Nguyễn Hữu Chức http://violet.

vn/thanhliem24
HƯỚNG GIÚP HỌC SINH LỚP 7 CHUYÊN SÂU VỀ KIẾN THỨC TỈ LỆ THỨC,
TÍNH CHẤT CỦA DÃY TỈ SỐ BẰNG NHAU.
I./ MỞ ĐẦU
Thông qua việc giải toán sẽ phát triển được tư duy độc lập, sáng tạo của học
sinh, rèn ý chí vượt qua mọi khó khăn.
Đứng trước một bài toán, học sinh phải có trong mình một vốn kiến thức cơ
bản, vững chắc về mặt lý thuyết. Có được những thủ pháp cơ bản thuộc dạng toán
đó, từ đó mới tìm cho mình con đường giải bài toán nhanh nhất.
Để học sinh có được điều trên thì trước hết phải xuất phát từ người thầy,
người thầy phải đầu tư soạn bài theo từng chuyên đề của dạng toán một cách cơ
bản, sâu rộng, giúp học sinh :
- Nhìn nhận từ một bài toán cụ thể thấy được bài toán khái quát
- Từ phương pháp giải khái quát thấy được cách giải một bài toán cụ thể
- Nhìn thấy được sự liên quan giữa các bài toán với nhau
- Biết vận dụng linh hoạt lý thuyết cơ bản vào giải toán.
Với một sự lao động nghiêm túc tôi xin trình bày một phần nhỏ kinh nghiệm
soạn bài của mình nhằm giúp học sinh rèn kỹ năng giải dạng toán vận dụng tính
chất của tỷ lệ thức và dãy tỷ số bằng nhau trong đại số 7.
II. / NỘI DUNG CHỌN ĐỀ TÀI
1 . Lý thuyết
Tỷ lệ thức là đẳng thức giữa hai tỷ số
* Tính chất của tỷ lệ thức:
a c
b d
·
Tính chất 1: Từ tỷ lệ thức
a c
b d
·
suy ra a.d = b.c
Tính chất 2: Từ đẳng thức a.d = b.c với a, b, c, d ≠ 0 cho ta các tỷ lệ thức:
a c
b d
·
,
a b
c d
·
,
d c
b a
·
,
d b
c a
·
Tính chất 3: Từ tỷ lệ thức
a c
b d
·
suy ra các tỷ lệ thức:
a b
c d
·
,
d c
b a
·
,
d b
c a
·
* Tính chất của dãy tỷ lệ thức bằng nhau:
Tính chất 1: Từ tỷ lệ thức
a c
b d
·
suy ra các tỷ lệ thức sau:
a a c a c
b b d b d
+ −
· ·
+ −
, (b ≠ ± d)
http://thanhliem24.tk 1
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
Tính chất 2:
a c i
b d j
· ·
suy ra các tỷ lệ thức sau:
a c c i a c i
b b d j b d j
+ + − +
· ·
+ + − +
, (b, d, j ≠ 0)
Tính chất 3: a, b,c tỷ lệ với 3, 5, 7 tức là ta có:
3 5 7
a b c
· ·
2 . Thực tế những năm trước kia khi chưa chú trọng trong việc rèn kỹ năng theo đề
tài này học sinh gặp nhiều sai sót trong quá trình giải toán . Ví dụ các em hay sai
nhất trong trình bày lời giải , sự nhầm lẫn giữa dấu “=” với dấu “=>”
Ví dụ:
d
( )
5 7 5.3 7.3
x y x y
· ⇒ ·
thì các em lại dung dấu bằng là sai.
Hãy tìm x, y, z biết
5 3 4
x y z
· ·
và x – z = 7
Giải:
7
( ) 7
5 3 4 5 4 1
S
x y z x z −
· · ⇒ · ·

vậy
7 5.7
5
x
x · ⇒ ·
Ở trên các em dùng dấu suy ra là sai
Hay khi biến đổi các tỷ lệ thức rất chậm chạp
Hiện nay các sai sót trên ít gặp hơn. Các em giải dạng toán này tương đối
thành thạo khi tôi phân chia thành những dạng toán nhỏ.
1. Toán chứng minh đẳng thức
2. Toán tìm x, y, z, ...
3. Toán đố
4. Toán về lập tỷ lệ thức
5. Áp dụng và chứng minh bất đẳng thức
Qua việc giải các bài tập đa dạng về áp dụng tính chất của tỷ lệ thức các em
đã nắm chắc chắn tính chất của tỷ lệ thức
Biến đổi từ một tỷ lệ thức ra một tỷ lệ thức rất linh hoạt
III. / BÀI TẬP CỤ THỂ
A. Loại toán chứng minh đẳng thức
Bài 1. Chứng minh rằng : Nếu
1
a c
b d
· ≠
thì
a b c d
a b c d
+ +
·
− −
với a, b, c, d ≠ 0
Giáo viên hỏi: Muốn chứng minh trước hết xác định bài toán cho ta điều gì?
Bắt chứng minh điều gì?
http://thanhliem24.tk 2
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
Giải: Với a, b, c, d ≠ 0 ta có:
1 1
a c a c a b c d
b d b d b d
+ +
· ⇒ + · + ⇒ ·
a b b
c d d
+
⇒ ·
+
(1)
a c a b c d a b b
b d b d c d d
− − −
· ⇒ · ⇒ ·

(2)
Từ (1) và (2) =>
a b a b a b c d
c d c d a b c d
+ − + +
· ⇒ ·
+ − − −
(ĐPCM)
Bài 2: Nếu
a c
b d
·
thì:
a,
5 3 5 3
5 3 5 3
a b c d
a b c d
+ +
·
− −
b,
2 2
2 2 2 2
7 3 7 3
11 8 11 8
a ab c cd
a b c d
+ +
·
− −
Giải: - Nhận xét điều phải chứng minh?
- Làm như thế nào để xuất hiện 5a, 5c, 3b, 3d?
- Bài 1 gợi ý gì cho giải bài 2?
a. Từ
5 3 5 5 5 3 5 3
5 3 3 3 5 3 5 3
a c a b a b a c a b c d
b d c d c d b d a b c d
+ +
· ⇒ · ⇒ · ⇒ · ⇒ ·
− −
(đpcm)
b.
2 2 2 2 2
2 2 2 2 2
7 8 3 11
7 8 3 11
a c a b a b ab a b ab a
b d c d c d cd c d cd c
· ⇒ · ⇒ · · ⇒ · · ·
2 2 2
2 2 2
7 3 11 8
7 3 11 8
a ab a b
c cd c d
+ −
·
+ −
(đpcm)
Bài 3: CMR: Nếu
2
a bc · thì
a b c a
a b c a
+ +
·
− −
điều đảo lại có đúng hay không?
Giải: + Ta có:
2
a b a b a b a b c a
a bc
c a c a c a a b c a
+ − + +
· ⇒ · ⇒ ⇒ ·
+ − − −
+ Điều đảo lại cũng đúng, thật vậy:
Ta có:
( ) ( ) ( ) ( )
2 2
2
2
2
a b c a
a b c a a b c a
a b c a
ac a bc ab ac a bc ab
bc a
a bc
+ +
· ⇒ + − · − +
− −
− − − · + − −
⇒ ·
⇒ ·
http://thanhliem24.tk 3
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
Bài 4: Cho
a c
b d
·
CMR
2 2
2 2
ac a c
bd b d
+
·
+
Giải:
2 2 2 2 2 2
2 2 2 2 2 2
a c ac a c a c ac a c
b d bd b d b d bd b d
+ +
· ⇒ · · · ⇒ ·
+ +
(đpcm)
Bài 5: CMR: Nếu
a c
b d
·
thì
4
4 4
4 4
a b a b
c d c d
− + ¸ _
·

− +
¸ ,
Giải:
Ta có: ( )
4
4
4
1
a c a b a b a a b
b d c d c d c c d
− − ¸ _
· ⇒ · · ⇒ ·

− −
¸ ,
Từ ( )
4 4 4 4
4 4 4 4
2
a b a b a b
c d c d c d
+
· ⇒ · ·
+
Từ (1) và (2)
4
4 4
4 4
a b a b
c d c d
− + ¸ _
⇒ ·

− +
¸ ,
(đpcm)
Bài 6: CMR Nếu a + c = 2b (1) và 2bd = c(b+d) (2) đk: b; d≠0 thì
a c
b d
·
Giải:
Ta có:
( ) ( ) 2 2 3 a c b a c d bd + · ⇒ + ·
Từ (3) và (2)
( ) ( ) c b d a c d
cb cd ad cd
⇒ + · +
⇒ + · +
a c
b d
⇒ ·
(đpcm)
Bài 7: Cho a, b, c, d là 4 số khác nhau, khác không thỏa mãn điều kiện:
2 2
; b ac c bd · ·

3 3 3
0 b c d + + ≠
CM:
3 3 3
3 3 3
a b c a
b c d d
+ +
·
+ +
Giải: + Ta có ( )
2
1
a b
b ac
b c
· ⇒ ·
+ Ta có ( )
2
2
b c
c bd
c d
· ⇒ ·
+ Từ (1) và (2) ta có ( )
3 3 3 3 3 3
3 3 3 3 3 3
3
a b c a b c a b c
b c d b c d b c d
+ +
· · ⇒ · · ·
+ +
http://thanhliem24.tk 4
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
Mặt khác: ( )
3
3
4
a b c a a b c a
b c d b b c d d
· · ⇒ · ·
Từ (3) và (4)
3 3 3
3 3 3
a b c a
b c d d
+ +
⇒ ·
+ +
Bài 8: CMR: Nếu a(y + z) = b(z + x) = c(x + y) (1)
Trong đó a ; b ; c là các số khác nhau và khác 0 thì:
( ) ( ) ( )
( )
y z z x x y
a b c b c a c a b
− − −
· · ∗
− − −
Giải: Vì a; b; c ≠0 nên chia các các số của (1) cho abc ta có:
( ) ( ) ( )
( )
a y+z y+z
2
b z x c x y z x x y
abc abc abc bc ac ab
+ + + +
· · ⇒ · ·
? Nhìn vào (*) ta thấy mẫu thức cần có ab – ac
? Ta sẽ biến đổi như thế nào?
Từ (2)
( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) y+z x y z x y z x y z x y z
bc ab ac bc ab ac bc
+ − + + − + + − +
⇒ · · ·
− − −
( ) ( ) ( )
y-z z-x x-y
a b c b c a c a b
· ·
− − −
(đpcm)
Bài 9: Cho ( )
bz-cy cx-az ay-bx
1
a b c
· ·
CMR:
x y z
a b c
· ·
Giải: Nhân thêm cả tử và mẫu của (1) với a hoặc b; c
Từ (1) ta có:

2 2 2 2 2 2
bz-cy abz-acy bcx-baz cay-cbx abz-acy+bcx-baz+cay-cbx
0
a a b c a b c
· · · · ·
+ +
( )
x y
bz-cy = 0 bz = cy = 2
c b
⇒ ⇒ ⇒
( ) ay-bx = 0 ay = bx 3
x y
a b
⇒ ⇒ ⇒ ·
Từ (2) và (3)
x y z
a b c
⇒ · ·
(đpcm)
http://thanhliem24.tk 5
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
Bài 10. Biết
'
'
a
1
a
b
b
+ · và
'
'
b
1
c
b c
+ ·
CMR: abc + a’b’c’ = 0
Giải: Từ ( )
'
'
a
1 ' ' 1 1
a
b
ab a b
b
+ · ⇒ + ·
Nhân cả hai vế của (1) với c ta có: abc + a’b’c = a’bc (3)
Ta có:
'
'
b
1 ' ' ' (2)
c
bc b c b c
b c
+ · ⇒ + ·
Nhân cả hai vế của (2) với a’ ta có:
a’bc + a’b’c’ = a’b’c (4)
Cộng cả hai vế của (3) và (4) ta có:
abc + a’b’c + a’bc + a’b’c’ = a’bc +a’b’c
=> abc + a’b’c = 0 (đpcm)
B. Toán tìm x, y, z
Bài 11. Tìm x, y, z biết:
15 20 28
x y z
· ·

2 3 2 186 x y + − ·
Giải: Giả thiết cho
2 3 2 186 x y + − ·
Làm như thế nào để sử dụng hiệu quả giả thiết trên?
Từ
2 3 2 3 186
3
15 20 28 30 60 28 30 60 28 62
x y z x y z x y z + −
· · · · · · · ·
+ −
 x = 3.15 = 45
 y= 3.20 = 60
 z = 3.28 = 84
Bài 12. Tìm x, y, z cho:
3 4
x y
·

5 7
y z
·

2 3 372 x y z + − ·
Giải: Nhận xét bài này và bài trên có gì giống nhau?
Đưa bài này về dạng bài trên bằng cách nào? Đưa tử số có cùng số chia
Ta có:
3 4 15 20
x y x y
· ⇒ ·
(chia cả hai vế cho 5)
5 7 20 28
y z y z
· ⇒ ·
(chia cả hai vế cho 4)
15 20 28
x y z
⇒ · ·
http://thanhliem24.tk 6
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
Tương tự học sinh tự giải tiếp: x = 90; y = 120; z = 168
Bài 13. Tìm x, y, z biết
2 3
x y
·

5 7
y z
·
và x + y + z = 98
Giải: Hãy nêu phương pháp giải (tìm GCNN (3;5)=?)
Học sinh nên tự giải (tương tự bài nào em gặp)
ĐS: x = 20; y = 30; z = 42
Bài 14. Tìm x, y, z biết 2x = 3y = 5z (1) và x + y –z = 95 (*)
Cách 1: Từ 2x = 3y
3 2
x y
⇒ ·
3y = 5z
5 3
y z
⇒ ·
Đưa về cách giải giống ba bài trên: cách này dài dòng
Cách 2: + Nếu có tỷ lệ của x, y, z tương ứng ta sẽ giải được (*)
+ Làm thế nào để (1) cho ta (*)
+ chia cả hai vế của (1) cho BCNN (2;3;5) = 30
2x = 3y = 5z
2 3 5 95
5
30 30 30 15 10 6 15 10 6 19
x y z x y z x y z + −
⇒ · · · · · · · ·
+ −
=> x = 75, y = 50, z = 30
Bài 15. Tìm x, y, z biết:
( )
1 2 3
1
2 3 4
x y z · ·
và x – y = 15
Giải: Hãy nêu cách giải (tương tự bài 11)
BCNN(1 ;2 ;3) = 6
Chia các vế của (1) cho 6 ta có
15
5
12 9 8 12 9 3
x y z x y −
· · · · ·

=> x = 2.15 = 60; y = 5.9 = 45; z = 8.5 = 40
Bài 16. Tìm x, y, z biết:
a. ( )
1 2 3
1
2 3 4
x y z − − −
· ·
và 2x + 3y –z = 50
b. ( )
2 2 4
2
3 4 5
x y z
· ·
và x + y +z = 49
Giải:
a. Với giả thiết phần a ta co cách giải tương tự bài nào? (bài 11)
http://thanhliem24.tk 7
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
Từ (1) ta có:
( ) ( )
( )
2 1 3 2
3 2 2 3 6 3
4 9 4 4 9 4
2 3 2 6 3 50 5
5
9 9
x y
z x y z
x y z
− −
− − + − − +
· · ·
+ −
+ − + − − + −
· · ·
1
5 11
2
x
x

· ⇒ ·
2
5 17
3
y
x

· ⇒ ·
3
5 23
4
z
x

· ⇒ ·
b. ? Nêu cách giải phần b? (tương tự bài 15)
Chia các vế cho BCNN (2;3;4) = 12
2 3 4 2 3 4
3 4 5 3.12 4.12 5.12
49
1
18 10 15 18 16 15 49
x y z x y z
x y z x y z
· · ⇒ · ·
+ +
⇒ · · · · ·
+ +
=> x = 18; y = 16; z = 15
Bài 17. Tìm x; y; z biết rằng:
a.
2 3
x y
·
và xy = 54 (2)
b.
5 3
x y
·

2 2
4 x y + · (x, y > 0)
Giải: ? Làm như thế nào để xuất hiện xy mà sử dụng giả thiết.
a.
( )
( ) ( ) ( )
2
2 2 2
2
54
1 . . 9
2 3 2 2 3 2 4 6 6
4.9 2.3 6 6 6
x y x x y x x xy
x x
· ⇒ · ⇒ · · ·
· · · · − ⇒ · t
Thay vào (2) ta có:
54
6 9
6
x y · ⇒ · ·
54
6 9
6
x y · − ⇒ · · −

b.
2 2 2 2
2
4 1
5 3 25 9 25 9 16 4
25 5
4 2
x y x y x y
x x

· ⇒ · · · ·

⇒ · ⇒ · t
2
9 3
4 2
y x ⇒ · ⇒ · t
http://thanhliem24.tk 8
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
Bài 18 . Tìm các số a
1
, a
2
, …a
9
biết:
9 1 2
a 9 a 1 a 2
...
9 8 1
− − −
· · ·
và 1 2 9
a a ... a 90 + + + ·
Giải :
( ) ( )
1 2 9 1
a a ... a 1 2 ... 9 a 1 90 45
1
9 9 8 ... 1 45
+ + + − + + + − −
· · ·
+ + +
Từ đó dễ dàng suy ra a
1;
a
2; …
Bài 19. Tìm x; y; z biết:
a.
( )
1 2 3 1
1
y z x z x y
x y z x y z
+ + + + + −
· · ·
+ +
Giải: Theo tính chất của dãy tỷ số bằng nhau ta có từ (1)
( ) 2 1 1 2 3 x y z y z y z x z x y
x x y z x y z
+ + + + + + + + + + + −
· ·
+ + + +
Nếu a + y + z ≠ 0 :
1
2 0, 5
1
2 1 2 1 2
1
1, 5 3
2
2
2 2 3
5
2, 5 3
6
3
2 3 3
5 5
3
2 6
x y z
x y z
y z
y z x x y z x x
x
x x
x z
x y z y
y
y y
x y
x y z z
z
z z
⇒ · ⇒ + + ·
+ +
+ +
· ⇒ + + · ⇒ + + + · +
⇒ · ⇒ ·
+ +
· ⇒ + + + ·
⇒ · ⇒ ·
+ −
· ⇒ + + − ·
⇒ − · ⇒ · −
b. Tương tự các em tự giải phần b
Tìm x, y, z biết:
1 1 2
x y z
x y z
y z x z x y
· · · + +
+ + + + + −
Nếu x + y + z ≠ 0 => x + y + z = 0,5
ĐS :
1 1 1
; ;
2 2 2
x y z · · · −
Nếu x + y + z = 0 => x = y = z = 0
http://thanhliem24.tk 9
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
Bài 20. Tìm x biết rằng:
1 2 1 4 1 6
18 24 6
y y y
x
+ + +
· ·
Giải:
( )
( )
1 4 1 2 1 6 2 8 1 4 2 8
24 18 6 18 6 24 18 6
1 4 24 1 4 24 1
24 18 6 2 1 4 18 6 2
18 6 24.2
6 3 6.4.2
3 8 5
y y y y y y
x x x
y y
x y x
x
x
x x
+ + + + + + +
· · ⇒ ·
+ + +
+ +
⇒ · ⇒ · ·
+ + +
⇒ + ·
⇒ + ·
⇒ + · ⇒ ·
Bài 21. Tìm x, y,z biết rằng:
2 3 5
x y z
· ·
và xyz = 810
Giải:
( )
3
3
3
3 3 3
2 3 5 2 2 2 2 3 5 30
810
27 27
2 10 8
8.27 2 .3 2.3
6
x y z x x x x y z xyz
x x
x
x
· · ⇒ ⋅ ⋅ · ⋅ ⋅ ·
¸ _
⇒ · · ⇒ ·

¸ ,
⇒ · · ·
⇒ ·

3.6
9
2 3 2
15
x y
y
z
· ⇒ · ·
·
Bài 22. Tìm các số x
1
, x
2
, …x
n-1
, x
n
biết rằng:
1 1 2
1 2 1
n n
n n
x x x x
a a a a


· · ⋅ ⋅ ⋅ · ·
và 1 2 n
x x x c + +⋅ ⋅⋅ + ·
( 1 1 2
0,..., 0; ... 0
n n
a a a a a ≠ ≠ + + + ≠
)
Giải:

1 1 2 1 2
1 2 1 1 2 1 2
1 2
...
... ...
.
...
n n n
n n n n
i
i
n
x x x x x x x c
a a a a a a a a a a
c a
x
a a a


+ + +
· · ⋅ ⋅ ⋅ · · · ·
+ + + + + +
·
+ + +
trong đó: i = 1, 2,…, n
http://thanhliem24.tk 10
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
Bài 2 3 . Tìm các số x; y; z ЄQ biết rằng:
( ) ( ) ( ) ( ) : 5 : : 9 3:1: 2: 5 x y z y z y + − + + ·
Giải: Ta có:
( ) ( ) ( ) ( )
5 9
(1)
3 1 2 5
5 9
4
3 1 2 5 1
x y z y z y
k
x y z y z y
x y
+ − + +
· · · ·
+ + − + + + +
+ −
·
+ + +
4
4
3
4 3 4 2 2
x y k
k x y
x y k
k k k k
+ − · ¹
⇒ ⇒ + · +
'
+ ·
¹
⇒ + · ⇒ · ⇒ ·
Từ (1)
5 5 5 2 3
9 5 5 9 10 9 1
3 3 6 1 5
5
1
3
z k z k
y k y k
x y k x k y
x
y
z
⇒ − · ⇒ · − · − ·
+ · ⇒ · − · − ·
+ · ⇒ · − · − ·
· ¹
¹
⇒ ·
'
¹
·
¹
Bài 24. Tổng các luỹ thừa bậc ba của 3 số là -1009. Biết tỷ số giữa số thứ 1 và số
thứ 2 là
2
3
; giữa số thứ 1 và số thứ 3 là
4
9
. Tìm 3 số đó?
Giải:
Ta có:
( ) ( ) ( )
3 3 3
3 3 3
3 3 3 3 3 3 3
3
1009
2
3 2 3 4 6
1
9 4 9 4 6 9
4 , 6 , 9
4 6 9 64 216 729 1009 1009
1 1
1.4 4
1.6 6
1.9 9
x y z
x x y x y
y
x x z x y z
z
x k y k z k
x y z k k k k k k k
k k
x
y
z
+ + · −
· ⇒ · ⇒ ·
· ⇒ · ⇒ · ·
⇒ · · ·
+ + · + + · + + · · −
⇒ · − ⇒ · −
⇒ · − · −
⇒ · − · −
⇒ · − · −
http://thanhliem24.tk 11
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
C./ TOÁN ĐỐ
(ngoài những dạng đơn giản trong sgk giáo viên soạn bổ sung thêm)
Bài 25. Có 3 đội A; B; C có tất cả 130 người đi trồng cây. Biết rằng số cây mỗi
người đội A; B; C trồng được theo thứ tự là 2; 3; 4 cây. Biết số cây mỗi đội trồng
được như nhau. Hỏi mỗi đội có bao nhiêu người đi trồng cây?
Giải:
+ Gọi số người đi trồng cây của đội A; B; C lần lượt là: x; y; z (người), đk:
x; y; z ЄN
*
+ Theo bài ra ta có:
x.2 = y.3 = 4.z (1) và x + y+ z =130
BCNN (2;3;4) = 12
.2 .3 4. 130
10
12 12 12 6 4 3 6 4 3 13
60; 10; 30
x y z x y z x y z
x y z
+ +
· · ⇒ · · · · ·
+ +
· · ·
Trả lời: Đội A; B; C có số người đi trồng cây theo thứ tự là 60; 40; 30
ĐS: 60; 40; 30
Bài 26. Trường có 3 lớp 7, biết
2
3
có số học sinh lớp 7A bằng
3
4
số học sinh 7B và
bằng
4
5
số học sinh 7C. Lớp 7C có số học sinh ít hơn tổng số học sinh của 2 lớp kia
là 57 bạn. Tính số học sinh mỗi lớp?
Giải: Gọi số học sinh 7A; 7B; 7C lần lượt là x; y; z (em), x; y; z ≠0
Theo bài ra ta có:
( )
2 3 4
1
3 4 5
x y z · ·
và x + y + z = 57
Chia (1) cho BCNN (3;4;5) = 12
57
18 16 15 18 16 15 19
x y z x y z + −
⇒ · · · ·
+ −
=> x = 54; y = 18; z =45
Trả lời: số học sinh các lớp 7A; 7B; 7C lần lượt là: 54; 18; 45
ĐS: 54; 18; 45
http://thanhliem24.tk 12
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
Bài 27. Tìm ba số nguyên dương biết BCNN của chúng là 3150 và tỷ số số thứ
nhất với số thứ 2 là
5
9
, của số thứ nhất với số thứ ba là
10
7
.
Giải: Gọi ba số nguyên dương lần lượt là: x; y; z
Theo bài ra ta có: BCNN (x;y;z) = 3150
2
5 10
; ;
9 7 5 9 10 7
10 18 7
10 2.5.
18. 3 .2.
7.
x x x y x z
y z
x y z
k
x k k
y k k
z k
· · ⇒ · ·
⇒ · · ·
⇒ · ·
⇒ · ·
⇒ ·
BCNN (x;y;z)=3150 = 2.3
2
.5.7
k = 5
x=50; y = 90; z = 35
Vậy 3 số nguyên dương lần lượt là x = 50; y = 90; z = 35.
E./ TÍNH CHẤT CỦA TỶ LỆ THỨC ÁP DỤNG TRONG BẤT ĐẲNG THỨC
Tính chất 1: (Bài 3/33 GK Đ7) Cho 2 số hữu tỷ
a
b

c
d
với b> 0; d >0.
CM:
a c
ad bc
b d
< ⇔ <
Giải:
+ Có
db cd
bd db
0; 0
a c
ad bc b d
b d
¹
<
¹
⇒ < ⇒ <
;
¹
> >
¹
+ Có:
ad bc
0; 0 bd db
ad bc
a c
b d b d
< ¹
⇒ < ⇒ <
;
> >
¹
Tính chất 2: Nếu b > 0; d > 0 thì từ
a c a a c c
b d b b d d
+
< ⇒ < <
+
(Bài 5/33 GK Đ7)
Giải:
+
(1)
0; 0
a c
ad bc b d
b d
¹
<
¹
⇒ <
;
¹
> >
¹
thêm vào 2 vế của (1) với ab ta có:
http://thanhliem24.tk 13
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
( ) ( ) ( ) 2
ad ab bc ab
a a c
a b d c b d
b b d
⇒ + < +
+
+ < + ⇒ <
+
+ Thêm vào hai vế của (1) dc ta có:
( )
( ) ( )
( )
1
3
ad dc bc dc
d a c c b d
a c c
b d d
⇒ + < +
⇒ + < +
+
⇒ <
+
+ Từ (2) và (3) ta có:
Từ
a c a a c c
b d b b d d
+
< ⇒ < <
+
(đpcm)
Tính chất 3: a; b; c là các số dương nên
a, Nếu
1
a
b
<
thì
a a c
b b c
+
<
+
b, Nếu
1
a
b
>
thì
a a c
b b c
+
>
+
Bài 3 0 . Cho a; b; c; d > 0.
CMR:
1 2
a b c d
a b c b c d c d a d a b
< + + + <
+ + + + + + + +
Giải:
+ Từ
1
a
a b c
<
+ +
theo tính chất (3) ta có:
( ) 1
a d a
a b c d a b c
+
>
+ + + + +
(do d>0)
Mặt khác: ( ) 2
a a
a b c a b c d
>
+ + + + +
+ Từ (1) và (2) ta có: ( ) 3
a a a d
a b c d a b c a b c d
+
< <
+ + + + + + + +
Tương tự ta có:
( ) 4
b b b a
a b c d b c d a b c d
+
< <
+ + + + + + + +
( ) 5
c c c b
a b c d c d a c d a b
+
< <
+ + + + + + + +
( ) 6
d+a+b+c
d d d c
d a b a b c d
+
< <
+ + + + +
http://thanhliem24.tk 14
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
Cộng bất đẳng thức kép (3); (4); (5); (6) theo từng vế thì được:
1 2
a b c d
a b c b c d c d a d a b
< + + + <
+ + + + + + + +
(đpcm)
Bài 31. Cho
a c
b d
<

; 0 b d >
CMR:
2 2
a ab cd c
b b d d
+
< <
+
Giải:
Ta có
a c
b d
<

; 0 b d >
nên
2 2
. .
. d.d
a b c d ab cd
b b b d
< ⇒ <
Theo tính chất (2) ta có:
2 2 2 2 2 2
ab ab cd cd a ab cd c
b b d d b b d d
+ +
< < ⇒ < <
+ +
(đpcm)

Qua viÖc híng dÉn häc sinh vËn dông kiÕn thøc gi¶i c¸c
bµi tËp mét c¸ch nhanh nhÊt ng¾n nhÊt. Ngêi thÇy gi¸o
cÇn gióp häc sinh ®Þnh híng kiÕn thøc cÇn dïng, ph¬ng
ph¸p c¬ b¶n dïng ®Ó gi¶i tõng d¹ng to¸n cô thÓ .§Ó kh¾c
s©u kiÕn thøc ngêi thÇy cÇn chän nh÷ng bµi tËp mang
tÝnh chÊt c¬ b¶n vµ tÝnh ph¸t triÓn c¸c kiÕn thøc ë mäi
khÝa c¹nh. Qua ®ã gióp häc sinh võa n¾m ®îc kiÕn thøc
c¬ b¶n , võa ph¸t triÓn ®îc t duy, s¸ng t¹o vµ linh ho¹t khi
lµm bµi, t¹o høng thó vµ yªu thÝch m«n häc.
Trªn ®©y lµ mét híng gióp häc sinh líp 7 chuyªn s©u
vÒ kiÕn thøc tØ lÖ thóc, tÝnh chÊt cña d·y tØ sè b»ng
nhau cña tæ KHTN trêng THCS Liªn Khª. Trêng chóng t«i
®· vËn dông trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y ®· thu ®îc mét sè
kÕt qu¶ nhÊt ®Þnh, chóng t«i rÊt mong ®îc sù gãp ý, bæ
sung sao cho chuyªn ®Ò nµy ®îc hoµn thiÖn h¬n, vµ
chuyªn ®Ò nµy ®îc vËn dông réng r·i h¬n!
Xin ch©n thµnh c¶m ¬n!
Liªn Khª ngµy 10 th¸ng 4 n¨m
2007
Ngêi viÕt
http://thanhliem24.tk 15
Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24
NguyÔn H÷u Chøc
http://thanhliem24.tk 16

5 7 d 5./ BÀI TẬP CỤ THỂ A. Loại toán chứng minh đẳng thức Bài 1. Áp dụng và chứng minh bất đẳng thức Qua việc giải các bài tập đa dạng về áp dụng tính chất của tỷ lệ thức các em đã nắm chắc chắn tính chất của tỷ lệ thức Biến đổi từ một tỷ lệ thức ra một tỷ lệ thức rất linh hoạt III.. 5. y. Toán đố 4. j ≠ 0) b b+d + j b−d + j Tính chất 3: a. 3. z.vn/thanhliem24 Tính chất 2: b = d = j suy ra các tỷ lệ thức sau: a c+c+i a−c+i = = . d ≠ 0 b d a −b c −d Giáo viên hỏi: Muốn chứng minh trước hết xác định bài toán cho ta điều gì? Bắt chứng minh điều gì? http://thanhliem24.tk 2 . d. 1.. Ví dụ các em hay sai nhất trong trình bày lời giải .3 7. Toán chứng minh đẳng thức 2. z biết Giải: x y z x−z 7 x = = (⇒) = = 7 vậy = 7 ⇒ x = 5. sự nhầm lẫn giữa dấu “=” với dấu “=>” Ví dụ: x y x y = (⇒) = thì các em lại dung dấu bằng là sai. b. (b. Chứng minh rằng : Nếu a c a+b c+d = ≠ 1 thì = với a. Toán về lập tỷ lệ thức 5. 7 tức là ta có: a b c = = 3 5 7 2. Thực tế những năm trước kia khi chưa chú trọng trong việc rèn kỹ năng theo đề tài này học sinh gặp nhiều sai sót trong quá trình giải toán . Toán tìm x. b.Nguyễn Hữu Chức a c i http://violet. y.c tỷ lệ với 3. c.3 x y z = = và x – z = 7 5 3 4 Hãy tìm x. . Các em giải dạng toán này tương đối thành thạo khi tôi phân chia thành những dạng toán nhỏ.7 S 5 3 4 5−4 1 5 Ở trên các em dùng dấu suy ra là sai Hay khi biến đổi các tỷ lệ thức rất chậm chạp Hiện nay các sai sót trên ít gặp hơn.

b.Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24 a c a c a+b c+d = ⇒ +1 = +1 ⇒ = b d b d b d Giải: Với a. c. 5c. Nhận xét điều phải chứng minh? Làm như thế nào để xuất hiện 5a. 5a + 3b 5c + 3d = 5a − 3b 5c − 3d 7 a 2 + 3ab 7c2 + 3cd = b. 11a 2 − 8b2 11c2 − 8d 2 Giải: - a. a c a b a 2 b2 ab 7 a2 8b2 3ab 11a2 = ⇒ = ⇒ 2 = 2 = ⇒ 2 = 2 = = b d c d c d cd 7c 8d 3cd 11c2 7a 2 + 3ab 11a2 − 8b2 = (đpcm) 7c 2 + 3cd 11c2 − 8d 2 a+b c+a = điều đảo lại có đúng hay không? a −b c −a a c b a a +b a −b a+b c+a ⇒ = c+a c−a a −b c−a Bài 3: CMR: Nếu a 2 = bc thì Giải: + Ta có: a 2 = bc ⇒ = ⇒ + Điều đảo lại cũng đúng.tk 3 . 3d? Bài 1 gợi ý gì cho giải bài 2? a c a b 5a 3b 5a 5c 5a + 3b 5c + 3d = ⇒ = ⇒ = ⇒ = ⇒ = (đpcm) b d c d 5c 3d 3b 3d 5a − 3b 5c − 3d Từ b. thật vậy: a+b c+a = ⇒ ( a + b) ( c − a) = ( a − b) ( c + a) a −b c −a 2 2 Ta có: ac − a − bc − ab = ac + a − bc − ab ⇒ 2bc = a 2 ⇒ a 2 = bc http://thanhliem24. d ≠ 0 ta có: ⇒ a+b b = (1) c+d d a c a−b c−d a −b b = ⇒ = ⇒ = (2) b d b d c−d d Từ (1) và (2) => a c = thì: b d a +b a −b a+b c+d = ⇒ = (ĐPCM) c+d c−d a−b c−d Bài 2: Nếu a. 3b.

tk 4 b c c d . c. khác không thỏa mãn điều kiện: b 2 = ac. b.Nguyễn Hữu Chức http://violet. d≠0 thì Giải: Ta có: a + c = 2b ⇒ ( a + c ) d = 2bd ( 3) Từ (3) và (2) ⇒ ⇒ c ( b + d ) = ( a + c) d ⇒ cb + cd = ad + cd a c = (đpcm) b d Bài 7: Cho a.vn/thanhliem24 Bài 4: Cho Giải: a c ac a 2 + c 2 = CMR = b d bd b 2 + d 2 a c ac a 2 c 2 a2 + c2 ac a2 + c2 = ⇒ = 2 = 2 = 2 ⇒ = (đpcm) b d bd b d b + d2 bd b2 + d 2 4 a c a −b  a 4 + b4 = thì  = 4 Bài 5: CMR: Nếu   4 b d c−d  c +d Giải: a c a b a−b a4  a − b  ⇒ 4 = Ta có: = ⇒ = =  ( 1) b d c d c−d c c−d  4 Từ a b a 4 b 4 a 4 + b4 = ⇒ 4 = 4 = 4 ( 2) c d c d c + d4 4 a 4 + b4  a−b  = 4 Từ (1) và (2) ⇒  (đpcm)  c + d4 c−d  a c = b d Bài 6: CMR Nếu a + c = 2b (1) và 2bd = c(b+d) (2) đk: b. c 2 = bd và b3 + c3 + d 3 ≠ 0 a 3 + b3 + c 3 a = b3 + c 3 + d 3 d a b b c CM: Giải: + Ta có b 2 = ac ⇒ = ( 1) + Ta có c 2 = bd ⇒ = ( 2 ) a b c a 3 b3 c3 a3 + b3 + c3 + Từ (1) và (2) ta có = = ⇒ 3 = 3 = 3 = 3 3 3 ( 3) b c d b c d b +c +d http://thanhliem24. d là 4 số khác nhau.

b.tk 5 . b . c Từ (1) ta có: bz-cy abz-acy bcx-baz cay-cbx abz-acy+bcx-baz+cay-cbx = = = = =0 a a2 b2 c2 a2 + b2 + c2 ⇒ bz-cy = 0 ⇒ bz = cy ⇒ x y = c b ( 2) ⇒ ay-bx = 0 ⇒ ay = bx ⇒ x y = ( 3) a b Từ (2) và (3) ⇒ = x a y z = (đpcm) b c http://thanhliem24.Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24 a b c a3 a b c a = = ⇒ 3 = = ( 4) b c d b bcd d a 3 + b 3 + c3 a = b3 + c3 + d 3 d Mặt khác: Từ (3) và (4) ⇒ Bài 8: CMR: Nếu a(y + z) = b(z + x) = c(x + y) (1) Trong đó a . c ≠0 nên chia các các số của (1) cho abc ta có: a ( y+z ) b ( z + x) c ( x + y) y+z z + x x + y = = ⇒ = = ( 2) abc abc abc bc ac ab ? Nhìn vào (*) ta thấy mẫu thức cần có ab – ac ? Ta sẽ biến đổi như thế nào? Từ (2) ⇒ y+z ( x + y ) − ( z + x ) ( y + z ) − ( x + y ) ( z + x ) − ( y + z ) = = = bc ab − ac bc − ab ac − bc y-z z-x x-y = = a ( b − c ) b ( c − a ) c ( a − b ) (đpcm) bz-cy cx-az ay-bx = = ( 1) a b c x y z = = a b c Bài 9: Cho CMR: Giải: Nhân thêm cả tử và mẫu của (1) với a hoặc b. c là các số khác nhau và khác 0 thì: y−z z−x x− y = = ( ∗) a ( b − c) b ( c − a) c ( a − b) Giải: Vì a.

y. Tìm x. Biết a b' b c' + = 1 và ' + = 1 a' b b c CMR: abc + a’b’c’ = 0 a b' Giải: Từ ' + = 1 ⇒ ab + a ' b ' = 1( 1) a b Nhân cả hai vế của (1) với c ta có: abc + a’b’c = a’bc (3) Ta có: b c' + = 1 ⇒ bc + b ' c ' = b ' c(2) b' c Nhân cả hai vế của (2) với a’ ta có: a’bc + a’b’c’ = a’b’c (4) Cộng cả hai vế của (3) và (4) ta có: abc + a’b’c + a’bc + a’b’c’ = a’bc +a’b’c => abc + a’b’c = 0 (đpcm) B.28 = 84 x y y z = và = và 2 x + 3 y − z = 372 3 4 5 7 Bài 12. Toán tìm x.20 = 60 z = 3.Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24 Bài 10.tk . z Bài 11. Tìm x. z cho: Giải: Nhận xét bài này và bài trên có gì giống nhau? Đưa bài này về dạng bài trên bằng cách nào? Đưa tử số có cùng số chia Ta có: x y x y = ⇒ = (chia cả hai vế cho 5) 3 4 15 20 y z y z = ⇒ = (chia cả hai vế cho 4) 5 7 20 28 ⇒ x y z = = 15 20 28 6 http://thanhliem24. z biết: x y z = = và 2 x + 3 y − 2 = 186 15 20 28 Giải: Giả thiết cho 2 x + 3 y − 2 = 186 Làm như thế nào để sử dụng hiệu quả giả thiết trên? Từ    x y z 2x 3y z 2 x + 3 y − z 186 = = = = = = = =3 15 20 28 30 60 28 30 + 60 − 28 62 x = 3.15 = 45 y= 3. y. y.

9 = 45. x −1 y − 2 z − 3 = = ( 1) và 2x + 3y –z = 50 2 3 4 2x 2 y 4z = = ( 2 ) và x + y +z = 49 3 4 5 Giải: a. y. Với giả thiết phần a ta co cách giải tương tự bài nào? (bài 11) http://thanhliem24. y = 30. y. z biết: a. z = 42 Bài 14.15 = 60. Tìm x.vn/thanhliem24 Tương tự học sinh tự giải tiếp: x = 90.3) = 6 Chia các vế của (1) cho 6 ta có x y z x − y 15 = = = = =5 12 9 8 12 − 9 3 => x = 2. y = 5.2 . z tương ứng ta sẽ giải được (*) + Làm thế nào để (1) cho ta (*) + chia cả hai vế của (1) cho BCNN (2.5 = 40 Bài 16. z = 168 Bài 13. y = 120.Nguyễn Hữu Chức http://violet. z biết 2x = 3y = 5z (1) và x + y –z = 95 (*) Cách 1: Từ 2x = 3y ⇒ = 3y = 5z ⇒ x 3 y 2 y z = 5 3 Đưa về cách giải giống ba bài trên: cách này dài dòng Cách 2: + Nếu có tỷ lệ của x. y. y.3. z = 30 Bài 15.tk 7 . y. Tìm x. z biết: 1 2 3 x = y = z ( 1) và x – y = 15 2 3 4 Giải: Hãy nêu cách giải (tương tự bài 11) BCNN(1 . z = 8. Tìm x. z biết x y y z = và = và x + y + z = 98 2 3 5 7 Giải: Hãy nêu phương pháp giải (tìm GCNN (3.5) = 30 2x = 3y = 5z ⇒ 2x 3 y 5z x y z x+ y−z 95 = = = = = = = =5 30 30 30 15 10 6 15 + 10 − 6 19 => x = 75. Tìm x. y = 50. b.5)=?) Học sinh nên tự giải (tương tự bài nào em gặp) ĐS: x = 20.

x y x x y x x 2 xy 54 = ( 1) ⇒ . y > 0) 5 3 Giải: ? Làm như thế nào để xuất hiện xy mà sử dụng giả thiết.tk .12 x y z x+ y+ z 49 ⇒ = = = = =1 18 10 15 18 + 16 + 15 49 => x = 18. y = 16.12 4.9 = ( 2. z = 15 Bài 17. Tìm x. 25 5 ⇒ x2 = ⇒x=± 4 2 ⇒ y2 = 9 3 ⇒x=± 4 2 8 http://thanhliem24. x y = và xy = 54 (2) 2 3 x y = và x 2 + y 2 = 4 (x.4) = 12 2x 3 y 4z 2x 3y 4z = = ⇒ = = 3 4 5 3.vn/thanhliem24 2 ( x − 1) 3 ( y − 2 ) z − 3 2 x − 2 + 3 y − 6 − z + 3 = = = 4 9 4 4+9−4 Từ (1) ta có: ( 2 x + 3 y − z ) + −2 − 6 + 3 = 50 − 5 = 5 = 9 9 x −1 = 5 ⇒ x = 11 2 y−2 = 5 ⇒ x = 17 3 z −3 = 5 ⇒ x = 23 4 b.Nguyễn Hữu Chức http://violet. = .3. 2 3 2 2 2 x 2 = 4.12 5. ? Nêu cách giải phần b? (tương tự bài 15) Chia các vế cho BCNN (2. z biết rằng: a.3) = ( 6 ) = ( −6 ) ⇒ x = ±6 Thay vào (2) ta có: x = 6 ⇒ y = 54 =9 6 54 = −9 −6 x = −6 ⇒ y = x y x 2 y 2 x2 − y 2 4 1 = ⇒ = = = = 5 3 25 9 25 − 9 16 4 b. y. b. ⇒ = = =9 2 2 3 2 4 6 6 a.

= 9 và a1 + a 2 + .. … Bài 19.. + a 9 ) − ( 1 + 2 + . + 9 ) 90 − 45 = = =1 9 9 + 8 + . + 1 45 Từ đó dễ dàng suy ra a1.5 = 3 y ⇒ y = 6 x+ y −3 = 2 ⇒ x + y + z − 3 = 3z z 5 5 ⇒ − = 3z ⇒ z = − 2 6 ⇒ b.5 x+ y+z y + z +1 = 2 ⇒ y + z +1 = 2x ⇒ x + y + z +1 = 2x + x x 1 ⇒ 1. y = . y. …a9 biết: a −9 a1 − 1 a 2 − 2 = = . a2. Tìm x.. z biết: x y z = = = x+ y+z y + z +1 x + z +1 x + y − 2 Nếu x + y + z ≠ 0 => x + y + z = 0.. + a 9 = 90 9 8 1 Giải : a1 − 1 ( a1 + a 2 + . Tương tự các em tự giải phần b Tìm x.. y + z +1 x + z + 2 x + y − 3 1 = = = ( 1) x y z x+ y+z Giải: Theo tính chất của dãy tỷ số bằng nhau ta có từ (1) y + z +1 y + z +1+ x + z + 2 + x + y − 3 2( x + y + z ) = = x x+ y+z x+ y+z 1 = 2 ⇒ x + y + z = 0.5 = 3 x ⇒ x = 2 x+z+2 = 2 ⇒ x + y + z + 2 = 3y Nếu a + y + z ≠ 0 : y 5 ⇒ 2. z = − 1 2 1 2 1 2 Nếu x + y + z = 0 => x = y = z = 0 http://thanhliem24..5 ĐS : x = .Nguyễn Hữu Chức http://violet.. z biết: a. Tìm các số a1.tk 9 ..vn/thanhliem24 Bài 18... y. a2.

. Tìm x biết rằng: Giải: 1+ 4 y 1+ 2 y +1+ 6 y 2 + 8y 1+ 4 y 2 + 8 y = = ⇒ = 24 18 + 6 x 18 + 6 x 24 18 + 6 x 1+ 4 y 24 1+ 4 y 24 1 ⇒ = ⇒ = = 24 18 + 6 x 2 ( 1 + 4 y ) 18 + 6 x 2 ⇒ 18 + 6 x = 24.z biết rằng: x y z = = và xyz = 810 2 3 5 Giải: x y z x x x x y z xyz = = ⇒ ⋅ ⋅ = ⋅ ⋅ = 2 3 5 2 2 2 2 3 5 30 x3  x  810 ⇒  = = 27 ⇒ = 27 10 8 2 ⇒ x 3 = 8..27 = 23. xn biết rằng: x x x1 x2 = = ⋅⋅⋅ = n −1 = n và x1 + x2 + ⋅⋅⋅ + xn = c a1 a2 an −1 an ( a1 ≠ 0. …xn-1.33 = ( 2..... Tìm x.. 2.tk 10 .….4. + an a1 + a2 + .Nguyễn Hữu Chức http://violet.. + an ≠ 0 ) Giải: x x x + x + .. a1 + a2 + . + xn x1 x2 c = = ⋅⋅⋅ = n −1 = n = 1 2 = a1 a2 an −1 an a1 + a2 + . + an trong đó: i = 1. x2... an ≠ 0..3) ⇒x=6 x y 3.ai a1 + a2 + .2 ⇒ 6 ( 3 + x ) = 6.vn/thanhliem24 1+ 2 y 1+ 4 y 1+ 6 y = = 18 24 6x Bài 20. Tìm các số x1. + an xi = c.. y.6 = ⇒y= =9 mà 2 3 2 z = 15 3 3 Bài 22. n http://thanhliem24.2 ⇒ 3+ x = 8 ⇒ x = 5 Bài 21..

Tìm các số x. y = 6k . z ЄQ biết rằng: ( x + y ) : ( 5 − z ) : ( y + z ) : ( 9 + y ) = 3 :1: 2 : 5 Giải: Ta có: x+ y 5− z y + z 9+ y = = = = k (1) 3 1 2 5 ( x + y) + ( 5 − z) + ( y + z) + ( 9 + y) = x + y − 4 3 +1+ 2 + 5 1 x + y − 4 = k ⇒ ⇒k +4= x+ y  x + y = 3k ⇒ 4 + k = 3k ⇒ 4 = 2k ⇒ k = 2 ⇒ 5− z = k ⇒ z = 5−k = 5− 2 = 3 9 + y = 5k ⇒ y = 5k − 9 = 10 − 9 = 1 x + y = 3k ⇒ x = 3k − y = 6 − 1 = 5 x = 5  ⇒ y =1 z = 3  Từ (1) Bài 24. y.9 = −9 http://thanhliem24. giữa số thứ 1 và số thứ 3 là .4 = −4 ⇒ y = −1.6 = −6 ⇒ z = −1.Nguyễn Hữu Chức http://violet.vn/thanhliem24 Bài 23. Tổng các luỹ thừa bậc ba của 3 số là -1009.tk 11 . z = 9k x 3 + y3 + z3 = ( 4k ) + ( 6k ) + ( 9k ) = 64k3 + 216k3 + 729k3 = 1009k3 = −1009 3 3 3 ⇒ k 3 = −1 ⇒ k = −1 ⇒ x = −1. Biết tỷ số giữa số thứ 1 và số thứ 2 là 2 4 . Tìm 3 số đó? 3 9 Giải: Ta có: x 3 + y3 + z3 = −1009 x 2 x y x y = ⇒ = ⇒ = y 3 2 3 4 6 x 1 x z x y z = ⇒ = ⇒ = = z 9 4 9 4 6 9 ⇒ x = 4k .

Trường có 3 lớp 7. z ≠0 Theo bài ra ta có: 2 3 4 x = y = z ( 1) và x + y + z = 57 3 4 5 Chia (1) cho BCNN (3.2 y.tk 12 . Biết rằng số cây mỗi người đội A. C lần lượt là: x.Nguyễn Hữu Chức http://violet. 45 ĐS: 54.2 = y. 45 http://thanhliem24.5) = 12 ⇒ x y z x+ y−z 57 = = = = 18 16 15 18 + 16 − 15 19 => x = 54. z (người).3 4. 7B.z x y z x + y + z 130 = = ⇒ = = = = = 10 12 12 12 6 4 3 6 + 4 + 3 13 x = 60. y. 4 cây. C có số người đi trồng cây theo thứ tự là 60.3. 7C lần lượt là: 54.vn/thanhliem24 C. Hỏi mỗi đội có bao nhiêu người đi trồng cây? Giải: + Gọi số người đi trồng cây của đội A. B. z ЄN* + Theo bài ra ta có: x. 3. x. Biết số cây mỗi đội trồng được như nhau. Tính số học sinh mỗi lớp? Giải: Gọi số học sinh 7A. 18./ TOÁN ĐỐ (ngoài những dạng đơn giản trong sgk giáo viên soạn bổ sung thêm) Bài 25. y. đk: x. 40. y = 18. 18. 30 Bài 26.4) = 12 x. z = 30 Trả lời: Đội A. z =45 Trả lời: số học sinh các lớp 7A. C có tất cả 130 người đi trồng cây. B. B. 7C lần lượt là x. biết bằng 2 3 có số học sinh lớp 7A bằng số học sinh 7B và 3 4 4 số học sinh 7C.4. y. C trồng được theo thứ tự là 2. y. Lớp 7C có số học sinh ít hơn tổng số học sinh của 2 lớp kia 5 là 57 bạn. y = 10. Có 3 đội A. 7B. B.z (1) và x + y+ z =130 BCNN (2. z (em). 30 ĐS: 60. 40.3 = 4.

5. = ⇒ = .2. z = 35 Vậy 3 số nguyên dương lần lượt là x = 50.y.tk 13 . y = 90.z)=3150 = 2. z = 35.32.k = 32. y.z) = 3150 x 5 x 10 x y x z = ./ TÍNH CHẤT CỦA TỶ LỆ THỨC ÁP DỤNG TRONG BẤT ĐẲNG THỨC Tính chất 1: (Bài 3/33 GK Đ7) Cho 2 số hữu tỷ CM: Giải: a c  <  db cd < ⇒ ad < bc + Có b d ⇒ bd db b > 0. = y 9 z 7 5 9 10 7 x y z ⇒ = = =k 10 18 7 ⇒ x = 10k = 2. d > 0  bd db b d a c a a+c c < ⇒ < < b d b b+d d Tính chất 2: Nếu b > 0. 9 7 Giải: Gọi ba số nguyên dương lần lượt là: x. d > 0   a c < ⇔ ad < bc b d a c và với b> 0.vn/thanhliem24 Bài 27.y.k ⇒ y = 18.Nguyễn Hữu Chức http://violet. d >0. z Theo bài ra ta có: BCNN (x. y = 90. d > 0   http://thanhliem24. E.5. của số thứ nhất với số thứ ba là .k BCNN (x. b d + Có: ad < bc  ad bc a c < ⇒ < ⇒ b > 0. d > 0 thì từ (Bài 5/33 GK Đ7) Giải: a c  <  + b d  ⇒ ad < bc(1) thêm vào 2 vế của (1) với ab ta có: b > 0.7 k=5  x=50. Tìm ba số nguyên dương biết BCNN của chúng là 3150 và tỷ số số thứ nhất với số thứ 2 là 5 10 .k ⇒ z = 7.

c. Nếu b. Nếu Bài 30.Nguyễn Hữu Chức ⇒ ad + ab < bc + ab a( b + d) < c( b + d ) ⇒ http://violet. Cho a. c là các số dương nên a.tk 14 .vn/thanhliem24 a a+c < ( 2) b b+d + Thêm vào hai vế của (1) dc ta có: ( 1) ⇒ ad + dc < bc + dc ⇒ d ( a + c) < c ( b + d ) ⇒ a+c c < ( 3) b+d d a c a a+c c < ⇒ < < (đpcm) b d b b+d d a a a+c < 1 thì < b b b+c a a a+c > 1 thì > b b b+c + Từ (2) và (3) ta có: Từ Tính chất 3: a. CMR: 1 < Giải: + Từ a < 1 theo tính chất (3) ta có: a+b+c a b c d + + + <2 a+b+c b+c+d c+d +a d +a+b a+d a > ( 1) (do d>0) a+b+c+d a+b+c Mặt khác: a a > ( 2) a+b+c a+b+c+d a a a+d < < ( 3) a+b+c+d a+b+c a+b+c+d + Từ (1) và (2) ta có: Tương tự ta có: b b b+a < < ( 4) a+b+c+d b+c+d a+b+c+d c c c+b < < ( 5) a+b+c+d c+d +a c+d +a+b d d d +c < < ( 6) d+a+b+c d + a + b a + b + c + d http://thanhliem24. b. b. d > 0.

vµ chuyªn ®Ò nµy ®îc vËn dông réng r·i h¬n! Xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Liªn Khª ngµy 10 th¸ng 4 n¨m 2007 Ngêi viÕt http://thanhliem24.b c. tÝnh chÊt cña d·y tØ sè b»ng nhau cña tæ KHTN trêng THCS Liªn Khª. Cho Giải: Ta có Theo tính chất (2) ta có: Qua viÖc híng dÉn häc sinh vËn dông kiÕn thøc gi¶i c¸c bµi tËp mét c¸ch nhanh nhÊt ng¾n nhÊt. Ngêi thÇy gi¸o cÇn gióp häc sinh ®Þnh híng kiÕn thøc cÇn dïng.tk 15 . (5). s¸ng t¹o vµ linh ho¹t khi lµm bµi.§Ó kh¾c s©u kiÕn thøc ngêi thÇy cÇn chän nh÷ng bµi tËp mang tÝnh chÊt c¬ b¶n vµ tÝnh ph¸t triÓn c¸c kiÕn thøc ë mäi khÝa c¹nh. ph¬ng ph¸p c¬ b¶n dïng ®Ó gi¶i tõng d¹ng to¸n cô thÓ . bæ sung sao cho chuyªn ®Ò nµy ®îc hoµn thiÖn h¬n. (6) theo từng vế thì được: 1< a b c d + + + < 2 (đpcm) a+b+c b+c+d c+d +a d +a+b a c a ab + cd c < và b. chóng t«i rÊt mong ®îc sù gãp ý. Trêng chóng t«i ®· vËn dông trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y ®· thu ®îc mét sè kÕt qu¶ nhÊt ®Þnh. Trªn ®©y lµ mét híng gióp häc sinh líp 7 chuyªn s©u vÒ kiÕn thøc tØ lÖ thóc.d b d ab ab + cd cd a ab + cd c < 2 < 2 ⇒ < 2 < (đpcm) 2 2 b b +d d b b + d2 d Bài 31.vn/thanhliem24 Cộng bất đẳng thức kép (3). (4).Nguyễn Hữu Chức http://violet. t¹o høng thó vµ yªu thÝch m«n häc. Qua ®ã gióp häc sinh võa n¾m ®îc kiÕn thøc c¬ b¶n . d > 0 nên < ⇒ 2 < 2 b d b.b d.d ab cd < và b. võa ph¸t triÓn ®îc t duy. d > 0 CMR: < 2 < b d b b + d2 d a c a.

Nguyễn Hữu Chức http://violet.tk 16 .vn/thanhliem24 NguyÔn H÷u Chøc http://thanhliem24.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful