KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945

I. Đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ đầu thể kỉ XX đến CMT8 năm 1945. 1.Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hoá. a. Về khái niệm hiện đại hoá văn học. Hiện đại hóa văn học là quá trình làm cho văn học thoát ra khỏi hệ thống thi pháp văn học trung đại và đổi mới theo hình thức của văn học phương Tây, có thể hội nhập với nền văn học hiện đại thế giới. Về bút pháp nghệ thuật: các tác giả trung đại thường dung ước lệ, tượng trưng để tả người (“Chị em Thúy Kiều” – trích Truyện Kiều – Nguyễn Du , Ngữ văn 9, tập một). Các nhà thơ hiện đại hay dùng bút pháp tả thực: “ Em đẹp lắm khi mày em nhíu lại Cặp mày xanh như rừng biếc chen cây Em thảnh thơi như buổi sáng đầu ngày Em mạnh mẽ như buổi chiều giữa hạ”. ( Xuân Diệu ). Về quan niệm văn chương: Người xưa cho rằng viết văn nhằm mục đích thể hiện đạo lí, sáng tác thơ để nói rõ ý chí. Quan niệm văn chương của các tác giả hiện đại rất phong phú, đa dạng. Nhiều người cho rằng hoạt động nghệ thuật là đi tìm và sáng tạo cái đẹp.

Sự xuất hiện của đội ngũ phê bình văn học chuyên nghiệp. đề cao vẻ đẹp con người trần thế. Trước đây là các nhà nho. Lực lượng sáng tác chủ yếu: tầng lớp trí thức Tây học ( tiếp cận nhiều với văn học Pháp). Những nhân tố trên tạo điều kiện cho nền văn học Việt Nam đổi mới theo hướng hiện đại hoá.Về quan niệm thẫm mỹ: văn học trung đại hướng về cái đẹp quá khứ. xuất bản. Chữ quốc ngữ đã thay thế chữ Hán và chữ Nôm trong nhiều lĩnh vực. Nghề in.Đội ngũ sáng tác của hai thời kì cũng khác nhau. sau này là các nhà văn nghệ sĩ mang tính chuyên nghiệp. Nôm. báo chí. b. .Hình thức chữ viết : văn học trung đại viết bằng chữ Hán. . tầng lớp mới. Vặn học hiện đai viết bằng chữ quốc ngữ. . Nhân tố tạo điều kiện cho văn học thời kì này đổi mới theo hướng hiện đại hoá. Ảnh hưởng của văn hoá phương Tây (đặc biệt là Pháp). thiên về cái cao cả. Xã hội thực dân phong kiến. cơ cấu xã hội có những biến đổi sâu sắc: xuất hiện các giai cấp. phong trào dịch thuật ra đời và phát triển khá mạnh. tao nhã – Văn học đầu thế kỉ XX hướng về cuộc sống hiện tại.

.c. chuẩn bị các điều kiện cho công cuộc hiện đại hoá văn học.2. chưa đổi mới về hình thức nghệ thuật (Phan Bội Châu .Phạm Duy Tốn (Sống chết mặc bay) .Hoàng Ngọc Phách (Tố Tâm) .Quá trình hiện đại hoá diến ra theo 3 giai đoạn.Giai đoạn thứ nhất (từ đầu thế kỉ XX đến khoảng năm 1920) Đây là giai đoạn mở đầu. c1.. Nguyễn Thượng Hiền. Phan Châu Trinh. Nhìn chung. Huỳnh Thúc Kháng..Tản Đà (Muốn làm thằng Cuội) .Quá trình hiện đại hóa đạt thành tựu đáng kể. c. văn học ở giai đoạn này chỉ mới đổi mới về nội dung tư tưởng.Xuất dương lưu biệt.Hồ Biểu Chánh (Cha con nghĩ nặng) .). báo chí. tác phẩm có giá trị . Xuất hiện một số tác giả. . phong trào dịch thuật phát triển đã thúc đẩy sự hình thành và phát triển của văn xuôi. Giai đoạn thứ hai ( từ 1920 đến 1930 ) . .Thành tựu chủ yếu của giai đoạn này là thơ của Phan Bội Châu.Chữ quốc ngữ phổ biến rộng rãi. ..

Thạch Lam. nhất là tiểu thuyết.… -Những thể loại mới như phóng sự. Bước 1: Đổi mới về nội dung tư tưởng.. phê bình văn học. chưa đổi mới về hình thức. -Truyện ngắn và tiểu thuyết được viết theo lối mới (xây dựng nhân vật. tạo được một “cuộc cách mạng trong thơ ca”. Huy Cận. truyện ngắn và thơ. kết cấu theo kiểu tiểu thuyết chương hồi của Trung Quốc) c. Nguyễn Công Hoan. Vũ Trọng Phụng. Xuân Diệu. -Thơ đổi mới sâu sắc. Tuy nhiên. Tác giả tiêu biểu: Ngô Tất Tố. giai đoạn này đạt được một số thành tựu. kịch nói..3 Giai đoạn thứ ba ( từ 1930 đến 1945 ) Quá trình hiện đại hoá văn học đã được hoàn tất với những cách tân sâu sắc trên mọi thể loại. Nam Cao.. Truyện kí Nguyễn Ái Quốc). Hàn Mặc Tử.Á Nam Trần Tuấn Khải (Gánh nước đêm). Nguyễn Tuân . . nghệ thuật kể chuyện. Nguyễn Bính. ngôn ngữ nghệ thuật.Nguyễn Ái Quốc (Bản án chế độ thực dân Pháp. bút kí. tuỳ bút.…cũng góp phần khẳng định sự đổi mới toàn diện của văn học. Phong trào Thơ mới để lại những những tên tuổi trên văn đàn: Thế Lữ. (câu văn biền ngẫu. Quá trình hiện đại văn học diễn ra theo 3 bước. Nhìn chung. Bước 2: Có đổi mới cả nội dung lẫn hình thức nhưng chưa đáng . nhiều yếu tố của văn học trung đại vẫn còn tồn tại. Lưu Trọng Lư.

Thanh Tịnh. giành quyền hạnh phúc cá nhân. tuỳ bút và truyện ngắn của Nguyễn Tuân.… Văn học lãng mạn góp phần thức tỉnh ý thức cá nhân. lễ giáo phong kiến cổ hủ để giải phóng cá nhân. vừa bổ sung với nhau để cùng phát triển. Văn học lãng mạn.1. vừa đấu tranh với nhau. a. Hồ Zếnh. đấu tranh chống luânlí. nó ít gắn trực tiếp với đời sống xã hội chính trị của đất nước. Văn học hình thành hai bộ phận và phân hoá thành nhiều xu hướng. Tác giả tiêu biểu: nhóm Tự lực văn đoàn. làm biến đổi toàn diện nền văn học nước nhà. Bộ phận văn học công khai. các nhà thơ mới. Tới đây.kể.Văn học hiện thực.…Tuy nhiên. . công cuộc hiện đại hoá đã diễn ra trên mọi mặt của đời sống văn học.2. ước mơ. truyện ngắn trữ tình của Thạch lam. 2. phát huy cao độ trí tưởng tượng để diễn tả khát vọng. a. Thể hiện cái tôi trữ tình đầy cảm xúc. Bước 3: Đổi mới toàn diện cả nội dung lẫn hình thức. Do khác nhau về quan điểm nghệ thuật và khuynh hướng thẩm mĩ nên bộ phận này phân hoá thành hai xu hướng chính: a.

. Hai xu hướng này cùng tồn tại song song. vừa đấu tranh với nhau.) Múc đích sáng tác: Tuyền truyền cách mạng.. . tác động qua lại.. thối nát của xã hội đương thời..Tác giả tiêu biểu: Nguyễn Công Hoan. Tác giả: là các chiến sĩ. Ngô Tất Tố. Tuy nhiên các nhà văn hiện thực phê phán chỉ thấy tác động của hoàn cảnh đối với con người.. Nam Cao. Tố Hữu. .Bộ phận văn học không công khai. Tô Hoài. chuyển hoá lẫn nhau. Bản án chế độ thực dân Pháp. đi sâu phản ánh nỗi khốn khổ của các tầng lớp nhân dân với thái độ cảm thông chia xẻ. quần chúng các mạng (Nguyễn Ái Quốc. b. Vũ Trọng Phụng. Sóng Hồng. đông viên giữ vững tình thấn chiến đấu. Tác phẩm: Yêu sách của nhân dân An Nam. Có tính chân thật và tinh thần nhân đạo. vừa ảnh hưởng. Từ ấy. kêu gọi đấu trang.-Văn học hiện thực tập trung phơi bày thực trạng bất công. coi con người là nạn nhân bất lực của hoàn cảnh. Nguyên Hồng.