Kỹ thuật mới trồng cây na dai cho hiệu quả kinh tế cao Vào khoảng thời gian trung

tuần tháng 11 sẽ đốn toàn bộ cành cao của cây na, chỉ để cây na cao khoảng 1,5 - 1,8 m và cắt bớt cành cho thoáng. Nhờ đó, cây na sẽ chống chịu được mưa gió, quả không bị dập nát do va chạm trên cao; không tốn thức ăn để nuôi cành vô hiệu; quả ra tập trung vào thân và cành cấp một (những quả na gần thân thường là những quả to và đẹp); cây na cũng dễ thụ phấn và dễ thu hoạch hơn. Ngoài ra, để cây na có lực ra mầm, ra hoa sớm và quả đẹp nên chăm bón, phục hồi cây sau thu hoạch với lượng phân bón thích hợp, bón khoảng 50% lượng phân chuồng và 20% NPK của cả năm, tưới 1 - 2 lần thuốc kích rễ, phun 1 - 2 lần siêu lân giữ độ ẩm đến hết tháng 12 để cây nghỉ qua vụ đông. Sau khi lập xuân khoảng 15 - 20 ngày, dùng kéo cắt sạch đầu cành từ 15 - 20 cm (cắt hết lá đầu cành và đốt để diệt sâu bệnh), đồng thời bón 20% lượng phân chuồng và 20% NPK của năm; tiếp đó phun kích phát tố để làm bật mầm hoa; khi hoa hé nở có màu trắng xanh thì tiến hành thụ phấn. Người trồng na cũng phải áp dụng đúng một số kỹ thuật khác để tăng tỷ lệ đậu quả, chăm bón nuôi quả và phòng chống các loại sâu bệnh thường gặp trên cây na như bệnh sáp sên, bọ nhảy, muội đen, sâu đục quả, ròi quả, bệnh vàng lá... Khi chăm bón các mầm cây na nên xử lý tỉa thưa mầm, những mầm để lại cắt sâu khoảng 10 - 15 cm và vặt sạch lá. Những mầm này sau khoảng 10 - 15 ngày sẽ nhú hoa, cho những quả nhanh to và nhanh thu hoạch (bình thường những quả đầu cành khoảng 125 -130 ngày cho thu hoạch thì những quả xử lý mầm thân chỉ khoảng 90 - 95 ngày đã cho thu hoạch). Áp dụng kỹ thuật này cũng đã tăng tỷ lệ đậu quả, tăng trọng lượng mỗi quả na lên 300 - 400 gram (so trước đây chỉ khoảng 200 gram). Quả na dai to, đẹp hơn, khi bóc vỏ ruột không bị vỡ và chảy nước, dóc hạt, để được lâu hơn khi quả đã chín (khoảng từ 5 - 7 ngày), chất lượng thơm, ngon, nên bán rất được giá, có thời điểm na dai Lục Nam giá bán buôn tới 42.000 đồng/kg. Thụ phấn bổ sung cho na sai quả Nếu chăm sóc tốt cây na ra rất nhiều hoa nhưng tỷ lệ đậu quả thấp vì nhị đực và nhụy cái thường nở lệch pha nhau. Thường thì nhị đực nở trước, tung phấn rất lâu sau đó nhụy cái mới nở nên rất khó tự thụ phấn, nếu có thụ phấn được thường do gió hoặc côn trùng nên tỷ lệ đậu quả thấp, nhiều quả có tỷ lệ múi lép cao do thụ phấn không hoàn toàn. Muốn cho na sai quả, quả to, không bị lép, chất lượng tốt, bán được giá cao thì cần phải thụ phấn bổ sung bằng tay cho na. Cách lấy phấn hoa: Chọn ngày nắng ráo, hái những hoa ở gần ngọn, đầu cành các cành nhỏ (thường những hoa này không đậu quả) để lấy phấn. Chọn hái những hoa sắp nở: cánh đã dài, màu trắng vàng, các cánh đã bắt đầu tách khỏi nhau, nhị đực đã bắt đầu chuyển sang màu trắng kem, bao phấn sắp nứt. Thời gian hái hoa tốt nhất là vào buổi chiều, từ 3 đến 6 giờ. Hái xong cho hoa vào túi giấy đậy kín, để qua đêm cho hoa nở và phấn chín hoàn toàn. Sáng hôm sau đổ hoa ra đĩa khô, sạch, bỏ hết cánh hoa, rũ cho hạt

Khi chích hút trái mãng cầu. rệp sáp tiết ra chất mật ngọt tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển làm cây sinh trưởng kém. phun thuốc phòng trừ sâu bệnh đầy đủ. Rệp sáp tập trung chích hút trên lá và trái làm cho lá bị quăn. cánh trước có màu xanh ánh kim.phấn rơi ra. Sâu đục trái: Thành trùng là loài bướm có màu nâu xám. quả bắt đầu lớn thì cần tăng cường bón phân. SAGO SUPER 20EC (25 ml/ 8 lít nước). hoa nào nở trước thụ phấn trước. hạn chế tưới nước. trái bị chai không lớn được. . chăm sóc. có thể sử dụng các loại thuốc trừ sâu ít gây hại cho thiên địch như: DRAGON 585EC (15ml/ 8 lít nước). Biện pháp phòng và trị rệp sáp phân: . 2. Nếu tấn công vào giai đoạn trái đã phát triển. trái sẽ mất giá trị thương phẩm. Thời gian thụ phấn tốt nhất là từ 8-10 giờ sáng.000 hoa/ngày. . tỉa xén cành làm cho vườn thật thông thoáng đồng thời loại bỏ cành đã bị nhiễm rệp sáp. sâu non dài khoảng 20-22mm. trái. thu gom cho vào lọ thủy tinh hoặc đĩa petri có phủ vải lên trên để giữ ẩm rồi đem đi thụ phấn cho na. quả sẽ to và sẽ ít bị rụng quả sau này. Nên phun 2 lần liên tiếp cách nhau 7-10 ngày để bảo đảm diệt sạch rệp sáp. Trong thời gian thụ phấn bổ sung không nên phun thuốc phòng trừ sâu bệnh. hoa nở sau tiếp tục thụ phấn các lần tiếp theo. Cách thụ phấn: Dùng bàn tay trái đỡ nhẹ đế hoa. Khi hoa đã đậu.Khi mật độ rệp cao. Cơ thể rệp phủ đầy chất sáp trắng như phấn. khi phát triển đầy đủ. Phòng trừ sâu bệnh trên cây na Sâu bệnh hại phổ biến trên cây na (mãng cầu) gồm một số loại chính như sau: 1. Theo anh Long. Chú ý đảm bảo thời gian cách ly. Rệp sáp phấn xuất hiện quanh năm trên các vườn mãng cầu. DIMENAT 40EC. Sâu non có màu đen. cuống hoa lọt giữa ngón trỏ và ngón giữa bàn tay trái và lấy ngón tay cái cũng của bàn tay trái tách nhẹ cánh hoa ra trong khi tay phải cầm bút lông hoặc que tăm có quấn bông gòn chấm vào lọ hạt phấn rồi phết nhẹ và xoay đều cho phấn dính vào bó nhụy cái giữa lòng hoa. gây hại nặng vào mùa nắng. nếu làm thành thạo 1 người có thể thụ phấn cho 800-1. Khoảng 3-4 ngày thụ phấn 1 lần cho 1 cây và cả mùa na cũng chỉ thụ phấn 8-10 lần khi cây ra nhiều hoa nhất. tưới nước. kịp thời để nuôi quả lớn. Kinh nghiệm cho thấy nếu có điều kiện nên thụ phấn bổ sung cho na 2 lần cách nhau 1 ngày và chọn hoa để thụ phấn sao cho số hoa cách đều trên cành thì tỷ lệ đậu quả mới cao. Rệp sáp phấn: Gây hại trên lá.Sau khi thu hoạch. Nếu rệp sáp tấn công vào giai đoạn trái non thì trái thường bị rụng.

bệnh làm khô búp. Tấn công hoa mới nở làm cho hoa đen và khô.CARBENZIM 500FL: Pha 15ml cho 1 bình 8 lít nước. FENBIS 25EC.. Mỗi hoa có thể có từ 5-10 con bọ vòi voi. Bọ vòi voi gây hại bông mãng cầu: Trưởng thành là một loài bọ cánh cứng có màu nâu lợt. xung quanh viền vàng. Biện pháp phòng trị : Phun ngừa từ khi trái còn nhỏ đến trước khi thu hoạch 10 ngày. lâu dần hoá thành các vòng đen đồng tâm chứa các bào tử nấm. . Sử dụng một trong các loại thuốc như sau: SHERZOL 205EC (20 ml pha cho 1 bình 8 lít nước phun khi trái cỡ ngón tay út). Trên ngọn. Quả lớn có thể bị khô đen một phần. bệnh tạo thành các đốm nâu hình tròn. SAGO-SUPER 20 EC pha 25ml cho 1 bình 8 lít nước.. ngọn. Bệnh thối rễ: . cũng cần bảo đảm thời gian cách ly như quy định. miệng nhai ở cuối vòi. cần thăm vườn thường xuyên để phát hiện sâu kịp thời.Sâu non mới nở ra bắt đầu cắn đục vào bên trong thịt trái. Bệnh hại cả trên lá. đầu kéo dài ra trước tựa như cái vòi. Triệu chứng để thấy là bên ngoài vỏ trái có phân sâu đùn ra ngoài. hoa và quả. Cả thành trùng và ấu trùng đều ăn. Biện pháp phòng trị: Khi mãng cầu có trái. 5. hoa và quả. đục phá cánh hoa. SECSAIGON 25EC. Bệnh thán thư: Là bệnh phổ biến và nguy hiểm nhất đối với cây mãng cầu. Thường một trái có nhiều sâu phá hại. 4. các hoa bị khô vẫn dính vào cây. Trên lá. Chú ý phun kỹ vào trái. Phải sử dụng các loại thuốc có tính xông hơi mạnh mới có thể xua đuổi con trưởng thành và tiêu diệt được ấu trùng. Nên phun định kỳ khoảng nửa tháng một lần. 3. có thể sử dụng các loại thuốc sau đây: . Loại bỏ những trái bị sâu ra khỏi vườn.BENDAZOL 50 WP: Pha 10 gram cho 1 bình 8 lít nước. Con cái đẻ trứng vào các vết đục trên cánh hoa. Có thể sử dụng các loại thuốc sau: DRAGON 585EC pha 10ml cho 1 bình 8 lít nước. Quả non bị bệnh thì khô đen và rụng. Biện pháp phòng trị: Do bọ vòi voi thường ẩn nấp trong cánh hoa nên các loại thuốc trừ sâu thông thường ít hiệu quả với chúng. không cần phun tràn lan cả vườn để hạn chế lượng thuốc sâu sử dụng đồng thời duy trì được quần thể thiên địch trong vườn. PYRINEX 20 EC pha 25ml cho 1 bình 8 lít nước phun đẫm lên hoa trước khi đa số hoa trên cây nở.

Bón mỗi cây 20-30kg phân chuồng hoai mục +3-10kg phân NPK(5:10:3). tháng 1. . tháng 6 và chín vào tháng 9. Để có na chín sớm Nếu để tự nhiên. bệnh hại như: rệp sáp. pha khoảng 1 lọ (5ml) với 1 lít nước phun ướt tán. quả vào tháng 5. Vào đầu tháng 2. bón bổ sung vôi và dùng thuốc Bordeaux hoặc các loại thuốc gốc đồng tưới vào gốc 2-3 lần cũng hạn chế được bệnh. mỗi năm bón 20-30kg vôi bột/sào 360m2 (tuỳ từng loại đất chua nhiều hay ít). . Phun 2-3 lần. bệnh hại ngay sau khi thu quả. Chú ý. rải đều vôi trên mặt vườn.. bệnh thán thư. Kích phát tố hoa trái Thiên nông. đồng thời giữ ẩm liên tục. quả cho na. na thường sinh trưởng tốt cho năng suất và chất lượng cao trên đất quanh vùng núi đá vôi như ở Lạng Sơn. kết quả sớm vào tháng 4 để thu hoạch vào 5 đến 15-8. Bón thúc quả: Bón phân kali khi cây xanh tốt hoặc NPK (12:5:10) khi cây thiếu phân (lá cây xanh vàng). bà con thực hiện đồng thời một số biện pháp kỹ thuật sau: Tỉa cành Tỉa bỏ cành la. Bón vào tháng 6 khi quả có đường kính 3-5cm. Bị hại nặng lâu ngày bộ rễ có thể bị hư hại hoàn toàn làm cây bị chết. Chú ý bón vôi trước hoặc sau các loại phân khác 10-15 ngày. hạn chế sự hấp thu nước và chất dinh dưỡng cung cấp cho cây. Khi na có nụ cần dùng phân bón qua lá như: H-K. kết quả vào tháng 4 như ý muốn. lá vàng và rụng. Có thể dùng thuốc dấm hoa quả Trung Quốc (dung dịch Ethrell 45%). Chăm sóc Chăm sóc: Na là cây ưa độ pH từ trung tính đến kiềm yếu (pH: 7-8). cần tưới ẩm bón thúc phân sớm. Do vậy bà con nên bón vôi cho na hàng năm. cây sẽ nảy lộc và ra hoa. Cây bị bệnh có biểu hiện sinh trưởng kém dần. hạn chế sâu. cành vóng. khó chăm sóc. sau 10-15 ngày toàn bộ lá na trên tán sẽ rụng. xới nông trộn đều vôi với đất. Bón vào 4 hốc theo hình chiếu của tán.. mốc sương. Na là cây có bộ rễ kém phát triển. ra hoa... Lượng bón khoảng 1-2kg kali sunfat hoặc 3-5kg NPK (12:5:10).Không để vườn mãng cầu bị đọng nước vào mùa mưa. Cần chủ động phòng trừ một số sâu. hay bị bệnh thối rễ.Do nấm Fusarium solani. Muốn có na ra nụ. bón khi đất ẩm. không nên đào rãnh vòng quanh tán. hoa. Nếu đất bị chua. Vào đầu tháng 11 cần vặt hết lá xanh trên tán. na sinh trưởng kém. cành tược để tán được thông thoáng. na sẽ rụng hết lá vào tháng 12. bệnh. cành sâu.. Biện pháp phòng trị : . Nấm sống trong đất phá hoại bộ rễ. hại lá. Khi hoa nở cho ong vào lấy mật để tăng cường thụ phấn cho na sai quả. mỗi lần cách nhau 7-10 ngày. lần bón sau đào hố không trùng với lần bón trước. quả ít và nhỏ.Hàng năm.

hiện nay na dai vẫn được nhân giống bằng hạt. các phương pháp ghép khác ít dùng trong sản xuất. nê. Cũng có thể gieo vào bầu (túi PE). Vỏ na dày nên mắt ghép phải cắt to một chút để khỏi bị vỏ gốc ghép phình ra. phương pháp ghép mắt mới áp dụng cho na xiêm ghép lên bình bát. hoặc ghép cành. Nếu nhân giống vô tính thì hiện chỉ có phương pháp ghép. Mắt ghép lấy ở cành 1 năm tuổi nơi lá đã rụng rồi. bóp chết. người ta đốn đi rồi ghép na xiêm vào và đã có nơi thu hoạch như ở một vườn bình thường. chắc chắn nhất vẫn là ghép cùng loài: na dai lên na dai. Na dai có thể ghép lên nê. Với na dai. 18-24 tháng tuổi. Gieo hạt.Phương pháp nhân giống và chăm sóc cây na Ở Việt Nam. Na dai ghép lên na xiêm. Các loài thuộc chi Na có thể ghép với nhau được. Trái lại nếu ghép na xiêm lên bình bát thì tiếp hợp tốt. Khi ghép vấn đề đầu tiên là dùng cặp ghép nào. hay lên bình bát thì tuy sống. Vả lại cách ghép này đã được các cơ sở nhân giống tư nhân ở Việt Nam sử dụng để sản xuất cây na xiêm ghép. Thậm chí có nơi bình bát mọc quá rậm rạp. nơi nghề trồng na đã có từ lâu và rất được coi trọng. Khi ghép mắt gốc ghép phải có đường kính 12-15mm. không đập với cát cho xước vỏ dễ thấm.Hạt na nói chung có vỏ cứng bảo vệ có thể giữ được sức nảy mầm nhiều năm. Ở Việt Nam hiện nay. Na xiêm ghép lên nê hay lên na dai không tốt.. giống nào làm gốc ghép. người ta đều chủ trương dùng gốc ghép đã cứng cáp. cặp ghép có thể tốt hơn cả na dai ghép lên na dai nhờ nê có tính thích ứng tốt. ngoài nhân giống bằng hạt. na xiêm. Có thể gieo thẳng vào vị trí cố định hoặc ương cây con trên luống ương cao 30cm đánh ra trồng. 3. có tiếp hợp nhưng đường kính gốc ghép và cành ghép khác nhau nhiều. Ở Cu Ba. Hai phương pháp hay dùng nhất là ghép mắt và ghép cành. Từ kinh nghiệm ghép cành ở một số nước.. na xiêm lên na xiêm. mắt ghép chiều dài khoảng 4cm. nhưng muốn có hiệu quả kinh tế phải chọn cặp ghép tiếp hợp tốt với nhau. dù không ngâm nước. hoặc ghép mắt. các giống na đều được nhân bằng phương pháp ghép: ghép cành hay ghép mắt. 4. cũng chỉ cần 2030 ngày là hạt nảy mầm. Dù ghép cành hay ghép mắt. do đó sau một thời gian thì cành ghép chết. giống nào làm cành ghép. 2. . Nếu không trồng thâm canh thì cũng không cần thiết phải gieo vào bầu vì khi đánh cây đi trồng ít khi cây na chết vì đứt rễ. 5. trao đổi nhựa giữa cành ghép và gốc ghép khó. có thể rút ra một số nhận xét sau đây 1.

Thu hoạch và bảo quản Cũng như các quả khác. Cần phun thuốc trị ngay từ khi bệnh mới xuất hiện có nhiều rệp sáp rệp dính bám vào cành lá và nhất là quả kể cả to. Trên vỏ quả. chỉ có thể đưa vào một số kinh nghiệm sau đây: Na dai: mở mắt. Aliette 80 BTN. phòng trừ sâu bệnh: Na được coi là một loại cây ít sâu bệnh nguy hiểm. Zincopper. sáng ra.. 12-24 tháng tuổi để có cây ghép to khỏe đánh đi trồng chóng phục hồi. Gốc ghép đường kính thường phải đạt 15mm trở lên (gốc ghép 18-24 tháng tuổi) và cùng có thể ghép lên cây lớn đường kính gốc 15cm và dài hơn. tức là các vẩy. Polysulfur Calci. Mpc 25 BTN. bắt đầu xuất hiện những vết nứt nhỏ ở các rãnh nơi các múi tiếp giáp nhau. nhưng cũng không thể xem thường. màu xanh lạt dần. các gai trên lưng mỗi múi tách nhau ra và trương nước. khi đốn đi để đổi giống. đối với cành ghép và cả đối với gốc ghép-ghép khi lên nhựa kết quả kém hơn-ghép cành được ưa chuộng hơn ghép mắt vì cây ghép khỏe hơn. Cành ghép là cành 12 tháng tuổi. Thời gian từ nở hoa đến quả chín là 4 tháng cho na dai và thời gian chín là từ tháng 6 đến tháng 8 có khi sang cả tháng 9. cần thu hoạch đúng độ chín. hoặc túi PE có lỗ thông hơi). .Cần phải đề phòng nhất là bệnh thán thư do nấm Colletotrichum gloesporivides hại hoa. Benlat C. vỏ ngoài của múi tách dần nhau ra.. Phương pháp ghép tốt nhất là "Ghép bên vào gốc ghép cắt ngọn". đường kính từ 5-10mm. Bảo quản ở nhiệt độ thấp ví dụ 5oC trong 6 tuần lễ na vẫn còn ăn được. rãnh giữa các múi đầy lên. bóng chuyển sang vàng và kém bóng đi một chút. màu trắng kem. để hút nhựa. Na xiêm: Vỏ từ màu xanh tối. Nấm gây bệnh phá hại nhiều loại cây ăn quả khác và có không ít thuốc có thể trị được bán ở thị trường hiện nay như Kasuran BTN. Bi 58 ND. ra hoa quả nhanh và vườn na đồng đều. Chỉ ghép khi na đương trong thời gian nghỉ. Chăm sóc. nhỏ. Dễ trị bằng các thuốc hiện có như Applaud. Sau khi buộc áp vào nhau chỉ còn 5-7cm của cành ghép vượt lên trên gốc ghép phải bảo vệ chống mưa nắng (có thể chụp túi giấy không thấm nước. BAM 50 ND. cắt ở chỗ lá đã rụng rồi ngâm 1-2 phút để khử trùng trong dung dịch CuSO4 60g trong 20 lít nước. Người ta khuyên nên giữ na dai . Lát cắt dài 8-10cm ở cành ghép cũng như gốc ghép đã cắt ngọn và cùng kích thước với nhau. Hiện nay chưa có cách xác định chính xác..đường kính từ 12-15mm hoặc hơn. có khi vẫn còn gặp trên các quả na bày bán ở chợ. quả bất kỳ ở tuổi nào và ngọn non của na xiêm. rõ hơn nữa. nhưng không có người mua vì vỏ thâm đen. còn na xiêm thì hầu như chín quanh năm. dài 15cm.

. đồng thời có oxy và êtylen dưới áp lực thấp.trong phòng ở nhiệt độ 15-20oC. độ ẩm không khí 85-90%. không khí trong phòng có nơi 10% CO2.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful