Th.

S Nguyễn Minh Khang

HỘI SINH VẬT CẢNH TP. HỒ CHÍ MINH TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU – KHOA HỌC – DỊCH VỤ - SINH VẬT CẢNH TP.HCM

HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT TRỒNG NẤM RƠM

Thạc Sỹ Nguyễn Minh khang

1

Th. 2 .S Nguyễn Minh Khang Tp.HCM. 09/2009.

2. bị nhiễm thuốc trừ sâu . đem phơi khô: rơm lúa nếp.2. 3 . Nếu nắm vững kỹ thuật trồng nấm rơm thì có thể trồng vào mùa mưa. Kích thước đường kính của nấm rơm lớn nhỏ tuỳ thuộc từng loại nấm rơm. rơm rạ sau khi thu hoạch về phải được phơi khô. đánh đóng. nhằm đem lại hiệu quả kinh tế cao và tăng thu nhập cho nông dân. Do đó. chất khoáng và vitamin…. Nông dân cần chú ý trồng nấm vào các ngày rằm. vòng quay nhanh.Th.S Nguyễn Minh Khang 1. độ ẩm có thích hợp hơn. Rơm còn xanh không thể trồng nấm được. Trồng vào mùa mưa. Hiện nay có 2 cách trồng nấm rơm phổ biến: Trồng nấm nấm rơm ngoài trời và trồng nấm rơm trong nhà.1. xám. NGUYÊN LIỆU . để chủ động việc tưới nước. KHÁI QUÁT VỀ NẤM RƠM Nấm rơm có tên khoa học là Volvariella gồm nhiều loại khác nhau: có loại màu xám trắng. KỸ THUẬT TRỒNG NẤM RƠM 2.Rơm rạ: Chọn rơm rạ tốt. rơm lúa bị bệnh mất mùa. xám đen…. VẬT LIỆU ü Rơm.1. rạ của lúa dài ngày hoặc phế liệu mùn cưa ü Meo giống ü Tấm dậy và vôi 2. THỜI VỤ TRỒNG NẤM RƠM Nếu mới trồng nấm lần đầu thì nên trồng vào mùa khô. nhưng khi mưa liên tiếp làm lạnh mô nấm. 2. ngày chay và ngày tết. trồng nấm nhiều khi không lên hoặc có nấm thì năng suất rất thấp. rơm lúa mùa trồng ra nấm tốt hơn rơm rạ thần nông. tơ khó phát triển hoặc làm nụ nấm dễ úng.rầy. Nấm rơm có chứa hàm lượng chất dinh dưỡng cao: protein. 2. Rơm rạ bị mục. các acid amin. bảo quản tốt.Việc tận dụng hết các nguồn nguyên liệu nông nghiệp sẵn có ở địa phương để phát triển nghề trồng nấm rơm. Nấm rơm là một loại nấm rất dễ trồng.

không có tinh dầu.S Nguyễn Minh Khang . Muốn để lâu phải bảo quản ở nhiệt độ lạnh 4 – 8 độ kéo dài 30 – 50 ngày.Th. + Gíông có mùi thơm dễ chịu: Nếu có mùi chua khó chịu là giống đã bị nhiễm vi khuẩn. nên đặt meo ở nơi có tín nhiệm. MEO GIỐNG Muốn trồng nấm có năng suất cao. nâu hồng của hậu bào tử. phân hữu cơ. nâu đen là giống quá già. 2. vàng mà chỉ có màu trăng của tơ hoặc có lốm đốm màu nâu đỏ. độ ẩm cao. xanh. Nên sử dụng giống đã ăn kín hết đáy chai/túi sau 3 – 4 ngày. càng mát càng tốt. Màu chai giống chuyển sang vàng. Không lấy meo nhiều nguồn không rõ nguồn gốc. thoáng mát. . Nếu quá 2 tuần là meo hơi già. nấm dại. phơi khô hoặc tận dụng mùn cưa đã sử dụng trồng nấm mèo và nấm bào ngư để trồng nấm rơm lại. Ngoài ra không đề meo nơi có nhiều thuốc BVTV.2. Về nhà không để meo ở nơi quá nóng hoặc quá nắng. khi thiết kế yêu cầu đảm bảo yếu tố sau: Có hệ thống cửa để điều chỉnh độ thông thoáng khi cần thiết.Các loại phụ gia: phân vô cơ. Nếu giống chưa ăn kín đáy chai hoặc bịch nylong là giống còn non.2. + Vận chuyển giống: Vận chuyển giống phải nhẹ nhành. Sau khi giống mang về phải để 2 ngày cho giống ổn định mới đem đi cấy giống. meo già có mô sẹo hay cây nấm mọc trong chai. vôi… 2. không làm tuột nút bông ra ngoài.2. dựng đứng chai giống nút bông quay lên phía trên. cám bắp. 4 . tránh va chạm mạnh. không có khoan.3. sạch sẽ.Mùn cưa: các loại mùn cưa gổ mền. NHÀ TRẠI Việc trồng nấm rơm trong nhà cần phải có nhà trại. + Gíông không quá già hoặc quá non: Lúc chuẩn bị cấy meo phai coi ngày cấy ghi trên chai. nên để nơi sạch sẽ. đốm đen. Meo tốt phải đảm bảo các chỉ tiêu sau: + Không bị nhiễm bệnh: Chai meo hạt hoặc bịch meo cọng có các sợi nấm mọc đều từ trên xuống dưới.

xuyên.2.4. sau mỗi đợt trồng nấm cần phải vệ sinh khu vực nuôi trồng và trong nhà: có thể xông (đốt) bột lưu quỳnh hay phun foocmon tỷ lệ 0.8m à 3m) 5 . Kiểu nhà: thường chữ A + Diện tích: 24m2 ( 6m x 4m) + Vật liệu: tầm vông. tận dụng bằng các loại cây nhỏ có chiều dài 2 m à 4 m.5% trước khi đưa nguyên liệu vào nhà trồng nấm 1 tuần. HÌNH 1: Kiểu nhà chữ A AB: Chiều dài (6m) CD: Chiều rộng (4m) E: Mái nhà bằng tre. cỏ tranh…lên trên mái sao cho chỉ còn 30% ánh sáng trực tiếp.S Nguyễn Minh Khang - Trước. trụ đỡ. ta dung nilon lợp mái và bao kín xung quanh vách. F: Rãnh thoát nước 2 bên mái (nếu cần) G: Cửa ra vào có cánh H: Chiều cao (1.Th. phủ lá dừa hay lá chuối khô. Các dụng cụ khác . + Nylong trắng (dày): khoảng m2 + Sau khi dựng sườn trại xong. đường kính 10cm à 15cm. lợp nilon 2.Khuôn gỗ: trồng nấm rơm ngoài trời. cột kèo.

bình xịt.Th.S Nguyễn Minh Khang Hình 2: Khuôn gỗ a: Chiều rộng đáy dưới 0.4m Hộp ép rơm: Trồng nấm trong nhà Hình 3: Hộp ép rơm Dụng cụ tưới: bình ô doa.3m c: Chiều đáy trên 1.2m h: Chiều cao khuôn 0. chậu…. Các dụng cụ khác: nhiệt kế. xô.4m b: Chiều rộng đáy trên 0.1m d: Chiều đáy dưới 1. 6 .

* Thời gian ủ 5-6 ngày: trong thời gian đầu sau khi chất đống 2-3 ngày đảo rơm một lần. Nếu rơm quá ướt cần giảm bớt dụng cụ đậy bên ngoài.Th.4% theo tỷ lệ: 1 Urea + 1 Lân + 1 NPK hoặc sử dụng phân hữu cơ vi sinh với tỷ lệ 2%. * Đến ngày thứ 5-6 kiểm tra lại đống rơm.Có màu vàng tươi. .S Nguyễn Minh Khang 2. chất mặn trong rơm rạ.Rơm rạ mềm hẳn. rơm đủ ướt khi vắt vài cọng thấy có nước nhỏ vài giọt là tốt nhất. chất thành đống với chiều rộng 1. chiều dài 4-8 m cần dặm nhẹ cho dẽ.3. Mục đích diệt nấm tạp. . rạ được nhúng vào nước vôi pha với tỉ lệ 3 kg à 5kg vôi cho 100 lít nước ngâm rơm vừa đủ ngập. Chú ý: rơm đã đủ điều kiện để chất nấm phải đạt yêu cầu: .Có mùi thơm đặc trưng của rơm rạ khi lên men. tẩy rữa chất phèn. sau đó vớt ra để ráo nước. lấy nylon.5-2 m. XỬ LÝ NGUYÊN LIỆU Rơm. Để tăng năng suất và chất lượng nấm nên hòa vào nước một lượng phân vô cơ không quá 0. nếu rơm bị khô cần bổ sung thêm nước vôi với tỉ lệ 3 kg vôi cho 100 lít nước. tưới vừa đủ. rơm hoặc lá chuối tủ quanh để giữ ẩm và giữ nhiệt. * Thời gian ngâm trong nước vôi từ 20-30 phút. 7 .

trồng gần nguồn nước để tiện làm ẩm nguyên liệu và đủ nước tưới.Th. 3. đất cát.S Nguyễn Minh Khang 3. TRỒNG NẤM RƠM TRONG NHÀ Sau khi đảo rơm được 3 ngày thì tiến hành đưa rơm đóng gói. tiện chăm sóc và tiết kiệm diện tích. 20 cm 5 cm * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * 8 . sau khi đóng gói cục rơm có kích thước (15cm x 18cm x 20cm) 3. nhất là xung quanh khuôn.1. đất sét. công đoạn này gồm các bước: + Cho rơm vào khuôn hộp ép chặt + Cấy meo giống 2 đầu + Phủ lại bằng nylong trắng + Cột chặt bằng dây nylon. + Lượng giống cấy cho 1 mô khoảng 200 à 250 gram ( trung bình 1 tấn rơm rạ khô trồng được 70 à 80 mô nấm). TRỒNG NGOÀI TRỜI + Đặt khuôn theo diện tích hiện có sao cho thuận lợi đi lại. Chú ý giống cấy xong dùng tay ấn chặt. cấy một lớp giống viền xung quanh cách mép khuôn 4 à 5 cm tiếp tục làm như vậy đủ 3 lớp. Trồng chỗ có nắng hay chỗ mát đều được. Trải một lớp rơm rạ vào khuôn dày 10 à 12cm. thậm chí cả trên nền xi măng. CÁC PHƯƠNG PHÁP TRỒNG NẤM RƠM Nấm rơm có thể trồng trên đất ruộng. nơi dơ bẩn. lớp trên cùng ( lớp thứ tư) cần cấy giống đều khắp trên bề mặt rơm rạ.2. Nhưng nếu trồng ở vị trí thường xuyên có gió thì phải chắn gió. Không nên trồng ở nơi đọng nước.

Để tránh mưa và tiện cho việc chăm sóc mô nấm có thể làm giàn che cách mô nấm 10 à15 cm. Trồng nấm rơm ngoài trời Đóng mô nấm ngoài trời thường bị các đợt mưa lớn hay nắng nóng làm hư hỏng.Th. Nhiệt độ mô nấm ngày đầu 38 à400C là tốt nhất.S Nguyễn Minh Khang Hình 4 Vị trí cấy meo lên mô nấm 4.1 lít/mô/ngày). cần che phủ thêm 1 lớp rơm rạ khô trên bề mặt mô nấm. Sau khi ủ tơ 4 ngày. Sau khi đưa vào trại nấm 7 ngày ta tiến hành thu hoạch. tơ nấm đã kết thành nút nấm ( nấm bằng hạt nút nhỏ). Ủ TƠ VÀ ĐƯA VÀO TRẠI 4. Cần chú ý tưới nước đủ ẩm cho mô nấm: nếu nấm ra mật độ dày. 9 . Nếu tưới nước quá ẩm thì nấm dễ bị thối chân và chết ngay từ lúc nhỏ. tháo dây gỡ nylon và chuyển các cục rơm vào kệ của trại nấm. ngoài cùng đậy nylon hoặc bạt ( nhiệt độ khoảng 35 à 380C râm mát). chiều dày 4 – 5 cm.2. Chăm sóc mô nấm đã cấy giống: Tùy theo phương pháp nuôi nấm rơm ngoài trời hay trong nhà mà có cách thức chăm sóc khác nhau. 4. Trồng nấm rơm trong nhà Sau khi đóng gói cần đưa ủ tơ bằng cách: chất các gói rơm thành đống hình khối có chiều cao không quá 4 lớp.1. Lớp rơm rạ này còn tốt. Nấm trồng trong nhà: sau 3 ngày đầu không cần tưới nước. Tất cả các bề mặt của những mô ở mép ngoài khu vực trồng nấm cũng cần che phủ bằng lớp rơm phủ áo. vì lúc này sợi nấm đã phát triển ra tận phía ngoài thành mô. sao cho lớp rơm phía ngoài của mô nấm không bị mất nước. những ngày tiếp theo quan sát bề mặt mô nấm thấy rơm rạ khô cần tưới nhẹ xung quanh mô nấm. phía trên phủ rơm rạ khô. Khi rơm đưa vào trại nấm được 4à 5 ngày. thời gian ủ 2 à 3 ngày. Xếp theo 1 chiều. phủ theo kiểu lợp mái nhà. kích thước lớn cần tưới 2à 3 đợt/ngày ( lượng nước 1 lần tưới 0. phía ngoài bọc nylon. Kiểm tra nếu thấy mô nấm bị khô có thể tưới nước trực tiếp lên lớp áo nhiều lần trong ngày.

Giai đoạn này chỉ cần ẩm độ và độ ẩm độ thích hợp.Th. Như vậy. Tơ nấm rơm rất trong và trắng. Trường hợp ánh sáng chiếu trực tiếp vào mô nấm cũng không tốt.S Nguyễn Minh Khang - Việc tưới nước tương tự như nấm trồng trong nhà. không ưa tưới nước trực tiếp. giai đoạn này rất quan trọng. * CHĂM SÓC Từ ngày 2 – 3 ngày mà thấy tơ nấm màu trắng đục mọc đầy mô thì không phải là tơ nấm rơm. Vì thế. 9 trở đi mô nấm cần hơi ấm. nắng. hàng ngày vào buổi chiều dở tấm che trong chốc lát vừa thoáng mô vừa thêm ánh sáng cho mô nấm Vào mùa nắng. giai đoạn ủ meo cho tơ phát triển không cần ánh sáng. mọc sớm thì có thể pha nước vôi tưới cho dập chết tơ dại di hoặc vào ngày 7.8.9 mà thấy những núm lạ lúc đầu màu trắng vài ngài sau chuyển sang màu vàng. ẩm độ (>80%)…Ngày 8. đôi khi về đêm trong những ngày nấm ra nụ. đây chính là nụ nấm dại (nấm trứng cá) phải rắc vôi khử nấm lạ. ban ngày độ ẩm thường bị thiếu do nắng nóng. 10 . sợi tơ rất nhỏ và mịn. người ta còn dở áo mô ra để lấy hơi sương cho mô nấm bên ngoài được ấm. CHÚ Ý: Trong qua 1trình trồng nấm. Khi vạch mô nấm ra tơ kéo dài mảnh mai như mạng nhện. cần thoáng khí nhưng không ưa gió. từ ngày 1 đến ngày 6 là giai đoạn nuôi ủ tơ nấm. Bà con cần phải chú ý các thông số về nhiệt độ cũng như về gió. Trồng ngoài trời ít khi tơ tơ mọc thành chùm như trong phòng nên nếu thấy tơ mọc như bông gòn. nhưng lúc ra nụ nấm nếu thiếu ánh sáng dễ làm nụ nấm bị bệnh. không nên làm nấm trong mùa mưa vì có thể những cơn mưa đêm sẽ làm hư hết nụ nấm và cũng không nên làm lúc trời quá lạnh.

Thu hoạch nấm để bán khi nấm còn nhỏ vì trong quá trình vận chuyển và tiêu thụ nấm vẫn nở. Thu hoạch nấm dùng tay nắm đầu nấm và xoay tròn. Hái nấm rơm vào lúc 5 à 6 giờ sáng và chiều tối là tốt nhất. kỹ thuật nuôi trồng và yếu tố khí hậu đóng vai trò quyết định sự thành bại trong trồng nấm. thu vào giai đoạn nấm hình trứng. Dọn vệ sinh sạch sẽ tưới nước vôi để 3 – 4 ngày rồi trồng vụ khác. SỬ DỤNG VÀ CHẾ BIẾN NẤM RƠM + Ăn tươi: Chế biến nhiều món ăn khác nhau: xào. cháo nấm. để 5 à 7 phút vớt nấm ra thả vào chậu nước lạnh.S Nguyễn Minh Khang 4. Dụng cụ đựng nấm cần thoáng.… trước khi ăn nên chần qua nước sôi 1à 2 phút ( định lượng 1 người lớn cần 200gram nấm/bữa ăn) + Chế biến nấm muối xuất khẩu: Đun nước sôi. Lúc trưởng thành giống như chiếc ô dù.3. dùng vỉ tre nén cho nấm chìm trong nước. Nấm ra rộ vào ngày thứ 12 – 15.Th. không để nấm dày và tiêu thụ nhanh trong 3 à 4 giờ ( muốn đề nấm qua ngày thì bảo quản ở nhiệt độ 10 à 150C) Năng suất nấm dao động 10 – 20% so với khối nguyên liệu khô (1 tấn rơm rạ cho thu hoạch khoảng 120 – 200kg nấm tươi). Từ lúc trồng đến lúc thu hoạch chỉ sau 10 – 12 ngày. 11 . thả nấm tươi vào. súp nấm. 5. Từ 7 – 8 ngày sau sẽ ra tiếp đợt hai và hái trong 3 – 4 ngày thì kết thúc 1 đợt nuôi trồng (thời gian là 25 – 30 ngày). đun to lửa cho sôi nhanh. canh nấm. Những ngày đầu chúng nhỏ như hạt tấm có màu trắng (giai đoạn đinh ghim). Năng suất nấm cao hay thấp tuỳ thuộc vào chất lượng giống nấm. THU HOẠCH Chu kỳ sinh trưởng và phát triển của nấm rơm rất nhanh chóng. 2 – 3 ngày sau lớn rất nhanh bằng quả táo.

tránh nấm mốc phát triển (có thể để 1à 2 tháng. cứ 1 lớp nấm 1 lớp muối theo tỷ lệ 1 kg nấm + 0. mốc vàng. Việc sử dụng hoá chất ít hiệu quả mà tốt nhất là phòng trừ bệnh từ trước khi bắt đầu trồng nấm.2 lít dung dịch muối bão hòa. chum vại. gián. Nguyên nhân bị nhiểm mốc do quá trình xử lý nguyên liệu không đạt.Th. + Nấm sấy khô Thái nấm thành lát mỏng hoặc để nguyên quả nấm đã nứt bao đem phơi nắng hoặc sấy ở nhiệt độ 40 à 450C đến khi khô giòn ( trung bình 10kg nấm tươi cho 1. mối…) chúng nhắm sợi nấm và cây nấm. Loại nấm này không gây hại nhưng chúng cạnh tranh dinh dưỡng của nấm rơm. Các loại nấm mốc (mốc xanh.S Nguyễn Minh Khang Thay nước nhiều lần cho đến khi mát tay là được. 12 .3 kg muối khô mịn + 0. hạn chế tưới nước khi chăm sóc.1 kg nấm khô) 6. can nhựa. CÁCH PHÒNG CHỐNG SÂU HẠI Trong quá trình trồng nấm rơm thường xuất hiện một số vấn đề về dịch hại: Nấm dại (nấm mực): do độ ẩm nguyên liệu quá cao. nếu để lâu hơn cần cho thêm 3 à 4kg axit citric cho 1 tấn sản phẩm nấm). kiến. Khi nấm đã đầy các dụng cụ cần phủ thếm lớp muối khô trên bề mặt để ấn chìm nấm trong nước. đen…): Loại này nguy hiểm ảnh hưởng đến năng suất nấm rơm. Cho nấm đã chần vào các dụng cụ muối như: túi nylon. ăn giống nấm vừa cấy xong… Biện pháp phòng trừ là dùng các loại thuốc phun xịt ở ngoài rìa khu vực trồng nấm (chú ý là không được phun bất kỳ loại hoá chất gì lên mô nấm). Côn trùng phá hoại (chuột. cần đều chỉnh độ Ph và điều chỉnh độ ẩm nguyên liệu lúc đem trồng. đào hang.0 à1. để nấm ra rổ cho ráo nước. khu vực nuôi trồng đã bị nhiễm mốc từ trước. Khi bị bệnh cần loại bỏ những mô bị bệnh ra khỏi khu vực trồng nấm. đảm bảo nấm chắc.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful