BÁO CÁO THỰC HÀNH HOÁ HỮU CƠ BÀI 7: ĐIỀU CHẾ AXIT SUNFANILIC Nhóm Thực Hiện: Nhóm

1 Ngày Thực Hành:24-10-2009 Điểm Lời phê

I. MỤC ĐÍCH THÍ NGHIỆM: - Điều chế axit sunfanilic (Axit p-aminobenzensunfonic) II. CƠ SỞ LÝ THUYẾT: Phản ứng sunfo hóa là quá trình gắn nhóm sunfo –SO2OH vào phân tử hữu cơ tạo thành liên kết C-S. Sản phẩm tạo thành R-SO3H gọi là axit sunfonic, arylsunfoaxit hay sunfoacid. Các tác nhân thường dùng là axit sunfuric với nồng độ khác nhau, oleum, anhidrit sunfurơ và oxi, anhidrit sunfurơ và clo, axit closunfonic,… Các hydrocacbon đa vòng được sunfo hóa rất dễ dàng, naphtalen được sunfo hóa khó hơn còn benzen khó hơn nữa. Phản ứng sunfo hóa với axit sunfuric có tính thuận nghịch. Ñeå ngaên ngöøa phaûn öùng thuûy phaân, phaûi duøng dö axit sunfuric töø 2-5 laàn ñuû ñeå lieân keát vôùi nöôùc taùch ra vaø ñaûm baûo noàng ñoä taùch nhaân sunfo hoùa khoâng thaáp hôn 100%. Nhöng caùch ñoù thöôøng laøm khoù khaên cho vieäc taùch sunfoaxit, neân toát nhaát laø loaïi nöôùc khoûi hoãn hôïp phaûn öùng baèng phöông phaùp chöng caát ñaúng phí ( trong tröôøng hôïp naøy, duøng dö benzen ).
III. TIẾN HÀNH THÍ NGHIỆM:

Quá trình điều chế được mô tả theo sơ đồ sau:

Quá trình có thể được chia làm 2 giai đoạn: + Giai đoạn 1: Tổng hợp acid sulfanilic + Giai đoạn 2: Tinh chế sản phẩm Quá trình diễn ra thí nghiệm – giải thích hiện tượng: Giai đoạn 1: Tổng hợp acid sulfanilic - 10 ml anilin +35 ml H2SO4đđ vào bình cầu Ban đầu khi cho acid H2SO4 vào anilin phải làm lạnh b́ình cầu và chỉ cho khoảng 2 – 3 ml cho đến khi khói trắng bay ra hết mới cho hết lượng anilin c̣òn lại vào. - Lắp hệ thống ống sinh hàn, đun bằng nồi cách cát đến khoảng 1800 C sau đó làm nguội tới nhiệt độ phòng. Phản ứng sunfo hóa giữa anilin và H2SO4 đặc:

Giải thích: Điều chế axit này cần nhệt độ 180-1900C vì ở nhiệt độ thấp phản ứng sẽ tạo ra sản phẩm phụ o- aminobenzensunfonic (80oC).

ở 180oC tạo axit sunfanilic Cụ thể: . .Thêm 0. lọc rửa kết tủa bằng 15ml nước lạnh ta thấy kết tinh trong suốt dạng đường. Cơ chế phản ứng: Phản ứng sunfo hóa giữa anilin và H2SO4 đặc : Trước hết. . đun nóng tiếp sẽ có hiện tượng chuyển vị nội phân tử . thu được sản phẩm thô.lọc.+ Ta kiểm tra phản ứng kết thúc chưa bằng cách lấy một giọt hỗn hợp nhỏ vào dung dịch NaOH. anilin phản ứng với H2SO4đ cho muối natri hidro sunfat anilin. Giai đoạn 2: Tinh chế sản phẩm . Phải hòa tan vào NaOH để tạo muối natrisunfat nhằm tăng khả năng hòa tan. IV TRẢ LỜI CÂU HỎI.Rót hỗn hợp vào bercher chứa 75ml nước. Phaûn öùng chöa keát thuùc neáu thaáy anilin taùch ra töø anilinsunfat chöa phaûn öùng ít tan trong kieàm laøm ñuïc dung dòch.5g than hoạt tính và đun tiếp 10 phút.Kết tinh sản phẩm ở 5oC . cần để nguội và ngâm vào nước lạnh 5oC nhằm tránh phản ứng tách HSO3.Lọc nóng và rửa phần cặn rắn trên phễu bằng 10ml nước nóng. muối này bị tách nước tạo ra axit phenylsunfamic. làm lạnh.Cho axit thô vào cốc và thêm 75ml nước đun đến 800C trên nồi cách thủy và thêm từng giọt NaOH 10% đến tan hoàn toàn. . Khi đun nóng. 1.Đó là dựa vào tính chất Anilinsunfat tan trong kieàm. Axit hóa nước lọc bằng HCl 10% đến khi giấy quì đổi màu. nếu tan hết thì phản ứng đã kết thúc. Sau đó cân sản phẩm thu được là axit sunfanilic . Ta axit hóa bằng HCl là để chuyển dạng muối về dạng axit. vì dư nó sẽ kết hợp với gôc –NH2 tạo muối amoni. đồng thời hạn chế sự bay hơi của axit sunfanilic H2N-C6H4-SO3H + NaOH → H2N-C6H4-SO3Na +H2O .Do than hoạt tính có tác dụng hấp phụ mạnh các chất vô cơ khác lẫn trong sản phẩm. . rửa nhiều lần là để giảm tối đa nồng độ HCl còn dư. làm lạnh.tạo lại các chất ban đầu do phản ứng sunfo hóa bằng axit sunfuric có tính thuận nghịch. Quá trình này có tác dụng làm sạch axit sunfanilic.Làm khô bằng cách ép giữa 2 lớp giấy lọc.

Khi nồng độ giảm đến 65% khả năng sunfo hóa không c̣òn nữa. MỤC ĐÍCH THÍ NGHIỆM: . Nhóm sunfo là nhóm thế loại hai nên muốn sunfo hóa cho sản phẩm hai nhóm sunfo trở lên phải dùng olein (SO3). tạo thành axit p-aminobenzensunfonic. các axit arylsunfonic và muối của chúng sử dụng để tổng hợp chất màu dễ tan trong nước.Phản ứng sunfo hóa là phản ứng thuận nghịch sinh ra nước. các hợp chất aryl alkylsunfonat là chất tẩy rửa tốt (khả năng tẩy rửa tốt là các aryl alkyl sunfonat có gốc alkyl thẳng và có C11 – C14) BÁO CÁO THỰC HÀNH HOÁ HỮU CƠ BÀI 8: ĐIỀU CHẾ β -NAPHTOL DA CAM Nhóm Thực Hiện: Nhóm 1 Ngày Thực Hành:29-10-2009 Điểm Lời phê I. Nếu gia nhiệt đến 180OC có hiện tượng đồng phân hóa. 2.Điều chế β -Naphtol da cam. Ứng dụng: Các hợp chất aryl sunfonic dùng để tổng hợp các dẫn xuất khác của hydrocacbon thơm. Sản phẩm phụ của phản ứng thường gặp là : Sản phẩm trên xuất hiện khi nhiệt độ phản ứng <180oC (80-90OC). Ngoài ra sản phẩm tạo thành thường có sự thuận nghịch theo phương trình: 3. .

Muối diazoni: là sản phẩm phản ứng diazo hóa khi cho axit nitrơ tác dụng amin bậc một trong môi trường axit. Phaûn öùng tieáp vó phuï thuoäc nhieàu vaøo giaù trò pH cuûa moâi tröôøng phaûn öùng. Taùc nhaân diazo hoùa töø acid nitro trong moâi tröôøng acid coù theå laø Phụ thuộc vào nồng độ axit vô cơ III. neáu laø nhoùm CHO thì tieáp vó xaûy ra ôû vò trí octo. Phaûn öùng diazo hoùa thuoäc loaïi phaûn öùng theá hidro cuûa nhoùm amin baèng taùc nhaân electrophin. CƠ SỞ LÝ THUYẾT: Phản ứng tổng hợp màu azo: là phản ứng azo hóa. trong moâi tröôøng ñoù. Có hai giai đoạn chính trong quá trình thí nghiệm: .Naphtol da cam bằng phản ứng ghép đôi azo. Dung dòch muoái diazoni ñieàu cheá ra coù moâi tröôøng acid maïnh. Moâi tröôøng kieàm maïnh cuõng khoâng thích hôïp cho phaûn öùng naøy. Phaûn öùng tieáp vó laø phaûn öùng theá SE nhöng cation diazoni laø taùc nhaân electrophin yeáu neân chæ töông taùc ñöôïc vôùi nhöõng hôïp chaát thôm coù khaû naêng phaûn öùng cao nhö nhöõng hôïp chaát coù chöùa nhoùm theá loaïi I (+I vaø +C). là kết quả của sự tương tác giữa muối diazoni với những hợp chất thơm có nhóm đẩy electron.5-7) vaø trong moâi tröôøng kieàm yeáu ñoái vôùi phenol (pH=5-8). ñoù laø amin vaø daãn xuaát theá ankyl. thực chất là phản ứng thế electrophin vào nhân thơm. Thöïc teá. phenol. Neáu vò trí naøy bò chieám bôûi nhoùm COOH hay SO3H thì caùc nhoùm ñoù bò thay theá. Trên thực tế axit nitrơ không bền nên thường dùng axit nitrơ mới sinh khi cho natri nitrit tác dụng với axit vô cơ mạnh (HCl hay H2SO4). αNaphtol tieáp vó öu tieân ôû vò trí 4 coøn β-naphtol ôû vò trí 1. phaûn öùng tieáp vó chæ xaûy ra trong moâi tröôøng acid yeáu hay trung tính ñoái vôùi amin (pH=3. Vì taïo thaønh diazotat khoâng coù khaû naêng tham gia phaûn öùng.II. Phenol vaø amin tieáp vó tröôùc heát vaøo vò trí para. TIẾN HÀNH THÍ NGHIỆM: Điều chế β . noùi chung phaûn öùng tieáp vó khoâng xaûy ra. vaø eter.

rồi nitrozo hóa amin theo quá trình chậm như phản ứng trình bày ở trên. Sau đó cho muối này phản ứng với HNO2 tạo muối diazoni.naphtol phản ứng với NaOH tạo muối do khó tan trong nước. Giai đoạn 2: Phản ứng ghép cặp azo: Thao tác: sản phẩm phản ứng trên + ( 4g . tiếp theo là sự đồng phân hóa hỗn hợp chất nitro và phân cắt diazo hydrat.naphtol + 50ml NaOH 2N) + khoảng 30 phút → chất màu vàng cam tách ra + dd NaCl bão hòa  lọc thu kết quả. Ta tiến hành phản ứng ở nhiệt độ thấp vì nếu ở nhiệt độ cao. Phản ứng này bắt đầu bằng sự proton hóa acid nitrơ. Phản ứng : Ta cho axit sunfanilic tác dụng với NaOH trước vì axit sunfanilic khó tan trong nước nên ta phải muối hóa bằng NaOH.+ + Giai đoạn 1: điều chế muối diazoni Giai đoạn 2: Phản ứng ghép đôi azo Quá trình diễn ra thí nghiệm – giải thích hiện tượng: Giai đoạn 1: điều chế muối diazoni Thao tác: (5g acid sunfanilic + 12. Vì HNO2 không bền nên ta dùng HNO2 mới sinh ra từ NaNO2 + HCl để phản ứng với muối natrisunfat của axit sunfanilic. .5ml NaOH) + (2g natri nitrit + 25ml nước) + nhiệt độ thấp + khuấy + 15ml dung dịch acid clohiđric 4N. Phản ứng : Đầu tiên . muối điazori tạo thành bị phân hủy tạo phenol+N2 +HCl Đồng thời ta phải dùng dư HCl vì khi muối tạo ra sẽ có thể tác dụng với gốc amin tạo hợp chất dạng Ar–N=N-NH-Ar và HCl.

Ứng dụng: sử dụng làm phẩm nhuộm len. tạo hiệu suất cao cho phản ứng. 1. –NHR…).naphtol tác dụng với NaOH trước: . da cam axit là chất kết tinh màu vàng da cam sáng. Tính chất của β . da. IV TRẢ LỜI CÂU HỎI. Phản ứng ghép đôi này xảy ra chủ yếu ở vị trí para2. Phản ứng này xảy ra dựa vào cơ chế ghép đôi cập azo. 3. Cơ chế phản ứng ghép cặp azo : Các muối diazonium là các tác nhân ái điện tử tương đối yếu. giấy trong công nghiệp. Phản ứng xảy ra theo cơ chế ái điện tử thông thường. không kèm theo sự giải phóng N2. –NH2. bắt vải. chúng có thể tham gia phản ứng thế ái điện tử vào nhân thơm của các dẫn xuất hydrocacbon thơm có chứa nhóm tăng hoạt (như –OH. lụa. Do hợp chất màu azo có khả năng tan trong nước nên cho NaCl bão hòa vào nhằm làm giảm khả năng tan.Naphtol da cam : β . –OR.Sau đó muối này được trộn với dung dịch muối diazoni ở giai đoạn 1 thực hiện phản ứng ghép cặp azo. Phản ứng hình thành sản phẩm chứa azo –N N–.Naphtol da cam hay còn gọi da cam (II). gỗ. Cho β . tan tốt trong nước. gọi là phản ứng ghép đôi azo.

không có khả năng tham gia phản ứng ghép đôi.) . còn tác nhân oxi hóa là tác nhân electrophin. nồng độ..Naphtol da cam như trong thí nghiệm. Trong điều kiện này.Ghép cặp azo có thể xảy ra trong hai môi trường : axit và kiềm. Tác nhân oxy hóa thường dùng là oxy không khí hay các tác nhân oxi hóa khác. còn các phenol khó tạo ra các anion phenolat → khả năng phản ứng ghép bị giảm. Nên việc dùng NaOH cũng phải phù hợp. . Do đó phản ứng thế ái điện tử diễn ra dễ dàng hơn. Dưới tác dụng của hiệu ứng đẩy điện tử của nhóm thế -O-. nghĩa là vào khả năng cho electron. phenol hay dẫn xuất tồn tại chủ yếu dưới dạng ion phenolate ArO-. MỤC ĐÍCH THÍ NGHIỆM: . CƠ SỞ LÝ THUYẾT: Phản ứng oxi hóa: quá trình oxi hóa ở mạch cacbon của phân tử tức là gắn nguyên tử oxy vào nguyên tử cacbon. . Nếu phản ứng xảy ra trong môi trường axit thì sản phẩm tạo thành lúc này có màu vàng.Phản ứng ghép đôi giữa muối diazonium với phenol hay dẫn xuất xảy ra tốt nhất trong môi trường kiềm nhẹ. Trong hai nguyên nhân sau đều chứng tỏ NaOH là thành phần môi trường không thể thiếu trong phản ứng. Trong quá trình oxi hóa.Có 2 nguyên nhân cơ bản. chất hữu cơ thể hiện tính chất nucleophin. Tuy nhiên nếu pH lớn (pH > 10) muối diazonium lại phản ứng với OH. dung môi. Quá trình oxi hóa không chỉ phụ thuộc vào bản chất của chất oxi hóa và chất bị oxi hóa mà còn vào điều kiện phản ứng (nhiệt độ.hình thành hợp chất diazohydroxide Ar – N=N – OH hay diazotate ion Ar – N=N – O.. không phải màu cam.Điều chế axit Benzoic bằng phản ứng oxi hóa ankyl benzen II. BÁO CÁO THỰC HÀNH HOÁ HỮU CƠ BÀI 9: ĐIỀU CHẾ AXIT BENZOIC Nhóm Thực Hiện: Nhóm 1 Ngày Thực Hành:5-11-2009 Điểm Lời phê I. ion phenolate được tăng mạnh hơn so với phenol hay dẫn xuất. các amin biến thành các muối amoni. Trong môi trường axit mạnh. sự dễ dàng oxy hóa tăng theo độ nuclêophin của nó. Nếu phản ứng xảy ra trong môi trường kiềm thì sẽ tạo ra β .

Phản ứng : (1) Quá trình khử toluene bằng tác nhân oxi hóa KMnO4 thường khó xảy ra hơn alken và KMnO4 và do môi trường trung tính nên phản ứng xảy ra chậm và đòi hỏi nhiệt độ cao nên thời gian phản ứng tương đối lớn. Phản ứng : (2) . ta thấy acid benzoic có dạng hình vảy tách ra. trong đó thường gặp nhất là Kalipenmanganat: 2KMnO4 + H2O → 2MnO2 + 2KOH + 3(O) (trung tinh hay kiềm) 2KMnO4 + 3H2SO4 → K2SO4 + 2MnSO4 + 3H2O + 5(O) (axit) Ngoài ra còn natri hay kali bicromat. Tiếp tục lọc. làm khô → thu sản phẩm.5ml toluen + đun nóng cách thủy trong khoảng 2h. TIẾN HÀNH THÍ NGHIỆM: Có hai giai đoạn chính xảy ra trong quá trình thí nghiệm : + Giai đoạn 1: sử dụng tác nhân oxi hóa KMnO4 Giai đoạn 2: acid hóa sản phẩm thu được trong phản ứng + Quá trình diễn ra thí nghiệm – giải thích hiện tượng: Giai đoạn 1: sử dụng tác nhân oxi hóa KMnO4 Thao tác: (6.Tác nhân oxi hóa:thường dùng các tác nhân vô cơ hay hữu cơ .8g kali permangat + 80ml nước) + 2. rửa. … III. . Để nguội rồi acid hóa bằng HCl 1:1. nên dùng ống sinh hàn hồi lưu để ngăn khả năng bay hơi toluen Khả năng oxi hóa của KMnO4 trong nước: 2KMnO4 + H2O → 2MnO2 + 2KOH + 3O Giai đoạn 2: acid hóa sản phẩm thu được trong phản ứng Thao tác: sản phẩm phản ứng (1) được lọc. Do toluen bay hơi ở nhiệt độ tương đối thấp. rửa MnO2 và cô cạn dung dịch. axit nitric.

và hạn chế việc dung dịch quá nóng sẽ sôi trào. Do đó ta phải rửa MnO2 rắn lại bằng nước nóng. Phương pháp thăng hoa : . do đó thời gian phản ứng thường kéo dài hơn.Nếu sản phẩm phản ứng (1) còn màu hồng thì cho acid oxalic vào để khử hết KMnO4 C2H2O4 + 2KMnO4 → CO2 + K2CO3 + MnO2 + H2O Quá trình acid hóa MnO2 tạo thành trong phản ứng thường hấp thụ một lượng lớn sản phẩm. tránh nhiệt cục bộ. Phản ứng oxi hóa vào mạch nhánh của ankylbenzene thường khó hơn phản ứng oxy hóa vào alken. Chú ý việc cô cạn dung dịch thường dùng phương pháp đun cách thủy vì như thế ta sẽ ổn định nhiệt. Cơ chế phản ứng oxi hóa : Các gốc ankyl có chứa nhóm nguyên tử hydrogen benzyl (ở cacbon α) trong điều kiện thích hợp có thể bị oxi hóa thành nhóm –COOH. thu lại lượng sản phẩm nhiều hơn. 2.. Các gốc ankyl mạch dài của ankylbenzen khi bị oxi hóa vẫn bị cắt mạch thành nhóm –COOH tương tự như toluen. Na2Cr2O7 hay nitric acid loãng sẽ tấn công vào cacbocation tạo thành nhóm –COOH. TRẢ LỜI CÂU HỎI : 1. Việc sử dụng nước nóng thay cho nước lạnh vì khả năng tan trong nước nóng của hợp chất hữu cơ sẽ mạnh hơn (do yếu tố tăng nhiệt động hóa học). IV. giảm hiệu suất. Tác nhân oxi hóa thường được sử dụng là KMnO4. Các nhóm ankyl dài khác được nối với benzen khi bị oxi hóa đều bị cắt thành một nhóm –COOH nối với benzen. Sự dễ dàng oxi hóa ở nguyên tử cacbon alpha trong các đồng phân của benzen được giải thích bằng sự hình thành gốc hay cacbocation benzyl bền.

phải cắt lỗ to nhưng thưa (lỗ to sẽ làm cho tinh thể có hình kim dài đẹp. còn thưa để tinh thể ko rớt xuống chén sành trở lại. So sánh hai phương pháp : KHÁC NHAU Đặc điểm Cơ chế phản ưng Độ tinh khiết Hiệu suất 3. Điểm 3: Khi đun trên bếp tốt nhất là dùng phương pháp đun cách cát.Acid benzoic được tìm thấy trong tự nhiên dưới dạng chất rắn có lẩn nhiều tạp chất và bản thân acid benzoic có khả năng thăng hoa  ta có thể điều chế chúng bằng phương pháp thăng hoa (từ rắn  hơi) Bản thân của phương pháp thăng hoa luôn cho hiệu suất thấp vì vậy cần chú ý đến 3 đặc điểm sau đây: Điểm 1: Khi cắt giấy lọc. Điểm 2: Khi chuẩn bị đun phải xem kĩ xem phễu có khít với chén sứ và giấy lọc hay ko. cẩn thận tránh tình trạng giấy lọc có lổ lọt ra ngoài phễu (sẽ thất thoát chất tinh chế). Sơ đồ minh họa: Kết tinh Phức tạp Thấp Cao Thăng hoa Đơn giản Cao Thấp • Ứng dụng của axit Benzoic : .

nông dược. Axit Benzoic có khả năng kháng nấm nên nó được sử dụng để bảo quản các trái cây có chứa benzoat. .Axít này và các muối của nó được sử dụng làm chất bảo quản thực phẩm. Ngoài ra nó còn được sử dụng trong tổng hợp phẩm nhuộm. Đây là một chất ban đầu quan trọng để tổng hợp nhiều chất hữu cơ khác.

Có thể sử dụng anhydride thay axit để điều chế este. Cơ chế phản ứng este: RCOOH + R’OH .Điều chế β . Ar –OH + NaOH → Ar–ONa + H2O. MỤC ĐÍCH THÍ NGHIỆM: .NAPTYL AXETAT Nhóm Thực Hiện: Nhóm 1 Ngày Thực Hành:12-11-2009 Điểm Lời phê I. Đối với các phân tử có vòng thơm tồn tại hiệu ứng hút điện tử rất mạnh của nhân thơm chính vì vậy không thể tham gia trực tiếp phản ứng este hóa như rượu với acid carboxylic. phản ứng xảy ra theo một chiều và không cần phải sử dụng xúc tác. CƠ SỞ LÝ THUYẾT: Phản ứng este hóa: Este là sản phẩm phản ứng giữa axit vô cơ hoặc hữu cơ với rượu khi có mặt xúc tác acid mạnh như H2SO4 hoặc khí HCl khan.BÁO CÁO THỰC HÀNH HOÁ HỮU CƠ BÀI 10: ĐIỀU CHẾ β . Phản ứng xảy ra thuận nghịch với axit hữu cơ và một chiều với axit vô cơ. Mà phải tạo thành muối với một kiềm trước khi tham gia phản ứng este hóa.Naphtyl axetat II.

. Giai đoạn 2: este hóa bằng anhydrit axetic.naphtol mạnh hơn ancol và nước chính vì vậy β . TIẾN HÀNH THÍ NGHIỆM: Phản ứng điều chế – Naphtyl Axetat thuộc loại phản ứng este hóa.naphtolat sau đây: Giải thích cơ chế: Trong phân tử do có chứa 2 nhân thơm.naphtolat trước. Quá trình này nhằm làm tăng mật độ điện tích giúp tạo điều kiện cho phản ứng este diễn ra.naphtol thể hiện tính axit. quá trình điều chế được chia làm 3 giai đoạn: + Giai đoạn 1: chuyển naphtol sang dạng naphtolat. Thao tác: Lấy 25ml dung dịch NaOH 10% 500ml. tiếp tục cân 5g -naphtyl cho vào bình cầu.naphtol không thể tham gia phản ứng este hóa trực tiếp với acid cacboxylic mà phải tạo thành muối β .III. nên hiệu ứng hút điện tử về phía nhân là rất mạnh nên tính acid của β . + Giai đoạn 2: este hóa bằng anhydrit axetic. tại đây xảy ra phản ứng tạo thành β . Đây là phản ứng có bản chất là phản ứng trung hòa giữa axit và bazơ trong đó β . Quá trình diễn ra thí nghiệm – giải thích hiện tượng: Giai đoạn 1: chuyển naphtol sang dạng naphtolat. + Giai đoạn 3: tinh chế sản phẩm. thu được sản phẩm.

hay chất tham gia còn dư bám vào tủa) nên ta phải thực hiện bước tinh chế sản phẩm.naphtol hòa tan hết vào trong NaOH. khi kết tủa vừa tạo ra có màu trắng là do có lẫn tạp chất CH3COONa theo phản ứng: (CH3CO)2O + 2NaOH → 2CH3COONa + H2O Đá cho vào dùng để làm lạnh dung dịch. Trên thực tế.. Cuối cùng là giai đoạn tách proton tái sinh xúc tác.Sau khi β . Lọc để tách kết tủa ra khỏi dung dịch. Cơ chế phản ứng: Cơ chế phản ứng este hóa giữa Anhydrit axetic và β . . . hình thành cation trung gian. 1. việc dùng anhydric axetic là dư so với lượng vừa đủ với lý thuyết dùng trong phản ứng (2). Do đó. Tiếp theo là giai đoạn tấn công của nguyên tử oxygen trên phân tử β . Do sản phẩm thu được vẫn còn lẫn tạp chất (sản phẩm phụ. rửa kết tủa bằng nước Giai đoạn này xảy ra phản ứng sau: (2) Giải thích: Người ta sử dụng anhydric axetic nhằm phản ứng diễn ra một chiều và không cần xúc tác vì có tính axit mạnh hơn axit cacboxylic. tiến hành lọc và sấy sản phẩm trong tủ sấy khoảng 20 phút ở 40 – 50oC  thu sản phẩm cuối cùng là β . nguyên nhân là để trung hòa NaOH còn dư.Cho phần tủa thu được trên giấy lọc cho vào cồn loãng. . tạo điều kiện cho tinh thể tách ra nhanh hơn.naphtolat vào cation này. . Giai đoạn 3: tinh chế sản phẩm. Trong giai đoạn này cồn góp phần hòa tan và giữ lại các sản phẩm phụ của phản ứng. đun nóng trên bếp điện vài phút. IV TRẢ LỜI CÂU HỎI.Sau thời gian 30’ lắc. tiếp tục cho đá lạnh (200g) vào bình cầu và cho vào 6g anhydric axetic vào. . .Lọc lấy tủa. dừng lại.naphtyl axetat tinh khiết.Sau khi kết tinh được sản phẩm. hình thành sản phẩm este.Tinh chế sản phẩm bằng cách kết tinh lại trong ancol loãng.naphtolat có thể được tóm tắt như sau: trước hết nhóm carbonyl của anhydrit được proton hóa. Sau đó làm lạnh trong khoang 30’ phút. và ửa bằng nước cất để loại bớt dung dịch còn bám trong tủa. trong bình cầu xuất hiện các kết tủa màu trắng tách ra khỏi dung dịch. lắc bình cầu liên tục trong 30’. kèm theo giai đoạn proton hóa và tạo thành CH3COONa.

2. Sơ đồ minh họa. BÁO CÁO THỰC HÀNH HOÁ HỮU CƠ BÀI 11: ĐIỀU CHẾ AXETANILIT Nhóm Thực Hiện: Nhóm 1 Ngày Thực Hành:19-11-2009 .

Điều này giải thích vì sao anilin không tan hoàn toàn trong dung dịch nên quan sát ta thấy trong dung dịch vẫn còn xuất hiện ván dầu Chú ý: việc cho HCl đặc vào dung dịch có tác dụng tạo môi trường cho sản phẩm không bị thủy phân trong nước. hay CH3COOH. Tác nhân acyl hóa thường dùng: CH3COCl. có thể phân ra các giai đoạn sau: + Giai đoạn 1: acyl hóa aniline bằng acid axetit.Điểm Lời phê I. Quá trình diễn ra thí nghiệm – giải thích hiện tượng: Giai đoạn 1: acyl hóa aniline bằng acid axetit. + Giai đoạn 3: Tinh chế sản phẩm.Điều chế axetanilit. đồng thời không để chất bẩn đi vào sản phẩm. thường bằng phản ứng thế hidro của hidrocacbon thơm và hidro của một vài nhóm chức (-OH. II. CƠ SỞ LÝ THUYẾT: Phản ứng axyl hóa là quá trình gắn nhóm axyl vào phân tử hợp chất hữu cơ. Giai đoạn 2: acyl hóa aniline bằng anhydrit axetic. Phản ứng diễn ra trong becher như sơ đồ sau: (1) Một ít anilin không tan hết vào dung dịch. + Giai đoạn 2: acyl hóa aniline bằng anhydrit axetic.. . đây là một loại acid carboxylic yếu chính vì vậy phản ứng diễn ra thuận nghịch. tốc độ phản ứng chậm và cần chất xúc tác acid mạnh.). Phản ứng trong đó không những cần amine có tính base đủ mạnh mà còn đòi hỏi trên nguyên tử nitrogen phải có proton. (CH3CO)2O. III. sau đó thêm 60ml H2O và cuối cùng là 2.8g natri axetat vào becher 250ml chứa 2.8ml HCl đậm đặc + đun cách thủy 50oC. Phản ứng acyl hóa là phản ứng đặc trưng của amin thơm. MỤC ĐÍCH THÍ NGHIỆM: .. anilin phản ứng không hoàn toàn trong phản ứng (1). -NH2. Thao tác: cho 3.3g anilin. Ta biết natri axetat là muối được tạo từ acid axetit. TIẾN HÀNH THÍ NGHIỆM: Phản ứng điều chế Axetanilit thuộc phản ứng axyl hóa.

cho từ từ 3ml anhydric axetic vào beacher đang đun 50oC. Lọc và rửa lại bằng nước lạnh. lọc thu dịch rồi làm lạnh sẽ kết tinh tinh thể axetanilit.benzoic) xuất hiện. Trong khi đó các amine bậc ba không tham gia phản ứng này do không còn proton trên nguyên tử nitrogen . anilin đã phản ứng hết. 1. Phản ứng trong đó không những cần amine có tính bazo đủ mạnh mà còn đòi hỏi trên nguyên tử nitrogen phải có proton. Các amimine bậc một và bậc hai có khả năng tham gia phản ứng với các dẫn xuất acid chloride (clorua) hoặc anhydride hình thành các amide tương ứng. … bằng nhóm R–CO– Phản ứng acyl hóa là phản ứng đặc trưng của amine thơm. đun sôi trong 5’ cho tan hoàn toàn. khuấy đều. Làm lạnh dung dịch sẽ thấy kết tinh hình vẩy (không lấp lánh như a. Cho toàn bộ sản phẩm thu được trên giấy lọc vào beacher 250ml. tuyệt đối không sử dụng nước sôi vì nước sôi sẽ làm axetanilit tan. –NH2. Giai đoạn 3: Tinh chế sản phẩm. lọc lại để thu được sản phẩm cuối cùng.Sau khi kết thúc giai đoạn 1 của thí nghiệm. Viết cơ chế của phản ứng: Phản ứng acyl hóa: là quá trình thay thế nguyên tử H ở nhóm chức –OH. Trong khoảng thời gian này. IV TRẢ LỜI CÂU HỎI. dùng nước sôi hòa tan sản phẩm. Lắc và giữ ổn định ở 50oC trong 30’. thể hiện bằng việc ta không còn nhìn thấy các giọt dầu nổi trên bề mặt dung dịch. vì thu được dung dịch trong suốt nên không cần sử dung than hoạt tính để làm trắng dung dịch. Sau đó. Trường hợp sản phẩm còn màu ta đun sôi hòa tan tủa. cho thêm vào than hoạt tính để hấp phụ các tạp chất trong dung dịch. Vì axetanilit thu được sẽ không hoàn toàn sạch nên phát sinh giai đoạn 3. Phản ứng diễn ra theo sơ đồ: Khuấy đều và làm lạnh giúp axetanilit kết tinh lại dạng tinh thể không màu. sản phẩm được tạo ra là các tinh thể màu trắng nhạt ( gần như là không màu) tách ra khỏi dung dịch.

Tác nhân acyl hóa thường dùng: CH3COCl. + Ứng dụng phản ứng acyl hóa amine thơm trong việc tạo thành hợp chất amide: Bảo vệ nhóm –NH2 trong các phản ứng tổng hợp hữu cơ. Cơ chế phản ứng: Cơ chế phản ứng acyl hóa amine xảy ra như sau. do đôi điện tử nitrogen đã tham gia liên kết với nhóm C O. Do khả năng dễ dàng bị thủy phân khi có mặt chất xúc tác acid hoặc kiềm để tái tạo amine. (CH3CO)2O. Trong trường hợp này có thể sử dụng tác nhân acyl hóa là acetic acid. các amide sinh ra không có khả năng tiếp tục tham gia phản ứng acyl hóa. trong đó đòi hỏi phải có proton trên nguyên tử nitrogen của amine. cần phải bảo vệ nhóm –NH2trước khi thực hiện phản ứng nitro hóa để tránh phản ứng oxi hóa góc –NH2. hay CH3COOH. . Độ mạnh yếu của tác nhân acetyl ảnh hưởng lớn đến khả năng và tốc độ phản ứng Ví dụ: muốn điều chế acetanilide từ aniline. Ví dụ: muốn điều chế p-nitroaniline từ aniline. tuy nhiên phản ứng sẽ thuận nghịch và tốc độ phản ứng chậm hơn nhiều so với trường hợp acetyl chloride hoặc acetic anhydrire. Khác với phản ứng alkyl hóa.

sẽ thu được sản phẩm chính là p-bromoaniline. phản ứng acyl hóa còn sử dụng để giảm hoạt nhóm –NH2 và tăng tỉ lệ sản phẩm thế para.6-tribromoaniline.trong các phản ứng thế ái điện tử vào nhân thơm Ví dụ: phản ứng điều chế p-bromoaniline. .Ngoài ra.4. Tuy nhiên sau khi giảm hoạt nhóm –NH2 bằng phản ứng acyl hóa. Phản ứng brom hóa trực tiếp aniline sẽ cho sản phẩm 2.