẩm a.Vị trí: hồi V. Xác định vị trí. 3. Thể loại: bi kịch c. dưới thời Lê Tương Dực. + Nhân vật chính của kịch thường là những anh hùng. . đề tựa 1942. là những con người có những say mê.Nguyên nhân: Để xây dựng Cửu Trùng Đài thì triều đình ra lệnh tăng sưu thuế. Hoàn cảnh sáng tác .1517.… . trác nã những người chống đối → nhân dân càng đói khổ. hoàn thành 1941.Dựa vào sự kiện lịch sử có thật xảy ra ở Thang Long khoảng 1516 .Bi kịch là một thể của loại hình kịch (đối lập với hài kịch).hiểu văn bản 1. Đọc . hồi cuối .Mâu thuẫn này lên cao trào. có đặc điểm riêng: + Xung đột kịch được tạo từ những mâu thuẩn không thể giải quyết được. Sống mãi với thủ đô. Đoạn trích . Nguyễn Vũ tự sát. đỉnh điểm ở hồi cuối cùng và được giải quyết: Lê Tương Dực bị Trịnh Duy Sản giết.Nội dung: miêu tả những xung đột và bi kịch của Vũ Như Tô. đồng thời đôi khi có cả những sai lầm trong hành động và suy nghĩ. Xác định những mâu thuẫn cơ bản của vở kịch? Các mâu thuẫn đó được thể hiện như thế nào trong hồi V của vỡ kịch. gợi khơi tình cảm nhân văn của mỗi con người. 185): 5 hồi có quy mô hoành tráng → bi kịch lịch sử. Khi Lê Tương Dực bắt Vũ Như Tô xây dựng Cửu Trùng Đài thì mâu thuẫn càng căng thẳng.Đây là mâu thuẩn vốn có sẵn. nêu nội dung đoạn trích? Cho học sinh đọc theo sự phân vai. mọi cách khắc phục mâu thuẫn đều dẫn đến diệt vong. Tóm tắt tác phẩm (SGK . bắt bớ. Kim Phượng cùng đám cung nữ bị những kẻ nổi loạn nhục mạ. càng căm phẩn vua. Kết thúc bi thảm của một số phận nhân vật bi kịch thường có ý nghĩa thức tĩnh.184.Hoàn cảnh sáng tác? Thể loại.… 2.Tiểu thuyết: Đêm hội Long Trì. oán trách VNT. An Tư. những khát vọng lớn lao.

. ông buộc nghe theo lời Đam Thiềm xd Cửu Trùng Đài thì lại đi ngược với lợi ích thiết thực. Bi kịch mâu thuẩn của Vũ chính là ở đó. . chỉ vẩy bút là chim hoa đã hiện lên trên mảnh lụa thần tình biến hóa như cảnh hóa công. lý tưởng cao cả. Không phải người hám lợi. . Nhân vật Vũ Như Tô . quan niệm nghệ thuật cao siêu. chia hết vàng bạc của vua thưởng cho thợ. Vũ Như Tô đã không nhận ra một thực tế tàn nhẫn. nhân dân phải sống lầm than. luôn khát khao say mê sáng tạo cái đẹp. có thể sai khiến gạch đá như viên tướng cầm quân. chân chính đó.kiến trúc sư thiên tài. thiết thực của nhân dân. Không khuất phục dưới uy quyền. (thiên tài ngàn năm chưa dễ có một. Đan Thiềm báo cho ông biết Trang 176 . có thể xây dựng lâu đài cao cả. diễn biến tâm trạng của VNT và Đan Thiềm a. Thực hiện ước mơ của mình. 2. gắn bó với nhân dân. Cửu Trùng Đài được xây bằng mồ hôi. → nhân vật bi kịch vừa mang trong mình những say mê. khổ cực. đầy hoài bảo không thể thi thố tài năng của mình để đem cái đẹp cho đời trong một chế độ xã hội thối nát.Nhân cách lớn. hoài bão nhưng vừa mang cả những lầm lạc trong suy nghĩ và hành động. nguy nga tráng lệ cho đất nước muôn đời.Mâu thuẫn này dẫn đến cái chết của VNT.người nghệ sĩ thiên tài bất hạnh . xa rời đời sống nhân dân lao động. thuần túy. . khát vọng. nước mắt và xương máu của nhân dân. Nếu xuất phát từ lợi ích của nhân dân thì không thực hiện được giấc mơ nghệ thuật. sự ra đi của Cửu Trùng Đài và Đan Thiềm. nghệ sĩ chân chính. (hồi V) → Hai mâu thuẫn này có mối quan hệ mật thiết và tác động lẫn nhau. . trực tiếp của nhân dân mặc dù yêu nhân dân. muốn cống hiến cho đất nước. hoàn toàn thoát ly khỏi hoàn cảnh lịch sử xã hội của đất nước. Tính cách. có tài và có tâm với nghệ thuật.Lý tưởng.Tính cách. hoài bão lớn. nóc vờn mây mà không hề sai một viên gạch nhỏ).Nguồn gốc từ nguyên nhân sâu xa: người nghệ sĩ thiên tài. chân chính nhưng lại cao siêu. .Hồi V: + Ông không nghỉ việc mình xây Cửu Trùng Đài cho đất nước được xem là tội. khao khát suốt đời của ông là xây được một tòa lâu đài cao cả. Lý tưởng ấy là đẹp đẽ. diễn biến tâm trạng của nhân vật Vũ Như Tô qua đoạn trích? Tài năng của VNT chủ yếu thể hiện ở những hồi trước qua lời của các nhân vật. thuần túy muôn đời >< lợi ích trực tiếp. + Khi cuộc nổi loạn nổ ra. kiên quyết không nhận xây đài cho vua Lê Tương Dực dù phải chết.Hoàn cảnh đất nước không cho phép VNT thực hiện khát vọng sáng tạo vĩ đại.Một nghệ sĩ .

giết. Cách giải quyết mâu thuẫn kịch của tác giả *Mâu thuẫn xã hội: Mâu thuẫn giải quyết dứt khoát theo Nhận xét về cách giải quyết mâu quan điểm của nhân dân: Lê Tương Dực bị Trịnh Duy Sản thuẫn của tác giả.Nếu như Vũ Như Tô đam mê sáng tạo đến mức không hề chú ý đến hoàn cảnh vây quanh mình thì Đan Thiềm luôn tĩnh táo. đau đớn. khẩn khoản. thuyết như thế nào? phục ông xây dựng Cửu Trùng Đài. là âm hưởng chủ đạo của đoạn trích. + Đến khi ông và Đan Thiềm bị bắt. sáng suốt trong mọi trường hợp: + Khi biết chắc ước vọng CTĐ không thành. + Sau: Đan Thiềm có thể quên mình để bảo vệ cái tài ấy (lớp VI) → Với tính cách như thế Đan Thiềm có được coi là tri kỉ của Vũ Như Tô. kẻ cầm đầu phe nổi loạn. Nhân vật Đan Thiềm . + Tiếng kêu: "Ôi mộng lớn! Ôi Đan Thiềm! Ôi Cửu Trùng Đài!" → nổi đau bi tráng. kinh hoàng ngữa mặt lên trời mà kêu.Đan Thiềm là người đam mê cái tài . bắt bớ.để trốn đi nếu không sẽ bị giết → vẫn tin việc mình làm là quang minh và sẽ thuyết phục được An Hòa Hầu. thuần túy của muôn đời đứng về phe Lê Tương Dực nhưng lại muốn mượn tiền bạc. ông ấy là một người tài…" + Sau cùng biết không cứu nổi Vũ Như Tô: đau đớn buông lời vĩnh biệt: "ông cả! Đài lớn tan tành! Ông cả ơi! Xin ông cùng vĩnh biệt". Đến lúc "Có trốn cũng không được nữa" nàng khóc nói với Ngô Hạnh: "tướng quân nghe tôi. → vẫn ảo tưởng. Kim Phượng cùng đám cung nữ bị những kẻ nổi loạn nhục mạ. * Mâu thuẫn trong con người VNT: Mâu thuẫn được giải quyết chưa dứt khoát: VNT đến lúc chết vẫn chưa nhận Mâu thuẫn giữa quan niệm nghệ ra sai lầm của mình. thiêu hủy → bừng tỉnh. nên tập trung vào việc bảo vệ tính mạng cho VNT. vẫn cho mình là vô tội. Cửu Trùng Đài bị đạp phá. Ông không thuật cao siêu.cái tài sáng tạo ra cái đẹp. 3. Bao nhiêu tội tôi chịu hết nhưng xin tướng quân tha cho ông cả. trọng người tài và tôn trọng nghệ thuật. Diễn biến tâm trạng của Đan Thiềm + Lúc đầu: Đan Thiềm khuyên Vũ Như Tô ở lại. và lợi ích thiết thực của nhân dân chưa uy quyền của y để thực hiện hoài bão của mình. vô tình đã Trang 177 . b. Nguyễn Vũ tự sát. thúc dục VNT trốn nhưng VNT không tĩnh ngộ. .

và giết VNT là quá tay và việc phá vỡ Cửu Trùng Đài là không nên. Hướng dẫn tự học . Củng cố 2. 5.Chuẩn bị bài mới: Thực hành về việc sử dụng một số kiểu câu trong văn bản. hành động của nhân vật để khắc họa tính cách. Luyện tập 3. * Nhận xét: Việc giết Lê Tương Dực là đúng.Dùng ngôn ngữ. dẫn dắt và đẩy xung đột kịch đến cao trào.Nắm vững những nội dung của bài và làm bài tập . Tổng kết (ghi nhớ SGK). VNT có tội hay không có tội? VNT phải hay kẻ giết VNT phải? → chưa được tác giả giải quyết rách ròi. dứt khoát. tạm hoãn việc xây dựng Cửu Trùng Đài là đúng. Đặc sắc nghệ thuật . 4. Điều đó được thể hiện như thế nào ở hồi cuối? Theo em nên giải quyết mâu thuẫn ấy như thế nào? Đặc sắc về nghệ thuật kịch của NHT được thể hiện qua đoạn trích.Ngôn ngữ kịch điêu luyện. có tính tổng hợp cao. miêu tả tâm trạng. . III.được giải quyết dứt khoát. gây nên nổi khổ của nhân dân. Luyện tập 1. Trang 178 .

tài liệu tham khảo. chúng ta sẽ thực hành luyện tập về một số kiểu câu trong văn bản.… C. B.động từ bị động (bị. Bài tập 1: . được. giáo viên tổng kết. người nói (người viết) muốn truyền đạt nội dung tư tưởng.chủ thể hành động . Nội dung cần đạt I.đối tượng của hành động. Để giúp chúng ta hiểu thêm một số kiến thức và kỹ năng về câu trong Tiếng Việt. tiết hôm nay. lĩnh hội một số kiểu câu thường dùng. có hiệu quả nhất việc dùng từ ngữ. Tiến trình lên lớp: 1. phát vấn. thảo luận. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong quá trình giao tiếp. Dùng kiểu câu bị động 1.Thay câu chủ động vào đoạn văn: Không sai. Vì thế cần viết kiểu câu bị động. 2.Về kiến thức: Củng cố và nâng cao thêm những hiểu biết về cấu tạo và cách sử dụng một số kiểu câu thường dùng trong văn bản Tiếng Việt. .hành động .Nêu vấn đề.Về kỹ năng: Biết phân tích.…) . củng cố. cần phải có khả năng sử dụng đúng đắn. → Mô hình chung: Chủ thể hành động . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. giáo án. Kiểm tra bài cũ: 3. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . phải.… D.Câu bị động: Hắn chưa được một người đàn bà nào yêu cả. sách giáo viên. tình cảm đến người nghe (người đọc). . Phương pháp dạy học: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.hành động. nhưng không nối tiếp ý và hướng triển khai ý của câu đi trước. → Mô hình chung: Đối tượng của hành động . gợi mở.Tuần 16: Tiết 64 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THỰC HÀNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ CÂU TRONG VĂN BẢN A. câu văn. trả lời câu hỏi. Hoạt động của GV và HS Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. Bài tập 2: Câu bị động: Đời hắn chưa bao giờ được săn sóc bởi bàn Trang 179 .Chuyển sang câu chủ động: Chưa có một người đàn bà nào yêu hắn cả. . biết lựa chọn kiểu câu thích hợp để sử dụng khi nói và viết.

Vị trí: đầu câu. Dùng kiểu câu có khởi ngữ 1. trước chủ ngữ . nghĩa là vẫn tiếp tục nói về đề tài "hắn". giáo viên tổng kết. (giữa đồng bào . So sánh: . niềm vui buồn. 3.Hai câu tương đương về nghĩa cơ bản: cùng biểu hiện một sự việc.Câu có khởi nghĩa liên kết chặt chẽ hơn về ý so với câu đi trước nhờ sự đối lập giữa gạo và hành. Bài tập 1: .Ngắt quãng câu sau khởi ngữ bằng dấu phẩy. 2. Bài tập 3: a. đời sống cảm xúc (khởi ngữ ở câu sau). ý đẹp xấu (câu trước) → cảm giác. Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. . Câu 2. → Chuyển sang câu không có khởi ngữ: Nhà Thị may lại còn hành. củng cố. trong đó có dùng câu bị động. tự tình. Bài tập 3: Viết một đoạn văn về nhà văn Nam Cao. Cho nên câu tiếp theo nói về mắt thì dùng từ "mắt" ở đầu câu để biểu hiện đề tài. củng cố. tình tự.người nói) với điều đã nói trong câu trước (đồng bào . Tổ chức thảo luận theo nhóm: chia lớp 4 nhóm → nhóm cử đại diện trình bày. khởi ngữ: cảm giác. trước chủ ngữ ấy .Có ngắt quãng sau khởi ngữ bằng dấu phẩy. Câu có khởi ngữ: Hành thì nhà Thị may lại còn. .Vị trí: ở đầu câu. Giải thích tác dụng của câu bị động đó (dựa vào ý có sự liên kết với câu đi trước) II. b.tôi).người nghe và tôi . Câu 2. → Tác dụng: Tạo sự liên kết ý với câu đi trước. Dùng kiểu câu có trạng ngữ chỉ tình huống 1. giáo viên tổng kết. 3.Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà làm. Bài tập 1 a.Cấu tạo: cụm động từ Trang 180 . do đó nhấn mạnh và khởi ngữ.Tác dụng: Nêu một đề tài có quan hệ liên tưởng. tay "đàn bà". tạo sự thống nhất về đề tài. Bài tập 2: Phương án C là phương án tối ưu → Tác dụng tạo sự đối lập với câu trước. Đề ngữ: Tự tôi .Vị trí: phần in đậm ở đầu câu. III. đời sống cảm xúc .Tác dụng: Nêu một quan hệ có đề tài với điều đã nói trong câu đi trước (thể hiện thông tin đã biết từ câu đi trước): tình yêu ghét. . Vì thế cách viết của Nam Cao là tối ưu. . b.

Tác dụng: là không phải kiên kết văn bản. lặp lại chủ ngữ không cần thiết gây cho câu văn ấn tượng nặng nề.Vị trí trống. Nhưng viết theo kiểu câu có trạng ngữ trước chủ ngữ thì câu nối tiếp về ý rõ ràng hơn. b. . . Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị bài mới: Tình yêu và thù hận. thành phần khởi ngữ và thành phần chỉ tình huống đều chiếm vị trí đầu câu.Thành phần chủ ngữ trong kiểu câu bị động. có trạng ngữ chỉ thời gian → sv 2 câu như xa cách nhau một quãng thời gian.Các thành phần này thường thể hiện nội dung thông tin đã biết từ những câu đi trước.Chuyển: Bà già kia thấy thị hỏi. hoặc một thông tin không quan trọng. Bài tập 2: . mà là phân biệt tin thứ yếu ở đầu câu với tin quan trọng phần vị ngữ của câu. IV. → câu có cấu tạo 2 vị ngữ. + Phương án D.Sử dụng các kiểu câu này có tác dụng liên kết ý. chọn phương án C . Trang 181 . cung biểu thị hoạt động của một chủ thể hành động Bà già kia.kiểu câu có trạng ngữ tình huống là vì: + Phương án A. Bài tập 3: a. Tổng kết về việc sử dụng 3 kiểu câu trong văn bản. 2.Hoàn thành bài tập trên lớp .. câu có một chủ ngữ và vị ngữ không tạo được mạch liên kết ý chặt chẽ với câu trước. câu có hai vế đều có chủ ngữ và vị ngữ. 3. V. bật cười. Trạng ngữ nằm đầu câu: Nhận được phiến trát của Sơn Hưng Tuyên đốc bộ đường. tạo mạch lạc cho văn bản. không phải thể hiện thông tin đã biết. + Phương án B. đều là những cụm động từ. .

Phương pháp dạy học: . . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Kiểm tra bài cũ: 3.… D. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nội dung ôn tập 1. Phần tự luận: * Thơ: .Tình cảm yêu thương.Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) .Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Thương vợ (Trần Tế Xương) . nắm được những nét cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng bài thơ. Thơ: * Thương vợ (Trần Tế Xương) .… C.Tự tình (Hồ Xuân Hương) . .Lời thơ giản dị. Tiến trình lên lớp: 1. Phần trắc nghiệm: .Hai đứa trẻ (Thạch Lam) .Về kỹ năng: Có khả năng phân tích văn học theo từng cấp độ: sự kiện.Chí Phèo (Nam Cao) II.Tuần 16: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP HỌC KỲ I A. ngôn ngữ. hình tượng. trả lời câu hỏi. giàu đức hi sinh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .… B. quý trọng của nhà thơ đối với vợ.Hình ảnh người vợ tần tảo. 2. . sách giáo viên.Về kiến thức: + Hướng dẫn học sinh tự ôn tập theo đề cương. chân thành sâu sắc.Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) * Truyện: . Đề cương ôn tập học kỳ I 1. * Tự tình (Hồ Xuân Hương) Trang 182 . giáo án. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. .Thuộc lòng từng bài thơ. tác phẩm. tài liệu tham khảo.Toàn bộ chương trình học kỳ I đã học. gợi mở. + Cũng cố và nắm vững kiến thức học trong nội dung đề cương ôn tập.

lưu manh hóa. .Nhà văn đã thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía niềm xót thương đối với những kiếp người cơ cực. .Khát vọng sống. * Chí Phèo (Nam Cao) .Tình yêu thiên nhiên đất nước. nghệ thuật dựng cảnh. quẩn quanh tăm tối ở phố huyện nghèo trước CMTT.Nhà văn kết án đanh thép cái xã hội tàn bạo phá cả thể xác và tâm hồn người nông dân lao động. hiểu và phân tích được những vấn đề cơ bản về nội dung và nghệ thuật của từng truyện ngắn.NC khái quát một hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam trước CM: một bộ phận lao động nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa. gieo vần độc đáo.Tóm tắt. nắm được cốt truyện của từng truyện ngắn. . khắc họa tính cách nhan vật.Nghệ thuật tả cảnh. Truyện * Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) .Truyện ngắn trữ tình có cốt truyện đơn giản.Tài năng truyện ngắn bậc thầy: xây dựng thành công nhân vật điển hình bất hủ. chặt chẽ. 2. * Hai đứa trẻ (Thạch Lam) . Đồng thời là niềm trân trọng những ước mơ mong manh đổi đời tuy còn mơ hồ của họ.Một kiệt tác của nền văn xuôi hiện đại. .Hình tượng nhân vật Huấn Cao: một con người tài hoa. . đồng thời khẳng định bản chất lương thiện của họ ngay trong khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình lẫn nhân tính.Nghệ thuật độc đáo trong sử dụng từ ngữ và xây dựng hình ảnh.Cảnh sắc mùa thu đồng bằng Bắc Bộ đẹp và tĩnh lặng. . ngôn ngữ nghệ thuật đặc sắc. tâm trạng thời thế của tác giả.Tâm trạng. có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang bất khuất. khẳng định sự bất tử của cái đẹp và bộc lộ tấm lòng yêu nước thầm kín. sử dụng thủ pháp đối lập và ngôn ngữ giàu tính tạo hình. . * Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) .Nghệ thuật: xây dựng tình huống truyện độc đáo. có giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo mới mẻ. Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp. sử dụng từ ngữ. nghệ thuật trần thuật linh hoạt tự nhiên mà vẫn nhất quán. . khát vọng hạnh phúc trước cuộc đời. thái độ vừa đau buồn vừa phẫn uất vươn lên trước duyên phận. . . Trang 183 . tạo không khí cổ kính trang trọng.

Học sinh tự ôn tập theo hướng dẫn gợi ý của giáo viên. Trang 184 .III. Hướng dẫn tự học .

Phương pháp dạy học: .Ông để lại một kho tàng văn học đồ sộ: 2 tập thơ tình. Tìm hiểu chung 1.Về kỹ năng: B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Học sinh: Đọc phần tiểu dẫn. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.… C. sớm tiếp thu nền văn học cổ đại Hy Lạp và đặc biệt rất say mê kịch.Nêu vấn đề. 66 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN (Trích Rô-mê-ô và Ju-li-et) U. giáo án. tài liệu tham khảo. sách giáo viên. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Tác giả: . gợi mở.Là người thông minh. 21 tuổi lên Luân Đôn kiếm sống.Uyliam Sếch-xpia (1564-1616).Tuần 17: Tiết 65. thảo luận. Tiến trình lên lớp: 1.Hãy nêu một vài nét về Sếch-xpia? Nội dung cần đạt I. Lúc đầu làm người giữ ngựa. 154 bài xônê. sau đó tiến kéo màn. trong một gia đình buôn bán. Họ có vượt qua thù hận để đến với nhau hay không? Tại sao người ta vẫn thường nói rằng mối tình của Romeo và Juliet đã vượt qua thời đại của Sechxpia trở thành bất tử trong mọi thời đại? Tất cả những điều này sẽ được lí giải khi chúng ta tìm hiểu đoạn trích Tình yêu và thù hận.… D.14 tuổi phải nghỉ học. Hoạt động của GV và HS * Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu chung về văn bản: . rồi làm diễn viên và cuối cùng trở thành nhà soạn kịch nổi tiếng. Kiểm tra bài cũ: Hãy nêu mâu thuẫn xung đột cơ bản trong đoạn trích "Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài" của Nguyễn Huy Tưởng? 3. 37 vở kịch (gồm: bi kịch. Vào bài mới: Lời vào bài: Tình yêu vốn là đề tài muôn thủa của nghệ thuật. nhắc vở. sinh tại thị trấn xtơ-retphớt ôn ê-von thuộc miền tây Nam nước Anh. tình yêu ấy lại được đại thi hào Sếch-xpia miêu tả trong mối quan hệ với thù hận qua câu chuyện về mối tình bất hủ của Rô-mê-ô và Juliet. Sếch-xpia A. . . .Về kiến thức: . trả lời câu hỏi. hài kịch và kịch Trang 185 . . phát vấn. Nhưng trong thời phục hưng.

lên án những tục lệ giả man. nhà viết kịch thiên tài của nước Anh thời kỳ phục hưng.Vở kịch được sáng tác vào thời gian nào? . ca ngợi mối tình tuyệt đẹp giữa Rô-me-ô và Ju-li-et. hay một hiện tượng nào đó đang ám ảnh mình. dòng họ. đằm thắm.hiểu văn bản 1. được viết vào khoảng 1594-1595. 2. II. các sáng tác của ông đều được coi là những kiệt tác của nhân loại.. + Xuất hiện tính đối thoại nên làm cho lời văn thêm sinh động. + Về mặt hình thức là các độc thoại. Hình thức các lời thoại: . b. Đồng thời Sếch-xpia cực lực tố cáo. Ông được coi là tài năng xuất chúng.Con người và sáng tác của ông đều thấm đẫm tinh thần nhân văn. Chủ đề: Tác phẩm là bản tình ca say đắm bất khuất. tìm hiểu văn bản? . Tâm trạng của Rô-me-ô và Ju-li-et: Trang 186 . Vở kịch: "Rô-me-ô và Ju-li-et": a. + Vì là độc thoại nội tâm → chứa đựng cảm xúc yêu thương. Đó là mối hận thù giữa hai gia đình. Nhân danh chủ nghĩa nhân văn. Nhân vật nói một mình và chỉ để cho một mình mình nghe) + Việc sử dụng các hình thức ấy có lịch sử) . tác giả đồng tình. 3. Đoạn trích: "Tình yêu và thù hận": .Xác định số nhân vật và lời thoại trong đoạn trích? . Xuất xứ Đây là vở kịch nổi tiếng của Sếch-xpia. xen lẫn văn xuôi. cho dù trong lời thoại họ có nhắc đến tên nhau. 2. có 16 lời thoại. .2 nhân vật: Rô-me-ô và Ju-li-et. Tác phẩm gồm 5 hồi bằng thơ.Hãy nêu chủ đề tác phẩm? . Không có xung đột trực tiếp xảy ra nhưng lấp ló sau những lời tỏ tình say đắm của đôi trẻ là bóng dáng của thế lực thù địch với hạnh phúc của họ. . tàn ác của lễ giáo phong kiến.Đại ý: Đoạn trích tập trung diễn tả đoạn đầu của mối tình giữa Rô-me-ô và Ju-li-et với những cảm xúc đắm say. cảnh 2 của vở kịch "Rô-me-ô và Ju-li-et". . 6 lời thoại đầu có gì đặc biệt với những lời thoại sau? + Em có nhận xét gì về hình thức của các lời thoại? (Độc thoại: nói 1 mình tự nói với chính mình) (Độc thoại nội tâm: nhân vật nói ra thành tiếng những suy nghĩ của mình về một đối tượng. .6 lời thoại đầu nhân vật không đối thoại với nhau.Tóm tắt nội dung vở kịch. Nhưng đây là tiếng lòng của nhân vật → các độc thoại nội tâm.Vị trí: "Tình yêu và thù hận" trích hồi II.Học sinh: Đọc đoạn trích (hoặc xem đoạn trích qua phương tiện trực quan). Tóm tắt vở kịch: (Xem SGK) c.10 lời thoại sau mang hình thức đối thoại: giữa Rô-me-ô và Ju-li-et. + Hãy xác định vị trí của đoạn trích? + Đại ý của đoạn trích là gì? * Hoạt động 2: Định hướng học sinh khám phá.Đoạn trích có 16 lời thoại. Đọc . chân thành.  Nhà thơ.

"nơi tử địa".Mặc dù vậy. tâm trạng của Rô-me-ô như thế nào? + Tìm các hình ảnh so sánh được Rô-me-ô sử dụng để ví với vẻ đẹp của Juliet? + Em có nhận xét gì về hình thức so sánh liên tưởng trong lời thoại đầu tiên này của nhân vật? + Dưới con mắt say đắm của Rô-meô. "Em chẳng đời nào Trang 187 . Juliet hiện lên như thế nào? . tâm trạng rối bời trước hoàn cảnh éo le: + Mối thù hai dòng họ. Tâm trạng Rô-me-ô: . rực rỡ "một nàng tiên lộng lẫy tỏa ánh hào quang… như một sứ giả nhà trời có cánh". vượt tường cao và nơi "tử địa" để được gặp Ju-li-et. Rô-me-ô sửng sờ.Khi Ju-li-et xuất hiện trên cửa sổ. (lời thoại 9) "Tôi vượt được tường này là nhờ đôi cánh nhẹ nhàng của tình yêu. là mặt trời. cho tình yêu của 2 người. cái gì mà tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm…" + Ju-li-et có nhận thức được mối thù của hai dòng họ không? + Ju-li-et băn khoăn. tình yêu bùng lên mảnh liệt trong tâm hồn Rô-me-ô nên giữa đêm khuya hôm đó. Tình yêu bất chấp thù hận: . Tính chất hỏi đáp. hoặc nếu không thì chàng hãy thề là yêu em đi. chàng Rô-me-ô! Sao chàng lại là Rô-me-ô nhỉ? Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi. . "họ mà bắt gặp anh".  Diễn biến nội tâm của Ju-li-et phức tạp nhưng phù hợp với tâm lý của người đang yêu. .Khi thấy Juliet xuất hiện trên cửa sổ.Nhưng lại cảm thấy phấn chấn khi biết đó là Rô-me-ô. trèo lên tường cao.  Những suy nghĩ và hành động của Rô-me-ô hoàn toàn phù hợp với tâm lý của người đang yêu.Nàng mang vẻ đẹp lộng lẫy. choáng gợp trước vẻ đẹp của nàng: + Các hình ảnh so sánh: So sánh tương đồng: Ju-li-et là vầng dương. 3. . + Không biết Rô-me-ô có thực sự yêu mình không.Tính chất thù hận của 2 dòng họ được phản ánh qua lời thoại + 5 lần Ju-li-et nhắc tới: "Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi".Thổ lộ tình yêu một cách trực tiếp không ngại ngùng. Lo cho Rô-me-ô. héo hon. các nhân vật nói cho nhau nghe. đối diện phòng ngủ của Juliet để chờ nàng xuất hiện. Rô-me-ô đã nghĩ đến điều gì? "Tôi thù ghét cái tên tôi. và em a. mắt nàng là 2 ngôi sao đẹp nhất bầu trời. vì nó là kẻ thù của em".Bối cảnh cuộc gặp gỡ: đêm khuya. chàng đã trở lại nhà Ca-piulet. mấy bức tường đá ngăn sao được tình yêu. đối đáp xuất hiện) Sau giây phút gặp gỡ thần tiên trong dạ hội hóa trang tại nhà Ca-piu-let.Chàng bất chấp nguy hiểm. . So sánh tương phản: Vẻ đẹp của nàng khiến Hằng Nga đố kị.Chàng sẵn sàng từ bỏ tên họ mình nếu như cái tên đó hiện lên sự thù hận cản trở tình yêu của hai người. Tâm trạng Ju-li-et: . . trăng sáng . Vẻ đẹp đôi gò má nàng sẽ làm cho các vì tinh tú phải hổ người. . day dứt. giả dối mà cách nói rất chân thành xuất phát từ tình yêu nồng thắm của Rô-me-ô . nhợt nhạt. . → Cách so sánh không mang tính khuôn sáo.tác dụng gì? (Đối thoại: Các lời thoại hướng vào nhau. day dứt vì điều gì? Hãy tìm những lời thoại thể hiện tâm trạng ấy? DC: "Ôi Rô-me-ô. nổi lo vẫn lóe lên trong đầu Ju-li-et.Bất ngờ khi thấy có người đang nhìn mình và nghe mình thổ lộ. "Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi".Ju-li-et cũng nhận thức được mối thù của hai dòng họ.Băn khoăn. b.Khi biết được những trăn trở của Ju-li-et. .

không có được tình yêu của nhau. Sự xuất hiện cảm thức về bức tường cản trở là có thật. + Tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et . "Chẳng phải Rôme-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu" .  Cả hai đều ý thức được sự thù hận đó.sẽ không còn là con cháu nhà Ca-piulet nữa" . 4. rất khó trèo qua. hình ảnh bóng bẩy). vừa lo cho người mình yêu. + Rô-me-ô: Sẵn sàng từ bỏ dòng họ mình. thì xã Trang 188 . song đây không phải là sự tính toán thiệt hơn.Cái chết bi thương của mối tình Rô-me-ô và Ju-li-et nghĩa gì trong cuộc sống hôm nay? trong kịch của Sếch-xpia gợi ra vấn đề về quan niệm tình yêu và thù hận.Tính chất thù hận của hai dòng họ được phản ánh qua những lời thoại nào? . băn khoăn cũng chấm dứt. khi biết và hành động Rô-me-ô đến với mình bằng tình yêu thì mọi nghi ngại không còn.Tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et trong đoạn trích "Tình * Hoạt động 3: Học sinh thảo luận yêu và thù hận" cho thấy tình yêu là thứ đáng sống. sợ nàng nhìn mình bằng ánh mắt của sự thù hận. đáng để nhóm: người ta hi sinh vì nó. và nơi tử địa anh biết mình là ai rồi đấy. tính biểu cảm cao của lời + Vẻ đẹp nghệ thuật viết kịch của văn (giàu cảm xúc. bất chấp thù hận để khẳng định quyết tâm xây dựng hạnh phúc của hai người.Tìm những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-me-ô và Ju-li-et diễn ra trong bối cảnh 2 dòng họ thù địch. . Họ nhắc tới hận thù không nhằm khơi dậy. Em hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng hận thù của 2 dòng họ nữa đâu" muốn họ bắt anh nơi đây".Thái độ của các nhân vật về thù hận giữa 2 dòng họ: + Ju-li-et: Vừa lo cho mình.Thái độ của 2 nhân vật trước mối hận thù của hai dòng họ như thế nào? (Lời thoại 12): "Anh làm thế nào tới được chốn này… tường này cao. nếu anh bị họ hàng nhà em bắt gặp nơi đây. → tinh thần ca ngợi tình yêu tự do . Nỗi lo kèm theo sự ái ngại về hoàn cảnh. Cũng cố .Điều Rô-me-ô lo sợ không phải là thù hận giữa hai dòng họ mà không chiếm được tình yêu của Ju-li-et. Tổng kết: Ghi nhớ . "Tôi thù ghét cái tên tôi". dũng cảm đến với tình yêu. ngôn ngữ cường điệu). + Bi kịch Rô-me-ô và Ju-li-et có ý . cho nên. + 3 lần Rô-me-ô nhắc đến: "Từ nay tôi sẽ không bao giờ là Rô-me-ô". Điều mà Ju-li-et cần là tình yêu chân thực của Rô-me-ô và tinh yêu Rô-me-ô dành cho nàng là tất cả." "Ánh mắt em còn nguy hiểm cho tôi hơn hai chục ngàn lưỡi kiếm của họ. → chất thơ của Sếch-xpia trong đoạn này? đoạn kịch này.Câu hỏi thảo luận: bất chấp thù hận của nhà văn Sếch-xpia. khoét sâu hận thù mà để vượt lên trên thù hận. Điều này phản ánh sự chín chắn trong suy tư của nàng. Nếu tình yêu không thể sống chung với thù hận. song nỗi lo chung của hai người là: không được yêu nhau.Đặc điểm kịch của Sếch-xpia thể hiện trong đoạn trích: trong đoạn trích "Tình yêu và thù hận" tính ước lệ của lời thoại (độc thoại nhưng vẫn mang tính có ý nghĩa gì? giao tiếp.SGK III.Luyện tập 1. nều thù hận sẽ giết chết tình yêu. về cách giải quyết quan hệ này trên một bình diện xã hội rộng lớn.

đây là một vỡ kịch. 3. Luyện tập * Gợi ý: . thù hận không xuất hiện như một thế lực cản trở tình yêu.* Hoạt động 4: Luyện tập . . Thù hận chỉ xuất hiện qua suy nghĩ của nhân vật. song không phải là động lực chi phối.Đoạn trích này thể hiện quyết tâm đến với tình yêu của hai nhân vật. xung đột cơ bản là xung đột giữa tình yêu và thù hận. điều khiển hành động của nhân vật. Tuy nhiên. + Chổ Ju-li-et đứng là nơi cửa sổ căn phòng riêng của nàng. 2. Trang 189 . tuy có các bức tường của căn phòng che chở nhưng đó cũng là bức tường của sự ràng buộc của vòng lễ giáo. Tuy nhiên trong đoạn trích này.Trong đoạn vở Rô-me-ô và Ju-li-et. vậy tính chất bi kịch của mối tình giữa Rô-meô và Ju-li-et trong đoạn trích thể hiện ở đâu? hội con người hôm nay cần phải cảnh giác và biết vượt qua thù hận vì một tương lai tốt đẹp. Hướng dẫn tự học.Theo em xung đột cơ bản trong đoạn trích này có phải là xung đột giữa tình yêu và thù hận hay không? Hãy lí giải điều đó? .Tính chất bi kịch của mối tình hai người: + Chổ Rô-me-ô đứng để thổ lộ tình yêu là trên bứt tường rào xung quanh nhà Ju-li-et. Nghĩa là một thế lực hận thù có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của Rô-me-ô.

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: hướng dẫn học sinh I. quê Nam Đàn. Nghệ An. Đông Du. Tiến trình lên lớp: 1. Tuy nhiên nhiệt huyết cứu nước đã đốt cháy ngọn lửa văn chương tạo nên thơ văn tuyên truyền vận động cách mạng với cảm xúc cuồn cuộn. cảm hứng. lãnh tụ của nghiệp văn chương của Phan Bội các phong trào Duy Tân. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. 3.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ VN từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết sự giống nhau và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. phong trào Cần Vương chống Pháp thất bại. Vào bài mới: Lời vào bài: Cuối thế kỷ XIX. Tìm hiểu chung tìm hiểu phần tiểu dẫn: 1. sự . B. Phan Bội Châu không có ý định xây dựng cho mình sự nghiệp văn chương mà dùng văn chương làm phương tiện phục vụ cho sự nghiệp cách mạng. thiết kế bài học. Việt Nam quang phục Trang 190 . . + Biết cách đọc .1940). Lưu biệt khi xuất dương là một trong những bài thơ tiêu biểu cho loại thơ này. tài liệu tham khảo. hào hùng của nhà chí sĩ cách mạng đầu thế kỷ XX. tư tưởng tiến bộ và giá trị nghệ thuật cao. + Thấy được những nét đặc sắc về nghệ thuật và nhất là giọng thơ tâm huyết sôi sục của Phan Bội Châu. diễn giảng.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được vẽ đẹp lãng mạn.… D. Phan Bội Châu là một trong những nhà nho Việt Nam đầu tiên nuôi ý tưởng đi tìm một con đường cứu nước mới.… C. thể loại và ngôn ngữ. Cũng như Bác Hồ sau này. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình.Tuần 20: Tiết 73 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG (Xuất dương khi lưu biệt) Phan Bội Châu A. Tác giả: Giáo viên yêu cầu học sinh đọc phần .Là nhân vật lịch sử kiệt xuất đầu thế kỉ XX. người. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Phan Bội Châu (1867 . sách giáo viên.hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. sự nghiệp cách mạng. biệt hiệu chính là Sào tiểu dẫn và những nét chính về con Nam. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. những phong trào yêu nước mới xuất hiện.

Hai câu đề: Chí làm trai. khát vọng ra đi cứu nước của nhà cách mạng. Phan Bội Châu niên biểu. báo hiệu sự bế tắc của con đường cứu nước theo tư tưởng phong kiến do các sĩ phu lãnh đạo. Trang 191 . Đọc và giải thích từ khó 2. lưu danh thiên cổ.  Khẳng định một lẻ sống cao đẹp. . Qua đó thể hiện tấm lòng yêu nước của tác giả. Thể loại: Viết bằng chữ Hán theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. sống cho phi thường. Việt Nam vong quốc sử. Hoàn cảnh sáng tác: . trước hoàn cảnh. ngạo nghễ.Mục đích sáng tác của Phan Bội Châu là gì? .Bài thơ được viết khi nào? Chủ trương hoạt động của phong trào Đông Du. . hiển hách phải xoay chuyển trời đất chứ không để đất trời xoay chuyển → bản lĩnh không chịu khuất phục trước số phận. nhà thơ lớn của dân tộc. . II.Phân tích hai câu đề? hội. .Tác phẩm làm theo thể loại nào.Hoàn cảnh riêng: Phan Bội Châu sáng tác bài thơ này sau khi quyết định lên đường sang Nhật Bản. Trùng Quang tâm sử.Là một nhà văn. Muốn thế.Chí làm trai: lý tưởng trong thời phong kiến.Phan Bội Châu là người đã thành lập ra những tổ chức nào? . ngang tàn. c. thách thức với càn khôn.Giáo viên chỉ định học sinh trình bày và chốt ý: Đây là sáng tác khởi đầu của một giai đoạn hoạt động cách mạng khá thành công và hào hứng của tác giả. Tình hình chính trị hết sức đen tối.Em có nhận xét gì về thơ văn của Phan Bội Châu? . → một chí sĩ có tấm lòng yêu nước và khát vọng cứu nước nồng cháy.… 2. một tư thế khỏe khoắn. Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật bài thơ a. hoài bão. phải tìm đến những đất nước đã duy tân để học tập và quốc gia mà họ hướng đến là Nhật Bản. . Bài thơ: a. kẻ làm trai phải nên công danh sự nghiệp có ích cho dân.Châu thông qua hệ thống câu hỏi gợi mở: . . Thời cuộc thay đổi đòi hỏi phong trào giải phóng dân tộc phải có một hướng đi mới theo lối dân chủ tư sản đầu tiên ở nước ta. .Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.Hoàn cảnh chung: Bài thơ ra đời trong một hoàn cảnh lịch sử có ý nghĩa: Phong trào Cần Vương chống Pháp thất bại. Viết về đề tài gì? . . b. Văn thơ của ông viết ra chủ yếu nhằm mục đích tuyên truyền cổ động cách mạng với bầu nhiệt huyết sôi sục cuồn cuộn. Đọc . Ngục trung thư.Tác phẩm tiêu biểu: Hải ngoại huyết thư.hiểu văn bản 1.Theo Phan Bội Châu: làm trai phải làm nên chuyện lạ. Chủ đề: Bài thơ thể hiện ý chí.

. . trách nhiệm của tác giả như thế nào? .Câu 4: hình thức câu nghi vấn. khẳng định ý chí sắt thép của những con người không cam sống cuộc đời nô lệ. .Câu 5: nỗi nhục mất nước. "Xuất dương lưu biệt" mang âm điệu anh hùng ca.Thái độ của tác giả như thế nào trước tình cảnh đất nước? Câu 6. lòng quyết tâm sắt đá ra đi tìm đường cứu nước. Tác Trang 192 . tôi): Cái tôi cá nhân nhà thơ đầy tinh thần trách nhiệm trước cuộc đời. III. Bộc lộ tấm lòng yêu nước cháy bỏng của nhà thơ. thái độ quyết liệt của nhân vật trữ tình.Hình ảnh nhân vật trữ tình hiện lên mong muốn gì của tác giả. b.Ngã (tớ. Hai câu kết: Khát vọng và tư thế hăm hở. đĩnh đặc hào hùng. nỗi đau xót đốt cháy tâm can nhà thơ. mạnh mẽ lôi cuốn. 3. băng chữ Hán. . Cũng cố: Bài thơ nhỏ nhưng lại thể hiện một tư tưởng lớn. c. bản dịch thơ chưa diễn tả được làm mất lên cái thế trào lên của buổi lên đường. bản dịch thơ chưa diễn tả được cường độ. . chứa chan tình yêu nước và quyết tâm lên đường cứu nước. Thể hiện một chí lớn phi thường: không cam tâm làm nô lệ. thực chất là câu khẳng định một khát vọng sống hiển hách đem hết tài năng chí khí cống hiến cho đời. sôi sục lên đường của nhà thơ. Nguyện trục đường phong Đông hải khứ: → Khát vọng mãnh liệt. Giọng thơ trang nghiêm.Câu 6: Ý tưởng từ bỏ sách thánh hiền vì sách vở chẳng có ích gì trong buổi nước mất nhà tan. Luyện tập 1.Học sinh làm việc theo nhóm từng bàn. . quyết đi tìm đường cứu nước. Hai câu thực: Ý thức trách nhiệm của tác giả trước cuộc đời (Triển khai cụ thể về ý tưởng chí làm trai) . Tổng kết? b. c. Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi: → Hình ảnh thơ lãng mạn..  Thể hiện sự tự tin bản lĩnh.Khát vọng và tư thế lên đường của nhà thơ thể hiện như thế nào qua hai câu kết? Câu 8. kì vĩ và hào hùng thể hiện lòng hăm hở tự tin khi xuất dương cứu nước.  Cách nói táo bạo. Hai câu luận: Thái độ của tác giả trước tình cảnh đất nước.Qua hai câu thực cho thấy ý thức. Không phải là khẩu khí mà là sự thật lịch sử đã xác nhận Phan Bội Châu đã sống và hành động như thơ ông đã viết ra. → ý tưởng mang sắc thái mới của thời đại.Giáo viên chỉ định học sinh trình bày. Vẫn là thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. đầy khí phách thể hiện quan điểm chết vinh hơn sống nhục. . d. Tổng kết a. và ý thức trách nhiệm của bản thân đối với đất nước.

Luyện tập 3. .phẩm ra đời trong hoàn cảnh đất nước bị xâm lược nhưng vẫn có giá trị với thanh niên ngày nay trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Trang 193 .Học thuộc lòng bài thơ.Vì sao bài thơ có sức lôi cuốn mạnh mẽ đối với thế hệ thanh niên yêu nước đầu thế kỷ XX. Hướng dẫn tự học . 2. .Chuẩn bị bài mới: Nghĩa của câu.

. B. sự đánh giá của người nói (viết) với sự vật hoặc với người nghe (đọc). b. Mỗi câu đều có nghĩa. diễn giảng.Về kiến thức: Hiểu được các thành phần ngữ nghĩa của câu. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. thiết kế bài học. sách giáo viên.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. . Tiến trình lên lớp: 1. Cặp câu "a" và "á": . + Câu "á" đề cập đến sự việc như nó đã xảy ra. Vì vậy người ta chia làm hai thành phần nghĩa của câu: nghĩa sự vật và nghĩa tình thái.… C. Cặp câu "b" và "b1": .… D.Khác nhau: + Câu "a" kèm theo sự đánh giá chưa chắc chắn về sự việc (bởi từ "hình như"). Hai thành phần nghĩa của câu 1. Nội dung cần đạt I. có thể thông báo sự vật. Tiết học hôm nay. Câu là một đơn vị ngữ pháp có cấu trúc phức tạp và sự phân loại phong phú dựa vào những tiêu chí khác nhau. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. tài liệu tham khảo. . Tìm hiểu ngữ liệu: a.Giống nhau: Cả hai câu đều đề cập đến cùng một sự việc: Chí Phèo từng có thời "ao ước một gia đình nho nhỏ". Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . (sự việc có nhiều khả năng xảy ra) Trang 194 .Tuần 20: Tiết 74 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói hay viết. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích các ngữ liệu trong mục này.Giống nhau: + Cùng đề cập đến sự việc "người ta cũng bằng lòng". Kiểm tra bài cũ: 3. Nghĩa của câu là nội dung thông tin mà câu biểu đạt. có thể bày tỏ thái độ. chúng ta thường nói (viết) thành câu.Khác nhau: + Câu "b": thể hiện sự đánh giá chủ quan của người nói về kết quả sự việc. chúng ta sẽ tìm hiểu một cách thấu đáo về nghĩa của câu. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.

.Câu 2: một sự đặc điểm việc (thuyền bé) quá trình.Câu 4: một sự việc (lá đưa nhanh) sánh (tương đồng hay tương phản).Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: ta có nhận xét gì về nghĩa của câu.SGK) tử.Sự việc là những hiện tượng. .+ Câu "b1": chỉ đơn thuần đề cập đến sự việc. có thể câu chỉ có + Quan hệ.Nghĩa sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữ + Động từ tồn tại (có. câu như thế nào? + Tư thế. chúng . + Nghĩa hình thái (nghĩa biểu thị tình cảm): là sự bày tỏ thái độ. + Sự vật tồn tại (khách. có thể là . Hai thành phần nghĩa của câu . sự việc thường được biểu hiện trong + Sự việc biểu hiện trạng thái. sự đánh giá của người nói đối với sự việc đó. nghĩa mệnh đề): là nghĩa đề cập đến một sự việc hay nhiều sự việc. sở hữu.Qua việc tìm hiểu ngữ liệu. Luyện tập + Có thể thêm bộ phận thứ 3: nơi 1. thành phần phụ khác. mây lơ lửng) Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài . 2 thành phần nghĩa này hòa quyện với nhau. động từ hay tính từ miêu tả cách thức nước trong) tồn tại (Ngoài song thỏ thẻ oanh vàng) .Câu 6: hai sự việc (trạng thái.Câu 1: diễn sự việc trạng thái tả hai sự việc (ao thu lạnh. mục đích… ngắt. . kiện. mất. Nhưng nghĩa tình thái có thể biểu hiện riêng rẽ và Sự việc là gì? tường minh bằng các từ ngữ tình thái.Ở sự việc tồn tại. đệ III.Trong mỗi câu.Khái niệm: Nghĩa sự việc của câu là thành phần nghĩa hệ giữa các sự vật… ứng với sự việc mà câu đề cập đến. em hãy cho . không gian hay những quan . vị ngữ. gạo. đóng vai trò chủ ngữ.Ở sự việc quan hệ thì có nhiều loại . đặc điểm. * Lưu ý: + Sự tồn tại . còn. + Nghĩa sự việc (nghĩa biểu thị thông tin. những hoạt động (ở trạng thái * VD (SGK) động hoặc tĩnh) có diễn biến trong II. trạng ngữ. 2. Trang 195 . tính chất. * Bài 1: Phân tích nghĩa sự việc ở từng câu trong bài thơ. Có tạo nên nghĩa sự việc của câu? trường hợp câu chỉ có nghĩa tình thái. so . Luyện tập có khách). có những không có từ ngữ riêng thể hiện nghĩa tình thái thì tình thái loại sự việc phổ biến nào tác động và vẫn tồn tại trong câu (tình thái khách quan trung hòa). nghĩa miêu tả. tiền. Củng cố chốn hay thời gian tồn tại (trong nhà 2. khởi ngữ và một số hết…). . ông. sự tạo bắng từ cảm thán. Tổng kết (ghi nhớ . đó là khi câu chỉ cấu .Câu 5: hai sự việc: đặc điểm.Câu 3: một sự việc (sóng gợn) quá trình.… trạng thái. Ngay cả những câu Trong thực tế khách quan. đặc điểm: khách vắng.Qua phân tích ngữ liệu. tôi…) IV. quan hệ như đồng nhất.Một số loại sự việc phổ biến tạo nên nghĩa của câu: biết: Thế nào là nghĩa sự việc? Nghĩa + Sự việc biểu hiện hành động. Nghĩa sự việc: thời gian. hai bộ phận: . + Ở vị trí động từ tồn tại. (trời xanh nguyên nhân.

hình như…). .Học sinh làm bài tập theo hướng dẫn. Hướng dẫn tự học . + Nghĩa tình thái: sự công nhận sự đánh giá là có thực (thể hiện ở các từ thực). → Thái độ phỏng đoán chưa chắc chắn (từ "dễ" = có lẻ. + Nghĩa tình thái thể hiện một phỏng đoán mới chỉ mới là khả năng.Câu 8: một sự việc (cá đớp) * Bài 2: Tách nghĩa tình thái và nghĩa sự việc trong các câu: .tập ngõ trúc quanh co) . chứ chưa hoàn toàn chắc chắn về việc chọn nhầm nghề. buông cần) hành động . .Câu a: + Nghĩa sự việc: nói về Xuân. còn ở phương diện khác thì là điều đáng sợ.Câu 7: hai sự việc (tư thế tựa gối. + Sự việc thứ 2: mình cũng không biết rõ con gái mình có hư hay không → người nói nhấn mạnh bằng 3 từ tình thái "đến chính ngay mình" 3.Câu c: Câu này có hai sự việc và hai tình thái: + Sự việc thứ nhất: họ cũng phân vân như mình.Chuẩn bị bài mới: Hầu trời Trang 196 . .Câu b: + Nghĩa sự việc: Quản ngục nghĩ về việc chọn nghề của mình và thầy thơ lại. nhưng chỉ thực ở một phương diện nào đó (kể).

quê làng Khê Thượng.Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Là thi sĩ tài ba.Là con người của hai thế kỉ về cả học vấn. cái ngông) và những dấu hiệu đổi mới theo hiện đại thơ ca Việt Nam vào đầu những năm 20 của thế kỷ XX (thể thơ. phong tình tài hoa.Tác phẩm gồm có: Giấc mộng con. tài liệu tham khảo.Gv chỉ định hs trình bày và chốt ý Nội dung cần đạt I/ Tìm hiểu chung 1. sách giáo viên. Tản Đà.… D. Tác giả . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Tản Đà được cung kính đặt ở trang đầu.1939).… → Cái tôi lãng mạn bay bổng là Trang 197 .Tuần 20: Tiết 75 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: HẦU TRỜI Tản Đà A. ngôn ngữ). Thơ văn Tản Đà có thể xem là gạch nối giữa hai thời đại văn học: trung đại và hiện đại. cảm hứng. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. + Thấy được giá trị nghệ thuật đặc sắc của bài thơ. diễn giảng. . Tản Đà được cung kính Hoạt động của GV và HS Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn: Gv yêu cầu học sinh đọc phần tiểu dẫn và tóm tắt những nét chính về con người. lối sống. sự nghiệp văn chương của Tản Đà thông qua phần tiểu dẫn trong sách giáo khoa. Tản Đà chưa phải là nhà thơ mới. sự nghiệp thơ văn. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong thi nhân Việt Nam (Hoài Thanh – Hoài Chân) một cuốn sách được coi là “bảo tàng” của thơ mới. ý thức về cái tôi. thiết kế bài học. Giấc mộng lớn. Tiến trình lên lớp: 1.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được tâm hồn lãng mạn độc đáo của thi sĩ Tàn Đà (tư tưởng thoát li. huyện Bất Bạt.Tản Đà (1889 . Khối tình con. tên tuổi chói sáng trên thi đàn Việt Nam những năm hai mươi của thế kỉ này… . Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Quan niệm về chí làm trai của PBC có gì mới mẻ so với trước? Thái độ của PBC về nền học vấn cũ? Nguyên nhân của thái độ ấy? 3.… C. .Tinh thông Hán học. .Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ B. tỉnh Sơn Tây (nay Hà Nội) . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.

Đọc – hiểu văn bản chi tiết và xâu chuỗi thành sơ đồ 1. lúc khuya → không ngủ được → thức dậy → buồn đun nước uống và ngâm văn → ngắm trăng → chợt hai cô tiên xuất hiện → nêu lí đo → đưa lên trời được đón tiếp trọng vọng. được mời đọc thơ → chư tiên xúm vào khen ngợi. gian. tán thưởng → trời hỏi danh tính → kể lể tình cảnh.Anh chị có suy nghĩ gì về cách kể 2. tìm các II. Giáo viên chốt: Bài thơ có bố cục . c. sôi nổi. tự ý thức về tài năng. . Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh 3. một mối nghi vấn gợi trí tò mò làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn → cách vào chuyện độc đáo có duyên. Kết cấu bài thơ . .Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn 2 . ở hạ giới.Em có nhận xét gì về bố cục bài đọc thơ cho trời và chư tiên nghe. Chủ đề: Hãy xác định chủ đề bài thơ Đây là một bài thơ tự sự thể hiện cái tôi cá nhân phóng túng. Hoạt động 3: Học sinh đọc. rõ ràng. Hđ2: Hướng dẫn hs tìm hiểu hoàn 2. Đó là đêm trăng sáng. b.hồn thơ Tản Đà: đằm thắm. giá trị đích thực của mình giữa cuộc đời đầy rẫy những bất công đen tối của xã hội thực dân phong kiến Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX.Không gian và cảnh vật hiện lên rất sang trọng.Được trời mời lên đọc thơ không phải ai cũng được → Trang 198 .Đoạn 3: Tiếp đến câu 98: Lời tâm tình với trời về tình Hs làm việc cá nhân và trình bày cảnh khốn khó của nghề viết văn và thực hành thiên lương trước lớp. kể theo trình tự thời với trời và chư tiên. thơ.Bài thơ được viết trong khoảng Bài thơ ra đời vào những năm đầu của thế kỉ XX của chế thời gian nào? Xuất xứ độ thực dân nữa phong kiến. Bố cục: có khi tha thiết xót xa…) . Được in trong tập “Còn chơi” Gọi hs đọc bài thơ (lưu ý giọng đọc: (1921) vừa hóm hĩnh. Hoàn cảnh sáng tác: . vừa hào hứng. buồn nhiều mà vẫn gắn bó với quê hương đất nước. Bài thơ “Hầu trời” cảnh sáng tác và bố cục của bài thơ a. Cuộc đọc thơ giữa chốn thiên đình tìm hiểu cảnh đọc thơ trên trời của văn .Đoạn 4 (còn lại): Phút chia li đầy xúc động giữa nhà thơ mạch lạc.Bài thơ có kết cấu như một câu chuyện kể về một giấc mơ. quý sĩ phái .Đoạn 2: Tiếp đến câu 86 (Sông Đà… Việt): Kể về cuộc .Tìm bố cục bài thơ và nêu rõ các ý lên đọc thơ “Hầu trời” trong từng phần. . thiết tha. bày tỏ nỗi lòng → trời đã thông tư tưởng → Lạy tạ ra về.Đoạn 1: Từ câu 1 – 20: Kể lí do cùng thời điểm được . Cách vào đề độc đáo của bài thơ chuyện Chuyện kể về một giấc mơ – điều không có thực dường Học sinh làm việc cá nhân và trình như lại được tác giả khẳng định có thật hoàn toàn → gây bày trước lớp.

quan niệm về nghề văn. trời nghe như thế nào? (thông qua việc đắc ý vừa có cái gì hài hước (Đắc ý đọc đã thích. Còn Tản Đà thể hiện ý thức Hãy tìm các câu thơ thể hiện cái tôi cá nhân rất rõ. mỗi nét nghệ thuật phải chứng minh . của tác giả và giá trị biểu đạt của các .Thể thơ trường thiên khá tự do. nguồn cảm xúc được bộc lộ tự thơ (nêu những nét mới và hay). chè trời miêu tả không gian cảnh vật. Khi đọc thơ vừa say sưa. phóng túng muốn khẳng định mình tìm hiểu cái tôi của tác giả: giữa cuộc đời trần thế: Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn 3 . khẳng định cái tài của thi sĩ. giọng kể khôi hài có duyên bằng những câu thơ cụ thể.Lối kể chuyện dân dã. Em có suy nghĩ gì về cách và miêu → cách dựng cảnh như thể làm cho buổi nghe thơ trở nên tả của văn sĩ hạ giới đọc thơ ở trời? sôi nỗi. . tinh tế gợi cảm rất gần với đời. thái độ … hơn) của người đọc và người nghe) .Trước Tản Đà. tán thưởng. không cách điệu ước lệ.Tác giả kể lại chuyện đọc thơ cho .Người nghe thơ (trời và chư tiên): + Trời khen và đã phê cho “văn thật tuyệt”. . → Quan niệm về nhiều cái mới. ý thức cá nhân còn được biểu hiện ở việc tấu trình với trời về nguồn gốc của mình (so sánh với một số tác giả khác).Tản Đà không phát biểu trực tiếp bằng câu chữ mà vẫn câu thơ: nhận ra quan niệm của Tản Đà về nghề văn: Văn chương lúc này là một nghề kiểm sống. Nghệ thuật tìm hiểu mặt nghệ thuật: . tên hành tinh → Thể hiện được tinh thần dân tộc. Đồng thời khát vọng.Tác giả tự hiện diện trong bài thơ với tư cách người kể chuyện – nhân vật trữ tình: bộc lộ ý thức cá nhân tạo nên cái ngông riêng của Tản Đà: Tự cho mình là văn hay. Hoạt động 5: Hướng dẫn học sinh 3. xúc động. chỉ Trang 199 . nói rõ bản quán. châu lục. không bị ràng buộc bởi Hãy chỉ ra những nghệ thuật của bài khuôn mẫu cấu tạo nào. . + Các chư tiên: như thấy mở mang nhận thức được nhiều cái hay.Ngôn ngữ thơ chọn lọc.bài thơ NGÔNG. . Cái tôi tài hoa.Người đọc thơ được mời ngồi. hào hứng. một tình cảm non nước đáng quý.Bài thơ còn nói lên hiện thực: khi kể về cuộc đời Tản Đà (Bảm trời … ngày tháng) → hai nguồn cảm hứng HT – LM hòa quyện vào nhau đã khẳng định vị trí của nhà thơ “gạch nội của hai thời đại thơ ca” Hoạt động 6: Hướng dẫn học sinh 4. các nhà nho tài tử đều nói đến chữ tài và yêu cầu: (gắn liền với kinh bang tế thế). Nhưng có nét khác: tách tên họ. Ở nhiên thoải mái phóng túng. . tán thưởng và hâm mộ. ý thức cá nhân trong sáng tác nghệ thuật.Khắng định tài năng.

Học thuộc lòng từ câu 21 đến câu 98 . 2. Trang 200 . . Cũng cố Hầu trời chưa phải là bài thơ hay nhất của Tản Đà nhưng minh chứng rõ nhất cho người của hai thế kỉ. Bài thơ tuy vẫn phảng phất cái khí vị cổ điển nhưng đã có rất nhiều cách tân. Luyện tập 3.Chuẩn bị bài Vội vàng – Xuân diệu.Nắm được cái tôi cá nhân của Tản Đà được thể hiện trong bài thơ. Luyện tập 1.Những nét nghệ thuật của bài thơ . Hướng dẫn tự học. đổi mới cả hình thức lấn tình điệu cảm xúc. cây cầu nối giữa văn học trung đại và văn học hiện đại. Tổng kết (ghi nhớ sgk) II. xem mình là một trích tiên bị đày. . nhận mình là người nhà trời sai xuống trần thế thực hành “thiên lương” 5.có trời và chư tiên là tri âm.

Có những tường hợp câu chỉ có nghĩa tình thái. B.Về kiến thức: Củng cố và khắc sâu kiến thức về nghĩa của câu: hiểu các thành phần ngữ nghĩa của câu. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. hai thành phần nghĩa này hòa quyện với nhau. đó là khi câu chỉ cấu tạo bằng từ cảm thán.Khái niệm: Nghĩa sự việc của câu là thành phần nghĩa ứng với sự việc mà câu đề cập đến. đặc điểm. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . sự đánh giá của người đối với sự việc đó. Kiểm tra bài cũ: 3. gợi mở. + Sự việc biểu hiện trạng thái. giáo án. Tiến trình lên lớp: 1. . nghĩa miêu tả. tài liệu tham khảo. Nghĩa sự việc .Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản.Một số loại sự việc phổ biến tạo nên nghĩa của câu: + Sự việc biểu hiện hành động.Mỗi câu thường có hai thành phần nghĩa: + Nghĩa sự việc (nghĩa biểu thị thông tin. Nhưng nghĩa tình thái có thể biểu hiện riêng rẻ và tường minh bằng các từ ngữ tình thái. nghĩa mệnh đề): là nghĩa đề cập đến một sự việc hay nhiều sự việc. . . Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản. trả lời câu hỏi. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Yêu cầu học sinh nhắc lại các kiến I.Trong mỗi câu. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. . 2. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Cũng cố kiến thức cũ thức về nghĩa của câu đã học. Hai thành phần nghĩa của câu giáo viên cũng cố chốt lại.… C. tính chất. + Nghĩa tình thái (nghĩa biểu thị tình cảm): là sự bày tỏ thái độ. sau đó 1. sách giáo viên. Trang 201 . Ngay cả những câu không có từ ngữ riêng thể hiện nghĩa tình thái thì tình thái vẫn vẫn tồn tại trong câu (tình thái khách quant rung hòa).… D.Tuần 20: Tiết tự chọn Giáo án Tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A.

sự việc – trạng thái (lâu chẳng được) .9): Tách nghĩa tình thái và nghĩa sự việc trong các câu: . nước trong) . hình như…).Câu 6: hai sự việc: sự việc – đặc điểm. khởi ngữ và một số thành phần phụ khác.Câu c: Câu này có hai sự việc và hai tình thái: + Sự việc thứ nhất: họ cũng phân vân như mình. → thái độ phỏng đoán chưa chắc chắn (từ “dễ” = có lẽ. Luyện tập * Bài tập số 1 (sgk .Nghĩa sự việc thường được biểu hiện nhờ các từ ngữ đóng vai trò chủ ngữ. . .Câu 1: hai sự việc: sự việc – trạng thái. + Tư thế. . mây lơ lửng) . vị ngữ.Câu 5: hai sự việc: sự việc – trạng thái. sự việc – đặc điểm (ao thu lạnh.Câu 3: một sự việc (sóng gợn) – quá trình. . chứ chưa hoàn toàn chắc chắn về việc chọn nhầm nghề. + Sự tồn tại + Quan hệ.Câu 7: hai sự việc: sự việc – tư thế (tựa gối. rồi trình bày. . sự việc – đặc điểm (trời xanh ngắt. trạng ngữ. buông cần).Câu b: + Nghĩa sự việc: Quản ngục nghĩ về việc chọn nghề của mình và thầy thơ lại. + Nghĩa tình thái: sự công nhận sự danh giá là có thực (thể hiện ở các từ thực). sự việc – trạng thái . II.Câu 4: mốt sự việc – quá trình (lá đưa nhanh) . + Nghĩ tình thái thể hiện ở một phỏng đoán chỉ mới là khả năng.Hướng dẫn học sinh thảo luận theo nhóm. + Sự việc thứ 2: mình cũng không biết rõ con gái mình có hư hay không → người nói nhấn mạnh bằng 3 từ tình thái “đến ngay chính mình” Trang 202 .Câu 8: một sự việc – hành động (cá đớp) * Bài tập số 2 (sgk . nhưng chỉ thực ở một phương diện nào đó (kể).9): Phân tích nghĩa sự việc ở từng câu trong bài thơ.Câu 2: một sự – đặc điểm việc (thuyền bé) quá trình.Câu a: + Nghĩa sự việc: nói về xuân. còn ở phương diện khác thì là điều đáng sợ. .

Trang 203 .* Bài tập số 3: Phần nghĩa sự việc: nói đến một người có nhiều phẩm chất tốt (biết kính mến khí phách. biết tiếc. biết trọng người có tài) thì không phải là người xấu → tình thái khẳng định mạnh mẽ cần chọn từ hắn.

tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu thể hiện qua bài thơ. sống vội vàng. sách giáo viên. tên thật Ngô Xuân Diệu. 3. B. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình.Quê quán: quê cha Hà Tĩnh.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt. Tiến trình lên lớp: 1. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. Trang 204 . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. say đắm cảnh trời. cảm hứng.… D. bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. sống hết mình và quan niệm về thời gian. càng đúng hơn với bài thơ Vội vàng. bút danh khác Trảo Nha. người đều nồng nàn tha thiết. thể loại và ngôn ngữ. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.… C. Vào bài mới: Lời vào bài: Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới.Xuân Diệu (1916 . tài liệu tham khảo. Nhân định này là của nhà phê bình văn học Hoài Thanh rất đúng với hồn thơ Xuân Diệu. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. quê mẹ Bình Định. Khi vui cũng như khi buồn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Tuần 21: Tiết 76 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VỘI VÀNG Xuân Diệu A. Tìm hiểu chung Nêu vài nét cơ bản về tác giả Xuân 1. lớn lên ở Quy Nhơn.1985). . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. + Thấy được sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa mạch cảm xúc mảnh liệt. một bài thơ hay in trong tập Thơ thơ xuất bản năm 1938. Thơ ông là nguồn sống dào dạt chưa từng thấy… Xuân Diệu say đắm tình yêu. thiết kế bài học. dồi dào và mạch lí luận xã hội chặt chẽ cùng với những sáng tạo độc đáo về nghệ thuật của nhà thơ. . sống cuống quýt muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình. diễn giảng. Tác giả Diệu? .

Một ước muốn mãnh liệt.Đoạn 1: Tình yêu cuộc sống trần thế tha thiết của nhà thơ. là một hồn thơ khao khát giao cảm với đời. . Tình yêu cuộc sống trần thế say mê. 2. Phải biết quý trọng và sống hết mình với tuổi trẻ và thời gian. là nhà thơ của tuổi trẻ và tình yêu.4 câu thơ cho thấy điều gì? Nhận xét về hình thức diễn đạt và ý tưởng độc đáo của nhà thơ? .Điệp khúc “này đây” được 5 lần. vội vàng để tận hưởng những giây phút của tuổi trẻ giữa mùa xuân của cuộc đời. Xuất xứ: Rút trong tập “Thơ thơ”.29): Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người.Hình ảnh thiên nhiên. XD nhanh chóng hòa mình gắn bó với đất nước.Điệp cú pháp “tôi muốn” → khẳng định một cái tôi đầy khát vọng → khát vọng mãnh liệt muốn giữ trọn vẹn hương sắc của cuộc đời. Đọc hiểu văn bản 1. xuất bản năm 1938. đoạt quyền tạo hóa: tắt nắng. Sau CMTT. tha thiết của nhà thơ (13 câu đầu) * 4 câu đầu: 4 dòng ngũ ngôn ngắn gọn . trước sự trôi qua nhanh của thời gian. II. bên bỉ. Vội vàng a. chủ đề bài thơ. Một đời người chỉ có một lần tuổi trẻ. “tuần tháng mật” của ong bướm. “Và này đây ánh sáng chớp hàng mi”.Thiên nhiên rất đẹp đầy hương sắc: của hoa “đồng nội xanh rì”. có đóng góp trên nhiều lĩnh vực cho nền văn học dân tộc hiện đại. rất đáng yêu. . nghệ thuật đảo ngữ. .Đoạn 3 (còn lại): Lời giục giã cuống quýt. b.Là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn. so Trang 205 . . của vũ trụ..Tác phẩm tiêu biểu (SGK) => XD là nhà thơ lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại. buộc gió . trước CMTT là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. Chủ đề Tuổi trẻ rất đẹp. . của lá “cành tơ phơ phất”. cuộc sống quen thuộc được diễn tả như thế nào? (Học sinh đọc đoạn thơ và tìm cách miêu tả thiên nhiên của nhà thơ) . * 9 câu tiếp: . Bố cục: . c. tập thơ đầu của Xuân Diệu. “Khúc tình si” của yến anh.Tìm hiểu xuất xứ.Đoạn 2: (14 . táo bạo muốn ngự trị thiên nhiên.Là một cây bút có sức sống dồi dào. bố cục . nhân dân và nên văn học dân tộc. .

cuống quyết trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian? . 3.Thời gian trôi chảy rất nhanh. như bóng câu (tuấn mã) vút qua cửa sổ. => Nhà thơ cảm nhận thiên nhiên cuộc sống bằng mọi giác quan. Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất Lòng tôi rộng nhưng lượng đời cứ chật Không cho dài thời trẻ của nhân gian Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại… → Không thể níu giữ được thời gian. ham sống. vô hạn – hữu hạn – để khẳng định một chân lí – triết lí: tuổi xuân một đi không trở lại. Thời gian là vàng ngọc. Trong cái phi lí có sự đáng yêu của một tâm hồn lãng mạn. Thời gian vun vút thoi đưa. như nước chảy qua cầu.Do đâu mà Xuân Diệu có cách cảm nhận về thời gian như vậy? . đời người có hạn.Vì sao thi nhân có tâm trạng vội vàng. tâm trạng nhà thơ có sự chuyển biến như thế nào? Vì sao thi nhân đang vui ngây ngất bổng chơt buồn. Phải quý tuổi xuân.Cách nói tương phản đối lập để chỉ ra một đời người chỉ có một tuổi xuân. Bóng ngã lưng tà. Trong hiện tại đã bắt đầu có quá khứ và tương lai. tuổi xuân ngắn ngủi. Nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian (đoạn 2) * Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu: Thời gian không phải là tuần hoàn mà là tuyến tính. → Vì lẻ đó nên phải vội vàng “tắt nắng đi” và “buộc gió lại”. tuổi trẻ một đi không trở lại.Giọng thơ sôi nổi như nước từ mạch nguồn tuôn ra. vội vàng lên để tận hưởng những giây phút của tuổi trẻ. . Thời gian đời người không đồng nhất với thời gian vũ trụ. vui say ngây ngất trước một thiên nhiên tươi đẹp đầy sức sống. cái đang có lại đang dần mất đi… sánh độc đáo. Khát vọng sống.  Nhà thơ nhìn thời gian qua lăng kính của một cái tôi cá nhân yêu đời. nhạy cảm.Từ quan niệm thời gian. . băn khoăn? .Cách cảm nhận và tình cảm của thi nhân trước bức tranh thiên nhiên cuộc sống này? . Thời gian một đi không trở lại). non – già. những gì cuộc đời ban tặng. một đi không trở lại. độc đáo. theo đà đó cả thiên nhiên và sự sống con người đều không tránh khỏi héo úa → Thời gian khắc nghiệt. Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già. tuần hoàn – bất phục hoàn. . rộng – chật. ý thức sâu sắc về sự tồn tại của mỗi một cá nhân trên cuộc đời. thiên nhiên hữu tình xinh đẹp thật đáng yêu.Đang chìm đắm trong đau buồn . hết – mất. táo bạo (tháng giêng ngon như một cặp môi gần) : nhắc lại sự sống căng tràn phơi bày.Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu thể hiện như thế nào? (Quan niệm về thời gian có nhiều cách nói. khát vọng yêu cuồng nhiệt hối hả Trang 206 . Một hệ thống tương phản đối lập: tới – qua.Sang đoạn 2.. nhà thơ băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người trước sự trôi qua nhanh của thời gian. 2. hãy mau lên. . Xuân đang tới nghĩa là xuân đang qua. Cách nhìn nhận về thời gian cũng rất tinh tế.

đoạn thơ rất tài hoa. mê hồn nhất vì có con người giữa tuổi trẻ và tình yêu. là mọi tuổi trẻ. Bảy thập kỉ sau còn làm cho không ít người ngỡ ngàng! Xuân Diệu đã sống “vội vàng” như vậy. “Ta muốn riết… Ta muốn say… Ta muốn thâu…”. Sống nồng nàn say mê. “Vội vàng” tiêu biểu nhất cho thơ mới. 50 tác phẩm. ông đã làm giàu đẹp cho nền thơ ca Việt Nam hiện đại. hấp dẫn. xúc giác rạo rực: “Ta muốn ôm”. Ngôn từ đậm màu sắc cảm giác. Quan niệm mới của XD về cuộc sống. Tình cảm ấy đã thể hiện một quan niêmmj nhân sinh mới mẻ. Cũng cố . 4. “Vội vàng” thể hiện một tâm hồn yêu đời. . → Tình yêu nồng nàn. Phải biết nâng niu.Ôn tập chuẩn bị viết bài viết số 5: Nghị luận xã hội Trang 207 . khỏe khoắn. Luyện tập 1. dâng trào và lôi cuốn. biết quý trọng tuổi trẻ. hơn 400 bài thơ tình.Kết thúc bài thơ là “ta”.Mở đầu bài thơ là cái Tôi hăm hở: “Tôi muốn tắt nắng đi”. cao độ của nhà thơ. sống hết mình. trạng thái say mê ngây ngất.Nghệ thuật trùng điệp trong diễn tả. → Quan niệm sống tích cực. Thế giới này đẹp nhất. Có chất xúc giác trong thơ. Luyện tập 3. quý trọng từng giây từng phút của của tuổi trẻ và tình yêu. tình yêu tạo vật. yêu sống đến cuồng nhiệt. 5. Phải biết yêu cuộc sống hiện tại. Tổng kết (ghi nhớ) III.Bài thơ “Vội vàng” cho thấy một cảm quan nghệ thuật rất đẹp. Vì sao lại có sự thay đổi cách xưng hô trong bài thơ (tôi . . một giọng văn sôi nổi. tuổi trẻ và hạnh phúc. Cách dùng từ rất bạo.Học thuộc lòng bài thơ . thơ lãng mạn 1932 – 1941. . Nhà thơ cảm nhận niềm hạnh phúc bằng mọi giác quan.tuyệt vọng. 2. cuộc đời nơi trần thế. nhà thơ chợt nhận ra tình yêu vẫn còn nên đã có hành động và thái độ như thế nào? . tình yêu đôi lứa. cấp tiến.Nhận xét về cách sử dụng hình ảnh trong câu cuối cùng trong bài thơ. phải chủ động chạy đua với thời gian để chiến thắng nó.Sống vội vàng không có nghĩa là sống gấp. ích kỉ trong hưởng thụ.Đâu là nét mới mẻ trong quan niệm về cuộc sống. → Sống mãnh liệt. biết sống cũng là để yêu. Hướng dẫn tự học .ta) . Biết quý trọng thời gian. tuổi trẻ và hạnh phúc? Quan niệm đó có tích cực không? của nhà thơ (đoạn 3) . rất nhân văn.

+ Sống giản dị không có nghĩa là keo kiệt. Trang 208 . B.78 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BÀI LÀM VĂN SỐ 5: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A.Biết vận dụng các thao tác lập luận trong văn nghị luận.Viết một bài văn nghị luận xã hội với lí lẽ lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục với một kết cấu hợp lí rõ ràng. D.Tuần 21: Tiết 77.Không mắc những lỗi thông thường về hình thức. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt A. Đáp án và biểu điểm 1.5 đ) Nêu vấn đề: Sống giản dị đã được bàn tới từ lâu. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Quan niệm của cá nhân: (2đ) + Giản dị là lối sống không phô trương. sách giáo viên. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Nhạy bén đối với vấn đề xã hội đặt ra. phù hợp với điều kiện cá nhân. Phương pháp dạy học: . . Kiểm tra bài cũ: 3. Về kỷ năng: . b. mạch lạc và thuyết phục.Khái niệm giản dị (1 đ) . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. giáo án. chữ viết. Về kiến thức: a. bủn xỉn. hoàn cảnh giao tiếp. . . Tiến trình lên lớp: 1. Mở bài: (1. . rõ ràng diễn đạt có cảm xúc.… 2. dùng từ.Viết một bài văn nghị luận xã hội thể hiện quan niệm. Đề bài: Viết một bài văn nghị luận trình bày quan điểm của mình về lối sống giản dị của một con người. Thân bài: (7 đ) . chính tả. học sinh làm bài trên lớp nộp bài đúng thời gian quy định. sống giản dị có vai trò quan trọng trong việc hình thành tính cách của một con người. B.Bố cục hợp lí. ngữ pháp. có quan điểm và cách giải quyết đúng đắn. với hoàn cảnh xã hội.… C.Giáo viên ghi lên bảng. ý kiến của mình một cách chặt chẽ.

Trang 209 . lối sống keo kiệt buông xuôi. tiền bạc cho cá nhân xã hội.Tác dụng của lối sống giản dị: tiết kiệm sức lực.Khẳng định tác dụng của lối sống giản dị.Phê phán lối sống xa hoa.Dẫn chứng về những tấm gương giản dị trong cuộc sống. Kết bài (1.5 đ) . gây ra tệ nạn xã hội…. tham nhũng. ngược lại. (1 đ) c. tránh các tệ nạn xã hội (đua đòi. đặc biệt ca ngợi lối sống giản dị của Bác Hồ: Bác Hồ có chiếc áo nâu giản dị Màu quê hương bền bỉ đậm đà. trộm cắp.…) (1 đ) . Trích dẫn câu nói của Puskin: “Cái vĩ đại nằm trong sự giản dị”.. đua đòi hao tổn của cải xã hội. cẩu thả cũng hạn chế sự phát triển. (1 đ) .

3. Có thể thực hiện việc tìm ý bằng cách đặt ra những câu hỏi và tự trả lời. Thân bài: *Ý1 . giáo án.… . sách giáo viên. Tìm ý: là xác định ý cho bài văn nghị luận. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Phần 1: giáo viên khơi gợi học sinh I. B. Sau đó phân loại. phân tích.Ý 1a: + Ý 1a1 (nếu có) + Ý 1a2 (nếu có) .Phạm vi tư liệu 2. ý nhỏ cho bài viết. Lập dàn ý: là triển khai sắp các ý theo một trật tự nhất định. Phương tiện dạy học: . Dàn ý bài văn nghị luận gồm 3 phần: a.Sách giáo khoa.Củng cố.Các thao tác lập luận chính cân sử dụng: giải thích. khắc sâu kiến thức về cách làm bài văn nghị luận xã hội.Ý 1b: + Ý 1b1 (nếu có) Trang 210 . rồi từ câu trả lời xác định ý văn.… C. chứng minh.Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.… D. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2.Tuần 21: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI A. sắp xếp tạo thành hệ thống ý lớn. gợi mở. Mở bài: -Ý1 -Ý2 b. Phân tích đề: là xác định các vấn đề sau: Phân tích đề và lập dàn ý bài văn . hình thành cấu trúc bài viết.Nội dung trọng tâm của bài viết (vấn đề mà đề yêu cầu) nghị luận xã hội. Kiến thức cơ bản nhớ lại những kiến thức cũ đã học về 1. trả lời câu hỏi. . Kiểm tra bài cũ: 3. Phương pháp dạy học: . Tiến trình lên lớp: 1.

Ý 2a: + Ý 2a1 (nếu có) + Ý 2a2 (nếu có) . chứng minh. . Đồng cảm.Ý 2b: + Ý 2b1 (nếu có) + Ý 2b2 (nếu có) c. đồng thời nâng cao giá trị của bản than. giúp đỡ nhau lúc khó khăn về vật chất lẫn tinh thần. Em hãy trình bày ý kiến của mình về nếp sống tốt đẹp ấy. . luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác để nhìn nhận. + Ý 1b2 (nếu có) *Ý2 . chia sẻ là thái độ sống như thế nào? Cần phải như thế nào đối với thái độ sống đó? Phê phán thái độ thờ ơ. . Tìm ý: dựa vào các câu hỏi sau: . hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. phân tích. 2.Phần 2: Hướng dẫn học sinh phân tích và lập dàn ý bài văn nghị luận xã hội đối với một đề bài cụ thể. Phân tích đề: .Tại sao nói đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp trong xã hội ngày nay? Đồng cảm và chia sẻ là nếp đẹp truyền thống của ông cha ta từ xưa đến nay. 1.Nội dung trọng tâm (luận đề): ý kiến của bản than về một nếp sống tốt đẹp của xã hội: đồng cảm và chia sẻ.Trái với đồng cảm. chia sẻ mang đến niềm vui và làm vơi đi nỗi khổ của người khác.Phạm vi tư liệu: những dẫn chứng từ thực tế cuộc sống và bản thân. vô trách nhiệm trước cuộc sống trước nỗi đau của người khác.Các thao tác lập luận chính: giải thích. từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình… + Chia sẻ là cùng người khác san sẻ niềm vui.Đồng cảm và chia sẻ là gì? + Đồng cảm là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác. Rèn luyện kỹ năng Đề bài: Đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp hiện nay trong xã hội ta. Kết bài: -Ý1 -Ý2 II. nỗi buồn. .… .Bản thân mình cần lựa chọn thái độ sống nào? Và thể Trang 211 . vô cảm.

hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. Kết bài: Nêu ý nghĩa của nếp sống tốt đẹp này. đồng thời nâng cao giá trị của bản thân. b. vô cảm.Liên hệ bản thân: thể hiện thái độ và trách nhiệm của mình đối với người thân. Thân bài: . vô trách nhiệm trước cuộc sống. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác. . xung quanh.Phê phán thái độ thờ ơ. . Lập dàn bài: a. trước nỗi đau của người khác. cuộc sống xung quanh… 3.… c. Mở bài: Giới thiệu khái quát dẫn dắt vấn đề: đồng cảm và chia sẻ đang là nếp sống tốt đẹp trong xã hội ngày nay. . cuộc sống. từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình… + Chia sẻ là cùng người khác san sẻ niềm vui nỗi buồn. luôn đặt mình trong hoàn cảnh của người khác để nhìn nhận. giúp đỡ nhau lúc khó khăn về vật chất lẫn tinh thần.Đồng cảm và chia sẻ là nét đẹp truyền thống của ông cha ta từ xưa đến nay.Giải thích đồng cảm và chia sẻ: + Đồng cảm là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác. Đồng cảm chia sẻ mang đến niềm vui và làm vơi đi nỗi khổ của người khác. hiểu và cảm thông với những gì đang diễn ra xung quanh. Trang 212 .hiện ra sao? Bản thân nên biết đồng cảm và chia sẻ đối với người thân.

Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Tìm hiểu ngữ liệu: (sgk) ví dụ trong sách giáo khoa. thái độ của người nói đối với người nghe. Nghĩa tình thái chỉ sự việc đã xảy ra hay chưa xảy ra. có thể thông báo sự vật.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Nghĩa tình thái chỉ sự việc được nhận thức như là một thái hướng về hướng về người đạo lí. Nhận xét Giáo viên ghi các ví dụ vào bảng . Tiến trình lên lớp: 1. (thể hiện qua các từ xưng hô. các từ tình thái cuối câu) Trang 213 . Nghĩa tình thái chỉ khả năng xảy ra của sự việc. Nghĩa tình Nghĩa tình thái . . thiết kế bài học. Phương pháp dạy học: .Về kiến thức: Hiểu các thành phần ngữ nghĩa của câu. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . Vì vậy người ta chia làm hai thành phần nghĩa của câu: nghĩa sự vật và nghĩa tình thái.Hướng dẫn nắm được một số loại III.Tình thái là các trạng thái cảm xúc hay tình cảm của phụ và yêu cầu học sinh nhận xét con người trước sự việc. Nghĩa tình thái: nghĩa tình thái quan trọng dựa vào các 1.Sách giáo khoa. . . Mỗi câu đều có nghĩa. chúng ta thường nói (viết) thành câu.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản. có thể bày tỏ thái độ. nghĩa tình thái của từng câu. đánh giá và thái độ của người nói đối với Nghĩa tình thái việc được đề cập. sách giáo viên. Tiết học hôm trước.… D. diễn giảng. Vào bài mới: Lời vào bài: Khi nói hay viết. sự đánh giá của người nói (viết) với sự vật hoặc người nghe (đọc).Các phương diện tình thái phổ biến tạo nên nghĩa tình Gv chốt lại lí thuyết bằng sơ đồ: thái của câu: + Sự nhìn nhận. Câu là một đơn vị ngữ pháp có cấu trúc phức tạp và sự phân loại phong phú dựa vào những tiêu chí khác nhau. hiện tượng. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Nghĩa của câu là nội dung thông tin mà câu biểu đạt. chúng ta đã tìm hiểu về nghĩa sự việc. Phương tiện dạy học: . 2. C. chúng ta tìm hiểu về nghĩa tình thái của câu. các từ gọi đáp. Kiểm tra bài cũ: 3. sự việc đối thoại + Tình cảm. B. tài liệu tham khảo. Biết phân tích các thành phần ngữ nghĩa của câu trong văn bản.Tuần 22: Tiết 79 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGHĨA CỦA CÂU A. . Tiết học hôm nay.

- Hướng dẫn luyện tập + Giáo viên chia chia lớp 4 nhóm, 2 nhóm thực hiện một bài tập. + Giáo viên nêu quy trình làm và hướng dẫn học sinh thảo luận. + Học sinh thảo luận nhóm dưới sự hướng dẫn của giáo viên. + Sau đó, học sinh mang sản phẩm của mình lên bảng. + Cả lớp nhận xét, bổ sung. + Giáo viên nhận xét, bổ sung và cho điểm.

. Tình cảm thân mật gần gũi. . Thái độ bực tức, hách dịch . Thái độ kính cẩn. Luyện tập 1/ Bài 3 (trang 9): a- Nghĩa sự việc: hiện tượng thời tiết: (nắng) ở hai miền Nam - Bắc có sắc thái khác nhau. - Nghĩa tình thái: Phỏng đoán với độ tin cậy cao (chắc). b- Nghĩa sự việc: ảnh là của mợ Du và thằng Dũng. - Nghĩa tình thái: khẳng định sự việc ở mức cao (rõ ràng là). c- Nghĩa sự việc: cái gong to nặng tương xứng với tội án tử tù. - Nghĩa tình thái: khẳng định một cách mỉa mai (thật là). d- Nghĩa sự việc của câu thứ nhất nói về nghề cướp giật của Chí. - Nghĩa tình thái là nhấn mạnh thái độ bằng từ “chỉ”. Câu 3: - Nghĩa sự việc: hắn mạnh vì cái liều - Nghĩa tình thái: “Đã đành” là từ tình thái hàm ý miễn cưỡng công nhận một sự thật là: hắn mạnh vì cái liều. 3/ Bài 2 (tr 19): Các từ ngữ thể hiện nghĩa tình thái trong các câu: - Nói của đáng tội (thừa nhận việc khen này không nên làm với đứa bé). - Có thể (nêu khả năng). - Những (đánh giá mức giá cả là cao). - Kia mà (nhắc nhở để trách móc). 4/ Bài 3 (tr 19). - Câu chọn “hình như” (thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn) - Câu b: chọn từ “dễ” (phỏng đoán) - Câu c: chọn từ “tận” (đánh giá khoảng cách là xa) Hướng dẫn tự học - Nắm được hai thành phần nghĩa trong câu là các nghĩa tình thái quan trọng. Biết cách phân tích giá trị của nghĩa tình thái trong câu. - Chuẩn bị bài: Tràng giang – Huy Cận.

Trang 214

Tuần 22: Tiết 80 Giáo án Văn học

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

TRÀNG GIANG
Huy cận
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được nỗi buồn cô đơn trước vũ trụ rộng lớn, nỗi sầu nhân thế, niềm khát khao hòa nhập với cuộc đời và tình cảm với quê hương đất nước của tác giả. + Thấy được màu sắc cổ điển trong một bài thơ mới. - Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945; bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài, cảm hứng, thể loại và ngôn ngữ. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo,… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong tập thơ Lửa thiêng, nhà thơ Huy Cận đã có lần tự họa chân dung tâm hồn mình: “Một chiếc linh hồn nhỏ,/ Mang máng thiên cổ sầu.” Nổi sầu thiên cổ ấy bao trùm lên cả tập Lửa thiêng và tụ hội ở Tràng giang, một trong những bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Huy Cận trước CMTT. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu I. Tìm hiểu chung tiểu dẫn: 1. Tác giả: Gọi học sinh đọc phần tiểu dẫn và Huy Cận (1919 – 2005), tên khai sinh Cù Huy Cận, quê hãy cho biết phần tiểu dẫn đã trình Hà Tĩnh. bày những vấn đề gì? - Sớm có năng khiếu thơ và trở thành nhà thơ nỗi tiếng ở Học sinh làm việc cá nhân và trình tuổi 20. bày trước lớp. - Sớm giác ngộ cách mạng từ tuổi sinh viên, sớm thành đạt và được giao nhiều trọng trách.
Trang 215

Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài thơ thông qua biện pháp phát vấn và cho học sinh thảo luận. - Nêu xuất xứ, hoàn cảnh sang tác.

- Nhận xét cách dung vần “ang” ở nhan đề. -Em hiểu thế nào về câu thơ đề từ “Bâng khuâng trời rộng nhớ song dài”? Giáo viên chốt lại -Em có ấn tượng gì về âm điệu chung của bài thơ? -Những yếu tố nào trong bài thơ đã tạo nên những cả xúc buồn ấy?

-Trong câu thơ “thuyền về nước lại sầu trăm ngã”, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Biện pháp nghệ thuật ấy nói lên điều gì?

- Nguyễn Du nói: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”. Ý thơ này của Nguyễn Du có thể giúp ta hiểu gì về tâm trạng của nhà thơ Huy Cận trước thiên nhiên, cảnh vật của đất nước?

- Kết hợp hài hòa giữa tài năng thi ca và tấm long yêu nước, yêu cách mạng. - Những tác phẩm chính: SGK 2. Bài thơ Tràng giang: a. Xuất xứ: - Trích trong tập Lửa thiêng - Được viết vào mùa thu năm 1939 trước cảnh song Hồng mênh mông song nước. II. Đọc hiểu văn bản 1. Giọng điệu và âm hưởng của bài thơ: * Nhan đề: vần ang → tạo dư âm vang xa, trầm lắng mênh mông, trang nhã, cổ kính. * Câu đề từ: Bâng khuâng trời rộng nhớ song dài. - Trời rộng, sông dài → không gian mênh mông, vô biên. - Bâng khuâng, nhớ → tâm trạng buồn nhớ, cô đơn giữa cảnh sông dài, trời rộng. → câu đề từ thâu tóm đầy đủ tâm trạng buồn nhớ sâu lắng của nhà thơ trước cảnh sông dài trời rộng. => Âm điệu buồn, sự cô đơn, hoang vắng, đìu hiu, lặng lẽ… * Từ ngữ: + Các cụm từ, từ: buồn điệp điệp, sầu trăm ngã, cô liêu, lặng lẽ… → mang màu sắc biểu cảm cao. * Hình ảnh: - Tương phản: thuyền về > < nước lại → chia lìa - củi một cành khô lạc mấy dòng, chim nghiêng cánh nhỏ… bơ vơ, lạc lỏng. - vãn chợ chiều, không một chuyến đò ngang, không cầu: tàn tạ, hoang vắng. - bèo dạt về đâu: mênh mông, vô định. * Giọng thơ (thể thơ thất ngôn): nhịp nhàng, trầm buồn, gợi cảm giác hụt hẫng, mất mát. 2. Tâm trạng của tác giả: - Kiếp người trôi dạt, bấp bênh. - Dự cảm về tương lai, hạnh phúc trước hoàn cảnh tối tăm của đất nước → tâm trạng chung của các nhà thơ lãng mạn thời bấy giờ. => Cái buồn có ý nghĩa tích cực: có tâm hồn, nhiệt huyết, không thờ ơ trước hiện thực, không phó mặc trước cuộc đời. 3. Đặc sắc nghệ thuật:
Trang 216

-Vì sao nói bức tranh thiên nhiên trong bài thơ đậm màu sắc cổ điển mà vẫn gần gũi thân thuộc?

-Thử tìm trong bài thơ những nét gần gũi với những bài thơ Đường mà anh (chị) đã được học?

-Theo anh (chị) nội dung cảm động nhất của bài thơ “tràng giang” là gì? a.Tình yêu thiên nhiên b.Tình yêu quê hương đất nước c.Nỗi buồn cô đơn trước thời cuộc d.Cả 3 ý trên đều đúng. Tại sao? -Bức tranh tràng giang hiện lên như thế nào? Bức tranh ấy ẩn chứa tâm trạng gì của nhà thơ Huy Cận nói riêng và thế hệ thanh niên thời bấy giờ nói chung? -Hãy phát biểu cảm nhận của anh chị về một chi tiết trong bài thơ mà anh chị tâm đắc nhất?

- Thủ pháp tương phản: cái mênh mông vô tận (sông dài, trời rộng) > < cái mong manh, nhỏ bé (con thuyền, cành củi khô, cồn nhỏ, cánh chim nhỏ) - Tính cổ điển và hiện đại: + Cổ điển: . Các hình ảnh: sông nước, hoàng hôn, cánh chim, con thuyền… → quen thuộc trong thơ cổ. . Hệ thống từ Hán Việt: tràng giang, cô liêu… . Lớp lớp mây cao đùn núi bạc – Tái thượng phong vân tiếp địa âm (mặt đất mây đùn cửa ải xa) – Đỗ Phủ . Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà – Yên ba giang thượng sử nhân sầu (trên sông khói sóng cho buồn long ai). + Hiện đại: . Từ sang tạo: sâu chót vót, niềm thân mật, dờn dợn,… . Cách diễn đạt phù hợp với tâm trạng, cảm xúc của nhà thơ . Cành củi khô, bèo, bến đò, chợ chiều, cầu…: hình ảnh quen thuộc, thân thiết với người Việt Nam. 4. Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên và tâm sự yêu nước thầm kín của tác giả. Đồng thời còn toát lên nỗi lòng cô đơn bất lực trước thời cuộc của hồn thơ Huy Cận nói riêng và lớp trí thức trẻ lúc bấy giờ nói chung. 5. Tổng kết: (ghi nhớ) III. Luyện tập 1. Củng cố - Tràng giang là một bài thơ buồn thương về cuộc đời cô đơn, kiếp người nổi trôi vô định. Đồng thời chất chứa tâm sự yêu nước thầm kín của tác giả. - Bức tranh tràng giang ở đây vừa có dáng dấp cổ kính Đường thi, lại vừa gần gũi, thân thuộc với người Việt Nam.

2. Luyện tập * Thời gian và không gian nghệ thuật:
Trang 217

Phân tích thời gian và không gian nghệ thuật của bài thơ? Học sinh làm việc theo từng dãy bàn và trình bày dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Học sinh tranh luận với nhau, giáo viên hướng dẫn học sinh đến kết luận cuối cùng và nhận xét cho điểm.

- Thời gian về chiều: chợ chiều, nắng xuống, bong chiều sa, hoàng hôn… - Không gian trời nước mênh mông của những cảnh vật nhỏ bé mong manh: con thuyền xuôi mái nước song song, củi một cành khô lạc mấy dòng, sông dài trời rộng bến cô liêu, chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa… 3. Hướng dẫn tự học - Học thuộc lòng bài thơ và nắm được mạch cảm xúc của tác phẩm. - Chuẩn bị bài: Thao tác lập luận bác bỏ.

Trang 218

Tuần 22: Tiết 81 Giáo án Làm văn

GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn:

THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ, LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Về kiến thức: Nắm được mục đích yêu cầu và cách sử dụng thao tác lập luận bác bỏ trong văn nghị luận. - Về kỹ năng: Biết bác bỏ một ý kiến sai, thiếu chính xác về xã hội hoặc văn học. B. Phương tiện dạy học: - Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, tài liệu tham khảo. C. Phương pháp dạy học: - Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi, diễn giảng,… D. Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc long đoạn thơ miêu tả cảnh thi sĩ đọc thơ cho trời nghe. Cho biết cái tôi nhà thơ thể hiện như thế nào trong bài thơ Hầu trời. 3. Vào bài mới: Lời vào bài: Một thực tế mà ai cũng biết trong cuộc sống cũng như trong sách báo, ta có thể gặp những ý kiến sai lầm, những lời nói, những bài viết lệch lạc, thiếu chính xác. Trước những tình huống ấy, ta thường trao đổi, tranh luận để bác bỏ. Một trong những thao tác nghị luận trong tranh luận bác bỏ. Vậy thao tác lập luận bác bỏ nhằm mục đích gì? Có những yêu cầu nào? Cách thức tiến hành ra sao? Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1. I. Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ Học sinh tìm hiểu mục I, thảo luận - Bác bỏ là dung lí lẽ và dẫn chứng để phủ nhận những ý những câu nói sau: kiến, những nhận định… sai trái, nhằm bảo vệ những ý 1. Thế nào là bác bỏ? Trong cuộc kiến, những nhận định đúng đắn. sống cũng như bài viết nghị luận, ta - Trong đời sống cũng như trong các văn bản nghị luận dung thao tác bác bỏ nhằm mục đích thường song song tồn tại những quan niệm đúng đắn, gì? khách quan, trung thực và quan điểm lệch lạc, phiến diện, chủ quan; do đó chúng ta cũng thường phải sử dụng thao tác bác bỏ nhằm phê phán cái sai để bảo vệ chân lí của đời sống, chân lí nghệ thuật. 2.Để bác bỏ thành công chúng ta - Để bác bỏ thành công, chúng ta cần: cần nắm vững những yếu tố nào? + Chỉ ra được cái sai hiển nhiên (Trái với quy luật tự nhiên, xã hội, sáng tạo và cảm thụ nghệ thuật…) của chủ thể phát ngôn (ý kiến, nhận định, quan điểm…)
Trang 219

Đoạn b: Tác giả bác bỏ quan niệm cho rằng “Thơ là những lời đẹp” Bác bỏ bằng những dẫn chứng cụ thể.Học sinh đọc đoạn trích . Cách bác bỏ Đoạn a: .Bác bỏ bằng cách phân tích tác hại đầu độc môi trường của những người hút thuốc lá gây ra cho những người xung quanh. luận điểm (ý kiến. Tìm hiểu cách bác bỏ. trung thực để bác bỏ các ý kiến. Tổng kết: Ghi nhớ (sgk) IV. Phân tích học yếu không phải là một thói xấu mà là một nhược điểm chủ quan hoặc do khách quan chi phối: sức Trang 220 . mặc tôi” .Học sinh trao đổi thảo luận và trả lời câu hỏi sau: Cho biết trong 3 đoạn trích trên. Luyện tập 1.Ông Nguyễn Khắc Viện bác bỏ quan niệm sai trái “Tôi hút thuốc. có văn hóa tranh luận và có sự tôn trọng người đối thoại. Đoạn a: Tác giả bác bỏ quan niệm “đổi cứng ra mềm” của những kẻ sĩ cơ hội. cầu an. Đoạn b: . II. nhận định.Ông Nguyễn An Ninh bác bỏ ý kiến sai trái cho rằng “tiếng nước mình nghèo nàn” . * Bài tập 2. quan niệm) nào bị bác bỏ? bác bỏ bằng cách nào? Hoạt động 3: Luyện tập Yêu cầu phân tích Vấn đề bị bác bỏ ở mỗi đoạn văn Cách bác bỏ của mỗi tác giả + Dùng lí lẽ và dẫn chứng khách quan. Khẳng định đây là một quan niệm sai về việc kết bạn trong lứa tuổi học trò.Bác bỏ bằng cách dung phối hợp nhiều loại câu.Bác bỏ bằng cách khẳng định ý kiến sai trái ấy không có cơ sở nào cả và bằng cách so sánh hai nền văn học Trung – Việt để nâu câu hỏi tu từ: “Phải quy lỗi cho sự nghèo nàn của ngôn ngữ hay sự bất tài của con người” Đoạn c: . III. + Thái độ thẳng thắn. nhận định sai trái. Củng cố 2. Luyện tập * Bài tập 1. . nhất là câu hỏi tu từ và bằng cách so sánh trí tưởng tượng của Nguyễn Du với trí tưởng tượng của các thi sĩ nước ngoài. Bác bỏ bằng lí lẽ và dẫn chứng.Ông Đinh Gia Trinh bác bỏ ý kiến của ông Nguyễn Bách Khoa cho rằng “Nguyễn Du là một con bệnh thần kinh” . tôn trọng bạn đọc. tôi bị bệnh.Hoạt động 2.

Khẳng định quan niệm đúng đắn là kết bạn với những người học yếu là một trách nhiệm và tình cảm bạn bè để giúp đỡ nhau về mọi mặt. gia đình…. Hướng dẫn tự học Trang 221 . 3. trong đó có học tập. từ đó phân tích nguyên nhân và tác hại của quan niệm sai trên.khỏe.

… D. diễn giảng. . Cách so sánh.Cách bác bỏ: dung lí lẽ phân tích để nhắc nhỡ. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: luyện tập I. C. * Đoạn b: .Vấn đề bác bỏ: thái độ dè dặt. Phương pháp dạy học: .Vấn đề cần bác bỏ: nếu chỉ luyện tư duy.Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. biện pháp. Bài tập 1. Bài tập 2. .Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Phương tiện dạy học: . . tài liệu tham khảo.Vấn đề bác bỏ: quan niệm sống quẩn quanh. . . 3. * Quan niệm b.Cách bác bỏ: dung lí lẽ và những hình ảnh so sánh sinh động. . của những người đã trở thành nô lệ của tiện nghi.Về kỹ năng: Vận dụng được thao tác lập luận bác bỏ thích hợp trong bài văn nghị luận. luyện nói luyện viết thì mới chỉ có phương pháp. . yêu cầu của thao tác lập luận so sánh. nghèo nàn Cách bác bỏ của mỗi tác giả. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. * Quan niệm a.Sách giáo khoa. con mọt sách… đây là quan niệm phiến diện. chưa có Trang 222 . thiếu kiến thức đời sống. 2. né tránh của những người hiền tài trước một vương triều mới.2 1. thiết kế bài học. Luyện tập Tổ chức thảo luận theo nhóm bài 1.Tuần 22: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ A. Tiến trình lên lớp: 1. Yêu cầu phân tích * Đoạn a: Vấn đề bị bác bỏ ở mỗi đoạn văn. B. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Kiểm tra bài cũ: Trình bày mục đích.Vấn đề cần bác bỏ: nếu chỉ đọc nhiều sách và thuộc nhiều thơ văn thì mới chỉ có kiến thức sách vở. kêu gọi những người hiền tài ra giúp nước.Về kiến thức: Củng cố và nâng cao hiểu biết về thao tác lập luận bác bỏ. sách giáo viên.

.Sống sâu sắc và có trách nhiệm để tích lũy vốn sống thực tế. . II.Chuẩn bị bài mới: Đây thôn Vĩ Dạ Trang 223 . Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế. Phân tích ngắn gọn nguyên nhân phát sinh ra quan niệm ấy.Bài tập 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh lập dàn bài và việt bài văn.Bác bỏ quan niệm về cách sống ấy: Vấn đề cần bác bỏ: bản chất của cái gọi là sành điệu chính là lối sống buông thả. đây cũng là quan niệm phiến diện. hưởng thụ và vô trách nhiệm. Bài tập 3.Thường xuyên đọc sách báo tạp chí… và có ý thức thu thập thong tin trên các phương tiện thong tin đại chúng… 3. Hướng dẫn tự học . . có khát vọng làm giàu… * Thân bài . * Quan niệm đúng đắn: muốn học tốt môn ngữ văn cần phải. . kiến thức về bộ môn và kiến thức về đời sống. * Mở bài Giới thiệu ít nhất hai quan niệm sống khác nhau: 1 (sgk).Có động cơ và thái độ học tập đúng đắn để có khát vọng vượt lên những giới hạn của bản thân. . .Thừa nhận đây cũng là một quan niệm về cách sống hiện nay.Có phương pháp học tập phù hợp với bộ môn để nắm được tri thức một cách cơ bản và hệ thống.Cách bác bỏ: dung lí lẽ và dẫn chứng thực tế.Hoàn thành các bài tập trên lớp . 2 cách sống của tuổi trẻ thời hội nhập là phải có trí tuệ. * Kết luận: Phê phán và nêu tác hại của quan niệm về cách sống sai trái.

Hồn thơ HMT tuy buồn đau mà trong sáng.Tác phẩm chính: SGK.Về kĩ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Vn từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài.Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới. Quảng Bình.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận bài thơ là bức tranh phong cảnh và cũng là tâm cảnh.1940). TÌM HIỂU CHUNG 1. của tâm trạng chủ đề trữ tình và bút pháp độc đáo tài hoa của nhà thơ mới. tư tưởng nghệ thuật. cảm hứng. Hoạt động GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi hs đọc phần tiểu dẫn và hãy cho biết phần tiểu dẫn trình bày những vấn đề gì? Hs làm việc cá nhân và trình I. thiết kế bài học.Phân tích. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các HD trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong phong trào thơ mới. nhớ đến một con người tài hoa mà đau thương tột đỉnh. . Kiểm tra bài cũ: .83. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. thể loại và ngôn ngữ.Tuần 23: Tiết 82. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp. Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐÂY THÔN VĨ DẠ Hàn Mặc Tử A. Phân tích sự hài hoà các yếu tố cổ điển và hiện đại trong bài thơ. Trang 224 . 2. thể hiện nỗi buồn cô đơn của nhà thơ trong một mối tình xa xăm.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: . HMT là một nhà thơ khá đặc biệt. Đây thôn vĩ dạ là một trong những bài thơ như vậy của nhà thơ. D. 3. Tác giả . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. B. diễn giảng. vô vọng. ..Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ Tràng giang. so sánh hai câu thơ cuối của bài Tràng giang và Hoàng hạc lâu để thấy sự khác nhau về đề tài. + Nhận biết được sự vận động của tứ thơ.. cảm hứng. sách giáo viên. Tiến trình lên lớp: 1. các tài liệu tham khảo. Nhớ đến HMT là nhớ đến một cuộc đời ngắn ngủi mà đày bi kịch. .. tuy đày hư ảo mà đẹp một cách lạ lùng.Tên thật: Nguyễn Trọng Trí (1912 . ở Phong Lộc. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. . C.

hiện thể hiện qua những hình + Nắng mới lên: trong trẻo. Một lần. quan hệ tình cảm giữa HMT và . HMT vào Sài Gòn làm báo. bất hạnh.  Cảnh thôn Vĩ thật đẹp thật tình tứ: thiên nhiên và con người thật hài hoà. Ít lâu sau.bày trước lớp. yêu quý của nhà thơ cảnh vật và con người thôn Vĩ. . thanh tú + Mặt chữ điền: gương mặt dịu dàng. làm mà giờ đây không biết có còn cơ hội để về thăm cảnh cũ chốn xưa nữa hay không. khi mắc Ngâm thơ bài “Đây thôn Vĩ Dạ” bệnh phong trở lại Quy Nhơn thì Kim Cúc đã theo gia đình về hoặc cho hs nghe băng đĩa và quê.Tâm trạng của tác giả được bộc lộ như thế nào qua khổ thơ đầu? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. rực rỡ ngay từ lúc bình minh trước lớp. Kim Cúc gởi cho HMT tấm thiếp vẽ phong cảnh hỏi : Hãy nêu cảm nhận chung Huế có hình nguời chèo đò trên sông Hương… Bức ảnh đó đã về âm điệu. phải trước lớp. . tình yêu thầm kín của mình trong hoàn cảnh éo le. xã giao làm nổi bật nét tươi tốt. phúc hậu + Lá trúc: gợi sự mảnh mai.Xuất xứ: rút ra từ tập “Thơ điên” sáng tác năm 1938. Cảnh vườn thôn Vĩ lúc bình minh và tâm trạng tác giả Câu thơ mở đầu sử dụng (khổ 1) biện pháp nghệ thuật gì. ta thấy tình cảm trân trọng. phúc hậu thấp thoáng sau cành lá trúc  hình ảnh vừa thực vừa ảo. Lá trúc che ngang mặt chữ điền  con người xuất hiện vừa e ấp. + về chơi: thân mật.Hình ảnh. Qua đó. mơn mởn. Bài thơ Gv giải thích thêm về mối . chi tiết nào thể hiện . Lưu ý: Vườn ai mướt quá xanh như ngọc  hình ảnh so sánh + về chơi: bình thường.Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên  không tả mà gợi: được nét đặc trưng của khu + Hàng cau: thẳng tắp. biểu . cao vút.Câu 1: câu hỏi tu từ. 2. tốt tươi. Hs làm việc cá nhân và trình bày + Điệp từ nắng: ánh nắng lan toả. bóng láng. Hoạt động 2: Hướng dẫn HS II. Hàn Mặc Tử có thầm yêu Hoàng Cúc quê ở Vĩ Dạ nhưng sống ở Quy Nhơn. tự nhiên + mướt: non tơ.Hoàn cảnh sáng tác: Kim Cúc. hỏi nhằm: đạt được những ý gì? + Lời trách nhẹ nhàng + Lời mời gọi tha thiết Hs làm việc cá nhân và trình bày + Lời tự phân thân để hỏi chính mình về một việc cần làm. 2. hơn. cảnh vật. lấp lánh ánh mặt trời buổi sáng vườn thôn Vĩ? Nhận xét sức biểu mai. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN tìm hiểu văn bản 1. kín đáo vừa cương trực. Hoàng hôn nơi thôn Vĩ – Sông nước mây trời sứ Huế (khổ Nhận xét chung về âm 2) Trang 225 . tinh khiết làm bừng sáng cả khoảng ảnh vừa tìm? trời hồi tưởng của nhà thơ. con người gợi cảm hứng để nhà thơ viết Đây thôn Vĩ Dạ thể hiện tâm được thể hiện qua bài thơ? trạng.

rời rạc. lạnh lẽo. lung linh. ( Có thể cho ta cách hiểu khác ở câu thơ này: Đó là người con gái trong mơ mà tác giả hướng đến với tâm trạng khắc khoải. .Câu cuối: câu hỏi tu từ phiếm chỉ -> phảng phất một chút hoài nghi.Phát hiện những biện pháp tu . thời gian: rộng. bám víu.Điệp ngữ “khách đường xa” -> Nhấn mạnh hình ảnh con từ trong khổ thơ trên? (điệp ngữ. 4.Tứ thơ bắt đầu với cảnh đẹp thôn Vĩ bên dòng sông Hương.Âm điệu: u hoài. thiếu gắn kết và mất hẳn sức sống. lời câu hỏi tu từ) thầm tâm sự của nhà thơ với chính mình. Đặc sắc nghệ thuật . + dòng nước buồn thiu. trăng  Cảnh hoàng hôn thôn Vĩ thật đìu hiu. dường như tác giả đang cố tìm một nơi để an ủi. qua đó so sánh về không gian. da diết) . nỗi mong ước được trở về thăm thôn Vĩ. làm sao biết được tình người xứ Huế có đậm đà hay không. xa Hs làm việc cá nhân và trình cách của cuộc đời đối với mình. + Hình ảnh sông trăng: gợi cảnh vật hư ảo. huyền nỗi niềm tâm sự gì? ảo. Có lẽ nhà thơ chỉ là người khách qúa xa xôi.Cảnh vật: + gió.Hệ thống câu hỏi tu từ rải đều ở cả ba khổ thơ tạo nên chuỗi âm hưởng nhất quán. Đó cũng là câu hỏi day dứt về thân phận. là người khách trong mơ mà thôi.Có gì đáng chú ý trong tứ thơ . chơi vơi đầy hụt hẫng trong tâm hồn nhà thơ. cảnh vật với khổ thơ đầu? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. hay cũng chỉ mờ ảo dễ chóng tan như sương khói kia. . . 3. -> Câu thơ càng tăng thêm nỗi cô đơn trống vắng trong một tâm hồn tha thiết yêu thương con người và cuộc đời. lung linh. mây. mây: chia lìa. Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. mộng tưởng gợi thêm nỗi xót xa.Qua khổ thơ tác giả đã bộc lộ  Khổ thơ thể hiện tình yêu thầm kín thiết tha. cô đơn của nhà thơ trước sự thờ ơ. 3: Hình ảnh thiếu nữ áo trắng như tan loãng trong khói sương xứ Huế -> con người mờ ảo. sông. buồn bã. .Hai câu cuối: câu hỏi tu từ  thể hiện một nỗi chờ mong. từ Trang 226 . người trong cõi xa xôi. Cấu trúc của hai câu thơ cuối ntn? Đâu là hình ảnh nổi bật nhất của 2 câu thơ? .Hình ảnh gió. . + trăng: hình ảnh quen thuộc của thi nhân. về nỗi mặc cảm chia lìa.Câu 2.Không gian. càng ngày nỗi niềm bâng khuâng khắc khoải càng lớn dần. băn khoăn. cách kín đáo k/v về tình yêu đằm thắm và thiết tha. Qua đó ta thấy tâm trạng khắc khoải. Đồng thời thể hiện một bày trước lớp.  Cõi thực đã hoà nhập vào cõi mộng. Hình ảnh thiếu nữ Huế và tâm trạng nhà thơ (khổ 3) . thời gian. một hy vọng. buồn hiu hắt.điệu được biểu hiện trong khổ thơ. hoa bắp lay: sông Hương lặng lờ trôi. một nỗi buồn man mác. . hư ảo. mênh mang. . phảng phất gợi cảm xúc gì? tâm trạng u buồn .

và bút pháp của bài thơ? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. là tiếng lòng của một con người tha thiết yêu đời. LUYỆN TẬP: 1.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được vẻ đẹp của tâm hồn HCM: Trong bất cứ tình huống nào cũng hướng về sự sống và ánh sáng. đồng thời cảm nhận được vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại của bài thơ. đó mà khơi gợi liên tưởng thực ảo mở ra bao niềm cảm xúc suy tư về cảnh và người xứ Huế với những phấp phỏng lo âu và niềm hy vọng tin yêu.Qua phân tích.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: . Qua đó còn là một bức tranh đẹp về một miền quê đất nước. Trang 227 . III. Hoạt động 3: Hướng dẫn HS luyện tập. Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: CHIỀU TỐI (MỘ) Hồ Chí Minh A. 5.Bút pháp bài thơ là sự hoà điệu giữa tả thực tượng trưng lãng mạn và trữ tình. yêu người. Cũng cố 2. Tuần 23: Tiết 84. Hướng dẫn tự học: . em hãy rút ra chủ đề của bài thơ? Hs làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. lòng ham sống mãnh liệt của một hồn thơ. chủ nghĩa lạc quan gắn liền với lòng nhân ái. . + Thấy được bút pháp gợi tả thiên nhiên giản dị. chân thật.Chuẩn bị bài mới: Chiều tối – Hồ Chí Minh.học thuộc lòng bài thơ và nắm được mạch cảm xúc của tác phẩm. Luyện tập 3. . tự nhiên. Chủ đề: Bài thơ là bức tranh phong cảnh thể hiện tình yêu đời. .

Gồm 134 bài thơ bằng chưc Hán. II.Tái hiện không gian và thời gian của buổi chiều xóm núi. Tập thơ Nhật ký trong tù . diễn giảng. Cảm nhận của em về 1. chiến sĩ mà thi sĩ. bác Hồ đã viết Nhật ký trong tù. + Chiều tối là thời khắc cuối cùng của ngày tàn -> vạn vật cũng Trang 228 Cho học sinh đọc phần phiên âm và dịch thơ. Tiến trình lên lớp: 1. được dịch ra tiếng Việt. D. C. cảm hứng. Thông qua đó. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.. Hoàn cảnh sáng tác: Chiều tối là bài thơ thứ hai trong chuỗi năm bài thơ mà Hồ Chí Minh đã sáng tác trong khoảng thời gian Người bị giải đi từ nhà lao huyện Tĩnh Tây đến nhà giam ở Thiên Bảo và được ghi lại trong tập thơ chữ Hán Nhật ký trong tù. Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ. 2 câu thơ hoặc hình ảnh thơ ấn tượng nhất. Hoạt động GV và HS Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi học sinh đọc phần I. cho biết tập nhật kí được viết trong hoàn cảnh nào? Nội dung cần đạt I. Chủ đề: Bài thơ là bức tranh thiên nhiên và sinh hoạt ở vùng dân dã trong buổi chiều tàn. cổ điển mà hiện đai. . TÌM HIỂU CHUNG 1. Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài thơ thong qua . 2. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. (2 câu đầu) . + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. Hồ Chủ Tịch đã phản ánh niềm tin tưởng. các tài liệu tham khảo. 3. thiết kế bài học.. bình dị. b.Về kĩ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Vn từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám 1945: bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. Bài thơ a. sách giáo viên. Nêu chủ đề. in lần đầu tiên 1960. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN 1.Sáng tác trong suốt thời gian 13 tháng ở tù bị đày ải vô cùng khổ cực 2. Kiểm tra bài cũ: . Bài thơ Chiều tối là một trong những bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ HCM nói chung và Nhật ký trong tù nói riêng.Đọc thuộc lòng bài thơ Đây thôn Vĩ dạ. Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các HD trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.. B. Tập thơ thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật thơ HCM: hồn nhiên. con người và sự sống. tình yêu của bản thân đối với thiên nhiên. thể loại và ngôn ngữ.. Vào bài mới: Lời vào bài: Như chúng ta đã biết trong thời gian bị giam ở 30 nhà lao ở 13 huyện ở tỉnh Quảng Tây TQ.

cái yên tĩnh của chiều thu và cái nhìn đồng cảm đầy yêu thương với cánh chim bay về chiều. như con người đều nghỉ ngơi. đảm đang nơi xóm vắng. lấy động tả tĩnh) và những hình ảnh quen thuộc mà cổ kính giầu sức khơi gợi…. nỗi bật lên màu sắc rực rỡ (lò + Chữ hồng cuối bài thơ: là trung tâm tỏa ấm cho toàn bài thơ than rực hồng). . êm ả. → Hình thức thơ giản dị nhưng có sức chinh phục người đọc bởi cái hồn nhiên. cô gái ấy hiện lên như thế nào? Phát hiện nghệ thuật được sử dụng qua câu 3. + Trôi nhẹ giữa tầng không: gợi ra cả một bầu trời bát ngát. diễn tả vòng quay không dứt của động tác xay ngô → sự vận động của thời gian. cao rộng. nhịp bay chậm của đám mây. + Về rừng tìm chốn ngủ : diễn tả và gợi ra không gian êm đềm và tĩnh lặng. → Chỉ bằng vài nét chấm phá đơn sơ với thi pháp cổ điển(dùng diện vẽ điểm. tạo nên một sự nối âm lien hoàn nhịp nhàng. + Thi nhân: người chiến sĩ trong cảnh tù đày. . nỗi bật lên là hình ảnh một sơn nữ.hình thức phát vấn: Tác giả dung những hình ảnh gì để tả cảnh chiều tối? những hình ảnh ấy gợi lên trong tâm trí em những cảm tưởng gì? Thoạt nhìn về con người ở đây có mối tương đồng như thế nào? Nhận xét về bản dịch câu thơ thứ 2? Tác giả đã sử dụng nghệ thuật nào để miêu tả cảnh chiều ở miền sơn dã? Em cảm nhận như thế nào về con người của Bác qua 2 câu thơ này? Học sinh làm việc theo nhóm ở từng dãy bàn và trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. thi vị.Câu 1: lấy hình ảnh ước lệ cánh chim nhỏ bày về núi để miêu tả t/gian buổi tối (cách cảm nhận t/gian trong thơ t/thống). thanh bình. + Lò than rực hồng: Hình ảnh sự sống. ⇒ Sự cảm nhận thiên nhiên tinh tế của Bác. bình dị của cuộc sống. Bức tranh đời sống. Bức tranh thiên nhiên bị đẩy lùy ra sau làm nền. thanh thản). một người nghệ sĩ: rung động với cái khoáng đạt của không gian. màu ấy gây cho → nhãn tự thơ: dường như làm tăng niềm vui sức mạnh cho Trang 229 2. + Cô vân: đám mây cô độc gây cảm giác buồn bã nhưng là “trôi nhẹ” (cảm giác ung dung. . sống động bức tranh đời sống nơi xóm núi: + Cô em xóm núi xay ngô: cô gái đẹp tự nhiên.Hai câu thơ sau thể hiện chân thật. xanh trong. trong trẻo. (2 câu cuối) . 4? Tại sao tác giả lại dung biện pháp láy âm vắt dòng này? Trong bức tranh chiều tối này. tạo cảm giác phóng khoáng. + Ma bao túc – Bao túc ma: láy âm vắt dòng. cuộc sống sum vầy. → Cảnh vật và con người có một sự gần gũi tương đồng. + Chim mỏi: gây cảm tưởng buồn bã mệt mỏi. tươi tắn. hai câu thơ đầu giúp ta hình dung thật rõ nét cảnh chiều miền sơn dã: cảnh có gợi buồn nhưng vẫn mở ra một không gian bát ngát. nghèo. khỏe khoắn.Câu 2: bản dịch không diễn tả được vẻ đơn độc.

ấm áp. 3. . Nội dung: .Chuẩn bị bài mới: Từ ấy. → Bức tranh sinh hoạt ở xóm núi. Nghệ thuật tả cảnh và sử dụng ngôn ngữ trong bài thơ? người đang cất bước trên đường xa. tâm trạng một người vào hoàn cảnh của tác giả (người tù bị giải trên đường gặp lúc chiều tối ở nơi đất khách quê người. Cũng cố a. . ánh sáng đã mang nét đặc sắc cho bài thơ: đây là bức tranh trong đời và ấm áp tình đời. với hạnh phúc. xua tan cái lạnh. một tấm long nhân hậu với nhân dân và những rung động tinh tế trước phong cảnh thiên nhiên. b. * Cũng cố . Tổng kết (ghi nhớ) III. Nghệ thuật . Luyện tập 3.Ngôn ngữ cô đọng hàm súc. 2. sống động. ấm áp tình đời.dặn dò: Chất thép và chất tình của Bác qua bài thơ Chiều tối? Nhãn tự của bài thơ nằm ở hình ảnh nào? Hình tượng cô gái hay lò than hồng? phân tích hình ảnh ấy. cô đơn của cảnh vật nơi núi rừng lúc chiều tối. .Bài thơ tứ tuyệt được thể hiện theo kiểu ký họa của nghệ thuật tạo hình phương đông (vài nét chấm phá). có một tâm hồn nhân hậu bao la.em ấn tượng gì? Tác giả đưa màu sắc ấy vào có hợp lí không? Vì sao? Theo lẽ thường. LUYỆN TẬP: 1. dung nhãn tự hồng) 4. Trang 230 .Bức tranh xinh xắn về cảnh trời chiều và sinh hoạt nơi núi rừng mênh mông nhưng đầm ấm. tình người.Tâm hồn luôn hướng về sự sống và ánh sáng. Nghệ thuật: . ⇒ Tâm hồn thư thái. gần gũi. cái chờ đợi là nhà tù tối tăm bẩn thỉu…) như thế nào? Quang cảnh chiều tối miêu tả trong bài thơ có phù hợp với tâm trạng ấy không? Qua sự đối chiếu ấy. ước lệ với những thi liệu thơ cũ). vắng vẻ. sử dụng linh hoạt và sáng tạo (cách hiệp vần câu 3. Bác là một người có bản lĩnh khác thường.Nghệ thuật tả cảnh vừa có nét cổ điển (bút pháp chấm phá. → Hình ảnh nổi bật và tỏa ấm trên bức tranh thơ.Tính hiện đại: hơi ấm. Hướng dẫn tự học: . vừa có nét hiện đại (bút pháp tả thực sinh động với những hình ảnh dân dã đời thường). vui với cảnh. tràn đầy ánh sang. cuộc sống con người của Bác. cái buồn. 4. bình yên. nhân đạo đến quên mình: mọi buồn vui đều gắn với vui buồn của dân tộc và của nhân loại mà hầu như không phụ thuộc vào cảnh ngộ của riêng mình. em hãy tìm hiểu nét đẹp trong tâm hồn Hồ Chí Minh.

diễn giảng. Vì thế.Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. cấu tứ thơ. hình ảnh thơ.Sách giáo khoa. Những điều cần lưu ý khi phân tích nhân vật trong những lưu ý khi phân tích nhân vật thơ trữ tình: trong thơ trữ tình. .Nhân vật trữ tình thường mang một niềm suy tư. B. Luyện tập: . những nét khách quan được cảm nhận qua điệu tâm hồn. Phương tiện dạy học: . vừa có ý nghĩa chủ quan. tâm trạng chủ quan. còn phải thấy được những yếu tố. nhưng cũng không hoàn toàn là chủ quan thuần túy. Tiến trình lên lớp: 1.Luyện tập củng cố kiến thức. 3. Trang 231 .Lưu ý một số điều khi phân tích nhân vật trong thơ trữ tình. .Giáo viên chia lớp làm 4 nhóm .Tuần 23: Tiết tự chọn Giáo án Làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG THƠ TRỮ TÌNH A. nhạc điệu.Đề 1: Tính cổ điển và hiện đại trong bài Tràng giang thảo luận 4 đề văn: của Huy Cận. sách giáo viên. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Giáo viên hướng dẫn học sinh I. Đây vừa là đối tượng để bộc lộ cảm xúc. những suy tư của nhân vật trữ tình thể hiện qua lời thơ. riêng tư của nhà thơ. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Thứ đến là phân tích nhân vật trong thơ trữ tình. phân tích những tâm trạng. . vừa là hình ảnh mang cảm xúc của nhà thơ. suy nghĩ của nhà thơ. tài liệu tham khảo. cảm xúc. . Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp 2. một mặt phải làm nỗi bật cảm xúc. thiết kế bài học.Phân tích tác phẩm trữ tình. mặt khác. rèn luyện kỹ năng qua một số đề văn cụ thể. C.… D. yêu cầu của thao tác lập luận so sánh. Phương pháp dạy học: . Hh2: II. thể hiện một quan hệ thẩm mĩ đối với cuộc sống. tâm trạng riêng của tác giả. khi phân tích nhân vật trữ tình. Cách so sánh. trước hết là phân tích “cái tôi trữ tình”. Kiểm tra bài cũ: Trình bày mục đích.

cho điểm và hoàn chỉnh dàn bài. giáo viên yêu cầu học sinh trình bày sản phẩm của mình bằng bảng phụ.dặn dò: .. Củng cố .Giáo viên nhận xét kết quả thảo luận.Giáo viên lưu ý học sinh cách làm bài và nhắc nhỡ các em chấp hành tốt nội qui. Trang 232 . . .Học sinh nhận xét và bổ sung cho nhau .Học sinh thảo luận với các yêu cầu cụ thể sau: + Mở bài nên giới thiệu như thế nào? + Tìm ý cho mỗi đề bài + Sắp xếp các ý theo trình tự hợp lí + Triển khai một ý thành lời văn Sau khi học sinh thảo luận xong.Đề 2: Chất cổ điển và hiện đại trong bài chiều tối của Hồ Chí Minh.

… D. Kiểm tra bài cũ: . Vào bài mới: Lời vào bài: Trong nền văn học Việt Nam.Tuần 24: Tiết 85 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TỪ ẤY Tố Hữu A. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 233 . + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm thơ trữ tình hiện đại theo đặc trưng thể loại. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. + Biết vận dụng hiểu biết và phân tích thơ trữ tình vào bài văn phân tích thơ trữ tình. Bài thơ Từ ấy là bài thơ có ý nghĩa mở đầu. sách giáo viên. cũng là tuyên ngôn nghệ thuật của bài thơ.Đọc thuộc lòng và diễn cảm bản phiên âm chữ Hán và bản dịch thơ bài thơ Chiều tối. + Thấy được nghệ thuật diễn tả tâm trạng vui sướng.… C. thiết kế bài học. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . B. cảm hứng. cũng có ý nghĩ như một tuyên ngôn và lẽ sống của một chiến sĩ CM. thể loại và ngôn ngữ.Phân tích tâm hồn lạc quan. Tố Hữu trở thành một chiến sĩ cộng sản. giọng thơ sảng khoái.Về kỹ năng: + Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Cảm nhận được niềm vui lớn của nhà thơ khi giác ngộ lí tưởng cộng sản và nhờ đó biết gắn bó với nhân dân lao khổ. của nhà thơ. say mê bằng hình ảnh tươi sáng.Nêu rõ hướng vận động của tứ thơ. Tiến trình lên lớp: 1. hình ảnh thơ. . bước đầu nhận biết được sự giống và khác nhau giữa thơ trung đại và thơ hiện đại về đề tài. tình yêu thiên nhiên và cuộc sống của nhân vật trữ tình trong bài thơ. . Tố Hữu được coi là lá cờ đầu của nên thơ ca CM. tài liệu tham khảo. Từ đây có thể rút ra nhận xét giá trị khái quát của bài thơ. tạo cho mình một sức mạnh tinh thần to lớn. 2. diễn giảng. Từ một thanh niên trí thức tiểu tư sản được giác ngộ lí tưởng. . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. nhịp thơ dồn dập. Tập thơ Từ ấy là tập thơ đầu tay đánh dấu thời điểm bừng sáng của tâm hồn thơ và lí tưởng CM. 3.

Giáo viên nhận xét và chốt ý. con đường thi ca của Tố Hữu. 3. say mê náo nức của nhà thơ khi đón nhận lí tưởng cộng sản (khổ 1): .Từ ấy đánh dấu bước ngoặt lớn trong cuộc đời Tố Hữu: khi 18 tuổi được giác ngộ lí tưởng cộng sản và kết nạp Trang 234 Say mê náo nức Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu khổ thơ thong qua hệ thống câu hỏi: . bố cục và nội dung bài thơ: Gọi học sinh đọc bài thơ (lưu ý giọng điệu hân hoan. trẻ trung của một cái tôi trữ tình. ở Huế . Tập thơ Từ ấy: . Bài thơ Từ ấy: . . vui sướng) và tóm tắt bằng sơ đồ tâm trạng: Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. hướng dẫn học sinh ghi bài từ sgk.Tập thơ Từ ấy (1937 – 1946) là chặng thơ đầu tiên trong đời thơ Tố Hữu. . Nhân vật trữ tình Nhận thức về lẽ sống Sự chuyển biến tâm hồn II. đồng thời tập thơ cũng giàu chất lãng mạn.Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu dẫn: Gọi học sinh đọc phần tiểu dẫn và cho biết hoàn cảnh sáng tác? Nội dung chính của tập thơ? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Niềm vui sướng. găn liền với quá trình vận động CM VN từ khi có Đảng đến với CMT8 thành công. Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu xuất xứ.Tên thật là Nguyễn Kim Thành (1929 – 2002). cách mạng. Giáo viên dung bảng phụ để trình bày tâm trạng tác giả: I. là bài thơ có ý nghĩa mở đầu cho con đường cách mạng. từ đó sự nghiệp thơ ca gắn liền với sự nghiệp CM. hi sinh nhưng cũng nhiều thắng lợi của dân tộc.Nội dung thơ luôn gắn bó và phản ánh chân thật những chặng đường CM gian khổ.Bài thơ trích trong phần Máu lửa. trong trẻo. mới mẻ. Đọc hiểu văn bản 1. sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn khi gặp gỡ và giác ngộ lí tưởng cộng sản. Tìm hiểu chung 1. 2.Bố cục: 3 phần . hân hoan nồng nhiệt của một tâm hồn trẻ khát khao lẽ sống đã bắt gặp ánh sáng lí tưởng.Năm 1938 được kết nạp Đảng cộng sản. trong trẻo. Tác giả: . sôi nổi. tập thơ gồm 3 phần: Máu lửu – Xiềng xích – Giải phóng.Nội dung: Tâm nguyện cao đẹp của người thanh niên trẻ trung nhiệt tình cách mạng: niềm say mê mãnh liệt và vui sướng tràn trề cùng với nhận thức mới về lẽ sống. .Tập thơ là tiếng ca vui tươi.

Niềm say mê ấy được thể hiện qua hai hình ảnh: + Mặt trời chân lí chói qua tim: Tác giả đã sử dụng hình ảnh ẩn dụ: . không gian đã xác định. rạo rực. sôi nổi. bồi dưỡng tình cảm cho con người. Đó là nguồn sáng vĩ đại làm bừng sáng cả trí tuệ và trái tim ông. giác ngộ lí tưởng cộng sản. 2. Lí tưởng Đảng đã chiếu rọi và làm bừng sáng về mặt trí tuệ. Đảng. + Trước đó. thôi thúc. Đặc biệt là quan tâm đến quần chúng lao khổ. Giáo viên nhận xét và bổ sung. Tố Hữu đã đón nhận ánh sáng lí tưởng Đảng. Lí tưởng ấy không chỉ tác động đến lí trí mà còn tới tình cảm nhà thơ (chói qua tim). 4: Bộc lộ tình yêu thương con người không phải tình yêu chung chung mà bằng tình yêu giai cấp rõ rang. .Tình cảm của tác giả chủ yếu là hướng đến đối tượng nào? Từ đó.Khi được lí tưởng soi rọi. ⇒ Lí tưởng cộng sản đã thắp sáng trong thơ Tố Hữu một cách da diết. quan niệm mới về lẽ sống của Tố Hữu được thể hiện như thế nào? . → Tố Hữu đã đặt mình giữa dòng đời và trong môi trường rộng lớn của quần chúng lao khổ.Để thể hiện niềm say mê. Giáo viên nhận xét. Từ bóng đêm của cuộc đời cũ. Tố Hữu đã sử dụng những hình ảnh nào? Giá trị biểu đạt? Học sinh làm việc theo từng dãy bàn và trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên.2 câu 3. + Hình ảnh Hồn tôi là một vườn hoa lá: Tác giả đón nhận lí tưởng bằng cả tình cảm rạo rực. Gọi học sinh đọc khổ 2 và sử dụng phương pháp phát vấn: . Những nhận thức về lẽ sống (khổ 2): . sự giao cảm của những Trang 235 . bổ sung và giảng để chốt lại vấn đề. từ ấy nghĩa là gì? Có ý nghĩa như thế nào trong cuộc đời? .. Đồng thời lí tưởng ấy cũng khơi nguồn cho thơ ca. + Câu 2: Từ “trang trải” → tâm hồn nhà thơ trải rộng với cuộc đời. . → Từ ấy trở thành thiêng liêng trong cuộc đời Tố Hữu.Mặt trời mùa hạ (tỏa ánh sáng rực rỡ.Hai dòng đầu: Khẳng định quan niệm mới mẻ về lẽ sống là sự gắn bó hài hòa giữa “cái tôi” cá nhân và “cái ta” chung của mọi người: + Câu 1: Động từ “buộc”: Ngoa dụ → ý thức tự nguyện sâu sắc và quyết tâm sắt đá của tác giả để vượt qua ranh giới cái tôi. chói chang) → Mặt trời chân lí (chân lí là những gì đúng nhất mà mọi người đã thừa nhận) ⇒ Ca ngợi ánh sáng kì diệu của cách mạng.Theo em. Tố Hữu khẳng định mối quan hệ giữa văn học và đời sống dựa trên cơ sở nào? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Tố Hữu còn băn khoăn đi tìm lẽ yêu đời: Vẫn vơ theo mãi vòng quanh quẩn + Từ ấy như điểm chốt của thời gian.Khối đời: Là hình ảnh ẩn dụ. Ở đây nhà thơ đã tìm thấy niềm vui và sức mạnh mới không chỉ bằng nhận thức mà bằng tình cảm yêu mến. trìu tượng hóa sức mạnh tập thể nhân dân. say mê. .

hướng người đọc đến chân trời tươi sáng. + Đối tượng để nhà thơ gắn bó: .Hồn thơ Tố Hữu chan chứa tình giai cấp và niềm biết ơn sâu sắc cách mạng. Đặc sắc nghệ thuật: . anh.Sử dụng các biện pháp tu từ: ẩn dụ. tuôn trào.Tình hữu ái với quần chúng lao khổ coi như tình ruột thịt. 3. Là vạn đầu em nhỏ → Những nạn nhân của sự bất công ngang trái trong xã hội cũ. thân thiết.Thơ Tố Hữu rõ rang là thơ trữ tình – chính trị. Sự chuyển biến sâu sắc trong tâm hồn nhà thơ (khổ 3): . điệp từ. . . → Khẳng định mối quan hệ sâu sắc giữa văn học và đời sống mà chủ yếu là cuộc sống của quần chúng nhân dân.Bố cục lô gíc chặt chẽ theo 3 ý trong một mạch thơ chung. so sánh. .Gọi học sinh đọc khổ thơ cuối và cho biết tâm hồn Tố Hữu đã chuyển biến như thế nào? Thông qua những hình ảnh nào? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trướclớp. . Luyện tập Trang 236 .Tiếng nói trong thơ là tiếng nói của một nhà thơ vô sản chân chính. dứt khoát hòa mình vào quần chúng rồi. ngoa dụ. 2. Luyện tập 1. 4.Giọng thơ chân thành sôi nổi. → Ông mở long đón nhận những kiếp người đau khổ vào trong gia đình bao la của mình. cơ cực. em → nhấn mạnh. . Là vạn nhà . khẳng định một tình cảm gia đình đầm ấm.Nhịp điệu thơ dồn dập. đã trở thành ruột thịt của họ rồi. Vạn em nhỏ cù bất cù bơ: những em nỏ lang thang không nơi nương tựa. nồng nàn. bụi đời (thành ngữ) trái tim. 5. Tôi đã là nghĩa là đã thực sự. ngôn ngữ giàu tính dân tộc. vất vả. là thành viên của đại gia đình lao khổ.Hình ảnh thơ tươi sáng. + Nghệ thuật: Điệp từ là kết hợp với từ con. Kiếp phôi pha: những người nghèo khổ. Tổng kết: (ghi nhớ) III.Sáng tạo những hình ảnh mới mẻ . . . + Tố Hữu khẳng định là con người gần gũi than thiết. Là vạn kiếp phôi pha . Củng cố .

Trang 237 .3.Nắm được niềm say mê. Hướng dẫn tự học . đọc trước các bài trong sách giáo khoa và trả lời câu hỏi.Học thuộc long bài thơ .Tiết sau đọc them. náo nức của tác giả khi giác ngộ lí tưởng. .

Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. thực chất đen tối. Hướng dẫn đọc – hiểu Gợi ý trả lời câu hỏi sgk: Câu 1: Câu thơ giản dị. 3.Từ thái bình được dung với sự mỉa mai: thái bình như Trang 238 . thiết kế bài học. . Tiến trình lên lớp: 1.Tuần 24: Tiết 86 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: LAI TÂN. lười biếng. Hoàn cảnh sáng tác: bài thơ 97 trong tập NKTT. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. sách giáo viên.Đó là thái bình của tham nhũng. . bên ngoài. tốt lành. NHỚ ĐỒNG A. Chủ đề: Ghi lại những cảm nhận và suy nghĩ của Bác về hiện trạng xã hội của Trung Quốc ở Lai Tân – Quãng Tây. B. cảnh sát trưởng thì ăn tiền của phạm nhân. 2. Lai Tân – Hồ Chí Minh dẫn SGK: 1. thối nát phủ bên ngoài vẻ yên ấm. 2. sự thối nát của chính quyền.… C. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu I. giấu bên trong là tha hóa. mục rỗng.… D. thối nát hợp pháp. Lai Tân là một huyện nhỏ trên đường từ Nam Ninh đến Liễu Châu. sa đọa của bộ máy công quyền những con mọt của dân. Những đại biểu thực thi của pháp luật thì sống và làm việc trong sa đọa và trụi lạc. Câu 2: Ý nghĩa châm biếm mỉa mai ở câu cuối bài thơ: Lai Tân y cựu thái bình thiên. Kiểm tra bài cũ: 3. tài liệu tham khảo. giọng kể bình thản.Đó là thái bình giả tạo. . huyện trưởng thì vừa hút thuốc phiện vừa bàn công việc. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Giúp học sinh tự học qua những gợi ý về kiến thức và kĩ năng để thấy rõ tư tưởng nghệ thuật của 2 tác phẩm trữ tình trong quy định và bổ sung thêm kiến thức cho phần nghị luận văn học môn làm văn. khách quan đã làm hiện lên trước mắt người đọc bộ máy lãnh đạo của huyện Lai Tân: Ban trưởng – giám mục nhà tù chuyên đánh bạc. diễn giảng.

thế thì dân bị oan khổ biết bao! Vẫn y cựu thái bình nghĩa là sự thật hiển nhiên. Hướng dẫn đọc . nhất là dân ca. Bởi vì đó là linh hồn quê hương. âm u thủa trước: cồn thơm. dân tộc ngân lên thành câu hát. . đồng chí của người tù cộng sản trẻ tuôi trong những ngày đầu bị giam ở nhà lao. phẩn nộ. bị tách biệt với thế giới bên ngoài. gợi cả quê hương. khách quan. 3. bên trong là sự bất bình. bùn hi vọng… . hoàn cảnh sáng tác: tháng 7 năm 1939. đã thành bản chất. . khái quát vấn đề mang tính tiêu biểu điển hình XHTQ thời Tưởng Giới Thạch. trong phần xiềng xích khi Tố Hữu bị giam trong nhà lao Thừa Phủ. Câu 2: Những câu sau khắc sâu tô đậm âm vang của tiếng hò khêu gợi nỗi nhớ của tác giả về cảnh quê.Gì sâu bằng… Hiu quạnh bên trong… → gợi nhớ về quá khứ. Chủ đề: Nỗi niềm thương nhớ đống quê. Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi sgk. . Nhớ đồng – Tố hữu 1. Nó gợi nhớ thương. người quê. tình cảm mỉa mai châm biếng sâu sắc. 2.Gì sâu bằng những trưa thương nhớ Hưu quạnh… .3 câu đầu kể chân thực. Xuất xứ. Trong hoàn cảnh bị giam cầm.Gợi nhớ quê hương tươi đẹp bình yên. nhưng Trang 239 .Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt cô đọng hàm súc. kín đáo bộc lộ thái độ.hiểu: Câu 1: Sự gợi cảm của tiếng hò quê hương: không gì lay động tâm hồn bằng âm nhạc.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn sgk. quy luật từ bao nay. xóm nhà tranh thấp êm ả cứ trôi đi. đồng bào đang chờ đợi qua những giai âm khoan nhặt tha thiết.Gì sâu bằng… Ôi ruộng đồng… → gợi hình ảnh người dân lao động quê hương nghèo khổ nhưng cần cù và chứa bao hi vọng: lưng cong xuống luống cày. thái độ dấu kín. tiếng hò hố não nùng lại càng ám ảnh. con người đồng bào. II. kìm nén. ruồng tre mát. cảnh vật.Giọng điệu bình thản bên ngoài. . ô mạ xanh. . nương khoai sắn ngọt bùi. kỉ niệm.Câu cuối nhận xét thâm trầm. Câu 3: .

hi vọng – tiếng hò xao xuyến lại vang vọng. nhà tranh. ngây thơ. trở về hiện tại vẫn mơ hoài giấc mơ tự do. quanh quẩn. Nhớ lại quãng thời gian của chính bản thân mình đi kiếm lẽ yêu đời và đã sung sướng tìm thấy chân lí – lí tưởng sống. hi vọng. V. lúa.Chuẩn bị bài mới: Trả bài viết số 5 Trang 240 . gọi hỏi trong giọng thơ rất bồi hồi. nhớ. . Câu 3: Tình yêu tha thiết và nỗi nhớ da diết của tác giả được thể kiện qua nhiều hình ảnh quen thuộc. . Hướng dẫn tự học .Chân thành hồn nhiên. cha mẹ đã sống chết trên quê hương. cố vùng thoát mà chưa thoát.Dựa vào hướng dẫn đọc – hiểu. dòng song. Câu 5: Mạch vận động: bị giam trong nhà lao – trưa hiu quạnh – tiếng hò gợi nhớ quê hương.Hai câu cuối: kết bài trở lại thời điểm hiện tại: trưa hiu quạnh trong tù tiếng hò vang vọng vào gợi nỗi nhớ đồng triền miên. gia đình – quá khứ trở về: con đường đi tìm lí tưởng của bản thân – trở về hiện tại: buồn. ước mơ. sung sướng. mong mỏi. Câu 4: Cảm nghĩ về niềm say mê lí tưởng của nhà thơ: . nhẹ nhàng như được nâng cánh bay trên chín tầng cao bát ngát. băn khoăn vẫn vơ. học sinh tìm hiểu các bài thơ. ôi. . không dứt.con người như ông bà. các điệp từ. điệp ngữ: đâu.Khi tìm thấy lí tưởng: say mê. chao ôi… gắn kết. ơi. cánh đồng. ô mạ….

Một số em chưa đọc kĩ nên chưa xác định được trọng Trang 241 . .Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề. lập luận tốt. từ đó củng cố thêm các kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và văn nghị luận xã hội nói riêng. biết so sánh với làm số 1. một bài văn nghị luận xã hội. .Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. Nhận xét đánh giá bài làm học sinh: ưu.Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm.Tự đánh giá và sữa chữa bài làm của chính mình.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm tốt. nhược điểm bài làm của học sinh. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt A. Đề bài: Viết một bài văn nghị luận trình bày quan niệm của mình về lối sống giản dị của một con người.Tuần 24: Tiết 87 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 5 A. Trả bài viết số 5 I. 2. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn. lấy dẫn chứng phù hợp và chọn lọc. . Ưu điểm: tuyên dương một số bài đạt kết quả . đánh giá chung II. . thiết kế bài học. … C. Tiến trình lên lớp: 1. 2. 1. B. Kiểm tra bài cũ: 3. D. Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. Nhược điểm: . bố cục viết chưa cân đối. dung từ ngữ không chính xác. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. Giáo viên nhận xét. lập dàn ý.Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: 27/43 + Lớp 11A1: 22/44 2. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. . .Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số. thảo luận trả lời câu hỏi.Tăng thêm long yêu thích học văn và làm văn.

. . Sữa lỗi .Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: III. tâm của dẫn đến cách viết dàn trải. C.Đề 1: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ diễn tả tâm trạng riêng của tác giả nhưng lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn thế hệ bạn đọc.Bố cục chưa cân đối không rõ rang. 3.Xác định nội dung của đề sai. Kết quả: .Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: .Giáo viên sữa một số lỗi cơ bản của học sinh. + Chuẩn bị bài mới: Trang 242 . Hướng dẫn tự học + Xem lại bài làm của mình. B. . chưa xác định được trọng tâm của đề.Đề 2: Đây thôn Vĩ Dạ vừa là bài thơ về tình yêu vừa là bài thơ về tình quê. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ điều này. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định này. Ra đề bài viết số 6 – Nghị luận văn học (học sinh làm tại nhà) .Các lỗi diễn đạt và dung từ. lan man.

thiết kế bài học. yêu quê hương đất nước của nhà thơ.Xuất xứ: .Bức tranh quê (1941) là tập thơ đầu tay. quán tranh nghèo vắng khách. Qua đó ta thấy một tâm hồn yêu thiên nhiên. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Chủ đề:Bài thơ là bức tranh chiều xuân mang không khí thanh bình. Chiều xuân – Anh thơ dẫn SGK: 1. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Hướng dẫn đọc – hiểu Câu 1: Cảnh chiều xuân ở nông thôn miền Bắc hiện ra thật tĩnh lặng.Bà là người có sở trường viết về cảnh sắc nông thôn. sách giáo viên. gợi được không khí và nhịp sống đồng quê miền Bác.… C. Bài thơ . dòng song chầm chậm trôi. 2. tài liệu tham khảo. Tìm hiểu chung a. có phần lặng lẽ với nhịp sống êm đềm ít xáo động ở cuộc sống nông thôn. b. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tiểu I. êm đềm và thơ mộng. Phả vào chút gì mơ màng. hoa xoan Trang 243 . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Giúp học sinh tự học qua những gợi ý về kiến thức và kĩ năng để thấy rõ tư tưởng nghệ thuật của 2 tác phẩm trữ tình trong quy định và bổ sung thêm kiến thức cho phần nghị luận văn học môn làm văn. buồn xa vắng mà đệp dịu dàng: mọi cảnh vật đều chìm trong màn mưa xuân. B.Anh Thơ – Vương Kiều Ân (1921 – 2005) sinh ra và lớn lên ở bến song Tương (Ninh Giang. Kiểm tra bài cũ: 3. diễn giảng. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Hải Dương) . Con đò nằm im trên bến vắng.Tuần 24: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: TƯƠNG TƯ. 2.… D. Tác giả: . CHIỀU XUÂN A. Bà là nữ thi sĩ tiêu biểu của thơ Việt Nam hiện đại. mưa bụi êm đềm. được giải khuyến khích của Tự lực văn đoàn (1939) Gợi ý trả lời câu hỏi sgk: . phơi phới bay từng hạt nhỏ.

Khổ 3: cánh đồng lúa xanh. vắng lặng. rập rờn. vu vơ. Khổ 2 cảnh vật sinh động nhưng vẫn nhẹ nhàng: cỏ non xanh biếc trên sườn đê. cách so sánh ngông: Gió mưa là … nàng. xác định. 2. từ phiếm chỉ trở về cụ thể. mang sắc thái tình quê chân thực. giọng thơ nhẹ nhàng của ca dao. biếng lười. nằm mặc.Xuất xứ: Trích trong tập Lỡ bước sang ngang (1904) . thong thả. kín đáo. đàn sáo mổ vu vơ. ướt lặng. Hướng dẫn tự học Trang 244 . Có những lời kể nể. tha thiết nhuần nhị. tím rụng tơi bời. Câu 3: Cách bày tỏ tình yêu gửi vào trầu cau quê hương trong nỗi nhớ mong đơn phương mà sắt son. không khí: êm êm. chốc chốc vụt bay ra… Câu 3: Các từ láy gợi tả âm thanh. xanh rờn. nghèo. tơi bời. tràn biếc. cái giật mình của những cô gái nông dân yếm thắm đang làm cỏ. Bài thơ . Câu 2: Không khí êm đềm tĩnh lặng. Câu 2: Cách bày tỏ tình yêu kín đáo.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn sgk. chậm rãi vẫn có từ nghìn đời. mà không bi lụi. song vẫn tôn trọng người mình yêu. hình dáng. Tác giả (SGK) b. trâu bò thong thả gặm cỏ dưới mưa. III. tơi bời.Nhịp sống bình yên. hình ảnh thể hiện: êm êm. bướm bay rập rờn. . niềm hi vọng. Tương tư – Nguyễn Bính 1. Hướng dẫn đọc – hiểu: Câu 1: Nỗi nhớ mong đậm chất ca dao. da diết. Tìm hiểu chung a. trách móc. Bài thơ thể hiện nỗi nhớ mong thật tha thiết. thong thả.Những từ ngữ. xanh rờn. thong thả. dân ca. . II. Gợi ý học sinh trả lời câu hỏi sgk. rập rờn. vắng.Chủ đề: Tương tư là nỗi nhớ mong của trai gái khi yêu nhau. vu vơ. đàn cò bay lên. khắc khoải. khắc khoải. cảm xúc. trôi.

thảo luận trả lời câu hỏi. Học sinh đọc mục I.Về kỹ năng: Có khả năng vận dụng hiểu biết về đặc điểm loại hình về đậc điểm loại hình Tiếng Việt để lí giải các hiện tượng trong tiếng Việt và có thể so sánh với các ngôn ngữ khác khi học ngoại ngữ hoặc khi tiếp xúc với môi trường song ngữ. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. Có hai loại hình ngôn ngữ quên thuộc với chúng ta là: Loại hình ngôn ngữ đơn lập (tiếng Việt. II. 2. hiện tượng cũng niệm loại hình và loại hình ngôn? có chung những đặc trưng cơ bản nào đó: Loại hình nghệ Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ thuật. tiếng Hán…).Trên thế giới có tới 5000 ngôn ngữ. Các nhà ngôn ngữ đã xếp ngôn ngữ vào các loại hình. giáo án. sách giáo viên. B. . ngữ pháp. Tiến trình lên lớp: 1.Về kiến thức: Hiểu một số đặc điểm của loại hình tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biểu của loại hình ngôn ngữ đơn lập. 89 Giáo án Tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT A. để biểu thị ý nghĩa của ngữ pháp là cách sắp xếp từ theo thứ tự trước sau và sử dụng hư từ. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. 3. Cùng trong một ngôn ngữ. Loại hình ngôn ngữ.…). tiếng Anh.… C. tiếng Thái. tiếng Pháp. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Đặc điểm loại hình của tiếng Việt: Trang 245 . Vậy đặc điểm của loại hình tiếng Việt là gì? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta có ý thức hơn trong công việc học tập và sử dụng tiếng Việt.… D. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. .Loại hình đơn lập là loại hình ngôn ngữ mà tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp. loại hình ngôn ngữ.Loại hình ngôn ngữ: Là cách phân chia thành những nhóm ngôn ngữ dựa trên những đặc trưng giống nhau về mặt ngữ âm.Loại hình: Một tập hợp những sự vật. tài liệu tham khảo. Vào bài mới: Lời vào bài: Tiếng Việt cũng như các ngôn ngữ khác trên thế giới vừa có tính lịch sử. từ vựng. loại hình báo chí.Tuần 25: Tiết 88. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Tiếng Việt có những đặc điểm của loại hình ngôn ngữ đơn lập. diễn giảng. nào? . Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. cho biết khái . loại hình ngôn ngữ hòa kết (tiếng Nga. Tiếng Việt không ngừng ổn định và tiếp biến để ngày càng trở nên hoàn thiện. .

chân lí). Trang 246 . Tôi vừa mới ăn. 2. 11 từ.Đặc trưng này dễ thấy khi tat hay đổi trật tự sắp đặt từ hoặc thay đổi các hư từ thì nghĩa của cụm từ. Luyện tập: 1. 3. tiếng có thể là từ (hoặc yếu tố cấu tạo từ). * Ghi nhớ (sách giáo khoa) III. + Ví dụ: (sách giáo khoa) + Ví dụ thêm: “Ta về ta tắm ao ta”. “ta”(2) là chủ ngữ vế thứ 2. giữ chức vụ ngữ pháp gì trong câu thì vẫn không biến đổi hình thái ngữ âm và chữ viết.“Nụ tầm xuân”(2) → làm chủ ngữ cho câu. (3) – “Trẻ”(1) → làm bổ ngữ cho cụm động từ “yêu”. mặt trời. (ca dao) “Ta”(1) là chủ ngữ vế thứ nhất.Tại sao nói tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp? Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích ví dụ sgk và lấy thêm ví dụ. hiện tượng không biến đổi hình thái của từ. Biện pháp chủ yếu để biểu thị ý nghĩa ngữ pháp là sự sắp đặt theo thứ tự trước sau và sử dụng các hư từ. → Ngữ âm và chữ viết không thay đổi. . + Ví dụ: sách giáo khoa.Dùng trong tường hợp nào.Về mặt ngữ âm. 1. vừa mới cùng chỉ sự việc đã diễn ra nhưng mỗi hư từ biểu thị một thời điểm khác nhau. vừa. Bài tập 1: (1) – “Nụ tầm xuân”(1) → làm bổ ngữ cho động từ “hái”. về mặt sử dụng. Tôi vừa ăn.“Bến”(2) → làm chủ ngữ. tiếng là âm tiết. (2) – “Bến”(1) → làm bổ ngữ cho cụm động từ “nhớ”. “ta”(3) làm định ngữ → về mặt phát âm và chữ viết thì 3 tiếng này đều giống nhau. Tiếng Việt là đơn vị cơ sở của ngữ pháp: . trong có 3 từ có cấu tạo 2 âm tiết (nắng hạ. Học sinh đọc ghi nhớ trong bài học. nghĩa của câu sẽ lập tức thay đổi hoặc vô nghĩa. + Ví dụ: (sách giáo khoa). . Giáo viên gợi ý học sinh tìm hiểu ví dụ sách giáo khoa và lấy thêm ví dụ để thấy rằng từ tiếng Việt không biến đổi hình thái? Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích ví dụ để tìm hiểu đặc điểm thứ 3. + Ví dụ thêm: Tôi đã ăn. + Ví dụ thêm: “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim” (“Từ ấy” – Tố Hữu) → Hai câu có 14 tiếng (14 âm tiết). Học sinh làm bài tập số 1 theo yêu cầu → nhận thức rõ vai trò của trật tự từ. . → Các hư từ khác nhau: đã. → Mặc dù có sự thay đổi về đảm nhiệm các thành phần trong câu nhưng ngữ âm và chữ viết không thây đổi. Từ không biến đổi hình thái: .

Hoàn thành các bài tập. giữ chức vụ ngữ pháp khác nhau (chủ ngữ và định ngữ) nhưng phát âm và viết giống nhau.“Trẻ”(2) → làm chủ ngữ. tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập. . Từ “chị” thứ nhất (she) làm chủ ngữ. .“Già”(1) → làm bổ ngữ cho động từ “kính” . Bài tập 3: Đoạn văn có các hư từ: đã. các. IV. .Chuẩn bị bài mới: tiểu sử tóm tắt. . Trang 247 . Hướng dẫn tự học .“các” → chỉ số nhiều toàn thể của sự vật (xiềng xích). . . từ “chị” thứ hai (her) làm tính từ sở hữu (her work). .Nắm vững các đặc điểm loại hình của Tiếng Việt. . chỉ trật tự sắp đặt các từ trong câu là khác nhau.“đã” → chỉ sự hành động xảy ra trước thời điểm mốc. 2.“Già”(2) → làm chủ ngữ.Bài tập số 2: học sinh so sánh những câu tiếng Anh đơn giản gồm hai bộ phận CN + ĐT kèm phụ ngữ với câu tiếng Việt tương ứng để đi đến kết luận: Tiếng Anh thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết. 3.Tiếng Việt: hai từ “chị” ở hai vị trí khác nhau. Trong khi đó tiếng Việt muốn chỉ sự sở hữu phải thêm hư từ (việc làm của chị). mà.“để” → chỉ mục đích. Thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết tiếng Việt. lại. .“lại” → chỉ hành động tái diễn. Bài tập 2: . .She love her work → Chị ấy yêu thích việc làm của chị. . để. ⇒ Vai trò ngữ pháp của từ thay đổi nhưng hình thức của từ vẫn giữ nguyên.“mà” → chỉ mục đích. Bài tập 3: Xác định hư từ và phân tích tác dụng thể hiện ý nghĩa của nó trong đoạn văn sau.Tiếng Anh: Hai từ “chị”: Từ “chị” thứ nhất (she) và từ chị thứ hai (her) phát âm khác nhau và viết khác nhau.

Tuần 25: Tiết 90 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TIỂU SỬ TÓM TẮT A. trung thực những nét cơ bản về cuộc đời và sự sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi nghiệp của một cá nhân nào đó. Ví dụ tiểu sử tóm tắt nhà sau: hoạt động chính trị nhà văn. mốc thời gian.… của người ấy. chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này. học sinh đọc mục I trong quan. nhà khoa học. + Nội dung và độ dài của văn bản phù hợp với tầm cở và cương vị của đương sự (nguyên thủ quốc gia.Tiểu sử tóm tắt là văn bản thong tin một cách khách sử tóm tắt. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong học tập cũng như trong cuộc sống. giúp chúng ta trong việc chọn bạn hoặc giới thiệu người vào các chức vụ của lớp. . nội dung. sự nghiệp và những cống sử tóm tắt? hiến của người đang được nói tới. Bài học hôm nay.…) chúng ta không thể trình bày chi tiết tiểu sử mà chỉ có thể trình bày tóm tắt.…) chúng ta phải biết tiểu sử của ai đó. khi cần giới thiệu một ai đó (một tác giả văn học. Tiến trình lên lớp: 1.Về kỹ năng: Biết viết bản tiểu sử tóm tắt của một nhân vật. giáo án.Tiểu sử tóm tắt là gì? Mục đích . sách giáo viên. B. tài liệu tham khảo. mục đích. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Yêu cầu: + Thông tin khách quan. chính xác về người được nói tới. 3. năng lực. yêu cầu của tiểu sử tóm tắt Tìm hiểu mục đích.… C.Về kiến thức: Hiểu mục đích. thảo luận trả lời câu hỏi. Trang 248 . yêu cầu và cách thức viết bản tóm tắt tiểu sử. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. 2. đánh giá đối tượng… . yêu cầu. biết trình bày sao cho ngắn gọn mà vẫn đầy đủ những thong tin cơ bản. tức là phải ghi cụ thể từng số liệu. . Mục đích. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . thành tích. đặc điểm. trường. Nhưng vì nhiều lí do (thời gian. người nghe về cuộc đời. diễn giảng. anh hung. thấm chí một người bình thường.Mục đích: Tiểu sử tóm tắt nhằm giới thiệu cho người viết tiểu sử tóm tắt? Yêu cầu viết tiểu đọc.… D. một nhà khoa học. yêu cầu của tiểu . Tiểu sử tóm tắt chính là cách để chúng ta biết tóm tắt. Những hiểu biết đó giúp những người có trách nhiệm trong công tác tổ chức. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: I.

Học sinh đọc lại văn bản của Lương Thế Vinh → Trả lời những câu hỏi sau đây. đương đại) .Để chuẩn bị cho bài văn viết về tiểu sử tóm tắt.Kết cấu: Tiểu sử tóm tắt thường gồm 3 phần là: + Giới thiệu nhân thân của đương sự (lịch sử cá nhân): họ tên.Các hoạt động chính nổi bật . gia đình. Văn bản tiểu sử tóm tắt về Lương Thế Vinh gồm: . Cách viết tiểu sử tóm tắt.Giới thiệu khái quát về nhân thân. gia đình…. II.Lời đánh giá chung.Tác phẩm văn học dùng cho nhà trường. Tài liệu cụ thể là cuốn Từ điển tác giả.Sưu tầm những tài liệu viết về tiểu sử. ngày tháng năm sinh (năm mất). cán bộ lớp. nghệ thuật . thường đơn nghĩa. lời đánh giá chung.Muốn viết được văn bản tiểu sử tóm tắt cần phải: + Nghiên cứu kĩ về 3 nội dung trên bằng cách đọc sách Trang 249 . tên nhà xuất bản. và trả lời câu hỏi. 1. . thời gian: lịch sử. các hoạt động chính. những đóng góp chủ yếu. đầy đủ và tiêu biểu. đọc tóm tắt và hiểu thêm về nhân vật. + Đánh giá vai trò tác dụng của đương sự trong một phạm vi không gian. giản dị. làng xã. học vấn. Tìm hiểu văn bản tiểu sử tóm tắt * Tiểu sử tóm tắt của Lương Thế Vinh: . 2. người viết ghi đầy đủ tên tài liệu.Sưu tầm và đọc những tài liệu của chính nhân vật. thời gian nhất định (quốc gia. tổ dân phố nên ngắn gọn) + Ngôn ngữ trong sáng. các quan hệ xã hội tiêu biểu của đương sự. cần sưu tầm những tài liệu gì? Các tài liệu đó phải đáp ứng những yêu cầu nào? Tiểu sử tóm tắt thường gồm có mấy phần? là những phần nào? Muốn viết được văn bản tiểu sử tóm tắt cần phải làm gì? nhà khoa học. quê. Cách viết . không sử dụng các biện pháp tu từ.Kể lại các nội dung chính của tiểu sử Lương Thế Vinh: Nhân thân. . Viết tiểu sử tóm tắt a. * Cách chọn và yêu cầu đối với tài liệu: .Tác giả đã lựa chọn những nội dung tiêu biểu những nội dung chính xác về thân thế cuộc đời của Lương Thế Vinh. . → Các tài liệu phải chân thực. gia tộc… + Giới thiệu ngắn gọn về các lĩnh vực hoạt động tiêu biểu. .Hoạt động 2: Học sinh đọc văn bản tiểu sử về Lương Thế Vinh. .Những đóng góp chủ yếu: Văn chương. . chính xác. Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt a. bác học lớn cần dài. nghề nghiệp. tập thể. b. cuộc đời và sự nghiệp của nhân vật cần tóm tắt.

Hướng dẫn tự học. thời gian.Giống nhau: Các văn bản tiểu sử tóm tắt. Luyện tập. * Bài tập 2: . Sơ yếu lí lịch: do bản thân tự viết theo mẫu. + Sử dụng ngôn ngữ thích hợp để viết văn bản. 3. đọc trong lễ truy điệu nên ngoài phần tiểu sử tóm tắt còn có lời chia buồn với gia quyến. tác phẩm văn học…) và trong thuyết minh có yếu tố cảm xúc. . Củng cố 2. 1. . thuyết minh đều có thể viết về một nhân vật nào đó. III. cảnh. điếu văn. sơ yếu lí lịch. Luyện tập * Bài tập 1: Hai trường hợp có thể viết tiểu sử tóm tắt: + Giới thiệu người ứng cử vào một tổ chức nào đó trong cơ quan nhà nước hoặc đoàn thể.Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập. tra cứu hồ sơ. còn tiểu sử tóm tắt do người khác viết và tương đối linh hoạt. Trang 250 . hỏi nhân chứng (nếu có) + Sắp xếp tư liệu theo trình tự không gian.Tiểu sử tóm tắt có đối tượng là con người. sự việc… hợp lí. vật. + Giới thiệu một vị lãnh đạo cao cấp của nước ngoài sang thăm nước ta. còn đối tượng của thuyết minh rộng hơn (người.Khác nhau: Điếu văn viết về người đã qua đời.

… C. từ không biến đổi hình thái. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tài liệu tham khảo. Tiếng Việt là thứ tiếng đơn âm. giáo viên củng Bài tập 1: Lựa chọn nội dung thể hiện đúng và đủ các cố. thảo luận trả lời câu hỏi. mâm xôi đậu Kiến bò đĩa thịt. Đáp án: Chọn đáp án C. Bài tập 2: Phân tích đặc điểm loại hình của tiếng Việt thể hiện ở những câu sau: a. Luyện tập thảo luận và trình bày. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. giáo án. sách giáo viên. ý nghĩa ngữ pháp. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tổ chức hoạt động nhóm: các nhóm I. 2. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Tuần 25: Tiết tự chọn Giáo án tiếng Việt (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ TIẾNG VIỆT A. Ruồi đậu mâm xôi. D. âm tiết là đơn vị cơ sở. chốt lại kiến thức qua mỗi bài tập. B. đĩa thịt bò (câu đối) Trang 251 . Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ chắp dính. từ không biến đổi hình thái. Kiểm tra bài cũ: Nêu những đặc trưng cơ bản của loại hình ngôn ngữ tiếng Việt? Lấy ví dụ phân tích. 3. Là đáp án thể hiện đầy đủ các đặc trưng loại hình đơn lập của tiếng Việt. Tiến trình lên lớp: 1. ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ. Tiếng Việt không có trọng âm từ. âm tiết là đơn vị cơ sở.… D. từ không biến đổi hình thái. C. ý nghĩa ngữ pháp thể hiện chủ yếu nhờ phương thức trật tự từ và hư từ. đặc điểm loại hình tiếng Việt. B. Tiếng Việt thuộc loại hình đơn lập với ba đặc trưng cơ bản. A. diễn giảng. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Luyện tập củng cố nắm vững kiến về một số đặc điểm của loại hình tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biểu của loại hình ngôn ngữ đơn lập.

Từ ta1. ta4 khác nhau về chức năng ngữ pháp. . b. Trang 252 b. từ ta2 làm bổ ngữ nên đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). từ ta làm bổ ngữ nên đặt sau động từ vị ngữ (nhớ). đặc điểm loại hình của tiếng Việt thể hiện rõ ở các mặt: .Từ ta1. Việt Bắc) Gợi ý làm bài: a. (Tố Hữu. chỉ khác nhau về vị trí so với động từ vị ngữ (về. Ta về.Mình về. Bài tập 3: Lựa chọn hư từ thích hợp (trong số những hư từ cho dưới đây) điền vào chổ trống trong đoạn thơ sau: Cuộc đời/…/ dài thế Năm tháng/…/ đi qua /…/ biển kia/…/ rộng Mây /…/ bay về xa. . đĩa thịt(1) và đĩa thịt(2) khác nhau về chức vụ ngữ pháp trong câu nhưng không khác nhau về hình thức âm thanh. Trong câu thơ này có 3 từ gồm 2 âm tiết (mười lăm. nhớ). ta3. . đĩa thịt(1) là phụ ngữ chỉ chỉ đối tượng nên được đặt sau các động từ vị ngữ (đậu 1. kiến là chủ ngữ nên đặt trước các động từ vị ngữ (đậu 1. Đặc điểm loại hình của Tiếng Việt thể hiện trong hai câu đối: . . . từ đậu(2) là danh từ. c. nhớ). bò 1). mặn nồng). bò 1). ta4 và từ mình đều làm chủ ngữ nên đặt trước động từ vị ngữ (về. từ bò(1) là động từ không khác về hình thức với từ bò(2) là danh từ. ta3.Từ không biến đổi hình thái: từ đậu(1) là động từ. mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng. .Các từ mâm xôi(1) và mâm xôi(2). thiết tha. mình có nhớ ta Ta về ta nhớ những hoa cùng người.Các từ ruồi. c. ý nghĩa ngữ pháp với từ ta2 nhưng không khác nhau về hình thức. Cũng như thế. còn lại mỗi âm tiết là một đơn từ. nhớ). Các từ mâm xôi(1).Mỗi âm tiết là một từ đơn. Từ mình(1) và mình(2) đều là chủ ngữ nên đều đặt trước các động từ vị ngữ (về. nhưng không khác nhau về hình thức. Trong câu thơ thứ 2. ta2 đặt sau động từ vị ngữ (nhớ).Mỗi câu đối đều có nghĩa và là một từ đơn.

dẫu. như. vẫn. và. dẫu. vẫn. Xuân Quỳnh). Trang 253 . đã) Đáp án: Lần lượt thêm vào đoạn thơ các hư từ: tuy. Hướng dẫn tự học. (vẫn.(Sóng. nhưng. II. tuy. như.

diễn giảng.1837) là người Trang 254 . vị tha của chủ thể trữ tình. tinh tế cả về hình thức ngôn từ và nội dung tâm tình.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: + Hiểu được vẻ đẹp giản dị.Đọc diễn cảm bài thơ Chiều xuân và nêu cảm nghỉ của em về bài thơ. 1. . tài liệu tham khảo. khát khao tình yêu và tự do của nhân dân Nga đã được thể hiện một cách thiên tài và tuyệt đẹp trong nhiều bài thơ của Puskin mà Tôi yêu em là một ví dụ tiêu biểu. thiết kế bài học.Tuần 26: Tiết 91 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÔI YÊU EM Pu-skin A.Phân tích tác dụng của những câu thơ điệp khúc trong bài Nhớ đồng.… D. nó làm rung động bao trái tim khác khi họ đến với tình yêu. Bằng một cách nói giản dị. + Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn trong tình yêu chân thành. trong sáng. Cuộc đời 37 năm của Mặt trời thi ca Nga từng tơ vương không ít mối tình đơn phương éo le và thất vọng. .Về kỹ năng: + Biết cách đọc – hiểu một bài thơ dịch. 3. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Puskin đã cho người đọc thấy nên yêu một cách cao thượng và nhân văn. tác phẩm.… C. Tình yêu là đề tài muôn thủa của thi ca và luôn mới mẻ. Vào bài mới: Lời vào bài: .Alêchxandrơ Xecghêvích Puskin (1799 . Những bài thơ tình hay nhất không hẳn đã là bài thơ có hình thức đẹp đẽ. chân thành. . Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. mà điều quan trọng là tiếng nói chân thành nơi trái tim yêu. 2. B. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . sách giáo viên. Mỗi thi nhân khi đến với đề tài này đều có những phát hiện riêng. . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Đọc thuộc lòng bài Lai Tân và cho biết đại ý của bài thơ. Tác giả . Tôi yêu em của Puskin là một bài thơ như vậy.Cách 2: Puskin là nhà văn vĩ đại. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu I. Tìm hiểu chung khái quát về tác giả.Cách 1: Từ khi loài người biết yêu và làm thơ đã có thơ về tình yêu. Kiểm tra bài cũ: . ngôn từ bóng bẩy. Nhưng đó lại là nguồn cảm hứng từ một tình yêu như thế. đắm say. thủy chung và cao thượng.

câu 7. bày tỏ tình cảm tâm trạng của nhân vật trữ tình… vừa xa vừa gần. 2. Trang 255 . chưa dám. 8: mong ước tha thiết và điềm tĩnh. mùa xuân của văn học Nga (Lecmotop) .Dịch tôi yêu em là hiểu tâm trạng chủ thể vì: anh thì lại hình như chưa được phép. . nhan đề mới là của người dịch.4 câu sau: . câu 1. . 6: day dứt.Nội dung bao quát trong thơ Puskin thể hiện tâm hồn khát khao tự do và tình yêu của nhân dân Nga. vừa tự nhủ. Tác Phẩm a. Đọc hiểu văn bản 1. . nồng nàn.Điệp khúc tôi yêu em (4 lần) làm nổi bật cảm xúc chủ đạo của bài thơ: ngắn gọn. . Đóng góp về hình thức nghệ thuật: xây dựng và phát triển ngôn ngữ văn học Nga hiện đại. trực tiếp. 4 câu đầu: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. ngập ngừng.Phân tích dụng ý nghệ thuật của câu mở đầu bài thơ. 4: cách cư xử với người yêu không muốn làm người yêu buồn phiền. buồn đau. câu 5.Đóng góp nhiều mặt.Hình ảnh so sánh ngọn lửa tình: thể hiện một tình yêu cháy bỏng không tắt trong nhân vật trữ tình. vừa như thú nhận. cô và em trong sách giáo khoa để chứng minh) . nhiều thể loại cho văn học Nga nhưng nổi bất là thơ trữ tình: Puskin – mặt trời thi ca Nga (Gô gôn).. bộ bách khoa toàn thư của hiện thực đời sống Nga nữa đầu thể kỉ XIX (Biêlinxki). 4: mạnh mẽ dứt khoát như lời hứa. vừa nuối tiếc. .Hướng dẫn đọc: giọng điệu của lời từ giã với cảm xúc phức tạp. câu 3.Các từ: có thể. * Câu 3. . Bố cục . Nhưng không dung cô hay nàng vì xa cách quá hoặc không trực tiếp. chưa thể.Bài thơ trong nguyên tác không có nhan đề.4 câu đầu: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết.Tác phẩm tiêu biểu (sách giáo khoa) 2. 2: chậm. đặt nền móng cho văn học hiện thực Nga thế kỉ XIX. (giáo viên đọc bài Ngày và anh. Hoàn cảnh sáng tác: (sách giáo khoa) b. Tại sao người dịch không dịch anh yêu em cho thắm thiết hoặc tôi yêu cô hạn chế sự rụt rụt rè của chàng trai. Cảm xúc chủ đạo của bài thơ .Bài thơ là một lời giã từ cũng là lời giải bày bộc bạch một tình yêu chẳng thể nào nguôi ngoai. giản dị. chưa hẳn bộc lộ tâm trạng gì? Đối lập với các từ: II. Mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình a. * 2 câu đầu: nhân vật trữ tình thú nhận nói điều thầm kín trong trái tim mình là tôi yêu em . vẫn sôi nổi.

tự vượt mình. 8: Mang lại nhiều điều bất ngờ. không.Điệp ngữ tôi yêu em không chỉ có tác dụng nối liền mạch cảm xúc. .Từ nhưng tạo mâu thuẫn trong tâm trạng cảm xúc. không thể có dụng ý gì? → Diễn biến tâm trạng. và tại sao em lại có thể.Câu 8: Gắn toàn bộ với 7 câu trước: Không chỉ là lời nguyện cầu thong thường mà chứa đựng biết bao tình ý: Vượt lên sự ích kỉ tầm thường trong tình yêu. da diết: nhà văn trữ tình hồi nhớ lại. . kiểm nghiệm lại tình yêu. . . mãnh liệt trong sáng.Câu 7: Khái quát toàn bộ tấm chân tình ở câu trước. dứt khoát. tự trọng. . chúng ta lại có thể để mất đi một mối tình quý giá chẳng bao giờ có thể tìm thấy ở đâu và ở ai nữa. dằn long. cao thượng. 6: Lí trí kìm nén nhưng cảm xúc vẫn dâng trào. ghen tuông… Bao thời gian trôi qua vẫn âm thầm đeo đẳng mối tình si một phía. yếu đuối. vẫn mạnh mẽ. vì không được đền đáp.nhưng. khẳng định của một tâm hồn chân thực. thậm chí không yêu được thì đạp đổ. Củng cố Trang 256 .Điệp ngữ Tôi yêu em có tác dụng gì? 2 câu 5 – 6 thể hiện tâm trạng gì của nhân vật trữ tình? Vì sao lại xuất hiện tâm trạng ấy? 2 câu tiếp theo tạo cảm giác gì cho người đọc? Các điệp từ như thể. Tổng kết (ghi nhớ sách giáo khoa) III. kiêu hãnh và ngầm thách thức: chẳng có ai yêu em được như anh đã yêu em. → Hai câu 3. → Đó là sự kìm nén. hậm hực vì hờn ghen… thất vọng. vị tha. như thể trong cấu trúc có tác dụng gì? Phân tích ý nghĩa câu cuối cùng. thù hận. ngoài anh! ⇒ Nhân vật trữ tình – nhà thơ đã vượt lên thói ích kỉ tầm thường để yêu tha thiết. * Câu 5. * Câu 7. Luyện tập 1. nhớ về tâm trạng đau khổ dày vò. Đó là sự tự trách mình. Không chỉ là lời giả từ mà còn là lời bày tỏ. dùng dằng. 4 như lời hứa. hăm hở và say đắm. đồng thời tự tin. Vừa mới phân vân. đấu tranh với mình. (học sinh thảo luận và cử người trình bày) . lời thề trang nghiêm.Nhớ về quá khứ. b. → Giọng điệu ẩn chứa chút nuối tiếc xót xa. tình yêu đơn phương của chủ thể trữ tình sang biểu hiện khác. tình cảm của chủ thể trữ tình trong 4 câu đầu. tâm trạng giữa 2 khổ thơ mà tiếp tục khẳng định và giải bày tâm trạng. day dứt về tình yêu chưa tắt hẳn thì lập tức quyết liệt rằng tình yêu vẫn còn. + Điệp ngữ tôi yêu em lại vang lên lần thứ 3 nghiêng về nhấn mạnh. 4 câu sau: khẳng định tình yêu không tàn trong trái tim chàng trai. 3. Qua đó thể hiện một nhân cách cao đẹp. khẳng định tình cảm và chuyển hướng cảm xúc.

. cao quý. Trang 257 .Cách diễn đạt giản dị. nhân hậu. Sự hấp dẫn của bài thơ bắt nguồn từ đâu? .1. Hướng dẫn tự học Học thuộc long bài thơ và soạn bài 28. tự nhiên 2. dù trong mối tình đơn phương tuyệt vọng. chân thành. tâm hồn trong sáng. Luyện tập 3.Tình cảm chân thực.

Sự nghiệp sáng tác + Thiên tài trên nhiều lĩnh vực: Là nhà thơ. nhà nhân đạo chủ nghĩa của thế kỉ XX.Tác giả Tagor – nhà thơ thiên tài Ấn Độ. Trang 258 .… D. ông đề xướng “tôn giáo con người” + Đề cao con người.Sự nghiệp sáng tác của nhà văn? + Khẳng định thiên đường là cuộc đời trần thế. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. nhà triết học nỗi tiếng. . + Thể hiện đặc trưng tư duy người Ấn. nguyện vọng của trai gái yêu nhau. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. bác ái. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.tác phẩm Nêu vài nét về cuộc đời tác giả? 1. . Tiến trình lên lớp: 1. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . . Tác giả (1861 . + Nói đúng tâm lí.Tuần 26: Tiết 92 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐỌC THÊM: BÀI SỐ 28 R. sách giáo viên.Đọc thuộc lòng bài thơ Tôi yêu em của Puskin và nêu ý nghĩa bài. + Kết hợp trữ tình và trí tuệ B.Go A. thiết kế bài học.Sống trong gia đình truyền thống văn hóa bậc nhất Ấn Độ: cha nhà cải cách xã hội. 2. Kiểm tra bài cũ: . diễn giảng. 3. biểu tình chống thực dân.Tư tưởng: + Ảnh hưởng từ cha: hoạt động chính trị xã hội. tài liệu tham khảo. .Cuộc đời gặp nhiều bất hạnh: Gia đình bị khai trừ ra khỏi đảng Blamôn. công bằng. tham gia diễn thuyết chống chủ nghĩa đế quốc + Là người đấu tranh cho tự do.Thơ tình Tagor sâu sắc đậm chất triết lí.… C. ca ngợi tình yêu con người – con người. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Ta .1941) . nhiều người thân qua đời. Tác giả . Về mặt tư tưởng? . nhà viết kịch. các anh chị đều là nhà văn hóa lớn.

Giả thiết: nếu đời anh là ngọc. hoa anh đập.Hình ảnh so sánh: như trăng kia muốn vào sâu biển cả → khát khao khám phá.Em không hiểu gì cả → nghịch lí 1 + Điều em hiểu về anh chỉ vẽ bề ngoài + Còn chiều sâu tâm hồn. 42 vỡ kịch. bộc lộ hết thảy → Chân thành.Đôi mắt → cửa sổ tâm hồn của cô gái.Nội dung: Bài thơ thể hiện một tình yêu trong sáng. 12 cuốn tiểu thuyết. Những nghịch lí muôn đời của trái tim . rộng hẹp đến đâu → nghịch lí 2 → Khoảng cách không gì phá vỡ nỗi.Giả thiết: Nếu trái tim anh chỉ là: lạc thú. tín hiệu tình yêu + Băn khoăn. trái tim anh dễ gì nắm bắt . được giải Noben văn học năm 1913. Bài thơ . đắm say. II. anh vẫn cứ là anh Có thể nào qua vạn lí trường thành Cả hai vũ trụ chứa đầy bí ẩn nhà văn hóa thiên tài Ấn Độ và thế giới. buồn + Muốn nhìn vào tâm tưởng anh → khát vọng tìm hiểu. xâu quàng vào cổ em.. 2. khổ đau.Giá trị: là một trong những bài thơ tình hay nhất thế giới. . + Ông để lại một kho tang văn học lớn: 52 tập thơ. . Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản 1.Từ phản đề đó nói lên điều gì? Dẫu tin tưởng chung một đời mộng ảo Em là em.Xuất xứ bài thơ? Nội dung chính bài thơ? Mở đầu tác phẩm bằng hình ảnh nào? Đôi mắt tượng trưng cho điều gì? Hãy nhìn vào đôi mắt em đây – anh sẽ hiểu được trái tim nào? Khát vọng ấy được so sánh với hình ảnh nào? Chàng trai làm gì trước nỗi buồn và khát vọng cô gái? Em có nhận xét gì về cách giải bày tình yêu của chàng trai? Giả thiết đưa ra là gì? Phản đề? . hái đặt lên tóc em . giản dị mà không kém phần tha thiết . em sẽ dễ dàng sẽ chia bằng nụ cười nhẹ nhõm hoặc cảm thong bằng giọt lệ trong. khám phá tâm hồn người yêu. đặc biệt tập thơ dâng. . nồng nàn và bộc lộ một quan điểm về yêu đúng đắn của Tagor . vô biên + Em nữ hoàng vương quốc → Người làm chủ + Em không biết biên giới của nó xa gần. hòa hợp tâm hồn .Chàng trai bộc lộ tình cảm + Trần trụi + Không dấu em điều gì.Xuất xứ: Rút từ tập thơ “Người làm vườn”(1915) .Nhưng: phản đề → trái tim anh lại là tình yêu + Vui sướng – khổ đau Trang 259 .Phản đề đưa ra + Đời anh trái tim → thế giới tinh thần bí ẩn.

2. Nếu mỗi người yêu đều biết hướng về cái trọn vẹn ấy để nắm bắt. Lòng người ai dễ mà đo cho tường Em muốn ôm cả trời. là … nhưng 3.Vì em tìm chuỗi ngọc châu Đời anh còn mất nghĩ đâu xa gần.Chuẩn bị: Luyện tập viết tiểu sử tóm tắt. em muốn ôm cả đất.Trái tim tình yêu là những điều bí ẩn → chiếm lĩnh tình yêu là niềm khát khao vĩnh cửu của con người. không ai có thể đo đếm được. Sông sâu còn có kẻ dò.Tagor thành công trong việc sử dụng hình ảnh tượng trưng so sánh → Tình yêu là cuộc hiến dâng trọn vẹn. Hạnh phúc đến với những ai có đủ niềm tin long can đảm. của trái tim người đang yêu được mỹ lệ hóa.Chỉ ra những hình ảnh tượng trưng. Tổng kết . .Bài thơ tình giàu chất triết lí + Lập luận + Đưa ra giả thiết – phản bác với cặp từ: Nếu… chỉ. nhưng em chẳng bao giờ ôm trọn → nghịch lí 3 ⇒ Hai câu kết nói lên ý nghĩa: Sự hòa hợp trọn vẹn tình yêu là điều không thể. II. Luyện tập 3. không giới hạn. của tâm hồn. + Trái tim anh ở gần.Hệ thống hình ảnh tượng trưng so sánh + Đôi mắt em muốn nhìn như trăng kia… + Đời anh viên ngọc. Hướng dẫn tự học 1. so sánh nhà thơ sử dụng trong bài thơ? Điều đó nói lên ý nghĩa gì? . Hướng dẫn tự học . .Tổng kết lại tác phẩm? + Thiếu thốn – giàu sang → Tất cả đều vô biên. trường cửu. mà sao em ơi. nhưng tình yêu luôn là điều khát khao cái trọn vẹn ấy. Củng cố 2. đóa hoa + Em nữ hoàng vương quốc → Hệ thống hình ảnh này làm cho hình ảnh tình yêu.Học thuộc long và nắm được một số giá trị về nội dung và nghệ thuật của Bài thơ số 28. lung linh sắc màu huyền thoại. Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ . không ôm nỗi trái tim một con người . Trang 260 . thế giới bí ẩn. khám phá mới có thể đạt đến hạnh phúc. khám phá kiếm tìm .

công tác của ứng viên. độ. .Đánh giá. b/ Dàn ý của bản tiểu sử tóm tắt gồm: . các học sinh nhận xét về nội a/ Xác định yêu cầu và các bước của bài làm: dung.Lập dàn ý và viết bản tiểu sử tóm tắt về người đó.Các năng lực và kết quả học tập. yêu cầu của bản tiểu sử tóm tắt.Xác định mục đích. 2 học sinh đọc bài Đề bài: Chi đoàn anh (chị) sẽ giới thiệu một đoàn viên tập trong sách giáo khoa.Giới thiệu nhân thân: họ tên. cử chỉ của người trình bày và . thiết kế bài học. 3. tài liệu tham khảo. thành phần gia đình. kết cấu. trình bày một cách rõ rang. Tiến trình lên lớp: 1. Trình bày bản tiểu sử tóm tắt trước lớp .Xác định nội dung cần trình bày. đoàn thể… . Trang 261 . . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . năm sinh. uy tín của ứng viên. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. bổ sung → Giáo viên củng cần thiết. mạch lạc. thảo luận trả lời câu hỏi.… C. thái .Nắm vững hơn cách viết tiểu sử tóm tắt . ưu tú tham gia ứng cử vào ban chấp hành Hội lien hiệp thanh niên của tỉnh (thành phố). Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên gọi 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Hướng dẫn tự học . D. dân tộc.Cần chủ động từ tin.Viết được bản tiểu sử tóm tắt B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Viết tiểu sử tóm tắt: chuẩn bị. . trình độ học vấn. chốt lại.Chọn người để giới thiệu và tìm hiểu những thong tin chỉnh sữa. cố. đọc phần đọc thêm để tham khảo. Anh chị hãy viết tiểu sử tóm tắt của đoàn viên đó. Giáo viên gọi một học sinh đọc phần 1. 3. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Tuần 26: Tiết 93 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT A. sách giáo viên. nhận xét chung về năng lực.Hoàn thành bài tập trên lớp. 2. ngôn ngữ diễn đạt.

Trang 262 .Chuẩn bị bài Người trong bao..

Trong văn nghị luận. luận cứ khi lập dàn ý: Chính xác. yêu cầu về phương pháp). Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nói cách khác. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. đầy đủ.… C. . chương.Phân tích đề là công việc xem xét cặn kẽ đề bài để nhận ý? thức chính xác vấn đề nghị luận được giao. yêu cầu . diễn giảng. tài liệu tham khảo. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Phân tích đề: thảo luận 10 phút. Đề V. Tiến trình lên lớp: 1.Biết tìm ý và lập dàn ý cho bài văn nghị luận văn học.Học sinh: Nhớ lại kiến thức lớp 10. Các yêu cầu của luận điểm. Hệ thống kiến thức về phân tích đề và lập dàn ý cho . tiêu biểu . sách giáo viên. thiết kế bài học. B. tìm ý và lập dàn .Học sinh trình bày sản phẩm của Trang 263 . tiêu biểu. . luận cứ. Hoạt động 2: Thảo luận nhóm II.Biết phân tích một đề văn nghị luận văn học. hướng dẫn quy trình luyện tập. 3. luận cứ. yêu cầu cơ bản của đề bài (vấn đề cần nghị luận.Giáo viên gọi học sinh nhắc lại thế bài văn nghị luận nói chung nào là phân tích đề. sắp xếp luận điểm.Giáo viên chỉ định học sinh của các nhóm trình bày. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: I.Giáo viên bổ sung. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . của tác phẩm văn chứng minh từ các tpvh sự quản lí của giáo viên. LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC A.… D. mục đích của việc phân tích đề là tìm hiểu chính xác các trả lời nhanh. Hướng dẫn luyện tập: .Học sinh thảo luận theo nhóm dưới Đề Bản chất sáng tạo Giải thích.Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm 1. Kiểm tra bài cũ: . lập dàn ý gồm 3 bước: Xác lập luận điểm. phù hợp. .vi tư liệu Những d/c .Lập dàn ý là sắp xếp các ý theo trình tự logic. nhận xét và về nội dung.Tuần 26: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH ĐỀ.đề trọng tâm Thao tác chính p.Nêu những đặc trưng cơ bản của loại hình ngôn ngữ tiếng Việt? Lấy ví dụ phân tích.

Mở bài: Giới thiệu câu nói của nhà văn Nga. Tìm ý và lập dàn ý: a. b. ý nhỏ phải trình bày theo một trình tự hợp lí. . .Văn chương là lĩnh vực của cái đẹp và sự sáng tạo. người viết cần dựa vào các từ.Thân bài: Triển khai vấn đề trọng tâm theo các luận điểm.Giáo viên chốt lại: Khi tìm ý cho bài văn nghị luận. iii. . sáng tạo không mệt mỏi. sáng tạo không mệt mỏi. + Các ý lớn. bổ sung (nếu cần) . ⇒ Tóm lại: Khi lập dàn ý. Củng cố Trang 264 . cho điểm và bổ sung cho hoàn chỉnh. Thân bài: . cụm từ sau để xây dựng hệ thống câu hỏi: Là gì? Được thể hiện như thế nào? Tại sao? Có ý nghĩa gì? Có thể rút ra bài học gì? Phải làm gì? Hoạt động 3: . Tìm ý: . nêu suy nghĩ.Văn học đã có những tác phẩm nổi bật. + Các ý nhỏ phải nằm trong ý lớn và làm sáng tỏ ý lớn.Giáo viên hỏi: Khi lập dàn ý cho đề văn nghị luận.Văn chương đòi hỏi tính sáng tạo ở mỗi tác phẩm về cả nội dung và hình thức. luận cứ được sắp xếp một cách hợp lí: + Các ý lớn phải ngang nhau và cùng làm sáng tỏ vấn đề trọng tâm. . Luyện tập 1.Giải thích câu nói của nhà văn . tiêu biểu cho tính sáng tạo.Văn chương đòi hỏi tính sáng tạo ở mỗi tác phẩm về cả nội dung và hình thức. Lập dàn ý: i.Nhà văn cần lao động nghệ thuật nghiêm túc.Văn học đã có những tác phẩm nổi bật. ii.Mở bài: Nêu được vấn đề trọng tâm cần triển khai . Hoạt động 4: Củng cố dặn dò: .Kết bài: Chốt lại vấn đề.Nhà văn cần lao động thật nghiêm túc. các nhóm khác nhận xét.Học sinh: làm việc cá nhân và trả lời nhanh.Giáo viên chốt lại các nội dung của 2. nhận xét và bổ sung. .… . sáo mòn sẽ không tồn tại được. .nhóm mình. bài học cho bản thân. mạch lạc. cần theo bố cục như sau: .Văn chương là lĩnh vực của cái đẹp và sự sáng tạo. III. tiêu biểu cho tính sáng tạo nhưng cũng có hiện tượng “đạo văn”. sáo mòn sẽ không tồn tại được.Giáo viên nhận xét. thì cần đáp ứng những yêu cầu gì? .Giáo viên bổ sung. Kết luận: Vai trò câu nói của nhà văn. . . bắt chước.

2.Hoàn thành bài tập . Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị tác phẩm Người trong bao – Sê khốp Trang 265 .bài học về vai trò của phân tích đề. tìm ý và lập dàn ý trong việc tạo lập văn bản nghị luận văn học và những yêu cầu cần thiết để thực hiện các kĩ năng trên.

