Th.

S Nguyễn Minh Khang

HỘI SINH VẬT CẢNH TP. HỒ CHÍ MINH TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU – KHOA HỌC – DỊCH VỤ - SINH VẬT CẢNH TP.HCM

HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT TRỒNG NẤM RƠM

Thạc Sỹ Nguyễn Minh khang

1

2 . 09/2009.HCM.S Nguyễn Minh Khang Tp.Th.

bảo quản tốt. Rơm rạ bị mục. Nông dân cần chú ý trồng nấm vào các ngày rằm. các acid amin. THỜI VỤ TRỒNG NẤM RƠM Nếu mới trồng nấm lần đầu thì nên trồng vào mùa khô. Nấm rơm có chứa hàm lượng chất dinh dưỡng cao: protein. tơ khó phát triển hoặc làm nụ nấm dễ úng. độ ẩm có thích hợp hơn.1. Nấm rơm là một loại nấm rất dễ trồng. bị nhiễm thuốc trừ sâu .2. 3 . Trồng vào mùa mưa. Nếu nắm vững kỹ thuật trồng nấm rơm thì có thể trồng vào mùa mưa.Th. đem phơi khô: rơm lúa nếp. rơm lúa bị bệnh mất mùa. nhằm đem lại hiệu quả kinh tế cao và tăng thu nhập cho nông dân. KỸ THUẬT TRỒNG NẤM RƠM 2. vòng quay nhanh. Rơm còn xanh không thể trồng nấm được. VẬT LIỆU ü Rơm. 2. Kích thước đường kính của nấm rơm lớn nhỏ tuỳ thuộc từng loại nấm rơm. rạ của lúa dài ngày hoặc phế liệu mùn cưa ü Meo giống ü Tấm dậy và vôi 2. rơm rạ sau khi thu hoạch về phải được phơi khô.Rơm rạ: Chọn rơm rạ tốt. ngày chay và ngày tết.1. để chủ động việc tưới nước.2. rơm lúa mùa trồng ra nấm tốt hơn rơm rạ thần nông. trồng nấm nhiều khi không lên hoặc có nấm thì năng suất rất thấp. KHÁI QUÁT VỀ NẤM RƠM Nấm rơm có tên khoa học là Volvariella gồm nhiều loại khác nhau: có loại màu xám trắng. 2. xám đen…. Do đó. xám. nhưng khi mưa liên tiếp làm lạnh mô nấm. NGUYÊN LIỆU . Hiện nay có 2 cách trồng nấm rơm phổ biến: Trồng nấm nấm rơm ngoài trời và trồng nấm rơm trong nhà. đánh đóng.Việc tận dụng hết các nguồn nguyên liệu nông nghiệp sẵn có ở địa phương để phát triển nghề trồng nấm rơm.S Nguyễn Minh Khang 1. chất khoáng và vitamin….rầy.

vàng mà chỉ có màu trăng của tơ hoặc có lốm đốm màu nâu đỏ. meo già có mô sẹo hay cây nấm mọc trong chai. Ngoài ra không đề meo nơi có nhiều thuốc BVTV. + Vận chuyển giống: Vận chuyển giống phải nhẹ nhành. + Gíông không quá già hoặc quá non: Lúc chuẩn bị cấy meo phai coi ngày cấy ghi trên chai. Về nhà không để meo ở nơi quá nóng hoặc quá nắng. MEO GIỐNG Muốn trồng nấm có năng suất cao.2.Th. nên để nơi sạch sẽ. tránh va chạm mạnh.Các loại phụ gia: phân vô cơ. không có khoan. độ ẩm cao. sạch sẽ. Không lấy meo nhiều nguồn không rõ nguồn gốc. + Gíông có mùi thơm dễ chịu: Nếu có mùi chua khó chịu là giống đã bị nhiễm vi khuẩn.2. Nên sử dụng giống đã ăn kín hết đáy chai/túi sau 3 – 4 ngày. Nếu giống chưa ăn kín đáy chai hoặc bịch nylong là giống còn non. xanh.S Nguyễn Minh Khang .Mùn cưa: các loại mùn cưa gổ mền. đốm đen. Màu chai giống chuyển sang vàng. Muốn để lâu phải bảo quản ở nhiệt độ lạnh 4 – 8 độ kéo dài 30 – 50 ngày. thoáng mát.3. nên đặt meo ở nơi có tín nhiệm. Nếu quá 2 tuần là meo hơi già. NHÀ TRẠI Việc trồng nấm rơm trong nhà cần phải có nhà trại. không có tinh dầu. Sau khi giống mang về phải để 2 ngày cho giống ổn định mới đem đi cấy giống. vôi… 2. cám bắp. phân hữu cơ. nâu hồng của hậu bào tử. dựng đứng chai giống nút bông quay lên phía trên. nâu đen là giống quá già. nấm dại. càng mát càng tốt.2. 2. 4 . Meo tốt phải đảm bảo các chỉ tiêu sau: + Không bị nhiễm bệnh: Chai meo hạt hoặc bịch meo cọng có các sợi nấm mọc đều từ trên xuống dưới. không làm tuột nút bông ra ngoài. phơi khô hoặc tận dụng mùn cưa đã sử dụng trồng nấm mèo và nấm bào ngư để trồng nấm rơm lại. khi thiết kế yêu cầu đảm bảo yếu tố sau: Có hệ thống cửa để điều chỉnh độ thông thoáng khi cần thiết. .

Kiểu nhà: thường chữ A + Diện tích: 24m2 ( 6m x 4m) + Vật liệu: tầm vông. + Nylong trắng (dày): khoảng m2 + Sau khi dựng sườn trại xong. lợp nilon 2. cỏ tranh…lên trên mái sao cho chỉ còn 30% ánh sáng trực tiếp. F: Rãnh thoát nước 2 bên mái (nếu cần) G: Cửa ra vào có cánh H: Chiều cao (1. ta dung nilon lợp mái và bao kín xung quanh vách.Khuôn gỗ: trồng nấm rơm ngoài trời.5% trước khi đưa nguyên liệu vào nhà trồng nấm 1 tuần. tận dụng bằng các loại cây nhỏ có chiều dài 2 m à 4 m. xuyên.S Nguyễn Minh Khang - Trước.4.2.8m à 3m) 5 . sau mỗi đợt trồng nấm cần phải vệ sinh khu vực nuôi trồng và trong nhà: có thể xông (đốt) bột lưu quỳnh hay phun foocmon tỷ lệ 0. đường kính 10cm à 15cm. cột kèo. trụ đỡ.Th. HÌNH 1: Kiểu nhà chữ A AB: Chiều dài (6m) CD: Chiều rộng (4m) E: Mái nhà bằng tre. Các dụng cụ khác . phủ lá dừa hay lá chuối khô.

xô.2m h: Chiều cao khuôn 0.4m Hộp ép rơm: Trồng nấm trong nhà Hình 3: Hộp ép rơm Dụng cụ tưới: bình ô doa.1m d: Chiều đáy dưới 1.S Nguyễn Minh Khang Hình 2: Khuôn gỗ a: Chiều rộng đáy dưới 0. Các dụng cụ khác: nhiệt kế. bình xịt.Th.3m c: Chiều đáy trên 1. chậu….4m b: Chiều rộng đáy trên 0. 6 .

3. rạ được nhúng vào nước vôi pha với tỉ lệ 3 kg à 5kg vôi cho 100 lít nước ngâm rơm vừa đủ ngập. XỬ LÝ NGUYÊN LIỆU Rơm. * Thời gian ủ 5-6 ngày: trong thời gian đầu sau khi chất đống 2-3 ngày đảo rơm một lần. nếu rơm bị khô cần bổ sung thêm nước vôi với tỉ lệ 3 kg vôi cho 100 lít nước. tưới vừa đủ. .Rơm rạ mềm hẳn. lấy nylon. Chú ý: rơm đã đủ điều kiện để chất nấm phải đạt yêu cầu: . chất mặn trong rơm rạ.Có màu vàng tươi.Có mùi thơm đặc trưng của rơm rạ khi lên men. sau đó vớt ra để ráo nước.S Nguyễn Minh Khang 2. 7 . * Đến ngày thứ 5-6 kiểm tra lại đống rơm. * Thời gian ngâm trong nước vôi từ 20-30 phút. tẩy rữa chất phèn. Nếu rơm quá ướt cần giảm bớt dụng cụ đậy bên ngoài.Th. . Để tăng năng suất và chất lượng nấm nên hòa vào nước một lượng phân vô cơ không quá 0. rơm đủ ướt khi vắt vài cọng thấy có nước nhỏ vài giọt là tốt nhất. Mục đích diệt nấm tạp.4% theo tỷ lệ: 1 Urea + 1 Lân + 1 NPK hoặc sử dụng phân hữu cơ vi sinh với tỷ lệ 2%.5-2 m. rơm hoặc lá chuối tủ quanh để giữ ẩm và giữ nhiệt. chiều dài 4-8 m cần dặm nhẹ cho dẽ. chất thành đống với chiều rộng 1.

Nhưng nếu trồng ở vị trí thường xuyên có gió thì phải chắn gió. 20 cm 5 cm * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * 8 . TRỒNG NẤM RƠM TRONG NHÀ Sau khi đảo rơm được 3 ngày thì tiến hành đưa rơm đóng gói. cấy một lớp giống viền xung quanh cách mép khuôn 4 à 5 cm tiếp tục làm như vậy đủ 3 lớp. nhất là xung quanh khuôn. đất cát. trồng gần nguồn nước để tiện làm ẩm nguyên liệu và đủ nước tưới. CÁC PHƯƠNG PHÁP TRỒNG NẤM RƠM Nấm rơm có thể trồng trên đất ruộng. + Lượng giống cấy cho 1 mô khoảng 200 à 250 gram ( trung bình 1 tấn rơm rạ khô trồng được 70 à 80 mô nấm).1. thậm chí cả trên nền xi măng. công đoạn này gồm các bước: + Cho rơm vào khuôn hộp ép chặt + Cấy meo giống 2 đầu + Phủ lại bằng nylong trắng + Cột chặt bằng dây nylon. TRỒNG NGOÀI TRỜI + Đặt khuôn theo diện tích hiện có sao cho thuận lợi đi lại. Không nên trồng ở nơi đọng nước. nơi dơ bẩn. 3. đất sét. Trải một lớp rơm rạ vào khuôn dày 10 à 12cm. Trồng chỗ có nắng hay chỗ mát đều được. sau khi đóng gói cục rơm có kích thước (15cm x 18cm x 20cm) 3.2. Chú ý giống cấy xong dùng tay ấn chặt. lớp trên cùng ( lớp thứ tư) cần cấy giống đều khắp trên bề mặt rơm rạ.S Nguyễn Minh Khang 3.Th. tiện chăm sóc và tiết kiệm diện tích.

Nếu tưới nước quá ẩm thì nấm dễ bị thối chân và chết ngay từ lúc nhỏ. phía trên phủ rơm rạ khô. kích thước lớn cần tưới 2à 3 đợt/ngày ( lượng nước 1 lần tưới 0. Ủ TƠ VÀ ĐƯA VÀO TRẠI 4. thời gian ủ 2 à 3 ngày. ngoài cùng đậy nylon hoặc bạt ( nhiệt độ khoảng 35 à 380C râm mát). Tất cả các bề mặt của những mô ở mép ngoài khu vực trồng nấm cũng cần che phủ bằng lớp rơm phủ áo. chiều dày 4 – 5 cm. vì lúc này sợi nấm đã phát triển ra tận phía ngoài thành mô. Cần chú ý tưới nước đủ ẩm cho mô nấm: nếu nấm ra mật độ dày. cần che phủ thêm 1 lớp rơm rạ khô trên bề mặt mô nấm. Khi rơm đưa vào trại nấm được 4à 5 ngày. những ngày tiếp theo quan sát bề mặt mô nấm thấy rơm rạ khô cần tưới nhẹ xung quanh mô nấm. phía ngoài bọc nylon. tơ nấm đã kết thành nút nấm ( nấm bằng hạt nút nhỏ).1. Nấm trồng trong nhà: sau 3 ngày đầu không cần tưới nước. 9 .S Nguyễn Minh Khang Hình 4 Vị trí cấy meo lên mô nấm 4. 4. Kiểm tra nếu thấy mô nấm bị khô có thể tưới nước trực tiếp lên lớp áo nhiều lần trong ngày. tháo dây gỡ nylon và chuyển các cục rơm vào kệ của trại nấm. Nhiệt độ mô nấm ngày đầu 38 à400C là tốt nhất.Th. Chăm sóc mô nấm đã cấy giống: Tùy theo phương pháp nuôi nấm rơm ngoài trời hay trong nhà mà có cách thức chăm sóc khác nhau. Xếp theo 1 chiều. Trồng nấm rơm trong nhà Sau khi đóng gói cần đưa ủ tơ bằng cách: chất các gói rơm thành đống hình khối có chiều cao không quá 4 lớp.1 lít/mô/ngày). Để tránh mưa và tiện cho việc chăm sóc mô nấm có thể làm giàn che cách mô nấm 10 à15 cm. phủ theo kiểu lợp mái nhà. Trồng nấm rơm ngoài trời Đóng mô nấm ngoài trời thường bị các đợt mưa lớn hay nắng nóng làm hư hỏng.2. Sau khi đưa vào trại nấm 7 ngày ta tiến hành thu hoạch. Lớp rơm rạ này còn tốt. Sau khi ủ tơ 4 ngày. sao cho lớp rơm phía ngoài của mô nấm không bị mất nước.

Như vậy.8. không ưa tưới nước trực tiếp. nhưng lúc ra nụ nấm nếu thiếu ánh sáng dễ làm nụ nấm bị bệnh. Bà con cần phải chú ý các thông số về nhiệt độ cũng như về gió. * CHĂM SÓC Từ ngày 2 – 3 ngày mà thấy tơ nấm màu trắng đục mọc đầy mô thì không phải là tơ nấm rơm. giai đoạn ủ meo cho tơ phát triển không cần ánh sáng.Th. Vì thế. sợi tơ rất nhỏ và mịn. Giai đoạn này chỉ cần ẩm độ và độ ẩm độ thích hợp. mọc sớm thì có thể pha nước vôi tưới cho dập chết tơ dại di hoặc vào ngày 7. từ ngày 1 đến ngày 6 là giai đoạn nuôi ủ tơ nấm. đây chính là nụ nấm dại (nấm trứng cá) phải rắc vôi khử nấm lạ. không nên làm nấm trong mùa mưa vì có thể những cơn mưa đêm sẽ làm hư hết nụ nấm và cũng không nên làm lúc trời quá lạnh. 9 trở đi mô nấm cần hơi ấm. 10 . Trồng ngoài trời ít khi tơ tơ mọc thành chùm như trong phòng nên nếu thấy tơ mọc như bông gòn. cần thoáng khí nhưng không ưa gió.S Nguyễn Minh Khang - Việc tưới nước tương tự như nấm trồng trong nhà. giai đoạn này rất quan trọng. người ta còn dở áo mô ra để lấy hơi sương cho mô nấm bên ngoài được ấm. đôi khi về đêm trong những ngày nấm ra nụ.9 mà thấy những núm lạ lúc đầu màu trắng vài ngài sau chuyển sang màu vàng. hàng ngày vào buổi chiều dở tấm che trong chốc lát vừa thoáng mô vừa thêm ánh sáng cho mô nấm Vào mùa nắng. Tơ nấm rơm rất trong và trắng. CHÚ Ý: Trong qua 1trình trồng nấm. ban ngày độ ẩm thường bị thiếu do nắng nóng. Trường hợp ánh sáng chiếu trực tiếp vào mô nấm cũng không tốt. nắng. ẩm độ (>80%)…Ngày 8. Khi vạch mô nấm ra tơ kéo dài mảnh mai như mạng nhện.

Dụng cụ đựng nấm cần thoáng. SỬ DỤNG VÀ CHẾ BIẾN NẤM RƠM + Ăn tươi: Chế biến nhiều món ăn khác nhau: xào. không để nấm dày và tiêu thụ nhanh trong 3 à 4 giờ ( muốn đề nấm qua ngày thì bảo quản ở nhiệt độ 10 à 150C) Năng suất nấm dao động 10 – 20% so với khối nguyên liệu khô (1 tấn rơm rạ cho thu hoạch khoảng 120 – 200kg nấm tươi). đun to lửa cho sôi nhanh. 11 . THU HOẠCH Chu kỳ sinh trưởng và phát triển của nấm rơm rất nhanh chóng.S Nguyễn Minh Khang 4. 2 – 3 ngày sau lớn rất nhanh bằng quả táo. thả nấm tươi vào.3. 5. kỹ thuật nuôi trồng và yếu tố khí hậu đóng vai trò quyết định sự thành bại trong trồng nấm. Thu hoạch nấm dùng tay nắm đầu nấm và xoay tròn. Năng suất nấm cao hay thấp tuỳ thuộc vào chất lượng giống nấm. Từ lúc trồng đến lúc thu hoạch chỉ sau 10 – 12 ngày. Lúc trưởng thành giống như chiếc ô dù. dùng vỉ tre nén cho nấm chìm trong nước. Hái nấm rơm vào lúc 5 à 6 giờ sáng và chiều tối là tốt nhất. súp nấm.… trước khi ăn nên chần qua nước sôi 1à 2 phút ( định lượng 1 người lớn cần 200gram nấm/bữa ăn) + Chế biến nấm muối xuất khẩu: Đun nước sôi. thu vào giai đoạn nấm hình trứng. Dọn vệ sinh sạch sẽ tưới nước vôi để 3 – 4 ngày rồi trồng vụ khác. Từ 7 – 8 ngày sau sẽ ra tiếp đợt hai và hái trong 3 – 4 ngày thì kết thúc 1 đợt nuôi trồng (thời gian là 25 – 30 ngày). cháo nấm.Th. Những ngày đầu chúng nhỏ như hạt tấm có màu trắng (giai đoạn đinh ghim). canh nấm. Nấm ra rộ vào ngày thứ 12 – 15. Thu hoạch nấm để bán khi nấm còn nhỏ vì trong quá trình vận chuyển và tiêu thụ nấm vẫn nở. để 5 à 7 phút vớt nấm ra thả vào chậu nước lạnh.

S Nguyễn Minh Khang Thay nước nhiều lần cho đến khi mát tay là được. Việc sử dụng hoá chất ít hiệu quả mà tốt nhất là phòng trừ bệnh từ trước khi bắt đầu trồng nấm. Côn trùng phá hoại (chuột. để nấm ra rổ cho ráo nước.0 à1. tránh nấm mốc phát triển (có thể để 1à 2 tháng. cần đều chỉnh độ Ph và điều chỉnh độ ẩm nguyên liệu lúc đem trồng. nếu để lâu hơn cần cho thêm 3 à 4kg axit citric cho 1 tấn sản phẩm nấm). kiến. đào hang. gián. mốc vàng. hạn chế tưới nước khi chăm sóc.1 kg nấm khô) 6. Nguyên nhân bị nhiểm mốc do quá trình xử lý nguyên liệu không đạt. đen…): Loại này nguy hiểm ảnh hưởng đến năng suất nấm rơm. đảm bảo nấm chắc. Các loại nấm mốc (mốc xanh. Loại nấm này không gây hại nhưng chúng cạnh tranh dinh dưỡng của nấm rơm.3 kg muối khô mịn + 0. khu vực nuôi trồng đã bị nhiễm mốc từ trước.Th. + Nấm sấy khô Thái nấm thành lát mỏng hoặc để nguyên quả nấm đã nứt bao đem phơi nắng hoặc sấy ở nhiệt độ 40 à 450C đến khi khô giòn ( trung bình 10kg nấm tươi cho 1. 12 . chum vại. Cho nấm đã chần vào các dụng cụ muối như: túi nylon.2 lít dung dịch muối bão hòa. mối…) chúng nhắm sợi nấm và cây nấm. CÁCH PHÒNG CHỐNG SÂU HẠI Trong quá trình trồng nấm rơm thường xuất hiện một số vấn đề về dịch hại: Nấm dại (nấm mực): do độ ẩm nguyên liệu quá cao. cứ 1 lớp nấm 1 lớp muối theo tỷ lệ 1 kg nấm + 0. ăn giống nấm vừa cấy xong… Biện pháp phòng trừ là dùng các loại thuốc phun xịt ở ngoài rìa khu vực trồng nấm (chú ý là không được phun bất kỳ loại hoá chất gì lên mô nấm). Khi bị bệnh cần loại bỏ những mô bị bệnh ra khỏi khu vực trồng nấm. Khi nấm đã đầy các dụng cụ cần phủ thếm lớp muối khô trên bề mặt để ấn chìm nấm trong nước. can nhựa.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful