Kỹ thuật mới trồng cây na dai cho hiệu quả kinh tế cao Vào khoảng thời gian trung

tuần tháng 11 sẽ đốn toàn bộ cành cao của cây na, chỉ để cây na cao khoảng 1,5 - 1,8 m và cắt bớt cành cho thoáng. Nhờ đó, cây na sẽ chống chịu được mưa gió, quả không bị dập nát do va chạm trên cao; không tốn thức ăn để nuôi cành vô hiệu; quả ra tập trung vào thân và cành cấp một (những quả na gần thân thường là những quả to và đẹp); cây na cũng dễ thụ phấn và dễ thu hoạch hơn. Ngoài ra, để cây na có lực ra mầm, ra hoa sớm và quả đẹp nên chăm bón, phục hồi cây sau thu hoạch với lượng phân bón thích hợp, bón khoảng 50% lượng phân chuồng và 20% NPK của cả năm, tưới 1 - 2 lần thuốc kích rễ, phun 1 - 2 lần siêu lân giữ độ ẩm đến hết tháng 12 để cây nghỉ qua vụ đông. Sau khi lập xuân khoảng 15 - 20 ngày, dùng kéo cắt sạch đầu cành từ 15 - 20 cm (cắt hết lá đầu cành và đốt để diệt sâu bệnh), đồng thời bón 20% lượng phân chuồng và 20% NPK của năm; tiếp đó phun kích phát tố để làm bật mầm hoa; khi hoa hé nở có màu trắng xanh thì tiến hành thụ phấn. Người trồng na cũng phải áp dụng đúng một số kỹ thuật khác để tăng tỷ lệ đậu quả, chăm bón nuôi quả và phòng chống các loại sâu bệnh thường gặp trên cây na như bệnh sáp sên, bọ nhảy, muội đen, sâu đục quả, ròi quả, bệnh vàng lá... Khi chăm bón các mầm cây na nên xử lý tỉa thưa mầm, những mầm để lại cắt sâu khoảng 10 - 15 cm và vặt sạch lá. Những mầm này sau khoảng 10 - 15 ngày sẽ nhú hoa, cho những quả nhanh to và nhanh thu hoạch (bình thường những quả đầu cành khoảng 125 -130 ngày cho thu hoạch thì những quả xử lý mầm thân chỉ khoảng 90 - 95 ngày đã cho thu hoạch). Áp dụng kỹ thuật này cũng đã tăng tỷ lệ đậu quả, tăng trọng lượng mỗi quả na lên 300 - 400 gram (so trước đây chỉ khoảng 200 gram). Quả na dai to, đẹp hơn, khi bóc vỏ ruột không bị vỡ và chảy nước, dóc hạt, để được lâu hơn khi quả đã chín (khoảng từ 5 - 7 ngày), chất lượng thơm, ngon, nên bán rất được giá, có thời điểm na dai Lục Nam giá bán buôn tới 42.000 đồng/kg. Thụ phấn bổ sung cho na sai quả Nếu chăm sóc tốt cây na ra rất nhiều hoa nhưng tỷ lệ đậu quả thấp vì nhị đực và nhụy cái thường nở lệch pha nhau. Thường thì nhị đực nở trước, tung phấn rất lâu sau đó nhụy cái mới nở nên rất khó tự thụ phấn, nếu có thụ phấn được thường do gió hoặc côn trùng nên tỷ lệ đậu quả thấp, nhiều quả có tỷ lệ múi lép cao do thụ phấn không hoàn toàn. Muốn cho na sai quả, quả to, không bị lép, chất lượng tốt, bán được giá cao thì cần phải thụ phấn bổ sung bằng tay cho na. Cách lấy phấn hoa: Chọn ngày nắng ráo, hái những hoa ở gần ngọn, đầu cành các cành nhỏ (thường những hoa này không đậu quả) để lấy phấn. Chọn hái những hoa sắp nở: cánh đã dài, màu trắng vàng, các cánh đã bắt đầu tách khỏi nhau, nhị đực đã bắt đầu chuyển sang màu trắng kem, bao phấn sắp nứt. Thời gian hái hoa tốt nhất là vào buổi chiều, từ 3 đến 6 giờ. Hái xong cho hoa vào túi giấy đậy kín, để qua đêm cho hoa nở và phấn chín hoàn toàn. Sáng hôm sau đổ hoa ra đĩa khô, sạch, bỏ hết cánh hoa, rũ cho hạt

Nếu rệp sáp tấn công vào giai đoạn trái non thì trái thường bị rụng. quả bắt đầu lớn thì cần tăng cường bón phân.Khi mật độ rệp cao. 2. trái sẽ mất giá trị thương phẩm. chăm sóc. kịp thời để nuôi quả lớn. hoa nào nở trước thụ phấn trước. Nên phun 2 lần liên tiếp cách nhau 7-10 ngày để bảo đảm diệt sạch rệp sáp. trái. Phòng trừ sâu bệnh trên cây na Sâu bệnh hại phổ biến trên cây na (mãng cầu) gồm một số loại chính như sau: 1. có thể sử dụng các loại thuốc trừ sâu ít gây hại cho thiên địch như: DRAGON 585EC (15ml/ 8 lít nước).000 hoa/ngày. hạn chế tưới nước. tưới nước. Thời gian thụ phấn tốt nhất là từ 8-10 giờ sáng. hoa nở sau tiếp tục thụ phấn các lần tiếp theo. Trong thời gian thụ phấn bổ sung không nên phun thuốc phòng trừ sâu bệnh. cuống hoa lọt giữa ngón trỏ và ngón giữa bàn tay trái và lấy ngón tay cái cũng của bàn tay trái tách nhẹ cánh hoa ra trong khi tay phải cầm bút lông hoặc que tăm có quấn bông gòn chấm vào lọ hạt phấn rồi phết nhẹ và xoay đều cho phấn dính vào bó nhụy cái giữa lòng hoa. Biện pháp phòng và trị rệp sáp phân: . nếu làm thành thạo 1 người có thể thụ phấn cho 800-1.phấn rơi ra. Khoảng 3-4 ngày thụ phấn 1 lần cho 1 cây và cả mùa na cũng chỉ thụ phấn 8-10 lần khi cây ra nhiều hoa nhất. khi phát triển đầy đủ. Sâu đục trái: Thành trùng là loài bướm có màu nâu xám. Sâu non có màu đen.Sau khi thu hoạch. . Theo anh Long. Cách thụ phấn: Dùng bàn tay trái đỡ nhẹ đế hoa. phun thuốc phòng trừ sâu bệnh đầy đủ. cánh trước có màu xanh ánh kim. Chú ý đảm bảo thời gian cách ly. rệp sáp tiết ra chất mật ngọt tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển làm cây sinh trưởng kém. trái bị chai không lớn được. Rệp sáp phấn: Gây hại trên lá. Nếu tấn công vào giai đoạn trái đã phát triển. Cơ thể rệp phủ đầy chất sáp trắng như phấn. Rệp sáp tập trung chích hút trên lá và trái làm cho lá bị quăn. Rệp sáp phấn xuất hiện quanh năm trên các vườn mãng cầu. Khi hoa đã đậu. SAGO SUPER 20EC (25 ml/ 8 lít nước). gây hại nặng vào mùa nắng. Khi chích hút trái mãng cầu. quả sẽ to và sẽ ít bị rụng quả sau này. . sâu non dài khoảng 20-22mm. DIMENAT 40EC. tỉa xén cành làm cho vườn thật thông thoáng đồng thời loại bỏ cành đã bị nhiễm rệp sáp. Kinh nghiệm cho thấy nếu có điều kiện nên thụ phấn bổ sung cho na 2 lần cách nhau 1 ngày và chọn hoa để thụ phấn sao cho số hoa cách đều trên cành thì tỷ lệ đậu quả mới cao. thu gom cho vào lọ thủy tinh hoặc đĩa petri có phủ vải lên trên để giữ ẩm rồi đem đi thụ phấn cho na.

cần thăm vườn thường xuyên để phát hiện sâu kịp thời. Phải sử dụng các loại thuốc có tính xông hơi mạnh mới có thể xua đuổi con trưởng thành và tiêu diệt được ấu trùng. đục phá cánh hoa. 4. Bọ vòi voi gây hại bông mãng cầu: Trưởng thành là một loài bọ cánh cứng có màu nâu lợt. các hoa bị khô vẫn dính vào cây. xung quanh viền vàng. Trên ngọn. Biện pháp phòng trị: Khi mãng cầu có trái. Con cái đẻ trứng vào các vết đục trên cánh hoa. đầu kéo dài ra trước tựa như cái vòi. Có thể sử dụng các loại thuốc sau: DRAGON 585EC pha 10ml cho 1 bình 8 lít nước. không cần phun tràn lan cả vườn để hạn chế lượng thuốc sâu sử dụng đồng thời duy trì được quần thể thiên địch trong vườn. miệng nhai ở cuối vòi. có thể sử dụng các loại thuốc sau đây: . bệnh tạo thành các đốm nâu hình tròn. Biện pháp phòng trị : Phun ngừa từ khi trái còn nhỏ đến trước khi thu hoạch 10 ngày. cũng cần bảo đảm thời gian cách ly như quy định. Thường một trái có nhiều sâu phá hại. Loại bỏ những trái bị sâu ra khỏi vườn.. Triệu chứng để thấy là bên ngoài vỏ trái có phân sâu đùn ra ngoài.CARBENZIM 500FL: Pha 15ml cho 1 bình 8 lít nước. Quả non bị bệnh thì khô đen và rụng. 5. Trên lá. bệnh làm khô búp. Cả thành trùng và ấu trùng đều ăn. SAGO-SUPER 20 EC pha 25ml cho 1 bình 8 lít nước. lâu dần hoá thành các vòng đen đồng tâm chứa các bào tử nấm. FENBIS 25EC. Bệnh thán thư: Là bệnh phổ biến và nguy hiểm nhất đối với cây mãng cầu. Tấn công hoa mới nở làm cho hoa đen và khô. SECSAIGON 25EC. PYRINEX 20 EC pha 25ml cho 1 bình 8 lít nước phun đẫm lên hoa trước khi đa số hoa trên cây nở.Sâu non mới nở ra bắt đầu cắn đục vào bên trong thịt trái.. Biện pháp phòng trị: Do bọ vòi voi thường ẩn nấp trong cánh hoa nên các loại thuốc trừ sâu thông thường ít hiệu quả với chúng. Mỗi hoa có thể có từ 5-10 con bọ vòi voi. Bệnh thối rễ: .BENDAZOL 50 WP: Pha 10 gram cho 1 bình 8 lít nước. 3. Nên phun định kỳ khoảng nửa tháng một lần. Chú ý phun kỹ vào trái. Sử dụng một trong các loại thuốc như sau: SHERZOL 205EC (20 ml pha cho 1 bình 8 lít nước phun khi trái cỡ ngón tay út). Quả lớn có thể bị khô đen một phần. hoa và quả. hoa và quả. ngọn. . Bệnh hại cả trên lá.

. rải đều vôi trên mặt vườn. Vào đầu tháng 2. ra hoa. bệnh thán thư. bón khi đất ẩm.Do nấm Fusarium solani. na sẽ rụng hết lá vào tháng 12. bệnh hại ngay sau khi thu quả. cây sẽ nảy lộc và ra hoa. Bón mỗi cây 20-30kg phân chuồng hoai mục +3-10kg phân NPK(5:10:3). Do vậy bà con nên bón vôi cho na hàng năm. tháng 1. hạn chế sự hấp thu nước và chất dinh dưỡng cung cấp cho cây. đồng thời giữ ẩm liên tục. Có thể dùng thuốc dấm hoa quả Trung Quốc (dung dịch Ethrell 45%). Nấm sống trong đất phá hoại bộ rễ. Chú ý bón vôi trước hoặc sau các loại phân khác 10-15 ngày. mỗi năm bón 20-30kg vôi bột/sào 360m2 (tuỳ từng loại đất chua nhiều hay ít). cành sâu. tháng 6 và chín vào tháng 9. Bón vào tháng 6 khi quả có đường kính 3-5cm. lần bón sau đào hố không trùng với lần bón trước. hoa.. cần tưới ẩm bón thúc phân sớm. hay bị bệnh thối rễ. hạn chế sâu.Không để vườn mãng cầu bị đọng nước vào mùa mưa. Để có na chín sớm Nếu để tự nhiên. cành tược để tán được thông thoáng. hại lá. Bị hại nặng lâu ngày bộ rễ có thể bị hư hại hoàn toàn làm cây bị chết. na sinh trưởng kém. kết quả sớm vào tháng 4 để thu hoạch vào 5 đến 15-8... pha khoảng 1 lọ (5ml) với 1 lít nước phun ướt tán. Biện pháp phòng trị : . Bón vào 4 hốc theo hình chiếu của tán. Khi na có nụ cần dùng phân bón qua lá như: H-K. Cần chủ động phòng trừ một số sâu. bệnh. không nên đào rãnh vòng quanh tán. Lượng bón khoảng 1-2kg kali sunfat hoặc 3-5kg NPK (12:5:10). . sau 10-15 ngày toàn bộ lá na trên tán sẽ rụng. quả vào tháng 5. quả cho na. bệnh hại như: rệp sáp. na thường sinh trưởng tốt cho năng suất và chất lượng cao trên đất quanh vùng núi đá vôi như ở Lạng Sơn. Muốn có na ra nụ. Bón thúc quả: Bón phân kali khi cây xanh tốt hoặc NPK (12:5:10) khi cây thiếu phân (lá cây xanh vàng). Cây bị bệnh có biểu hiện sinh trưởng kém dần. Na là cây có bộ rễ kém phát triển. mỗi lần cách nhau 7-10 ngày. cành vóng. mốc sương.Hàng năm. khó chăm sóc. Nếu đất bị chua. quả ít và nhỏ. kết quả vào tháng 4 như ý muốn. Phun 2-3 lần. bà con thực hiện đồng thời một số biện pháp kỹ thuật sau: Tỉa cành Tỉa bỏ cành la. xới nông trộn đều vôi với đất. Chú ý. . Kích phát tố hoa trái Thiên nông. bón bổ sung vôi và dùng thuốc Bordeaux hoặc các loại thuốc gốc đồng tưới vào gốc 2-3 lần cũng hạn chế được bệnh. Khi hoa nở cho ong vào lấy mật để tăng cường thụ phấn cho na sai quả. lá vàng và rụng. Chăm sóc Chăm sóc: Na là cây ưa độ pH từ trung tính đến kiềm yếu (pH: 7-8).. Vào đầu tháng 11 cần vặt hết lá xanh trên tán.

Có thể gieo thẳng vào vị trí cố định hoặc ương cây con trên luống ương cao 30cm đánh ra trồng. Dù ghép cành hay ghép mắt. người ta đốn đi rồi ghép na xiêm vào và đã có nơi thu hoạch như ở một vườn bình thường. Vỏ na dày nên mắt ghép phải cắt to một chút để khỏi bị vỏ gốc ghép phình ra. nê. hiện nay na dai vẫn được nhân giống bằng hạt. ngoài nhân giống bằng hạt. Các loài thuộc chi Na có thể ghép với nhau được. Nếu nhân giống vô tính thì hiện chỉ có phương pháp ghép.Phương pháp nhân giống và chăm sóc cây na Ở Việt Nam. Hai phương pháp hay dùng nhất là ghép mắt và ghép cành. hoặc ghép cành. trao đổi nhựa giữa cành ghép và gốc ghép khó. cũng chỉ cần 2030 ngày là hạt nảy mầm. có thể rút ra một số nhận xét sau đây 1. 2. Trái lại nếu ghép na xiêm lên bình bát thì tiếp hợp tốt. bóp chết. Nếu không trồng thâm canh thì cũng không cần thiết phải gieo vào bầu vì khi đánh cây đi trồng ít khi cây na chết vì đứt rễ. na xiêm lên na xiêm. Na xiêm ghép lên nê hay lên na dai không tốt. mắt ghép chiều dài khoảng 4cm. nhưng muốn có hiệu quả kinh tế phải chọn cặp ghép tiếp hợp tốt với nhau. Na dai có thể ghép lên nê.Hạt na nói chung có vỏ cứng bảo vệ có thể giữ được sức nảy mầm nhiều năm. 18-24 tháng tuổi.. Từ kinh nghiệm ghép cành ở một số nước. Khi ghép vấn đề đầu tiên là dùng cặp ghép nào. Na dai ghép lên na xiêm. giống nào làm gốc ghép. Khi ghép mắt gốc ghép phải có đường kính 12-15mm. Ở Cu Ba. có tiếp hợp nhưng đường kính gốc ghép và cành ghép khác nhau nhiều. cặp ghép có thể tốt hơn cả na dai ghép lên na dai nhờ nê có tính thích ứng tốt. . người ta đều chủ trương dùng gốc ghép đã cứng cáp. Gieo hạt. Cũng có thể gieo vào bầu (túi PE). Vả lại cách ghép này đã được các cơ sở nhân giống tư nhân ở Việt Nam sử dụng để sản xuất cây na xiêm ghép. hay lên bình bát thì tuy sống. không đập với cát cho xước vỏ dễ thấm. na xiêm. các giống na đều được nhân bằng phương pháp ghép: ghép cành hay ghép mắt. dù không ngâm nước. nơi nghề trồng na đã có từ lâu và rất được coi trọng. 5. giống nào làm cành ghép. phương pháp ghép mắt mới áp dụng cho na xiêm ghép lên bình bát. Với na dai. các phương pháp ghép khác ít dùng trong sản xuất. do đó sau một thời gian thì cành ghép chết. 4. 3.. chắc chắn nhất vẫn là ghép cùng loài: na dai lên na dai. Ở Việt Nam hiện nay. Thậm chí có nơi bình bát mọc quá rậm rạp. hoặc ghép mắt. Mắt ghép lấy ở cành 1 năm tuổi nơi lá đã rụng rồi.

Lát cắt dài 8-10cm ở cành ghép cũng như gốc ghép đã cắt ngọn và cùng kích thước với nhau. Trên vỏ quả. chỉ có thể đưa vào một số kinh nghiệm sau đây: Na dai: mở mắt. màu xanh lạt dần. Aliette 80 BTN. Cành ghép là cành 12 tháng tuổi. dài 15cm. Na xiêm: Vỏ từ màu xanh tối. rõ hơn nữa. Polysulfur Calci.. Phương pháp ghép tốt nhất là "Ghép bên vào gốc ghép cắt ngọn". Nấm gây bệnh phá hại nhiều loại cây ăn quả khác và có không ít thuốc có thể trị được bán ở thị trường hiện nay như Kasuran BTN.. tức là các vẩy. Bi 58 ND. Gốc ghép đường kính thường phải đạt 15mm trở lên (gốc ghép 18-24 tháng tuổi) và cùng có thể ghép lên cây lớn đường kính gốc 15cm và dài hơn. Bảo quản ở nhiệt độ thấp ví dụ 5oC trong 6 tuần lễ na vẫn còn ăn được.đường kính từ 12-15mm hoặc hơn. BAM 50 ND. Benlat C. còn na xiêm thì hầu như chín quanh năm. . nhỏ. 12-24 tháng tuổi để có cây ghép to khỏe đánh đi trồng chóng phục hồi. cắt ở chỗ lá đã rụng rồi ngâm 1-2 phút để khử trùng trong dung dịch CuSO4 60g trong 20 lít nước. Chăm sóc. quả bất kỳ ở tuổi nào và ngọn non của na xiêm. đối với cành ghép và cả đối với gốc ghép-ghép khi lên nhựa kết quả kém hơn-ghép cành được ưa chuộng hơn ghép mắt vì cây ghép khỏe hơn. Cần phun thuốc trị ngay từ khi bệnh mới xuất hiện có nhiều rệp sáp rệp dính bám vào cành lá và nhất là quả kể cả to.. đường kính từ 5-10mm. các gai trên lưng mỗi múi tách nhau ra và trương nước.Cần phải đề phòng nhất là bệnh thán thư do nấm Colletotrichum gloesporivides hại hoa. nhưng không có người mua vì vỏ thâm đen. Sau khi buộc áp vào nhau chỉ còn 5-7cm của cành ghép vượt lên trên gốc ghép phải bảo vệ chống mưa nắng (có thể chụp túi giấy không thấm nước. hoặc túi PE có lỗ thông hơi). sáng ra. Zincopper. cần thu hoạch đúng độ chín. có khi vẫn còn gặp trên các quả na bày bán ở chợ. để hút nhựa. Thu hoạch và bảo quản Cũng như các quả khác. Hiện nay chưa có cách xác định chính xác. Thời gian từ nở hoa đến quả chín là 4 tháng cho na dai và thời gian chín là từ tháng 6 đến tháng 8 có khi sang cả tháng 9. bóng chuyển sang vàng và kém bóng đi một chút. màu trắng kem. khi đốn đi để đổi giống. nhưng cũng không thể xem thường. Dễ trị bằng các thuốc hiện có như Applaud. Chỉ ghép khi na đương trong thời gian nghỉ. Người ta khuyên nên giữ na dai . ra hoa quả nhanh và vườn na đồng đều. rãnh giữa các múi đầy lên. phòng trừ sâu bệnh: Na được coi là một loại cây ít sâu bệnh nguy hiểm. Mpc 25 BTN. vỏ ngoài của múi tách dần nhau ra. bắt đầu xuất hiện những vết nứt nhỏ ở các rãnh nơi các múi tiếp giáp nhau.

đồng thời có oxy và êtylen dưới áp lực thấp. . độ ẩm không khí 85-90%.trong phòng ở nhiệt độ 15-20oC. không khí trong phòng có nơi 10% CO2.