ích kỉ và hủ lậu của bộ phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX. Sê-Khốp là đại biểu lớn cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga. sách giáo viên.1904) chốt lại.Nhà văn Nga kiệt xuất. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.P. Tiến trình lên lớp: 1. Tác giả: Sê khốp (1860 . 3. có nhiều cống hiến cho nền văn học Nga và hoạt động xã hội.Đọc thuộc lòng diễn cảm bài thơ Số 28 của nhà thơ Tagor và nêu ý nghĩa bài. Tìm hiểu chung nhà văn Sê-khốp? Giáo viên củng cố. tài liệu tham khảo. B. qua hình tượng nhân vật người trong bao Bê-li. giáo dục. châm biếm vừa trầm buồn. nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình. Kiểm tra bài cũ: . Sáng tạo nhân vật điển hình mang tính biểu tượng để phê phán lối sống thu mình trong bối cảnh ngột ngạt của chế độ là nét đặc sắc nổi bật của tác phẩm. cá nhân.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Giá trị tư tưởng: phê phán lối sống trong bao hèn nhác. 2.Tuần 27: Tiết 94.Thái độ: Căm ghét và đấu tranh với lối sống thu mình trong bao: háo danh.Về kỹ năng: Biết cách đọc – hiểu truyện ngắn. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Nó ra đời và trưởng thành trong cuộc đấu tranh lâu dài và gay gắt của nhân dân Nga chống lại chế độ nông nô chuyên chế bạo tàn và phản động. Vào bài mới: Lời vào bài: Văn học hiện thực Nga cuối thế kỉ XIX là một trong những nền văn học phong phú và tiên tiến của nhân loại. giáo điều sợ hãi. . diễn giảng. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . Trong nền văn học vĩ đại ấy. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . . 1. Nhà cách tân thiên tài trong thể loại truyện ngắn và kịch nói. văn hóa.Sự nghiệp sáng tác đồ sộ: hơn 500 truyện ngắn và Trang 266 . xu nịnh.Sê-khốp A.Giới thiệu những nét cơ bản về I.Đại biểu lớn cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực Nga thế kỉ XIX. . 95 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGƯỜI TRONG BAO A.… C. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. thiết kế bài học. .cốp + Cách kể chuyện độc đáo. giọng điệu vừa mỉa mai. hèn hạ trước quyền lực. .… D. sáng tạo biểu tượng. Chúng ta sẽ tìm hiểu điều này qua tác phẩm Người trong bao của Sê-khốp.

lối sống Tính cách lối sống của nhân vật được khái quát qua lời kể của tác giả. .Đến ý nghĩ cũng cố giấu vào bao. say mê tiếng Hy Lạp cổ.Trong cuộc sống và sinh hoạt hang ngày Bê-li-cốp sống như thế nào? Tìm hiểu và phân tích lối sống của Belicôp .Phong cách nghệ thuật: Từ những cốt truyện giản dị. tác phẩm thường đặt ra những vấn đề có ý nghĩa to lớn.Phòng ngủ: một căn buồng chật như cái hộp. là có trách nhiệm với cuộc sống. chỉ thị một cách máy móc. . . trong thời gian nhà văn dưỡng bệnh ở thành phố I-an-ta trên bán đảo Crưm.Nét nổi bật nhất của tính cách kì quái ấy là gì? Vì sao? . chỉ thích sống theo những thông tư.Lúc nào cũng đi giày cao su. biển đen. . cử chỉ. lời nói. Đọc hiểu văn bản. rập khuôn như một cái máy vô hồn.Yêu cầu học sinh tóm tắt tác phẩm. cặp kính đen luôn gắn trên gương mặt nhợt nhạt. xã hội Nga đang ngột ngạt thở trong bầu không khí chuyên chế nặng nề. mang bao.Luôn nhút nhát..Chân dung nhân vật chính được cụ thể hóa bằng những nét vẽ như thế nào? Có điều gì đặc biệt trong bức chân dung ấy? truyện vừa. nhỏ bé. 1. II.Bản thân luôn hài lòng. chân dung. . kính. b. ngủ thì trùm chăn kín mít.Câu nói cửa miệng: Sợ nhỡ lại xảy ra chuyện gì → lo lắng.Câu nói cửa miệng của y là câu nói nào? Nói lên điều gì? .Đồ dùng: tất cả và để trong bao. Truyện ngắn Người trong bao a. . Tóm tắt tác phẩm. sợ hãi tất cả. là một viên chức mẫn cán với Trang 267 . choắt lại như mặt chồn.Sáng tác năm 1989. ca ngợi những gì không có thực. cho vào bao: giày. mặc áo bành tô ấm cốt bông giấu mặt. → Chân dung ngoại hình thật kì quái và đặc biệt ấn tượng. Sau đó giáo viên dung bảng phụ để tóm tắt lại. hành động của nhân vật. Hoàn cảnh sáng tác . nhân bản sâu xa. ngoại hình . Hình tượng nhân vật Bêlicôp – Người trong bao a. Tính cách. sợ trộm chui vào. nhiều tác phẩm đặc sắc (sách giáo khoa) .Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào? Lúc bấy giờ tình hình nước Nga ra sao? . 2. sợ hiện tại nhưng lại luôn tôn sung quá khứ.Cuối thế kỉ XIX. thỏa mãn và tuân thủ vớ lối sống của mình. Chân dung. cho rằng sống như y mới là sống. ô… . Y không bao giờ dám có ý kiến riêng về bất cứ một vấn đề to nhỏ nào. ngoại hình. b. tai nhét bong… → tất cả đều để trong bao. cầm ô. .

Có thể khái quát về con người và tính cách Bêlicôp bằng những hình ảnh. hồn nhiên của chị em Varenca và ngạc nhiên khi người ta vẽ chân dung biếm họa mối tình đầu trong sáng của mình. máy móc. d. . . Tính cách ấy chỉ có thể thay đổi khi người tat hay đổi tận gốc cùng với một cuộc cách mạng xã hội. . hoạt động của giáo viên trong trường và người dân tp? Qua đó tác giả muốn phản ánh điều gì? cấp trên. Một số người thử thay đổi nhưng lại bị tác động trở Trang 268 . ảnh hưởng nặng nề cuộc sống hiện tại. * Nguyên nhân – nguyên nhân sâu xa: do lối sống và tính cách trong bao của Bê-li-cốp. . kì quái. lập dị mà xã hội Nga cuối thế kỉ XIX tạo ra. nói những lời lăng mạ.. + Bị sự chế giễu.Lối sống của Bêlicôp có ảnh hưởng như thế nào đến tinh thần. sợ hãi. xúc phạm. → mọi người đều ghét. Vì sao Bêlicôp chết (phân tích những nguyên nhân xa và gần) Thái độ của mọi người với Bêlicôp khi còn sống như thế nào? Giải thích . → Vì Bê-li-cốp hiện thân.Bêlicôp chết khá bất ngờ đối với mọi người trong trường. . trong thành phố. điển hình một hiện tượng trong xã hội . đánh giá lối sống ấy của y. tạo cho mình một thứ bao có thể ngăn cách. một kiểu người có nguy cơ phát triển trong xã hội Nga đương thời. ⇒ Bê-li-cốp là kiểu người trong bao có lối sống và tính cách trong bao. bảo vệ hắn khỏi những ảnh hưởng. khi y chết. từ ngữ như thế nào? . khinh ghét. tác động của cuộc sống bên ngoài. . . tương lai của họ. → Bê-li-cốp có khát vọng mãnh liệt thu mình vào trong vỏ. dai dẳng đến tinh thần và hoạt động của GV và người dân tp. sợ và xa lánh. công dân tốt. tính cách đó vẫn tiếp tục xuất hiện. → Đây là một thủ pháp nghệ thuật của nhà văn. cô độc.Khi còn sống: mọi người đều xa lánh.Không hề biết mọi người ghê sợ và căm ghét mình. e. → Đó là một cái chết tất yếu đối với tạng người của y trước sau cũng bị tiêu diệt. Cái chết là sự hóa giải hạnh phúc vì y được nằm trong cái bao bền vững nhất. Y chính là con đẻ của chế độ Phong kiến trên con đường tư bản hóa của nước Nga thế kỉ XIX. hèn nhát. Đây là hình ảnh một con người lạc long. không tài nào thoát được. cười nhạo của Varenca. Tác hại của lối sống trong bao. + Sợ bị về hưu sớm.Thái độ của mọi người đối với Bê-li-cốp.Cái chết của Bê-li-cốp. Nhưng sau đó lối sống đó.Nhà văn khái quát khát vọng mảnh liệt – kì dị của Bêlicôp như thế nào? Nhận xét.Đầu độc tinh thần mọi người suốt 15 năm.Ảnh hưởng mạnh mẽ. giáo điều.Nguyên nhân trực tiếp: + Vì cô Valencô đối xử thô bạo.Không thể chấp nhận cách sống phóng khoáng. c.

thoải mái. 5. Củng cố 2.Thảo luận ý nghĩa thời sự của tác phẩm.Xây dựng hình ảnh đối lập tương phản giữa các nhân vật: chị em Varenca. hèn nhát. Nó còn sống lâu dài như một hiện tượng xã hội. Luyện tập 1. 6.Bức thiết kêu gọi mọi người phải thay đổi lối sống tầm thường. Chủ đề: .Hình ảnh cái bao là sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác giả. 3. trầm tĩnh. Nghệ thuật . lối sống trong bao và tác hại của nó.Cách kết thúc truyện gợi nhiều suy nghĩ bằng cách phát biểu. cô Valenco và Bê-li-cốp. vô vị. tù túng. . ngăn chặn tự do.Nghĩa đen: vật dụng dùng để đựng đồ vật hình túi. Luyện tập Trang 269 . Hình ảnh biểu tượng cái bao . một quy luật trong lịch sử phát triển nước Nga và cả thê giới lúc bấy giờ. văn hóa. . lại. trong truyện ngắn người trong bao nhà văn đã thành công ở những đặc điểm nghệ thuật nào? . sáng tạo của con người. . Theo em. tự do. . biểu tượng nghệ thuật (cái bao).Giọng kể mỉa mai. 4. lời nói nghệ thuật(câu nói cửa miệng). . Là bao đồ vật mà Bê-li-cốp yêu thích. Nhưng chẳng bao lâu lại tái diễn như cũ: nặng nề. đầu độc bầu không khí trong sạch. lối sống Bê-li-cốp mang tính phổ quát.Xây dựng hình ảnh.hiện tượng sau khi Bêlicôp chết được một tuần sau cuộc sống lại diễn ra như cũ và phân tích câu nói “không thể sống mãi như thế được” có phải là câu nói của bác sĩ thú y hay không? Nhà văn muốn cảnh báo với người đọc điều gì hôm nay và mai sau? . . tự mãn. Hiện tượng. chân thực của chuyện. lối sống trong bao – một lối sống.Ngôi kể: người thứ ba tạo tính khách quan. Ý nghĩa thời sự của tác phẩm 7. . Cả xã hội Nga lúc bấy giờ là một cái bao khổng lồ trói buộc. → Sự ảnh hưởng lối sống của Bê-li-cốp rất sâu rộng đã ám ảnh. điển hình khá sâu rộng. . châm biếm.Nghĩa bóng: biểu trưng cho kiểu người.Lên án phê phán kiểu người.Xây dựng nhân vật điển hình kì quái mà vẫn chân thực.Khi đã chết: đầu tiên cảm thấy nhẹ nhàng. Tổng kết (ghi nhớ) III. ích kỉ. kiểu người. kiểu người đã tồn tại trong xã hội Nga thế kỉ XIX. Phân tích ý nghĩa hình ảnh này. hủ lậu. mệt nhọc.Cấu trúc chuyện đặc biệt: truyện lồng trong truyện. Từ đó hãy xác định chủ đề tư tưởng của tác phẩm. vô vị. đạo đức… của nước Nga đương thời. chi tiết nghệ thuật (cái chết). .

3. Hướng dẫn tự học Trang 270 .Học sinh học phần ghi nhớ sách giáo khoa.

Đề 1: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ diễn tả tâm trạng riêng bài lên bảng. Tiến trình lên lớp: 1. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận định này.Tự đánh giá và sữa chữa bài làm của chính mình. Ưu điểm: ưu. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. . Nhận xét đánh giá bài làm học sinh: Giáo viên nhận xét. Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi.Tăng thêm long yêu thích học văn và làm văn. đánh giá chung 1. của tác giả nhưng lại tạo được sự cộng hưởng rộng rãi và lâu bền trong tâm hồn thế hệ bạn đọc. Phân tích bài thơ để làm sáng tỏ điều này. Đề bài: Yêu cầu học sinh chép thuộc long đề . thảo luận trả lời câu hỏi. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . biết so sánh với làm số 1.Nhiều em đã hiểu được yêu cầu của đề và biết cách làm tuyên dương một số bài đạt kết quả một bài văn nghị luận xã hội.Số bài khá (điểm 7 trở lên): + Lớp 11C1: 9/43 + Lớp 11A1: 21/45 2. B. lập luận tốt. lấy dẫn chứng tốt.Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích đề.Nhận rõ những ưu khuyết điểm của bài làm. … C. . . II. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số. Nhược điểm: . . . D. biết đối chiếu với yêu cầu của đề văn.Một số em chưa biết cách làm một bài văn nghị luận xã Trang 271 . Phương tiện dạy học: Bài làm học sinh. từ đó củng cố thêm các kiến thức và kĩ năng làm văn nghị luận nói chung và văn nghị luận xã hội nói riêng. thiết kế bài học. . lập dàn ý. Kiểm tra bài cũ: 3. phù hợp và chọn lọc.Tuần 27: Tiết 96 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 6 A.Đề 2: Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ về tình yêu vừa là bài thơ về tình quê. 2. nhược điểm bài làm của học sinh. thao tác lập luận phân tích và so sánh trong bài văn nghị luận. 2.

hội. IV.Nhiều em khả năng diễn đạt còn yếu.Số bài đạt điểm trên TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: .Số bài điểm dưới TB: + Lớp 11A1: + Lớp 11C1: III.Các lỗi diễn đạt và dùng từ. Sữa lỗi . 3. + Chuẩn bị bài mới: Trang 272 . . dung từ ngữ không chính xác. Kết quả: .Giáo viên sữa một số lỗi cơ bản của học sinh. . Hướng dẫn tự học + Xem lại bài làm của mình. . chưa xác định được trọng tâm của đề. .Một số em chưa đọc kĩ nên chưa xác định được trọng tâm của dẫn đến cách viết dàn trải. lan man. lỗi câu và lỗi chính tả còn nhiều. bố cục viết chưa cân đối.Bố cục chưa cân đối không rõ rang.Xác định nội dung của đề sai.

tài liệu tham khảo.Biết cách đọc văn nghị luận. người ta phân chia văn nghị luận làm hai thể: .… C.Em hãy cho biết những tác phẩm thuộc thể văn nghị luận đã học. nhau.… văn nghị luận tác động vào lí trí. diễn giảng. thiết kế bài học. 3.Nghị luận là một thể loại trong văn học đặc biệt. văn học nghệ thuật. suy nghĩ và trình bày. Tựa “Trích diễm thi tập” (Hoàng Đức Lương). Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. tính mạch lạc. Sức mạnh của văn nghị luận là ở sự Học sinh làm việc cá nhân và trình sâu sắc của tư tưởng. Đặc điểm của văn nghị luận: chiếm lĩnh đặc điểm của văn nghị . bổ sung và cho thức và cả tâm hồn người đọc. B. phải trái. xã hội. một thời đại luận mà em đã học và đã đọc? trong thi ca… . triết học. nghĩa là người ta là gì? Cách nghị luận? Có mấy loại nhận ra chân lí. sinh xoay quanh việc trả lời Nghị luận khẳng định điều này.Tuần 27: Tiết tự chọn Giáo án làm văn (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ĐỌC VĂN NGHỊ LUẬN A. nhận Giáo viên nhận xét.Văn chính luận (bàn về các vấn đề chính trị. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . tình cảm. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. bác bỏ.Nhận xét gì về văn nghị luận. đồng tình với mình.… D. sự thuyết phục của lập luận.Nói đến nghị luận nghĩa là bàn bạc đúng sai. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. . triết Trang 273 . dùng lí Giáo viên gọi học sinh đọc phần I và lẽ. Về luân lí xã hội ở nước ta. nêu ra. Xét theo nội dung bàn luận. chứng cứ để bàn luận về một vấn đề nào đó viết tóm tắt 3 câu để nắm được đặc (chính trị. xã hội. so sánh. phân tích. bác bỏ điều kia. Vận Giáo viên cho học sinh nhận xét lẫn dụng các thao tác như giải thích. Tiến trình lên lớp: 1. giúp họ hiểu rõ vấn đề đã điểm. sách giáo viên. chứng minh. đạo đức…) điểm của văn nghị luận? (Lưu ý học . Ổn định lớp: Giáo viên nắm lại tình hình chuẩn bị bài của học sinh. chia sẽ với quan điểm văn nghị luận?) và niềm tin của mình.Ví dụ: Các văn bản nghị luận: Chiếu dời đô (Lý Công luận: Uẩn). chặt chẽ của bày trước lớp. 2. . Đại Em hãy kể tên những tác phẩm nghị cáo bình Ngô.Hiểu được một số đặc điểm của văn nghị luận. Kiểm tra bài cũ: . phán đoán.

Nắm được những đặc điểm cơ bản của văn nghị luận và cách đọc văn bản nghị luận. các nhóm khác nhận xét. Thiếu các luận cứ và lập luận. ta cũng vui lòng” (Hịch tướng sĩ . nữa đêm vỗ gối. Đọc văn nghị luận cần phải nắm bắt được vấn đề và các tư tưởng đặc sắc dưới hình thức luận điểm.Chuẩn bị bài mới: Đoạn trích: Người cầm quyền khôi phục uy quyền. bộ văn chỉ là bộ xương. Trang 274 . Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tự học. Học sinh trình bày. học. ở tư tưởng. nuốt gan. Người đọc văn nghị luận cần cảm thấy dòng tình cảm và nhịp điệu văn chương của bài văn thì sự thưởng thức mới được trọn vẹn. .Ví dụ: Một số câu văn nghị luận hay: “Ta thường tới bữa quên ăn. lột da. . . nghỉ xác này gói trong da ngựa. nhịp điệu. Giáo viên đánh giá.…).Văn nghị luận hay cũng có hình ảnh. nước mắt đầm đìa. Cách đọc văn nghị luận: . ruột đau như cắt.TQT) .Hoạt động 2: Hướng dẫn cách đọc văn nghị luận. Theo em.Văn nghị luận đặc sắc ở vấn đề nghị luận. trữ tình… có gì khác hơn? Tại sao? Giáo viên cho học sinh thảo luận nhóm theo từng dãy bàn. . Dẫu cho trăm thây này phơi ngoài nội cỏ. thiếu máu thịt. uống máu quân thù. đạo đức. chỉ căm tức chưa xã thịt. Hướng dẫn tự học . luận điểm đề xuất. đọc văn bản nghị luận với một số văn bản khác như: tự sự.Văn nghị luận còn có đặc sắc ở luận cứ và cách lập luận.Phê bình văn học (luận bàn các vấn đề văn học nghệ thuật) II. Giáo viên chỉ định học sinh trình bày. bổ sung. III.

Kiểm tra bài cũ: 3. chúng ta sẽ đến với nền văn học Pháp. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. trong nghệ thuật tương phản. tài liệu tham khảo. B. diễn giảng. + Phát huy tính chủ động.Tuần 28: Tiết 97. thiết kế bài học. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 275 . Tiến trình lên lớp: 1. một nhà văn lớn nhất của nước Pháp thế kỉ XIX. Tiết học hôm nay.… D. sách giáo viên. . 98 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN (Trích Những người khốn khổ) V. đầu óc phê phán qua việc khẳng định tình thương như một giải pháp xã hội được tác giả đề xuất. với một tác giả được coi như một cây đại thụ. sự đan xen bình luận ngoại đề trong diễn biến của câu chuyện. + Gắn được nghệ thuật với ý tưởng nội dung đoạn trích. qua bộ tiểu thuyết đồ sộ những người khốn khổ và cụ thể qua đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền. có thể suy nghĩ về con đường thực hiện lí tưởng.… C.Về kiến thức: Hiểu được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: + Phân tích chứng minh được những nét đặc trưng của bút pháp Huy-gô qua hư cấu nhân vật và diễn biến cốt truyện: nghệ thuật phóng đại trong so sánh và ẩn dụ. Huy-gô A. Vào bài mới: Lời vào bài: Ở những tiết trước. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Về kỹ năng: Biết cách đọc – hiểu tiểu thuyết. 2. chúng ta đã đến với nền văn học Nga qua một số tác phẩm. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.

Kết cấu dung lượng tác phẩm: chia 5 phần. nhà văn đem đến thông điệp của tình thương và khẳng định những số phận oan trái ấy sẽ được bảo vệ bằng tình thương. . ông cũng luôn để lại tình yêu thương.Tác phẩm ra đời vầo năm nào? .Sáng tác thành công ở nhiều thể loại: tiểu thuyết. bộc lộ ngay từ nhỏ: 15 tuổi đạt giải thưởng của viện hàn lâm. cuộc đảo chính lật đổ chế độ cộng hòa Lu-I Bôn nap ac.Phần 5: Giăng-van-giăng → Tên phần cuối như một giải pháp xã hội của toàn bộ tác phẩm.Sinh ra và lớn lên trong một thời kì đầy bão tố CM. mỗi phần gồm nhiều quyển. Tác giả: * Cuộc đời .Phản ánh những tình cảnh thống khổ của những người dẫn bần cùng và nghèo khổ. truyện. Qua đó. 20 tuổi in tập thơ đầu tay. sự công bằng của xã hội. .1885) được xem như cây đại thụ. sự thành lập công xã Pari 1871.Phần 4: Tình ca phố Pơ-luy-mê và anh hung ca phố Xanh-đơ-li. mỗi quyển gồm nhiều chương.Phần 3: ma-ri-uýt . . . đến 1870 đế chế II sụp đổ.Ngoài sáng tác nghệ thuật. . Giáo viên nhận xét. . → Dù ở lĩnh vực nào. quyển Trang 276 .Nội dung và giá trị tác phẩm? Giáo viên phân vai cho học sinh đọc đoạn trích và yêu cầu: Theo em. 3. d. thơ.Dựa theo sách giáo khoa. 2.Tác phẩm tiêu biểu: sách giáo khoa. ảnh hưởng đến sáng tác của Huygô. (cách mạng tháng 7/1830 lật đổ chế độ pk. hiện thân của chủ nghĩa lãng mạn Pháp. kịch. nhà văn lớn nhất của nước Pháp thế kỉ XIX. . tiểu luận. Tóm tắt (sách giáo khoa) c.Nêu những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Huy-gô.Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn và yêu cầu: .Là một tài năng thơ. chương IV. Huygô còn dấn thân vào con đường hoạt động chính trị xã hội.Tác phẩm là tiếng nói bảo vệ lẽ phải.Phần 2: Cô-đét .Phần 1: Phăng-tin .Nội dung và giá trị tác phẩm . * Sự nghiệp sáng tác: . học sinh tóm tắt một cách ngắn gọn. bổ xung. hội họa → Để lại khối lượng tác phẩm đồ sộ. Tìm hiểu chung 1. những cuộc chuyển quân theo cha vất vả → trang sách đời khắc nghiệt. những trải nghiệm hấp dẫn đã để lại dấu ấn trong sáng tác của thiên tài) .) ( Sự giáo dục sáng suốt của mẹ.Vị trí đoạn trích: nằm cuối phần 1. sự bênh vực những con người khốn khổ. Xuất xứ: 1862 b. Tiểu thuyết Những người khốn khổ a. . Đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền: . cuộc sống gia đình có nhiều mâu thuẫn → đã tác động.Vic to Huygô (1802 . Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. người cầm quyền ở đây là ai? Giăng van giăng hay Giave? Giải I.Dung lượng và kết cấu tác phẩm? .

mãnh liệt. → Giăng van giăng là người sống có trách nhiệm. . là đại diện của lẽ sống vì tình thương. quát tháo dữ dằn + Xưng hô thô lỗ: tao. Đọc hiểu văn bản.Hành động: Cứu vớt Phăng tin – một con người bất hạnh.Ngôn ngữ và hành động của Giăng van giăng thể hiện như thế nào qua đoạn trích? Hãy tìm những chi tiết về nhân vật Gia ve (giọng nói. hoàn cảnh đối lập nhau.Nội dung và chủ đề đoạn trích? Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản .thích? . Nghệ thuật đối lập: * Gia ve . điềm tĩnh. b. giàu tình thương đối với người nghèo khổ bất hạnh. ⇒ Sử dụng nghệ thuật đối lập. . buộc phải tự thú mình là ai. . con đĩ → luôn hoài nghi có thái độ hoài ghi. giữa cường quyền và nạn nhân. cho ta thấy hai nhân vật với hai tính cách. của cường quyền. nhà văn ca ngợi sự cao quý của tình thương.mày.Giọng nói: “tiếng thú gầm” . ⇒ Gia ve là đại diện của cái ác.Hành động: dung mọi thủ đoạn tàn nhẫn. * Giăng van giăng: . a. điềm tĩnh khi thật kiên quyết. + Với Giave: khi nhẹ nhàng. cặp mắt. Qua đó. đối lập giữa thiện và ác. là đại diện của cái thiện và cũng là nạn nhân.Xác định vị trí đoạn trích? . chọn giải pháp quyết liệt là đối phó với cường quyền để cứu nạn nhân. Từ đó thấy được sự tương phản. 1.Cặp mắt: “như cái móc sắt… quen ÁC THÚ Trang 277 . độc ác để bắt cho được Giăng van giăng – một con người khốn khổ tội nghiệp. của những con người cùng cảnh ngộ trong xã hội.Ngôn ngữ và hành động của Giave thể hiện như thế nào qua đoạn trích? .Đối thoại với Giăng van giăng và phăng tin: + La hét. ngang tàng hống hách. Đặc trưng bút pháp nghệ thuật của Huygô qua đoạn trích. lúc thì thầm khi hạ giọng.Nội dung và chủ đề của đoạn trích: Đoạn trích nêu lên tình cảnh thống khổ của những con người chịu cảnh đè nén của thé lực cường quyền trong xã hội. II. ta. Nghệ thuật phóng đại trong ẩn dụ và so sánh * Hình tượng Gia ve: (con ác thú) . cái cười) và nhận xét giá trị nghệ thuật của 8 của tác phẩm.Hành động: “phóng vào con mồi” →ẩn dụ . không có tình người.Đối thoại: + Với Phăng tin: nhẹ nhàng.

Luyện tập 1. kéo giật vào hắn bao kẻ khốn khổ” .Cái cười: “phô ra tất cả hai hàm răng” * Giăng van giăng: .người kể chuyện.Đoạn văn “ông nói gì với chị… thực sự cao cả”→ là phát ngôn của chính tác giả . 2. Đây cũng là một ảo tưởng có thể có thật. . tác giả muốn gửi gắm đến người đọc điều gì? Học sinh đọc ghi nhớ sách giáo khoa. c. một đấng cứu thế hiện lên thật phi thương. + Người chết rồi mà gương mặt còn rạng rỡ→ tác giả xúc động trước tình cảm Giăng van giăng đối với Phăng tin và tưởng chừng thấy khuôn mặt Phăng tin rạng rỡ lên. Thực tế là vô lý nhưng đây có thể là điều có thật. Bình luận ngoại đề của tác giả . 3. Ý nghĩa đoạn trích .Những đặc trưng bột phát Huygô cungc là dấu hiệu quen thuộc của văn học lãng mạn.Đoạn văn nói về việc bà sơ Xem-pli-xơ người độc nhất chứng kiến câu chuyện . G có thể được quy chiếu về hình ảnh của ai? Bằng việc khắc họa các hình tượng nhân vật có số phận và tính cách trái ngược nhau. ⇒ Biểu hiện trực tiế tình cảm.những chi tiết đó? Từ đó rút ra nhận xét chung về nhân vật này? Theo em. Vì có một người xúc động khi chứng kiến cảnh Giăng van giăng “thì thầm…” tưởng rằng Phăngtin nở một nụ cười thì đấy là một ảo tưởng có thể xảy ra. chi tiết nào trong tác phẩm thể hiện rõ tình người cao đẹp? hãy lí giải chi tiết nụ cười trên đôi môi và gương mặt rạng rỡ? ý nghĩa? .Nắm được tình thương của Giăng van giăng được thể hiện như thế nào? Trang 278 . lãng mạn.Đoạn văn gồm nhiều câu hỏi .Qua những chi tiết này. hình ảnh một vị cứu tinh. cảm xúc – sự cẩm động của tác giả. tác giả muốn gửi tới người đọc thông điệp của lẽ sống tình thương: ánh sáng của tình thương có thể đẩy lùi bóng tối của cường quyền. . → Hình ảnh một người mẹ đối với một đứa con.Giá trị văn chương không chỉ biểu hiện ở dấu ấn nghệ thuật mà sức hấp dẫn của thiên tài Huygô chủ yếu nằm ở thế giới tình cảm đẹp đẽ. Tổng kết (ghi nhớ) III. Củng cố . lý tưởng tiến bộ mà nhà văn gửi gắm qua đoạn trích.Câu văn miêu tả gương mặt Phăng tin kèm theo lời bình luận của tác giả: + Phăng tin chết rồi nhưng trên đoi môi chị vẫn nở một nụ cười.Bằng việc khắc họa các hình tượng nhân vật có số phận và tính cách trái ngược nhau.

.Nắm vững những nội dung đoạn trích. Hướng dẫn tự học .Nghệ thuật khắc họa nhân vật.Làm bài tập phần luyện tập.. Trang 279 . Luyện tập 3. 2.Chuẩn bị bài mới: về luân lý xã hội ở nước ta. .

thể thao. đọc tán đồng chốt lại. kĩ về một vấn đề nào .Yêu cầu một bài văn bình luận có sức thuyết phục Trang 280 . thạo một khâu nào đó. yêu cầu tác lập luận bình luận. . bình luận. bàn luận của mình về một vấn Kỹ năng là khả năng thực hiện thành đề trong đời sống hoặc trong văn học. giải về một vấn đề trong đời sống hoặc trong VH. + BL là đề xuất và thuyết phục người nghe. giáo đó.Về kĩ năng: Biết vận dụng thao tác lập luận bình luận vào việc viết bài văn nghị luận.sai. chứng minh là: câu hỏi. bàn luận. . sách giáo viên.Trong đời sống. 3. chúng ta thường gặp từ bình luận trong các trường hợp như bình luận quân gặp bình luận không? Thử giải thích ý sự.Ý nghĩ từ bình luận: Trong cuộc sống chúng ta có thể .Về kiến thức: + Hiểu được mục đích.Học sinh trả lời câu hỏi 3. thảo luận trả lời câu hỏi. đánh giá bàn luận của mình .Yêu cầu để bình luận có sức + Đánh giá phải có sự nhận xét phải. B. viên củng cố chốt lại tầm quan trọng + CM là làm cho người ta tin. thể thao. đánh giá về các vấn đề (Các nhóm thao tác: so sánh. Mục đích. haythuyết phục là gì? dở. tài liệu tham khảo. thích ở điểm nào? + Bàn luận thì phải có sự trao đổi ý kiến với người khác . thời sự… Trong các trường hợp này.BL khác giải thích. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. đúng.… C. từ bình nghĩa từ bình luận trong các từ đó. thời sự… giải thích. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . của thao tác này. + Nắm được những nguyên tắc và cách thức cơ bản của thao tác lập luận bình luận. bác bỏ .Mục đích: BL là đề xuất và thuyết phục người nghe. Tiến trình lên lớp: 1. với một nhận xét.liên quan đến quân sự. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. đánh giá. chứng minh.trái. . + GT là làm cho người ta hiểu rõ. phân tích. 4.Bình luận khác chứng minh.Tuần 28: Tiết 99 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN A. trả lời . Phương pháp dạy học: Tổ chức giờ học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi. Học sinh tìm hiểu ngữ liệu. sau đó giáo viên củng cố. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của học sinh. yêu cầu và tầm quan trọng của thao tác lập luận bình luận. D. yêu cầu của thao tác lập luận bình luận tìm hiểu mục đích. luận có nghĩa là nhận xét. với một nhận xét.) đọc tán đồn. . Mục đích. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thiết kế bài học. yêu cầu của thao 1.

phù hợp với quy luật của văn chương. trung thực vấn đề được bình luận + Lập luận để khẳng định được nhận xét. 2. .Đây là một đoạn trích có tính chất bình luận: đối tượng của đoạn trích là những người đã biết tới pháp luật. Cách bình luận 1. Xét ngữ liệu: . . mục đích của tác giả ở đây là mong được sự đồng tình của mọi người về việc cần thiết của pháp luật đối với việc trị nước. dám bình luận. mọi người đều có quyền tham gia giải quyết công việc xã hội. sách giáo khoa và thảo luận các câu hỏi sau: Một bài bình luận thường có mấy bước? nội dung của mỗi bước là gì? Hoạt động 3: Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập. Nếu không có kĩ năng bình luận thì sẽ không biết cách bình luận và không thành thục khi bình luận. mở rộng xung quanh vấn đề một cách sâu sắc và có sự thuyết phục.Trình bày rõ ràng. đánh giá đúng. ý kiến đều được chân thành khuyến khích.sai. + Bàn bạc. Tìm hiểu ngữ liệu: trích đoạn Xin lập khoa luật a. dân chủ.dở. + Chỉ ra những cái hay.Bình luận yêu cầu phải nêu rõ được thái độ và sự đánh giá của người bình luận trước vấn đề đưa ra bình luận. trung thực. đánh giá của mình là đúng đắn. để thuyết phục triều đình cho mở khoa luật. ngắn gọn vấn đề bình luận.Con người hôm nay cần phải biết bình luận.Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu cách bình luận Đọc mục II. cái đúng trong việc thực hiện pháp luật ở phương Tây. + Trình bày rõ rang. . các quan điểm. Nêu vấn đề cần bình luận .Tác giả có nhận định. . Vai trò và tầm quan trọng của kĩ năng bình luận: . + Chỉ rõ những sai.Muốn cho ý kiến bình luận có sức thuyết phục thì cần phải nắm vững kĩ năng bình luận. → Mục đích: BL đê thấy được tầm quan trọng của pháp luật đó với sự cách tân nhà nước. II.Nguyễn Trường Tộ có lý do để viết xin lập khoa luật: vì lúc đó không phải ai cũng đều thống nhất cho rằng muốn trị nước thì phải dựa vào luật chứ không phải những lời nói suông của nho giáo. dở của nho giáo truyền thống. Đánh giá vấn đề cần bình luận (có thể chọn một trong ba cách sau): Trang 281 . hay. Chúng ta đang sống trong thời đại văn minh. thuyết phục nhà vua lập khoa luật. b. 2.

Bàn về những ý nghĩa xa rộng hơn. .Đưa ra một cách đánh giá của riêng mình.Bàn về những điều có thể rút ra khi lien hệ với thời đại. .Bản chất của bình luận là tranh luận về một vấn đề mà tất cả những người tham gia đều đã biết và có ý kiến riêng về vấn đề đó. lứa tuổi của mình và của những người đang tham gia bình luận với mình.. 3. với chứng minh vì: . Hướng dẫn tự học . III. . hoàn cảnh sống.Mục đích của ba kiểu bài khác nhau. Luyện tập Bài tập 1: Bình luận không phải là giải thích.Có vấn đề cần bình luận: nguyên nhân và hậu quả của tai nạn giao thong. Trang 282 . chứng minh hay kết hợp với giải thích.Bàn về thái độ.Kết hợp phần đúng và loại bỏ phần sai của mỗi phía để tìm ra một tiếng nói chung trong sự đánh giá. hành động.Học sinh làm bài tập và chuẩn bị bài mới. . Luyện tập 1. Củng cố 2.Đứng hẳn về một phía mà mình tin là đúng để kiên quyết bác bỏ cái sai.Có mở rộng vấn đề: vấn đề an toàn giao thong không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực giao thong mà còn là vấn đề văn minh… 3. Bài tập 2: Đoạn văn trên có sử dụng thao tác bình luận vì: . Bàn về vấn đề cần bình luận (có thể chọn 1 trong 3 cách sau) . cách giải quyết cần có trước vấn đề vừa được nhận xét. sâu sắc hơn mà vấn đề bình luận có thể gợi ra. . .

Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. .Huy-gô. → Có lẽ khi mở đầu truyện bằng nhan đề Phăng-tin. tuyệt đối hóa trong vẽ đẹp tâm hồn. diễn giảng. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên yêu cầu học sinh tóm tắt 1.Tuần 28: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (2 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TIỂU THUYẾT NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ V. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Có cái nhìn sâu sắc. giăng lại được đặt cho phần thứ 5.Những nhân vật đều được lấy từ nguyên mẫu thực tế: ông đã từng đi thăm. từng chống lại cường quyền. nhà văn muốn coi nàng như một hình ảnh tiêu biểu có ý nghĩa đặt vấn đề cho cuốn tiểu thuyết xã hội này và tên Giangvan-giăng nằm ở phần kết thúc như một tổng kết về giải pháp xã hội của toàn bộ thiên tiểu thuyết. có thể tóm tắt lại. Tóm tắt tiểu thuyết: lại ngắn gọn nội dung của toàn bộ tiểu thuyết → Giáo viên củng cố.… D. B.Học sinh nhắc lại kết cấu tác phấm Chia 5 phần. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. . . Tiến trình lên lớp: 1. nhân vật diễn biến theo ý định chủ quan của nhà văn → nhân vật được lí tưởng hóa. từng rời bỏ xứ sở trong 20 năm. khảo sát những nơi ngục tù. 2. tài liệu tham khảo. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số.… C. thiết kế bài học.Nhân vật trung tâm là nhân vật lãng mạn vì tính cách cấu nhân vật của Huy-gô. Huy-gô A. từng đi tới các chiến lũy trong những ngày lao động cách mạng. từng hòa mình vào dân chúng đau khổ.Giang-van-giăng được lấy từ nguyên mẫu của một Trang 283 . toàn diện hơn về bộ tiểu thuyết đồ sộ Những người khốn khổ của V. Nhân vật: mạn và cuộc sống hiện thực trong hư . Kiểm tra bài cũ: 3. Kết cấu . 2.Mối liên hệ giữa nghệ thuật lãng 3. sách giáo viên. Tuy xuất hiện ngay ở đầu truyện và là nhân → Giáo viên bổ sung thêm về phần vật trung tâm cho tới trang cuối cùng nhưng Giăng-vankết cấu.

Huy-gô lúc này hóa thân thành chính Giang-van-giăng. đồng thời cũng lấy từ Vi-đốc.Nhân vật Phăng-tin: một cô gái điếm đang chờ khách. người con gái đã từng có “Vàng trên mái tóc. Trang 284 . người anh hùng lãng mạn. . bị cảnh sát bắt và chính Huy-gô đã cứu cô ra khỏi đồn cảnh sát → Một cô gái làng chơi của đời thực đã cảm hứng để Huy-gô viết về Phăng-tin. ngọc ở sau môi”. 4. một tên cướp nổi tiếng của những thập niên giữa thế kỉ XIX. rat ay cứu vớt không chỉ nàng.Chuẩn bị bài mới “Về lí luận xã hội ở nước ta”. một dân giang hồ người Pháp → Cảm hứng cho Huy-gô về người tù khổ sai. . từ đó có sự lí tưởng hóa đến những quãng đời sau của thị trưởng Ma-đơle. cuối cùng bán thân để nuôi con. “giữa đường thấy sự bất bình”. bán tóc.người khốn khổ cũng ăn cắp bánh mì và bị bắt. trên con đường sa ngã phải bán răng. mà quan trọng hơn là thắp sáng hơn hi vọng cuối cùng về tương lai: hạnh phúc của Cơ-dét.Học sinh tìm đọc tác phẩm “Những người khốn khổ”. Hướng dẫn tự học: .

Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Cảm nhận được tinh thần yêu nước. Giáo viên nhận xét và chốt ý. 2. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Về kĩ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945.1926). do chính sách ngu dân của thực dân Pháp áp đặt. mà chúng ta sẽ tìm hiểu hôm nay. + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. tài liệu tham khảo. lợi dụng chiêu bài “khai hóa” của Pháp để đấu tranh hợp Trang 285 . ẩn. B.Phan Châu Trinh (1872 . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. 3. hướng . thực hiện chế độ dẫn học sinh ghi bài từ sách giáo dân chủ. nêu đôi nét về tác giả Phan * Cuộc đời Châu Trinh? (Lưu ý về các chặng . tư tưởng tiến bộ của Phan Châu Trinh khi kêu gọi xây dựng nền luân lí xã hội ở nước ta.1901 đỗ phó bảng. Tìm hiểu chung: tìm hiểu tiểu dẫn: học sinh đọc phần 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Vào những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. Tác giả tiểu dẫn. khai thong dân trí. diễn giảng… D. . + Hiểu được nghệ thuật viết văn chính luận.… C. Với một tinh thần nồng nàn yêu nước. Trong hoàn cảnh đó. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . những con người ưu tú của dân tộc đã có tư tưởng tiến bộ nhằm cách tân đất nước. Có ý niệm về một phong cách của một tác giả cụ thể. biệt hiệu Hi Mã. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thiết kế bài học. quê Quảng Nam. sáng tác chính) hô. hiệu Tay đường hoạt động. điều này đã được thể hiện trong bài Bàn về luân lí xã hội ở nước ta. tự là Tử Cán. Học sinh làm việc cá nhân và trình .Chủ trương bãi bỏ chế độ quân chủ. làm quan một thời gian sau cáo về ở bày trước lớp. Tiến trình lên lớp: 1. mở mang công thương nghiệp.Tuần 29: Tiết 100 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA (Trích Đạo đức và luân lí Đông Tây) Phan Châu Trinh A. Kiểm tra bài cũ: Nôi dung và ý nghĩa của đoạn trích Người cầm quyền khôi phục uy quyền. Một trong số đó là Phan Châu Trinh. xã hội nước ta lâm vào tình trạng trì trệ và yếu kém về mọi mặt. khoa. sách giáo viên.

+ Phần 3: Giải pháp thay đổi để xây dựng luân lí xã hội ở nước ta.Vị trí đoạn trích: phần III của bài Đạo đức và luân Đông Tây. mất ngày 24 -03 -1926. hướng tới mục đích giành độc lập tự do.Chủ trương tư tưởng: Đoạn trích thể hiện rõ tâm huyết và dũng khí của một chí sĩ yêu nước: dám vạch trần thực trạng đen tối của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ để dấy lên việc cần phải truyền bá chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để gây dựng đoàn thể xã hội tiến bộ. ba năm sau được thả tự do. chủ đề tư tưởng của đoạn trích? Hđ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản: .Đối tượng hướng tới của bài diễn thuyết: trước hết là những người nghe Phan Châu Trinh nói vào đêm 19/11/1925 tại hội thanh niên Sài Gòn.Giá trị tác phẩm: + Đề cao tinh thần yêu nước thể hiện lý tưởng cứu dân. .1925 bị ốm nặng. → Là người có tấm long yêu nước nồng nàn.Vấn đề được nêu trong bài viết này là gì? pháp.Xuất xứ: được Phan Châu Trinh diễn thuyết vào đêm 19/01/1925 tại hội thanh niên ở Sài Gòn. + Phần 2: Những biểu hiện cụ thể của việc chưa có luân lí xã hội ở nước ta..Nêu xuất xứ.Bố cục: 3 phần + Phần 1: Hiện trạng chung: Ở nước ta chưa có luân lí xã hội. Trang 286 . lễ truy điệu ông trở thành một phong trào vận động ái quốc rộng khắp. . 3. Hiện trạng chung: Nước ta chưa có luân lí xã hội (phần 1) . Đoạn trích . mọi người chưa có ý niệm luân lí xã hội. + Là áng văn chính luận mẫu mực. .Xác định vị trí. bố cục. sau đó mới là người nước mình. II.1908 ông bị bắt. * Tác phẩm chính: (sách giáo khoa) . Tất cả đều thấm nhuần tư tưởng tiến bộ của một nhà yêu nước chân chính. . . Đọc – hiểu văn bản 1. . Tư tưởng đó đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị. kết cấu và giá trị tác phẩm? . bị đày đi Côn Đảo. cứu nước của Phan Châu Trinh. Tuy sự nghiệp không thành nhưng tinh thần và nhiệt huyết cứu nước của ông rất đáng khính phục.Kết cấu: gồm 5 phần chính.

thị oai cho được công bằng mới thôi. hoặc chính phủ lấy sức mạnh mà đè nén quyền lợi riêng của từng hay một hội nào thì người ta kêu nài.… → Lí do: người nước mình thiếu ý thức đoàn thể. chỉ biết vơ vét. bên Pháp với bên ta về điều gì? Hãy chỉ ra những biểu hiện cụ thể của từng bên? . . . 2. không chỉ quan tâm đến gia đình quốc gia mà còn quan tâm đến toàn thế giới. người này không quan tâm người khác. tác giả đã so sánh bên châu Âu.Luân lí xã hội mà tác giả nêu ra ở đoạn trích này là: + Ý thức tương trợ lẫn nhau giữa các cá nhân trong xã hội. . → cái chủ nghĩa xã hội rất thịnh hành đã phóng đại (phát triển rộng) .Dùng cách nói phủ định bác bỏ những cách hiểu đơn giản. ở 2 đoạn đầu.Những biểu hiện nào được nêu trong bài chứng tỏ nước ta tuyệt nhiên không có luân lí xã hội. → Lí do: vì người ta có đoàn thể. * Nguyên nhân của tình trạng dân không biết đoàn thể không trọng công ích. không trọng công ích là gì? . ⇒ Đó là ý thức sẵn sàng làm việc chung. + Là “cái nghĩa vụ mỗi người trong nước” – tức là ý thức công dân mà mỗi người phải có.Bên Pháp: Mỗi khi người có quyền thế.Bên châu Âu: Đề cao dân chủ coi trọng sự bình đẳng của con người.. có công đức. chống cự. + Tuyệt nhiên không ai… + Một tiếng bè bạn… . tác giả chỉ ra nguyên nhân của tình trạng dân không biết đoàn thể. Những biểu hiện cụ thể của việc chưa có luân lí xã hội ở nước ta (phần 2) * Tác giả so sánh bên châu Âu. . coi Trang 287 . Trong phần 2. dẫn đến tình trạng ai sống chết mặc ai.Từ thời cổ xưa.Ở các đoạn sau ở phần 2. ông cha ta đã biết đoàn thể. sẵn sàng giúp đỡ nhau và tôn trọng quyền lợi của người khác. nông cạn. bên Pháp với bên ta về quan niệm. → Vua quan mặc sức bóp nặn dân chúng. + Là “cái nghĩa vụ mà loài người ăn ở với loài người” – tinh thần hợp tác của con người vượt lên trên các ranh giới dân tộc và lãnh thổ. hời hợt về luân lí xã hội. biết giữ lợi chung biết hiệp nhau lại. biết trọng công ích… Nhưng rồi lũ vua quan phản động thối nát ham quyền tước vinh hoa đã tìm cách phá tan tành đoàn thể.Bên mình: người nước mình không hiểu nghĩa vụ mỗi người trong nước với nhau.Cách đặt vấn đề thẳng thắn: Ở Việt Nam chưa có luân lí xã hội → gây ấn tượng mạnh mẽ. nguyên tắc của luân lí xã hội là ý thức nghĩa vụ giữa người với người.

Thái độ của tác giả? . sự dốt nát của dân là điều kiện tốt để củng cố quyền lực và long tham của mình. Những giải pháp cần thiết để có luân lí xã hội (phần 3) . “kẻ mang đai đội mũ”. ngất ngưỡng ngồi trên. Tổng kết (sách giáo khoa) III.Những câu cảm thán trong đoạn trích giúp chúng ta hiểu gì về trạng thái cảm xúc và phẩm chất của người diễn thuyết? Học sinh đọc ghi nhớ.Tác giả đã đả kích chế độ vua quan chuyên chế ra sao? (cách gọi tên. tư duy sắc sảo. câu văn từ ngữ chính xác thể hiện một lí trí tỉnh táo. nêu dẫn chứng cụ thể. thấy cần phải chỉ ra sự hèn kém của dân mình.Thái độ của tác giả: vừa phê phán nghiêm khắc. .Nguyên nhân: Đó là sự phản động. chế độ vua quan chuyên chế vô cùng tồi tệ. muốn có luân lí xã hội thì phải làm gì? Ý nghĩa của lời đề nghị đó đối với xã hội đương thời? . . thấm thía nỗi đau trước tình trạng tăm tối của xã hội Việt Nam đương thời. 5. .Theo tác giả. giọng văn mạnh mẽ hùng hồn. “bọn thượng lưu”… Thái độ căm ghét cao độ của Phan Châu Trinh đối với tầng lớp quan lại Nam triều. + Phải bỏ thói dựa dẫm vào quyền thế.Cách kết hợp yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận một cách nhuần nhị tạo nên sức thuyết phục: + Yếu tố nghị luận: lập luận chặt chẽ.Nhận xét về cách kết hợp giữa yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận trong đoạn trích? . Luyện tập 1. Muốn có độc lập phải giải quyết trước hết vấn đề dân trí.Muốn có luân lí xã hội thì: + Phải biết gây dựng đoàn thể để hỗ trợ nhau trong cuộc sống và để tự bảo vệ quyền lợi của mình. dốt nát của lũ quan trường. “kẻ áo rộng khăn đen”. khiến tư tưởng cách mạng không thể nảy nở và nước ta không có được tự do độc lập. chấm dứt tệ mua danh bán tước hòng có được vị trí “ngồi trên ăn trước”. + Trong mắt ông..Ý nghĩa: Đó là vấn đề rất cấp thiết đối với xã hội nước ta. + Phải đánh đổ chế độ vua quan thối nát làm bại hoại luân lí xã hội. 4. tố cáo tội ác) Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. cần phải phủ định triệt để “có kẻ mang đai đội mũ. xác thực. có kẻ áo rộng khăn dài lúc nhúc lạy dưới” – đó là một lũ “ăn cướp có giấy phép” 3. + Yếu tố biểu cảm: thể hiện một trái tim dạt dào cảm xúc. “bọn quan lại”. lô gíc. Nghệ thuật . . vừa đau long. → tác giả hướng mũi nhọn đả kích vào bọn chúng: + Những cách gọi tên như: “bọn học trò”. nước mình. Củng cố Trang 288 . Giáo viên nhận xét và bổ sung.

. . Hướng dẫn tự học .nguồn gốc giải phóng các dân tộc… Trang 289 .Kế hoạch hành động được vạch cụ thể. . khúc triết. bộc lộ qua lời cảm than thống thiết. rõ ràng.Lập trường đánh đổ chế độ quân chủ luôn được tuyên bố công khai.Nhận xét về phẩm chất của người diễn thuyết? . Luyện tập 3.Lập luận sáng sủa.Nhận xét về giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản? Bài viết thể hiện khá rõ những điểm cốt lõi làm nên sức thuyết phục của văn diễn thuyết: .. dứt khoát. 2.Tình cảm tràn đầy.Chuẩn bị đọc thêm bài: Tiếng mẹ đẻ .

Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.nguồn giải phóng… . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Học sinh đọc tiểu dẫn. danh Nguyễn Tịnh.Xuất xứ: đăng trên báo Tiếng chuông rè 1925 với bút tác phẩm.Nội dung và giá trị tác phẩm: Trang 290 . giới I. thiết kế bài học.Sự nghiệp và tên tuổi gắn liền với cuộc diễn thuyết sôi nổi. quê Gia Định (nay thành phố HCM) . + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. nhà văn. nội dung và giá trị . nhà yêu nước tiến bộ nổi tiếng đầu thế kỉ XX. . B. Tìm hiểu chung: thiệu những nét cơ bản nhất về tác giả 1. . tài liệu tham khảo.1943).Là nhà báo.Nêu xuất xứ. Kiểm tra bài cũ: 3.Tuần 29: Tiết 101 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: Đọc thêm: TIẾNG MẸ ĐẺ . diễn giảng… D. 2.NGUỒN GIẢI PHÓNG CÁC DÂN TỘC BỊ ÁP BỨC A. những hoài bão nổi tiếng. 2.Nguyễn An Ninh (1800 . Tiến trình lên lớp: 1.Về kĩ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945. đồng thời nói về mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với ngôn ngữ nước mình. Tác giả Nguyễn An Ninh. sách giáo viên. mạnh dạn lên án chính sách bóc lột và chế độ ngu dân Pháp.… C. tìm hiểu. + Phê phán thói học đòi Tây hóa. Tác phẩm Tiếng mẹ đẻ . . .Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Tầm quan trọng của tiếng nói dân tộc và khẳng định tiếng nước mình không nghèo nàn. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh có hướng tìm hiểu để thấy: . + Đặc sắc nghệ thuật trong văn chính luận của tác giả. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.

III. . II.Tác giả chống lại thói Tây hóa lố lăng của không ít người An Nam lúc bấy giờ làm tổn thương tiếng mẹ đẻ của dân tộc. khái quát lại những nội dung cơ bản về nội dung ý nghĩa và đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm.Tác giả phê phán quan điểm sai lầm cho rằng tiếng mẹ đẻ nghèo nàn. . luận cứ trình bày mạch lạc.Viết rõ ràng. Tác phẩm đã nêu quan điểm đúng đắn của Nguyễn An Ninh về tiếng nói dân tộc trên nhiều phương diện. nhưng vẫn khuyến khích giới trí thức học tiếng nước ngoài trong mối quan hệ đúng đắn với tiếng nói dân tộc. dễ hiểu. Luyện tập 3. → củng cố. . dung lập luận để bác bỏ những cái sai và khẳng định những cái đúng. Những ý kiến đó đến nay vẫn còn nguyên giá trị.Văn phong linh hoạt theo kiểu bút chiến của báo chí và có ý vị. Luyện tập 1. phân minh có giá trị thuyết phục. Hướng dẫn tự học Trang 291 . các luận điểm. Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản 1. 2.Cách viết nêu vấn đề để tranh luận. Nội dung và ý nghĩa tác phẩm . . Đây là bài chính luận xuất sắc của Nguyễn An Ninh. Đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm .. hấp dẫn. lập luận chặt chẽ. như là một yếu tố để giải phóng dân tộc.Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu hệ thống câu hỏi sách giáo khoa.Đề cao sức mạnh tiếng nói dân tộc như là người bảo vệ nền độc lập dân tộc. Củng cố 2.

Phân tích đề: b. lịch sự” 2. Viết nội dung của đoạn văn: thống nhất ý kiến và viết đoạn văn. Học sinh thảo luận theo nhóm. Chọn một khía cạnh của đề tài để bình luận: “Lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh lịch sự” là “biết nói cảm ơn”. Anh chị được giao viết bài văn bình luận để tham gia diễn đàn do Đoàn thanh niên nhà trường tổ chức với đề tài: “Lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh.… C.Bàn bạc về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. diễn giảng.Về kĩ năng: Biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn xây dựng một đoạn văn bình luận về một đề tài gần gũi với lứa tuổi học trò. Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Giáo viên ra đề và dặn học sinh 1. Đề bài: chuẩn bị bài từ tiết trước. Trang 292 . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.Nêu hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. 3. Tiến trình lên lớp: 1. + Trong giao tiếp giữa con người với nhau. e. + Đối với lời ăn tiếng nói của một học sinh văn minh. Lập dàn ý: c. nói lời “cảm ơn” và biết cảm ơn vì cuộc sống luôn đòi hỏi chúng ta biết văn minh. thiết kế bài học. tài liệu tham khảo.… D.Về kiến thức: Củng cố những kiến thức đã học về thao tác lập luận bình luận. . d. sách giáo viên. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bài của học sinh. lịch sự trong ứng xử. 2. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: .Tuần 29: Tiết 102 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN A. . thanh lịch. một quy tắc đòi hỏi chúng ta phải thực hiện là lời nói “cảm ơn” và sau đó là cảm ơn. Xây dựng tiến trình lập luận theo ba bước: .Đánh giá về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận. Hướng dẫn: a. B. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. . Kiểm tra bài cũ: Trình bày các bước làm của thao tác lập luận bình luận.

Đọc thêm các ví dụ trong sách giáo khoa. bổ sung cho nhau về các mặt: nội dung ý kiến. ngôn ngữ.Sau đó. Sau đó cùng nhận xét. góp ý.Hoàn thiện bài tập trên lớp. . . 3. cử chỉ. tác phong. . Trang 293 . cách thức lập luận. học sinh cử đại diện trình bày theo từng nhóm. “Về lí luận xã hội ở nước ta”.Chuẩn bị bài đọc văn. Hướng dẫn tự học: .Làm bài tập phần 2.

nguồn .Tiếp tục củng cố những kiến thức đã học về thao tác lập luận bình luận.Nhóm 1. với tác phấm “Tiếng mẹ đẻ . Vào bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I.Tuần 29: Tiết tự chọn Giáo án Văn học (1 tiết) GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN QUA MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC A. Kiểm tra bài cũ: 3. 2 phân tích cách sử dụng 1. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số. 2. Phương pháp dạy học: Đọc sáng tạo. Tiến trình lên lớp: 1. phú quý.Phần 2: Để thuyết phục người đọc. Trang 294 . bổ sung → + Tác giả so sanh bên châu Âu. giáo án… C.Biết phát hiện và có khả năng phân tích cách lập luận bình luận của tác phẩm văn học mà tác giả đã vận dụng trong đó.Nhóm 3. bên Pháp với nước ta → giáo viên tổng kết lại. khẳng định.… D. người nghe đồng giải phóng các dân tộc bị áp bức” tình ý kiến của mình thì tác giả dung dẫn chứng lí lẽ một (Nguyễn An Ninh). vấn đề cần bình luận . . Sau đó mỗi nhóm cách xác thực để chứng minh. các thành viên nhân dẫn đến tình trạng trên.Phần 1: Tác giả đã nêu hiện tượng. nên khi có đoàn thể nào nổi lên đều bị dập tắt ngay → dân càng nô lệ lầm than. (Phan Châu Trinh). B. nêu vấn đề. chứng minh điều: nước ta lúc bấy giờ chưa có luân lí xã hội. nhóm khác cùng nhận xét. thảo luận. vơ vét của dân mà không lo cho cuộc sống của người dân. đồng thời chỉ rõ nguyên cử đại diện trình bày. 4 thực hiện tương tự đối → thực trạng nước ta lúc đó chưa có luân lí xã hội. tài liệu tham khảo. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phân tích sử dụng thao tác lập luận bình luận qua Chia lớp thành 4 nhóm: một số tác phẩm văn học: . Về luân lí xã hội ở nước ta (Phan Châu Trinh) thao tác lập luận bình luận trong đoạn * Xác định vấn đề bình luận: Luân lí xã hội ở nước ta → trích “về luân lí xã hội ở nước ta” đưa ra ý kiến. vấn đề: nước ta lúc đó chưa có luân lí xã hội. * Cách bình luận: . + Chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng này: Bọn vua quan chuyên chế chỉ lo vinh hoa. thì ngôi vua càng bền lâu. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. đàm thoại. lo hưởng thụ.

Luyện tập: 1. và phân tích cách lập luận bình luận trong tác phẩm.Ở những đoạn tiếp theo đó. * Cách lập luận bình luận. Hướng dẫn tự học: . kiên quyết. Đoạn cuối cùng tác giả đưa ra quan niệm về mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với ngôn ngữ nước mình.Đoạn 1. Củng cố: 2. + Khẳng định tiếng nước mình không nghèo nàn khi căn cứ vào những dẫn chứng xác thực.Nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức. Tiếng mẹ đẻ . là yếu tố giúp giải phóng dân tộc bị áp bức thống trị. . đưa ý kiến nhận xét đánh giá ở phần 2.Phần 3: Sau khi đã nêu vấn đề cần bình luận ở phần 1.Hoàn thành bài tập trên lớp..Hướng dẫn chuẩn bị bài mới theo câu hỏi sách giáo khoa: Ba cống hiến vĩ đại của Các-mác. đánh giá về vấn đề. . tác giả đưa ra ý kiến nhận xét. 2: Tác giả dẫn dắt và nêu lên vấn đề cần bình luận: Một số người An Nam từ bỏ văn hóa và tiếng mẹ đẻ phải làm cho mọi người An Nam tha thiết với giống nòi lo lắng. thì sang phần 3 tác giả nêu lên thực tế của đất nước và đưa ra giải pháp khắc phục tình trạng trên. II.Học sinh đọc nhanh lại văn bản. (Nguyễn An Ninh) * Vấn đề bình luận: Một số người An Nam từ bỏ văn hóa và tiếng mẹ đẻ. 2. Trang 295 . . . + Tiếng nói có tầm quan trọng đối với vận mệnh xủa dân tộc: là người bảo vệ.

Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trang 296 . Tiến trình lên lớp: 1.Tuần 30: Tiết 103.Về kĩ năng: + Biết cách đọc hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. tài liệu tham khảo. diễn giảng… D.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật của bài phát biểu đọc trước mộ của Các-Mác: những đóng góp to lớn của Các-Mác đã được làm sáng tỏ qua các luận điểm sắc bén. 104 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC Ăng-ghen A. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. cách lập luận tăng cấp. . B. Tại sao tư tưởng đó lại có ý nghĩa thời sự trong thời đại ngày nay? 3. 2. Kiểm tra bài cũ: Nêu chủ đề tư tưởng của đoạn trích Về luân lí xã hội ở nước ta. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . sách giáo viên. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.… C. thiết kế bài học.

Các-Mác (1818 . . . lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới. để tỏ long thương tiếc và khẳng định sự đóng góp của Mác.1883) là nhà triết học. bảo vệ luận án tiến sĩ năm 20 tuổi. cùng nhau hoạt động cách mạng và nghiên cứu khoa học. .Mặt khác. Tác phẩm a/ Hoàn cảnh sáng tác: . 6): Những cống hiến to lớn của Mác đối với sự phát triển của nhân loại.Phri-đrich Ăng-ghen là nhà triết học. I. Tác giả . ông đã được tiếp xúc với tư tưởng của cách mạng Pháp năm 1879 và nền văn học cổ điển Đức. Ông là người Đức. Ông là người Đức. con một kĩ nghệ gia giàu có ở Bácmen. . Ông và Ăng-ghen là hai người bạn thân thiết. Ông học đại học ở Beclin. 5.Phần 3 (đoạn 7 và câu cuối): Giá trị tổng quát của những cống hiến vĩ đại của Mác. Họ viết chung cuốn “Tuyên ngôn Đảng Cộng Sản” 2. Biến lí thuyết cmkh thành hđcm Tìm ra qluật phát triển của lsử loài người Trang 297 Con người KH của Mác Con người cm của Mác . Tìm hiểu chung: 1. Bec-lin. miền Rê-na-ni.Phần 1 (đoạn 1. thời gian lien quan đến sự ra đi của Mác. 4. Năm 1844 gặp Mác ở Pari.Hđ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần tiểu dẫn và yêu cầu: Học sinh hãy tóm tắt những nét chính về Ă và M trong vòng 6 câu (chủ yếu là những hoạt động của Ă và M). Ăng-ghen cũng có nhiều đóng góp trên lĩnh vực văn học nghệ thuật. Những cống hiến đó đều hướng vào mục tiêu phục vụ nhân loại. Những cống hiến to lớn của Mác đvới sự nghiệp phát triển nhân loại Không gian. lí luận và hoạt động cách mạng lỗi lạc. nó xuất phát từ tình cảm vĩ đại và cảm động giữa Mác và Ăng-ghen. Giáo viên nhận xét.Văn bản được viết trong hoàn cảnh nào? Học sinh trình bày trước lớp. . Ăng-ghen đã viết bài văn này. 2): Không gian. khi còn học trung học.Phần 2 (đoạn 3. . lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới. th ời gia Qluật về giá trị thặng dư Khợp giữa ll & tt. học triết rồi học sử ở Bon. Ông học luật.Sau khi Mác qua đời. lí luận và hoạt động cách mạng lỗi lạc. bổ sung.Xác định bố cục và nội dung của từng phần. b/ Bố cục: 3 phần: .

Bài viết không nói nhiều về cái chết là nhằm nhấn mạnh ý nghĩa của sự sống. trên chiếc ghế bành.Tại sao.Thời gian: Chiều 14 – 03. sau đó trình bày dưới sự chỉ định của giáo viên. tất cả đều bất tử → Mác là nhà khoa học kiệt xuất. Những cống hiến vĩ đại của Mác: . vào lúc 3 giờ kém 15 phút.Theo Ă. . cống hiến thứ 3 là cống hiến quan trọng nhất trong 3 cống hiến. tôn giáo. trong ba cống hiến trên thì cống hiến nào được xem là quan trọng nhất? Tại sao? . → Những cống hiến được sắp xếp theo thứ tự tăng dần. 2. nhà cách Trang 298 . . Đọc – hiểu văn bản 1. . qluật vận động của phương thức sản xuất TBCN .Không gian: Trong một căn phòng. Với Mác. . nghệ thuật) . Giáo viên đánh giá và bổ sung cho hoàn chỉnh. của cuộc đời Mác và của cả những đóng góp mà Mác đã cống hiến cho nhân loại. Cách giới thiệu gây ấn tượng cho người đọc.Cống hiến 3: (Đoạn 5 – 6) Kết hợp giữa ll&tt.Cống hiến 1: (Đoạn 3) Tìm ra qluật phát triển của lsử loài người Hạ tầng cơ sở (việc sản xuất ra những tư liệu shoạt vật chất Quyết trực tiếp trình độ phát triển kinh tế) định Thượng tầng kiến trúc (Thể chế nhà nước. II. đây lại là bài viết khi M qua đời nhưng tại sao Ă lại không nói nhiều đến cái chết? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp. Biến lí thuyết cmkh thành hđộng cm Con người KH của Mác Con người cm của Mác .Tình cảm xót thương của Ă đv M Hđ2: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản Em có nhận xét gì về cách giới thiệu về thời gian – không gian lien quan đến sự ra đi của Mác? Học sinh làm việc cá nhân và trình bày trước lớp.M đã có những cống hiến vĩ đại như thế nào? Học sinh làm việc theo nhóm.Giới thiệu ngắn gọn mà sâu sắc về Mác: “Nhà tư tưởng … hiện đại”.Cống hiến 2: (Đoạn 4) Những cống hiến to lớn của Mác đv sự nghiệp phát triển nhân loại. Thời gian – không gian liên quan đến sự ra đi của Mác .

+ M bênh vực những người lao động. “Nhưng đấy hoàn toàn không phải là điều chủ yếu ở Mác”. “Nhưng niềm vui của ông còn lớn hơn nữa” và đưa ra những cống hiến to lớn của Mác với những ý nghĩa của nó. đặt ở mức ngang bằng tạo ra sự đối sánh nhằm tạo ra dụng ý nhấn mạnh: Giống như A…Thì B đã… Đặc biệt sau B là một sự liệt kê. phân tích.Mô hình hóa: Giống như A đã……. đề cao M hơn hẳn và vượt trội. trong đó họ chính là người làm chủ… ⇒ Những cống hiến của M có lợi cho nhân loại. Sử dụng lối kết cấu tầng bậc kết hợp với so sánh. . em có nhận xét gì về tình cảm của Ă đối với M? mạng lỗi lạc trở thành nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại. ca ngợi Mác.Mác đã được so sánh với các vĩ nhân cùng thời với những thành tựu nổi tiếng. góp phần mở đường cho nhân loại tiến lên. chỉ ra ý nghĩa tạo sự trùng điệp có hiệu quả nghệ thuật cao.Nắm được những cống hiến vĩ đaij của M. Củng cố . Luyện tập 1.Giáo viên nhận xét va bổ sung cho hoàn chỉnh. người đọc hiểu: + M lên tiếng chống lại bất công.Tình cảm của Ă thể hiện sự tiếc thương vô hạn xuất phát từ đáy long Ă và cả nhân loại. “ông có thể … nào cả” III. . không chỉ vượt qua đỉnh cao nhân loại như Đác-uyn mà còn vượt qua những đỉnh cao ấy-Cách so sánh: + Trước hết. Nghệ thuật lập luận của bài điếu văn. + Tiếp theo là so sánh vượt trội: “nhưng không phải chỉ có thế thôi”. Hoạt động của M không phải bênh vực cho quyền lợi cá nhân mà mang lại quyền lợi cho toàn dân. những người cùng khổ và mang đến cho họ niềm tin vào hạnh phúc ở một thế giới mới. Cách lập Trang 299 .Cách lập luận của Ă nhằm muốn người nghe.Em có nhận xét gì về cách lập luận của Ă? Cách lập luận ấy có tác dụng gì? Ă đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để nói đến cống hiến của Ă? Qua những cống hiến mà Ă đã nói. 3.Đề cao. . (thì) B đã………………………… Nhưng không phải chỉ như A (mà) B còn………………………………… . Ca ngợi công lao và đóng góp của M và khẳng định. thái độ của Ă đv M: . chống lại cường quyền bạo lực. . 4. Tình cảm. Vì thế.

Luyện tập 3.luận của Ă. Trang 300 . Hướng dẫn tự học .Chuẩn bị bài: Phong cách ngôn ngữ chính luận. 2.

→ Phần mở đầu là luận cứ của lập luận trong văn bản. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. các báo cáo. b. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. tuyên bố. các bài bình luận. Xét các văn bản chính luận: * Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh) . bổ sung. tài liệu tham khảo.Cách lập luận: + Sử dụng các từ ngữ chính trị: nhân quyền. B.… C. tham luận trong các hội thảo. sách. Văn bản chính luận chính luận: a. thiết kế bài học. Từ đó. hội nghị bày trước lớp. hiệu triệu. thuộc phong cách ngôn ngữ chính biểu. Các dạng văn bản chính luận Em hãy kể tên những tác phẩm .… + Câu văn mạch lạc với kết cấu cụm từ: trong những quyền ấy.Về kĩ năng: Biết cách vận dụng về phong cách ngôn ngữ chính luận để đọc hiểu và viết bài văn nghị luận. suy rộng ra. dân quyền. có ý nghĩa là.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận. Văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận lĩnh kiến thức khái quát về PCNN 1.Thể loại: Tuyên ngôn . bình đẳng tự do. Kiểm tra bài cũ: 3. thư. chính trị.… Trang 301 . . cáo. xã Học sinh làm việc cá nhân và trình luận. quyền sung sướng.… luận mà em biết? . .… Giáo viên nhận xét. biết phân biệt phong cách ngôn ngữ chính luận với các phong cách ngôn ngữ đã học. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . diễn giảng… D. quyền sống.Mục đích: Nhằm trình bày quan điểm chính trị nhân dịp một sự kiện trọng đại. Tiến trình lên lớp: 1. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hướng dẫn học sinh chiếm I. sách giáo viên. cho biết PCNN chính luận? tuyên ngôn. lời kêu gọi. 2.Văn bản chính luận thời xưa: hịch.Văn bản chính luận hiện đại: cương lĩnh.Tuần 30: Tiết 105 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN A. chiếu.

Từ đó tác giả nêu lên những triển vọng tốt đẹp cuẩ cách mạng trong thời đại tới. . lời kêu gọi. . . và nghị luận mà bất cứ ai cũng có thể dung để nhận thức và diễn đạt bằng lời nói → trong nhà trường có các dạng làm văn: miêu tả. các bào cáo.Hđ2: Hướng dẫn học sinh tự học * Đoạn trích Cao trào kháng Nhật cứu nước . tuyên bố.Đoạn trích chỉ rõ kẻ thù lúc này là phát xít Nhật và khẳng định dứt khoát: “bọn Pháp thực dân không còn đồng minh chống Nhật cứu nước của ta nữa” c. Nhận xét chung về văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận. tham luận trong các cuộc hội thảo. nghị luận chính trị.Đây là đoạn trích mở đầu trong tác phẩm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Việt Nam. nghị luận xã hội. . nghị luận. tính chất ý nghĩa lịch sử của cách mạng. đánh giá một quan điểm chính trị nào đó.Nghị luận là một thao tác tư duy trong ht các thao tác miêu tả. nhược điểm của cách mạng tư sản. xã luận.Chính luận (gọi tắt là nghị luận chính trị) bao gồm các thể loại văn bản: các cương lĩnh.Đặc điểm của ngôn ngữ chính luận: chỉ xoay quanh việc trình bày ý kiến hoặc bình luận. các bài bình luận. → Văn nghị luận chia làm nhiều loại: nghị luận VC. . Đây là tác phẩm quan trọng nhất tổng kết một giai đoạn cách mạng thắng lợi đã làm nên những sự kiện lịch sử lớn và trình bày những sách lược của những người cộng sản Việt Nam. Tác phẩm trình bày những ưu điểm. . Nó tồn tại ở 2 dạng: nói và viết. câu văn giàu hình ảnh gợi mở một tương lai tươi sáng của dân tộc nhân dịp đầu năm mới.Phân tích những thành tựu mới về các lĩnh vực của đất nước trên trường quốc tế. hội nghị chính trị. Đoạn trích “Việt Nam ta đi tới”. tập I của đồng chí Trường Chinh.Thể loại: bình luận . tự sự. II. tuyên ngôn. Hướng dẫn tự học: 1. sôi nổi.Giọng văn hào hùng. Củng cố Trang 302 . tự sự. 2. → Cả 3 văn bản trên đều là những văn bản tiêu biểu cho PCNNCL. thuyết minh. triển vọng tình hình cũng như nv lần kíp của nhân dân Việt Nam.

Luyện tập 3.2. Hướng dẫn tự học Trang 303 .

trên thi đàn Việt Nam xuất hiện nhiều thi phẩm có nội dung và hình thức khác nhiều với thơ truyền thống. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hđ1: Hoạt động tìm hiểu phần I. Đây là cuốn sách có cái nhìn bao quát. diễn giảng. 1. . Tác giả Cho học sinh tự đọc lại phần tiểu . sách giáo viên. Kiểm tra bài cũ: .Hoài Thanh (1909 – 1982) tên thật Nguyễn Đức dẫn ở sách giáo khoa. B. giáo viên nêu Nguyên. + Biết cách đọc – hiểu tác phẩm nghị luận theo đặc trưng thể loại. Nghệ An.Về kiến thức: Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của đoạn trích: + Hiểu được tinh thần Thơ mới trên cả 2 bình diện văn chương và xã hội.Hãy cho biết những đóng góp của Mác đối với nhân loại và giải thích tại sao tác giả lại viết. Vào bài mới: Lời vào bài: Nền thơ ca Việt Nam đầu thế kỉ XX có sự giao tranh quyết liệt giữa các trường phái thơ khác nhau. Để giải thích hiện tượng này. + Hiểu được nét đặc sắc trong bài văn nghị luận của Hoài Thanh. câu hỏi gợi ý: . Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Mác là nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại. quê quán Nghi Lộc. . 3.Tuần 31: Tiết 106. 2.Phân tích thành công nghệ thuật của đoạn trích. Tiến trình lên lớp: 1.… D. thiết kế bài học.Về kỹ năng: + Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của văn nghị luận từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng thang Tám 1945. tổng thể về sự chuyển biến của thơ văn trên tất cả các phương diện. Tìm hiểu chung: tiểu dẫn. Đoạn trích Một thời đại trong thi ca thể hiện quan niệm của nhà phê bình về tinh thần Thơ mới trong sự ảnh hưởng của văn chương và xã hội.… C. nhà phê bình văn học Hoài Thanh đã cho ra đời cuốn Thi nhân Việt Nam. Dưới ảnh hưởng của thơ Pháp. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . lớn lên Trang 304 . 107 Giáo án Văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA (Trích Thi nhân Việt Nam) Hoài Thanh A. tài liệu tham khảo. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa.Xuất thân trong một gia đình nhà Nho yêu nước.

cái mới và cái cũ vẫn nối tiếp qua lại cho nên phải so sánh trên đại thể: có thể gộp lại trong 2 chữ tôi (thời nay) và ta (ngày trước).Thể loại: Nghị luận phê bình văn học. ⇒ Hoài Thanh là nhà phê bình văn học xuất sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại. ít nhiều còn mang yếu tố tranh luận.Xuất xứ: Phần trích trong sách giáo khoa thuộc đoạn cuối của bài tiểu luận trên.Không thể căn cứ vào những bài thơ dở. Giáo viên nhận xét và bổ sung cho vừa mang tính chính xác khoa học. sớm gia nhập hang ngũ của Đảng và nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam. hoàn chỉnh . biểu cảm.Lần đầu tiên.… . Tác phẩm: Việt Nam? .Em biết gì về tác phẩm Thi nhân 2. Đọc hiểu văn bản: 1. phải so sánh giữa những bài thơ hay với những bài thơ hay. Có một nền văn hóa Việt Nam.Vả chăng. là đỉnh cao trong sự nghiệp phê bình của ông. ngôn ngữ văn nghị luận vừa giàu tính hình ảnh. nhưng chúng ta hãy đi tìm những chỗ khác.Phần tiểu dẫn ở sách giáo khoa trình bày những nội dung gì? .Những nội dung chính của đoạn 3.Bài tiểu luận mở đầu cuốn Thi nhân Việt Nam là công trình tổng kết có giá trị về phong trào Thơ mới. diễn giải. . * Tác giả nêu ra cách nhận diện: . Văn chương và hành động. luận bàn về các . Hđ2: Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản .Xuất xứ và thể loại tác phẩm? vấn đề văn học nghệ thuật. nói giống thì vẫn có chỗ giống nhau.. . . từng giữ nhiều chức vụ quan trọng. dễ nhận ra.Điều cốt lõi mà Thơ mới mang đến * Điều cốt lõi của tinh thần thơ mới: cho thi đàn văn học Việt Nam lúc bấy . Do đó bày trước lớp.Cho biết vài nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của tác giả Hoài Thanh? giữa lúc cách mạng sôi sục. Ta có thể gọi đây là tuyển tập đầu tiên của thơ mới. xuất bản năm 1942. Văn nghị luận ngoài yếu tố trình Học sinh làm việc cá nhân và trình bày.Tác giả đã nêu ra cách nhận diện như thế nào? II. cái khó trong việc tìm ra tinh thần thơ mới là gì? . ý nghĩa: Tập trung lí giải điều quan trọng: Tinh thần Thơ mới * Cái khó của việc tìm ra tinh thần Thơ mới: là ranh giới giữa thơ cũ và thơ mới không rạch ròi.Theo tác giả. Nội dung. Đoạn trích: trích? Nhận xét bố cục của đoạn trích? . đặc biệt trong lĩnh vực văn học nghệ thuật. cái tôi với cái nghĩa tuyệt đối xuất hiện giờ là gì? Giải thích vì sao tác giả lại giữa thi đàn văn học Việt Nam mang theo một quan niệm nói: Lần đầu tiên. thơ dở thời nào chẳng có.Thi nhân Việt Nam là tác phẩm tiêu biểu của Hoài Thanh. Ông là tác giả của nhiều công trình nghệ thuật có giá trị: Thi nhân Việt Nam. chữ tôi xuất hiện chưa từng thấy xưa nay: quan niệm cá nhân → là sự tự ý Trang 305 . .

họ dồn tình yêu quê hương trong tình yêu tiếng Việt. vẫn thấy dễ hiểu. muốn thoát đi đau cũng không được → Bi kịch của cái tôi trong thơ mới → Mặt tiêu cực.với cái nghĩa tuyệt đối của nó? . Hđ3: Hoạt động luyện tập .Thoát lên tiên > < Động tiên đã khép . tinh tế. + Đoạn văn Đời chúng ta … cùng Huy Cận nêu rõ bi kịch thật thấm thía. khéo léo. Luyện tập Trang 306 thức về cá nhân là bản ngã nhà thơ trước cuộc đời. .Đắm say > < Say đắm vẫn bơ vơ → Bi kịch đó tạo nên âm hưởng buồn. giàu chất thơ thể hiện một lối viết tài hoa (Đoạn văn Đời chúng ta … cùng Huy Cận) III. sự liên kết. Luyện tập 1. lại mang trong mình cái tôi cô đơn lãng mạn của các thi sĩ lúc bấy giờ.Nhưng. lời văn giàu hình ảnh. . → làm giàu cho thi ca những cảm xúc mới mẻ và những cách tân nghệ thuật → Mặt tích cực. trong hồn người thanh niên. Đặc sắc nghệ thuật phong phú. rõ ràng. ngắn gọn.Lời văn giàu hình ảnh. Củng cố 2. cái tôi bây giờ đáng thương và tội nghiệp: mất hết cả cốt cách hiên ngang ngày trước.Phiêu lưu trong trường> < Tình yêu không bền . không còn chút long tự trọng và mang một nỗi buồn lạnh bơ vơ. mạch trong hệ thống luận điểm luận cứ.Đặt vấn đề trực tiếp.Các nhà thơ lãng mạn cũng như những người thanh niên lúc bấy giờ giải tỏa bi kịch đời mình bằng cách nào? .) ý giữa các ý.Đây là bài tiểu luận phức tạp. .Lập luận. 2. ⇒ Bi kịch của các nhà thơ mới cũng chính là bi kịch của những người thanh niên lúc bấy giờ. * Hướng giải tỏa bi kịch: Họ gửi vào tiếng Việt.Nguyên nhân dẫn đến bi kịch của các nhà thơ mới? . chuyển chất thơ. nó đang diễn ra ngấm ngầm dưới những phù hiệu dễ dãi. hấp dẫn? (chú ý . các đoạn. tù túng lúc bấy giờ. đảm bảo sự liền cách đặt vấn đề. nhạc điệu. nhưng vì sao người đọc . mang giọng điệu đặc trưng của thơ mới giai đoạn này. dẫn dắt khoa học. phù hợp với phong cách riêng của từng nhà thơ: → thể hiện sự đồng cảm và chia sẻ của tác giả. dễ hiểu. + Nguyên nhân: Sống trong cảnh mòn mỏi. cảm xúc.Điên cuồng > < Điên rồi lại tỉnh .

nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức và Một thời đại trong thi ca cùng là dạng văn nghị luận. Hướng dẫn tự học . Hoạt động hướng dẫn học sinh làm bài tập về nhà và đánh giá chung giờ học: . Em hãy nhận xét những điểm tương đồng và những điểm khác biệt của hai tác phẩm trên? Học sinh trả lời và giáo viên chốt lại vấn đề.Sau khi học xong hai tác phẩm Tiếng mẹ đẻ .Yêu cầu học sinh làm các bài tập trong phần học sinh học bài (sách giáo khoa) 3.Chuẩn bị bài Phong cách ngôn ngữ chính luận (tiết 2) Trang 307 .

thế mà. sách giáo viên. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Trong phong cách ngôn ngữ chính II. Kiểm tra bài cũ: 3. Về biện pháp tu từ: Đôi khi để tăng tính hấp dẫn và sức thuyết phục người viết văn bản chính luận sử dụng một số biện pháp tu từ. a. Về ngữ pháp: Các câu. Tiến trình lên lớp: 1. tiện diễn đạt? 1.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm của phong cách ngôn ngữ chính luận. Về từ ngữ: Văn bản chính luận sử dụng ngôn ngữ thường nhưng khá nhiều từ ngữ chính trị. 2. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. tự do. cho nên. Đặc trưng của phong cách ngôn ngữ chính luận.Tuần 30: Tiết 105 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN (Tiết 2) A. B. Các phương tiện diễn đạt. dân chủ. 2. diễn giảng… D. Chính vì vậy trong văn bản chính luận ta thường gặp những từ ngữ như: Vì vậy. bình đẳng. tài liệu tham khảo. các đoạn văn trong văn bản chính luận liên kết với nhau thể hiện một suy luận. bởi vậy. Tính công khai về quan điểm chính trị: cách ngôn ngữ chính luận? Đặc trưng này thể hiện ở hai khía cạnh: Trang 308 . công bằng… b. thiết kế bài học.… C.Về kĩ năng: Biết cách vận dụng về phong cách ngôn ngữ chính luận để đọc hiểu và viết bài văn nghị luận. Ví dụ: Biện pháp ẩn dụ và liệt kê trong hai đoạn trích Việt Nam đi tới. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . chẳng hạn như: Độc lập. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp các hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. . suy ra vì thế… c. biết phân biệt phong cách ngôn ngữ chính luận với các phong cách ngôn ngữ đã học. Nêu những đặc trưng của phong a. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của phong luận yêu cầu như thế nào về phương cách ngôn ngữ chính luận.

luận cứ. . Tổng kết: Phần ghi nhở (sách giáo khoa).Điệp ngữ kết hợp với điệp cấu trúc cú pháp: Ai có … dung… .Văn bản chính luận có bố cục chặt chẽ. tình cảm và hành động. . * Bài tập 2: gợi ý: . thuyết phục: . 3. Tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận: .Tính truyền cảm thể hiện ở từ ngữ. Bài tập 2: Yêu cầu viết một đoạn văn chứng minh cho câu nói của Hồ chủ tịch. b.Luận điểm: Thanh niên là rường cột của đất nước. phù hợp với việc triển khai hệ thống luận điểm. hội nhập với thế giới. do vậy các câu. c. .Luận cứ: + Vai trò của thanh niên trước cách mạng tháng Tám. thuổng. gươm.Không dung từ ngữ có ý nghĩa mơ hồ. không thể hiện rõ ràng thái độ chính trị của người viết. + Vai trò của thanh niên trong kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ. lập trường. các đoạn phải kiên kết với nhau chặt chẽ.Tại sao ngôn ngữ chính luận phải bảo đảm tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận? Tính truyên cảm được thể hiện qua những yếu tố nào? Gọi một học sinh đọc phần ghi nhớ sách giáo khoa.Toàn bộ văn bản chính luận thể hiện một suy luận.Ngôn ngữ trong văn bản chính luận không chỉ thông tin một cách khách quan mà còn thể hiện quan điểm chính trị của người viết. .Phong cách ngôn ngữ chính luận có tính truyền cảm nhằm thuyết phục người đọc (người nghe) về nhận thức. ngữ điệu.Liệt kê: Súng. . cuốc. Những từ ngữ biểu thị quan hệ nhân quả thường xuyên được vận dụng. Bài tập 1: Chỉ ra các biện pháp tu từ trong đoạn văn sau: Ai có sung … cứu nước. III. vì như thế sẽ làm cho người đọc nhầm lẫn quan điểm chính trị. gậy gộc. Trang 309 . giọng nói của người tạo lập văn bản. thể hiện ở việc trình bày lập luận. + Vai trò của thanh niên ngày nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Luyện tập: * Bài tập 1: . Tính truyền cảm. chính kiến.

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt . . + Độc thoại: Lời nhân vật tự bộc lộ tâm tư. Khái lược về kịch: . đạo nén. kịch và nghị luận là những thể loại quan trọng. diễn viên.Về kiến thức: Hiểu đặc điểm chính của các thể loại: kịch. văn nghị luận . tài liệu tham khảo. ở đó những vấn đề của bản chất hiện thực được dồn vực khác nhau: tác giả kịch bản. quy tụ nổi bật.…) hành động kịch.Kể tên một số tác phẩm kịch mà I.Tuần 33: Tiết 109. Kiểm tra bài cũ: 3. Xung đột kịch được cụ thể hóa bằng diễn. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. NGHỊ LUẬN A.Trong kịch. Ngôn ngữ có ba loại nào? loại: + Đối thoại: Lời của các nhân vật nói với nhau. diễn giảng. Tiết học hôm nay. hành động kịch được thực hiện bởi các nhân vật kịch.Về kỹ năng: Biết vận dụng kiến thức về thể loại vào việc đọc – hiểu và tạo lập văn bản. họa sĩ. nghệ thuật tổng hợp? (vì có sự tham .… D. Trong những tiết trước. Trong phạm vi văn học + Vì sao nói kịch là một loại hình chúng ta tiếp cận và tìm hiểu kịch bản văn học. Tiến trình lên lớp: 1. Vào bài mới: Lời vào bài: Trong lĩnh vực văn học nghệ thuật. 2. thiết kế bài học. 110 Giáo án Lí luận văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: KỊCH.Kịch lựa chọn những xung đột đời sống làm đối tượng gia của nhiều người thuộc các lĩnh mô tả. B. chúng ta sẽ tìm hiểu cụ thể về đặc điểm cũng như yêu cầu về đọc – hiểu các thể loại kịch và nghị luận. còn gọi là lời thoại (cũng Ngôn ngữ kịch thường có những có hành động nhưng ít.… C. sách giáo viên.Kịch là loại hình tổng hợp.Nêu những đặc trưng cơ bản của * Đặc trưng kịch? . Kịch em đã biết? 1. tình cảm của mình. không đáng kể). Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. chúng ta đã tìm hiểu những thể loại này qua các tác phẩm cụ thể. các nhân vật được chủ yếu xây dựng bằng một yếu tố duy nhất là ngôn ngữ. + Bàng thoại: Lời nhân vật nói riêng với người xem (đọc) Trang 310 .

Xét theo hình thức ngôn ngữ trình diễn có: kịch thơ. ca kịch. . điều trần… + Văn nghị luận thời hiện đại có: Tuyên ngôn. tính mạch lạc. phê bình. . bình luận. nêu rõ chủ đề tư tưởng. lời kêu gọi.Nêu cách phân loại kịch? Nêu những yêu cầu đọc kịch bản văn học? (lấy ví dụ phân tích) Nêu khái lược về văn nghị luận? Nêu cách phân loại văn nghị luận? Nêu những yêu cầu đọc văn nghị luận? → Ngôn ngữ mang tính hành động và tính khẩu ngữ cao. tranh luận. lập luận phải khoa học và chặt chẽ thì mới có sức thuyết phục cao đến đối tượng tranh luận cũng như người đọc. . tiểu dẫn để nắm những điều liên quan đến vỡ kịch. chặt chẽ của suy nghĩ và trình bày.Phân loại văn nghị luận: + Xét theo nội dung luận bàn có: văn chính luận. . tư tưởng. . chính kịch. Qua lời thoại. ý nghĩa xã hội của tác phẩm. xác định xung đột chủ yếu. Yêu cầu đọc văn nghị luận: . * Phân loại kịch: . 2. kịch nói.Xét theo nội dung.Nghị luận là thể loại văn học đặc biệt. Trang 311 . luận điểm. hịch.Phân tích hành động. xã luận. cáo. luận cứ phải tiêu biểu và toàn diện.Sức mạnh của văn nghị luận ở sự sâu sắc của tình cảm. II. + Văn nghị luận thời văn học trung đại có: chiếu. vì vậy luận điểm phải xác đáng.Văn nghị luận có yếu tố tranh luận. Khái lược về văn nghị luận: . . bút chiến. ý nghĩa của xung đột có: bi kịch. .Tìm hiểu tác giả và hoàn cảnh ra đời của văn nghị luận. mâu thuẫn đến đỉnh điểm (thắt nút) và cách giải quyết (cởi nút).Đọc kĩ lời giới thiệu. luận cứ để bàn luận một vấn đề xã hội chính trị hay văn học nghệ thuật. sự thuyết phục của lập luận.Tổng hợp lại. văn phê bình văn học. Yêu cầu về đọc kịch bản văn học . Văn nghị luận 1. hài kịch.Tập trung chú ý vào lời thoại của các nhân vật qua đó tìm hiểu tính cách. dung lập luận. tính cách nhân vật và cuộc sống xã hội hiện dần lên trước mắt người xem (đọc). bình sử. phẩm chất của từng nhân vật (đặc biệt là nhân vật chính) và mối quan hệ giữa các nhân vật. tìm hiểu cao trào của xung đột. ngôn luận… 2.

.Nêu giá trị của tác phẩm về hai phương diện: Nội dung tư tưởng và nghệ thuật biểu hiện.Bài tập 1 Bài tập 2 . . Hướng dẫn tự học. cách nêu chứng cứ. 3. Trang 312 . (xem lại bài học). rút ra bài học và tác dụng của tác phẩm đối với cuộc sống.Chú ý đến luận đề (Vấn đề nghị luận) luận cứ. luận điểm và nhất là lập luận của bài văn nghị luận. Luyện tập 1. sử dụng ngôn ngữ trong bài nghị luận.Phân tích nghệ thuật của bài văn nghị luận: Lập luận chặt chẽ logic như thế nào. Luyện tập Bài tập 1: Xung đột kịch giữa tình yêu Rô-mê-ô và Juliet với mối thù giữa hai dòng họ Môn-ta-ghiu và Ca-phiu-let. (xem lại bài học) Bài tập 2: Nghệ thuật lập luận tăng tiến (so sánh tầng bậc) đã được Ăngghen sử dụng sáng tạo và có hiệu quả để làm nổi bật ba cống hiến của Mác. III. cách viết ra sao. Củng cố 2.

B. so sánh.Về kỹ năng: Vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài (đoạn) văn nghị luận.Quan điểm của các tác giả đối với các vấn đề này như sau: + Thi văn pháp không làm mất bản sắc Việt Nam. trong đó có sử dụng ít nhất là hai trong bốn thao tác. + Nắm vững hơn nguyên tắc và cách thức kết hợp các thao tác lập luận đó trong một văn bản nghị luận. chuyển cái của người thành cái của mình. Tiến trình lên lớp: 1. Đoạn trích viết về vấn đề ảnh hưởng của thơ Pháp đối a. + Trong nghệ thuật ảnh hưởng không phải mô phỏng mà thực chất là học tập. . Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tổ chức thảo luận: Bài tập 1: Bài tập 1: a. Trang 313 . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . diễn giảng. Đoạn trích viết về vấn đề gì? với các nhà thơ mới Việt Nam trong những năm 30 của thế Quan điểm của tác giả đối với vấn đề kỉ XX. tiếp thu một cách sáng tạo. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi.… C. sách giáo viên.Tuần 33: Tiết 111 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN A. không giống nhau. Kiểm tra bài cũ: 3. 2. + Ảnh hưởng bao giờ cũng thong qua chủ thể thẩm mĩ nên sự ảnh hưởng thơ Pháp của các nhà thơ Việt Nam có những biểu hiện riêng.… D. bác bỏ và bình luận. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Về kiến thức: + Củng cố vững chắc hơn kiến thức và kĩ năng về thao tác lập luận phân tích. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. đó như thế nào? . thiết kế bài học. “Hồn thơ Pháp hể chuyển được vào Việt Nam đã Việt hóa hoàn toàn”. + Sự mô phỏng ngu muội ngay lập tức bị đào thải. tài liệu tham khảo.

Xác định chủ đề bài văn: Bàn về phẩm chất trung thực. .Có thể xây dựng bài làm dàn ý như sau: * Mở bài: Trung thực là một trong những phẩm chất quan trọng của người thanh niên. b.Hoàn thành bài tập trên lớp . Một bài (đoạn) văn ít khi chỉ sử dụng một thao tác lập luận duy nhất mà thường vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận. III. Ngoài ra còn có thao tác lập luận bình luận để bàn bạc mở rộng thêm vấn đề ở đoạn cuối.Vai trò tác dụng của phẩm chất trung thực đối với việc hình thành nhân cách con người nói chung. Các tác giả sử dụng thao tác lập luận so sánh là chủ yếu để làm nổi bật cái riêng trong sự ảnh hưởng thơ Pháp của từng nhà thơ: Thế Lữ. Có thể quan niệm một bài văn càng sử dụng nhiều thao tác lập luận thì càng có sức hấp dẫn? Xác định chủ đề bài văn? Có thể xây dựng dàn bài làm như thế nào? b. * Thân bài: Trung thực là gì? . một trong những phẩm chất mà người thanh niên ngày nay cần có. Bước thứ ba: . Chế Lan Viên.Diễn đạt các ý vừa tìm được thành một đoạn văn có liên kết chặt chẽ và thể hiện rõ phong cách ngôn ngữ chính luận. Trang 314 .Làm thế nào để có và giữ phẩm chất này. Hàn Mặc Tử. vai trò của từng thao tác được quyết định bởi mục đích nghị luận. vì mục đích nghị luận sẽ quyết định thao tác lập luận nào là chủ yếu. Các tác giả đã sử dụng thao tác lập luận nào là chủ yếu? ngoài ra trong đoạn trích còn thao tác lập luận nào nữa không? c. Vị trí. ta có thể tiến hành các bước luyện tập như sau: a. Bước thứ hai: Tìm cách thực hiện một luận điểm trong phần thân bài vừa thực hiện. tác dụng của trung thực đối với việc hình thành nhân cách người thanh niên. Bước thứ nhất: .Chuẩn bị bài: Ôn tập văn học Việt Nam. thao tác lập luận nào là bổ trợ… Bài tập 2: Giả sử phải tập trình bày một luận điểm trong bài văn nghị luận bàn về trung thực. vai trò. Xuân Diệu. Huy Cận. .b. Hướng dẫn tự học . * Kết bài: Khẳng định vị trí. Có thể xem đây là thao tác tổng hợp vấn đề sau khi nêu các trường hợp cụ thể trên không? c. c.

Tuần 34: Tiết 112. + Cảm xúc trữ tình nồng đượm. có sức lôi cuốn mạnh mẽ. diễn giảng. Thơ mới thể hiện mạnh mẽ “cái tôi” cá nhân với những suy nghĩ. giọng thơ tâm huyết sôi sục.Về kiến thức: + Nắm được những kiến thức cơ bản về văn học Việt Nam và văn học nước ngoài trong sách giáo khoa 11 tập hai. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . những tình cảm. Hướng dẫn trả lời câu hỏi sgk (xây dựng đề cương ôn tập): Câu 1: Thơ mới khác thơ ca trung Câu 1: đại như thế nào? Thơ mới khác thơ truyền thống (trung đại) không chỉ ở “phần xác” mà còn ở “phần hồn” của nó. Tiến trình lên lớp: 1.Về kỹ năng: Rèn luyện. Nó được giải phóng thoát ra ngoài tính quy phạm chặt chẽ với những hệ thống ước lệ phi ngã. sách giáo viên. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. khái quát và trình bày vấn đề một cách có hệ thống. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 2.… C. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. 113 Giáo án văn học GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC A. B. tài liệu tham khảo. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt I. Hầu trời của + Thể hiện tâm thế và tư thế tuyệt đẹp của người anh Tản Đà như thế nào? hung trong buổi lên đường tìm phương cứu nước. cảm xúc mới mẻ. thiết kế bài học. khám phá. Nội dung cơ bản và nghệ thuật chủ Câu 2: Nội dung cơ bản và nghệ thuật hủ yếu của bài yếu của bài thơ Xuất dương khi lưu thơ: Xuất dương lưu biệt của Phan Bội Châu: biệt của Phan Bội Châu. nâng cao tư duy phân tích.… D. + Củng cố và hệ thống kiến thức đó trên hai phương diện lịch sử và thể loại. Hướng dẫn ôn tập phần nội dung: II. Kiểm tra bài cũ: 3. khiến con mắt thi nhân được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát. Trang 315 . .

. sống động. .Giai đoạn thứ 3: 1930 – 1945 như thế nào? .Công cuộc hiện đại hóa văn học đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận. khao khát được khẳng định trước cuộc đời. Câu 3: Quá trình hiện đại hóa thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến CMT8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài Xuất dương khi lưu biệt của Phan Bội Châu. tiêu biểu là Phan Bội Châu. .Nhận xét? .Bài Hầu trời của Tản Đà thể hiện rõ tính chất nói trên nhưng chưa thể xem thực sự là hiện đại. . Vội vàng của Xuân Diệu. Nhưng vẫn viết bằng thi pháp ngôn ngữ văn học trung đại. phóng túng tự ý thức về tài năng. nội dung. Vội vàng của Xuân Diệu.Giai đoạn thứ 2: (Từ những năm 1920 – 1930) như thế nào? Hầu trời – như cái gạch nối giữa thơ cũ và thơ mới. Câu 3: Quá trình hiện đại hóa thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến CMT8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài: Xuất dương lưu biệt của Phan Bội Châu. văn học giai đoạn này đổi mới đã có tính hiện đại nhưng những yếu tố của thi pháp văn học trung đại vẫn còn tồn tại khá phổ biến nhất là trong sang tác thơ. hóm hỉnh. Vội vàng của Xuân Diệu? .Giai đoạn thứ nhất: (Từ đầu thế kỉ XX đến 1920) . Điều đó thể hiện rất rõ trong bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu. Qua các sang tác của Tản Đà chỉ “có thể xem như gạch nối giữa hai thời đại của văn học dân tộc”.Thành tựu chủ yếu là thơ của các chí sĩ cách mạng. Trong sang tác của họ. giọng điệu thoải mái tự nhiên.Giai đoạn thứ hai: ( Từ những năm 1920 – 1930) . Trong bài thơ này Phan Bội Châu thể hiện lẽ sống mới. Hầu trời của Tản Đà. quan niệm mới về chí làm trai. giá trị đích thực của mình. ngôn ngữ giản dị.Giai đoạn thứ nhất: (Từ đầu thế kỉ XX đến 1920) như thế nào? Lưu biệt khi xuất dương: mới bắt đầu. . + Có nhiều sáng tạo hình thức nghệ thuật: Thể thất ngôn trường thiên khá tự do. * Nhận xét: Nhìn chung ở hai bài thơ ca thời kì đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng 8 – 1945 được thể hiện rõ qua bài: Xuât dương lưu biệt của Phan Bội Châu. Hầu trời của Tản Đà. Đặc biệt là phong trào thơ mới 1932 được xem là “cuộc cách Trang 316 .Giai đoạn thứ ba: 1930 – 1945 Nền văn học nước nhà đã hoàn toàn quá trình hiện đại hóa với nhiều cuộc cách tân sâu sắc trên nhiều thể loại. Hầu trời của Tản Đà.Hầu trời của Tản Đà: + Tác giả biểu hiện “cái tôi” ngông. tư tưởng đã khác với thơ ca thế kỉ XIX nhưng về nghệ thuật vẫn thuộc phạm trù trung đại.

. khám phá bằng con mắt cá nhân đồng thời cảm thấy bơ vơ. Tràng giang của Huy Cận.Vội vàng – Đỉnh cao của quá trình hiện đại hóa. Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mạc Tử… Đó là tiếng nói nghệ thuật của “cái tôi” cá nhân được giải phóng hoàn toàn ra khỏi hệ thống ước lệ của thơ ca trung đại được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát. Trang 317 . cô đơn. mạng trong thơ ca” với nhiều tác phẩm tiêu biểu như: Vội vàng của Xuân Diệu.

2. cách tóm tắt văn bản nghị luận. Kiểm tra bài cũ: 3. sách giáo viên. . tài liệu tham khảo. .Tóm tắt văn bản nghị luận là trình bày một cách ngắn gọn nội dung của văn bản nghị luận gốc theo một mục đích nhất định. Không được xuyên tạc hoặc tự ý them những điều không có trong văn bản gốc.… D.Thông qua việc tóm tắt. Mục đích. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. .Việc tóm tắt giúp người đọc hiểu được bản chất của văn bản. .Tuần 34: Tiết 114 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN A. . người đọc nắm chắc các thao tác đọc văn bản. yêu cầu của việc tóm tắt văn bản nghị bản nghị luận? luận. II. Tiến trình lên lớp: 1. Đọc văn bản Về luân lí xã hội ở nước ta và trả lời Trang 318 . luận điểm của bản gốc. Nêu yêu cầu của việc tóm tắt văn 2. thiết kế bài học. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. 1.Văn bản tóm tắt còn là nguồn tài liệu tiện dụng trong nhiều trường hợp khác nhau.… C. Cách tóm tắt Đọc văn bản Về luân lí xã hội ở 1. Yêu cầu: bản nghị luận? . yêu cầu. biết trình bày miệng bài tóm tắt trước tập thể.Diễn đạt ngắn gọn súc tích loại bỏ những thong tin không phù hợp với văn bản tóm tắt. B.Về kỹ năng: Tóm tắt được các văn bản nghị luận (có độ dài 3 – 5 trang).Về kiến thức: Hiểu được mục đích. diễn giảng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Mục đích: . có dịp rèn luyện tư duy và cách diễn đạt.Văn bản tóm tắt phải phản ánh trung thực các tư tưởng. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Nêu mục đích của việc tóm tắt văn I.

* Mục đích viết văn bản: Vạch ra phương hướng cần phải truyền bá chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để gây dựng đoàn thể nhằm hướng tới mục đích dành độc lập. + Quan lại tham lam nhũng nhiễu vơ vét. Tổng kết (ghi nhớ) IV. + Kẻ máu mặt trong làng thì tìm mọi cách lo lót kiếm chác chức tước. tự do.Khác với Âu châu dân Việt Nam không có luân lí xã hội (không biết đoàn thể. + Vua thi hành chính sách ngu dân để dễ bề cai trị. III. Dựa vào nhan đề phần mở đầu và kết thúc để lựa chọn những ý. bòn rút của nhân dân làm tay sai cho thực dân Pháp. giả dối không biết đến dân. * Hoàn cảnh văn bản tóm tắt 2.Nguyên nhân của tình trạng trên là sự suy đồi từ vua đến quan. cần truyền bá chủ nghĩa xã hội (Coi trọng lợi ích đất nước. . . Cách tóm tắt . độc lập trước hết dân Việt Nam phải biết đoàn thể. đè đầu cưởi cổ người dân.Đọc kỹ văn bản gốc.Muốn Việt Nam tự do. Đọc từng đoạn trong phần triển khai để nắm được các luận điểm và luận cứ làm sang tỏ cho chúng. . câu hỏi: * Vấn đề đem ra bàn bạc: Về luân lí xã hội ở nước ta dựa vào nhan đề của tác phẩm ta biết được điều này. lợi ích người khác. bênh vực nhau và cùng nhau công bằng xã hội.nước ta và trả lời câu hỏi: Học sinh ghi nhớ. Luyện tập 1. Củng cố 2. không trọng công ích) . những chi tiết phù hợp với mục đích tóm tắt. Hướng dẫn tự học Trang 319 . * Tác giả trình bày các luận điểm chính: . * Các luận cứ làm sáng tỏ cho từng luận điểm: + Học trò viên chức ham chức tước vinh hoa mà nịch hót. luận cứ cho mạch lạc.Tìm cách diễn đạt lại các luận điểm. Luyện tập 3.Điều này được nói rõ ở phần cuối đoạn trích cũng có thể được phát hiện ở phần mở bài và ý khái quát ở các đoạn văn trong phần than bài. từ quan đến học trò và các viên chức lớn nhỏ.

từ ngữ cho mọi cá nhân trong cộng đồng. thiết kế bài học. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. B. Câu 2: Phân tích mối lien hệ giữa 2. .… C. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Phân tích mối liên hệ giữa ngôn ngữ chung và lời Trang 320 . diễn giảng.Tuần 35: Tiết 115.Về kỹ năng: Thông qua bài thực hành rèn luyện kĩ năng sử dụng ngôn ngữ và khả năng lĩnh hội các hiện tượng ngôn ngữ đã được đề cập đến trong các bài đã học.… D. vốn từ.Về kiến thức: Củng cố và hệ thống hóa những kiến thức về tiếng Việt đã được học trong năm. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Câu 1: Vì sao nói ngôn ngữ là sản 1. sách giáo viên. . + Trong ngôn ngữ có những phương thức (phương thức tạo từ) và quy tắc (quy tắc ngữ pháp) chung cho mọi cá nhân trong cộng đồng. 2. Vì sao nói ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội phẩm chung của xã hội còn lời nói là còn lời nói là sản phẩm của cá nhân? sản phẩm của cá nhân? . Tiến trình lên lớp: 1. Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh. tài liệu tham khảo. Kiểm tra bài cũ: 3. + Trong ngôn ngữ có nhứng yếu tố chung về ngữ âm.Cá nhân có thể tạo ra những yếu tố mới góp phần làm phát triển ngôn ngữ chung. nâng cao những hiểu biết chung về tiếng Việt.Ngôn ngữ là sản phẩm chung của xã hội vì: + Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp chung cho mọi cá nhân trong cộng đồng.Lời nói là của cá nhân vì: + Cá nhân sử dụng ngôn ngữ chung để tái tạo lời nói của mình. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. 116 Giáo án tiếng Việt GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT A. sự sang tạo trong sử dụng từ ngữ và cách kết hợp các từ ngữ… . + Trong lời nói có nhiều nét riêng của cá nhân: giọng nói.

Phân tích hai thành phần nghĩa của câu nói Bác Siêu: “Hôm nay … đi gọi đâu” Trang 321 . năm nắng mười mưa) + Các quy tắc ngữ pháp: quy tắc tạo câu trong bài thơ.ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sang tạo hình tượng bà Tú trong bài Thương vợ của Tú Xương? Câu 3: Đánh dấu giải thích đúng khái niệm ngữ cảnh? Câu 4: Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong hoàn cảnh nào? Phân tích để thấy sự chi phối của ngữ cảnh vào hình thức và nội dung? Câu 5: Nêu lại khái niệm Nghĩa sự việc và Nghĩa tình thái? Câu 6: Phân tích hai thành phần nghĩa của câu nói Bác Siêu: “Hôm nóicá nhân được thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sang tạo hình tượng bà Tú trong bài Thương vợ của Tú Xương.Những yếu tố của lời nói Tú Xương: + Sự lựa chọn từ ngữ: Quanh năm. Trong trận đó các nghĩa sĩ đã giết được tên quan hai Pháp và một số lính thuộc địa của chúng làm chủ đồn 2 ngày rồi bị phản công thất bại.Sự việc có thể là hành nói đối với sự việc.Những yếu tố của ngôn ngữ: + Các từ trong bài thơ. . . 4. Đánh dấu giải thích đúng khái niệm ngữ cảnh. 6. 3.Có thể biểu hiện riêng VN.Ứng với sự việc mà câu . thái độ của người . quan người nói đối với người hệ… nghe. than cò… + Việc sắp xếp từ ngữ trong câu chẳng hạn: Lặn lội thân cò thay vì thân cò lặn lội. động. .Thể hiện sự nhìn nhận. eo sèo mặt nước thay vì mặt nước eo sèo. nuôi đủ.Do các thành phần CN. .Thể hiện tình cảm của tư thế. trạng thái. . quá trình. TN và các thành nhờ các từ tình thái. KN. đánh giá. + Các thành ngữ trong bài thơ (một duyên hai nợ. sự tồn tại. đề cập đến. nhiều nghĩa sĩ hy sinh. Đánh giá vào ô thứ hai. Vì thế VTNSCG có nhiều chi tiết do sự chi phối của ngữ cảnh: + … Gươm đeo băng lưỡi … hai nọ + Kẻ đâm ngang … tàu đồng sung nổ + Đoái song Cần Giuộc … hang lụy nhỏ 5 Nghĩa sự việc Nghĩa tình thái . phần khác trong câu biểu hiện. Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong hoàn cảnh nào? Phân tích để thấy sự chi phối của ngữ cảnh vào hình thức và nội dung: Bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được sang tác trong bối cảnh trận tập kích của đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 14 – 12 – 1861.

Nghĩa tình thái biểu hiện ở: + Từ “dễ” thể hiện sự phỏng đoán chưa chắc chắn về sự viếc. Tìm ví dụ minh họa đặc điểm loại hình tiếng Việt Đđiểm cuả loại hình tViệt Ví dụ minh họa . Tính hấp dẫn thuyết phục.Nghĩa sự việc: do thành phần chính biểu hiện: “Họ không phải đi gọi” . 8. Thay đổi trật tự diễn văn nghệ. tương đương với từ “có lẽ”. . Tính hấp dẫn lôi cuốn 3.nay … đi gọi đâu”? Câu 7: Tìm ví dụ minh họa cho đặc điểm loại hình tiếng Việt? Câu 8: Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận. + Từ “đâu” thể hiện ý phần trần bác bỏ ý nghĩ (mong muốn) của chị Tý là họ sẽ ở trong huyện ra. từ là thay đổi quan hệ ngữ pháp và do đó nghĩa thay đổi. Tính công khai về lập trường chính trị.Trật tự từ và hư từ là biện VD: Bảy lớp sẽ tham gia pháp chủ yếu biểu thị ý hội diễn văn nghệ nghĩa ngữ pháp và quan hệ . Tính chặt chẽ của hệ thống lập luận 3. Trang 322 . Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận PCNN báo chí PCNN chính luận 1.Tiếng là đơn vị cơ sở cảu VD: Mẹ đã về: có 3 âm tiết tiếng Việt (mỗi tiếng Việt là một âm tiết đồng thời là một từ) . Tính ngắn gọn 2. Tính thông tin thời sự 1.Lớp bảy sẽ tham gia hội ngữ pháp. 2.I go to school Nam đi học . 7. .Từ không biến đổi hình VD: Tôi đi học thái.

Chủ đề và mục đích: + Chủ đề: Tinh thần thơ mới + Mục đích: Khắc họa tinh thần thơ mới là sự cách tân về Trang 323 . B. Bài 2: Đọc lại bài Một thời đại 2. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. Bài tập 1: Nhận xét dự định tóm tắt: về thơ mới trong cách nhìn lại hôm Những nội dung dự định tóm tắt nêu lên là đúng nhưng nay. nhược điểm của thơ mới là thiếu khí phách cách mạng. 2.Tuần 35: Tiết 117 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN A. còn thiếu và chưa chính xác ở một số điểm sau đây: Nhận xét dự định tóm tắt của bạn .Thiếu: Thơ mới không nói đến đấu tranh cách mạng.Về kỹ năng: Tóm tắt được các văn bản nghị luận có độ dài khoảng 1000 chữ. diễn giảng. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Cho học sinh đọc văn bản Mấy nét 1. . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . Kiểm tra bài cũ: 3.Chưa chính xác: Nội dung câu văn của dự định tóm tắt “cái buồn của thơ mới không ủy mị mà chứa yếu tố tích cực”.… D. Tiến trình lên lớp: 1. sách giáo viên.… C. Bài tập 2: trong thi ca và thực hiện các yêu cầu sau: . Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.Về kiến thức: Nắm vững hơn cách tóm tắt văn bản. đó học sinh nọ như trình tự sgk dẫn? là nhược điểm lớn.Chủ đề và mục đích của đoạn trích. Văn bản gốc chỉ đưa ra hai trường hợp cái buồn ủy mị (Con hổ nhớ rừng và Tràng giang) cũng không nên khái quát thành “Chứa nhiều yếu tố tích cực”. “đâu có phải đều là ủy mị” có nghĩa là: Không phải tất cả cái buồn trong thơ mới đều là ủy mị như vậy là vẫn có cái buồn ủy mị. . thiết kế bài học. Không đúng với tinh thần của bản gốc “Nhưng cái buồn của thơ mới đâu có phải đều là ủy mị”. . tài liệu tham khảo.

Tình yêu. . là tình yêu tha thiết tiếng Việt.Những biểu hiện của “cái tôi” cá nhân trong thơ mới. từ cái ta chuyển sang cái tôi đầy màu sắc cá nhân.Cái khó trong việc tìm ra tinh thần thơ mới và xác định cách tiếp cận đúng đắn cần phải có. con người. Trang 324 . “cái tôi” buồn bế tắc nhưng khao khát với cuộc sống.Bố cục của văn bản trích? thơ. .. * Thân bài: . * Kết bài: Nhấn mạnh tinh thần thơ mới. 3. với đất nước. .Bố cục của văn bản trích: * Mở bài: Câu đầu: Bây giờ hãy đi tìm cái điều ta cho là quan trọng hơn: Tinh thần thơ mới. long say mê đối với tiếng Việt. Hướng dẫn tự học.

bản tin. Tiến trình lên lớp: 1.Phân tích cần đi sâu vào từng mặt. Yêu cầu hệ thống hóa các bài làm văn trong sách giáo khoa. 2. thành các yếu tố bộ phận để xem xét và tổng hợp nhằm phát hiện ra bản chất của đối tượng.Về kiến thức: Ôn tập hệ thống hóa các kiến thức về các thao tác lập luận cách tóm tắt văn bản nghị luận và cách viết tiểu sử. Kiểm tra bài cũ: 3. cần dựa trên tiêu chí.Về kỹ năng: Vận dụng những tri thức đã học vào việc đọc – hiểu và viết bài văn nghị luận. Cách thức tiến hành . Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: . 119 Giáo án làm văn GV: Nguyễn Thị Hồng Thơm Ngày soạn: ÔN TẬP LÀM VĂN A. Phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học kết hợp hướng dẫn trao đổi thảo luận trả lời câu hỏi. thống nhất. từng bộ phận song song cần đặc biệt lưu ý để quan hệ giữa chúng với nhau trên một chỉnh thể toàn vẹn.Để phân tích đối tượng thành các yếu tố. Ôn tập về 4 thao tác lập luận: Phân tích. 2. Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa. thiết kế bài học. Yêu cầu: Phải chia nhỏ được đối tượng thành các yếu tố bộ phận để xem xét và tổng hợp được được các yếu tố đó lại để nêu lên bản chất của đối tượng (mục đích của phân tích) Cách thức tiến hành? c. . bác bỏ và bình luận. sách giáo viên. B. so sánh. Những nội dung cần ôn tập: 1. . Ổn định lớp: Giáo viên nắm sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.… C. diễn giảng.… D. Vào bài mới: Lời vào bài: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Những nội dung cần ôn tập? I. Quan niệm: Lập luận phân tích là thao tác chia nhỏ đối tượng. b.Tuần 36: Tiết 118. tài liệu tham khảo. (Hướng dẫn học sinh ôn tập 3 thao tác lặp lại) Trang 325 . quan hệ nhất định. Ví dụ: lập luận phân tích: a.

cuộc đời và sự nghiệp các nhà khoa học.Bác bỏ những quan niệm sai lầm. II. Yêu cầu và cách thức tóm tắt văn bản nghị luận.Phân tích lí do có thể nói “thất bại là mẹ thành công” . Luyện tập Bài tập 1: Trong văn bản Về luân lí Bài tập 1: xã hội ở nước ta Phan Châu Trinh vận Trong văn bản Về luân lí xã hội ở nước ta Phan Châu dụng chủ yếu những thao tác lập luận Trinh vận dụng kết hợp cả 4 thao tác lập luận. nhưng chủ nào? yếu là thao tác lập luận phân tích (chia nhỏ ra để xem xét đối tượng). Bài tập 2: Phân tích nội dung: “Thất Bài tập 2: Phân tích nội dung: “Thất bại là mẹ thành bại là mẹ thành công”? công” . 4.Chọn ý kiến quan niệm cần bác bỏ về một vấn đề quen thuộc nào đó trong cuộc sống hoặc trong lớp học.Chứng minh tính đúng đắn của danh ngôn bằng các dẫn chứng cụ thể trong đời sống hiện thực.3.Xác định cách thức bác bỏ (bác bỏ luận điểm. bác bỏ luận cứ hoặc cách thức lập luận). .Tác giả vận dụng thao tác lập luận bác bỏ để bác bỏ cái sai khẳng định cái đúng. . . Bài tập 3: Phân tích tác dụng của Bài tập 3: Phân tích tác dụng của việc vận dụng thao tác việc vận dụng thao tác lập luận bác lập luận bác bỏ? bỏ? . (Hướng dẫn học sinh trả lời những câu hỏi như sau: Quan niệm bị bác bỏ là gì? Tác giả bác bỏ bằng cách nào? Việc bác bỏ ở đây có tác dụng gì?) Viết đoạn văn bác bỏ? * Viết đoạn văn bác bỏ: . trong thực tế cuộc sống. Trang 326 .Các dẫn chứng có thể lấy trong lịch sử.Viết đoạn văn bác bỏ dựa trên kết quả xác định. . Yêu cầu và cách thức viết tiểu sử tóm tắt và bản tin.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful