Th.

S Nguyễn Minh Khang

HỘI SINH VẬT CẢNH TP. HỒ CHÍ MINH TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU – KHOA HỌC – DỊCH VỤ - SINH VẬT CẢNH TP.HCM

HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT TRỒNG NẤM RƠM

Thạc Sỹ Nguyễn Minh khang

1

2 .HCM.S Nguyễn Minh Khang Tp.Th. 09/2009.

rơm lúa mùa trồng ra nấm tốt hơn rơm rạ thần nông. các acid amin. 3 . đem phơi khô: rơm lúa nếp. Trồng vào mùa mưa. KỸ THUẬT TRỒNG NẤM RƠM 2.S Nguyễn Minh Khang 1.Th. trồng nấm nhiều khi không lên hoặc có nấm thì năng suất rất thấp. VẬT LIỆU ü Rơm. Do đó. THỜI VỤ TRỒNG NẤM RƠM Nếu mới trồng nấm lần đầu thì nên trồng vào mùa khô. NGUYÊN LIỆU . rơm lúa bị bệnh mất mùa.rầy.1. bị nhiễm thuốc trừ sâu .2. nhằm đem lại hiệu quả kinh tế cao và tăng thu nhập cho nông dân.Việc tận dụng hết các nguồn nguyên liệu nông nghiệp sẵn có ở địa phương để phát triển nghề trồng nấm rơm. rạ của lúa dài ngày hoặc phế liệu mùn cưa ü Meo giống ü Tấm dậy và vôi 2. 2. tơ khó phát triển hoặc làm nụ nấm dễ úng. Rơm còn xanh không thể trồng nấm được.Rơm rạ: Chọn rơm rạ tốt. bảo quản tốt. KHÁI QUÁT VỀ NẤM RƠM Nấm rơm có tên khoa học là Volvariella gồm nhiều loại khác nhau: có loại màu xám trắng. đánh đóng. độ ẩm có thích hợp hơn. Rơm rạ bị mục. nhưng khi mưa liên tiếp làm lạnh mô nấm. vòng quay nhanh. chất khoáng và vitamin….2. để chủ động việc tưới nước. Hiện nay có 2 cách trồng nấm rơm phổ biến: Trồng nấm nấm rơm ngoài trời và trồng nấm rơm trong nhà. Nấm rơm là một loại nấm rất dễ trồng. ngày chay và ngày tết. xám đen…. Kích thước đường kính của nấm rơm lớn nhỏ tuỳ thuộc từng loại nấm rơm. rơm rạ sau khi thu hoạch về phải được phơi khô. Nếu nắm vững kỹ thuật trồng nấm rơm thì có thể trồng vào mùa mưa. Nông dân cần chú ý trồng nấm vào các ngày rằm. Nấm rơm có chứa hàm lượng chất dinh dưỡng cao: protein. xám. 2.1.

nâu hồng của hậu bào tử. nấm dại. xanh. phân hữu cơ. dựng đứng chai giống nút bông quay lên phía trên. vàng mà chỉ có màu trăng của tơ hoặc có lốm đốm màu nâu đỏ. nâu đen là giống quá già. Nên sử dụng giống đã ăn kín hết đáy chai/túi sau 3 – 4 ngày.3.2. NHÀ TRẠI Việc trồng nấm rơm trong nhà cần phải có nhà trại. 2. càng mát càng tốt. Ngoài ra không đề meo nơi có nhiều thuốc BVTV. không làm tuột nút bông ra ngoài. meo già có mô sẹo hay cây nấm mọc trong chai. Về nhà không để meo ở nơi quá nóng hoặc quá nắng.Mùn cưa: các loại mùn cưa gổ mền. + Gíông không quá già hoặc quá non: Lúc chuẩn bị cấy meo phai coi ngày cấy ghi trên chai. cám bắp. Meo tốt phải đảm bảo các chỉ tiêu sau: + Không bị nhiễm bệnh: Chai meo hạt hoặc bịch meo cọng có các sợi nấm mọc đều từ trên xuống dưới. đốm đen. Sau khi giống mang về phải để 2 ngày cho giống ổn định mới đem đi cấy giống. thoáng mát. Nếu quá 2 tuần là meo hơi già. nên để nơi sạch sẽ. + Gíông có mùi thơm dễ chịu: Nếu có mùi chua khó chịu là giống đã bị nhiễm vi khuẩn. không có khoan. phơi khô hoặc tận dụng mùn cưa đã sử dụng trồng nấm mèo và nấm bào ngư để trồng nấm rơm lại.Th.Các loại phụ gia: phân vô cơ. Nếu giống chưa ăn kín đáy chai hoặc bịch nylong là giống còn non. nên đặt meo ở nơi có tín nhiệm. sạch sẽ. tránh va chạm mạnh. khi thiết kế yêu cầu đảm bảo yếu tố sau: Có hệ thống cửa để điều chỉnh độ thông thoáng khi cần thiết. 4 .2. vôi… 2. không có tinh dầu. .S Nguyễn Minh Khang .2. độ ẩm cao. Không lấy meo nhiều nguồn không rõ nguồn gốc. + Vận chuyển giống: Vận chuyển giống phải nhẹ nhành. MEO GIỐNG Muốn trồng nấm có năng suất cao. Muốn để lâu phải bảo quản ở nhiệt độ lạnh 4 – 8 độ kéo dài 30 – 50 ngày. Màu chai giống chuyển sang vàng.

cột kèo. cỏ tranh…lên trên mái sao cho chỉ còn 30% ánh sáng trực tiếp.Th.8m à 3m) 5 . + Nylong trắng (dày): khoảng m2 + Sau khi dựng sườn trại xong. trụ đỡ.Khuôn gỗ: trồng nấm rơm ngoài trời. Kiểu nhà: thường chữ A + Diện tích: 24m2 ( 6m x 4m) + Vật liệu: tầm vông.2. đường kính 10cm à 15cm. Các dụng cụ khác . F: Rãnh thoát nước 2 bên mái (nếu cần) G: Cửa ra vào có cánh H: Chiều cao (1. HÌNH 1: Kiểu nhà chữ A AB: Chiều dài (6m) CD: Chiều rộng (4m) E: Mái nhà bằng tre. phủ lá dừa hay lá chuối khô. lợp nilon 2.4.5% trước khi đưa nguyên liệu vào nhà trồng nấm 1 tuần. sau mỗi đợt trồng nấm cần phải vệ sinh khu vực nuôi trồng và trong nhà: có thể xông (đốt) bột lưu quỳnh hay phun foocmon tỷ lệ 0.S Nguyễn Minh Khang - Trước. xuyên. ta dung nilon lợp mái và bao kín xung quanh vách. tận dụng bằng các loại cây nhỏ có chiều dài 2 m à 4 m.

3m c: Chiều đáy trên 1. Các dụng cụ khác: nhiệt kế. xô.2m h: Chiều cao khuôn 0.4m Hộp ép rơm: Trồng nấm trong nhà Hình 3: Hộp ép rơm Dụng cụ tưới: bình ô doa.4m b: Chiều rộng đáy trên 0. bình xịt.S Nguyễn Minh Khang Hình 2: Khuôn gỗ a: Chiều rộng đáy dưới 0.1m d: Chiều đáy dưới 1. chậu….Th. 6 .

S Nguyễn Minh Khang 2. sau đó vớt ra để ráo nước. Chú ý: rơm đã đủ điều kiện để chất nấm phải đạt yêu cầu: . tẩy rữa chất phèn. nếu rơm bị khô cần bổ sung thêm nước vôi với tỉ lệ 3 kg vôi cho 100 lít nước. Nếu rơm quá ướt cần giảm bớt dụng cụ đậy bên ngoài.Th.5-2 m. chiều dài 4-8 m cần dặm nhẹ cho dẽ. chất mặn trong rơm rạ. Mục đích diệt nấm tạp. lấy nylon. .4% theo tỷ lệ: 1 Urea + 1 Lân + 1 NPK hoặc sử dụng phân hữu cơ vi sinh với tỷ lệ 2%.3.Có mùi thơm đặc trưng của rơm rạ khi lên men. * Thời gian ủ 5-6 ngày: trong thời gian đầu sau khi chất đống 2-3 ngày đảo rơm một lần. . XỬ LÝ NGUYÊN LIỆU Rơm. Để tăng năng suất và chất lượng nấm nên hòa vào nước một lượng phân vô cơ không quá 0.Rơm rạ mềm hẳn. * Thời gian ngâm trong nước vôi từ 20-30 phút. tưới vừa đủ. rơm hoặc lá chuối tủ quanh để giữ ẩm và giữ nhiệt. * Đến ngày thứ 5-6 kiểm tra lại đống rơm. rơm đủ ướt khi vắt vài cọng thấy có nước nhỏ vài giọt là tốt nhất. 7 .Có màu vàng tươi. chất thành đống với chiều rộng 1. rạ được nhúng vào nước vôi pha với tỉ lệ 3 kg à 5kg vôi cho 100 lít nước ngâm rơm vừa đủ ngập.

3. Chú ý giống cấy xong dùng tay ấn chặt. Nhưng nếu trồng ở vị trí thường xuyên có gió thì phải chắn gió. Trồng chỗ có nắng hay chỗ mát đều được. Không nên trồng ở nơi đọng nước. 20 cm 5 cm * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * 8 . CÁC PHƯƠNG PHÁP TRỒNG NẤM RƠM Nấm rơm có thể trồng trên đất ruộng. tiện chăm sóc và tiết kiệm diện tích.S Nguyễn Minh Khang 3. công đoạn này gồm các bước: + Cho rơm vào khuôn hộp ép chặt + Cấy meo giống 2 đầu + Phủ lại bằng nylong trắng + Cột chặt bằng dây nylon. cấy một lớp giống viền xung quanh cách mép khuôn 4 à 5 cm tiếp tục làm như vậy đủ 3 lớp. thậm chí cả trên nền xi măng. Trải một lớp rơm rạ vào khuôn dày 10 à 12cm. đất sét.1. + Lượng giống cấy cho 1 mô khoảng 200 à 250 gram ( trung bình 1 tấn rơm rạ khô trồng được 70 à 80 mô nấm). lớp trên cùng ( lớp thứ tư) cần cấy giống đều khắp trên bề mặt rơm rạ. đất cát. trồng gần nguồn nước để tiện làm ẩm nguyên liệu và đủ nước tưới.Th. sau khi đóng gói cục rơm có kích thước (15cm x 18cm x 20cm) 3. TRỒNG NGOÀI TRỜI + Đặt khuôn theo diện tích hiện có sao cho thuận lợi đi lại.2. TRỒNG NẤM RƠM TRONG NHÀ Sau khi đảo rơm được 3 ngày thì tiến hành đưa rơm đóng gói. nơi dơ bẩn. nhất là xung quanh khuôn.

Cần chú ý tưới nước đủ ẩm cho mô nấm: nếu nấm ra mật độ dày. Sau khi đưa vào trại nấm 7 ngày ta tiến hành thu hoạch. phía ngoài bọc nylon. Chăm sóc mô nấm đã cấy giống: Tùy theo phương pháp nuôi nấm rơm ngoài trời hay trong nhà mà có cách thức chăm sóc khác nhau. 4.1. vì lúc này sợi nấm đã phát triển ra tận phía ngoài thành mô. chiều dày 4 – 5 cm. Ủ TƠ VÀ ĐƯA VÀO TRẠI 4. Trồng nấm rơm ngoài trời Đóng mô nấm ngoài trời thường bị các đợt mưa lớn hay nắng nóng làm hư hỏng. tơ nấm đã kết thành nút nấm ( nấm bằng hạt nút nhỏ).2. phía trên phủ rơm rạ khô. ngoài cùng đậy nylon hoặc bạt ( nhiệt độ khoảng 35 à 380C râm mát). Trồng nấm rơm trong nhà Sau khi đóng gói cần đưa ủ tơ bằng cách: chất các gói rơm thành đống hình khối có chiều cao không quá 4 lớp. Sau khi ủ tơ 4 ngày. Nếu tưới nước quá ẩm thì nấm dễ bị thối chân và chết ngay từ lúc nhỏ. những ngày tiếp theo quan sát bề mặt mô nấm thấy rơm rạ khô cần tưới nhẹ xung quanh mô nấm. phủ theo kiểu lợp mái nhà. 9 .1 lít/mô/ngày). tháo dây gỡ nylon và chuyển các cục rơm vào kệ của trại nấm. cần che phủ thêm 1 lớp rơm rạ khô trên bề mặt mô nấm. kích thước lớn cần tưới 2à 3 đợt/ngày ( lượng nước 1 lần tưới 0. Khi rơm đưa vào trại nấm được 4à 5 ngày. sao cho lớp rơm phía ngoài của mô nấm không bị mất nước.S Nguyễn Minh Khang Hình 4 Vị trí cấy meo lên mô nấm 4. Kiểm tra nếu thấy mô nấm bị khô có thể tưới nước trực tiếp lên lớp áo nhiều lần trong ngày. Lớp rơm rạ này còn tốt. Để tránh mưa và tiện cho việc chăm sóc mô nấm có thể làm giàn che cách mô nấm 10 à15 cm. thời gian ủ 2 à 3 ngày. Nấm trồng trong nhà: sau 3 ngày đầu không cần tưới nước. Nhiệt độ mô nấm ngày đầu 38 à400C là tốt nhất. Xếp theo 1 chiều.Th. Tất cả các bề mặt của những mô ở mép ngoài khu vực trồng nấm cũng cần che phủ bằng lớp rơm phủ áo.

giai đoạn này rất quan trọng. sợi tơ rất nhỏ và mịn. không ưa tưới nước trực tiếp. Khi vạch mô nấm ra tơ kéo dài mảnh mai như mạng nhện. ban ngày độ ẩm thường bị thiếu do nắng nóng.8. Bà con cần phải chú ý các thông số về nhiệt độ cũng như về gió. 9 trở đi mô nấm cần hơi ấm.9 mà thấy những núm lạ lúc đầu màu trắng vài ngài sau chuyển sang màu vàng. Giai đoạn này chỉ cần ẩm độ và độ ẩm độ thích hợp. 10 . giai đoạn ủ meo cho tơ phát triển không cần ánh sáng. ẩm độ (>80%)…Ngày 8.S Nguyễn Minh Khang - Việc tưới nước tương tự như nấm trồng trong nhà. Trồng ngoài trời ít khi tơ tơ mọc thành chùm như trong phòng nên nếu thấy tơ mọc như bông gòn. từ ngày 1 đến ngày 6 là giai đoạn nuôi ủ tơ nấm. Như vậy. Vì thế. * CHĂM SÓC Từ ngày 2 – 3 ngày mà thấy tơ nấm màu trắng đục mọc đầy mô thì không phải là tơ nấm rơm. CHÚ Ý: Trong qua 1trình trồng nấm. cần thoáng khí nhưng không ưa gió. đây chính là nụ nấm dại (nấm trứng cá) phải rắc vôi khử nấm lạ. mọc sớm thì có thể pha nước vôi tưới cho dập chết tơ dại di hoặc vào ngày 7. đôi khi về đêm trong những ngày nấm ra nụ. nhưng lúc ra nụ nấm nếu thiếu ánh sáng dễ làm nụ nấm bị bệnh. Tơ nấm rơm rất trong và trắng. Trường hợp ánh sáng chiếu trực tiếp vào mô nấm cũng không tốt. hàng ngày vào buổi chiều dở tấm che trong chốc lát vừa thoáng mô vừa thêm ánh sáng cho mô nấm Vào mùa nắng.Th. người ta còn dở áo mô ra để lấy hơi sương cho mô nấm bên ngoài được ấm. không nên làm nấm trong mùa mưa vì có thể những cơn mưa đêm sẽ làm hư hết nụ nấm và cũng không nên làm lúc trời quá lạnh. nắng.

đun to lửa cho sôi nhanh.S Nguyễn Minh Khang 4. Dụng cụ đựng nấm cần thoáng. kỹ thuật nuôi trồng và yếu tố khí hậu đóng vai trò quyết định sự thành bại trong trồng nấm. 11 . 5. Dọn vệ sinh sạch sẽ tưới nước vôi để 3 – 4 ngày rồi trồng vụ khác. cháo nấm. để 5 à 7 phút vớt nấm ra thả vào chậu nước lạnh. Từ 7 – 8 ngày sau sẽ ra tiếp đợt hai và hái trong 3 – 4 ngày thì kết thúc 1 đợt nuôi trồng (thời gian là 25 – 30 ngày). Những ngày đầu chúng nhỏ như hạt tấm có màu trắng (giai đoạn đinh ghim). canh nấm. súp nấm. Lúc trưởng thành giống như chiếc ô dù. THU HOẠCH Chu kỳ sinh trưởng và phát triển của nấm rơm rất nhanh chóng.… trước khi ăn nên chần qua nước sôi 1à 2 phút ( định lượng 1 người lớn cần 200gram nấm/bữa ăn) + Chế biến nấm muối xuất khẩu: Đun nước sôi.Th. thu vào giai đoạn nấm hình trứng.3. thả nấm tươi vào. dùng vỉ tre nén cho nấm chìm trong nước. Từ lúc trồng đến lúc thu hoạch chỉ sau 10 – 12 ngày. SỬ DỤNG VÀ CHẾ BIẾN NẤM RƠM + Ăn tươi: Chế biến nhiều món ăn khác nhau: xào. không để nấm dày và tiêu thụ nhanh trong 3 à 4 giờ ( muốn đề nấm qua ngày thì bảo quản ở nhiệt độ 10 à 150C) Năng suất nấm dao động 10 – 20% so với khối nguyên liệu khô (1 tấn rơm rạ cho thu hoạch khoảng 120 – 200kg nấm tươi). 2 – 3 ngày sau lớn rất nhanh bằng quả táo. Hái nấm rơm vào lúc 5 à 6 giờ sáng và chiều tối là tốt nhất. Nấm ra rộ vào ngày thứ 12 – 15. Thu hoạch nấm dùng tay nắm đầu nấm và xoay tròn. Thu hoạch nấm để bán khi nấm còn nhỏ vì trong quá trình vận chuyển và tiêu thụ nấm vẫn nở. Năng suất nấm cao hay thấp tuỳ thuộc vào chất lượng giống nấm.

ăn giống nấm vừa cấy xong… Biện pháp phòng trừ là dùng các loại thuốc phun xịt ở ngoài rìa khu vực trồng nấm (chú ý là không được phun bất kỳ loại hoá chất gì lên mô nấm). CÁCH PHÒNG CHỐNG SÂU HẠI Trong quá trình trồng nấm rơm thường xuất hiện một số vấn đề về dịch hại: Nấm dại (nấm mực): do độ ẩm nguyên liệu quá cao. cứ 1 lớp nấm 1 lớp muối theo tỷ lệ 1 kg nấm + 0. can nhựa. đào hang. Loại nấm này không gây hại nhưng chúng cạnh tranh dinh dưỡng của nấm rơm. Việc sử dụng hoá chất ít hiệu quả mà tốt nhất là phòng trừ bệnh từ trước khi bắt đầu trồng nấm. Các loại nấm mốc (mốc xanh. đen…): Loại này nguy hiểm ảnh hưởng đến năng suất nấm rơm. + Nấm sấy khô Thái nấm thành lát mỏng hoặc để nguyên quả nấm đã nứt bao đem phơi nắng hoặc sấy ở nhiệt độ 40 à 450C đến khi khô giòn ( trung bình 10kg nấm tươi cho 1.Th. tránh nấm mốc phát triển (có thể để 1à 2 tháng. Khi nấm đã đầy các dụng cụ cần phủ thếm lớp muối khô trên bề mặt để ấn chìm nấm trong nước.2 lít dung dịch muối bão hòa. nếu để lâu hơn cần cho thêm 3 à 4kg axit citric cho 1 tấn sản phẩm nấm). gián. đảm bảo nấm chắc. hạn chế tưới nước khi chăm sóc.1 kg nấm khô) 6.S Nguyễn Minh Khang Thay nước nhiều lần cho đến khi mát tay là được. Cho nấm đã chần vào các dụng cụ muối như: túi nylon. kiến. để nấm ra rổ cho ráo nước. Khi bị bệnh cần loại bỏ những mô bị bệnh ra khỏi khu vực trồng nấm. Nguyên nhân bị nhiểm mốc do quá trình xử lý nguyên liệu không đạt. khu vực nuôi trồng đã bị nhiễm mốc từ trước. 12 .3 kg muối khô mịn + 0.0 à1. mốc vàng. cần đều chỉnh độ Ph và điều chỉnh độ ẩm nguyên liệu lúc đem trồng. chum vại. mối…) chúng nhắm sợi nấm và cây nấm. Côn trùng phá hoại (chuột.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful