Kỳ 1: Thảm bại của "pháo đài bay

"
Vào những ngày này 35 năm trước, giữa những ngày mùa đông Hà Nội tháng 12, cả Hà Nội rực lửa, 12 ngày đêm "đất rung, ngói tan, gạch nát". Hà Nội kiên cường làm nên một "Điện Biên Phủ trên không".
35 năm, đã là quá khứ. Hà Nội hôm nay đã “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” ở tất cả góc cạnh. Những dấu vết của chiến tranh chỉ còn trong bảo tàng, ở một vài tượng đài kỷ niệm và trong trí nhớ của những người đã lớn tuổi. Nhưng không một ai, không một điều gì bị quên lãng. 35 năm trước vẫn rất sống động trong ký ức và cả hồi niệm của nhiều người ngày đó. "Sút bóng trước khung thành" Trong bối cảnh lịch sử, tháng 5/1972, Tổng thống Mỹ Nickson hạ lệnh mở chiến dịch không quân “Linebecker 1”Tiền vệ, dùng B.52 đánh rải thảm bom đường mòn Hồ Chí Minh, chặn sự chi viện của miền Bắc cho chiến trường miền Nam. Nhưng không thể làm được gì. Quân Mỹ gặp thất bại nặng nề trên chiến trường miền Nam. Mỹ liều lĩnh tiến hành cuộc tập kích đường không chiến lược bằng B.52 vào Hà Nội, Hải Phòng, nhằm khống chế thắng lợi của ta, buộc ta phải chấp nhận những điều kiện có lợi về phía Mỹ và chính quyền Sài Gòn trong đàm phán, kết thúc chiến tranh. Hà Nội không thể quên ngày 18/12/1972. Tổng thống Mỹ Nickson ra lệnh bắt đầu chiến dịch “Linebacker 2”- Sút bóng trước khung thành, dùng máy bay chiến lược B.52, cường kích “tàng hình” F111A và hàng ngàn chiến đấu cơ tiêm kích chiến thuật, cùng sự hỗ trợ của 5 tàu sân bay tấn công Hà Nội, Hải Phòng với mục đích: "Đưa Hà Nội về thời kỳ đồ đá”. Từ ngày 18-29/12/1972, 12 ngày đêm Hà Nội rực lửa, với "đất rung, ngói tan, gạch nát". Nhưng, quân và dân Hà Nội hiệp đồng tác chiến, với những cách đánh mưu trí, dũng cảm, sáng tạo làm lưới lửa của tên lửa phòng không, pháo phòng không các loại, bủa vây máy bay Mỹ. Hình ảnh của Hà Nội những ngày cuối năm 1972 được mô tả bằng các cụm từ hiên ngang, ngẩng cao đầu trực diện với kẻ thù. “Điện Biên Phủ trên không” là cụm từ mà báo chí phương Tây ngày ấy đã "giật tít” như thế để diễn tả thất bại cuộc tấn công chiến lược của Mỹ ở Hà Nội. Và cùng với những thắng lợi trên chiến trường miền Nam, Mỹ bắt buộc phải ngồi vào bàn đàm phán ngày 27/1/1973 ở thế của kẻ thua trận. Những người thầm lặng Trong chiến dịch "Linebacker 1”, Mỹ đã đưa máy bay chiến lược B.52 rải bom xuống chiến trường miền Nam. Như đã dự liệu trước, ta đã có chỉ thị cho các nhà nghiên cứu khoa học quân sự nghiên cứu cách bắn hạ B.52. Đồng thời, kết hợp với những chiến sĩ tình báo chiến lược của ta tìm tài liệu về loại máy bay này. Đến tháng 9/1972, tài liệu “Cách đánh B.52”- hay còn gọi là “Cẩm nang đỏ”, sau nhiều lần bổ sung, hoàn chỉnh đã góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện chiến đấu của các đơn vị phòng không. Đặc biệt, ngày 22/11/1972, ta bắn hạ 1 chiếc B.52 ở phía tây Nghệ An, đã bổ sung thực tế về cách đánh B.52 hay là "pháo đài bay" của đối phương. Chiến thắng 12 ngày đêm “Điện Biên Phủ trên không”, còn có một phần đóng góp thầm lặng của các chiến sĩ tình báo, đã mưu trí, dũng cảm, ẩn thân giấu mình ngay trong lòng địch, cung cấp các thông tin quý giá, kịp thời chuyển về để Hà Nội chủ động đánh địch.

cánh cụp cánh xòe” F111A hiện đại nhất của Không lực Mỹ. tiêm kích đang khởi động chuẩn bị…". dũng cảm bảo vệ vùng đất. Robert Clenxartel. Cái giá đầu tiên Mỹ phải trả khá đắt: 2 chiếc máy bay B. cùng hàng trăm máy bay tiêm kích các loại như: "Người nhà trời” .A7. buộc Hà Nội phải chấp nhận mọi điều kiện của Mỹ trên bàn đàm phán Hiệp định hòa bình…”. “Chim ó nhà trời”. với những thông tin chính xác gần như tuyệt đối. Hause Cilson . "Con ma”.AD6. Hà Nội.Không quân và toàn bộ lực lượng dân quân. hàng không mẫu hạm America đậu ở phía đông Hà Tĩnh điện hỏi Sở Chỉ huy không quân chiến lược .Philippines cũng sẵn sàng. Sư đoàn 361 bắn rơi tại chỗ một chiếc B. Đã lắp bom theo cơ số. 5 chiếc KC. máy bay trinh sát vũ trang. còn có những bằng chứng “sống”: Fernando Alexander .52 đến chiến thuật của Mỹ.135. tin khẩn: "Một chiếc RF-4C. tia chớp và cành ôliu cùng hàng chữ Strategic Air Command. 19 giờ . kiên cường. rocket… thảm sát.Rada của Đại đội 6. Ngày 14/12/1972. Một bộ chỉ huy quân sự về không quân chiến lược máy bay chiến lược của mới thành lập để điều hành 2 căn cứ Utapao và Guam. vùng trời thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam. Mỹ đã đưa máy bay chiến lược “pháo đài bay” B.Thiếu tá. từ Văn phòng Nhà Trắng: ”Ngày 14/12/1972. Hải Phòng nhận lệnh: Sẵn sàng chiến đấu với B. Trung đoàn 261. Ngày 18/12/1972. Sư đoàn 361 bắn rơi chiếc B.thời tiết Hà Nội bảo đảm cho không quân hoạt động tốt".” Mỹ.52 tấn công vào Hà Nội. trong đó có 33 máy bay B. góp phần vào chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không”.135 ở căn cứ chiếm tỉ lệ tổn thất 18% Subich . Trung đoàn 257.52 trên vùng trời Hà Nội.A4… mang hàng chục ngàn tấn bom phá. Những bản báo cáo ngày đó thật sự là thông tin đặc biệt giá trị.trực thăng hôm nay làm nhiệm vụ cấp cứu ở đâu? 10 giờ. với danh hiệu “Thủ đô của lương tri loài người”. không quân chiến lược B. đó vẫn là những chiến công thầm lặng của các chiến sĩ tình báo âm thầm cống hiến cho Tổ quốc. Những bản tin khẩn của các chiến sĩ tình báo trong lòng địch lặng lẽ gửi về. Cuộc họp báo gây bàng hoàng Đêm 18/12/1972. Richard Tomat Simson. in huy hiệu hình nắm đấm.F104. "Thập tự quân”F8.52! 20 giờ 30. Tiểu đoàn 77.ba viên Đại úy hoa tiêu… . toàn Quân chủng Phòng không . "Kẻ đột nhập”.Thái Lan tăng đột ngột.52.35 năm sau. Tổng thống Mỹ Nickson chính thức ra lệnh 17/12/1972 tiếp tục rải thủy lôi phong tỏa các cảng và cửa sông Bắc Việt. máy bay cường kích chiến thuật “tàng hình . hoa tiêu. Bắt đầu chiến dịch Linebacker 2”. 19 giờ 15. Trung đoàn Ba Bể nhận được tín hiệu B. 11 giờ 30. 12 ngày đêm quyết chiến. 14 giờ 30. tầm thấp của Hà Nội. phơi xác ở Phù Lỗ . báo cáo khẩn.52 đang bay từ Nam Lào lên phía Bắc.A6. hướng về Hà Nội. điện về căn cứ . Character Browels .Hà Tây. mở đầu chiến dịch “Linebacker 2” nhằm “đè bẹp Việt Nam. bom sát thương.Đại úy. Không dừng lại thế.52G. Các máy bay chiến thuật cường kích. Sáng ngày 18/12/1972. lái chính. "Ngôi sao chiến đấu”. chật chỗ. tự vệ. máy bay tiếp dầu đã đến sân bay Ubon.52 ở 2 căn cứ Guam và Utapao đã được tiếp xăng cho 45 giờ bay. Trong đó hàng không mẫu hạm Saratoga từ Philippines và Interprise từ Nhật Bản đã áp sát bờ biển Thanh Hóa… Số máy bay chiến lược B. Hải Phòng. quân và dân ta đã bắn rơi 77 máy bay hiện đại thuộc Đầu tháng 12/1972 tin báo về: "Mỹ điều động tăng cường thêm 2 hàng không mẫu hạm không quân chiến lược. tin khẩn tiếp tục báo về: "Tất cả các máy bay B. “Cướp biển”. Thêm 3 chiếc KC. hiệp sức. 2 lần máy bay trinh sát không người lái bay vào Hà Nội.F4. Các xe chở bom đi lại liên tục. “Thần sấm”-F105. các lưới phòng không tầm trung. Tiểu đoàn tên lửa 59.52 sân bay Utapao . thông tin báo về: "6 giờ sáng. Hải Phòng. quân và dân Hà Nội đã đồng lòng.Sóc SơnHà Nội và Thanh Oai . 14 giờ.Đại úy. ở Biển Đông thành 4 cái. Henrie Charbaron.52 đầu tiên. hủy diệt Thủ đô Hà Nội và các vùng lân cận. điều khiển điện tử.

chấn động cả nước Mỹ và lương tri nhân loại yêu chuộng hòa bình trên thế giới. Chính ủy Sư đoàn Phòng không Hải Phòng 363 (F363). thở phào..B. tuổi. Hải Phòng chia lửa với Hà Nội. ai cũng mang nỗi lo sợ…” Buổi họp báo lịch sử là một “đòn” tử huyệt đối với Mỹ. “thật khủng khiếp”. Những chiến sĩ Quân đội nhân dân (QĐND) VN sẽ thắng trong cuộc đọ sức bằng trí tuệ này? Tốp B.. khói mù mịt… Tôi rơi xuống một đám ruộng và thấy nhiều người chạy tới.quân lệnh khi thành tù binh: Chỉ khai tên. bắt được B. Trung tá Cảnh nhắm mắt lại. đổ tội cho chỉ huy: "Chúng tôi là quân nhân.52. Vị tướng quân gần 80 tuổi. khi ông vừa mới ở bệnh viện ra. Họ đã không đủ can đảm để thực hiện bài học quy định . bị bắn rơi tại Thủ đô nhỏ bé của đất nước bé nhỏ bên bờ Thái Bình Dương. thần tượng của các phi công Mỹ khác. thiếu tá. rung lên dữ dội. dù sức đã yếu nhưng vẫn hùng hồn nhắc về 12 ngày đêm “Điện Biên Phủ trên không”. chức vụ. tôi sửng sốt bởi nghĩ rằng Hiệp định Hòa bình sắp ký kết như ông Kissinger tuyên bố cách đó ít ngày. Không có tiếng bom nào! Tốp B.52 mang bom hủy diệt Thủ đô Việt Nam và thất bại của Mỹ trên bầu trời Hà Nội. cả lệnh của cấp trên phải ném bom ở đâu. những phi công “pháo đài bay” đầy kiêu hãnh. những “quân nhân ưu tú” trong lực lượng không quân chiến lược.52 đầu tiên đi vào trung tâm Hải Phòng.. 12 ngày đêm Hà Nội đã quyết tử cho một “Điện Biên Phủ trên không”. cấp bậc. phải tuân lệnh chỉ huy..52 đầu tiên đã bay qua thành phố. tôi biết máy bay của tôi lọt vào một ổ dày đặc tên lửa SAM 2 và cao xạ. chỉ huy điện tử Fernando.52 có sức chứa bom và thả bom rải thảm tạo sự hủy diệt rât lớn. Tôi không kịp làm gì như được hướng dẫn nếu máy bay rơi… Tôi cúi đầu giơ 2 tay đầu hàng”. Đến trước lúc nhảy dù. là niềm mơ ước. Cấp chỉ huy và các kỹ sư điện tử của chúng tôi đã khẳng định như đang nắm trái ngọt trong tay. Hải Phòng hoàn toàn im lặng. Điều này còn được nhắc lại trong một bài báo trên Tạp chí Quân lực Mỹ số ra tháng 7/1977: "Thật hãi hùng. người Texas cay đắng thốt lên: "Mọi sự tính toán của chúng tôi đã bị đảo lộn hết. nay khiếp sợ cúi đầu run rẩy thốt lên trong ánh mắt còn vương nỗi kinh hoàng khi trả lời các phóng viên báo chí: "sợ lắm”. Họ đã khai cả bí mật kỹ thuật. đơn vị.24 giờ Hà Nội đêm 18/12/1972. Cứ nghĩ cảnh các bạn tôi cúi đầu ê chề trước hàng chục ống kính trong buổi họp báo 19/12/1972. “rất sợ”. số hiệu. Cả nước Mỹ và thế giới còn được tận mắt thấy những quân nhân ưu tú của quân đội Mỹ đã đánh mất uy lực của mình ra sao trước đối phương. khủng khiếp. Kỳ 2: Cuộc cân não không quên Thời gian nhích từng giây mà như dài vô tận. “tôi không ngờ hỏa lực phòng không của Hà Nội mạnh và bắn chính xác đến thế”… Lúc này. Những “niềm tự hào” của nước Mỹ. Phương án bay và tất cả các máy điện tử đủ loại này rất tuyệt vời. Cả nước Mỹ bàng hoàng khi chứng kiến sự thảm bại của “uy lực Mỹ” . Chúng tôi biết B. Trận chiến không súng đạn Chúng tôi gặp Trung tướng Vũ Trọng Cảnh. Trong căn cứ. Tôi cứ nơm nớp lo sợ mỗi lần bước lên máy bay đến Hà Nội. Không một loại tên lửa và máy bay Mig nào của Bắc Việt có thể bám.52 của ta… Tôi đã thực hiện đúng quy trình thao tác để bịt mắt đối phương… thế mà… như các ông thấy… tôi đang ở đây và là tù binh”. nguyên là Trung tá. các nhà báo phương Tây và báo chí Việt Nam đã dự một cuộc họp báo lịch sử tại Câu lạc bộ Quốc tế giữa lòng Hà Nội trong tiếng ầm ầm của bom rền đạn nổ… Hà Nội thông báo với cả thế giới việc B. nhưng phải theo lệnh và chấp nhận tội ác của mình”. Đại úy Henrie Charbaron: "Khi được phổ biến nhanh ở căn cứ Guam trước lúc bay. Máy bay bị trúng đạn. Cả Sở Chỉ huy chùng lại. .

Trung tá Cảnh nhắm mắt lại. báo động B. Tuy vậy.52 đầu tiên đi vào thành phố. Chúng tôi quyết định lệnh: "Không bắn tốp B. Ông kể. Nhìn trên tiêu đồ. nhưng cuộc đấu trí chiến thuật với không quân Mỹ như vừa mới hôm qua . Đánh hay không đánh? Nếu là thật thì chỉ phút chốc cả Hải Phòng bình địa. các đơn vị đã sẵn sàng đợi lệnh bấm nút đạn… Nhưng… “Báo cáo… Tốp đầu tiên là B. ôm lấy nhau mà nước mắt trào ra. trong ruột như có lửa thiêu. Cả Sở chỉ huy nín thở.. "Chúng ta đã chiến thắng không chỉ bằng súng đạn mà bằng cả trí tuệ".. người căng ra. Và đó là một dịp để chúng huênh hoang “quân đội Bắc Việt bị mắc lừa”. 35 năm đã qua.52 tuyệt vời. thở phào. Chỉ huy vừa hội ý gấp. Chỉ nghe tiếng thở. Hồi đó B. 9 dấu hiệu . nhưng nếu là giả thì rất lãng phí tên lửa . nếu là B.52 vào.52.52 thật. và tin tưởng tuyệt đối vào sự nhạy bén. Mội tốp bay vào. Hải Phòng.. Không có tiếng bom nào! Tốp B. trẻ em. "Chúng tôi cho kiểm tra lại một loạt thông số kỹ thuật. nối đuôi nhau hướng lên phía Bắc. trán lấm tấm mồ hôi trong khi trời đang rất rét. Không một quả đạn nào bắn lên.. 73 được công nhận bắn rơi B.Đặc biệt. Ngoài ra.52 đầu”. Chính ủy Sư đoàn Phòng không Hải Phòng 363 Vũ Trọng Cảnh tay bíu chặt thành ghế. Tất cả cùng bật dậy.".52 đầu tiên đã bay qua thành phố.mà lúc này tên lửa gần như phải đạt sự tối ưu nhất: “bách phát bách trúng”. Tiểu đoàn 82. Một không khí căng thẳng bao trùm. đến trung tâm Hải Phòng. Hồi ức những ngày khói lửa trên bầu trời trở về nguyên vẹn trong ông: Ngày 22/12/1972. sẽ gây lúng túng cho các quyết định chiến đấu sau này của ta khi chúng tiến vào đánh phá Hà Nội. Sang tới đêm 23/12/1972. Cả Sở Chỉ huy chùng lại. nhưng trên tiêu đồ chỉ là vài chục cm..52 lần lượt xuất hiện. Trong khoảng không là cách Hải Phòng hàng chục km. không bỏ sót tốp nào”… Và rồi từng tốp một bay qua lần lượt tới tốp thứ 9. bệnh viện… Hải Phòng làm sao hứng được cả trăm tấn bom hủy diệt? Thời gian nhích từng giây mà như dài vô tận. Trung tướng Cảnh kể. Ngay lúc đó. cùng 3 tiểu đoàn tập trung kiểm tra tốp đầu B.. không một tiếng bom nổ. vừa ra lệnh cho rada của các đơn vị C171. C174 đoàn pháo 100 Sông Cầu. mà còn làm cho ta hoang mang để không có các phương án chiến thuật tác chiến chính xác. Chúng ta đã chiến thắng bằng kinh nghiệm và sự xét đoán chính xác của các chiến sĩ rada. Người Mỹ không chỉ đánh bằng bom đạn trực diện mà còn đánh ta bằng những mưu mô nhằm gây cho ta những thiệt hại không chỉ vũ khí – chủ yếu là tên lửa (lúc đó tên lửa dành ưu tiên đánh B.. của Sở Chỉ huy Quân chủng… hỏi sao F363 chưa lệnh cho đánh.52 không một tiếng súng đạn. F363 đã có một trận đánh B.9 tốp B. Những chiến sĩ QĐNDVN sẽ thắng trong cuộc đọ sức bằng trí tuệ này? Tốp B. Trong đầu ông lúc đó chập chờn ý nghĩ. chúng như những con rắn trườn dần lên đầy sự đe dọa chết chóc. Sở chỉ huy Quân chủng lệnh: "Hải Phòng chuẩn bị sẵn sàng đánh B. Hải Phòng hoàn toàn im lặng.. chỉ có tiếng máy bay địch và.52.52).52 có một hệ thống nhiễu gồm 16 loại khác nhau. Lúc này là 21 giờ 10. bao bà mẹ. của Bộ Tổng Tham mưu. Trên bảng tiêu đồ. tiếng bút chì sột soạt trên vạch tiêu đồ… Riêng Trung tá. lại nhận được điện của Tổng cục Chính trị. chính xác cùng kinh nghiệm của các chiến sĩ rada. ông không thể quên kỷ niệm về một trận đánh B.52 giả”. nhà trường. cả Sở Chỉ huy nín thở. Những ngày này ông hay hoài nhớ về trận đánh trí tuệ đó. chưa kể còn cả .52!”. Cứ như thế 30 phút trôi qua… Và cũng kết thúc một trận đánh kỳ lạ. 20 giờ. bay qua lại thở thở ra. Cả Sở Chỉ huy im phắc. hơi thở của những vị chỉ huy trong phòng trực chiến. Sở Chỉ huy vẫn lệnh cho các đơn vị: "Cảnh giác kiểm tra từng tốp một. Trung tướng Cảnh vẫn vẹn nguyên niềm tự hào. Tất cả mọi người trong phòng chỉ huy nín thở. lúc đó gương mặt ai cũng đanh lại. kỷ niệm ngày thành lập QĐND Việt Nam.

còn lại phải chi viện cho miền Nam. đặc biệt ưu tiên chỉ để đánh B. F361 là đơn vị được giữ trọng trách bảo vệ vùng trời Hà Nội. Riêng F361 đã chủ động lên các phương án đón đánh với niềm tin mãnh liệt . Ngoài ra.52. nắm vững các kỹ thuật tác chiến và sẵn sàng nghênh chiến.một tài liệu đặc biệt nghiên cứu cách phát hiện.chiến thắng.. khống chế. nhưng có ở trong tình huống đó mới cảm thấy hơn bao giờ trách nhiệm và bản lĩnh của người chỉ huy chiến trận. Ngày đó.52 ngay tại Hà Nội. Các chiến sĩ rada đã phát hiện được dải nào của B. có ý chí và có cả quyết tâm. ông vẫn không giấu được ánh mắt.52. chúng ta cũng đã hoàn thiện cải tiến tên lửa SAM 2. nói thì giản đơn. Hải Phòng và các tỉnh thành khác của miền Bắc. hoàn chỉnh vào tháng 9/1972. các máy bay cường kích dành cho lưới cao xạ pháo.52 ở phía Nam. khắc phục một số khuyết điểm khi đánh trên tầm cao và tìm diệt mục tiêu. . Từ xa là đã có máy bay của ta lên làm tan đội hình.. nên được mọi người đặt tên “Cận vệ đỏ”. Chúng tôi vào trận là quyết chiến chứ không để cho Hà Nội bị tàn phá. giọng nói đầy tự hào của một người đã từng có mặt và góp phần làm nên chiến thắng lịch sử. nhưng khi nhắc đến 12 ngày đêm “Điện Biên Phủ trên không”. dựa vào các tin tình báo. Tuổi đã hơn 70. tiêu diệt B. F361 có những chiến sĩ tên lửa không chỉ dũng cảm mà cực kỳ thông minh. “Cận vệ đỏ” Hà Nội Thiếu tướng Đỗ Văn Phúc. rồi tên lửa lên đánh tầm cao.52. Kỷ niệm sâu sắc nhất trong đời binh nghiệp của ông có lẽ là cuộc đấu trực diện với B. có sự chỉ huy của ông. nhưng không chỉ nói suông.52 vào Hà Nội.". từ xa trong không trung đã có những tiếng gầm ì ì rất đặc trưng không lẫn với động cơ các máy bay khác. học (trên lý thuyết) cuốn sách “Cẩm nang đỏ” . trong dải tín hiệu đó. Không nghe tiếng bay quen thuộc đó. đặc trách về tên lửa. vị tướng đã trở về với cuộc sống đời thường vẫn khăng khăng tự tin: "Không phải tới bây giờ mới nói một cách chắc chắn. còn cả các lực lượng khác hiệp đồng tác chiến. mà khi đó chúng tôi đã biết như vậy. ôm chiếc máy trợ tim. có khả năng tập kích chiến lược bằng B.".52 được đúc kết qua kinh nghiệm thực tiễn của các đơn vị trực tiếp đối đầu với B. Dựa vào đâu mà ngày đó. dải nào là các máy bay tiêm kích. Chúng tôi đã tập luyện. Thiếu tướng Phúc bảo rằng.. các đơn vị Phòng không của ta đã có sự chuẩn bị tinh thần trực diện chiến đấu với B. kinh nghiệm chiến đấu với các chiến đấu cơ của Mỹ đã cho các chiến sĩ trực chiến đôi tai rất nhạy cảm. lại được mệnh danh là có sức mạnh “bất chiến bại”? Thiếu tướng Đỗ Văn Phúc nói: "Chúng tôi có niềm tin. tiêm kích dành cho lưới lửa của dân quân tự vệ tầm thấp… Làm sao chúng có thể thực hiện dã tâm đó. Ông bảo.hàng đàn máy bay tiêm kích hộ tống bảo vệ. chỉ có 2 đơn vị tên lửa ở lại bảo vệ Hà Nội.52 không phải là “con ngáo ộp”. Không chỉ có F361 “Cận vệ đỏ”. ta cũng biết được các hướng bay vào Hà Nội của máy bay địch. nhưng điều đó không làm cho F361 cảm thấy lo lắng. và không cả những chiếc máy bay hộ tống… Đích thị là giả.52 trên bầu trời Hà Nội. khi được cấp trên phổ biến Mỹ lật lọng trên bàn đàm phán Hiệp định Paris. dám nghĩ và dám quyết.52 khi bay. dải nào là các băng kim loại… Trên màn hình rada không phát hiện được tín hiệu của B. Thiếu tướng Phúc say sưa kể về chuyện đơn vị F361 bắn hạ B.. Cộng với đó là tài liệu tình báo quân sự ta lấy được của địch. nhất định sẽ bắn rơi B. Thời điểm đó. Phần khác.52 của Mỹ.52 rơi đầu tiên trong đêm 18/12/1972 là của các đơn vị tên lửa thuộc F361 bắn hạ.52 ngày ấy. Hơn nữa. nhằm tạo áp lực với ta để ký kết có lợi cho ý đồ xâm chiếm lâu dài miền Nam. 2 chiếc máy bay B. B. Ông kể. xứng danh “Cận vệ đỏ” bảo vệ Thủ đô. nên chặn đánh từ xa… 35 năm. chúng ta lại có niềm tin chắc thắng trong khi B. 35 năm trước là Thiếu tá Tham mưu Phó Sư đoàn Phòng không 361 Hà Nội (F361).

52! Các chiến sĩ của kíp trắc thủ đã bắt được tín hiệu của B. cả Hà Nội nhận lệnh: Tiêu diệt B. Thiều trực chiến và được lệnh cất cánh từ một sân bay dã chiến ở miền Trung. phong độ. cùng với kinh nghiệm của các trận chiến với các loại máy bay trước đó. AHLLVT.máy bay B. ngay từ những kíp trực chiến buổi sáng. bắn không rơi. Bộ Tổng Tham mưu và chính Đại tướng Võ Nguyên Giáp hỏi: "Có chính xác là B.ông Nhị.52”? .".52. Các bài học lý thuyết được vận dụng triệt để và thông minh.52. Strategic Air Command… Và cả những nhân chứng biết nói . Chúng tôi gặp ông khi ông vừa đi tập thể dục về. Ông bảo. đội hình của chúng đã tan tác. Tiểu đoàn tên lửa 59. Những cánh én quả cảm "Nhiệm vụ của chúng tôi là chặn đánh từ xa. đêm 28/12/1972. từ từ tiếp cận vệt chì đen . Như định mệnh. thậm chí có lúc bị động. nhưng có lẽ sốt ruột nên anh kỳ kèo cho đánh ban ngày với lý do rất dễ thương: Kiếm một chiếc máy bay địch làm quà tặng người yêu. . Những cuộc không chiến đúng là không cân sức. vẫn không thể hiểu được vì sao Mig của ta lại bắn rơi B. không mất đi vẻ đẹp của người phi công lái Mig ngày xưa. Tướng Nhị kể. Trông ông vẫn tráng kiện.52 nhưng không thấy xác. ông vẫn không giấu được niềm vui trong giọng nói Bình Định quê hương. khói mù che mắt máy bay Mig của ta. một chàng trai điềm đạm.52 khác ngay trên bầu trời Hà Nội.Ngày 18/12/1972. Ông là tướng Nguyễn Hồng Nhị. Ông bảo: "Khi ấy chúng tôi báo về Bộ Tư lệnh.máy bay của Thiều. tiêu diệt các máy bay hộ tống. Trung đoàn 257 bắn rơi tại chỗ một chiếc B.52 và làm rối loạn đội hình.Vì khi ấy. thế mà B. Một không khí ngầm đua nhau tiêu diệt B. chỉ mới vài đường bay của Mig.. tia chớp và cành oliu cùng hàng chữ B. người Hà Nội. đã nhìn thấy phù hiệu hình nắm đấm. Em làm quả đạn.52 đã phải khuất phục trước Mig của ta. sóng nhiễu.52..52. Trung đoàn 261 với những “rồng lửa” dũng mãnh đã bắn rơi chiếc B. họ vẫn rất thán phục ta. Khi được hỏi về những ngày tháng 12/1972. Tại Sở Chỉ huy bay. Nhiều lúc tâm sự với đồng đội. kỹ thuật bay giỏi. trực tiếp chỉ huy không chiến đánh B. Ít phút sau. tin vào việc Mig sẽ đối đầu được với B. lần đầu tiên Mig 21 do phi công Phạm Tuân bắn hạ B.52. Trong số đó có phi công Vũ Xuân Thiều.52 đầu tiên. phía Nam bắn hạ B. Kỳ 3: Cánh én quả cảm và cuộc không chiến cảm tử Một người đã từng bắn rơi 8 máy bay Mỹ và trực tiếp chỉ huy không chiến trong trận “Điện Biên Phủ trên không” sau này có dịp gặp lại những phi công Mỹ đã có mặt ở trận tuyến 12 ngày đêm Hà Nội. cho dù những thông số kỹ thuật của các loại vũ khí không đối không đều tỏ rõ Mig không thể bắn được B. anh nói: "Nếu như gặp B. bám sát mục tiêu đợi thời cơ… 20 giờ 30.52”. đường chì đỏ . Và 19 giờ 15. đêm 27/12/1972.52. nhưng những cánh én quả cảm của ta vẫn “tả xung hữu đột” gây cho địch phải khó khăn chống đỡ.52. Được phân công trực bay đêm đánh B. anh em trong đơn vị đã ngồi trên bệ phóng sẵn sàng đợi lệnh chiến đấu.. đã làm cho tất cả các chiến sĩ lái máy bay của ta như được khích lệ. Mig của ta bé nhỏ giữa cả bầy chiến đấu cơ hùng hậu của Mỹ. tạo điều kiện cho tên lửa và các đơn vị phòng không mặt đất bắn máy bay địch.52." .52 trong một rừng nhiễu.52.52G.52 trong 12 ngày đêm “Điện Biên Phủ trên không”. nhất định nó phải chết”. nguyên Trung đoàn trưởng đầu tiên Đoàn Không quân Lam Sơn..Tiểu đoàn 77. rạng danh “cánh én Việt Nam” đã diễn ra. Đó là một kỷ niệm sâu sắc của ông. Cho đến khi nghe báo về “đúng B.các phi công Mỹ. nếu có thể tìm cách bắn hạ B. em sẽ đâm vào nó. và hàng chục chấm đen của các máy bay tiêm kích bảo vệ B.

Khi đó ông vừa ở Thành cổ Quảng Trị ra. anh là người anh hùng của nhân dân.. Ông cũng không biết phải chuẩn bị như thế nào. Anh đã được đồng bào Sơn La an táng trọng thể. Đó là năm 1991. Các chiến sĩ liên lạc gọi dồn dập. một vầng lửa lớn bùng lên. Rất thú vị. các loại súng pháo phòng không từ 37 ly. pháo.Hà Nội. từ Yên Châu (Sơn La). thế mà B. ông được chứng kiến F361 bắn rơi B. .. vẫn không thể hiểu được vì sao Mig của ta lại bắn rơi B. kể lại những cuộc không chiến đã thành quá khứ. Đạn đã phóng nhưng B. Hà Nội. lúc ấy không có ai “bắt” phóng viên phải chụp như thế nào. sống mãi cùng đồng đội của lực lượng Không quân Việt Nam. Thiều xin lệnh tấn công tiếp… Vài giây sau. Việt Nam vẫn còn bị Mỹ cấm vận. trừ sự hy sinh oanh liệt của "quầng sáng" Vũ Xuân Thiều. Vừa khóc vừa gọi Thiều.52 đã phải khuất phục trước Mig của ta". anh đã cùng chiếc Mig của mình thành quả đạn cảm tử tiêu diệt B. với vai trò đàm phán mua máy bay dân dụng cho Hàng không dân dụng Việt Nam. tín hiệu của Thiều trên bản đồ bay biến mất. xác chiếc B. sau này tướng Nguyễn Hồng Nhị gặp lại những phi công Mỹ đã có mặt ở trận tuyến 12 ngày đêm Hà Nội. thật kỳ diệu.52 bị cháy trên bầu trời Hà Nội.52. 12 ly 7.52.. tên lửa. mà có thể sau này sẽ là những vật chứng lịch sử. Đó còn là tổng lực của sức mạnh Hà Nội. "Chúng tôi tới nơi. Song điều ông nhớ nhất là cuộc gặp với các cựu phi công Mỹ: "Chúng tôi không có vẻ gì thù hằn hay tỏ thái độ nghi kỵ như đã từng là đối thủ của nhau. người dân đã kể lại: Họ thấy 2 vệt lửa.52 và xin lệnh phóng đạn. Họ vẫn rất thán phục ta. chặn đứng mọi con đường của máy bay Mỹ. Không giấu diếm niềm tự hào vì đã được là nhân chứng tham dự những ngày lịch sử đó.. ngoài một chỉ đạo của bên Tổng cục Chính trị: Đây là việc chiến đấu phối hợp tác chiến các quân binh chủng máy bay. Lúc này. Chuyện về một tấm ảnh Gặp ông trong những ngày này thật khó. nhưng chưa “chộp” được khoảnh khắc hợp đồng chiến đấu của các lưới lửa. kỷ niệm ngày thành lập QĐNDVN các đồng đội lại tới đây thắp hương tưởng niệm các anh."Điện Biên Phủ trên không". Nhưng hôm nay. từng mảnh lửa rơi xuống. Còn trong 12 ngày đêm của tháng 12/1972. . ông sang Mỹ.52. Nhưng không một tín hiệu hồi âm. cao xạ. lách qua được vòng vây dày đặc của các chiến đấu cơ địch. đóng quân ở Phú Thụy. Ngày đó.. người phóng viên chiến trường nổi tiếng cả trong nước và nước ngoài với những tấm ảnh về Thành cổ Quảng Trị mùa hè 1972. kể cả dấu hiệu của chiếc B. và 12 ngày đêm Hà Nội . gần như không có tổn thất. vì yêu cầu bí mật quân sự. hay lưới lửa tầm thấp thì không có gì đặc biệt. Và ông nghĩ phải chụp một bức ảnh phải có cả 3 tầm lửa để nói lên ý nghĩa của sự hiệp lực toàn quân toàn dân.52 chỉ bị thương. Chúng tôi hiểu. vì tuy tuổi đã cao. là cuộc chiến tranh nhân dân quyết chiến và quyết thắng mọi đe dọa hủy diệt của Mỹ.52. B. súng trường… tạo một lưới đạn từ tầm cao đến tầm thấp. các việc giao thương mua bán còn khó khăn dù đã có những tín hiệu khả quan. Đoàn Công Tính được phân công xuống F361 tên lửa. Ngày 18/12/1972. Mà đó là những cuộc chuyện trò cởi mở giữa các “đồng nghiệp” lái máy bay.52 cháy rơi bao giờ đâu. 13 ly 2. Ông nhận lệnh chuẩn bị chiến dịch lớn: chụp ảnh B. Ông là NSNA Đoàn Công Tính. Gia Lâm. Cả Sở Chỉ huy rộn lên. ông vẫn không thôi rời ống kính. Ông hào hứng kể. hàng năm tới ngày 22/12. Thật ra.52 còn âm ỉ cháy. một vầng lửa nhỏ lao vút vào. Nhưng rồi trái tim mọi người như thắt lại. thu lại những khoảnh khắc cuộc sống. trong trái tim người Hà Nội. Từ đạn bom lại rơi vào bom đạn của 12 ngày đêm Hà Nội. chúng tôi chưa thể công bố hành động cảm tử đó.52 đã bị bắn cháy.". cách gần đấy là chiếc Mig 21 của Thiều. Một ngày sau..52. cho dù những thông số kỹ thuật của các loại vũ khí không đối không đều tỏ rõ Mig không thể bắn được B. nhưng ông nghĩ nếu chụp riêng tên lửa. Thiều đã cho chiếc Mig 21 của mình áp sát B. đã thấy B. Trong toàn cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước lực lượng Không quân Việt Nam hy sinh 367 người. trao đổi một số kinh nghiệm.Với sự khéo léo và mưu trí. 14 ly 5. Ở đây đã xây một tượng đài chiến thắng của không quân. Các anh nằm yên nghỉ mãi mãi trên một ngọn đồi ở Sóc Sơn .

chớp sáng lòa hết cả khuôn hình. Nếu dân tộc này đầu hàng thì cả nhân loại sẽ bị sụp đổ. L’Express. Rainbow: Xưa và nay chưa từng có một dân tộc nào nhỏ như vậy mà có trọng lượng lớn như vậy đối với lịch sử. thế nhưng khuôn hình chật hẹp.52.Sau 7 ngày “canh”. Công nhân Thủ đô đã thực hiện nghĩa vụ "Chắc tay búa.Gia Định. chụp xuống sân bay Tân Sơn Nhất. Chị Phạm Thị Viễn. Lửa chiến đấu của quân và dân ta ở cả 2 miền Nam . nguyên thành viên đội tự vệ hào hứng kể lại chiến công của tiểu đội công nhân tự vệ bắn hạ F111 năm ấy. không thể không nhắc đến đội tự vệ của Nhà máy Cơ khí Mai Động. Nếu cứ đánh tiếp theo đà này thì trong 2 tháng nữa B. Một sự phối hợp tuyệt đẹp.Bắc đang ngày càng cao ngọn.52" Khi ấy. Hãng Reuters cũng đưa tin: Tọa độ lửa Hà Nội là lò sát sinh B. được bày ở Bảo tàng Quân đội và đăng ở nhiều báo nước ngoài. vững tay súng" Nhắc đến những người công nhân tự vệ bắn hạ máy bay địch trên bầu trời Hà Nội trong 12 ngày đêm 1972. cùng trực chiến với các chiến sĩ. thiêu hàng mảng lớn cơ đồ “bình định” của Mỹ . chuyên viên của Kissinger thừa nhận: "Chúng ta ném bom Bắc Việt Nam để rồi chúng ta chấp nhận thua". . Chính John Negroponte. các hãng thông tấn báo chí liên tục đưa tin ngợi ca tinh thần chiến đấu của nhân dân Việt Nam và Hà Nội. như một tấm màn lửa úp chụp máy bay Mỹ trong bầu trời đêm. "Chắc tay búa. tối mù mù. không có ống kính góc rộng. Lửa vây hãm và tiêu diệt quân ngụy. Cũng “oách” lắm so với nhiều người. Washington Pos nhận định: Thất bại này buộc Tổng thống và cố vấn của ông ta chấp nhận những điều kiện của Hà Nội. khuôn hình canh sẵn. Đoàn Công Tính luôn để máy ở tốc độ B. vững tay súng" Các nhà máy. Kỳ 4: "Chắc tay búa. Jaque Madol: Việt Nam sẽ thắng! Không một kẻ thù nào tiêu diệt được một dân tộc vĩ đại như Việt Nam. Còn nhiều nữa.52. tấm ảnh “Đêm tháng chạp” ra đời. Mỗi lần đứng bên cạnh hố bom do Mỹ rải xuống Việt Nam. Và rồi khoảnh khắc ông chờ đợi cả 7 ngày đã đến. được giải A ảnh nghệ thuật Hà Nội năm 1973. không chân máy mà gác trên cành cây. chúng tôi đều nhận ra rằng. lửa Hà Nội đang giục lửa Sài Gòn và từ ngoài vô trong. máy bay Mỹ không rơi mới lạ! Tấm ảnh đã được đăng ngay trên trang nhất báo QĐND ngày 27/12/1972.52 và người lái B.52 sẽ tuyệt chủng. Đài Phát thanh Giải phóng. truyền trên sóng những lời “chia lửa”: Sài Gòn gửi Hà Nội: ”…Lửa miền Bắc đã khều lửa miền Nam. Và đó là tốt nhất để trả lời Nixon và bè lũ…" Romesh Chandra. từ hậu phương lớn bất khuất đến tiền tuyến lớn anh hùng đang lên tiếng trả lời đanh thép: Đánh! Lửa thiêu cháy pháo đài bay B. lòng dũng cảm và tinh thần quyết thắng. mỗi khi tên lửa phụt lên. xí nghiệp ở Thủ đô trong đợt "12 ngày đêm năm 1972" cũng là điểm đánh phá của B52. chỉ có ống kích 50. Trong ảnh có đủ lưới lửa tầm cao của tên lửa. Tổng Thư ký Hội đồng Hòa bình thế giới: Việt Nam đồng nghĩa với sự vinh quang. đốt cháy kho hậu cần Long Bình và kho dầu Nhà Bè. Ngắm trong ống kính. Europa. Hồi đó. tầm trung của cao xạ và tầm thấp của 12 ly 7. Thông tấn xã Giải phóng Sài Gòn . vững tay súng" giữa khói lửa bom đạn.Gia Định. Sau một cú bấm máy. nhân dân Việt Nam không phải hy sinh chỉ vì Việt Nam mà cả vì chúng tôi.Thiệu. không thấy gì khác. Lửa đấu tranh của nhân dân Sài Gòn . lửa đốt cháy kho bom thành Tuy Hạ. "Tọa độ lửa Hà Nội là lò sát sinh B.

Trong niềm vui kỷ niệm 35 năm chiến thắng B52 trên bầu trời Hà Nội. tiểu đội đồng loạt nổ súng bằng một điểm xạ ngắm 22 viên đạn. bắn cháy máy bay F111 của địch. Đêm đó. nên đã báo cho đơn vị xác định rõ vị trí. bãi Phúc Xá… Cả Hà Nội rực trong lửa đạn. Sau 35 năm. Đúng 22h45 ngày 22/12/1972. Mới đầu. Nét mặt vui tươi. chị kể tiếp: “Sau chiến công bắn hạ F111.chị Viễn nhớ lại giờ phút lịch sử đó. trong niềm hạnh phúc của chiến công đã đạt được”. Có người tuổi cao đã về hưu. Sau ngày hoà bình lập lại. chị Hiếu. nhưng vào những dịp kỷ niệm này. Từ đêm 18/12 đến đêm 22/12. còn bây giờ trong thời bình chúng tôi tự hào được góp một phần sức mình vào sự phát triển của nhà máy và xây dựng Thủ đô”. đơn vị “Ao út” được cấp trên báo máy bay địch lại có đợt đánh bom vào Hà Nội. Sinh. cấp trên thông báo máy bay B52 sẽ đánh vào Hà Nội. các anh chị em trong Đội tự vệ lại trở về tham gia sản xuất tại Nhà máy Cơ khí Mai Động. Món quà mà tôi nhớ nhất chính là 5 thùng lương khô được anh chị em trong đơn vị đem ra ăn ngon lành. thường xuyên bay trinh sát dẫn đường cho B52 vào bắn phá. Tất cả đều là công nhân được giao nhiệm vụ bảo vệ khu vực nhà máy. lúc đó chúng tôi mới được biết nên vô cùng sung sướng” . chúng tôi là những công nhân được tham gia chiến đấu bảo vệ vùng trời Thủ đô và chiến công bắn hạ máy bay F111 là kỷ niệm mà những người công nhân chúng tôi thời đó không thể nào quên. trong chiến tranh chúng tôi tham gia đánh giặc Mỹ. ngay bên cạnh phòng ông là những kỷ vật. Khuyến. các thành viên trong đại đội "Ao út" thường gặp gỡ nhau để ôn lại ký ức hào hùng ấy. anh chị em trong đội tự vệ phải thay phiên nhau trực. Đội tự vệ được cấp trên giao cho 2 khẩu súng 14 ly 5 và được đặt tên là đơn vị “Ao út” (đơn vị có nhiều người có thân hình nhỏ bé. đôi mươi năm ấy đã thành ông. đội tự vệ của Nhà máy Cơ khí Mai Động gồm 11 người: Viễn. Tiểu đội súng cao xạ của Nhà máy Cơ khí Mai Động đã điều chỉnh góc độ của súng 14 ly 5 và sẵn sàng chờ địch tới. Do bên quân khu Thủ đô đã theo dõi được đường bay của máy bay F111 của địch. 35 năm đã trôi qua. Trong hoàn cảnh đó. có lần đích thân bác Tôn và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã xuống chúc mừng và tặng quà. Sau đó “Ao út” lại được di chuyển ra trận địa mới ở Vân Đồn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu. động viên anh chị em phát huy tinh thần đã đạt được để tiếp tục chiến đấu. chị Dần. Mỹ cho máy bay ném bom vào Bệnh viện Bạch Mai. lên nòng pháo chờ địch. bắt sống hai phi công. Sinh (Nam). dù toàn là những người nhỏ con nhưng chị Viễn. nhận được lệnh bắn của chỉ huy. Tại công ty. Đêm ngày 18/12/1972. trung đội “Ao út” được điều động đến nằm cách xa trận địa Đại đội pháo 100 Hai Bà Trưng khoảng 300 m (đây cũng là công nhân của các nhà máy Dệt 8 -3…) để hợp đồng tác chiến. Mãi sau cho đến khi được cấp trên báo đơn vị đã bắn cháy máy bay F111 rơi ở Hoà Bình. Mai. Tuyên. Quang. những tấm ảnh tư liệu về những ngày tham gia chiến đấu bảo vệ Nhà máy Cơ khí Mai Động được ông bố trí trưng bày tại một gian phòng rộng và . PGĐ Công ty TNHH Nhà nước một thành viên Mai Động . ít tuổi). thành bà. ông Nguyễn Văn Trung. đội tự vệ của Nhà máy Cơ khí Mai Động được biên chế rời vị trí sản xuất để trực chiến 24/24. Đại đội tự vệ “Ao út” được Đại đội pháo 100 đề nghị sang tiếp đạn. khu dân cư tập thể Mai Hương. Trước đây. Thành. “Khi chúng tôi bắn xong thấy máy bay xẹt qua có một vệt sáng nhưng vẫn không biết mình đã bắn trúng. Nhưng đến đầu năm 1972. một tuần tham gia tự vệ rồi lại một tuần về Nhà máy tham gia sản xuất.người đã tham gia đại đội “Ao út” bắn hạ F111 vui vẻ cho biết: “Ngày ấy. người còn khả năng thì tiếp tục ở lại cống hiến cho Nhà máy (nay là Công ty TNHH Nhà nước một thành viên Mai Động). chúng tôi nhận được rất nhiều lời khen tặng. khi Mỹ cho không quân đánh vào Hà Nội. giờ đây những người thanh niên tuổi 19. Dần.Ngày ấy. Hiếu. Trung. Khoảng 8h ngày 22/12/1972. anh Trung đã cùng với các anh em tự vệ trong đơn vị tham gia vận chuyển vác bom đạn phục vụ cho đơn vị pháo 100.

Là công nhân cơ khí. vững tay súng" cùng quân dân thủ đô bảo vệ Hà Nội. mọi người thấy may cho ông. những kỷ vật đó chính là một phần không thể thiếu để công ty phát triển như ngày hôm nay Niềm vui của đội trưởng công binh phá bom Cũng là công nhân cơ khí như đội tự vệ Nhà máy Cơ khí Mai Động. Trên tay ôm bó hoa tươi thắm do những người đồng chí. ông nhận mình như vậy bởi nhiều hôm ông đi phá bom quên không đeo băng đỏ nhưng mọi người vẫn nhận ra ông là người tháo bom và cái tên "Tuyến phá bom" cũng được gọi từ đó.. Những chứng nhân nhìn về ký ức 12 ngày đêm cuối năm 1972 của Hà Nội 35 năm trước và tự hào về một Hà Nội đổi thay sau 35 năm. chính vì sự có mặt ở mọi nơi. ông Tuyến vui vẻ kể về chuyện ông tham gia phá bom trong suốt 12 ngày đêm Mỹ đánh phá Hà Nội. họ là những người công nhân "chắc tay búa. sân bay Bạch Mai. khi thấy Hà Nội đổi thay như bây giờ. ông đã tham gia phá 6 quả bom loại nặng 200 kg trên đường Trường Chinh. Trong đó riêng chiến dịch 12 ngày đêm. nhưng ông Nguyễn Văn Tuyến. Sau lần đó. nhưng nhìn lại 35 năm trước. sau nhiều giờ tháo bỏ quả bom loại 200 kg. 35 năm sau.. Nơi 4 lần bị đánh phá Giờ đây. làng Định Công. Sở dĩ. ông nhớ nhất lần phá quả bom tại Sân bay Bạch Mai. Lần đó. nơi đây là trung tâm của các đợt ném bom bắn phá của Mỹ cuối năm 1972. giữa những ngày Hà Nội kỷ niệm chiến thắng B52. cứ nơi nào có bom Mỹ thả xuống là chúng tôi lại có mặt”. Nhiệm vụ của chúng tôi phải quan sát và tháo nhặt các loại bom rơi vãi để đảm bảo an toàn cho người dân sinh sống. . 35 trước. ông Tuyến đã tham gia phá bỏ gần 100 quả bom các loại.. nhưng ông chỉ cười và nói: “Nếu nó nổ thì đã nổ rồi. Với ông. nhưng trong suốt thời kỳ Mỹ ném bom đánh phá ra miền Bắc.. hình như họ là những người vui nhất. Kỳ cuối: Hà Nội của "12 ngày đêm" và 35 năm sau. .bảo quản trang nghiêm. Chúng tôi gặp ông trong buổi lễ kỷ niệm 35 năm đánh thắng B52 trên bầu trời Hà Nội (do UBND quận Đống Đa tổ chức vào ngày 8/12/2007). cuối cùng tháo xong thì ông mới biết chỉ cần chậm một chút nữa thôi là bom có thể phát nổ ngay tức khắc.. Cái “nghề” mình làm là như thế. Có lẽ. cánh đồng Định Công. Vẫn vẹn nguyên một niềm tự hào. đồng đội năm xưa tặng.. cả Hà Nội là một bãi chiến trường. Trong những lần tham gia phá bom trong 12 ngày đêm. tránh tình trạng gây chết do bom nổ sót. ranh giới giữa may mắn và rủi ro chỉ cách nhau trong gang tấc”.. Bệnh viện Bạch Mai đã được xây dựng lại khang trang và hiện đại. mọi lúc tại những điểm nóng bỏng nên ông Tuyến cho rằng mình là người “nổi tiếng”. Ông Tuyến nhớ lại: “Trong chiến dịch 12 ngày đêm. công nhân Nhà máy Cơ khí Hà Nội lại có nhiệm vụ quan sát tham gia tháo dỡ mọi loại bom mìn trên địa bàn Hà Nội.. Chính vì thế. bom mìn được rải khắp nơi gần khu dân cư.

Thủ tướng Thụy Điển Olop Palmer đã tình nguyện xuống đường biểu tình phản đối chiến tranh của Mỹ đối với nhân dân Việt Nam. nên cuối cùng chúng tôi đã đưa được toàn bộ bệnh nhân ra ngoài an toàn” . ở dưới lòng đất nhiều cửa hầm bị đóng sập. đến Hà Nội. Giờ đây. lòng quyết tâm và chủ quyền của một dân tộc…”. nguồn lương thực dự trữ đã cạn kiệt. trở thành một bệnh viện trung tâm chữa trị của cả nước. nhưng không vào sao được khi hàng trăm người đang bị mắc kẹt trong đó. đây chính là hành động của lương tri. Thế nhưng do số lượng bệnh nhân bị trọng thương ngày càng nhiều nên không thể di chuyển được. Các bác sĩ nhiều thế hệ của bệnh viện bảo. bác sĩ giỏi nên để uy hiếp tinh thần của quân và dân ta. Cuộc chiến tranh ở Việt Nam đã trở thành cuộc chiến tranh mới trong lịch sử. Tại khu vườn hoa Bệnh viện Bạch Mai. Cuối cùng. Mỹ đã liên tiếp đánh phá vào Bệnh viện Bạch Mai. Tự "đứng dậy" cùng Hà Nội Từ trong đau thương. cây đổ. tôi đã cho các anh em nhà bếp nổi lửa nấu hai nồi cháo to để ăn chống đói rồi động viên mọi người cùng nhau khắc phục khó khăn để có thể chữa trị tốt nhất cho các bệnh nhân tại bệnh viện” – ông Đại nhớ lại khó khăn thời đó. đứng trước cảnh đổ nát của bệnh viện Bạch Mai đã thốt lên: “Tôi là người làm khoa học kỹ thuật. nhưng nguy cơ không quân Mỹ tiếp tục đánh phá vào bệnh viện hoàn toàn vẫn có thể xảy ra. Đầu 1973 Yvonme Capde Ville. đồng thời vận động nhân dân Thuỵ Điển hãy cùng với chính phủ Thuỵ Điển quyên góp tiền của để giúp đỡ nhân dân Việt Nam xây dựng lại Bệnh viện Bạch Mai. bác sĩ chúng tôi vào trong hầm đưa bệnh nhân mắc kẹt phía trong hầm ra vì sợ hầm sập. chứng kiến cảnh tượng hoang tàn của bệnh viện Bạch Mai ông đã đồng cảm và biết ơn đối với dân tộc Việt Nam: “Chúng ta bày tỏ lòng biết ơn của chúng ta về những gì mà họ đã cống hiến cho thế giới. của tình yêu thương đồng loại và khát vọng hoà bình của bạn bè quốc tế đối với nhân dân Việt Nam. bệnh viện lại được trang bị máy móc chữa trị hiện đại và có đội ngũ y. Romesh Chandra. Trước tình cảnh đó. Đỗ Doãn Đại. gạch nát. Kết thúc đợt rải bom thứ tư ngày 22/12/1972 của không quân Mỹ vào Bệnh viện Bạch Mai. bác sỹ và đội cứu hộ Đống Đa phải phá cửa hầm để len vào trong đưa bệnh nhân ra: “Lúc đầu những người trong đội cứu hộ ngăn không muốn cho các y. một chuyên gia huyết học người Pháp khi sang Việt Nam.GS.Bác sĩ Đại nhớ lại. nhốt hàng trăm bác sĩ và bệnh nhân phía trong. Sau 4 trận đánh phá kéo dài từ ngày 16/4 đến ngày 22/12/1972 của không quân Mỹ. Năm 1972. Đặc biệt. bác sĩ Đại được cấp trên ra lệnh phải chuyển bệnh viện đi nơi khác an toàn để tiếp tục chữa trị. bệnh viên Bạch Mai đã được xây dựng lại khang trang. Tội . ông Đại quyết định: phải khắc phục khó khăn bằng mọi cách để ở lại bệnh viện tiếp tục chữa trị cho các bệnh nhân. Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai hồi ấy kể lại: Thời đó. sau ngày Mỹ ngừng ném bom Miền Bắc. bác sĩ và và cán bộ công nhân viên trong bệnh viện qua nhiều thế hệ cũng như những nỗ lực giúp đở của bạn bè quốc tế. nhiều người đã phải hy sinh. đó chính là minh chứng về tội ác của quân đội Mỹ đối với nhân dân Việt Nam. sau 35 năm. Tổng Thư ký Hội đồng Hòa bình thế giới đã đến thăm Việt Nam. Là bác sĩ thì phải đặt nhiệm vụ cứu người lên hàng đầu. “Sau khi Mỹ ngừng ném bom. trong từ điển của tất cả các thứ tiếng và nó có nghĩa là lòng dũng cảm vô song. Nhớ lại sự giúp đỡ của bạn bè quốc tế sau chiến tranh. Bệnh viện Bạch Mai là nơi tiếp nhận rất nhiều bệnh nhân thuộc khu vực phía Nam Hà Nội. ông Đại lại nhớ về vị thủ tướng Thụy Điển. Với ông Đại. Trước tình cảnh đó các y. Bệnh viện Bạch Mai đã đứng dậy cùng Hà Nội. Trong hoàn cảnh đó. Có những lúc. có tượng đài người phụ nữ một tay đỡ một người ngã xuống. trong khi cấp trên lại chưa thể tiếp ứng. mặc dù các bệnh nhân đã được đưa ra khỏi hầm sập. Đó là nhờ sự nỗ lực của đội ngũ y. tay kia nắm chặt lại chỉ lên trời và bên cạnh viết tên 30 người đã tử vong trong trận không kích ngày 22/12/2007. nhưng về nước tôi phải ngừng làm chuyên môn một thời gian để làm chính trị tố cáo tội ác của Mỹ đối với nhân dân Việt Nam”. toàn bộ Bệnh viện Bạch Mai như một bãi hoang tàn: Nhà sập.

Trong khu tưởng niệm Khâm Thiên. mất mát. Nơi đây gợi lại cho chúng ta nỗi đau đêm 26/12/1972. giết và làm bị thương 577 người. hàng cửa sắt đã được sơn xanh ngăn đài tưởng niệm với vỉa hè. thấy bom loé sáng trên khu Khâm Thiên nên đã cùng một số anh em tự vệ quay trở lên. Phố thiếu 3 số nhà Nhắc tới 12 ngày đêm Điện Biên Phủ trên không trên bầu trời Hà Nội. Bom đạn của chiến tranh trước kia đang được thay thế bằng màu xanh của cuộc sống yên bình. trên vỉa hè lại được đặt điểm dừng xe buýt nên người đứng chờ xe lên xuống rất đông. xe máy và các loại phương tiện giao thông qua lại bóp còi inh ỏi. Ông Nguyễn Khả Thắng. hôm nay nhìn lại tôi thấy Hà Nội đã có rất nhiều đổi thay. Nhìn cảnh tượng nhộn nhịp của cuộc sống yên bình hôm nay. Phía trước đài tưởng niện.người tham gia chỉ huy quân đội bắn B52 trên bầu trời Khâm Thiên trong 12 ngày đêm 1972 tự hào: “Sau 35 năm đánh bại B52 của Mỹ. toà nhà P bệnh viện Bạch Mai. Nhưng vẫn có quá nhiều người chết và bị thương. đêm nay địch sẽ đánh vào trung tâm thành phố. Đi vào gian sảnh bên trong tầng 1. Ở dưới đường là cảnh tượng ô tô. 51. 49. để không ai có thể quên được một thời bom đạn trên con phố này. gần 100 bức ảnh tư liệu sống động về quá trình đấu tranh và bảo vệ bệnh viện trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ đang được trưng bày trước cửa ra vào. Chúng tôi tự hào được góp một phần nhỏ công sức của mình vào sự phát triển đó. để tự hào và tiếp tục phấn đấu để xây dựng vì một Hà Nội Hoà Bình và phát triển”… . Vào 22h45 hôm ấy. những tấm ảnh về đợt tàn phá của không quân Mỹ năm 1972 tại Bệnh viện Bạch Mai đang gây được sự chú ý đặc biệt. chúng tôi đã tìm mọi cách để cứu sống những người bị gạch ngói trùm lên trong đống đổ nát. Trong đó. Lúc đấy ông đang làm nhiệm vụ ở bãi Xã Đàn. cán bộ quân đội quận Đống Đa . để tưởng nhớ. một trong những nơi được nhắc đến nhiều nhất là “tượng đài khâm Thiên” trên phố Khấm Thiên.ác đó giờ đây vẫn hiện hữu khi hàng ngày các y. Đến 22h45 phút. ba số nhà này với diện tích gần 1000m2 đã được dành để xây Đài tưởng niệm Khâm Thiên. không quân Mỹ đã ném bom gây nên vụ thảm sát đẫm máu. đa số đều là trẻ em và phụ nữ”. Những nỗi đau về vụ thảm sát của không quân Mỹ ở Khâm Thiên sẽ mãi mãi là nốt lặng để chúng ta tưởng nhớ. những cây đại giữa mùa đông se lạnh vẫn xanh tốt đứng bao quanh bức tượng người mẹ bế đứa con thơ đã chết như biểu tượng cho một triết lý nhân sinh: sự sống đang nảy sinh từ trong đau thương. địch đã xuất kích cho ném bon khu vực Khâm Thiên. là truyền thống anh hùng đang được hâm nóng trong những ngày này. mà ngày nay trên phố Khâm Thiên bên số lẻ không có ba số nhà 47. để mọi người đi qua đều có thể nhìn thấy. ông Nguyễn Văn Quỳ. phá sập hàng nghìn ngôi nhà. Bởi đó là lịch sử.ông thắng nhớ lại. Trung đội phó dân quân tự vệ phường Khâm Thiên thời đó kể lại: 8h sáng ngày 26/12/1972 ông và 22 anh em khác trong đội tự vệ đường phố Khâm Thiên nhận được lệnh sẵn sàng chiến đấu bởi vì. đối lập hoàn toàn với tiếng bom đạn của chiến tranh năm xưa. hiền hoà. bác sỹ vẫn đang phải chữa trị cho những thương binh và trẻ em ảnh hưởng bởi chất độc da cam. Có lẽ chính vì những đau thương đó. “Khi chúng tôi có mặt thì toàn bộ khu vực Khâm Thiên đã bị bom Mỹ đánh phá tan hoang.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful