P. 1
Bien Doi Luong Giac Hay

Bien Doi Luong Giac Hay

|Views: 646|Likes:
Được xuất bản bởiNguyễn Thông

More info:

Published by: Nguyễn Thông on Jun 21, 2012
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/22/2013

pdf

text

original

Lê Trinh Tường THPT Tr ưng

Vương QN
RÈN LUYỆN KỶ NĂNG BIẾN ĐỔI LƯỢNG GIÁC
A- CÁCVẤNĐỀ VỀ LÍ THUYẾT .
I- TÓM TẮC CÔNG THỨC LƯỢNG GIÁC
HỆ THỐNG CÁC CÔNG THỨC LƯỢNG GIÁC:
I- GÓC VÀ CUNG LƯỢNG GIÁC:
1. Công thức quy đổi độ – Rađian:
180
a α
π
·
( a tính bằng độ,
α
tính bằng rad)
2. Số đo góc và cung lượng giác theo độ và radian.
sđ(ox, ot) = a
0
+ k360
0
hoặc sđ(ox, ot) =
α
+ k2
π
, k ∈ Z. (với 0
0
≤ a < 360
0
, 0
0

α
< 2π)
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 1
0
π
6
π
4
π
3
π
2
π 2
3
π 3
4
π
π 3
2
π 2
sin 0
1
2
2
2
3
2
1
3
2
2
2
0 –1 0
cos 1
3
2
2
2
1
2
0

1
2

2
2
–1 0 1
tan 0
3
3
1 3
P
− 3 –1 0
P
0
cot
P
3 1
3
3
0

3
3
–1
P
0
P
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
sđ AB = a
0
+ k360
0
hoặc sđ AB =
α
+ k2
π
, k ∈ Z. ( với 0
0
≤ a < 360
0
, 0
0

α
< 2π)
3. Công thức tính độ dài cung: l =
α
.R (
α
tính bằng rad)
II.NHÓM CÔNG THỨC LƯỢNG GIÁC 1:
1. Hằng đẳng thức lượng giác:
 sin
2
x + cos
2
x = 1⇔

· −

· −
¸
2 2
2 2
sin x 1 cos x
cos x 1 sin x

2
2
1
1

· t −

· t −
¸
x x
x x
sin cos
cos sin
 1+tan
2
x =
2
1
cos x
⇔ cos
2
x =
+
2
1
1 tan x
⇔ cosx =
t
+
2
1
1 tan x
 1+cot
2
x =
2
1
sin x
⇔ sin
2
x =
+
2
1
1 cot x
⇔ sinx =
t
+
2
1
1 cot x
 tanx.cotx = 1 ⇔ tanx =
·
sinx 1
cosx cotx
⇔ cotx =
·
cosx 1
sinx tanx
Chú ý: Trong các công thức có chứa dấu (t ) , việc chọn dấu (+) hoặc dấu (–) cần nhận
xét giá trị của cung x trên đường tròn lượng giác.
2. Cung liên kết:
–x
π
– x
π
2
– x
π
+ x
π
2
+ x
sin –sinx sinx cosx –sinx cosx
cos cosx –cosx sinx –cosx –sinx
tan –tanx –tanx cotx tanx –cotx
cot –cotx –cotx tanx cotx –tanx
3. Chú ý:
a + b = π ≡ 180
0
cosb = –cosa sinb = sina
a + b =
π
2
≡ 90
0
cosb = sina sinb = cosa
∆AB
C
sin(B + C) =
sinA
cos(B + C) = –
cosA
tan(B + C) = – tanA
+
·
B C A
sin cos
2 2
+
·
B C A
cos sin
2 2
+
·
B C A
tan cot
2 2
sin(x + k2π) = sinx
cos(x + k2π) = cosx
tan(x + kπ) = tanx
cot(x + kπ) = cotx
III. NHÓM CÔNG THỨC LƯỢNG GIÁC 2:
1.Công thức cộng:
cos(a t b) = cosa.cosb
m
sina.sinb sin(a t b) = sina.cosb t sinb.cosa
tan(a t b) =
t
m
tana tanb
1 tana.tanb
2.Công thức nhân:
cos2a = cos
2
a – sin
2
a = 2cos
2
a – 1 = 1 – 2sin
2
a =

+
2
2
1 tan a
1 tan a
sin2a = 2sina.cosa =
+
2
2tana
1 tan a
; tan2a =

2
2tana
1 tan a
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 2
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
3.Công thức hạ bậc:

·
2
1 cos2a
sin a
2
;
+
·
2
1 cos2a
cos a
2
;

·
+
2
1 cos2a
tan a
1 cos2a
4.Công thức tính theo t :
·
a
t tan
2
·
+
2
2t
sina
1 t

·
+
2
2
1 t
cosa
1 t
·

2
2t
tana
1 t
5. Công thức biến đổi tích thành tổng:
2cosa.cosb = cos(a + b) + cos(a – b) 2sina.sinb = –[ cos(a + b) – cos(a – b) ]
2sina.cosb = sin(a + b) + sin(a – b)
6. Công thức biến đổi tổng thành tích:
+ −
+ ·
a b a b
cosa cosb 2cos cos
2 2
+ −
− ·−
a b a b
cosa cosb 2sin sin
2 2
tana + tanb =
a b
a b
sin( )
cos .cos
+
+ −
+ ·
a b a b
sina sinb 2sin cos
2 2
+ −
− ·
a b a b
sina sinb 2cos sin
2 2
tana – tanb =
a b
a b
sin( )
cos .cos

Hệ quả: cosx + sinx =
2sin( x) 2cos( x)
4 4
π π
+ · −
cosx – sinx =
2sin( x) 2cos( x)
4 4
π π
− · +
III. HỆ THỨC LƯỢNG TRONG ∆ ABC:
1. Định lý hàm số sin và cos:
a b c
2R
sinA sinB sinC
· · ·
2 2 2
a b c 2bc.cosA · + −
2 2 2
b a c 2ac.cosB · + −
2 2 2
c a b 2ab.cosC · + −
2. Chuyển cạnh sang góc:
a = 2RsinA b = 2RsinB c = 2RsinC
3. Chuyển góc sang cạnh:
a
sinA
2R
·

2 2 2
b c a
cosA
2bc
+ −
·
4. Công thức diện tích:
· · · · · ·
a b c
1 1 1 1 1 1
S a.h b.h c.h bcsinA acsinB absinC
2 2 2 2 2 2

abc
S pr p(p a)(p b)(p c)
4R
· · · − − −
, với
+ +
·
a b c
p
2

R: Bán kính đường tròn ngoại tiếp, r: Bán kính đường tròn nội tiếp ∆ABC
5. Công thức đường trung tuyến và phân giác trong các góc của ∆ ABC:
+
· −
2 2 2
2
a
b c a
m
2 4
+
· −
2 2 2
2
b
a c b
m
2 4
+
· −
2 2 2
2
c
a b c
m
2 4
(m
a
, m
b
, m
c
−độ dài trung tuyến)
·
+
a
2bc A
l cos
b c 2
·
+
b
2ac B
l cos
a c 2
·
+
c
2ab C
l cos
a b 2
(la, lb, lc −độ dài phân giác)
B. BÀI TẬP .
VẤN ĐỀ 1. CÁC BÀI TẬP CƠ BẢN VỀ BIẾN ĐỔI LƯỢNG GIÁC.
1. Tính giá trị lượng giác của cung sau.
1) sina =
3
5
với 0 < a <
2
π
2) tana = - 2 với < a <
π
3) cosa =
5
1
với -
2
π
< a < 0 4) sina =
3
1
với a ∈ (
2
π
, π ) 5) tana = 2 với a∈ (π,
2

)
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 3
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
2. Chứng minh các đẳng thức sau:
1) sin
2
x + tan
2
x =
2
1
cos x
- cos
2
x 2) tan
2
x - sin
2
x = tan
2
xsin
2
x 3)
2
2
tan3 3 tan
tan 1 3tan
x x
x x

·

4)
2 2
2 2
cos sin
cot tan
x x
x x


= sin
2
xcos
2
x 5)
2
2
2
1
(1 cot )( 1)
cos
1 tan
x
x
x
+ −
+
= 1
6) cosx + cos(2π/3 - x) + cos(2π/3 - x) = 0 7) sin(a + b)sin(a - b) = sin
2
a -sin
2
b = cos
2
b - cos
2
a
8)
2 2
2 2
tan tan
1 tan tan
a b
a b


= tan(a +b)tan(a - b) 9) cos
3
xsinx - sin
3
xcosx =
1
4
sin4x
10)
cos sin
cos sin
x x
x x

+ =
1
cos 2x - tan2x 11)
sin 2 2sin
sin 2 2sin
x x
x x

+ = -tan
2
2
x
12) sin3xcos
3
x + sin
3
xcos3x =
3
4
sin4x 13) sinx - sin2x +sin3x = 4cos
3
2
x
cosxsin
2
x

14) sinx +2sin3x + sin5x = 4sin3xcos
2
x 15)
4 4 2
2
2
sin cos cos
cos
2(1 cos ) 2
x x x x
x
− +
·


3. Rút gọn các biểu thức sau:
1) A = sin(x +
5
2
π
) - 3cos(x -
7
2
π
) + 2sin(x + π ) 2) B= ( )
11
sin cos 5sin
2 2
x x x
π π
π
¸ _ ¸ _
− + − − +

¸ , ¸ ,
3) ( ) ( ) ( )
os os 2 sin os
2
C c c c
π
α π α π α π α
¸ _
· + + − + − + +

¸ ,
4) D= 2cosa-3cos(π+a)-5sin(π/2-a)+cot(
3
2
π
- a)
5) cos(π - a) - 2sin(3π/2 + a) + tan(
3
2
π
- a ) + cot(2π - a)
4. Chứng minh rằng các biểu thức sau không phụ thuộc vào a.
1) A = cos
4
a + cos
2
asin
2
a +sin
2
a 2) B = cos4a - sin4a + 2sin
2
a
3) C = 2(sin
6
a + cos
6
a) - 3(sin
4
a + cos
4
a) 4) D =
1 cot
1 cot
a
a
+

-
2
tan 1 a −
5) E =
2
sin 4 4cos a a +
+
4 2
cos 4sin a a +
6) F = cos
2
a + sin(30
0
+ a)sin(30
0
- a)
7) G = sin
6
a + cos
6
a + 3sin
2
acos
2
a 8) H =
4 4
6 6
sin cos 1
sin cos 1
a a
a a
+ −
+ −

9) m là mọt số cho trước, chứng minh rằng nếu: m.sin(a + b) = cos(a - b)
Trong đó a - b

kπ và m

t 1 thì biểu thức:
A =
1
1 sin 2 m a −
+
1
1 sin 2 m b −
(m là hằng số không phụ thuộc vào a, b ).
5. Tính các biểu thức đại số.
1) Tính sin
3
a -cos
3
a biết sina -cosa = m
2) Biết sina + cosa = m hãy tính theo m giá trị của biểu thức: A =
1 cos 2
cot tan
2 2
a
a a
+


Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 4
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
3) Biết
cos( )
cos( )
a b
a b
+

=
p
q
. Tính tana.tanb
4) Biết sina + sinb = 2sin(a + b) với (a + b)

k2π tính tan
2
a
.tan
2
b

5) Tính sin2x nếu: 5tan
2
x - 12tanx - 5 = 0 (
4
π
< x <
2
π
)
6. Không dùng máy tính hãy tính giá trị các biểu thức :
1) A = cos20
0
cos40
0
cos60
0
cos80
0
2) B = cos
7
π
.cos
4
7
π
.cos
5
7
π
3) C = sin6
0
.sin42
0
.sin66
0
.sin78
0
4) Tính: E = sin5
0
.sin15
0
sin25
0
.sin35
0
. ...... sin85
0

5) Tính: F = sin
18
π
.sin
3
18
π
.sin
5
18
π
.sin
7
18
π
. sin
9
18
π
6) A = sin37
0
.cos53
0
+ sin127
0
.cos397
0
7) A = tan110
0
+ cot20
0
8) Tính sin15
0
và cos15
0
8) A = tan20
o
.tan40
o
.tan60
o
.tan80
o
b) B =
1
2sin10
o
- 2sin70
o
, M = cos
5
π
- cos
2
5
π

c) C = sin
4
16
π
+ sin
4
3
16
π
+ sin
4
5
16
π
+ sin
4
7
16
π
d) D = tan
2
12
π
+ tan
2
3
12
π
+ tan
2
5
12
π
e) E = tan9
o
- tan27
o
- tan63
o
+ tan81
o
. f) F = cos
6
16
π
+ cos
6
3
16
π
+ cos
6
5
16
π
+

cos
6
7
16
π
g) G
1
= sin18
o
.cos18
o
; G
2
= sin36
o
.cos36
o
h) H = cos
2
7
π
+ cos
4
7
π
+ cos
6
7
π

i) I = sin
5
π
+ sin
23
5
π
+ sin
6
π
+ cos
13
5
π
k) K = cos
5
π
+ cos
2
5
π
+ cos
3
5
π
+ cos
4
5
π
9. Với a ≠ kπ (k ∈ Z) chứng minh:
a) cosa.cos2a.cos4a...cos16a =
sin32
32.sin
a
a
b) cosa.cos2a.cos4a....cos2
n
a =
1
1
sin 2
2 sin
n
n
a
a
+
+
10. Tính: A = cos20
o
.cos40
o
.cos60
o
. 11. Tính: A = sin6
o
.sin42
o
.sin66
o
.sin78
o
.
12. Tính: A = cos
7
π
. cos
4
7
π
. cos
5
7
π
. 13. Tính: cos
65
π
. cos
2
65
π
. cos
4
65
π
. cos
8
65
π
. cos
16
65
π
. cos
32
65
π
.
14.Tính: sin
18
π
.sin
3
18
π
.sin
5
18
π
.sin
7
18
π
. sin
9
18
π
. 15. Tính: cos
15
π
.cos
2
15
π
.cos
3
15
π
.cos
4
15
π
....cos
7
15
π
.
16. Tính: sin5
o
. sin15
o
.sin25
o
... sin85
o
. 17. Tính: 96 3 .sin
48
π
.cos
48
π
. cos
24
π
. cos
12
π
. cos
6
π
.
18. Tính: 16.sin10
o
.sin30
o
.sin50
o
.sin70
o
. 19. Tính: sin10
o
.sin20
o
.sin30
o
....sin80
o
.
20. Tính: cos9
o
. cos27
o
. cos45
o
. cos63
o
. cos81
o
. cos99
o
. cos117
o
. cos135
o
. cos153
o
. cos171
o
.
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 5
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
21. Tính: A = cos
5
π
+ cos
2
5
π
B = cos
5
π
+ cos
3
5
π
7. Chú ý các công thức sau:
1) 4sinx.sin(
3
π
- x)sin(
3
π
+ x) = sin3x 2) 4cosx.cos(
3
π
- x)cos(
3
π
+ x) = cos3x
3) tanx.tan(
3
π
- x)tan(
3
π
+ x) = tan3x 4) cosa.cos2a.cos4a .......... cos2na =
1
1
sin 2 .
2 sin
n
n
a
a
+
+

5) Để tính S = cosa - cos(a + x) + cos(a +2x) +......+(-1)
n
. cos(a +nx).
thì nhân 2 vế với 2cos
2
x
nếu cos
2
x

0.
8.Các bài tập khác:
1. Chứng minh rằng :
a)
cos15 sin15
cos15 sin15
o o
o o
+

= 3 b)
sin75 cos75
cos75 sin75
o o
o o

+
=
1
3
2. Rút gọn các biểu thức sau:
a) A = sin3x.sin
3
x + cos3x.cos
3
x b) B =
1 cos
sin
x
x
+
[1 +
2
2
(1 cos )
sin
x
x

]
c) C = cos3x.cos
3
x - sin3x.sin
3
x
3. Chứng minh rằng :
a) 4.cosx.cos(
3
π
- x).cos(
3
π
+ x) = cos3x. b) 4.sinx.sin(
3
π
- x).sin(
3
π
+ x) = sin3x.
c) tanx.tan(
3
π
- x).tan(
3
π
+ x) = tan3x. Áp dụng tính:
A = sin20
o
.sin40
o
.sin80
o
. B = cos10
o
.cos20
o
.cos30
o
....cos80
o
. C = tan20
o
.tan40
o
.tan60
o
.tan80
o
.
4. Chứng minh rằng :
a) sin
6
x + cos
6
x =
5
8 +

3
8
cos2x b) tanx =
1 cos 2
sin 2
x
x

Áp dụng tính:
A = sin
6
(
24
π
) + cos
6
(
24
π
) B = tan
2
(
12
π
) + tan
2
(3.
12
π
) + tan
2
(5.
12
π
)
5. Chứng minh rằng:
a) sin
4
x =
3 1 1
cos 2 cos 4
8 2 8
x x − + b) sin
8
x + cos
8
x =
35 7 1
cos 4 cos
64 16 16
x x + +
Áp dụng tính A = sin
8
(
24
π
) + cos
8
(
24
π
) B = sin
4
(
16
π
) + sin
4
(3.
16
π
) + sin
4
(5.
16
π
) + sin
4
(7.
16
π
)
6. Tính: cos(
2
7
π
) + cos(
4
7
π
) + cos(
6
7
π
) 22. Tính cos(
5
π
) + cos(
2
5
π
) + cos(
3
5
π
) + cos(
4
5
π
)
7. Cho: sin2a + sin2b = 2sin2(a + b). Tính: tana.tanb. 24. CMR:
0 0
0 0
sin75 cos75
sin75 cos75

+
=
1
3

Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 6
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
VẤN ĐỀ 2. BÀI TOÁN LƯỢNG GIÁC TRONG TAM GIÁC.
I. CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN.
+ A + B + C = π +
a b −
< c < a + b + a
2
= b
2
+ c
2
- 2a.b.cosC
+ 2
sin sin sin
a b c
R
A B C
· · · + S =
1 1
. .sin ( ) .
2 2 4
a a
abc
a h ab C pr p a r
R
· · · · −
S = ( )( )( ) p p a p b p c − − − Trong đó: p =
2
a b c + +
r: bán kính đường tròn nội tiếp r
a
: bán kính đường tròn bàng tiếp trong góc A.
+ Đường trung tuyến :
m
a
2
=
2 2 2
2 4
b c a +
− m
b
2
=
2 2 2
2 4
a c b +
− m
c
2
=
2 2 2
2 4
b a c +

+ Đường phân giác:
l
a
=
2 .cos
2
A
bc
b c +
l
b
=
2 .cos
2
B
ac
a c +
l
a
=
2 .cos
2
C
ab
a b +
+ Mở rộng định lí sin và cosin:
cotA =
2 2 2
4
b c a
s
+ −
cotB =
2 2 2
4
a c b
s
+ −
cotC =
2 2 2
4
a b c
s
+ −
II-BÀI TẬP : CHỨNG MINH ĐẲNG THỨC CƠ BẢN TRONG TAM GIÁC.
1. sinA + sinB + sinC = 4cos
2
A
.cos
2
B
.cos
2
C
. 2. sin2A + sin2B + sin2C = 4sinA.sinB.sinC.
3. sin3A+sin3B+sin3C = -4cos
3
2
A
cos
3
2
B
cos
3
2
C
. 4. sin4A+sin4B+sin4C = -4sin2A.sin2B.sin2C.
5. cosA + cosB + cosC = 1+ 4sin
2
A
.4sin
2
B
.4sin
2
C
. 6. cos2A+cos2B+cos2C = -1-4cosA.cosB.cosC.
7. cos3A+cos3B+cos3C =1- 4sin
3
2
A
sin
3
2
B
sin
3
2
C
. 8. tanA + tanB + tanC = tanA.tanB.tanC.
9. cos4A+cos4B+cos4C = -1+ 4cos2Acos2Bcos2C. 10. tan2A +tan2B + tan2C = tan2A.tan2B.tan2C.
11. cotA.cotB + cotB.cotgC + cotC.cotA = 1 12. tan
2
A
tan
2
B
+ tan
2
B
tan
2
C
+ tan
2
C
tan
2
A
=1
13. cot
2
A
+cot
2
B
+ cot
2
C
= cot
2
A
cot
2
B
cot
2
C
. 14. cos
2
A + cos
2
B + cos
2
C = 1 - 2cosA.cosB.cosC.
15. cos
2
2A + cos
2
2B + cos
2
2C = 1 + 2cos2A.cos2B.cos2C. 16.
2
a
m +
2
b
m +
2
c
m =
3
4
(a
2
+ b
2
+ c
2
).
17. la =
2 .cos
2
A
bc
b c +
=
2
bc
. . .( ) b c p p a − . 18. r = p.tan
2
A
tan
2
B
tan
2
C
=
sin sin
2 2
cos
2
B C
a
A
.
19. R =
C
4.cos .cos .cos
2 2 2
p
A B
. 20. r = 4R.cos
2
A
. cos
2
B
. cos
2
C
.
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 7
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
III. CÁC BÀI TOÁN VỀ ĐẲNG THỨC TRONG TAM GIÁC.
1. Chứng minh rằng diện tích tam giác có thể tính theo các công thức sau:
S =
2 2
( ).sin .sin
2.sin( )
a b A B
A B


=
1
4
(a
2
sin2B + b
2
sin2A) = p
2
.tan
2
A
tan
2
B
tan
2
C
= 2R
2
.sinA.sinB.sinC.
2. Chứng minh các đẳng thức sau:
a) a.sin(B - C) + b.sin(C - A) + c.sin(A - B) = 0 b) (b - c)cot
2
A
+(c - a)cot
2
B
+ (a - b)cot
2
C
= 0.
c) (b
2
- c
2
)cotA +(c
2
- a
2
)cotB+(a
2
- b
2
)cotC = 0. d) 2p = (a + b)cosC + (a + c)cosB+(a + b)cosC.
e) sin
2
B C −
=
b c
a

cos
2
A
. f) cos
2
B C −
=
b c
a
+
sin
2
A
. g) b.cosB + c.cosC = a.cos(B - C).
h) cosA + cosB = 2
a b
c
+
sin
2
2
C
. i)
1
r =
1
a
h +
1
b
h +
1
c
h .
3. Tam giác ABC có 2a = b + c chứng minh rằng:
a) 2sinA = sinB + sinC. b) tan
2
B
. tan
2
C
=
1
3
.
4. Gọi I là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ABC. R, r là bán kính đường tròn ngoại tiếp, nội tiếp
của tam giác. Chứng minh rằng:
a) r = 4R.cos
2
A
. cos
2
B
. cos
2
C
. b) IA.IB.IC = 4Rr
2
. c) cosA + cosB + cosC = 1 +
r
R
5. Các cạnh a, b, c theo thứ tự lập thành cấp số cộng. Chứng minh rằng công sai của cấp số cộng
đó được xác định theo công thức sau: d =
3
2
r(tan
2
C
- tan
2
A
)
6. Tam giác ABC có hai đường trung tuyến BM và CN vuông góc. CMR : b
2
+ c
2
= 5a
2
.
7. Chứng minh rằng:
cos
2
a
A
l
+
cos
2
b
B
l



cos
2
c
C
l
=
1
a


+
1
b
+
1
c
.
8. Ch. minh rằng các trung tuyến AA' và BB' vuông góc với nhau khi: cotC = 2(cotA + cotB).
9. Cho
c
b
=
b
c
m
m
≠ 1 chứng minh rằng : 2cotA = cotB + cotC.
10. Cho tam giác ABC và AM là trung tuyến. gọi α = AMB . Chứng minh rằng:
a) cotα =
2 2
4
b c
s

. b) cotα = cotC - cotB. c) cotα =
2sin( )
2sin sin
B c
B C

11. Chứng minh rằng
c
b
là nghiệm của phương trình:
(1 + x
2
-2xcosA)(b
2
- bc) = a
2
(1 - x).
12. Tam giác có 3 cạnh lần lượt là: (x2 +2); (x
2
- 2x +2);
(x
2
+ 2x + 2). Với giá trị nào của x (dương) thì tam giác đó tồn tại.
13. Cho m
a
= c. Chứng minh rằng:
a) bcosC = 3cosB. b) tanB = 3tanC. c) sinA = 2sin(B - C).
14. Gọi H là trực tâm tam giác ABC. H chia đường cao xuất phất từ A theo tỉ số k cho trước.
CMR :a) tanB.tanC = 1 + k. b) tanB + tanC = ktanA c) cos(B - C) = (1+
2
k
)cosA.
15. Cho tam giác ABC có các cạnh a, b, c theo thứ tự lập thành cấp số cộng.
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 8
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
Chứng minh rằng : cot
2
A
cot
2
C
= 3.
16. Tam giác ABC thỏa mãn điều kiện: tanA.tanB = 6;
tan
tan
A
C
=3. Chứng tỏ rằng: tanA, tanB, tanC
theo thứ tự đó lập 1 cấp số cộng.
17. Tam giác ABC có cot
2
A
, cot
2
B
, cot
2
C
theo thứ tự lập một cấp số cộng. CMR : a, b, c theo thứ
tự cũng lập một cấp số cộng.
18. Tam giác ABC có: cotA, cotB, cotC hteo thứ tự lập một cấp số cộng. Chứng minh rằng a
2
, b
2
,
c
2
theo thứ tự đó cũng lập một cấp số cộng.
19. Cho tam giác ABC thỏa mãn: 2tanA = tanB + tanC. Chứng minh rằng :
a) tanB.tanC = 3. b) cos(B- C) = 2cosA.
IV – ĐỊNH DẠNG TAM GIÁC CÂN.
A. Chứng minh rằng tam giác cân khi và chỉ khi:
1. atanA+btanB =(a+b)tan
2
A B +
2. 2tanB + tanC = tan
2
B.tC. 3.
sin sin 1
(tan tan )
cos cos 2
A B
A B
A B
+
· +
+
4.
2 2
2 2
2 2
cos cos 1
(cot cot )
sin sin 2
A B
A B
A B
+
· +
+
5.
2sin .sin
cot
2 sin
C A B
C
·
6. sin
3 3
.cos sin .cos
2 2 2 2
A B B A
· 7. (p - b)cot . tan
2 2
C B
p · 8.
2 2
1 cos 2
sin
4
B a c
B
a c
+ +
·


9. a
2
sin2B +b
2
sin2A=c
2
cot
2
C
10. a.sin(B - C)+b.sin(C - A) = 0
11. sin
3 3
.cos sin .cos
2 2 2 2
A B B A
· 12. a = 2b.cosC. Chứng minh ∆ ABC cân tại A.
B. Tam giác ABC có đặc điểm gì nếu :
1.
2
2
sin tan
sin tan
B B
C C
· 2. (b
2
+ c
2
)sin(C-B) = (C
2
- B
2
)sin(B- C)

3.
2
2
( ) 1 cos( )
2.
1 cos 2
b c B C
b B
− − −
·

4. sin(B - C)=
2 2
2
b c
a

V. NHẬN DẠNG TAM GIÁC VUÔNG.
A. Chứng minh điều kiện cần và đủ để tam giác vuông là:
1. cos2a + cos2B + cos2C = -12. tan2A + tan2B + tan2C = 0
3. sinA + sinB + sinC = 1 + cosA + cosB + cosC
B. Chứng minh tam giác vuông khi:
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 9
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
1.
cos cos sin .sin
b c a
B C B C
+ · 2. cot
2
B
=
a c
b
+
3.
1
cot ( )
sin
a
A c b
A c b
+ · ≠

4.
1
cot
sin
b c
A
A a
+
+ ·
5. cot2C =
1
(cot cot )
2
C B −
6.
cos( )
tan
sin sin( )
B C
B
A C B

·
+ −
7.
sin cos
sin cos
A B
tgA
B A
+
·
+
8. sin
2
B
=
2
a c
a

9. cos
2 2
B c a
a
+
· 10. tan
2
B c a
c a

·
+
11. cos(B - C) =
2
2bc
a
12. S =
2
1
sin 2
4
a B 13.
sin sin
sin .cos .cos
1 1
cos cos
B C
A B C
B C
+
·
+
14. 1 + cot(45
0
- B) =
2
1 cot A −
15. sin
4
C + 2sin
4
A + 2sin
4
B = 2sin
2
C(sin
2
A + sin
2
B)
16. 3(cosB + 2sinC) + 4(sinB + 2cosC) = 15 17. cos2A + cos2B + cos2C + 1 = 0
C. Tam giác ABC có đặc điểm gì khi thỏa mãn các điều kiện sau.
1. sin3A + sin3B + sin3C = 0 2. sin4A + sin4B + sin4C = 0
3. sin5A + sin5B + sin5C + sin2A + sin2B = 4sinA.sinB
4. a
3
= b
3
+ c
3
5. c = Ccos2B + Bsin2B 6. (1+cotA)(1 + cotB) = 2
7. sin
2
A + sin
2
B =5sin
2
C 8.
1 1 1
a
b c l
+ ·
9. sin
2
A + sin
2
B + sin
2
C ≤ 2
10. cos
2
A + cos
2
B + cos
2
C ≤ 1
11. Ch.minh nếu ∆ ABC có: sin
2
A
= sin
2
B
.sin
2
C
thì tan
2
B
. tan
2
C
=
1
2
và ngược lại.
12. Chứng minh rằng nếu a = 2c thì a
2
= bc + c
2
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 10
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
13 Trong tam giác ABC có đường cao CB cắt đường cao AD tại trung điểm H của AD. Chứng minh
rằng tanB.tanC = 2.
14. Cho tam giác ABC vuông tại A cạnh huyền có độ dài bằng a.
Chứng minh rằng: sin
2
B
.sin
2
C
= l
b
.
2
4
c
l
a

15. Cho tam giác vuông ABC tại A. Gọi α là góc giữa đường cao và đường trung tuyến ứng với
cạnh huyền. Chứng minh rằng: tan
2
α
= tan
2
B C −

16. Cho tam giác ABC có trung tuyến AM = BA chứng minh rằng:
a) tgB = 3tgC b) sin A = 2sin(B - C)
17. Cho A, B, C là 3 góc nhọn của một tam giác. Chứng minh rằng điều kiện cần và đủ để tam giác
ABC đều là có hệ thức.
1 1 1
(cot cot cot ) 3
sin sin sin
A B C
a B C
+ + − + + ·
18. Cho tam giác ABC với 3 góc đều nhọn. CMR: (sinA)
2sinB
+ (sinB)
2sinC
+ (sinC)
2sinA
> 2
Bất đẳng thức trên có đúng không nếu tam giác ABC vuông, vì sao?
VI. BẤT ĐẲNG THỨC TRONG TAM GIÁC.
A. CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN.
Hàm lồi lõm. ( Không có trong chương trình HS dùng tham khảo)
+ Tính chất hàm lồi:
1 2
( ) ( )
( )
2 2
f x f x x y
f
+ +
≤ , ∀x, y ∈ R
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 11
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
+ tính chất hàm lõm:
1 2
( ) ( )
( )
2 2
f x f x x y
f
+ +
≥ , ∀x, y ∈ R
B. BÀI TẬP ÁP DỤNG.
Chứng minh các bất đẳng thức sau:
1. sinA + sinB +sinC ≤
3 3
2
2. 1 < sin
2
A
+ sin
2
B
+ sin
2
C

3
2
3. 1 < cosA + cosB + cosC ≤
3
2
4. Sin
2
A + Sin
2
B + Sin
2
C ≥
9
4
5. 2 < cos
2
2
A
+ cos
2
2
B
+ cos
2
2
C

9
4
6.
3
4
≤ sin
2
2
A
+ sin
2
2
B
+ sin
2
2
C
< 1.
7. sin
2
A
. sin
2
B
. sin
2
C

1
8
8. sinA.sinB.sinC ≤
3 3
3
9. cosA.cosB.cosC ≤
1
8
10. cos
2
A
. cos
2
B
. cos
2
C

3 3
3
11. 1 + cosA.cosB.cosC ≥ 3 .sinA.sinB.sinC 12.
1
cos A
+
1
cos B
+
1
cosC
≥ 6
13.
1
sin
2
A +
1
sin
2
B +
1
sin
2
C ≥ 6 14.
2.sin .sin .sin
sin sin sin
A B C
A B C + +

1
3 3
15. (1 +
1
sin A
) + (1 +
1
sin B
) + (1 +
1
sinC
) ≥ 5 +
26 3
9
16. tan 2
A
+ tan 2
B
+ tan 2
C

3
17. tan
2
2
A
+ tan
2
2
B
+ tan
2
2
C
≥ 1
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 12
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
19. tanA + tanB + tanC ≥ 3 3 . (Với ∆ABC nhọn). 20. tan
2
A + tan
2
A + tan
2
A ≥ 9. (Với ∆ABC nhọn.)
21. tan
2
A
tan
2
B
tan
2
C

1
3 3
22. cos
3
A + cos
3
A +

cos
3
A ≤
9
4
+
1
4
(cos3A + cos3B + cos3C).
23. 36r
2
≤ ab + bc + ca ≤ 9R
2
. 24. (a + b + c)(h
a
+ h
b
+ h
c
) ≥
18S.
25. h
a
+ h
b
+ h
c
≥ 9r (
1
r
=
1
a
h
+
1
b
h
+
1
c
h
) 26. (a + b - c)(b + c - a)(c + a - b) ≤ abc
27. a
2
(b+c-a)+ b
2
(a+c-b)+c
2
(a+b- c) ≤ 3abc. 28. a(b
2
+c
2
-a
2
)+b(a
2
+c
2
-b
2
)+c
2
(a
2
+b
2
-c
2
) ≤ 3abc
29. a(b-c)
2
+ b(c-a)
2
+c(a -b)
2
+4abc≥ a
3
+b
3
+c
3
30.
c
ab
l
+
a
bc
l
+
b
ac
l
≤ 6R.
31.
1
a
r
+
1
b
r
+
1
c
r
≥ 3
2
3
4
( )
R
r a b c abc + +
32.
2
a
m +
2
b
m +
2
c
m ≥
3
s
33. a
4
+ b
4
+ c
4
≥ 16S
2
. 34. tg
2
A
+ tg
2
B
+ tg
2
C
+ cotg
2
A
+ cotg
2
B
+ cotg
2
C
≥ 4 3
35. a
2
+ b
2
+ c
2
≥ 4S 3 36. a
2
b
2
+ b
2
c
2
+ c
2
a
2
≥ 16S
2
.
CHỨNG MINH ∆ABC ĐỀU KHI THÕA MÃN CÁC ĐIỀU KIỆN SAU
1. R = 2r 2. S =
2
3
R
2
(sin
3
A + sin
3
B + sin
3
C) 3.
cos cos .cos
sin sin sin
a A b B c C
a B b C c A
+ +
+ +
=
2
9
p
R
3 3 3
2
4.
2 cos
b c a
a
b c a
a b C
¹ + −
· ¹
+ − '
¹
·
¹
5.
3 3 3
2
3
sin .sin
4
a b c
a
a b c
B C
¹ − −
·
¹
¹
− −
'
¹
·
¹
¹
6.
3 3 3
2
1
cos .cos
4
B C
a b c
a
a b c
¹
·
¹
¹
'
− −
¹
·
¹
− − ¹
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 13
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
7. A, B, C là nghiệm của phương trình: tanx - tan
2
x
=
2 3
3
8. 2(acosA + bcosB + c.cosC) = a + b + c 9. sinA + sinB + sinC = sin2A + sin2B + sin2C.
10. cosA + cosB + cos2C + cos2A + cos2b + cos2C = 0 11. cot
2
A + cot
2
B + cot
2
C = 1
12.
cos cos .cos a A b B c C
a b c
+ +
+ +
=
1
2
13.
sin sin 2sin
cos cos 2cos
A B C
A B C
+ ≥ ¹
'
+ ≥
¹
14.
cos cos cos
sin sin sin
A B C
A B C
+ +
+ +
= 3.cotA.cotB.cotC, với ∆ABC nhọn
15. 3tan
2
A + tan
2
B + tan
2
C = tan
2
A. tan
2
B. tan
2
C 16.
2
1
sin A
+
2
1
sin B
+
2
1
sin C
=
1
2 s i n s i n s i n
2 2 2
A B C
17. cot
2
A
+ cot
2
B
+ cot
2
C
= tanA + tanB + tanC.
18. Cho tam giác ABC có các góc thỏa mãn: cot
2
A
+ cot
2
B
cot
2
C
= 9 Chứng minh ∆ ABC là
tam giác đều.
19. Cho tam giác ABC thỏa mãn:
.cos .cos .cos 1
2
a A b B c C
a b c
+ +
·
+ +
(A, B, C là các góc của tam
giác a = BC, b = CA, c = AB). Chứng minh tamgiác ABC là tam giác đều.
20. Chứng minh để tam giác đều, điều kiện cần và đủ là: p + R = (2 + 3 3 ).r
21. Cho tam giác ABC thỏa mãn: 2cosA.sinB.sinC + 3 (sinA + cosB + cosC) =
17
4
Hỏi tam giác ABC là tam giác gì? Chứng minh.
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 14
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
22. Các góc của tam giác ABC thỏa mãn: cotA + cotB + cotC = tan
2
A
+ tan
2
B
+ tan
2
C

Chứng minh tam giác ABC đều.
23. CMR,tam giác ABC có 3 góc thỏa mãn điều kiện: sinA+ inB+sinC =sin2A+sin2B+sin2C
thì tam giác ABC là tam giác đều.
25. Tam giác nhọn ABC có các góc thỏa mãn:

1 1 1 1 1 1
cos cos cos
sin sin sin
2 2 2
A B C
A B C
+ + · + +
. Chứng minh tam giác ABC là tam giác đều.
26. CMR, nếu ∆ ABC thỏa mãn điều kiện: sin2A + sin2B + sin2C thì tam giác ABC đều.
27. Cho tam giác ABC có các góc A, B, C thỏa mãn:
2 2 2
1 1 1 1
sin 2 sin 2 sin 2 2. cos . cos . cos A B C A B C
+ + ·
Chứng minh rằng tam giác ABC là tam giác đều.
28. Tính các góc của tam giác ABC nếu các góc A, B, C của tam giác đó thỏa mãn hệ thức:
cos2A + 3 (cos2B + cos2C) +
5
2
= 0
29. Cho tam giác ABC thỏa : sin(A + B).cos(A - B) = 2sinA.sinB. CMR, ∆ ABC vuông.
30. Cho tam giác ABC nội tiếp trong đường tròn bán kính bằng 1. Gọi ma, mb, mc lần lượt là độ dài
các đường trung tuyến kẻ từ các đỉnh A, B, C của tam giác ABC. Chứng minh rằng tam giác ABC là
tam giác đều khi và chỉ khi:
sin sin sin
3
a b c
A B C
m m m
+ + ·
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 15
Lê Trinh Tường THPT Tr ưng
Vương QN
31. CMR, không tồn tại tam giác mà cả 3 góc trong của nó đều là nghiệm của phương trình:
2
1
(4cos 1)(7sin sin 2 6) 0
2
x x x − − − ·
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Tài liệu rèn kỷ năng biến đổi lượng giác dùng cho HS khá giỏi 10NC 16

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->