P. 1
[VNMATH.com]-Chuyen de Boi Duong Hoc Sinh Gioi-sochinhphuong

[VNMATH.com]-Chuyen de Boi Duong Hoc Sinh Gioi-sochinhphuong

|Views: 520|Likes:
Được xuất bản bởihoangtungytbgg

More info:

Published by: hoangtungytbgg on Mar 13, 2012
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/29/2014

pdf

text

original

Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6

SỐ CHÍNH PHƯƠNG
I. ĐỊNH NGHĨA: Số chính phương là ố !"ng !#nh phương $%ng c&' ()* ố nguyên+
II. TÍNH CHẤT:
,+ Số chính phương ch- c. *h/ c. ch0 ố *1n c2ng !"ng 34 ,4 54 64 64 7 8 9h:ng *h/ c.
ch0 ố *1n c2ng !"ng ;4 <4 =4 >+
;+ ?hi ph@n *ích A' *hB' ố nguyên *ố4 ố chính phương ch- chC' các *hB' ố nguyên
*ố DEi ố (F chGn+
<+ Số chính phương ch- c. *h/ c. ()* *Aong h'i HIng 5n hoJc 5n K ,+ ?h:ng c. ố
chính phương nào c. HIng 5n K ; hoJc 5n K < Ln

MN+
5+ Số chính phương ch- c. *h/ c. ()* *Aong h'i HIng <n hoJc <n K ,+ ?h:ng c. ố
chính phương nào c. HIng <n K ; Ln

MN+
6+ Số chính phương *1n c2ng !"ng , hoJc 7 *h# ch0 ố hàng chOc là ch0 ố chGn+
Số chính phương *1n c2ng !"ng 6 *h# ch0 ố hàng chOc là ;
Số chính phương *1n c2ng !"ng 5 *h# ch0 ố hàng chOc là ch0 ố chGn+
Số chính phương *1n c2ng !"ng 6 *h# ch0 ố hàng chOc là ch0 ố lP+
6+ Số chính phương chi' hQ* cho ; *h# chi' hQ* cho 5+
Số chính phương chi' hQ* cho < *h# chi' hQ* cho 7+
Số chính phương chi' hQ* cho 6 *h# chi' hQ* cho ;6+
Số chính phương chi' hQ* cho > *h# chi' hQ* cho ,6+
III. MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP VỀ SỐ CHÍNH PHƯƠNG
R+ DẠNG1 : CHỨNG MINH MỘT SỐ LÀ SỐ CHÍNH PHƯƠNG
Bà !: Chứng minh rằng với mọi số nguyên x, y thì
A = (x + y)(x + 2y)(x + 3y)(x + 4y) + y
4
l số !h"nh #h$%ng&
T' c. R S LT K yNLT K ;yNLT K <yNLT K 5yN K y
5

S LT
;
K 6Ty K 5y
;
NL T
;
K 6Ty K 6y
;
N K y
5

ĐJ* T
;
K 6Ty K 6y
;
S * L *

UN *h#
R S L* V y
;
NL * K y
;
N K y
5
S *
;
Wy
5
K y
5
S *
;
S LT
;
K 6Ty K 6y
;N;

X # T4 y4 Y

U nên T
;


U4 6Ty

U4 6y
;


U

T
;
K 6Ty K 6y
;


U
X1y R là ố chính phương+
Bà ": Chứng minh t"!h !'( 4 số t) nhiên liên ti*# !+ng , lu-n l số !h"nh #h$%ng&
GZi 5 ố *[ nhiên4 liên *iêp $. là n4 n K ,4 nK ;4 n K < Ln

MN+ T' c.
TA'ng ,
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
nLn K ,NLn K ;NLn K <N K , S n+Ln K <Ln K ,NLn K ;N K ,
S Ln
;
K <nNL n
;
K <n K ;N K , L\N
ĐJ* n
;
K <n S * L*

MN *h# L\N S *L * K ; N K , S *
;
K ;* K , S L * K , N
;

S Ln
;
K <n K ,N
;
X# n

M nên n
;
K <n K ,

M X1y nLn K ,NLn K ;NLn K <N K , là ố chính phương+
Bà #: Ch. / = ,&2&3 + 2&3&4 + 3&4&0 + & & & + 1(1+,)(1+2)
Chứng minh rằng 4/ + , l số !h"nh #h$%ng &
T' c. 9L9K,NL9K;N S
5
,
9L9K,NL9K;N+5 S
5
,
9L9K,NL9K;N+]L9K<N W L9V,N^
S
5
,
9L9K,NL9K;NL9K<N V
5
,
9L9K,NL9K;NL9V,N

S S
5
,
+,+;+<+5 V
5
,
+3+,+;+< K
5
,
+;+<+5+6 V
5
,
+,+;+<+5 K_K
5
,
9L9K,NL9K;NL9K<N V
5
,

9L9K,NL9K;NL9V,N S
5
,
9L9K,NL9K;NL9K<N
5S K , S 9L9K,NL9K;NL9K<N K ,
Th`o 9Q* aub !ài ;

9L9K,NL9K;NL9K<N K , là ố chính ph ương+
Bà $: Ch. 23y số 445 44645 4446645 444466645 7
83y số trên 9$:! x;y 2)ng <ằng !=!h thêm số 46 v. gi>( số 9ứng tr$ớ! n?&
Chứng minh rằng t@t !A !=! số !'( 23y trên 9Bu l số !h"nh #h$%ng&
T' c. 55_5>>_>7 S 55_5>>++> K , S 55_5 + ,3
n
K > + ,,_, K ,

n ch0 ố 5 nV, ch0 ố > n ch0 ố 5 n ch0 ố > n ch0 ố 5 n ch0 ố ,

S 5+
7
, ,3 −
n
+ ,3
n
K >+
7
, ,3 −
n
K , S
7
7 > ,3 + > ,3 + 5 ,3 + 5
;
+ − + −
n n n
S
7
, ,3 + 5 ,3 + 5
;
+ +
n n
S

,
_

¸
¸ +
<
, ,3 + ;
n
T' *hcy ;+,3
n
K,S;33_3, c. *dng các ch0 ố chi' hQ* cho < nên n. chi' hQ* cho <
nV, ch0 ố 3

,
_

¸
¸ +
<
, ,3 + ;
n
∈ U h'y các ố c. HIng 55_5>>_>7 là ố chính phương+
Bà %: Chứng minh rằng !=! số s(u 9;y l số !h"nh #h$%ngC
A = ,,7, + 4474 + ,

2n !h> số , n !h> số 4

D = ,,7, + ,,7, + EE7E + 6
TA'ng ;
;
;
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6

2n !h> số , n+, !h> số , n !h> số E

C = 4474 + 2272 + 6676 + F

2n !h> số 4 n+, !h> số 2 n !h> số 6
?Q* aub: R S

,
_

¸
¸ +
<
; ,3
n
8 B S

,
_

¸
¸ +
<
> ,3
n
8 C S

,
_

¸
¸ +
<
= ,3 + ;
n
Bà &: Chứng minh rằng !=! số s(u l số !h"nh #h$%ngC

(& A = 2244474,GG7G4
nH2 !h> số 4 n !h> số G

<& D = ,,7,0070E
n !h> số , nH, !h> số 0
'+ R S ;;5+,3
;n
K 77_7+,3
nK;
K ,3
nK,
K 7S ;;5+,3
;n
K L ,3
nV;
W , N + ,3
nK;
K ,3
nK,
K 7
S ;;5+,3
;n
K ,3
;n
W ,3
nK;
K ,3
nK,
K 7S ;;6+,3
;n
W 73+,3
n
K 7
S L ,6+,3
n
W < N
;


R là ố chính phương

!+ B S ,,,_,666_6 K , S ,,_,+,3
n
K 6+,,_, K ,
n ch0 ố , n ch0 ố 6 n ch0 ố , n ch0 ố ,
S
7
, ,3 −
n
+ ,3
n
K 6+
7
, ,3 −
n
K , S
7
7 6 ,3 + 6 ,3 ,3
;
+ − + −
n n n
S
7
5 ,3 + 5 ,3
;
+ +
n n
S

,
_

¸
¸ +
<
; ,3
n
là ố chính phương L $iều phbi chCng (inhN
Bà '( Chứng minh rằng tIng !=! <ình #h$%ng !'( 0 số t) nhiên liên ti*# 1h-ng thJ
l m+t số !h"nh #h$%ng
GZi 6 ố *[ nhiên liên *iQp $. là nV;4 nV,4 n 4 nK, 4 nK; Ln

M 4 n e; N+
T' c. L nV;N
;
K LnV,N
;
K n
;
K L nK,N
;
K L nK;N
;
S 6+L n
;
K;N
X# n
;
9h:ng *h/ *1n c2ng !fi < hoJc > Ho $. n
;
K; 9h:ng *hP chi' hQ* cho 6

6+L n
;
K;N 9h:ng là ố chính phương h'y R 9h:ng là ố chính phương
Bà )( Chứng minh rằng số !? 2Kng n
E
L n
4
+ 2n
3
+ 2n
2
tr.ng 9? n

M v nN, 1h-ng
#hAi l số !h"nh #h$%ng
TA'ng <
;
; ;
;
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
n
6
W n
5
K ;n
<
K;n
;
S n
;
+L n
5
W n
;
K ;n K; N S n
;
+] n
;
LnV,NLnK,N K ;LnK,N ^
S n
;
] LnK,NLn
<
W n
;
K ;N ^ S n
;
LnK,N+] Ln
<
K,N W Ln
;
V,N ^S n
;
L nK, N
;
+L n
;
W;nK;N
XEi n

M4 n g, *h# n
;
V;nK; S Ln V ,N
;
K , g L n W , N
;
Dà n
;
W ;n K ; S n
;
W ;Ln V ,N h n
;

X1y L n W ,N
;
h n
;
W ;n K ; h n
;


n
;
W ;n K ; 9h:ng phbi là ()* ố chính phương+
Bà *( Ch. 0 số !h"nh #h$%ng <@t 1ì !? !h> số hng !hO! 1h=! nh(u !Pn !h> số hng
9%n vQ 9Bu l E& Chứng minh rằng tIng !=! !h> số hng !hO! !'( 0 số !h"nh #h$%ng 9?
l m+t số !h"nh #h$%ng
Cách ,: T' !iQ* ()* ố chính phương c. ch0 ố hàng $ơn Di là 6 *h# ch0 ố hàng
chOc c&' n. là ố lP+ X# D1y ch0 ố hàng chOc c&' 6 ố chính phương $j cho là ,4<464=47
9hi $. *dng c&' ch%ng !"ng , K < K 6 K = K 7 S ;6 S 6
;
là ố chính phương
Cách ;: MQu ()* ố chính phương k S '
;
c. ch0 ố hàng $ơn Di là 6 *h# ch0 ố *1n
c2ng c&' ' là 5 hoJc 6

'

;

'
;


5
Th`o Hcu hilu chi' hQ* cho 5 *h# h'i ch0 ố *1n c2ng c&' k ch- c. *h/ là ,64 <64 664
=64 76

T' c.: , K < K 6 K = K 7 S ;6 S 6
;
là ố chính phương+
Bà !+: Chứng minh rằng tIng <ình #h$%ng !'( h(i số lR <@t 1S 1h-ng #hAi l m+t số
!h"nh #h$%ng&
' Dà ! lP nên ' S ;9K,4 ! S ;(K, LXEi 94 (

MN

'
;
K !
;
S L;9K,N
;
K L;(K,N
;
S 59
;
K 59 K , K 5(
;
K 5( K ,
S 5L9
;
K 9 K (
;
K (N K ; S 5* K ; LXEi *

MN
?h:ng c. ố chính phương nào c. HIng 5* K ; L*

MN Ho $. '
;
K !
;
9h:ng *h/ là ố
chính phương+
Bà !!: Chứng minh rằng n*u # l t"!h !'( n số nguyên tố 9Tu tiên thì #H, v #+,
1h-ng thJ l !=! số !h"nh #h$%ng+
X# p là *ích c&' n ố nguyên *ố $mu *iên nên p

; Dà p 9h:ng chi' hQ* cho 5 L,N
'+ Gib n pK, là ố chính phương + ĐJ* pK, S (
;
L(

MN
X# p chGn nên pK, lP

(
;
lP

( lP+
ĐJ* ( S ;9K, L9

MN+ T' c. (
;
S 59
;
K 59 K ,

pK, S 59
;
K 59 K ,

p S 59
;
K 59 S 59L9K,N

5 (@u *huon DEi L,N

pK, là ố chính phương
!+ p S ;+<+6_ là ố chi' hQ* cho <

pV, c. HIng <9K;+
?h:ng c. ố chính phương nào c. HIng <9K;

pV, 9h:ng là ố chính phương +
X1y nQu p là *ích n ố nguyên *ố $mu *iên *h# pV, Dà pK, 9h:ng là ố chính phương
TA'ng 5
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
Bà !": UiA sV M = ,&3&0&F72GGF&
Chứng minh rằng tr.ng 3 số nguyên liên ti*# 2MH,, 2M v 2M+, 1h-ng !? số n. l số
!h"nh #h$%ng&
'+ ;MV, S ;+,+<+6+=_;33= W ,
C. ;M

<

;MV, 9h:ng chi' hQ* cho < Dà ;MV, S <9K; L9

MN

;MV, 9h:ng là ố chính phương+
!+ ;M S ;+,+<+6+=_;33=
X# M lP

M 9h:ng chi' hQ* cho ; Dà ;M

; nhưng ;M 9h:ng chi' hQ* cho 5+
;M chGn nên ;M 9h:ng chi' cho 5 Hư ,

;M 9h:ng là ố chính phương+
c+ ;MK, S ;+,+<+6+=_;33= K ,
;MK, lP nên ;MK, 9h:ng chi' hQ* cho 5
;M 9h:ng chi' hQ* cho 5 nên ;MK, 9h:ng chi' cho 5 Hư ,

;MK, 9h:ng là ố chính phương+
Bà !#: Ch. ( = ,,7, 5 < = ,GG7G0

2GG6 !h> số , 2GGF !h> số G
Chứng minh , + (< l số t) nhiên&
Cách ,: T' c. ' S ,,_, S
7
, ,3
;33>

8 ! S ,33_36 S ,33_3 K 6 S ,3
;33>
K 6
;33> ch0 ố , ;33= ch0 ố 3 ;33> ch0 ố 3


'!K, S
7
N 6 ,3 NL , ,3 L
;33> ;33>
+ −
K , S
7
7 6 ,3 + 5 N ,3 L
;33> ; ;33>
+ − +
S

,
_

¸
¸ +
<
; ,3
;33>
, + (< S

,
_

¸
¸ +
<
; ,3
;33>
S
<
; ,3
;33>
+
T' *hcy ,3
;33>
K ; S ,33_3;  < nên
<
; ,3
;33>
+
∈M h'y , + (< l số t) nhiên&
;33= ch0 ố 3
Cách ;: ! S ,GG7G0 = ,33_3 W , K 6 S 77_7 K 6 S 7' K6

;33= ch0 ố 3 ;33> ch0 ố 3 ;33> ch0 ố 7

'!K, S 'L7' K6N K , S 7'
;
K 6' K , S L<'K,N
;

, + (< S
;
N , < L + ( S <' K , ∈ M
B+ DẠNG 2 : T,M GI- T.Ị C/A BI0N Đ1 BI12 THỨC LÀ SỐ CHÍNH PHƯƠNG
Bà!( Wìm số t) nhiên n s(. !h. !=! số s(u l số !h"nh #h$%ngC
(& n
2
+ 2n + ,2 <& n ( n+3 )
TA'ng 6
;
;
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
!& ,3n + 3 2& n
2
+ n + ,064
Gibi
'+ X# n
;
K ;n K ,; là ố chính phương nên $J* n
;
K ;n K ,; S 9
;
L9 ∈ MN


Ln
;
K ;n K ,N K ,, S 9
;


9
;
W LnK,N
;
S ,,

L9KnK,NL9VnV,N S ,,
Mh1n Tp* *hcy 9KnK, g 9VnV, Dà ch%ng là nh0ng ố nguyên Hương4 nên *' c. *h/ DiQ*
L9KnK,NL9VnV,N S ,,+,

9KnK, S ,,

9 S 6
9 W n V , S , n S 5
!+ ĐJ* nLnK<N S '
;
Ln ∈ MN

n
;
K <n S '
;


5n
;
K ,;n S 5'
;

L5n
;
K ,;n K 7N W 7 S 5'
;

L;n K <N
;
V 5'
;
S 7

L;n K < K ;'NL;n K < W ;'NS 7
Mh1n Tp* *hcy ;n K < K ;' g ;n K < W ;' Dà ch%ng là nh0ng ố nguyên Hương4 nên *'
c. *h/ DiQ* L;n K < K ;'NL;n K < W ;'N S 7+,

;n K < K ;' S 7

n S ,
;n K < W ;' S , ' S ;
c+ ĐJ* ,<n K < S y
;
L y ∈ MN

,<Ln W ,N S y
;
W ,6

,<Ln W ,N S Ly K 5NLy W 5N

Ly K 5NLy W 5N

,< (à ,< là ố nguyên *ố nên y K 5

,< hoJc y W 5

,<

y S ,<9
t
5 LXEi 9 ∈ MN

,<Ln W ,N S L,<9
t
5 N
;
W ,6 S ,<9+L,<9
t
>N

n S ,<9
;

t
>9 K ,
X1y n S ,<9
;

t
>9 K , LXEi 9 ∈ MN *h# ,<n K < là ố chính phương+
H+ ĐJ* n
;
K n K ,6>7 S (
;
L( ∈ MN

L5n
;
K ,N
;
K 6<66 S 5(
;


L;( K ;n K,NL;( W ;n V,N S 6<66
Mh1n Tp* *hcy ;( K ;n K,g ;( W ;n V, g 3 Dà ch%ng là nh0ng ố lP4 nên *' c. *h/
DiQ* L;( K ;n K,NL;( W ;n V,N S 6<66+, S ,;=,+6 S ;36+<, S ,66+5,
Suy A' n c. *h/ c. các giá *Ai 'u: ,6>>8 <,68 5<8 ;>+
Bà ": Wìm ( 9J !=! số s(u l nh>ng số !h"nh #h$%ngC
(& (
2
+ ( + 43
<& (
2
+ 6,
!& (
2
+ 3,( + ,464
?Q* aub: '+ ;8 5;8 ,<
!+ 38 ,;8 53
c+ ,;8 <<8 5>8 7=8 ,=68 <<;8 6668 ,=;>
Bà #: Wìm số t) nhiên n X , s(. !h. tIng ,Y + 2Y + 3Y + 7 + nY l m+t số !h"nh
#h$%ng &
TA'ng 6
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
XEi n S , *h# ,q S , S ,
;
là ố chính phương +
XEi n S ; *h# ,q K ;q S < 9h:ng là ố chính phương
XEi n S < *h# ,q K ;q K <q S ,K,+;K,+;+< S 7 S <
;
là ố chính phương
XEi n e 5 *' c. ,q K ;q K <q K 5q S ,K,+;K,+;+<K,+;+<+5 S << crn 6q8 6q8 _8 nq $ều
*1n c2ng !fi 3 Ho $. ,q K ;q K <q K _ K nq c. *1n c2ng !fi ch0 ố < nên n. 9h:ng phbi
là ố chính phương +
X1y c. ; ố *[ nhiên n *hs' (jn $ề !ài là n S ,8 n S <+
Bà $: Wìm n ∈ M 9J !=! số s(u l số !h"nh #h$%ngC
'+ n
2
+ 2GG4 L ?Q* aub: 6338 ,65N
!+ (23 L n)(n L 3) L ?Q* aub: <8 68 =8 ,<8 ,78 ;,8 ;<N
c+ n
2
+ 4n + 4F
H+ 2
n
+ ,0
Bà %: C? h(y 1h-ng số t) nhiên n 9J 2GGE + n
2
l số !h"nh #h$%ng&
Gib n ;336 K n
;
là ố chính phương *h# ;336 K n
;
S (
;
L( ∈ MN
TB $. uy A' (
;
W n
;
S ;336

L( K nNL( V nN S ;336
Mhư D1y *Aong ; ố ( Dà n phbi c. í* nhc* , ố chGn L,N
kJ* 9hác ( K n K ( W n S ;(

; ố ( K n Dà ( W n c2ng *ính chGn lP L;N
TB L,N Dà L;N

( K n Dà ( W n là ; ố chGn


L( K nNL( V nN

5 Mhưng ;336 9h:ng chi' hQ* cho 5


Điều gib n 'i+
X1y 9h:ng *ồn *Ii ố *[ nhiên n $/ ;336 K n
;
là ố chính phương+
Bà &: Di*t x ∈ M v xN2& Wìm x s(. !h. x(xH,)&x(xH,) = (xH2)xx(xH,)
Đtng *hCc $j cho $ưuc DiQ* lIi như 'u: TLTV,N S LTV;NTTLTV,N
Do DQ *Aái là ()* ố chính phương nên DQ phbi cFng là ()* ố chính phương +
k)* ố chính phương ch- c. *h/ *1n c2ng !fi , *Aong các ch0 ố 38 ,8 58 68 68 7 nên T
ch- c. *h/ *1n c2ng !fi , *Aong các ch0 ố ,8 ;8 68 68 =8 3 L,N
Do T là ch0 ố nên T v 74 9Q* hup DEi $iều 9iln $ề !ài *' c. T∈ M Dà ; h T v 7 L;N
TB L,N Dà L;N

T ch- c. *h/ nh1n , *Aong các giá *Ai 68 68 =+
B"ng phpp *hn *' *hcy ch- c. T S = *hs' (jn $ề !ài4 9hi $. =6
;
S 6==6
Bà ': Wìm số t) nhiên n !? 2 !h> số <i*t rằng 2n+, v 3n+, 9Bu l !=! số !h"nh
#h$%ng&
T' c. ,3 v n v 77 nên ;, v ;nK, v ,77+ T#( ố chính phương lP *Aong 9hobng *Aên *'
$ưuc ;68 578 >,8 ,;,8 ,67 *ương Cng DEi ố n !"ng ,;8 ;58 538 638 >5+
TA'ng =
;
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
Số <nK, !"ng <=8 =<8 ,;,8 ,>,8 ;6<+ Ch- c. ,;, là ố chính phương+
X1y n S 53
Bà ): Chứng minh rằng n*u n l số t) nhiên s(. !h. n+, v 2n+, 9Bu l !=! số
!h"nh #h$%ng thì n l <+i số !'( 24&
X# nK, Dà ;nK, là các ố chính phương nên $J* nK, S 9
;
4 ;nK, S (
;
L94 ( ∈ MN
T' c. ( là ố lP

( S ;'K,

(
;
S 5' L'K,N K ,


n S
;
,
;
− m
S
;
N , L 5 + ( (
S ;'L'K,N


n chGn

nK, lP

9 lP

ĐJ* 9 S ;!K, LXEi ! ∈ MN

9
;
S 5!L!K,N K,


n S 5!L!K,N

n

> L,N
T' c. 9
;
K (
;
S <n K ;

; L(oH<N
kJ* 9hác 9
;
chi' cho < Hư 3 hoJc ,4 (
;
chi' cho < Hư 3 hoJc ,+
Mên $/ 9
;
K (
;


; L(oH<N *h# 9
;


, L(oH<N
(
;

, L(oH<N

(
;
W 9
;


< h'y L;nK,N W LnK,N

<

n

< L;N
kà L>8 <N S , L<N
TB L,N4 L;N4 L<N

n

;5+
Bà *: Wìm t@t !A !=! số t) nhiên n s(. !h. số 2
6
+ 2
,,
+ 2
n
l số !h"nh #h$%ng &
Gib n ;
>
K ;
,,
K ;
n
S '
;
L' ∈ MN *h#
;
n
S '
;
W 5>
;
S L'K5>NL'V5>N
;
p
+;
a
S L'K5>NL'V5>N XEi p4 a ∈ M 8 pKa S n Dà p g a


'K5> S ;
p


;
p
W ;
a
S 76

;
a
L;
pVa
V,N S ;
6
+<
'V 5> S ;
a



a S 6 Dà pVa S ;

p S =

n S 6K= S ,;
Thn lIi *' c.: ;
>
K ;
,,
K ;
n
S >3
;
C.DẠNG 3( T,M SỐ CHÍNH PHƯƠNG
Bà !: Ch. A l số !h"nh #h$%ng gZm 4 !h> số& M*u t( thêm v. m[i !h> số !'( A
m+t 9%n vQ thì t( 9$:! số !h"nh #h$%ng D& \3y tìm !=! số A v D&
GZi R S '!cH S 9
;
+ MQu *hê( Dào m[i ch0 ố c&' R ()* $ơn Di *h# *' c. ố
B S L'K,NL!K,NLcK,NLHK,N S (
;
DEi 94 ( ∈ M Dà <; h 9 h ( h ,33
'4 !4 c4 H ∈ M 8 , v ' v 7 8 3 v !4 c4 H v 7

T' c. R S '!cH S 9
;

B S '!cH K ,,,, S (
;

TA'ng >
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6

(
;
W 9
;
S ,,,,

L(V9NL(K9N S ,,,, L\N
Mh1n Tp* *hcy *ích L(V9NL(K9N g 3 nên (V9 Dà (K9 là ; ố nguyên Hương+
Xà (V9 h (K9 h ;33 nên L\N c. *h/ DiQ* L(V9NL(K9N S ,,+,3,
Do $. ( W 9 SS ,,

( S 66

R S ;3;6
( K 9 S ,3, n S 56 B S <,<6
Bà ": Wìm , số !h"nh #h$%ng gZm 4 !h> số <i*t rằng số gZm 2 !h> số 9Tu lớn h%n số
gZm 2 !h> số s(u , 9%n vQ&
ĐJ* '!cH S 9
;
*' c. '! W cH S , Dà 9 ∈ M4 <; v 9 h ,33
Suy A' ,3,cH S 9
;
W ,33 S L9V,3NL9K,3N

9 K,3

,3, hoJc 9V,3

,3,
kà L9V,38 ,3,N S ,

9 K,3

,3,
X# <; v 9 h ,33 nên 5; v 9K,3 h ,,3

9K,3 S ,3,

9 S 7,

'!cH S 7,
;
S >;>,
Bà #: Wìm số !h"nh #h$%ng !? 4 !h> số <i*t rằng 2 !h> số 9Tu giống nh(u, 2 !h> số
!uối giống nh(u&
GZi ố chính phương phbi *#( là ''!! S n
;
DEi '4 ! ∈ M4 , v ' v 78 3 v ! v 7
T' c. n
;
S ''!! S ,,+'3! S ,,+L,33'K!N S ,,+L77'K'K!N L,N
Mh1n Tp* *hcy ''!!

,,

' K !

,,
kà , v ' v 7 8 3 v ! v 7 nên , v 'K! v ,>

'K! S ,,
Th'y 'K! S ,, Dào L,N $ưuc n
;
S ,,
;
L7'K,N Ho $. 7'K, là ố chính phương +
B"ng phpp *hn DEi ' S ,8 ;8 _8 7 *' *hcy ch- c. ' S = *hs' (jn

! S 5
Số cmn *#( là ==55
Bà $: Wìm m+t số !? 4 !h> số v]( l số !h"nh #h$%ng v]( l m+t l^# #h$%ng&
GZi ố chính phương $. là '!cH + X# '!cH DB' là ố chính phương DB' là ()* l1p
phương nên $J* '!cH S T
;
S y
<
XEi T4 y ∈ M
X# y
<
S T
;
nên y cFng là ()* ố chính phương +
T' c. ,333 v '!cH v 7777

,3 v y v ;, Dà y chính phương

y S ,6

'!cH S 5376
Bà %: Wìm m+t số !h"nh #h$%ng gZm 4 !h> số s(. !h. !h> số !uối l số nguyên tố,
!_n <^! h(i !'( số 9? !? tIng !=! !h> số l m+t số !h"nh #h$%ng&
GZi ố phbi *#( là '!cH DEi '4 !4 c4 H nguyên Dà , v ' v 7 8 3 v !4c4H v 7
'!cH chính phương

H∈w 34,45464647x
H nguyên *ố

H S 6
TA'ng 7
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
ĐJ* '!cH S 9
;
h ,3333

<; v 9 h ,33
9 là ()* ố c. h'i ch0 ố (à 9
;
c. *1n c2ng !"ng 6

9 *1n c2ng !"ng 6
Tdng các ch0 ố c&' 9 là ()* ố chính phương

9 S 56

'!cH S ;3;6
X1y ố phbi *#( là ;3;6
Bà &( Wìm số t) nhiên !? h(i !h> số <i*t rằng hi`u !=! <ình #h$%ng !'( số 9? v vi*t
số <ai h(i !h> số !'( số 9? nh$ng thb. thứ t) ng$:! lKi l m+t số !h"nh #h$%ng
GZi ố *[ nhiên c. h'i ch0 ố phbi *#( là '! L '4! ∈M4 , v '4! v 7 N
Số DiQ* *h`o *hC *[ ngưuc lIi !'
T' c. '! V !'

S L ,3' K ! N
;
W L ,3! K ' N
;
S 77 L '
;
W !
;
N

,,

'
;
V !
;


,,
H'y L 'V! NL'K! N

,,
X# 3 h ' V ! v > 4 ; v 'K! v ,> nên 'K!

,,

' K ! S ,,
?hi $. '!

V !' S <
;
+ ,,
;
+ L' V !N
Đ/ '!

V !' là ố chính phương *h# ' V ! phbi là ố chính phương Ho $. 'V! S ,
hoJc ' V ! S 5
• MQu 'V! S , 9Q* hup DEi 'K! S ,,

' S 64 ! S 64 '! S 66
?hi $. 66
;
W 66
;
S ,3>7 S <<
;
• MQu ' V ! S 5 9Q* hup DEi 'K! S ,,

' S =46 L loIi N
X1y ố phbi *#( là 66
Bà '( Ch. m+t số !h"nh #h$%ng !? 4 !h> số& M*u thêm 3 v. m[i !h> số 9? t( !cng
9$:! m+t số !h"nh #h$%ng& Wìm số !h"nh #h$%ng <(n 9Tu
L ?Q* aub: ,,66 N
Bà )( Wìm số !? 2 !h> số m <ình #h$%ng !'( số @y <ằng l^# #h$%ng !'( tIng !=!
!h> số !'( n?&
GZi ố phbi *#( là '! DEi '4!

M Dà , v ' v 7 4 3 v ! v 7
Th`o gib *hiQ* *' c. : '! S L ' K ! N
<


L,3'K!N
;
S L ' K ! N
<

'! là ()* l1p phương Dà 'K! là ()* ố chính phương
ĐJ* '! S *
<
L *

M N 4 ' K ! S l
;
L l

M N
X# ,3 v '! v 77

'! S ;= hoJc '! S 65
• MQu '! S ;=

' K ! S 7 là ố chính phương
• MQu '! S 65

' K ! S ,3 9h:ng là ố chính phương

loIi
X1y ố cmn *#( là '! S ;=
TA'ng ,3
; ;
; ;
; ;
;
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
Bà *: Wìm 3 số lR liên ti*# m tIng <ình #h$%ng l m+t số !? 4 !h> số giống nh(u&
GZi < ố lP liên *iQp $. là ;nV,4 ;nK,4 ;nK< L n

MN
T' c. RS L ;nV, N
;
K L ;nK,N
;
K L ;nK< N
;
S ,;n
;
K ,;n K ,,
Th`o $ề !ài *' $J* ,;n
;
K ,;n K ,, S '''' S ,,,,+' DEi ' lP Dà , v ' v 7


,;nL n K , N S ,,L,3,' W , N


,3,' W ,

<

;' W ,

<
X# , v ' v 7 nên , v ;'V, v ,= Dà ;'V, lP nên ;' W ,

w <8 78 ,6 x


'

w ;8 68 > x
X# ' lP

' S 6

n S ;,
< ố càn *#( là 5,8 5<8 56
Bà !+: Wìm số !? 2 !h> số s(. !h. t"!h !'( số 9? với tIng !=! !h> số !'( n? <ằng
tIng l^# #h$%ng !=! !h> số !'( số 9?&
'! L' K ! N S '
<
K !
<

,3' K ! S '
;
W '! K !
;
S L ' K ! N
;
W <'!


<'L < K ! N S L ' K ! N L ' K ! W , N
' K ! Dà ' K ! W , nguyên *ố c2ng nh'u Ho $.
' K ! S <' hoJc ' K ! W , S <'
' K ! W , S < K ! ' K ! S < K !


' S 5 4 ! S > hoJc ' S < 4 ! S =
X1y '! S 5> hoJc '! S <=+
_+_______++ HQ* __________+
TA'ng ,,
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
Sè nguyªn tè
I. KiÕn thøc cÇn nhí:
1. DÞnh nghÜa:
* Sè nguyªn tè lµ sè tù nhiªn lín h¬n 1, chØ cã hai íc lµ 1 vµ
chÝnh nã.
* Hîp sè lµ sè tù nhiªn lín h¬n 1, cã nhiÒu h¬n hai íc.
2. TÝnh chÊt:
* !u sè nguyªn tè p chia h!t ch" sè nguyªn tè # th$ p % #.
* !u tÝch a&c chia h!t ch" sè nguyªn tè p th$ Ýt nh't ()t th*a
sè c+a tÝch a&c chia h!t ch" sè nguyªn tè p.
* !u a vµ & ,h-ng chia h!t ch" sè nguyªn tè p th$ tÝch a&
,h-ng chia h!t ch" sè nguyªn tè p .
3. Cch nh!n "iÕt #$t %è nguyªn tè:
a. /hia sè 0ã l1n lît ch" c2c sè nguyªn tè 03 &i!t t* nh4 0!n lín.
5 !u cã ()t ph6p chia h!t th$ sè 0ã ,h-ng ph7i lµ sè nguyªn
tè.
5 !u chia ch" 0!n l8c sè th¬ng nh4 h¬n sè chia (µ c2c ph6p
chia v9n c:n sè ; th$ ssã 0ã lµ sè nguyªn tè.
&. <)t sè cã = íc sè lín h¬n 1 th$ sè 0ã ,h-ng ph7i lµ sè nguyªn
tè.
&. 'h(n tÝch #$t %è )a th*a %è nguyªn tè:
* >h?n tÝch ()t sè tù nhiªn lín h¬n 1 @a th*a sè nguyªn tè lµ
vi!t sè 0ã ;íi ;Ang ()t tÝch c2c th*a sè nguyªn tè.
5 BAng ph?n tÝch @a th*a sè nguyªn tè c+a (Ci sè nguyªn tè lµ
chÝnh sè 0ã.
5 <Di hîp sè 0Òu ph?n tÝch 0îc @a th*a sè nguyªn tè.
. .....
í i , , µ nhEng sè nguyªn tè.
, , ..., vµ , , ..., 1
A a b c
V a b c l
α β γ
·
α β γ ∈ α β γ ≥
+. Sè cc íc %è ,- t.ng cc íc %è c/a #$t %è:
F1 1 1
7 sG . .....
í i , , µ nhEng sè nguyªn tè.
, , ..., vµ , , ..., 1
1. Sè c2c H í c sè c+a I lµJ K F1.K F1....K F1..
a 1 1 1
=. LMng c2c H í c sè c+a I lµJ . ...
1 1 1
Gi A a b c
V a b c l
b c
a b c
α β γ
α β+ γ+
·
α β γ ∈ α β γ ≥
α β γ
− − −
− − −
0. Sè nguyªn tè c1ng nhau:
* Hai sè nguyªn tè cNng nhau lµ hai sè cã O/P &Qng 1.
TA'ng ,;
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
Hai sè a vµ & nguyªn tè cNng nhau

O/PKa, &. % 1.
/2c sè a, &, c nguyªn tè cNng nhau

O/PKa, &, c. % 1.
/2c sè a, &, c 0-i ()t nguyªn tè cNng nhau

O/PKa, &. %
O/PK&, c. % O/PKc, a. %1.
II. Cc ,Ý 23:
4D1: La &i!t @Qng cã =R sè nguyªn tè nh4 h¬n 1SS. LMng c+a =R sè
nguyªn tè lµ sè chTn hay sè lU.
5D:
L@"ng =R sè nguyªn tè nh4 h¬n 1SS cã chVa ()t sè nguyªn tè chTn
;uy nh't lµ =, c:n =W sè nguyªn tè c:n lAi lµ sè lU. B" 0ã tMng c+a =R
sè nguyªn tè lµ sè chTn.
4D2: LMng c+a X sè nguyªn tè &Qng 1S1=. L$( sè nguyªn tè nh4
nh't t@"ng &a sè nguyªn tè 0ã.
5D:
Y$ tMng c+a X sè nguyªn tè &Qng 1S1=, nªn t@"ng X sè nguyªn tè
0ã tZn tAi Ýt nh't ()t sè nguyªn tè chTn. <µ sè nguyªn tè chTn ;uy
nh't lµ = vµ lµ sè nguyªn tè nh4 nh't. Y[y sè nguyªn tè nh4 nh't
t@"ng X sè nguyªn tè 0ã lµ =.
4D3: LMng c+a = sè nguyªn tè cã th\ &Qng =SSX hay ,h-ng] Y$ sa"]
5D:
Y$ tMng c+a = sè nguyªn tè &Qng =SSX, nªn t@"ng = sè nguyªn tè 0ã
tZn tAi 1 sè nguyªn tè chTn. <µ sè nguyªn tè chTn ;uy nh't lµ =. B"
0ã sè nguyªn tè c:n lAi lµ =SS1. B" =SS1 chia h!t ch" X vµ =SS1 ^ X.
Suy @a =SS1 ,h-ng ph7i lµ sè nguyªn tè.
4D&: L$( sè nguyªn tè p, sa" ch" p F = vµ p F W c_ng lµ c2c sè
nguyªn tè.
5D:
`i7 sG p lµ sè nguyªn tè.
5 !u p % = th$ p F = % W vµ p F W % a 0Òu ,h-ng ph7i lµ sè
nguyªn tè.
5 !u p ≥ X th$ sè nguyªn tè p cã 1 t@"ng X ;AngJ X,, X, F 1, X, F
= víi ,

*.
F. !u p % X,

p % X

p F = % R vµ p F W % b 0Òu lµ c2c sè
nguyªn tè.
F. !u p % X, F1 th$ p F = % X, F X % XK, F 1.

p F = <X vµ p
F = ^ X. B" 0ã
p F = lµ hîp sè.
F. !u p % X, F = th$ p F W % X, F a % XK, F =.

p F W <X vµ p
F W ^ X. B" 0ã
p F W lµ hîp sè.
Y[y víi p % X th$ p F = vµ p F W c_ng lµ c2c sè nguyªn tè.
TA'ng ,<
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
4D+: /h" p vµ p F W lµ c2c sè nguyªn tè Kp ^ X.. /hVng (inh @Qng p
F c lµ hîp sè.
5D:
Y$ p lµ sè nguyªn tè vµ p ^ X, nªn sè nguyªn tè p cã 1 t@"ng = ;AngJ
X, F 1, X, F = víi ,

*.
5 !u p % X, F = th$ p F W % X, F a % XK, F =.

p F W <X vµ p F
W ^ X. B" 0ã
p F W lµ hîp sè K L@2i víi 0Ò &µi p F W lµ sè nguyªn tè..
5 !u p % X, F 1 th$ p F c % X, F d % XK, F X.

p F c <X vµ p F
c ^ X. B" 0ã
p F c lµ hîp sè.
Y[y sè nguyªn tè p cã ;AngJ p % X, F 1 th$ p F c lµ hîp sè.
4D0: /hVng (inh @Qng (Di sè nguyªn tè lín h¬n = 0Òu cã ;Ang Wn F
1 h"ec Wn f 1.
5D:
<Ci sè tù nhiªn n ,hi chia ch" W cã th\ cã 1 t@"ng c2c sè ;J Sg 1g =g X.
B" 0ã (Di sè tù nhiªn n 0Òu cã th\ vi!t 0îc ;íi 1 t@"ng W ;AngJ W,,
W, F 1, W, F =, W, F X
víi ,

*.
5 !u n % W,

n<W

n lµ hîp sè.
5 !u n % W, F =

n<=

n lµ hîp sè.
Y[y (Di sè nguyªn tè lín h¬n = 0Òu cã ;Ang W, F 1 h"ec W, f 1. Hay
(Di sè nguyªn tè lín h¬n = 0Òu cã ;Ang Wn F 1 h"ec Wn f 1 víi n

*.
4D6: L$( ssã nguyªn tè, &i!t @Qng sè 0ã &Qng tMng c+a hai sè
nguyªn tè vµ &Qng hihu c+a hai sè nguyªn tè.
5D:
7 sG a, &, c, ;, i lµ c2c sè nguyªn tè vµ ; ^i.
Lhi" &µi @aJ a %& Fc %; 5 i K*..
L* K*. a ^= a lµ sè nguyªn tè lU .
& Fc vµ ; 5 i lµ sè lU .
B" &, ; lµ c2c sè nguyªn tè &, ; lµ sè lU c, i
Gi
⇒ ⇒

⇒ ⇒ lµ sè chTn.
c %i %= K;" c, i lµ c2c sè nguyªn tè..
a %& F= %; 5 = ; %& FW.
Y[y ta c1n t$( sè nguyªn tè & sa" ch" & F= vµ & FW c_ng lµ c2c sè nguyªn tè.

⇒ ⇒
4D7: L$( t't c7 c2c sè nguyªn tè j, y sa" ch"J j
=
f ay
=
% 1.
5D:
TA'ng ,5
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
= = = = =
=
= =
=
ãJ j a 1 1 a K 1.K 1. a
a = K 1.K 1. =
µ j 5 1 Fj F1 %=j j 5 1 vµ j F1 cã cN ng tÝnh chTn lU .
j 5 1 vµ j F1 lµ hai sè chTn liªn ti!p
K 1.K 1. c a c X W
= = = R
Ta c y x y x x y
Do y x x
M
x x y y
y y y x
− · ⇒ − · ⇒ − + ·
⇒ − +


⇒ − + ⇒ ⇒
⇒ ⇒ ⇒ · ⇒ ·
< <
< < <
< <
4D8: /h" p vµ p F = lµ c2c sè nguyªn tè Kp ^ X.. /hVng (inh @Qng p
F 1<a.
5D:
Y$ p lµ sè nguyªn tè vµ p ^ X, nªn sè nguyªn tè p cã 1 t@"ng = ;AngJ
X, F 1, X, F = víi ,

*.
5 !u p % X, F 1 th$ p F = % X, F X % XK, F 1.

p F = <X vµ p F
= ^ X. B" 0ã
p F = lµ hîp sè K L@2i víi 0Ò &µi p F = lµ sè nguyªn tè..
5 !u p % X, F = th$ p F 1 % X, F X % XK, F 1. K1..
B" p lµ sè nguyªn tè vµ p ^ X

p lU

, lU

, F 1 chTn

, F 1<=
K=.
L* K1. vµ K=.

p F 1<a.
II. 9-i t!: ,!n 23ng:
9-i 1: L$( sè nguyªn tè p sa" ch" c2c sè sau c_ng lµ sè nguyªn tèJ
a. p F = vµ p F 1S.
&. p F 1S vµ p F =S.
c. p F 1S vµ p F 1W.
;. p F 1W vµ p F =S.
i. p F =vµ p F c.
k. p F = vµ p F 1W.
g. p F W vµ p F 1S.
h. p F c vµ p F 1S.
9-i 2: L$( sè nguyªn tè p sa" ch" c2c sè sau c_ng lµ sè nguyªn tèJ
a. p F =, p F c, p F 1=, p F 1W.
&. p F =, p F a, p F c, p F 1W.
c. p F a, p F c, p F 1=, p F 1W.
;. p F =, p F a, p F c, p F 1=, p F 1W.
i. p F a, p F 1=, p F 1c, p F =W.
k. p F 1c, p F =W, p F =a, p F X=.
g. p F W, p F a, p F 1S, p F 1=, pF1a.
9-i 3:
a. /h" p vµ p F W lµ c2c sè nguyªn tè Kp ^ X.. /hVng (inh @QngJ p F
c lµ hîp sè.
TA'ng ,6
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
&. /h" p vµ =p F 1 lµ c2c sè nguyªn tè Kp ^ X.. /hVng (inh @QngJ
Wp F 1 lµ hîp sè.
c. /h" p vµ 1Sp F 1 lµ c2c sè nguyªn tè Kp ^ X.. /hVng (inh @QngJ
Rp F 1 lµ hîp sè.
;. /h" p vµ p F c lµ c2c sè nguyªn tè Kp ^ X.. /hVng (inh @QngJ p F
W lµ hîp sè.
i. /h" p vµ Wp F 1 lµ c2c sè nguyªn tè Kp ^ X.. /hVng (inh @QngJ
=p F 1 lµ hîp sè.
k. /h" p vµ Rp F 1 lµ c2c sè nguyªn tè Kp ^ X.. /hVng (inh @QngJ
1Sp F 1 lµ hîp sè.
g. /h" p vµ cp F 1 lµ c2c sè nguyªn tè Kp ^ X.. /hVng (inh @QngJ
cp 5 1 lµ hîp sè.
h. /h" p vµ cp 5 1 lµ c2c sè nguyªn tè Kp ^ X.. /hVng (inh @QngJ cp
F 1 lµ hîp sè.
iN /h" p vµ cp
=
5 1 lµ c2c sè nguyªn tè Kp ^ X.. /hVng (inh @QngJ
cp
=
F 1 lµ hîp sè.
yN /h" p vµ cp
=
F 1 lµ c2c sè nguyªn tè Kp ^ X.. /hVng (inh @QngJ
cp
=
5 1 lµ hîp sè.
9-i &: /hVng (inh @QngJ
'N !u p vµ # lµ hai sè nguyªn tè lín h¬n X th$ p
=
f #
=
<=W.
!N !u a, a F ,, a F =, Ka, ,

*
. lµ c2c sè nguyªn tè lín h¬n X th$
, <a.
9-i +:
a. <)t sè nguyªn tè chia ch" W= cã sè ; @ lµ hîp sè. L$( sè ; @.
&. <)t sè nguyªn tè chia ch" XS cã sè ; @. L$( sè ; @ &i!t @Qng @
,h-ng lµ sè nguyªn tè.
9-i 0: Hai sè nguyªn tè gDi lµ sinh 0-i n!u ch8ng lµ hai sè nguyªn tè
lU liªn ti!p. /hVng (inh @Qng ()t sè tù nhiªn lín h¬n X nQ( giEa hai
sè nguyªn tè sinh 0-i th$ chia h!t ch" a.
9-i 6: /h" X sè nguyªn tè lín h¬n X, t@"ng 0ã sè sau lín h¬n sè t@íc lµ
; 0¬n vl. /hVng (inh @Qng ; chia h!t ch" a.
9-i 7: L$( sè nguyªn tè cã &a chE sè, &i!t @Qng n!u vi!t sè 0ã thi"
thV tù ngîc lAi th$ ta 0îc ()t sè lµ l[p ph¬ng c+a ()t sè tù nhiªn.
9-i 8: L$( sè tù nhiªn cã W chE sè, chE sè hµng ngh$n &Qng chE sè
hµng 0¬n vl, chE sè hµng t@m( &Qng chE sè hµng chnc vµ sè 0ã
vi!t 0îc ;íi ;Ang tÝch c+a X sè nguyªn tè liªn ti!p.
9-i 1;: L$( X sè nguyªn tè lU liªn ti!p 0Òu lµ c2c sè nguyªn tè.
9-i 11: L$( X sè nguyªn tè liªn ti!p p, #, @ sa" ch" p
=
F #
=
F @
=
c_ng
lµ sè nguyªn tè.
9-i 12: L$( t't c7 c2c &) &a sè nguyªn tè a, &, c sa" ch" a.&.c o a.&
F &.c F c.a.
TA'ng ,6
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
9-i 13: L$( X sè nguyªn tè p, #, @ sa" ch" p
#
F #
p
% @.
9-i 1&: L$( c2c sè nguyªn tè j, y, p th"7 (3n j
y
F 1 % p.
9-i 1+: L$( sè nguyªn tè
=
, µ c2c sè nguyªn tè vµ & . abcd sao cho ab ac l cd b c · + −
9<i 10: /h" c2c sè p % &
c
F a, # % a
&
F c, @ % c
a
F & Ka, &, c

*. lµ
c2c sè nguyªn tè. /hVng (inh @Qng X sè p, #, @ cã Ýt nh't hai sè &Qng
nhau.
9-i 16: L$( t't c7 c2c sè nguyªn tè j, y sa" ch"J
'N j
=
f 1=y
=
% 1.
!N Xj
=
F 1 % 1dy
=
.
cN Rj
=
f 11y
=
% 1.
HN bj
=
f Xy
=
% 1.
`N 1Xj
=
f y
=
% X.
zN j
=
% cy F 1.
9-i 17: L$( X sè nguyªn tè sa" ch" tÝch c+a ch8ng g'p R l1n tMng
c+a ch8ng.
9-i 18: /hVng (inh @Qng 0iÒu ,ihn c1n vµ 0+ 0\ p vµ cp
=
F 1 lµ
c2c sè nguyªn tè lµ
p % X.
9-i 2;: /hVng (inh @QngJ !u a
=
f &
=
lµ ()t sè nguyªn tè th$ a
=
f &
=
% a F &.
9-i 21: /hVng (inh @Qng (Di sè nguyªn tè lín h¬n X 0Òu cã ;Ang an
F 1 h"ec
an f 1.
9-i 22: /hVng (inh @Qng tMng &$nh ph¬ng c+a X sè nguyªn tè lín
h¬n X ,h-ng th\ lµ ()t sè nguyªn tè.
9-i 23: /h" sè tù nhiªn n≥=. `Di p
1
, p
=
, ..., p
n
lµ nhEng sè nguyªn tè
sa" ch"
p
n
≤ n F 1. qet I % p
1
.p
=
...p
n
. /hVng (inh @Qng t@"ng ;3y sè c2c sè tù
nhiªn liªn ti!pJ I F =, I F X, ..., I F Kn F 1.. rh-ng chVa ()t sè
nguyªn tè nµ".
9-i 2&: /hVng (inh @QngJ !u p lµ sè nguyªn tè th$ =.X.W...Kp f X.Kp
f =. 5 1<p.
9-i 2+: /hVng (inh @QngJ !u p lµ sè nguyªn tè th$ =.X.W...Kp f =.Kp
f 1. F 1<p.
TA'ng ,=
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
Chuyªn ®Ò t×m ch÷ sè tËn
cïng
I. T34 456 789 :; 6<= 7>=?
T@=8 78A6 !( () C=! số !? !h> số t^n !dng l G, ,, 0, E 1hi n;ng lên lcy th]( <^! <@t 1ì
thì !h> số t^n !dng ven 1h-ng th(y 9Ii&
<) C=! số !? !h> số t^n !dng l 4, 4 1hi n;ng lên lcy th]( <^! lR thì !h> số t^n !dng
ven 1h-ng th(y 9Ii&
!) C=! số !? !h> số t^n !dng l 3, F, 4 1hi n;ng lên lcy th]( <^! 4n (n thu+! M) thì !h>
số t^n !dng l ,&
2) C=! số !? !h> số t^n !dng l 2, 4, 6 1hi n;ng lên lcy th]( <^! 4n (n thu+! M) thì !h>
số t^n !dng l E&
b) W"!h !'( m+t số t) nhiên !? !h> số t^n !dng l 0 với <@t 1ì số t) nhiên lR n. !cng
!h. t( số !? !h> số t^n !dng l 0&
T@=8 78A6 "( f+t số t) nhiên <@t 1ì, 1hi n;ng lên lcy th]( <^! 4n + , (n thu+! M) thì !h>
số t^n !dng ven 1h-ng th(y 9Ii&
T@=8 78A6 #( () /ố !? !h> số t^n !dng l 3 1hi n;ng lên lcy th]( <^! 4n + 3 sg !? !h> số
t^n !dng l F 5 số !? !h> số t^n !dng l F 1hi n;ng lên lcy th]( <^! 4n + 3 sg !? !h> số
t^n !dng l 3&
<) /ố !? !h> số t^n !dng l 2 1hi n;ng lên lcy th]( <^! 4n + 3 sg !? !h> số t^n !dng l
6 5 số !? !h> số t^n !dng l 6 1hi n;ng lên lcy th]( <^! 4n + 3 sg !? !h> số t^n !dng l 2&
!) C=! số !? !h> số t^n !dng l G, ,, 4, 0, E, 4, 1hi n;ng lên lcy th]( <^! 4n + 3 sg
1h-ng th(y 9Ii !h> số t^n !dng&
Bà !( T#( ch0 ố *1n c2ng c&' các ố: 'N =
77
!N
,5
,5
,5
cN
6=
6
5

GB( 'N TAưEc hQ*4 *' *#( ố Hư c&' phpp chi' 77 cho 5: 7
7
{ , S L7 { ,NL7
>
K 7
=
K _ K 7
K ,N chi' hQ* cho 5 ⇒77 S 59 K , L9 ∈ MN ⇒=
77
S =
59 K ,
S =
59
+=
Do =
59
c. ch0 ố *1n c2ng là , ⇒=
77
c. ch0 ố *1n c2ng là =+
!N D| *hcy ,5
,5
S 59 L9 ∈ MN ⇒,5
,5,5
S ,5
59
c. ch0 ố *1n c2ng là 6+
cN T' c. 6
6=
{ , <5 ⇒6
6=
S 59 K , L9 ∈ MN ⇒5
66=
S 5
59 K ,
S 5
59
+5 ⇒5
59
c. ch0 ố *1n
c2ng là 6 nên 5
66=
c. ch0 ố *1n c2ng là 5+
Bà "( T#( ch0 ố *1n c2ng c&' các ố:
'N =
,77<
!N ;
,333
cN <
,77<
HN 5
,6,
`N
5
<
;
gN
7
7
7
hN
,756
>
,7
iN
,7<3
;
<
Bà #( ChCng (inh A"ng: 'N >
,3;
{ ;
,3;
<,3 !N ,=
6
K ;5
5
{ ,<
;,
<,3
cN 5<
5<
{ ,=
,=
<,3
Bà $( T#( các ố *[ nhiên n $/ n
,3
K , Μ,3
TA'ng ,>
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
Bà %( C. *ồn *Ii h'y 9h:ng ố *[ nhiên n $/ n
;
K n K ; chi' hQ* cho 6}
Bà &( T#( ch0 ố *1n c2ng c&' C S ,+<+6+=_++77
Ch> số t^n !dng !'( m+t tIng !=! lcy th]( 9$:! x=! 9Qnh <ằng !=!h t"nh tIng !=! !h>
số t^n !dng !'( t]ng lcy th]( tr.ng tIng&
Bà "( T#( ch0 ố *1n c2ng c&' *dng S S ;
,
K <
6
K 5
7
K _ K ;335
>337
+
GB( TAưEc hQ* *' c. nh1n Tp*: kZi lFy *hB' *Aong S $ều c. ố (F 9hi chi' cho 5 *h# Hư
, Lcác lFy *hB' $ều c. HIng n
5Ln { ;N K ,
4 n ∈ w;4 <4 _4 ;335xN+
Th`o *ính chc* ;4 (Zi lFy *hB' *Aong S Dà các cơ ố *ương Cng $ều c. ch0 ố *1n c2ng
giống nh'u4 !"ng ch0 ố *1n c2ng c&' *dng:
L; K < K _ K 7N K ,77+L, K ; K _ K 7N K , K ; K < K 5 S ;33L, K ; K _ K 7N K 7 S
7337+
X1y ch0 ố *1n c2ng c&' *dng S là 7+
Bà #( T#( ch0 ố *1n c2ng c&' *dng T S ;
<
K <
=
K 5
,,
K _ K ;335
>3,,
+
GB( TAưEc hQ* *' c. nh1n Tp*: kZi lFy *hB' *Aong T $ều c. ố (F 9hi chi' cho 5 *h# Hư
< Lcác lFy *hB' $ều c. HIng n
5Ln { ;N K <
4 n *hu)c w;4 <4 _4 ;335xN+
Th`o *ính chc* < *h# ;
<
c. ch0 ố *1n c2ng là > 8 <
=
c. ch0 ố *1n c2ng là = 8 5
,,
c. ch0
ố *1n c2ng là 5 8 _ Mhư D1y4 *dng T c. ch0 ố *1n c2ng !"ng ch0 ố *1n c2ng c&' *dng:
L> K = K 5 K 6 K 6 K < K ; K 7N K ,77+L, K > K = K 5 K 6 K 6 K < K ; K 7N K , K > K = K 5
S ;33L, K > K = K 5 K 6 K 6 K < K ; K 7N K > K = K 5 S 73,7+ X1y: ch0 ố *1n c2ng c&'
*dng T là 7+
Bà $( Tồn *Ii h'y 9h:ng ố *[ nhiên n 'o cho n
;
K n K , chi' hQ* cho ,776
;333
+
GB( ,776
;333
*1n c2ng !fi ch0 ố 6 nên chi' hQ* cho 6+ X# D1y4 *' $J* Dcn $ề là lilu n
;
K
n K , c. chi' hQ* cho 6 9h:ng} T' c. n
;
K n S nLn K ,N4 là *ích c&' h'i ố *[ nhiên liên
*iQp nên ch0 ố *1n c2ng c&' n
;
K n ch- c. *h/ là 38 ;8 6 ⇒n
;
K n K , ch- c. *h/ *1n c2ng
là ,8 <8 = ⇒n
;
K n K , 9h:ng chi' hQ* cho 6+
X1y: 9h:ng *ồn *Ii ố *[ nhiên n 'o cho n
;
K n K , chi' hQ* cho ,776
;333
+
Sn HOng *ính chc* hf+t số !h"nh #h$%ng !hi !? thJ t^n !dng <ai !=! !h> số G 5 , 5 4 5
0 5 E 5 4j4 *' c. *h/ gibi $ưuc Bài 'u:
Bà %( ChCng (inh A"ng các *dng 'u 9h:ng *h/ là ố chính phương:
'N k S ,7
9
K 6
9
K ,776
9
K ,776
9
LDEi 9 chGnN
!N M S ;335
;3359
K ;33<
Sn HOng *ính chc* hm+t số nguyên tố lớn h%n 0 !hi !? thJ t^n !dng <ai !=! !h> số , 5 3
5 F 5 4j
Bà &( Cho p là ố nguyên *ố lEn hơn 6+ ChCng (inh A"ng: p
>n
K<+p
5n
{ 5 chi' hQ* cho 6+
Bà '( T#( ố Hư c&' các phpp chi':
'N ;
,
K <
6
K 5
7
K _ K ;33<
>336
cho 6
!N ;
<
K <
=
K 5
,,
K _ K ;33<
>33=
cho 6
Bà )( T#( ch0 ố *1n c2ng c&' ~4 •:
~ S ;
;
K <
6
K 5
,3
K _ K ;335
>3,3

• S ;
>
K <
,;
K 5
,6
K _ K ;335
>3,6

Bà *( ChCng (inh A"ng ch0 ố *1n c2ng c&' h'i *dng 'u giống nh'u:
TA'ng ,7
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
€ S ;
,
K <
6
K 5
7
K _ K ;336
>3,<

X S ;
<
K <
=
K 5
,,
K _ K ;336
>3,6

Bà !+( ChCng (inh A"ng 9h:ng *ồn *Ii các ố *[ nhiên T4 y4 Y *hs' (jn:
,7
T
K 6
y
K ,7>3Y S ,7=6
5<3
K ;335+
II. T34 8C 789 :; 6<= 7>=?
N8<= DE6( MQu T ∈ M Dà T S ,339 K y4 *Aong $. 98 y ∈ M *h# h'i ch0 ố *1n c2ng c&' T
cFng chính là h'i ch0 ố *1n c2ng c&' y+
Hi/n nhiên là y v T+ Mhư D1y4 $/ $ơn gibn Dilc *#( h'i ch0 ố *1n c2ng c&' ố *[
nhiên T *h# *h'y Dào $. *' $i *#( h'i ch0 ố *1n c2ng c&' ố *[ nhiên y Lnhs hơnN+
•‚ Aàng ố y càng nhs *h# Dilc *#( các ch0 ố *1n c2ng c&' y càng $ơn gibn hơn+
TB nh1n Tp* *Aên4 *' $ề Tuc* phương pháp *#( h'i ch0 ố *1n c2ng c&' ố *[ nhiên T S
'
(
như 'u:
Trường hợp 1: MQu ' chGn *h# T S '
(
<;
(
+ GZi n là ố *[ nhiên 'o cho '
n { ,
<;6+
XiQ* ( S p
n
K a Lp 8 a ∈ MN4 *Aong $. a là ố nhs nhc* $/ '
a
<5 *' c.:
T S '
(
S '
a
L'
pn
{ ,N K '
a
+
X# '
n { ,
<;6 ⇒'
pn
{ , <;6+ kJ* 9hác4 Ho L54 ;6N S , nên '
a
L'
pn
{ ,N <,33+
X1y h'i ch0 ố *1n c2ng c&' '
(
cFng chính là h'i ch0 ố *1n c2ng c&' '
a
+ TiQp *h`o4 *'
*#( h'i ch0 ố *1n c2ng c&' '
a
+
Trường hợp 2: MQu ' lP 4 gZi n là ố *[ nhiên 'o cho '
n { ,
<,33+
XiQ* ( S u
n
K D Lu 8 D ∈ M4 3 v D h nN *' c.: T S '
(
S '
D
L'
un
{ ,N K '
D
X# '
n
{ ,<,33 ⇒'
un
{ ,<,33+
X1y h'i ch0 ố *1n c2ng c&' '
(
cFng chính là h'i ch0 ố *1n c2ng c&' '
D
+ TiQp *h`o4 *'
*#( h'i ch0 ố *1n c2ng c&' '
D
+
TAong cb h'i *Aưƒng hup *Aên4 ch#' 9h.' $/ gibi $ưuc Bài là ch%ng *' phbi *#( $ưuc ố *[
nhiên n+ MQu n càng nhs *h# a Dà D càng nhs nên „ H| Hàng *#( h'i ch0 ố *1n c2ng c&'
'
a
Dà '
D
+
Bà !!( T#( h'i ch0 ố *1n c2ng c&' các ố: 'N '
;33<
!N =
77

GB( 'N Do ;
;33<
là ố chGn4 *h`o *Aưƒng hup ,4 *' *#( ố *[ nhiên n nhs nhc* 'o cho ;
n
{
, <;6+
T' c. ;
,3
S ,3;5 ⇒;
,3
K , S ,3;6 <;6 ⇒;
;3
{ , S L;
,3
K ,NL;
,3
{ ,N <;6 ⇒;
<
L;
;3
{ ,N <
,33+ kJ* 9hác: ;
;33<
S ;
<
L;
;333
{ ,N K ;
<
S ;
<
LL;
;3
N
,33
{ ,N K ;
<
S ,339 K > L9 ∈ MN+
X1y h'i ch0 ố *1n c2ng c&' ;
;33<
là 3>+
!N Do =
77
là ố lP4 *h`o *Aưƒng hup ;4 *' *#( ố *[ nhiên n !p nhc* 'o cho =
n
{ , <,33+
T' c. =
5
S ;53, Sg =5 { , <,33+ kJ* 9hác: 7
7
{ , <5 Sg 7
7
S 59 K , L9 ∈ MN
X1y =
77
S =
59 K ,
S =L=
59
{ ,N K = S ,33a K = La MN *1n c2ng !fi h'i ch0 ố 3=+ 
Bà !"( T#( ố Hư c&' phpp chi' <
6,=
cho ;6+
GB( TAưEc hQ* *' *#( h'i ch0 ố *1n c2ng c&' <
6,=
+ Do ố này lP nên *h`o *Aưƒng hup ;4
*' phbi *#( ố *[ nhiên n nhs nhc* 'o cho <
n
{ , <,33+
T' c. <
,3
S 7
6
S 67357 ⇒<
,3
K , <63 ⇒<
;3
{ , S L<
,3
K ,N L<
,3
{ ,N <,33+
TA'ng ;3
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
kJ* 9hác: 6
,6
{ , <5 ⇒6L6
,6
{ ,N <;3 ⇒6
,=
S 6L6
,6
{ ,N K 6 S ;39 K 6 ⇒<
6,=
S <
;39 K 6
S
<
6
L<
;39
{ ,N K <
6
S <
6
L<
;39
{ ,N K ;5<4 c. h'i ch0 ố *1n c2ng là 5<+
X1y ố Hư c&' phpp chi' <
6,=
cho ;6 là ,>+
TAong *Aưƒng hup ố $j cho chi' hQ* cho 5 *h# *' c. *h/ *#( *h`o cách gián *iQp+
TAưEc *iên4 *' *#( ố Hư c&' phpp chi' ố $. cho ;64 *B $. uy A' các 9hb n…ng c&' h'i
ch0 ố *1n c2ng+ Cuối c2ng4 H[' Dào gib *hiQ* chi' hQ* cho 5 $/ chZn giá *Ai $%ng+
Các *hí HO *Aên cho *hcy A"ng4 nQu ' S ; hoJc ' S < *h# n S ;3 8 nQu ' S = *h# n S 5+
k)* c@u hsi $J* A' là: MQu ' !c* 9# *h# n nhs nhc* là !'o nhiêu } T' c. *ính chc* 'u $@y:
T@=8 78A6 $( MQu ' <M Dà L'4 6N S , *h# '
;3
{ , <;6+
Bà !#( T#( h'i ch0 ố *1n c2ng c&' các *dng:
'N S
,
S ,
;33;
K ;
;33;
K <
;33;
K +++ K ;335
;33;

!N S
;
S ,
;33<
K ;
;33<
K <
;33<
K +++ K ;335
;33<

GB( 'N D| *hcy4 nQu ' chGn *h# '
;
chi' hQ* cho 5 8 nQu ' lP *h# '
,33
{ , chi' hQ* cho 5 8
nQu ' chi' hQ* cho 6 *h# '
;
chi' hQ* cho ;6+
kJ* 9hác4 *B *ính chc* 5 *' uy A' DEi (Zi ' ∈ M Dà L'4 6N S , *' c. '
×
,33 { , <;6+
X1y DEi (Zi ' ∈ M *' c. '
;
L'
,33
{ ,N <,33+
Do $. S
,
S ,
;33;
K ;
;
L;
;333
{ ,N K +++ K ;335
;
L;335
;333
{ ,N K ;
;
K <
;
K +++ K ;335
;
+
X# *hQ h'i ch0 ố *1n c2ng c&' *dng S
,
cFng chính là h'i ch0 ố *1n c2ng c&' *dng
,
;
K ;
;
K <
;
K +++ K ;335
;
+ áp HOng c:ng *hCc: ,
;
K ;
;
K <
;
K +++ K n
;
S nLn K ,NL;n K ,N†6
⇒,
;
K ;
;
K +++ K ;335
;
S ;336
×
5337
×
<<5 S ;6>5=3=3<34 *1n c2ng là <3+
X1y h'i ch0 ố *1n c2ng c&' *dng S
,
là <3+
!N Hoàn *oàn *ương *[ như c@u '4 S
;
S ,
;33<
K ;
<
L;
;333
{ ,N K +++ K ;335
<
L;335
;333
{ ,N K ;
<
K <
<
K ;335
<
+ X# *hQ4 h'i ch0 ố *1n c2ng c&' *dng S
;
cFng chính là h'i ch0 ố *1n c2ng
c&' ,
<
K ;
<
K <
<
K +++ K ;335
<
+ ‡p HOng c:ng *hCc:
;
< < < < ;
nLn ,N
, ; < +++ n L, ; +++ nN
;
+ 1
+ + + + · + + + ·
1
¸ ]
⇒,
<
K ;
<
K +++ K ;335
<
S L;336
×
,33;N
;
S 53<6,;,,>3,334 *1n c2ng là 33+
X1y h'i ch0 ố *1n c2ng c&' *dng S
;
là 33+
T@=8 78A6 %( Số *[ nhiên R 9h:ng phbi là ố chính phương nQu:
K R c. ch0 ố *1n c2ng là ;4 <4 =4 > 8
K R c. ch0 ố *1n c2ng là 6 (à ch0 ố hàng chOc là ch0 ố chGn 8
K R c. ch0 ố hàng $ơn Di 9hác 6 (à ch0 ố hàng chOc là lP 8
K R c. ch0 ố hàng $ơn Di là 6 (à ch0 ố hàng chOc 9hác ; 8
K R c. h'i ch0 ố *1n c2ng là lP+
Bà !$( Cho n ∈ M Dà n { , 9h:ng chi' hQ* cho 5+ Ck•: =
n
K ; 9h:ng *h/ là ố chính
phương+
GB( Do n { , 9h:ng chi' hQ* cho 5 nên n S 59 K A LA ∈ w34 ;4 <xN+ T' c. =
5
{ , S ;533 <
,33+ T' DiQ* =
n
K ; S =
59 K A
K ; S =
A
L=
59
{ ,N K =
A
K ;+ X1y h'i ch0 ố *1n c2ng c&' =
n
K ;
cFng chính là h'i ch0 ố *1n c2ng c&' =
A
K ; LA S 34 ;4 <N nên ch- c. *h/ là 3<4 6,4 56+
TA'ng ;,
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
Th`o *ính chc* 6 *h# A‚ Aàng =
n
K ; 9h:ng *h/ là ố chính phương 9hi n 9h:ng chi' hQ*
cho 5+
III. T34 FC 789 :; 6<= 7>=?
N8<= DE6( Tương *[ như *Aưƒng hup *#( h'i ch0 ố *1n c2ng4 Dilc *#( !' ch0 ố *1n
c2ng c&' ố *[ nhiên T chính là Dilc *#( ố Hư c&' phpp chi' T cho ,333+
MQu T S ,3339 K y4 *Aong $. 9 8 y ∈ M *h# !' ch0 ố *1n c2ng c&' T cFng chính là
!' ch0 ố *1n c2ng c&' y Ly v TN+
Do ,333 S > T ,;6 (à L>4 ,;6N S , nên *' $ề Tuc* phương pháp *#( !' ch0 ố *1n
c2ng c&' ố *[ nhiên T S '
(
như 'u:
Trường hợp 1: MQu ' chGn *h# T S '
(
chi' hQ* cho ;
(
+ GZi n là ố *[ nhiên 'o cho '
n
{ ,
chi' hQ* cho ,;6+
XiQ* ( S p
n
K a Lp 8 a ∈ MN4 *Aong $. a là ố nhs nhc* $/ '
a
chi' hQ* cho > *' c.:
T S '
(
S '
a
L'
pn
{ ,N K '
a
+
X# '
n
{ , chi' hQ* cho ,;6 Sg '
pn
{ , chi' hQ* cho ,;6+ kJ* 9hác4 Ho L>4 ,;6N S ,
nên '
a
L'
pn
{ ,N chi' hQ* cho ,333+
X1y !' ch0 ố *1n c2ng c&' '
(
cFng chính là !' ch0 ố *1n c2ng c&' '
a
+ TiQp *h`o4
*' *#( !' ch0 ố *1n c2ng c&' '
a
+
Trường hợp 2: MQu ' lP 4 gZi n là ố *[ nhiên 'o cho '
n
{ , chi' hQ* cho ,333+
XiQ* ( S u
n
K D Lu 8 D ∈ M4 3 v D h nN *' c.: T S '
(
S '
D
L'
un
{ ,N K '
D
+
X# '
n
{ , chi' hQ* cho ,333 Sg '
un
{ , chi' hQ* cho ,333+
X1y !' ch0 ố *1n c2ng c&' '
(
cFng chính là !' ch0 ố *1n c2ng c&' '
D
+ TiQp *h`o4
*' *#( !' ch0 ố *1n c2ng c&' '
D
+ Tính chc* 'u $ưuc uy A' *B *ính chc* 5+
T@=8 78A6 &( MQu ' ∈ M Dà L'4 6N S , *h# '
,33
{ , chi' hQ* cho ,;6+
C8G=? 4=8( Do '
;3
{ , <;6 nên '
;3
4 '
53
4 '
63
4 '
>3
9hi chi' cho ;6 c. c2ng ố Hư là ,
⇒'
;3
K '
53
K '
63
K '
>3
K , <6+ X1y '
,33
{ , S L'
;3
{ ,NL '
>3
K '
63
K '
53
K '
;3
K ,N <
,;6+
Bà !%( T#( !' ch0 ố *1n c2ng c&' ,;<
,3,
+
GB( Th`o t"nh !h@t E4 Ho L,;<4 6N S , ⇒,;<
,33
{ , <,;6 L,N+
kJ* 9hác: ,;<
,33
{ , S L,;<
;6
{ ,NL,;<
;6
K ,NL,;<
63
K ,N ⇒,;<
,33
{ , <> L;N+
X# L>4 ,;6N S ,4 *B L,N Dà L;N uy A': ,;<
,33
{ , <,333
⇒,;<
,3,
S ,;<L,;<
,33
{ ,N K ,;< S ,3339 K ,;< L9 ∈ MN+ X1y ,;<
,3,
c. !' ch0 ố *1n
c2ng là ,;<+
Bà !"( T#( !' ch0 ố *1n c2ng c&' <
<77+++7>
+
GB( Th`o t"nh !h@t E4 Ho L74 6N S , Sg 7
,33
{ , chi hQ* cho ,;6 L,N+
Tương *[ !ài ,,4 *' c. 7
,33
{ , chi' hQ* cho > L;N+
X# L>4 ,;6N S ,4 *B L,N Dà L;N uy A': 7
,33
{ , chi' hQ* cho ,333 ⇒<
<77+++7>
S 7
,77+++7
S
7
,33p K 77
S 7
77
L7
,33p
{ ,N K 7
77
S ,333a K 7
77
Lp4 a ∈ MN+
X1y !' ch0 ố *1n c2ng c&' <
<77+++7>
cFng chính là !' ch0 ố *1n c2ng c&' 7
77
+ ˆIi D#
7
,33
{ , chi' hQ* cho ,333 ⇒!' ch0 ố *1n c2ng c&' 7
,33
là 33, (à 7
77
S 7
,33
: 7 ⇒!' ch0
TA'ng ;;
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
ố *1n c2ng c&' 7
77
là >>7 LH| 9i/( *A' ch0 ố *1n c2ng c&' 7
77
là 74 'u $. H[' Dào phpp
nh@n }}}7 7 +++33, × · $/ Tác $inh }}7 >>7 · N+ X1y !' ch0 ố *1n c2ng c&' <
<77+++7>
là >>7+
MQu ố $j cho chi' hQ* cho > *h# *' cFng c. *h/ *#( !' ch0 ố *1n c2ng ()* cách
gián *iQp *h`o các !ưEc: T#( Hư c&' phpp chi' ố $. cho ,;64 *B $. uy A' các 9hb n…ng
c&' !' ch0 ố *1n c2ng4 cuối c2ng 9i/( *A' $iều 9iln chi' hQ* cho > $/ chZn giá *Ai $%ng+
Bà !&( T#( !' ch0 ố *1n c2ng c&' ;335
;33
+
GB( Ho L;3354 6N S , Lt"nh !h@t EN ⇒;335
,33
chi' cho ,;6 Hư , ⇒;335
;33
S L;335
,33
N
;
chi' cho ,;6 Hư , ⇒;335
;33
ch- c. *h/ *1n c2ng là ,;64 ;6,4 <=64 63,4 6;64 =6,4 >=6+ Do
;335
;33
<> nên ch- c. *h/ *1n c2ng là <=6+
Bà 6<H I<= JK=?(
Bà !'( ChCng (inh ,
n
K ;
n
K <
n
K 5
n
chi' hQ* cho 6 9hi Dà ch- 9hi n 9h:ng chi' hQ* cho
5+
Bà !)( ChCng (inh 7
;333;33<
4 =
;333;33<
c. ch0 ố *1n c2ng giống nh'u+
Bà !*( T#( h'i ch0 ố *1n c2ng c&':
'N <
777
!N ,,
,;,<

Bà "+( T#( h'i ch0 ố *1n c2ng c&':
S S ;
<
K ;
;<
K +++ K ;
533;<

Bà "!( T#( !' ch0 ố *1n c2ng c&':
S S ,
;335
K ;
;335
K +++ K ;33<
;335

Bà ""( Cho L'4 ,3N S ,+ ChCng (inh A"ng !' ch0 ố *1n c2ng c&' '
,3,
cFng !"ng !' ch0
ố *1n c2ng c&' '+
Bà "#( Cho R là ()* ố chGn 9h:ng chi' hQ* cho ,3+ Hjy *#( !' ch0 ố *1n c2ng c&'
R
;33
+
Bà "$( T#( !' ch0 ố *1n c2ng c&' ố:
,77<
,775,776 +++;333

Bà "%( T#( áu ch0 ố *1n c2ng c&' 6
;,
+
TA'ng ;<
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
B3y sè cã #ui lu[t
I > Ph¬ng ph¸p dù ®o¸n vµ quy np !
L@"ng ()t sè t@sng hîp ,hi gep &µi t"2n tÝnh tMng hEu hAn
Sn % a
1
F a
=
F .... a
n
K1.
tQng c2ch nµ" 0ã ta &i!t 0îc ,!t #u7 K;ù 0"2n , h"ec &µi t"2n
chVng (inh ,hi 03 ch" &i!t ,!t #u7.. Lh$ ta nªn sG ;nng ph¬ng ph2p
nµy vµ h1u nh th! nµ" c_ng chVng (inh 0îc .
"# d$ % J LÝnh tMng S
n
%1FXFR F... F K=n 51 .
LhG t@ùc ti!p ta th'y J S
1
% 1
S
=
% 1 F X %=
=

S
X
% 1F XF R % d % X
=

... ... ...
La ;ù 0"2n Sn % n
=

Yíi n % 1g=gX ta th'y ,!t #u7 08ng
gi7 sG víi n% , K , ≥ 1. ta cã S
,
% ,
=
K=.
ta c1n ph7i chVng (inh S
,
F 1 % K , F1 .
=
K X.
Lh[t v[y c)ng = v! c+a K =. víi =, F1 ta cã
1FXFR F... F K=, f 1. F K =, F1. % ,
=
F K=, F1.
v$ ,
=
F K =, F1. % K , F1.
=
nªn ta cã KX. tVc lµ S
,F1
% K , F1.
=

thi" nguyªn lu #uy nAp &µi t"2n 0îc chVng (inh
v[y Sn % 1FX%R F ... F K =n 51. % n
=

L¬ng tù ta cã th\ chVng (inh c2c ,!t #u7 sau 0?y &Qng ph¬ng
ph2p #uy nAp t"2n hDc .
1, 1 F =FX F .... F n %
;
N , L + n n
TA'ng ;5
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
=, 1
=
F =
=
F ..... F n
=
%
6
N , ; NL , L + + n n n
X, 1
X
F=
X
F ..... F n
X
%
;
;
N , L
1
]
1

¸
+ n n
W, 1
R
F =
R
F .... F n
R
%
,;
,
.n
=
Kn F 1.
=
K =n
=
F =n f 1 .
II > Ph ¬ng ph¸p &h' ()ªn t)*p !
`i7 sG ta c1n tÝnh tMng K1. (µ ta cã th\ &i\u ;ivn a
i
, i %
1,=,X...,n , #ua hihu hai sè hAng liªn ti!p c+a 1 ;3y sè ,h2c , chÝnh j2c
h¬n , gi7 sG J a
1
% &
1
5 &
=

a
=
% &
=
5 &
X

.... .... .....
a
n
% &
n
f &
nF 1
,hi 0ã ta cã ngay J
S
n
% K &
1
f &
=
. F K &
=
f &
X
. F ...... F K &
n
f &
n F 1
.
% &
1
f &
n F 1

YÝ ;n = J tÝnh tMng J
S %
,33 + 77
,
+++++++
,< + ,;
,
,; + ,,
,
,, + ,3
,
+ + + +
La cã J
,,
,
,3
,
,, + ,3
,
− ·
,
,;
,
,,
,
,; + ,,
,
− ·
,
,33
,
77
,
,33 + 77
,
− ·
B" 0ã J
S %
,33
7
,33
,
,3
,
,33
,
77
,
+++++++
,;
,
,,
,
,,
,
,3
,
· − · − + + − + −
• BAng tMng #u2t
S
n
%
N , L
,
++++++
< + ;
,
; + ,
,
+
+ + +
n n
K n ^ 1 .
% 15
, ,
,
+
·
+ n
n
n
YÝ ;n X J tÝnh tMng
TA'ng ;6
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
S
n
%
N ; NL , L
,
++++++
6 + 5 + <
,
5 + < + ;
,
< + ; + ,
,
+ +
+ + + +
n n n
La cã S
n
%

,
_

¸
¸
+ +

+
+ +
,
_

¸
¸
− +
,
_

¸
¸

N ; NL , L
,
N , L
,
;
,
++++++++
5 + <
,
< + ;
,
;
,
< + ;
,
; + ,
,
;
,
n n n n
S
n
%

,
_

¸
¸
+ +

+
+ + − + −
N ; NL , L
,
N , L
,
++++++
5 + <
,
< + ;
,
< + ;
,
; + ,
,
;
,
n n n n
S
n
%
N ; NL , L 5
N < L
N ; NL , L
,
; + ,
,
;
,
+ +
+
·

,
_

¸
¸
+ +

n n
n n
n n
YÝ ;n W J tÝnh tMng
S
n
% 1w F=.= w F X.X w F ...... F n .nw K nw % 1.=.X ....n .
La cã J 1w % =w 51w
=.=w % X w 5=w
X.Xw % Ww 5Xw
..... ..... .....
n.nw % Kn F 1. fnw
Y[y S
n
% =w 5 1w FXw f = w F Ww 5 Xw F...... F K nF1. w f nw
% K nF1. w 5 1w % K nF 1. w 5 1
YÝ ;n R J tÝnh tMng
S
n
%
[ ]
; ; ;
N , L
, ;
+++++++
N < + ; L
6
N ; + , L
<
+
+
+ + +
n n
n
La cã J
[ ]
8
N , L
, ,
N , L
, ;
; ; ;
+
− ·
+
+
i i i i
i
i % 1 g = g Xg ....g n
B" 0ã S
n
% K 15

,
_

¸
¸
+
− + +
,
_

¸
¸
− +
; ; ; ; ;
N , L
, ,
+++++
<
,
;
,
N
;
,
n n
% 15
; ;
N , L
N ; L
N , L
,
+
+
·
+ n
n n
n
III > Ph ¬ng ph¸p g)+) ph ¬ng t,×nh v-) .n (µ t/ng c0n t#nh!
TA'ng ;6
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
YÝ ;n a J LÝnh tMng
S % 1F=F=
=
F....... F =
1SS
K W.
ta vi!t lAi S nh sau J
S % 1F= K1F=F=
=
F....... F =
dd
.
S % 1F= K 1 F=F=
=
F ...... F =
dd
F =
1SS
5 =
1SS
.
%^ S% 1F= K S 5=
1SS
. K R.
L* KR. suy @a S % 1F =S 5=
1S1
 S % =
1S1
51
YÝ ;n b J tÝnh tMng
S
n
% 1F p F p
=
F p
X
F ..... F p
n
K p

1.
La vi!t lAi S
n
;íi ;Ang sau J
S
n
% 1Fp K 1FpFp
=
F.... F p
n51
.
S
n
% 1 F p K 1Fp Fp
=
F..... F p
n51
F p
n
fp
n
.
 S
n
% 1Fp K S
n
fp
n
.
 S
n
% 1 Fp.S
n
fp
nF1

 S
n
K p 51 . % p
nF1
51
 S
n
%
,
,
,


+
#
k
n

YÝ ;n c J LÝnh tMng
S
n
% 1F =p FXp
=
F .... F K nF1 . p
n
, K p

1.
La cã J p.S
n

% p F =p
=
F Xp
X
F ..... F K nF 1. p
n F1

% =p fp FXp
=
fp
=
F Wp
X
fp
X
F ...... F KnF1. p
n
5 p
n
F KnF1.p
n
fp
n
F
K nF1. p
nF1
% K =p F Xp
=
FWp
X
F ...... FKnF1. p
n
. f K p Fp F p F .... p
n
. F K nF1.
p
nF1
% K 1F =pF Xp
=
FWp
X
F ....... F K nF1. p
n
. f K 1 F pF p
=
F .... F p
n
. F
K n F1 . p
nF1
TA'ng ;=
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
p
.
S
n
%S
n
5

,
,
N , L
,
,
+
+
+ +


n
n
k n
k
k
K thi" YB b .
PAi cã Kp51.S
n
% KnF1.p
nF1


5
,
,
,


+
k
#
n
 S
n
%
;
, ,
N , L
,
,
N , L




+
+ +
k
#
#
k n
n n
I" > Ph ¬ng ph¸p t#nh qu1 c¸c t/ng ®2 3)*t
• /2c ,Ý hihu J n
n
i
i
( ( ( ( ( + + + + ·

·
++++++
< ; ,
,
• /2c tÝnh ch't J
1, ∑ ∑ ∑
· · ·
+ · +
n
i
n
i
n
i
i i i i
< ( < (
, , ,
N L
=, ∑ ∑
· ·
·
n
i
i
n
i
i
( ( ( (
, ,
+
YÝ ;n d J LÝnh tMng J
S
n
% 1.= F =.X F X.W F ......... F nK nF1.
La cã J S
n
% ∑ ∑ ∑ ∑
· · · ·
+ · + · +
n
i
n
i
n
i
n
i
i i i i i i
, , ,
; ;
,
N L N , L

Y$ J

6
N , ; NL , L
;
N , L
++++ < ; ,
,
;
,
+ +
·
+
· + + + + ·


·
·
n n n
i
n n
n i
n
i
n
i
KLhi" x .
ch" nªn J S
n
%
<
N ; NL , L
6
N , ; NL , L
;
N , L + +
·
+ +
+
+ n n n n n n n n
YÝ ;n 1S J LÝnh tMng J
S
n
%1.=F=.RFX.cF.......FnKXn51.
ta cã J S
n
% ∑ ∑
· ·
− · −
n
i
n
i
i i i i
, ,
;
N < L N , < L
% ∑ ∑
· · ·

n
i
n
i
i i
, ,
;
<
TA'ng ;>
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
Lhi" Kx. ta cã J
S
n
%
N , L
;
N , L
6
N , ; NL , L <
;
+ ·
+

+ +
n n
n n n n n
YÝ ;n 11 . LÝnh tMng
S
n
% 1
XF
F=
X
FR
X
F... F K=n F1 .
X

ta cã J
S
n
% yK 1
X
F=
X
FX
X
FW
X
F....FK=nF1.
X
z fy=
X
FW
X
Fa
X
F....FK=n.
X
z
% y1
X
F=
X
FX
X
FW
X
F ..... F K=n F1 .
X
z 5c K1
X
F=
X
FX
X
FW
X
F......F
n
X
.
S
n
%
5
N , L >
5
N ; ; L N , ; L
; ; ; ;
+

+ + n n n n
K thi" Kx. f X .
%K nF1.
=
K=nF1.
=
f =n
=
KnF1.
=

% Kn F1 .
=
K=n
=
FWn F1.
Y{ Y[n ;nng t@ùc ti!p c-ng thVc tÝnh tMng c2c sè hAng c+a ;3y sè
c2ch 0Òu K HDc sinh líp a .
• /¬ s| lu thuy!t J
F 0\ 0!( sè hAng c+a 1 ;3y sè (µ = sè hAng liªn ti!p c+a ;3y c2ch
nhau cNng 1 sè 0¬n vl , ta ;Nng c-ng thVcJ
Sè sè hAng % K sè cuèi f sè 01u S J K ,h"7ng c2ch . F 1
F q\ tÝnh tMng c2c sè hAng c+a ()t ;3y sè (µ = sè hAng liªn ti!p
c2ch nhau cNng 1 sè 0¬n vl , ta ;Nng c-ng thVcJ
LMng % K sè 01u f sè cuèi . .K sè sè hAng . J=
YÝ ;n 1= J
LÝnh tMng I % 1d F=S F=1 F.... F 1X=
Sè sè hAng c+a I lµ J K 1X= f 1d . J 1 F1 % 11W K sè hAng .(
I % 11W K 1X= F1d . J = % caSb
YÝ ;n 1X J LÝnh tMng
t % 1 FR Fd F.......F =SSR F=SSd
TA'ng ;7
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
sè sè hAng c+a t lµ K =SSd f 1 . J W F 1 % RSX
t % K =SSd F1 . .RSX J= % RSRR1R
Yx { Y?n ;nng 1 sè c-ng thVc chVng (inh 0îc vµ" lµ( t"2n
YÝ ;n 1W J /hVng (inh @Qng J , K ,F1. K,F=S 5d,51.,K,F1. % X, K , F1
.
L* 0ã tÝnh tMng S % 1..=F=.X F X.W F...... F n Kn F 1.
/hVng (inh J c2ch 1 J YL % ,K,F1.K,F=. fK,51. ,K,F1.
% ,K ,F1.
[ ] N , L N ; L − − + 1 1
% , K,F1. .X % X,K,F1.
/2ch = J La cã , K , F1. % ,K,F1..
<
N , L N ; L − − + 1 1

%
<
N , NL , L
<
N ; NL , L − +

+ + 1 1 1 1 1 1
*
 X, K ,51. % , K,F1.K,F=. f K,51. ,K,F1.
%^ 1.= %
,+;+< 3+,+;
< <


;+<+5 ,+;+<
;+<
< <
+++++++++++++++++++++++++++++++++++
L ,NL ;N L ,N L ,N
L ,N
< <
n n n n n n
n n
· −
+ + − +
+ · −
S %
,+;+3 L ;N L ,N L ,N L ;N
< < <
n n n n n n − + + + +
+ ·
YÝ ;n 1R J /hVng (inh @Qng J
, K,F1. K,F=. K,FX. f K,51. ,K,F1. K,F=. %W, K,F1. K,F=.
t* 0ã tÝnh tMng S % 1.= .X F =.X .W FX.W.R F.... F nKnF1. KnF=.
/hVng (inh J YL % ,K ,F1. K,F=.
[ ] N , L N < L − − + 1 1
% ,K ,F1. K , F= . .W
}8t @a J ,K,F1. K,F=. %
5
N ; NL , L N , L
5
N < NL ; NL , L + + −

+ + + 1 1 1 1 1 1 1 1
2p ;nng J 1.=.X %
5
< + ; + , + 3
5
5 + < + ; + ,

TA'ng <3
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
=.X.W %
5
5 + < + ; + ,
5
6 + 5 + < + ;

..........................................................
nKnF1. KnF=. %
5
N ; NL , L N , L
5
N < NL ; NL , L + + −

+ + + n n n n n n n n
/)ng v! víi v! ta 0îc S %
5
N < n NL ; n NL , n L n + + +
4 5µ) tËp ®Ò ngh6 !
LÝnh c2c tMng sau
1, t % =F a F1S F 1W F ..... F =S=
=, a, I % 1F= F=
=
F=
X
F.....F =
a.=
F =
a X

&, S % R F R
=
F R
X
F ..... F R
dd

F R
1SS

c, / % b F 1S F 1X F .... F ba
X, B % Wd FaW F c1F .... F 1ad
W, S % 1.W F = .R F X.a F W.b F.... F nK n FX . , n % 1,=,X ,....
R, S %
,33 + 77
,
++++++++
5 + <
,
< + ;
,
; + ,
,
+ + + +
a, S %
6, + 67
5
++++
7 + =
5
= + 6
5
+ + +
b, I %
66 + 6,
6
++++++
;6 + ;,
6
;, + ,6
6
,6 + ,,
6
+ + + +
c, < %
;336 ; , 3
<
,
+++++
<
,
<
,
<
,
+ + + +
d, S
n
%
N ; NL , L
,
+++++
5 + < + ;
,
+ < + ; + ,
,
+ +
+ + +
n n n
1S, S
n
%
,33 + 77 + 7>
;
+++++
5 + < + ;
;
< + ; + ,
;
+ + +
11, S
n
%
N < NL ; NL , L
,
++++++
6 + 5 + < + ;
,
5 + < + ; + ,
,
+ + +
+ + +
n n n n
1=, < % d F dd F ddd F...... F dd..... .....d
RS chE sè d
1X, /h"J S
1
% 1F= S
X
% aFbFcFd
TA'ng <,
Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6
S
=
% XFWFR S
W
% 1S F11 F1= F1X F 1W
LÝnh S
1SS
%]
L@"ng #u2 t@$nh &Zi ;~ng hDc sinh gi4i , t-i 03 ,!t hîp c2c ;Ang t"2n
cã liªn #uan 0!n ;Ang tÝnh tMng 0\ @•n luyhn ch" c2c i( , ch€ng
hAn ;Ang t"2n t$( j J
1W, a, KjF1. F KjF=. F KjFX. F...... F K jF1SS . % RSbS
&, 1 F = F X F W F.............F j % c=S
c, 1 F
,77,
,7>7
,
N , L
;
++++++
,3
,
6
,
<
,
·
+
+ + + +
x x
Hay c2c &µi t"2n chVng (inh sù chia h!t liªn #uan
1R, /hVng (inh J a, I % WF =
=
F=
X
F=
W
F..... F =
=S
lµ lu• th*a c+a =
&, t %= F =
=
F =
X
F ...... F =
aS
 X g bg 1R
c, / % X F X
X
FX
R
F ....F X
1dd1
 1X g W1
;, B % 11
d
F 11
c
F11
b
F......F 11 F1  R
TA'ng <;

Chuyên Đề Bồi Dưỡng HSG Toán 6 n(n + 1)(n + 2)(n + 3) + 1 = n.(n + 3(n + 1)(n + 2) + 1 = (n2 + 3n)( n2 + 3n + 2) + 1 (*) Đặt n2 + 3n = t (t ∈ N) thì (*) = t( t + 2 ) + 1 = t2 + 2t + 1 = ( t + 1 )2 = (n2 + 3n + 1)2 Vì n ∈ N nên n2 + 3n + 1 ∈ N Vậy n(n + 1)(n + 2)(n + 3) + 1 là số chính phương. Bài 3: Cho S = 1.2.3 + 2.3.4 + 3.4.5 + . . . + k(k+1)(k+2) Chứng minh rằng 4S + 1 là số chính phương . Ta có k(k+1)(k+2) =
1 1 k(k+1)(k+2).4 = k(k+1)(k+2).[(k+3) – (k-1)] 4 4 1 1 = k(k+1)(k+2)(k+3) - k(k+1)(k+2)(k-1) 4 4 1 1 1 1 1 1 ⇒ S = .1.2.3.4 - .0.1.2.3 + .2.3.4.5 - .1.2.3.4 +…+ k(k+1)(k+2)(k+3) 4 4 4 4 4 4 1 k(k+1)(k+2)(k-1) = k(k+1)(k+2)(k+3) 4

4S + 1 = k(k+1)(k+2)(k+3) + 1 Theo kết quả bài 2 ⇒ k(k+1)(k+2)(k+3) + 1 là số chính ph ương. Bài 4: Cho dãy số 49; 4489; 444889; 44448889; … Dãy số trên được xây dựng bằng cách thêm số 48 vào giữa số đứng trước nó. Chứng minh rằng tất cả các số của dãy trên đều là số chính phương. Ta có 44…488…89 = 44…488..8 + 1 = 44…4 . 10n + 8 . 11…1 + 1
n chữ số 4 n-1 chữ số 8 n chữ số 4 n chữ số 8 n chữ số 4 n chữ số 1

= 4.

10 n − 1 10 n − 1 4.10 2 n − 4.10 n + 8.10 n − 8 + 9 4.10 2 n + 4.10 n + 1 . 10n + 8. +1= = 9 9 9 9 2 n  2.10 + 1   =    3  

Ta thấy 2.10n +1=200…01 có tổng các chữ số chia hết cho 3 nên nó chia hết cho 3
 2.10 + 1   ⇒    3  
n

2

n-1 chữ số 0

∈ Z hay các số có dạng 44…488…89 là số chính phương.

Bài 5: Chứng minh rằng các số sau đây là số chính phương: A = 11…1 + 44…4 + 1
2n chữ số 1 n chữ số 4

B = 11…1 + 11…1 + 66…6 + 8 Trang 2

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->