TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG Khoa Lí Luận-Chính Trị

…………o0o………..

TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC
TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VÀ SỰ PHÂN HÓA GIÀU NGHÈO Ở VIỆT NAM
Sinh viên thực hiện:Nguyễn Thị Anh Thơ Lớp: A19 – CLC TCNH Giáo viên hướng dẫn: Ths.Đặng Hương Giang

Hà Nội, 2012
1

.....MỞ ĐẦU: Đất nước ta.MỤC LỤC 3.com –Nguyễn Thị Hương Thùy . phải hứng chịu những hậu quả nặng nề do những cuộc chiến vô nghĩa để lại. Đất nước trải qua nhiều năm chiến tranh. đang trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội.. Trước tình 2 ....Vietminhcuong. từ một nước thuộc địa nửa phong kiến.....Giải pháp thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn....13 A...

Một trong những thành tựu quan trọng và to lớn nhất phải kể đến là thành tựu về mặt kinh tế. rất khó để giải quyết triệt để.…. công bằng và văn minh mà nước ta – đất nước đi theo con đường xã hội chủ nghĩa. văn minh. đời sống của các tầng lớp nhân dân cũng không ngừng được cải thiện.mục đích đề tài làm rõ thực trạng và xu hướng phân hoá giàu nghèo trong quá trình chuyển đổi. Tuy nhiên sự tăng trưởng kinh tế cũng đồng thời tạo ra sự chênh lệch về thu nhập. xét theo những hậu quả xã hội nghiêm trọng mà nó đem lại. bền vững. Trên cơ sở phân tích lý luận và thực tiễn. Nhưng trong một xã hội hiện đại. dân chủ. nền kinh tế tăng trưởng nhanh. cũng như mọi quốc gia khác gia khác trên thế giới luôn hướng tới. 3 . trong đó phân hóa giàu nghèo đang là một trong những vấn đề xã hội bức xúc hiện nay. mức sống trong nhân dân ngày càng rõ nét hơn. tôi cũng hi vọng sẽ góp một phần công sức nhỏ bé của mình trong việc thay đổi nhận thức của người đọc nhằm tạo ra những thay đổi tích cực trong hành động của mọi người trước vấn đề được nghiên cứu. xây dựng và phát triển nền kinh tế nước ta. cơ sở vật chất .theo đó. Bên cạnh đó. đã đến lúc chúng ta cần nghiêm khắc nhìn nhận và nhanh chóng tìm ra phương cách đối phó với sự phân hóa giàu nghèo đang diễn ra bức bách. Đất nước ta đã vượt qua khủng hoảng kinh tế . dân chủ. và đến nay đã đạt được những thành tựu đáng kể. từ đó đề xuất ra những giải pháp.hình đó.kỹ thuật được tăng cường. Đảng Cộng sản Việt Nam ta đã lãnh đạo đất nước trải qua hơn 25 năm thực hiện đường lối đổi mới (từ Đại hội VI đến hết nhiệm kỳ Đại hội X) và 20 năm (1991-2010) thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đây là một vấn đề vô cùng phức tạp. phát triển. phương hướng giải quyết phân hoá giàu nghèo nhằm đảm bảo xây dựng đất nước công bằng.xã hội.

Từ thực trạng đó.B. -Phát triển kinh tế là quá trình lớn lên. NỘI DUNG: I. v. Phát triển kinh tế mang nội hàm rộng hơn tăng trưởng kinh tế.v. x ã hội. tổng sản phẩm quốc nội GDP (Grossdomestic product) hay sản phẩm quốc dân ròng NNP (Net National Product) trong một thời kỳ nhất định. tuổi thọ.) và những thayđổi về cơ cấu kinh tế (giảm tỷ trọng của khu vực sơ khai. thể chế trong một thời gian nhất định nhằm đảm bảo rằng GDP cao hơn đồng nghĩa với mức độ hạnh phúc hơn.hay là Sự gia tăng thực tế theo đầu người của GNP.Cơ sở lí luận: 1.Nó bao gồm tăng trưởng kinh tế cùng với những thay đổi về chấtcủa nền kinh tế (như phúc lợi xã hội. GDP hay NNP trong một thời kỳ nhất định.Các khái niệm: a.. xu hướng biến động của cơ cấu xã hội nước ta hiện nay. b.Tăng trưởng kinh tế: -Tăng trưởng kinh tế (economic growth) là một khái niệmmang tính định lượng.Phân hóa giàu nghèo: Trong quá trình chuyển đổi từ một nền kinh tế kém phát triển dang nền kinh tế thị trường. Phát triển kinh tế là một quát r ì n h h o àn t h i ệ n về mọ i mặ t củ a nề n ki n h t ế b ao gồ m k i n h t ế . tăng tiến mọi mặt của nền kinh tế. môi trường. đã có một số luận điểm về quan niệm sự phân hóa giàu nghèo: 4 . tăng tỷtrọng của khu vực chế tạo và dịch vụ). được biểu hiện bằng một trong hai cách: Sự gia tăng thực tế của tổng sản phẩm quốc dân GNP(Gross National Product). ngày cảng trở nên rõ nét.

phá vỡ những trở lực từ những hạn chế của nền kinh tế cũ mang lại. 2.-Phân hóa giàu nghèo gắn liền với bất bình đẳng xã hội và phân công lao động -Phân hóa giàu nghèo là sự phân cục về kinh tế -Phân hóa giàu nghèo là kết quả tất yếu của quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế và đến lượt mình sự phân hóa đó lại trở thành nguyên nhân kìm hãm sự phát triển và tăng trưởng kinh tế. đã thực sự mang lại những nhân tố mới. Giữa nhóm giàu và nhóm nghèo là khoảng cách về thu nhập và mức sống. tưởng chừng như chúng ta đã đạt được trạng thái công bằng khi mà trong xã hội ít tồn tại hiện tượng người này giàu hơn người kia. công cuộc đổi mới. Mối quan hệ giữa tăng trưởng và phát triển kinh tế với sự phân hóa giàu nghèo: Nhiều năm trước đây.. mức sống. thể hiện sự chênh lệch giữa các nhóm này ề tài sản. đặc biệt là phân tầng dựa trên yếu tố tài sản đó là đặc thù của chủ nghĩa bình quân với tâm lý sợ nổi trội. là sự phân tầng xã hội chủ yếu về mặt kinh tế. thể hiện trong xã hội có nhóm giàu tầng đỉnh. Phân hóa giàu nghèo là phân tầng xã hội về mặt kinh tế. tuy nhiên đây chỉ là trạng thái công bằng mang tính chất hình thức mà thôi. nhóm nghèo tầng đáy. Sau đó. trước hết là nền kinh tế định hướng theo sự phát triển của nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường . Vậy phân hóa giàu nghèo là một hiện tượng xã hội phản ánh quá trình phân chia xã hội thành các nhóm xã hội có điều kiện kinh tế và chất lượng sống khác biệt nhau. khi nước ta còn ở trong cơ chế nền kinh tế tập trung bao câp. phát huy được những nguồn lực của đất nước 5 . những đặc trưng của nền kinh tế này không phải là điều kiện cho hiện tượng phân tầng trong xã hội. thu nhập. -Phân hóa giàu nghèo là một hiện tượng xã hội phản ánh quá trình phân chia xã hội thành các nhóm xã hội có điều kiện kinh tế khác biệt nhau.

hiện tượng phân tầng thường có những biểu hiện bột phát. đồng thời cũng có những nhân tố thể hiện sự bất bình đẳng trong xã hội. theo đó nền kinh tế dần đi vào ổn định. duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế.cho sự phát triển kinh tế xã hội. Nền kinh tế thị trường đề cao khả năng của chủ thể kinh tế và thực tế không phải ai cũng có khả năng như nhau trong tiếp cận với những cơ hội mà thị trường đem lại. sự phân hoá theo đó ngày càng trở nên sâu sắc hơn. đời sống của người dân không ngừng được cải thiện…thế nhưng trong điều kiện quá độ từ kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang kinh tế thị trường. khuyết tật trong lĩnh vực quản lý kinh tế và quản lý xã hội do còn những vùng tối cho những sự thao túng pháp luật. giải quyết tốt mối quan hệ giữa kinh tế và xã hội. Vậy tại sao kinh tế thị trường với khả năng mạnh mẽ của nó trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng lại ngày càng gây nên tình trạng phân hoá giàu nghèo? Có những nhân tố tất yếu. đồng thời cũng là do bản chất năng động và quy luật cạnh tranh. đào tạo có thể dẫn tới sự bất bình đẳng trong cơ hội tìm kiếm việc làm dẫn đến tình trạng thất nghiệp cuả một nhóm xã hội nào đó và đẩy họ xuống tình trạng đói nghèo và cơ hội dành cho họ ngày càng ít đi. Ở đây chúng ta không bàn tới những yếu tố thuộc về năng lực cá nhân như là sự năng động trong quá trình chuyển đổi cách làm ăn mà quan trọng là tìm ra những nhân tố thuộc về sự bất bình đẳng trong tiếp cận với những cơ hội của thị trường chẳng hạn những bất bình đăng trong tiếp cận với giáo dục. đào thải khắc nghiệt của nền kinh tế thị trường. nếu như làm rõ được những nguyên nhân của sự phân hoá giầu nghèo cuối cùng sẽ là cơ sở cho việc hoạch định chính sách. Bên 6 . trong khía cạnh này năng lực cá nhân của mỗi chủ thể và những điều kiện bất bình đẳng trong xã hội là hai nguyên nhân quyết định đến sự thành công về kinh tế và vươn lên so với những người khác để trở thành thành viên của nhóm giàu có trong xã hội. đôi khi “thái quá” do vô số các kẽ hở. đẩy lùi lạm phát phi mã vào những năm cuối của thập kỷ 80.

Tốc độ tăng trưởng kinh tế ngang bằng Hàn Quốc và chỉ đứng sau Trung Quốc. tỷ trọng của khu vực nhà nước có xu hướng giảm. quản lý xã hội của nhà nước ta còn nhiều những hạn chế.2%. công nghiệp và dịch vụ) thì thấy rằng tỉ trọng nông nghiệp trong GDP đã giảm và tỉ trọng công nghiệp đã tăng lên tương ứng.cạnh đó. Thực trạng: 1. đó cũng là cơ hội cho một số bộ phận vươn lên một cách bất chính và tạo ra khoảng cách với những nhóm xã hội khác. thời kỳ 1996-2000 là 7% và từ 2001-2007 là 7. bước đầu làm quen với nền kinh tế thị trường. dựa vào khai thác tài nguyên do đó sự tăng trưởng này chưa thực sự vững chắc. Thời kỳ từ năm 1986 tới nay là thời kỳ đổi mới.76% lên 41. cơ cấu kinh tế của nước ta trong những năm qua.18% thì năm 2006 xuống còn 20. do sự phát triển của khoa học công nghệ còn hạn chế nên tăng trưởng kinh tế ở nước ta vẫn chủ yếu dựa vào tăng trưởng theo chiều rộng. Tuy nhiên. đã khiến cho sự quản lý kinh tế. Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần cũng có những chuyển biến tích cực.36% trong khi đó công nghiệp đã tăng từ 28. đã có những chuyển dịch tích cực. tốc độc tăng trưởng bình quân 1986 1990 là 4. tỷ trọng của khu vực ngoài nhà nước ngày càng tăng.5%. Bên cạnh những thành tựu về tăng trưởng kinh tế. Khoảng cách giàu nghèo ngày càng mở rộng: 7 .6%. Xem xét cơ cấu kinh tế theo ba ngành (nông nghiệp.56%.Tăng trưởng kinh tế: Một trong những thành quả nổi bật của nền kinh tế Việt Nam trong thời kỳ đổi mới chính là tốc độ tăng trưởng kinh tế cao khá ổn định. 2. nếu như năm 1995 tỷ trọng nông nghiệp là 27. thời kỳ 1991-1995 là 8. II.

năm 2006 là 8. người giàu hưởng lợi từ tăng trưởng kinh tế nhiều hơn.6. năm 2004 là 8. Tỷ trọng thu nhập của 40% dân số có thu nhập thấp nhất có xu hướng ngày càng thấp đi trong tổng thu nhập dân cư : năm 1995 là 21. năm 1999 là 7. Phân tích tình hình biến đổi về thu nhập của các nhóm dân cư cho thấy. còn 62 huyện có trên 50% số hộ nghèo. năm 1999 là 17.3 triệu người.Mặc dù tăng trưởng kinh tế của nước ta khá ấn tượng về con số song nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng sự tăng trưởng ấy còn có một số hạn chế. mức độ cải thiện thu nhập của người nghèo chậm hơn nhiều so với mức sống chung và đặc biệt so với nhóm có mức sống cao. GS-TS Nguyễn Văn Nam (ĐH KTQD) đã viết rằng "Điều đáng nói là. đặc biệt là "sự lan tỏa của tăng trưởng kinh tế đến các đối tượng chịu ảnh hưởng không mạnh và khuynh hướng ảnh hưởng tiêu cực có phần gia tăng".98%. chi tiêu bình quân đầu người của những hộ gia đình giàu nhất cao gấp 5 lần so với hộ gia đình nghèo nhất thì năm 2004.34 . sự cách biệt của 20% số hộ giàu nhất và 20% số hộ nghèo nhất chỉ là 4.1%.27 lần.47%. Còn theo tiêu chuẩn "nội" thì tỷ lệ hộ nghèo đã giảm từ 37.37. Nếu tính theo tiêu chuẩn nghèo quốc tế là 2 USD/ngày/người thì tỷ lệ hộ nghèo ở Việt Nam còn khoảng 35% đến 40%. Nhiều báo cáo tại hội thảo đưa ra nhận xét: Khoảng cách giàu . năm 2002 là 8.1. năm 2006 là 17. Con số này năm 1995 là 7. Ông đưa ra một số con số chứng minh cho nhận định của mình: Năm 1990.nghèo lớn và phân hóa giàu nghèo ngày càng dãn ra. Đến hết năm 2008.4% năm 8 .1 lần. Một vấn đề khiến các nhà khoa học lo ngại qua việc nghiên cứu tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo ở nước ta là tính bền vững của xóa đói giảm nghèo. Điều này cho thấy tình trạng tụt hậu của người nghèo trong mối tương quan với người giàu. tỷ lệ này là 7. nước ta còn khoảng 1 triệu hộ cận nghèo với khoảng 4. thực tế tác động của tăng trưởng kinh tế tới giảm nghèo đang có xu hướng giảm và bất bình đẳng lại tăng lên tương ứng". Nếu trong năm 1993.0. Trong báo cáo của mình.

Do vậy. như người ta nói “nhàn cư vi bất thiện”. thiếu thốn về mặt giáo dục. rủi ro. Cùng với xu hướng xóa đói giảm nghèo đã chậm lại thì tỷ lệ tái nghèo ngày càng tăng.5% năm 2004. thu nhập của một bộ phận lớn dân cư vẫn nằm giáp ranh mức nghèo.1998 xuống còn 19. 9 . tri thức. Phân hóa giàu nghèo cũng dẫn đến thất nghiệp. Một mặt vì họ quá nghèo không đủ tài chính để trang bị vốn. từ đó dẫn tới mối liên kết giữa các nhóm xã hội ngày càng lỏng lẻo. các tệ nạn xa hội do một bộ phận người nghèo không công ăn việc làm. Những người giàu ngày càng có cơ hội phát triển do có những điều kiện về vốn và kĩ thuật… còn người nghèo phải làm thuê và bị bóc lột. coi thường đạo đức xã hội…Con nhà nghèo thì lại không có điều kiện học hành đến nơi đến chốn.mặt khác trong cơ chế thị trường hoạt động dịch vụ cơ bản có xu hướng phục vụ người giàu là chính… Phân hóa giàu nghèo gây tình trạng thiếu hụt phát triển văn hóa. ở mức 7% đến 10%. họ lại rơi xuống ngưỡng nghèo.. biến động giá cả. 3. có quyền lực thường có tư tưởng ‘’con ông cháu cha’’. Họ rất ít có cơ hội tiếp cận và được đảm bảo những điều kiện sống cơ bản. Đây là một yếu tố gây ảnh hưởng đến mục tiêu xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc . đào tạo… Phân hóa giàu nghèo khắc sâu thêm hố sâu ngăn cách giữa nhóm giàu với nhóm nghèo. Những tác động tiêu cực của sự phân hóa giàu nghèo: Phân hóa giàu nghèo-người giàu thì càng giàu mà người nghèo thì ngày càng nghèo đói hơn: Sự cách biệt giữa người giàu và người nghèo ngày càng rộng. Một bộ phận những thanh niên sinh ra trong những gia đình khá giả. từ đó. khi có những dao động về thu nhập hoặc gặp thiên tai. Số lượng là vậy nhưng chất lượng chưa vững chắc. Theo TS Lê Quốc Hội (ĐH KTQD). đặc biệt sẽ gây ra tình trạng rối loạn an ninh trật tự.yếu tố cơ bản trong việc đảm bảo vấn đề an ninh chính trị.

tạo điều kiện cho người nghèo được vay lãi theo lãi suất ưu đãi.Nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý kinh tế . tầng lớp trong xã hội. sản xuất hang hoá nông phẩm nói riêng.xã hội và khuôn khổ pháp lý ổn định. Để hạn chế phân hóa giàu nghèo: Những giải pháp kinh tế . + Phát huy tích cực của KTTT bằng cách duy trì và phát triển quan hệ thị trường. tạo động lực cuốn hút mọi người vào phát triển kinh tế xã hội. tạo cơ sở vật chất thực hiện các chính sách hội nói chung.xã hội cần phải bảo đảm: Một mặt thúc đẩy tăng truởng kinh tế. + Điều chỉnh các chính sách ruộng đất. mặt khác giải quyết hài hoà lợi ích giữa các giai tầng. + Chính sách lao động việc làm: 10 . nông thôn bằng mọi nguồn vốn. + Lựa chọn công nghệ hợp lý đối với nông nghiệp – nông thôn. HĐH. nông thôn theo hướng CNH. khuyến khích cạnh tranh lành mạnh. + Tạo môi trường kinh tế . + Tiến hành cải cách ruộng đất.xã hội của Nhà Nước trước xu hướng PHGN ở nước ta hiện nay. sao cho xây dựng đất nước vững mạnh theo con đường lối XHCN đã chọn. + Tăng cường đầu tư cho nông nghiệp. + Phát triển và chuyển dịch có cơ cấu kinh tế nông nghiệp. nhằm hạn chế sự phân biệt giàu nghèo và thực hiện xoá đói giảm nghèo. Vậy những giải pháp đó là: -Phát triển nông nghiệp. HĐH nhằm đảm bảo sự tăng trưởng ổn định của nền kinh tế quốc dân và là cơ sở quyết định nhất để giải quyết sự PHGN nói chung. đánh thuế luỹ tiến vào người có thu nhập cao.4. an toàn cho các hoạt động sản xuất kinh doanh.. tạo điều kiện giúp đỡ các thành phần kinh tế.. nông thôn theo hướng CNH. xoá đói giảm nghèo nói riêng. thực hiện công bằng xã hội. + Giải quyết "đầu ra" cho nông sản hang hoá để đẩy mạnh sản xuất hang hoá nói chung. . + Điều tiết lợi ích giữa các thành phần kinh tế.

mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và sự phân hóa giàu nghèo. xây dựng một nền kinh tế vững mạnh. nó diễn ra đồng thời với sự đi lên của nền kinh tế. Phát triển các trung tâm dịch vụ giới thiệu việc làm. phát triển nhanh chóng là quan trọng.KẾT LUẬN: Qua những phân tích trên. chính trị. · Thực hiện các hoạt động hỗ trợ việc làm như: · Chương trình trợ giá vốn và công nghệ. Vấn đề này đòi hỏi các biện pháp can thiệp lâu dài. Bên cạnh đó cũng cần có những giải pháp về mặt van hóa. Đặc biệt. thu nhập thông tin về thị trường lao động. Phân hóa giàu nghèo đang diễn ra mỗi ngày một sâu sắc hơn trong xã hội. nhà 11 .Vấn đề việc làm luôn là vấn đề bức xúc trong mọi thời đại. tổ chức điều tra. chúng ta đã tìm hiểu về khái niệm. cùng với những tác động và giải pháp cho vấn đề này. Theo Bộ Lao Động – Thương Binh và Xã hội các giải pháp để giải quyết việc làm trong thời gian tới: · Phát triển kinh tế. Hiện nay nước ta có khoảng hơn 8 triệu người cần phải giải quyết việc làm nhất là trong tình trạng giá thị trường ngày càng có nhiều biến động và tăng cao như hiện nay. · Giải quyết lao động dôi dư. C. · Đẩy mạnh xuất khẩu lao động. quan trọng hơn nữa là sự chung tay góp sức của người dân trong việc thu hẹp ranh giới giàu nghèo. nhưng song song với nó.

Công cuộc thực hiện công bằng xã hội ở Việt Nam tuy đã trải những chặng đường dài. xã hội có ổn định thì nền kinh tế mới phát triển mạnh mẽ và nhanh chóng được. Nhà nước ta. trên thực tế đã có những nỗ lực lớn trong việc giải quyết vấn đề nan giải này. công bằng xã hội.NXB Chính trị quốc giaTr5055 12 . vừa là động lực quan trọng của sự phát triển. mọi người đều sống no đủ và hạnh phúc. nhưng còn tồn tại không ít bất công. Hơn nữa.Giáo trình “Kinh tế chính trị Mác – Leenin’’.Như trong văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam: “Tăng trưởng kinh tế gắn liền với đảm bảo tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước phát triển” và được phát triển tại Đại hội lần thứ X của Đảng: “Thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước và từng chính sách phát triển. những người ở tầng lớp dưới của xã hội có cơ hội vươn mình hướng tới một cuộc sống tốt đẹp hơn. xã hội công bằng. Việt Nam đang phấn đấu xây dựng chủ nghĩa xã hội – đó là con đường duy nhất đúng để đảm bảo công bằng xã hội theo nội dung mà nhân dân mong mỏi: mọi người đều có công ăn việc làm. văn minh. nước mạnh. ý tế.nước ta cần chú trọng các chính sách phát triển kinh tế sao cho đảm bảo tính dân chủ. xã hội công bằng thì sẽ ổn định. dân giàu. TÀI LIỆU THAM KHẢO: 1. tạo điều kiện cho người nghèo. giáo dục…giải quyết tốt các vấn đề xã hội vì mục tiêu phát triển con người’’. công bằng xã hội vừa là mục tiêu. tăng trưởng kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa. Bởi dân có giàu thì nước mới mạnh. dân chủ.

com – Lê Tây Sơn. Social Stratification and Inequality.Giải pháp thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn 4.Vietminhcuong.com –Nguyễn Thị Hương Thùy . Tr 87-158. 1991. Vietnamese. Kerbo. Harold R. New York: McGrawHill.Chêch lệch giàu nghèo ở Việt Nam đang nới rộng 6.Baoanhdatmui.cn Chênh lệch giàu nghèo trong xã hội hiện nay 13 .2.cri.Inc.vn .Tuoitre. 3.Phân hóa giàu nghèo trên thế giới 5.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful