BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG

CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12

BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12
* BUØI VAÊN TIEÁN Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät 3.1. Muïc ñích, ñoái töôïng : * Muïc ñích : - Höôùng daãn hoïc sinh kyõ naêng veõ caùc loaïi vaø daïng bieåu ñoà ñòa lí trong chöông trình SGK ñòa lí lôùp 12. - Goùp phaàn naâng cao keát quûa hoïc taäp, ñaëc bieät trong caùc baøi kieåm tra chaát löôïng hoïc kyø vaø thi toát nghieäp THPT cuûa boä moân Ñòa lí. * Ñoái töôïng nghieân cöùu : - Giaùo vieân trong vieäc giaûng daïy. - Hoïc sinh trong vieäc hoïc taäp. 3.2. Nhieäm vuï : - Nghieân cöùu phöông phaùp daïy thöïc haønh veõ caùc loaïi vaø daïng bieåu ñoà . - Ñöa ra nhöõng nguyeân taéc chung veà thöïc haønh kyõ naêng veõ bieåu ñoà cô baûn trong chöông trình ñòa lí lôùp 12 qua thöïc teá kieåm nghieäm cuûa baûn thaân. 3.3. Phaïm vi cuûa ñeà taøi : - Caùc baøi taäp thöïc haønh trong chöông trình SGK ñòa lí lôùp 12 . - Giôùi haïn trong phöông phaùp daïy hoïc thöïc haønh kyõ naêng ñòa lí : Veõ caùc loaïi vaø daïng bieåu ñoà cô baûn trong chöông trình ñòa lí lôùp 12. 3.4. Giaù trò söû duïng cuûa ñeà taøi : - Ñeà taøi coù theå öùng duïng hoaëc laøm taøi lieäu tham khaûo trong vieäc giaûng daïy ñòa lí noùi chung vaø höôùng daãn thöïc haønh kyõ naêng veõ bieåu ñoà trong chöông trình ñòa lí lôùp 12 noùi rieâng ôû tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät .

Mar. 31

PHAÀN I MÔÛ ÑAÀU 1/ Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi : Töø thöïc tieãn cuûa vieäc giaûng daïy ñòa lí lôùp 12 vaø thi toát nghieäp THPT ñoái vôùi boä moân ôû trong tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät chính laø lí do caáp thieát khieán toâi choïn ñeà taøi naøy. 2/ Tình hình nghieân cöùu : Trong quaù trình giaûng daïy ñòa lí caáp THPT ,caùc giaùo vieân ñaõ söû duïng nhieàu phöông phaùp daïy hoïc, trong ñoù phöông phaùp daïy thöïc haønh - ñaëc bieät laø thöïc haønh kyõ naêng veõ bieåu ñoà cho lôùp 12 chöa thöïc söï ñöôïc chuù yù; trong khi ñeà kieåm tra vaø ñaùnh giaù, keå caû kyø thi toát nghieäp THPT ñeàu coù phaàn kieán thöùc naøy. Chính vì vaäy phaàn thöïc haønh kyõ naêng veõ trong chöông trình ñòa lí lôùp 12 thöôøng khoâng ñaït keát quûa cao. Trong caùc taøi lieäu tham khaûo, coù nhieàu taùc giaû ñaõ ñeà caäp ñeán nhöõng kyõ naêng laøm baøi thöïc haønh, tuy vaäy ñeán nay chöa coù moät giaùo trình chuyeân bieät naøo giaûng daïy rieâng cho thöïc haønh kyõ naêng ñòa lí noùi chung vaø vieäc veõ bieåu ñoà noùi rieâng. Vieäc nghieân cöùu vaø thöû nghieäm bieän phaùp höôùng daãn thöïc haønh kyõ naêng ñòa lí veõ caùc loaïi vaø daïng bieåu ñoà cô baûn trong caùc baøi taäp ñòa lí lôùp 12 coù yù nghóa lí luaän vaø thöïc tieãn caáp baùch . 3/ Muïc ñích, ñoái töôïng vaø nhieäm vuï nghieân cöùu, phaïm vi vaø giaù trò söû duïng cuûa ñeà taøi: Page 1

Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät

nhöng leân lôùp 12 nhöõng kyõ naêng ñoù phaàn naøo ñaõ khoâng coøn naém chaéc. chaám thi Ñaïi hoïc khoái C trong nhieàu naêm.Kinh nghieäm thöïc teá cuûa vieäc giaûng daïy ñòa lí lôùp 12 vaø chaám thi toát nghieäp THPT.Chöông III : 8 tieát ( caùc vaán ñeà kinh teá .Chöông II : 10 tieát ( caùc vaán ñeà kinh teá . Vì vaäy. vieäc ñaàu tieân laø phaûi naém hieåu ñaëc ñieåm cuûa töøng Mar.4 caâu hoûi baøi taäp. ñuùng. + Thuyeát trình.3. . Moãi loaïi bieåu ñoà laïi coù theå duøng ñeå bieåu hieän nhieàu muïc ñích khaùc nhau. 31 Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 2 .Vaán ñeà thöïc haønh veõ bieåu ñoà trong chöông trình lôùp 12 khoâng ñeà caäp ñeán trong 1 tieát daïy cuï theå naøo maø chuû yeáu laø naèm ôû phaàn baøi taäp ( 10 % ). ôû cuoái moãi baøi thöôøng coù töø 3 . * Ñeå ñaûm baûo ñaït ñöôïc keát quûa cao trong vieäc hoïc taäp boä moân. chính xaùc . Trong ñoù coù khoaûng > 50% caâu hoûi taùi hieän vaø môû roäng kieán thöùc. .Caùc phöông phaùp coù lieân quan ñeán lí luaän daïy hoïc ñoåi môùi. Ñoàng thôøi phaùt huy ñöôïc khaû naêng veõ bieåu ñoà noùi chung vaø veõ bieåu ñoà ñòa lí noùi rieâng. Hieän traïng daïy vaø hoïc ñòa lí lôùp 12 : . caùc thaày coâ giaùo caàn phaûi töï boá trí thôøi gian nhaát ñònh vaø phuø hôïp ñeå höôùng daãn hoïc sinh thöïc haønh nhöõng kyõ naêng cô baûn veà veõ bieåu ñoà thöôøng gaëp trong caùc baøi thi chaát löôïng hoïc kyø vaø thi toát nghieäp boä moân. Khaùi quaùt veà chöông trình ñòa lí lôùp 12 : * Baøi môû ñaàu + 4 chöông : .Chöông I : 3 tieát ( caùc nguoàn löïc ) . + Tröïc quan. KEÁT QUÛA NGHIEÂN CÖÙU 1/ Cô sôû cuûa vieäc löïa choïn ñeà taøi : 1. 1. 4/ Phöông phaùp nghieân cöùu : . . trong khi ñeán thôøi ñieåm naøy veà phaàn thöïc haønh kyõ naêng veõ bieåu ñoà ñoái vôùi hoïc sinh lôùp 12 ñaõ phaûi hoaøn thieän ( phaûi veõ nhanh. ñaày ñuû vaø ñeïp ).Laøm taøi lieäu tham khaûo hoïc taäp. < 25% caâu hoûi veà kyõ naêng ( trong ñoù veõ bieåu ñoà khoaûng 10% ) 1. PHAÀN II NOÄI DUNG.2. Trong khi kieán thöùc lí thuyeát cuûa caùc baøi hoïpc raát daøi. oân luyeän thi toát nghieäp THPT vaø thi ÑH_CÑ cho hoïc sinh 12.1. * Caùc loaïi bieåu ñoà raát phong phuù vaø ña daïng.Chöông IV : 3 tieát ( Vieät Nam trong moái quan heä vôùi caùc quoác gia Ñoâng Nam AÙ ) * Noäi dung chöông trình chuû yeáu laø caùc baøi lí thuyeát. 25% caâu hoûi suy luaän. + Thaûo luaän nhoùm.BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 .Vôùi noäi dung vaø thôøi löôïng nhö treân thì vieäc giaûng daïy chuû yeáu nghieâng veà maët lí thuyeát vaø giaûng daïy theo caùc phöông phaùp sau : + Neâu vaán ñeà . Khaùi quaùt chung veà kyõ naêng veõ bieåu ñoà ñòa lí trong chöông trình caáp THPT : * Bieåu ñoà laø moät hình veõ cho pheùp moâ taû moät caùch deã daøng ñoäng thaùi phaùt trieån cuûa moät ñaïi löôïng ( hoaëc so saùnh ñoäng thaùi phaùt trieån cuûa 2-3 ñaïi löôïng ).xaõ hoäi trong caùc vuøng ) . giaùo vieân khoâng coøn thôøi gian höôùng daãn hoïc sinh veõ bieåu ñoà.Phöông phaùp thöû nghieäm .xaõ hoäi cuï theå ) . theå hieän quy moâ vaø cô caáu thaønh phaàn cuûa 1 toång theå . so saùnh töông quan veà ñoä lôùn cuûa 1 ñaïi löôïng ( hoaëc 2-3 ñaïi löôïng ). Tuy hoïc sinh ñaõ ñöôïc hoïc ôû lôùp 11.

ñaày ñuû ) + Tính thaåm myõ ( roõ raøng. c> Bieåu ñoà coät choàng : theå hieän cô caáu thaønh phaàn cuûa moät toång theå vaø so saùnh toång theå ñoù qua nhieàu naêm .Bieåu ñoà coät : bao goàm caùc daïng : coät ñôn ( 1 ñaïi löôïng ). do vaäy giaùo vieân phaûi höôùng daãn hoïc sinh naém chaéc caùc thao taùc vaø nguyeân taéc veõ cuûa töøng loaïi vaø daïng . Bieåu ñoà ñöôøng ( ñoà thò ) : thöôøng ñöôïc söû duïng ñeå theå hieän moät tieán trình .naêm thöù hai -nhoùm thöù hai .( Tuy nhieân thöôøng hay ñöôïc söû duïng ñeå theå hieän töông quan veà ñoä lôùn giöõa (1 ) .Veõ heä truïc toïa ñoä vuoâng goùc .ñoäng thaùi phaùt trieån (taêng giaûm . Bieåu ñoà hình . 31 Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 3 . 2. sau ñoù xem xeùt kó baûng soá lieäu vaø phaàn yeâu caàu cuï theå cuûa ñeà baøi ( coù theå noùi : ñaây laø 3 caên cöù cô baûn vaø khoa hoïc ñeå choïn nhanh. coät nhoùm ( nhieàu ñaïi löôïng ).veõ ôû giaù trò tuyeät ñoái hoaëc giaù trò töông ñoái (%) .Bieåu ñoà ñöôøng ( ñoà thò ) : bao goàm caùc daïng : 1 ñöôøng .hình hoïc ( thöôøng duøng hình troøn ) : thöôøng duøng ñeå theå hieän quy moâ vaø cô caáu thaønh phaàn cuûa moät toång theå .hoaëc theå hieän cô caáu thaønh phaàn cuûa moät toång theå . b> Bieåu ñoà theå hieän 2 hoaëc 3 ñaïi löôïng :Veõ heä truïc toïa ñoä vuoâng goùc ( 2 truïc tung vaø 1 truïc hoaønh ) . a> Bieåu ñoà coät ñôn : theå hieän töông quan ñoä lôùn cuûa 1 ñaïi löôïng qua thôøi gian .so saùnh töông quan veà ñoä lôùn cuûa 1 ñaïi löôïng .4. b> Bieåu ñoà coät nhoùm : theå hieän töông quan ñoä lôùn cuûa 2 hoaëc 3 ñaïi löôïng qua thôøi gian .naêm thöù ba . 2 hoaëc 3 ñöôøng trong cuøng 1 bieåu ñoà . Coù theå veõ trong heä truïc toïa ñoä hoaëc khoâng duøng heä truïc toïa ñoä vuoâng goùc . * Ñoái vôùi moãi loaïi vaø daïng bieåu ñoà. ñuùng loaïi vaø daïng bieåu ñoà thích hôïp nhaát ). Caùc loaïi bieåu ñoà thöôøng gaëp trong chöông trình daïy vaø hoïc ñòa lí : . baát kyø moät bieåu ñoà naøo sau khi veõ xong cuõng caàn phaûi ñaûm baûo caùc yeâu caàu cô baûn sau : + Tính khoa hoïc ( chính xaùc ) + Tính tröïc quan ( ñuùng. (veõ ôû giaù trò tuyeät ñoái hoaëc töông ñoái (% ) .nhoùm thöù ba …). 2/ Höôùng daãn thöïc haønh kyõ naêng veõ bieåu ñoà trong chöông trình SGK Ñòa lí lôùp 12: 2. (naêm thöù nhaát . caùc ñaïi löôïng ) . Chæ veõ ñöôïc ôû giaù trò töông ñoái (%) . .nhoùm thöù nhaát .thöôøng laø tuyeät ñoái ) . * Tuy vaäy. 2 hoaëc 3 ñaïi löôïng ( hieän töôïng ) qua thôøi gian . goäp 2 hoaëc 3 ñaïi löôïng trong moät naêm laïi laøm moät nhoùm . a> Bieåu ñoà theå hieän cô caáu thaønh phaàn cuûa moät toång theå Mar.thöôøng laø giaù trò töông ñoái 3 . Ñaëc ñieåm cuûa caùc loaïi vaø daïng bieåu ñoà 1.2 ñaïi löôïng hoaëc nhieàu ñaïi löôïng . (veõ ôû giaù trò tuyeät ñoái hoaëc töông ñoái (%) .1. coät choàng ( cô caáu thaønh phaàn cuûa moät toång theå ).veõ ôû giaù trò tuyeät ñoái .thöôøng veõ ôû giaù trò tuyeät ñoái .Bieåu ñoà coät (thanh ngang ) :coù theå ñöôïc söû duïng ñeå bieåu hieän ñoäng thaùi phaùt trieån .Veõ heä truïc toïa ñoä vuoâng goùc . quaù trình thöïc haønh choïn veõ khaùc nhau. 1. ñeïp ).BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 loaïi vaø daïng bieåu ñoà. a> Bieåu ñoà theå hieän 1 ñaïi löôïng : Veõ heä truïc toïa ñoä vuoâng goùc (1 truïc tung vaø 1 truïc hoaønh ) .bieán thieân ) cuûa moät ñaïi löôïng .

.Bieåu ñoà mieàn ( thöïc chaát troøn cho 2 naêm .bao nhieâu ñaïi löôïng .. thaùi phaùt trieån cuûa moät ñoái ( 3 ) naêm ñoù .daïng hieän söï bieán thieân khoâng ? bieåu ñoà khoâng thích hôïp ñeå Taêng . bieåu ñoà ñöôøng qua 2 naêm .( 3 ) hình thò ) : thöôøng ñöôïc söû duïng ñeå troøn ngang nhau vaø tính toaùn theå hieän caû cô caáu vaø ñoäng xaùc ñònh baùn kính ( r ) cuûa 2. töôïng (1 toång theå) qua thôøi gian .Bieåu ñoà keát hôïp (coät vaø chæ veõ ñöôïc ôû giaù trò töông ñoái ñöôøng ) : thöôøng goàm 1 coät + 1 (%) .thuoäc khoâng ? coù so saùnh cô caáu ). Xöû lí soá lieäu vaø ñöôøng ñeå theå hieän caû ñoäng chuyeån sang soá % . nhanh choùng vaø chính xaùc .( chuù yù ñaët 2 .7 28.2000 seõ khaùc vôùi caùch ñoà nhanh .5 38. giaù trò tuyeät  Söï keát hôïp ñoàng thôøi ñoái hay töông ñoái .8 döïng Dòch vuï 32. veõ 1 hình thaùi phaùt trieån vaø töông quan troøn cho naêm ñoù . khoâng ? ñeà baøi coù löu yù . daïng bieåu ñoà ñuùng .. 31 Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 4 .2 38. chuyeån sang soá % . gian ñöôïc ghi nhö theá naøo ? ví du ï : Caùc ví duï minh hoïa cuï theå cho vieäc choïn loaïi vaø daïng bieåu ñoà : Ví duï 1 : Cho baûng soá lieäu sau: Baûng cô caáu toång saûn phaåm trong nöôùc (% GDP tính theo giaù hieän haønh ) : Khu vöïc saûn xuaát 1985 1990 1995 Noâng-Laâm-Ngö 40.6 44.7 27.0 Veõ bieåu ñoà thích hôïp nhaát theå hieän cô caáu toång saûn phaåm trong nöôùc qua moät soá naêm treân Ví duï 2 :Cho baûng soá lieäu sau : Mar. coøn moät beân theå hieän a> Caên cöù vaøo ñaëc ñieåm cuûa thôøi gian 2 naêm : naêm 1989 vaø caùc loaïi vaø daïng bieåu ñoà ñaõ naêm 2000 ) .3 hình troøn cho laø bieåu ñoà ñöôøng ( ñoà 3 naêm ..ñuùng : ghi 1989 / 2000 ( Moät beân theå hieän thôøi gian töø 1989 ñeán  :. coù so saùnh ñoä lôùn bieát ( baèng caùch ghi nhôù .. Caùch choïn loaïi .3 22.trong baûng soá lieäu ñaõ v..hoaëc 3 naêm (toái ña theå hieän ñoäng thaùi phaùt trieån ) laø 4 naêm . Nguyeân taéc chung : 2000 . giaûm nhö theá naøo ? thôøi choïn loaïi.Chæ veõ ñöôïc ôû naêm ) : Xöû lí soá lieäu vaø giaù trò tuyeät ñoái .Vieäc c> Caên cöù vaøo yeâu caàu cuï ghi nhôù laø quan troïng nhöng caùi theå cuûa ñeà ( phaàn chöõ vieát ) quan troïng hôn laø vöøa keát hôïp ñeå xem yeâu caàu gì ? coù theå vöøa loaïi boû daàn caùc loaïi .daïng bieåu 1989 .v.. 2.BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 trong 1 naêm .v.2. 4. ñoä lôùn giöõa caùc ñaïi löôïng b> Bieåu ñoà theå hieän cô caáu ( bieåu ñoà coät theå hieän töông thaønh phaàn cuûa moät toång theå quan ñoä lôùn .2 Coâng nghieäp-xaây 27. caùc soá lieäu cuï chuùng ta xaùc ñònh moät caùch theå nhö theá naøo…. theå hieän teân ñaïi löôïng .. chuù thích gì khoâng ?… ñaõ cho . chuù b> Caên cöù vaøo baûng soá lieäu giaûi .v. thoâng thöôøng laø 3 qua thôøi gian .veõ 2 hình 5.thôøi gian -bao caû 3 caên cöù treân cho pheùp nhieâu naêm .

8 .0 82.7 199 7 26.vì khoâng yeâu caàu hieän ñöôïc cô caáu toång saûn theå hieän ñoäng thaùi phaùt trieån. xuaát khaåu .0 2725.5 döïng Dòch vuï 32.4 .hình troøn .6 44.7 Veõ bieåu ñoà thích hôïp nhaát choàng trong thôøi gian 3 naêm cuûa theå hieän cô caáu toång saûn 1 loaïi ñaïi löôïng…Neân ôû ñaây phaåm trong nöôùc töø 1985 -1998 bieåu ñoà hình troøn laø hôïp lí nhaát .Ñoâ la ) : ( Taäp baûn ñoà Ñòa lí lôùp 12 .0 11622. Ví duï 1 ta choïn bieåu ñoà hình troøn : 3 hình troøn theå hieän 3 ÔÛ ví duï 2. 31 Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 5 . phaåm trong töøng naêm laïi vöøa maët khaùc bieåu ñoà mieàn khoâng theå hieän ñoäng thaùi phaùt trieån theå veõ ñöôïc ôû soá lieäu thôøi cuûa toång saûn phaåm qua thôøi gian chæ coù 3 naêm (4 naêm trôû gian.9 199 0 38.4 5121.0 2565. khoâng chæ theå hieän 3 coät Ví duï 3 : Cho baûng soá lieäu sau : Baûng caùn caân xuaát nhaäp khaåu cuûa Vieät Nam thôøi kyø1989 -1999 (Trieäu Ruùp . ta laïi choïn bieåu naêm 1985/1990/1995 .Ñoâ la) : ( Sgk Ñòa lí lôùp 12 -trang 51 ) : Toång Xuaát Nhaäp Caùn caân xuaát soá khaåu khaåu nhaäp khaåu 4511.8 5156.2 25.6 41.7 + 40. chöù khoâng phaûi bieåu nhau.2 27.1 42. vöøa ñuùng vôùi baûng soá leân) . khoâng theå hieän ñöôïc naêm.nhaäp khaåu Vieät Nam thôøi kyø 1985 -2000 (Trieäu Ruùp .1 22. 11540.0 0 Veõ bieåu ñoà thích hôïp nhaát bieåu hieän caùc giaù trò toång soá .2 2540.3 198 9 42.7 1995 199 6 27. coù 3 loaïi bieåu ñoäng thaùi phaùt trieån cuûa cô ñoà theå hieän cô caáu (hình coät caáu toång saûn phaåm qua nhieàu .0 13604.4 2404.4 2580.0 42.9 8155.trang 21 ) : Naêm Toång soá Xuaát khaåu Nhaäp khaåu Naê m 1989 1990 1992 1995 Mar. Lí do choïn : theå hieän cô troøn khoâng theå hieän nhieàu caáu cuûa moät toång theå qua 3 naêm. baùn kính 3 hình troøn khaùc ñoà troøn…Tröôùc heát bieåu ñoà nhau . 5448.2 31.nhaäp khaåu vaøo caùc naêm 1989 -1990 -1992 -1995 vaø 1999 .2 30.619.mieàn ).ñaët ngang ñoà mieàn .chæ coøn bieåu ñoà coät vaø lieäu laïi vöøa phuø hôïp vôùi yeâu bieåu ñoà troøn thì bieåu ñoà coät caàu cuûa ñeà baøi .bieåu ñoà mieàn naêm.2 1998 Noâng-Laâm-Ngö 27. Ví duï 4 : Cho baûng soá lieäu sau : Baûng toång trò giaù xuaát . soá lieäu %.7 22.5 35. bieåu ñoà mieàn vöøa theå khoâng hôïp lí .8 32.384.2706.0 38.8 Coâng nghieäp-xaây 28.5 3 1999 23162.4 .BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 Baûng toång saûn phaåm trong nöôùc phaân theo ngaønh kinh teá (%) : Khu vöïc saûn xuaát 198 5 40.8 1946.

sau ñoù gaïch noái caùc daáu naêm töông öùng laàn löôït duøng caùc daáu chaám ghi nhôù .xaùc ñònh tæ leä thích hôïp  Veõ heä truïc toïa ñoä vuoâng vôùi tæ leä cuûa tôø giaáy veõ.0 2752.thì ta phaûi chuù yù so saùnh ñaëc ñieåm caùc loaïi .0 Veõ bieåu ñoà thích hôïp nhaát theå hieän söï thay ñoåi giaù trò xuaát .4 2404.0 15200.9 9360. Ví duï 3 ta choïn bieåu ñoà coät caùc loaïi khaùc khoâng thích hôïp nhoùm ( Toång soá + xuaát + nhaäp .BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 1985 2555. vöøa phuø hôïp choïn loaïi .5 1857. caùch ghi soá thôøi gian khaåu vaø söï thay ñoåi cuûa toång ( naêm ) töø ñoù loaïi boû daàn giaù trò naøy qua thôøi gian (töø caùc loaïi khoâng thích hôïp ñeå 1985 ñeán 2000 ) .Treân truïc khoâng chia khoaûng caùch naêm ) . nhaäp khaåu thôøi kyø 1985 -2000 ôû nöôùc ta .bieåu ñoà coät choàng baûng soá lieäu ôû phaàn cuoái khoâng chia khoaûng caùch naêm . chuù yù nhieàu ñeán phaàn ñoà mieàn laø ñuùng nhaát vì noù theå hieän caû cô caáu xuaát . ghi giaù trò lôùn ñoù chia treân truïc tung .0 1990 5156.6 1998 20859. 31 Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 6 . Bieåu ñoà ñöôøng ( ñoà thò ) chaám laïi vôùi nhau ñeå taïo thaønh : ñöôøng .sau ñoù Mar.0 2757. naêm cuoái trong caùch naêm .  Caên cöù vaøo soá lieäu  Sau khi ñaõ chia treân 2 truïc cuûa töøng naêm töông öùng laàn xong . tuyeät ñoái . giaù trò caàu cuûa ñeà baøi .4 1992 5121.0 11540. caùc giaù trò chaün (10/20/30/40.3 5825.4 2580.0 14308.9 11143. treân goùc .0 1038.8 1996 18399.3.  Bieåu ñoà coät ñôn ( chia vaø hoaëc 50/100/150/200) .7 2540. cuûa truïc .muoán so saùnh töông quan ñoä lôùn qua töøng naêm  Löu yù : qua 4 ví duï so (1989/1990/1992/1995/1999) .4 1988 3795.Bieåu ñoà coät:  Veõ heä truïc toïa ñoä vuoâng goùc .5 7255. hoaønh ghi soá naêm ñaàu tieân ôû coät nhoùm khoâng chia khoaûng goùc toïa ñoä . hôïp vôùi yeâu caàu cuûa ñeà baøi.daïng bieåu ñoà ñuùng vôùi baûng soá lieäu vaø vöøa phuø 2.sau ñoù chia khoaûng coù theå khoâng duøng heä truïc toïa caùch naêm töông öùng . xaùc ñònh tæ leä thích hôïp truïc tung ghi giaù trò nhoû nhaát (0) vôùi tæ leä cuûa tôø giaáy veõ .sau ôû goùc toïa ñoä . nhau .0 11622.0 2000 29508.Neáu choïn bieåu ñoà coät nhoùm cuûa töøng naêm ) laø thích hôïp thì laïi khoâng thích hôïp vôùi yeâu nhaát vì coù 3 ñaïi löôïng .1 4054.9 698. phuø hôïp vôùi baûng soá lieäu vaø coù theå baûng soá lieäu -vôùi caùc vöøa phuø hôïp vôùi yeâu caàu cuûa döõ lieäu trong baûng gaàn gioáng ñeà baøi .sau ñoù chia ñöôøng .vöøa saùnh ôû treân vaø treân thöïc teá .truïc nhaát ( trong baûng soá lieäu ) ôû hoaønh töông töï nhö bieåu ñoà phaàn cuoái cuûa truïc .6 1999 23162. daïng bieåu ÔÛ ví duï 4 ta choïn loaïi bieåu ñoà . Caùch thöïc hieän nhanh vieäc veõ caùc loaïi bieåu ñoà : 1 .7 1994 9880.3 11499. caên cöù vaøo soá lieäu löôït duøng caùc daáu chaám ghi trong baûng soá lieäu cuûa töøng nhôù .nhaäp chöõ vieát  yeâu caàu cuûa ñeà trong toång giaù trò xuaát nhaäp baøi. ñoä . 2 .

ñöôøng sau. Bieåu ñoà troøn :  Môû khaåu ñoä com -pa choïn (r) baùn kính ñeå xaùc ñònh tæ leä cuûa hình troøn sao cho töông öùng vôùi tæ leä cuûa tôø giaáy veõ .  Caên cöù vaøo soá lieäu % ñaõ cho hoaëc soá lieäu ñaõ chuyeån ñoåi töø soá lieäu thoâ sang soá % .Phaàn thöïc hieän veõ . giaù trò . naêm cuoái cuøng ôû cuoái truïc hoaønh .laàn löôït veõ ñaïi löôïng thöù 1 töø döôùi leân .Dòch chuyeån thöôùc ño ñoä ñeán ñöôøng vöøa veõ ñeå veõ tieáp cho ñaïi löôïng thöù 2 .1998 ) .Teân cuûa bieåu ñoà. chính giöõa bieåu ñoà .  Ñaët 0(0) cuûa thöôùc ño ñoä vaøo ñöôøng (r) caên cöù vaøo soá ñoä cuûa ñaïi löôïng ñaàu tieân treân thöôùc ño ñoä chaám ngoaøi ñöôøng troøn ñeå ghi nhôù. vieát 2 doøng.GIA TAÊNG DAÂN SOÁ VIEÄT NAM Mar.  Caên cöù vaøo soá lieäu ñaõ ñöôïc chuyeån ñoåi . 2.sau ñoù veõ ñaïi löôïng thöù 3 töø treân xuoáng (cô caáu coù 3 thaønh phaàn ).chia khoaûng caùch naêm treân truïc hoaønh.chia khoaûng caùch naêm töø naêm ñaàu ñeán naêm cuoái . xaùc ñònh tæ leä töông öùng vôùi tæ leä cuûa tôø giaáy veõ .vieát chöõ in ñöùng. 3 .xöû lí ( soá lieäu thoâ → soá töông ñoái % → soá ñoä (0) . caùch veõ töông töï nhö caùch veõ bieåu ñoà coät vaø veõ bieåu ñoà ñöôøng . Bieåu ñoà keát hôïp ( coät + ñöôøng ) :  Veõ heä truïc toïa ñoä vuoâng goùc . .soá ño löôïng giaùc .  Teân cuûa bieåu ñoà thöôøng naèm treân bieåu ñoà .4.thöù 4… 4 . veõ laàn löôït ñaïi löôïng thöù 1.veõ giaù trò . doøng ñaàu tieân ghi noäi dung cuûa bieåu ñoà vaø ñòa ñieåm ( phaïm vi khoâng gian ).sau ñoù laàn löôït veõ : ñaïi löôïng naøo coù giaù trò lôùn veõ tröôùc .thöù 2 töø döôùi leân . chia naêm ñaàu tieân ôû goác toïa ñoä .sau ñoù keû ñöôøng baùn kính qui ñònh ôû tia 12 h (giôø) .ñaïi löôïng naøo coù giaù trò nhoû veõ sau (veõ laàn löôït theo chieàu quay cuûa kim ñoàng hoà ) . Ví duï : BIEÅU ÑOÀ . Hoaøn thieän moät bieåu ñoà :  Moãi moät bieåu ñoà thoâng thöôøng goàm coù 3 phaàn : . 31 ( 1930 .BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 duøng caùc daáu chaám cuûa caùc naêm laøm trung ñieåm cuûa caùc ñoaïn thaúng ñeå ñònh kích thöôùc cuûa caùc coät ( kích thöôùc caùc coät baèng nhau  thích hôïp nhaát laø 1 oâ li giaáy vôû ) . sau ñoù noái chaám vaøo taâm cuûa ñöôøng troøn.coät tröôùc. Löu yù neân ghi ngaén goïn.“Gia taêng daân soá” : laø : noäi dung theå hieän cuûa bieåu ñoà .  Caên cöù vaøo soá lieäu trong baûng .“ Vieät Nam “ : laø : ñòa ñieåm (phaïm vi khoâng gian ) Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 7 . Bieåu ñoà mieàn :  Veõ 1 hình chöõ nhaät naèm ngang ( caïnh chieàu doïc = 4. doøng thöù 2 ghi thôøi gian.100 % ôû cuoái truïc tung. ( cô caáu coù 4 thaønh phaàn . . chia 0 % ôû goác toïa ñoä.Caùch veõ caùc giaù trò cuûa töøng ñaïi löôïng qua caùc naêm töông töï nhö caùch veõ ñoái vôùi bieåu ñoà ñöôøng duøng caùc chaám ghi nhôù sau ñoù noái caùc chaám laïi vôùi nhau ) .veõ 2 truïc tung vaø chia treân 2 truïc töông töï nhö bieåu ñoà ñoà thò.treân maët ñoàng hoà giaây ) . töông töï cho ñaïi löôïng thöù 3 . ñaïi löôïng thöù 4 töø treân xuoáng ) . caïnh chieàu ngang = 6 ) .Chuù giaûi cho bieåu ñoà. 5 . chia giaù trò treân truïc tung cho ñaïi löôïng coät vaø ñaïi löôïng ñöôøng vôùi caùc ñôn vò khaùc nhau: ví duï giaù trò coät coù ñôn vò laø 10 .thì giaù trò ñöôøng coù ñôn vò laø 5 ( nhö vaäy coät vaø ñöôøng seõ coù söï keát hôïp vôùi nhau ) .

 Phaàn thöïc hieän veõ. .trong bieåu ñoà mieàn treân caùc ñöôøng .yeâu caàu thöïc hieän nhö sau : . .trong moãi dieän tích hình reõ quaït . ví duï : 56 %.treân truïc tung ghi : teân ñaïi löôïng ( Soá daân .vôùi ñaày ñuû caùc naêm ( coù chia khoaûng caùch naêm ). ……… ñôn vò tính (trieäu ngöôøi . Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 8 . . 27 % …Ghi soá chæ thôøi gian (naêm) xuoáng döôùi hình troøn .ñoà thò vaø bieåu ñoà coät ( chuù yù ghi caû 2 trò soá cho 2 ñaïi löôïng laø ñöôøng vaø coät ) . +/ ( coät + ñöôøng ) . 32% .treân truïc tung vaø truïc hoaønh ghi töông töï nhö ñoái vôùi bieåu ñoà ñoà thò . : bieåu ñoà ñöôøng .Ñoái vôùi bieåu ñoà ñoà thò .Ñoái vôùi bieåu ñoà mieàn .ñoà thò ta ghi caùc trò soá ( giaù trò %) cho taát caû caùc ñaïi löôïng Mar. ghi caùc trò soá cuûa ñaïi löôïng ( coù theå laø soá % hoaëc laø soá tuyeät ñoái tuyø theo soá lieäu ñaõ cho ) .treân truïc tung vaø truïc hoaønh ghi töông töï nhö bieåu ñoà .kg/ng.ta laøm töông töï nhö ñoái vôùi bieåu ñoà . saûn löôïng luùa . dieän tích .bình quaân saûn löôïng luùa.ñoà thò .Ñoái vôùi bieåu ñoà hình troøn .Ñoái vôùi bieåu ñoà coät . treân ñaàu moãi coät ghi caùc trò soá cuûa ñaïi löôïng (soá tuyeät ñoái hoaëc soá %) .öùng vôùi caùc naêm .ghi caùc trò soá cho töøng ñaïi löôïng theo giaù trò % .trieäu taán. +/ : bieåu ñoà coät .Ñoái vôùi bieåu ñoà keát hôïp . Treân ñöôøng ñoà thò .BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 .Treân truïc hoaønh ghi ñôn vò naêm . nghìn ha. .“1930 .1998 “ : laø : thôøi gian .Ñuùng quy ñònh cho töøng loaïi bieåu ñoà : Ví duï : +/ +/ : bieåu ñoà troøn .…). yeâu caàu thöïc hieän ñaày ñuû caùc noäi dung sau : . : bieåu ñoà keát hôïp +/ : bieåu ñoà mieàn . 31  Phaàn chuù giaûi cho bieåu ñoà .

31 : saûn löôïng löông thöïc qua caùc naêm . .BIEÁT VIEÁT CUÛA VIEÄT NAM VÔÙI MOÄT SOÁ NÖÔÙC ( 1999 ) Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 9 .Chia giaù trò ôû truïc tung ( giaù trò 0 ôû goác toïa ñoä.Chia ñeàu khoaûng caùch ôû truïc ngang : chia 6 khoaûng caùch ñeàu nhau..veõ caùc loaïi vaø daïng bieåu ñoà trong chöông trình SGK ñòa lí lôùp 12 BAØI TAÄP IV .Coù bao nhieâu ñaïi löôïng thì coù baáy nhieâu kí hieäu töông öùng . : soá daân qua caùc naêm .bieát vieát ) cuûa caùc thaønh phaàn ( Vieät Nam. .caùc kí hieäu ôû baûng chuù giaûi phaûi töông öùng vôùi kí hieäu theå hieän trong bieåu ñoà .Xaùc ñònh tæ leä cuûa heä truïc toïa ñoä vuoâng goùc ( chieàu doïc vaø chieàu ngang heát tôø giaáy thi ) . giaù trò 100% ôû gaàn cuoái truïc doïc ).Caùc kí hieäu caàn söû duïng maøu saéc hoaëc gaïch neàn ñeå phaân bieät caùc ñaïi löôïng khaùc nhau .Vieát teân vaø laäp chuù giaûi cho bieåu ñoà ( theo quy ñònh ) BIEÅU ÑOÀ TÆ LEÄ BIEÁT ÑOÏC .TRANG 24 * Xaùc ñònh : daïng bieåu ñoà coät ñôn : so saùnh 1 ñaïi löôïng ( tæ leä ngöôøi bieát ñoïc . Inñoâneâxia.Chia 10 khoaûng caùch ñeàu nhau. 1 khoaûng caùch = 10% ( ghi tæ leä ñaõ chia beân traùi truïc doïc ). . .BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 . : Caùc ví duï minh hoïa cuï theå cho vieäc choïn . ½ khoaûng caùch = 1 coät = 1 quoác gia ( ghi teân quoác gia ôû beân döôùi truïc ngang )..) trong 1 naêm ( 1999 ) * Caùch veõ : . ñöôïc saép xeáp thöù töï töø treân xuoáng döôùi thaúng haøng vôùi nhau . Trung Quoác.SGK ...Veõ chieàu cao cuûa caùc coät theo thöù töï soá lieäu ñaõ cho ( veõ theo quy ñònh ) .Choïn kí hieäu cho coät ( 1 ñaïi löôïng neân cuøng 1 loaïi kí hieäu ) . caùc kí hieäu phaûi baèng nhau veà kích thöôùc . ví duï : Mar.Caùc kí hieäu luoân luoân coù chöõ vieát ñi keøm ñeå laøm roõ kí hieäu .

Chia giaù trò ôû truïc tung ( giaù trò 0 ôû goác toïa ñoä. soá nhaäp khaåu ) qua caùc naêm ( 1989.4 53.Veõ chieàu cao cuûa caùc coät theo thöù töï soá lieäu ñaõ cho ( veõ theo quy ñònh ôû muïc 2.1999 ) * Caùch veõ : .1990.Vieát teân vaø laäp chuù giaûi cho bieåu ñoà ( theo quy ñònh ) BIEÅU ÑOÀ GIAÙ TRÒ TOÅNG SOÁ . ½ khoaûng caùch = 3 coät = 1 1 naêm ( ghi soá naêm ôû beân döôùi truïc ngang ).TRANG 53 * Xaùc ñònh daïng bieåu ñoà coät nhoùm so saùnh 3 ñaïi löôïng ( toång soá.1992. .XUAÁT KHAÅU .Choïn kí hieäu cho coät ( 3 ñaïi löôïng neân duøng 3 loaïi kí hieäu ñeå phaân bieät ) .Chia ñeàu khoaûng caùch ôû truïc ngang : chia 5 khoaûng caùch ñeàu nhau. 1 khoaûng caùch = 2000 ( ghi tæ leä ñaõ chia beân traùi truïc doïc ).Xaùc ñònh tæ leä cuûa heä truïc toïa ñoä vuoâng goùc ( chieàu doïc vaø chieàu ngang heát tôø giaáy thi ) .1995.9 85 85.3 ) .SGK .Chia 12 khoaûng caùch.5 VIEÄ NAM T T.NHAÄP KHAÅU VIEÄT NAM ( 1989/1990/1992/1995/1999 ) Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 10 . .7 91.QUOÁ C INÑOÂ MALAI AÁ ÑOÄ N XINGAPO BAØI TAÄP III . giaù trò lôùn nhaát trong baûng vaø laøm troøn soá ôû gaàn cuoái truïc doïc ). 31 92 82.BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 100 80 60 40 20 0 Mar. soá xuaát.

4 4511.8 5448.Chia giaù trò ôû truïc tung beân phaûi : 9 khoaûng caùch = 450.Veõ 2 ñaïi löôïng khaùc nhau treân cuøng moät bieåu ñoà ( dieän tích.Xaùc ñònh tæ leä cuûa heä truïc toïa ñoä vuoâng goùc ( chieàu doïc vaø chieàu ngang heát tôø giaáy thi ) . 31 2 0000 13604. BAØI TAÄP IV . ha theå hieän dieän tích ( giaù trò 0 ôû goác toïa ñoä.SGK .7 0 1989 1990 1992 1995 BAØI TAÄP III .000 taán theå hieän saûn löôïng ( giaù trò 0 ôû goác toïa ñoä.TRANG 40 * Xaùc ñònh daïng bieåu ñoà keát hôïp giöõa coät vaø ñöôøng . saûn löôïng ) * Caùch veõ : .8 1946 5121.3 1 0000 5156.2 2725. giaù trò lôùn nhaát trong baûng vaø laøm troøn soá ôû gaàn cuoái truïc doïc ).4 11540 11622 1 5000 23162 1 Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 11 . giaù trò lôùn nhaát trong baûng vaø laøm troøn soá ôû gaàn cuoái truïc doïc ).BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 2 5000 Mar.4 2580. Chia 2 ñaïi löôïng naøy cheânh nhau ( ñaïi löôïng laø ñöôøng coù giaù trò nhoû hôn ) 2404 5000 2565. * giaùo vieân kieåm tra vaø chænh söûa cho hoïc sinh.SGK .9 8155.SGK .TRANG 62 * Hoïc sinh laøm töông töï theo caùc böôùc veõ bieåu ñoà coät nhoùm * giaùo vieân kieåm tra vaø chænh söûa cho hoïc sinh.4 2540.000 BAØI TAÄP IV .TRANG 68 * Hoïc sinh laøm töông töï theo caùc böôùc veõ bieåu ñoà coät nhoùm.Chia giaù trò ôû truïc tung beân traùi : 8 khoaûng caùch = 400.

5 8.6 450 409.000 ( kg / ngöôøi ) + Tính tæ leä phaàn traêm ( laáy naêm goác 1981 = 100% ) : chuyeån 3 ñaïi löôïng sang soá % .3 ) BIEÅU ÑOÀ DIEÃN BIEÁN DIEÄN TÍCH VAØ SAÛN LÖÔÏNG CAØ PHEÂ VIEÄT NAM ( 1980-1998 ) 400 350 300 250 200 150 100 50 22. .Veõ caùc giaù trò ñöôøng theo ñieåm giöõa cuûa caùc coät ( veõ theo quy ñònh ôû muïc 2.7 12.Xöû lí soá lieäu : + Tính saûn löôïng luùa bình quaân / ngöôøi Coâng thöùc tính : saûn löôïng : soá daân x 1. sau ñoù caên cöù vaøo soá lieäu ñaõ chuyeån ñoåi sang soá % laàn löôït veõ cho ñaïi löôïng soá daân . ñeán saûn löôïng luùa vaø saûn löôïng luùa / ngöôøi.SGK .Khoaûng caùch cuûa coät ñaàu tieân vaø coät cuoái cuøng caùch truïc tung laø 1 cm . chia 6 khoaûng caùch ñeàu nhau : 1 khoaûng caùch = 50% X 6 = 300 % .4 0 44.3 400. + Truïc ngang chia khoaûng caùch naêm .3 92 370.Xaùc ñònh tæ leä cuûa heä truïc toïa ñoä vaø chia treân 2 truïc ( chieàu doïc vaø chieàu ngang heát tôø giaáy thi ) + Troïc doïc : chia tæ leä % .4 218 350 300 250 200 150 100 50 0 BAØI TAÄP IV . .3 ) Mar.saûn löôïng luùa bình quaân treân ñaàu ngöôøi ) qua thôøi gan ( 1981 .1999 ) * Caùch veõ : .Veõ chieàu cao cuûa caùc coät theo thöù töï soá lieäu ñaõ cho ( veõ theo quy ñònh ôû muïc 2. 31 .2 400 270 186.3 119. .BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 .TRANG 35 * Xaùc ñònh : bieåu ñoà daïng 3 ñöôøng theå hieän ñoäng thaùi phaùt trieån ( söï gia taêng daân soá . Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 12 19 80 19 81 19 82 19 83 19 84 19 85 19 86 19 87 19 88 19 89 19 90 19 91 19 92 19 93 19 94 19 95 19 96 19 97 19 98 .Veõ : xaùc ñònh ñieåm moác xuaát phaùt cuûa 3 ñöôøng taïi naêm 1981=100%.saûn löôïng luùa .

3 ).8o 34. . BAØI TAÄP III . BIEÅU ÑOÀ KHOÁI LÖÔÏNG HAØNG HOÙA VAÄN CHUYEÅN CUÛA CAÙC LOAÏI HÌNH ( 1989/1995/1999 ) Mar. * Caùch veõ : .SGK TRANG 50 * Xaùc ñònh bieåu ñoà hình troøn bieåu hieän cô caáu thaønh phaàn ( khoái löôïng haøng hoaù phaân theo loaïi hình vaän chuyeån ) qua 3 naêm .6 o ) Naêm Ñöôøng saét Ñöôøng oâ Ñöôøng soâng Ñöôøng bieån toâ 1989 20.8o 109.ñöôøng r chuaån ôû truïc ñöùng qua taâm ñöôøng troøn ( tia 12 giôø ) . nhoû sau. veõ theo chieàu quay cuûa kim ñoàng hoà ( söû duïng thöôùc ño ñoä ).Veõ 3 bieåu ñoà hình troøn cho 3 naêm ( maëc ñònh vôùi 3 baùn kính khaùc nhau : 1989<1995<1999 : neáu coù giaù trò toång soá laø soá tuyeät ñoái thì phaûi söû duïng coâng thöùc tính baùn kính : S= n.Xöû lí soá lieäu : chuyeån töø soá % sang soá ñoä ( 100% = 360 o  1% = 3.Ghi teân vaø laäp baûng chuù giaûi ( theo quy ñònh ôû muïc 2.9o o o o 1999 14.r2 ) .3 ).6 78.Choïn kí hieäu cho 3 ñöôøng khaùc nhau ( 3 ñaïi löôïng khaùc nhau ) .8 233.4o 232.Ghi teân vaø laäp baûng chuù giaûi ( theo quy ñònh ôû muïc 2.Caên cöù vaøo soá ñoä laàn löôït veõ caùc giaù trò lôùn tröôùc.5 33.2o 83. 31 5% 9% 4% 23% 22% 65% 65% 10% 6% 31% 53% BAØI TẬP III – SGK – TRANG 28 Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 13 .1o .Veõ 3 hình troøn ñaët ngang nhau .2o 1995 18.BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 .5o 25.2o 195.

. 1 khoaûng caùch = 10% + Caïnh ngang chia tæ leä khoûang caùch naêm . ghi teân vaø laäp baûng chuù giaûi ( theo qui ñònh ôû muïc 2. Ñoù laø moät quùa trình laâu daøi caàn coù söï hôïp taùc tích cöïc cuûa caû giaùo vieân vaø hoïc sinh. töø ñaëc ñieåm. tuy nhieân noù ñeà caäp ñeán nhieàu kæ naêng cuûa vieäc hoaøn thaønh veõ caùc loaïi. caïnh chieàu ngang laø 6 phaàn . coù ví duï chæ mang tính chaát minh hoïa ). 2/KIEÁN NGHÒ: * Ñoái vôùi caùc giaùo vieân giaûng daïy khoái lôùp 12. 31 Buoân Ma Thuoät .Thaùng 03 Naêm 2007.Veõ khung bieåu ñoà hình chöõ nhaät coù caïnh chieàu doïc laø 4 phaàn. caùch choïn. tuy nhieân phaàn naøo cuõng môû ra nhöõng höôùng. naêm cuoùi naèm ôû cuoái cuûa truïc .11 caàn thöïc hieän toát hôn caùc loaïi baøi thöïc haønh ñòa lí-nhaát laø kyõ naêng löïa choïn-veõ vaø hoaøn thieän moät bieåu ñoà. Raát chaân thaønh caùm ôn ! Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 14 .Chia tæ leä : + Caïnh ñöùng chia 10 khoaûng caùch ñeàu nhau. . mong muoán cuûa quyù thaày coâ giaùo vaø hoïc sinh.. naêm ñaàu naèm ôû goác toïa ñoä. daïng bieåu ñoà ñòa lí. caùch thöïc hieän veõ nhanh . * Ñoái vôùi caùc giaùo vieân giaûng daïy ôû caùc khoái lôùp 10.Caên cöù vaøo soá lieäu ñaõ cho laàn löôït veõ cô caáu thöù nhaát töø döôùi leân cô caáu thöù hai töø treân xuoáng.Vôùi muïc ñích naøy vaø trong khuoân khoå cuûa ñeà taøi naøy chaéc chaén seõ khoâng theå ñaùp öùng ñöôïc heát nhöõng yeâu caàu.3 ) PHAÀN III : KEÁT LUAÄN VAØ KIEÁN NGHÒ : 1/KEÁT LUAÄN: Vieäc reøn luyeän kæ naêng ñòa lí cho hoïc sinh laø moät vieäc laøm raát caàn thieát. . moät tieát thöïc haønh treân lôùp ñeå boài döôõng cho H/S nhöõng kæ naêng naøy laø nhieäm vuï cuûa giaùo vieân. nhöõng gôïi yù caàn thieát ñeå chuùng ta tieáp tuïc hoaøn thieän theâm phaàn kæ naêng ñòa lí naøy .ÑAÊK LAÊK . cho neân phaàn hình veõ minh hoïa chöa thaät hoaøn chænh…. caàn taïo moïi ñieàu kieän veà thôøi gian ôû treân lôùp ñeå höôùng daãn cho hoïc sinh caùc kyõ naêng caàn thieát veà choïn-veõ-hoaøn thieän 1 loaïi hoaëc daïng bieåu ñoà. Mar. ( coù ví duï cuûa Saùch giaùo khoa. caùc ví duï minh hoïa…. .Taát caû nhöõng ñieàu naøy mong quyù thaày coâ giaùo ñoùng goùp yù kieán ñeå ñeà taøi hoaøn chænh hôn . tuy nhieân vieäc taän duïng thôøi gian trong moät tieát hoïc.noäi dung baøi vieát coù theå chöa thaät ñaày ñuû .BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 * Xaùc ñònh : loaïi bieåu ñoà mieàn theå hieän cô caáu thaønh phaàn cuûa 1 toång theå vaø söï thay ñoåi cuûa toång theå ñoù qua caùc naêm ( 1985-1998 ) * Caùch veõ : .phaàn hoaøn thieän 1 bieåu ñoà.Hoaøn thieän bieåu ñoà. Noäi dung ñeà taøi khoâng lôùn.

*Caùc baøi taäp thöïc haønh ñòa lí lôùp 12-NXB Giaùo duïc naêm 2005. *Tuyeån choïn nhöõng baøi oân luyeän thöïc haønh kyõ naêng ñòa lí –NXB Giaùo duïc(Ñoã Ngoïc Tieán-Phí Coâng Vieät: chuû bieân) ---------------***----------------Mar.Boä Giaùo duïc-Ñaøo taïo. Coâng ty baûn ñoà tranh aûnh giaùo khoa. *Taäp baûn ñoà-baøi taäp thöïc haønh ñòa lí Ñòa lí lôùp 12.BIEÄN PHAÙP HÖÔÙNG DAÃN KYÕ NAÊNG VEÕ CAÙC LOAÏI VAØ DAÏNG BIEÅU ÑOÀ CÔ BAÛN TRONG CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA LÍ LÔÙP 12 taøi lieäu tham khaûo : *Saùch giaùo khoa ñòa lí lôùp 12-NXB Giaùo duïc naêm 2005. 31 Buøi Vaên Tieán -Tröôøng THPT Buoân Ma Thuoät Page 15 .