P. 1
Giao an Ngu Van 10 Chuan Moi 2012

Giao an Ngu Van 10 Chuan Moi 2012

|Views: 153|Likes:
Được xuất bản bởibayboy123456

More info:

Published by: bayboy123456 on Jun 22, 2012
Bản quyền:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/29/2015

pdf

text

original

gi¸o ¸n & tµi liÖu &bé PHÂN PHỐI CH ƯƠNG TRÌNH THPT 20112012

MÔN NGỮ VĂN
(Dùng cho các cơ quan quản lí giáo dục và giáo viên, áp dụng từ năm học 2011-2012) B. KHUNG PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH
lớp 10 Cả năm: 37 tuần (105 tiết) Học kì I: 19 tuần (54 tiết) Học kì II: 18 tuần (51 tiết) Học kì I Tuần 1 Tiết 1 đến tiết 3 Tổng quan văn học Việt Nam; Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ. Tuần 2 Tiết 4 đến tiết 6 Khái quát văn học dân gian Việt Nam; Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ (tiếp theo); Văn bản. Tuần 3 Tiết 7 đến tiết 9 Bài viết số 1; Chiến thắng Mtao Mxây (trích sử thi Đăm Săn). Tuần 4 Tiết 10 đến tiết 12 Văn bản (tiếp theo); Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thuỷ. Tuần 5 Tiết 13 đến tiết 15 Lập dàn ý bài văn tự sự; Uy-lit-xơ trở về (trích Ô-đi-xê). Tuần 6 Tiết 16 đến tiết 18 Trả bài viết số 1; Ra-ma buộc tội (trích Ra-ma-ya-na). Tuần 7 Tiết 19 đến tiết 21 Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự ; Bài viết số 2. Tuần 8 1

Tiết 22 đến tiết 24 Tấm Cám; Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự. Tuần 9 Tiết 25 đến tiết 27 Tam đại con gà, Nhưng nó phải bằng hai mày; Ca dao than thân, yêu thương, tình nghĩa. Tuần 10 Tiết 28 đến tiết 30 Đặc điểm của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết; Ca dao hài hước; Đọc thêm Lời tiễn dặn (trích Tiễn dặn người yêu). Tuần 11 Tiết 31 đến tiết 33 Luyện tập viết đoạn văn tự sự; Ôn tập văn học dân gian Việt Nam; Trả bài viết số 2; Ra đề bài viết số 3 (học sinh làm ở nhà). Tuần 12 Tiết 34 đến tiết 36 Khái quát văn học Việt Nam từ thế kỉ thứ X đến hết thế kỉ XIX; Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt. Tuần 13 Tiết 37 đến tiết 39 Tỏ lòng (Phạm Ngũ Lão); Cảnh ngày hè (Nguyễn Trãi); Tóm tắt văn bản tự sự. Tuần 14 Tiết 40 đến tiết 42 Nhàn (Nguyễn Bỉnh Khiêm); Đọc "Tiểu Thanh kí" (Nguyễn Du); Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt (tiếp theo). Tuần 15 Tiết 43 đến tiết 45 Đọc thêm: − Vận nước (Đỗ Pháp Thuận); − Cáo bệnh, bảo mọi người (Mãn Giác); − Hứng trở về (Nguyễn Trung Ngạn); Tại lầu Hoàng Hạc tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng (Lí Bạch); Thực hành phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ. Tuần 16 Tiết 46 đến tiết 48 Trả bài viết số 3; Cảm xúc mùa thu (Đỗ Phủ); Đọc thêm: + Lầu Hoàng Hạc (Thôi Hiệu); + Nỗi oán của người phòng khuê (Vương Xương Linh); + Khe chim kêu (Vương Duy). 2

Tuần 17 Tiết 49 đến tiết 50 Bài viết số 4 (kiểm tra học kì I); Tuần 18 Tiết 51 đến tiết 52 Trình bày một vấn đề; Lập kế hoạch cá nhân. Tuần 19 Tiết 53 đến tiết 54 Đọc thêm: Thơ Hai-kư của Ba-sô; Trả bài viết số 4. Học kì II Tuần 20 Tiết 55 đến tiết 56 Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh; Lập dàn ý bài văn thuyết minh. Tuần 21 Tiết 57 đến tiết 58 Phú sông Bạch Đằng (Trương Hán Siêu); Đại cáo bình Ngô (Nguyễn Trãi); Phần 1: Tác giả. Tuần 22 Tiết 59 đến tiết 60 Đại cáo bình Ngô (Nguyễn Trãi); Phần 2: Tác phẩm; Tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn bản thuyết minh. Tuần 23 Tiết 61 đến tiết 63 Tựa "Trích diễm thi tập" (Hoàng Đức Lương); Đọc thêm: Hiền tài là nguyên khí của quốc gia (Thân Nhân Trung); Bài viết số 5. Tuần 24 Tiết 64 đến tiết 66 Khái quát lịch sử tiếng Việt; Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn (Ngô Sĩ Liên); Đọc thêm: Thái sư Trần Thủ Độ (Ngô Sĩ Liên). Tuần 25 Tiết 67 đến tiết 69 Phương pháp thuyết minh; Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ). Tuần 26 Tiết 70 đến tiết 72 Luyện tập viết đoạn văn thuyết minh; Trả bài viết số 5; Ra đề bài viết số 6 (học sinh làm ở nhà). Tuần 27 Tiết 73 đến tiết 75 3

Những yêu cầu về sử dụng tiếng Việt; Hồi trống Cổ Thành (trích Tam Quốc diễn nghĩa - La Quán Trung); Đọc thêm: Tào Tháo uống rượu luận anh hùng (trích Tam Quốc diễn nghĩa La Quán Trung). Tuần 28 Tiết 76 đến tiết 78 Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ (trích Chinh phụ ngâm - Đặng Trần Côn, bản dịch của Đoàn Thị Điểm); Tóm tắt văn bản thuyết minh. Tuần 29 Tiết 79 đến tiết 81 Lập dàn ý bài văn nghị luận; Truyện Kiều (Phần 1: Tác giả). Tuần 30 Tiết 82 đến tiết 84 Trao duyên (trích Truyện Kiều - Nguyễn Du); Nỗi thương mình (trích Truyện Kiều - Nguyễn Du); Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật. Tuần 31 Tiết 85 đến tiết 87 Chí khí anh hùng (trích Truyện Kiều - Nguyễn Du); Đọc thêm: Thề nguyền (trích Truyện Kiều - Nguyễn Du); Lập luận trong văn nghị luận; Trả bài viết số 6. Tuần 32 Tiết 88 đến tiết 90 Văn bản văn học; Thực hành các phép tu từ: phép điệp và phép đối. Tuần 33 Tiết 91 đến tiết 93 Nội dung và hình thức của văn bản văn học; Các thao tác nghị luận; Tổng kết phần Văn học. Tuần 34 Tiết 94 đến tiết 96 Tổng kết phần Văn học; Ôn tập phần Tiếng Việt. Tuần 35 Tiết 97 đến tiết 99 Ôn tập phần Làm văn; Luyện tập viết đoạn văn nghị luận. Tuần 36 Tiết 100 đến tiết 102 Bài viết số 7 (kiểm tra học kì II); Viết quảng cáo. Tuần 37 Tiết 103 đến tiết 105 Trả bài viết số 7; 4

Hướng dẫn học tập trong hè.
TiÕt:1-2 Tæng quan v¨n häc viÖt nam A. Môc tiªu: I/ ChuÈn kiÕn thøc kü n¨ng : 1. KiÕn thøc: - Gióp häc sinh n¾m ®îc kiÕn thøc chung nhÊt, tæng quan nhÊt vÒ hai bé phËn cña VHVN vµ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña VHVN. - N¾m v÷ng hÖ thèng vÊn ®Ò: + ThÓ lo¹i v¨n häc + Con ngêi trong v¨n häc. 2. Kü n¨ng: Tæng hîp kiÕn thøc v¨n häc. 3. Th¸i ®é : Nghiªm tóc tiÕp thu bµi gi¶ng II/ N©ng cao më réng : B.Ph ¬ng ph¸p: Lµm viÖc víi SGK, ®Æt c©u hái, gîi më. C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: a.ChuÈn bÞ cña GV: so¹n gi¸o ¸n, nghiªn cøu tµi liÖu. b.ChuÈn bÞ cña HS: §äc SGK, so¹n bµi míi. D.TiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh: 2. KiÓm tra bµi cò: 3. Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: LÞch sö v¨n häc cña bÊt cø d©n téc nµo ®Òu lµ lÞch sö t©m hån cña d©n téc Êy. §Ó cung cÊp cho c¸c em nh÷ng nÐt lín vÒ v¨n häc níc nhµ, chóng ta t×m hiÓu bµi “ tæng quan v¨n häc ViÖt Nam”. b. TriÓn khai bµi míi Ho¹t ®éng cña thÇy trß Néi dung kiÕn thøc H§1 ? Em hiÓu thÕ nµo lµ tæng I. C¸c bé phËn hîp thµnh cña nÒn quan v¨n häc ViÖt Nam. Néi dung VHVN. cña bµi lµ g×. - VHVN cã hai bé phËn: + VHDG ? H·y cho biÕt nh÷ng bé phËn hîp + VH viÕt thµnh cña nÒn VHVN. -> cïng ph¸t triÓn song song vµ lu«n cã mèi quan hÖ mËt thiÕt víi nhau. Ngµy so¹n:

5

1. V¨n häc d©n gian : - VHDG lµ s¸ng t¸c tËp thÓ vµ truyÒn miÖng cña nh©n d©n lao ®éng. - ThÓ lo¹i: SGK. - §Æc trng: TÝnh truyÒn miÖng, tÝnh tËp thÓ vµ sù g¾n víi c¸c sinh ho¹t trong ®êi sèng céng ? sù kh¸c nhau gi÷a VHDG vµ VH ®ång. viÕt. 2. V¨n häc viÕt: a. Ch÷ viÕt cña VHVN: - VH viÕt: + Ch÷ H¸n. + Ch÷ N«m. + Ch÷ Quèc ng÷. b. HÖ thèng thÓ lo¹i cña VH H§2 viÕt: SGK II. Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña VH ? Nh×n mét c¸ch tæng qu¸t VH viÕt ViÖt Nam: viÕt ViÖt Nam ®îc chia lµm mÊy - Chia lµm 3 thêi kú: thêi kú lín. 1. V¨n häc trung ®¹ i: ? Nªu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ v¨n häc - VH cã nhiÒu chuyÓn biÕn qa trng ®¹i ViÖt Nam. c¸c giai ®o¹n lÞch sö kh¸c nhau, g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh dùng níc vµ gi÷ níc vµ cã quan hÖ giao lu víi nhiÒu nÒn v¨n häc. - VH viÕt b»ng ch÷ H¸n vµ ch÷ N«m. - TiÕp nhËn hÖ thèng thÓ lo¹i vµ thi ph¸p c¶ v¨n häc Trung Quèc. - T¸c gi¶ vµ t¸c phÈm tiªu biÓu: SGK. - Néi dung: yªu níc vµ nh©n ®¹o. 2. V¨n häc hiÖn ®¹i: ? Ph©n biÖt sù gièng nhau vµ kh¸c - VHH§ cã: nhau gi÷a VHT§ vµ VHH§. + T¸c gi¶: xuÊt hiÖn ®éi ngò nhµ v¨n, nhµ th¬ chuyªn nghiÖp. ? V¨n häc thêi kú nµy ®îc chia lµm + §êi sèng v¨n häc: s«i næi, mÊy giai ®o¹n. nÐt chÝnh cña mçi n¨ng ®éng. giai ®o¹n lµ g×. + ThÓ lo¹i: cã nhiÒu thÓ lo¹i míi. + Thi ph¸p: lèi viÕt hiÖn thùc. H§3 + Néi dung: tiÕp tôc néi dung ? Mèi quan hÖ gi÷a con ngêi víi cña v¨n häc d©n téc lµ tinh thÕ giíi tù nhiªn ®îc thÓ hiÖn nh thÇn yªu níc vµ nh©n ®¹o. thÕ nµo trong v¨n häc. - 4 giai ®o¹n: SGK III. Con ng êi ViÖt Nam qua v¨n häc: 1. Con ng êi ViÖt Nam trong
? ThÕ nµo lµ VHDG. ? ThÓ lo¹i. §Æc trng c¬ b¶n cña VHDG.

6

? Con ngêi ViÖt Nam víi quèc gia d©n téc ®îc ph¶n ¸nh nh thÕ nµo trong v¨n häc. - Yª níc: yªu quª h¬ng, tù hµo vÒ truyÒn thèng v¨n ho¸ d©n téc, vÒ lÞch sö dùng níc vµ gi÷ níc, ý chÝ c¨m thï giÆc, tinh thÇn hi sinh v× ®éc tù do cña tæ quèc....

? Tr¶i qua c¸c thêi kú lÞch sö kh¸c nhau trong v¨n häc, con ngêi VN cã ý thøc ra sao vÒ b¶n th©n.

? VËy, nh×n chung khi x©y dùng mÉu ngêi lý tëng con ngíi VN ®îc v¨n häc x©y dùng ra sao.

quan hÖ víi thÕ giíi tù nhiªn: - T×nh yªu thiªn nhiªn lµ mét néi dung quan träng cña VHVN. + Trong v¨n häc d©n gian: thiªn nhiªn t¬i ®Ñp, ®¸ng yªu: c©y ®a, bÕn níc, vÇng tr¨ng.... + VHT§: h×nh tîng thiªn nhiªn g¾n víi lý tëng ®¹o ®øc, thÈm mü: tïng, cóc.... + VHH§: thÓ hiÖn t×nh yªu quª h¬ng, ®Êt níc, yªu cuéc sèng, ®Æc biÖt lµ t×nh yªu ®«i løa. 2. Con ngêi ViÖt Nam trong quan hÖ víi quèc gia d©n téc. - Chñ nghÜa yªu níc lµ néi dung tiªu biÓu- mét gi¸ trÞ quan träng cña VHVN. + VHT§: ý thøc s©u s¾c vÒ quèc gia d©n téc, vÒ truyÒn thèng v¨n hiÕn l©u ®êi cña d©n téc. + VHH§: yªu níc g¾n liÒn víi sù ®Êu tranh vµ lý tëng XHCN. 3.Con ng êi ViÖt Nam trong quan hÖ víi x· héi: - X©y dùng mét x· héi tèt ®Ñp lµ íc muèn ngµn ®êi cña d©n téc ViÖt Nam. NhiÒu t¸c phÈm thÓ hiÖn íc m¬ vÒ mét x· héi c«ng b»ng tèt ®Ñp. -> Nh×n th¼ng vµo thùc t¹i víi tinh thÇn nhËn thøc phª ph¸n vµ c¶i t¹o x· héi lµ mét truyÒn thèng lín cña v¨n häc VN. - C¶m høng x· héi s©u ®Ëm lµ tiÒn ®Ò cho sù h×nh thµnh CNHT( tõ 1930- nay) vµ CNN§ trong v¨n häc d©n téc. 4.Con ng êi VN vµ ý thøc vÒ b¶n th©n. - VHVN ®· ghi l¹i qu¸ tr×nh t×m kiÕm lùa chän c¸c gi¸ trÞ ®Ó h×nh thµnh ®¹o lý lµm ngêi cña d©n téc VN. C¸c häc thuyÕt nh: N-P-L vµ t tëng d©n gian cã ¶nh hëng s©u s¾c ®Õn qu¸ tr×nh nµy + Trong nh÷ng hoµn c¶nh

7

®Æc biÖt, con ngêi VN thêng ®Ò cao ý thøc céng ®ång. + giai ®o¹n cuèi thÕ kû XVIII®Çu TK XIX, giai ®o¹n 19301945, thêi kú ®æi míi tõ 1986nay -> VH ®Ò cao con ngêi c¸ nh©n. - V¨n häc x©y dùng mét ®¹o lý lµm ngêi víi nhiÒu phÈm chÊt tèt ®Ñp nh: nh©n ¸i, thû chung, t×nh nghÜa, vÞ tha, ®øc hi sinh v× sù nghiÖp chÝnh nghÜa....

4.Còng cè : c¸c bé phËn hîp thµnh cña nÒn v¨n häc VN. Mét sè néi dung chñ yÕu cña VHVN. TiÕn tr×nh lÞch sö cña V¨n häc VN. 5.DÆn dß : N¾m v÷ng nh÷ng néi dung c¬p b¶n ®· häc. So¹n bµi míi: Ho¹t ®éng giao tiÕp b»ng ng«n ng÷. E. Rót kinh nghi ệ m :

Gi¸o ¸n v¨n10,11, 12 c¶ n¨m CB chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi 2011-2012 Liªn hÖ §T 01689218668 8

...................................................................................................... ...................................................................................................... ................................................ TiÕt thø: 3 Ngµy so¹n: Ho¹t ®éng giao tiÕp b»ng ng«n ng÷ A.Môc tiªu: I/ ChuÈn kiÕn thøc kü n¨ng : 1. KiÕn thøc : Gióp häc sinh n¾m ®îc kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ ho¹t ®éng giao tiÕp b»ng ng«n ng÷, vÒ c¸c nh©n tè giao tiÕp, vÒ hai qu¸ tr×nh trong ho¹t ®éng giao tiÕp. 2. Kü n¨ng: BiÕt x¸c ®Þnh c¸c nh©n tè giao tiÕp trong mét ho¹t ®éng giao tiÕp, n©ng cao n¨ng lùc giao tiÕp khi nãi, khi viÕt vµ n¨ng lùc ph©n tÝch, lÜnh héi khi giao tiÕp. 3. Th¸i ®é : nghiªm tóc tiÕp thu bµi gi¶ng II/ N©ng cao më réng : B.Ph¬ng ph¸p: Nªu vÊn ®Ò, ®µm tho¹i, ph©n tÝch, gi¶i thÝch. C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: a. ChuÈn bÞ cña GV: so¹n gi¸o ¸n, ®äc tµi tµi liÖu. b. ChuÈn bÞ cña HS: häc bµi cò, ®äc SGK, so¹n bµi míi. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh: 2. KiÓm tra bµi cò: kh«ng 3.Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: Trong cuéc sèng hµng ngµy ®Ó ®¹t ®îc kÕt qu¶ cao trong qu¸ tr×nh giao tiÕp th× con ngêi cÇn sö dông ph¬ng tiÖn ng«n ng÷. Bëi giao tiÕp lu«n phô thuéc vµo hoµn c¶nh, nh©n vËt giao tiÕp. VËy, ®Ó hiÓu râ h¬n vÒ diÒu ®ã chóng ta t×m hiÓu bµi: Ho¹t ®éng giao tiÕp b»ng ng«n ng÷ b. TriÓn khai bµi míi: Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß Néi dung kiÕn thøc - H§1 HS ®äc v¨n b¶n 1 - sgk vµ I. ThÕ nµo lµ ho¹t ®éng giao tiÕp tr¶ lêi c©u hái b»ng ng«n ng÷: ? Ho¹t ®éng giao tiÕp ®îc v¨n 1. T×m hiÓu v¨n b¶n: b¶n trªn ghi l¹i diÔn ra gi÷a c¸c - Nh©n vËt giao tiÕp: vua TrÇn nh©n vËt giao tiÕp nµo? hai bªn C¸c B« l·o. cã c¬ng vÞ vµ quan hÖ víi nhau -> vÞ thÕ kh¸c nhau -> ng«n ng÷ ra sao. giao tiÕp kh¸c nhau: + c¸c tõ xng h«( bÖ h¹) ? Ngêi nãi nhê ng«n ng÷ biÓu + Tõ thÓ hiÖn th¸i ®é( xin, th®¹t néi dung t tëng, t×nh c¶m a...) cña m×nh th× ngêi ®èi tho¹i lµm - Nh©n v©t tham gia giao tiÕp ph¶i g× ®Ó lÜnh héi ®îc néi dung ®äc hoÆc nghe xem ngêi nãi nãi ®ã ? hai bªn ®æi vai giao tiÕp g× ®Ó gi¶i m· råi lÜnh héi néi dung cho nhau nh thÕ nµo. ®ã. - Ngêi nãi vµ ngêi nghe cã thÓ ®æi vai cho nhau: + vua nãi -> b« L·o nghe. + b« L·o nãi -> Vua nghe. - Hoµn c¶nh giao tiÕp:

9

+ ®Êt níc ®ang bÞ giÆc ngo¹i x©m ®e do¹. -> ®Þa diÓm cô thÓ: §iÖn Diªn Hång ? Ho¹t ®éng giao tiÕp trªn diÔn - Néi dung giao tiÕp: ra trong hoµn c¶nh nµo ? Néi + Hoµ hay ®¸nh -> vÊn ®Ò hÖ dung ho¹t ®éng ®Ò cËp ®Õn vÊn träng cßn hay mÊt cña quèc gia ®Ò g× ? ho¹t ®éng cã ®¹t ®îc d©n téc, m¹ng sèng con ngêi. môc ®Ých kh«ng. - Môc ®Ých giao tiÕp: + Bµn b¹c ®Ó t×m ra vµ thèng nhÊt s¸ch lîc ®èi phã víi qu©n giÆc. -HS ®äc v¨n b¶n, t×m hiÓu vµ 2. T×m hiÓu v¨n b¶n “ tæng quan tr¶ lêi c©u hái ë sgk. v¨n häc ViÖt Nam”. - Nh©n vËt giao tiÕp: + T¸c gi¶ viÕt sgk-> cã tuæi, cã vèn sèng, cã tr×nh ®é hiÓu biÕt cao. + HS -> (ngc l¹i víi t/g viÕt sgk) - Hoµn c¶nh giao tiÕp: Cã tæ chøc gi¸o dôc, trong nhµ trêng. - Néi dng giao tiÕp: +lÜnh vùc v¨n häc. + §Ò tµi: tæng quan VHVN. +VÊn ®Ò c¬ b¶n: *c¸c bé phËn hîp cña VHVN. *Qu¸ tr×nh p/t cña VHVN. *Con ngêi VN qua v¨n häc. - Môc ®Ých: cung cÊp tri thøc cho ngêi ®äc . - Ph¬ng tiÖn vµ c¸ch thøc giao tiÕp. H§2 + Dïng thuËt ng÷ v¨n häc. ? Qua viÖc t×m hiÓu hai v¨n b¶n + C©u v¨n mang ®Æc ®iÓm cña trªn, em h·y cho biÕt thÕ nµo lµ v¨n b¶n khoa häc: hÖ thèng ®Ò ho¹t ®éng giao tiÕp môc lín, nhá... + KÕt cÊu v¨n b¶n m¹ch l¹c râ rµng. II. kÕt luËn: - H§GT lµ ho¹t ®éng trao ®æi th«ng tin cña con ngêi trong x· héi, GV híng dÉn HS lµm bµi. ®îc tioÕn hµnh chñ yÕu b»ng ph¬ng tiÖn ng«n ng÷ ( d¹ng nãi hoÆc d¹ng viÕt) nh»m thùc hiÖn nh÷ng môc ®Ých vÒ nhËn thøc, t×nh c¶m.... - Mçi ho¹t ®éng giao tiÕp gåm hai qu¸ tr×nh: + T¹o lËp v¨n b¶n. + LÜnh héi v¨n b¶n. -> Hai qu¸ tr×nh nµy diÔn ra trong

10

quan hÖ t¬ng t¸c. - Trong ho¹t ®éng giao tiÕp cã sù chi phèi cña c¸c nh©n tè: nh©n vËt, hoµn c¶nh, néi dung, môc ®Ých, ph¬ng tiÖn vµ c¸ch thøc giao tiÕp. III. LuyÖn tËp: - Lµm bµi tËp 4-5 sgk. 4. Còng cè : C¸c nh©n tè giao tiÕp. Qu¸ tr×nh cña ho¹t ®éng giao tiÕp. 5. DÆn dß: n¾m v÷ng c¸c néi dung ®· häc So¹n bµi: kh¸i qu¸t v¨n häc d©n gian ViÖt Nam E.Rót kinh nghiÖm : .......................................................................................................... .......................................................................................................... ............................................... TiÕt thø: 4 Ngµy so¹n: Kh¸i qu¸t v¨n häc d©n gian viÖt nam A. Môc tiªu : I/ ChuÈn kiÕn thøc kü n¨ng : 1.KiÕn thøc:Kh¸i niÖm vÒ c¸c thÓ lo¹i cña v¨n häc d©n gian. Gióp häc sinh n¾m ®îc nh÷ng ®Æc trng c¬ b¶n cña VHDG. Nh÷ng gi¸ trÞ to lín cña v¨n häc d©n gian. 2.Kü n¨ng:Tæng hîp kiÕn thøc vh. Ph©n biÖt c¸c thÓ lo¹i vhdg trong cïng mét hÖ thèng. 3. Th¸i ®é: Nghiªm tóc tiÕp thu bµi gi¶ng II/ N©ng cao më réng : B.Ph¬ng ph¸p: Nªu vÊn ®Ò, ®µm tho¹i, ph©n tÝch, diÔn gi¶ng. C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: 1. ChuÈn bÞ cña GV: so¹n gi¸o ¸n, ®äc tµi tµi liÖu. 2. ChuÈn bÞ cña HS: häc bµi cò, ®äc SGK, so¹n bµi míi. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh: 2. KiÓm tra bµi cò: Tr×nh bµy nh÷ng néi dung c¬ b¶n cña vhvn. 3. Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: Trong suèt cuéc ®êi cña mçi con ngêi kh«ng ai kh«ng mét lÇn ®îc nghemét bµi vÌ, mét c©u ®è, mét chuyÖn cæ tÝch hay mét c©u h¸t ru... §ã ch×nh lµ nh÷ng t¸c phÈm cña vhdg. VËy, chóng ta cïng t×m hiÓu v¨n b¶n: kh¸i qu¸t v¨n häc d©n gian ViÖt Nam. b. TriÓn khai bµi míi: Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß Néi dung kiÕn thøc H§1 ? Em hiÓu thÕ nµo lµ v¨n häc d©n gian. I. Kh¸i niÖm: - VHDG lµ nh÷ng t¸c phÈm nghÖ thuËt ng«n tõ truyÒn miÖng ®îc tËp thÓ s¸ng t¸c nh»m môc ®Ých

11

? VËy, theo em ph¬ng thøc truyÒn miÖng lµ g×. ? T¹i sao vhdg l¹i lµ nh÷ng s¸ng t¸c tËp thÓ. ? Trong ®êi sèng céng ®ång d©n gian cã nh÷ng sinh ho¹t nµo.

H§2 ? Theo em, vhdg cã nh÷ng ®Æc trng c¬ b¶n nµo. ? t¹i sao nãi vhdg lµ nh÷ng t¸c phÈm nghÖ thuËt ng«n tõ. -vhdg tån t¹i díi d¹ng ng«n ng÷ nãi: lêi nãi, lêi h¸t, lêi kÓ...-> ng«n ng÷ gi¶n dÞ, dÔ hiÓu, gÇn gñi - NT vhdg: miªu t¶ hiÖn thùc gièng nh thùc tÕ miªu t¶ hiÖn thùc mét c¸ch kú ¶o. VD: vhdg cã nhiÒu cèt truyÖn, nh©n vËt, t×nh tiÕt... gièng nhau: nhiÒu tryÖn d©n gian VN cã t×nh tiÕt nh©n vËt chÝnh ®îc sinh ra do bµ mÑ thô thai mét c¸ch kh¸c thêng ( Th¸nh Giãng, Sä Dõa...).

phôc vô trùc tiÕp cho c¸c sinh ho¹t kh¸c nhau trong ®êi sèng céng ®ång. - Kh«ng dïng ch÷ viÕt mµ dïng lêi ®Ó truyÒn tõ ngêi nµy sang ngêi kh¸c tõ ®êi nµy sang ®êi kh¸c. - Kh«ng cã ch÷ viÕt cha «ng ta truyÒn b»ng miÖng-> söa v¨n b¶n-> s¸ng t¸c tËp thÓ. -C¸c h×nh thøc sinh ho¹t: lao ®éng tËp thÓ, vui ch¬i, ca h¸t tËp thÓ, lÔ héi... II. §Æc tr ng c¬ b¶n cña v¨n häc d©n gian: 1. V¨n häc d©n gian lµ nh÷ng t¸c phÈm nghÖ thuËt ng«n tõ: - VHDG lµ s¸ng t¸c nghÖ thuËt ng«n tõ truyÒn miÖn=> truyÒn thèng nghÖ thuËt cña vhdg.

?Qu¸ tr×nh s¸ng t¸c tËp thÓ cña vhdg diÔn ra nh thÕ nµo.

H§3 ? Vhdg bao gåm c¸c thÓ lo¹i nµo, ®¨c trng c¬ b¶n cña c¸c thÓ lo¹i. H§4

-VHDG tån t¹i lu hµnh theo ph¬ng thøc truyÒn miÖngtõ ngêi nµy sang ngêi kh¸c qua nhiÒu thÕ hÖ vµ qua c¸c ®Þa ph¬ng kh¸c nhau> ®Æc ®iÓm cña vhdg lµ tÝnh dÞ b¶n. - TÝnh truyÒn miÖng cßn biÓu hiÖn trong diÔn xíng d©n gian: ca h¸t, chÌo, tuång... 2. V¨n häc d©n gian lµ s¶n phÈm cña qu¸ tr×nh s¸ng t¸c tËp thÓ: - C¸ nh©n khëi xíng, tËp thÓ hëng øng tham gia, truyÒn miÖng trong d©n gian. - Qu¸ tr×nh truyÒn miÖng l¹i ®îc tu bæ, söa ch÷a, thªm bít cho hoµn chØnh. V× vËy vhdg mang ®Ëm tÝnh tËp thÓ. => TÝnh truyÒn miÖng vµ tÝnh tËp thÓ lµ nh÷ng dÆc trng c¬ b¶n chi phèi qu¸ tr×nh s¸ng t¹o vµ lu tryÒn t¸c phÈm vhdg, thÓ hiÖn sù g¾n bã mËt thiÕt cña vhdg víi c¸c sinh ho¹t kh¸c nhau trong ®êi sèng céng ®ång. III. HÖ thèng thÓ lo¹i cña VHDG: (SGK)

12

IV. Nh÷ng gi¸ trÞ c¬ b¶n cña v¨n häc d©n gian: 1. VHDG lµ kho tri thøc v« cïng phong phó vÒ ®êi sèng c¸c d©n téc : - Tri thøc vhdg thuéc mäi lÜnh vùc cña ®êi sèng: tù nhiªn, x· héi vµ con ngêi. ®ã lµ nh÷ng kinh nghiÖm ®îc ®óc róttõ thùc tiÔn. - VN 54 téc ngu¬×-> vèn tri thøc cña toµn d©n téc phong phó vµ ®a d¹ng. ? Gi¸ trÞ vÒ mÆt gi¸o dôc cña 2. VHDG cã gi¸ trÞ giao dôc vhdg. s©u s¾c vÒ ®¹o lý lµm ng êi: - Gi¸o dôc tinh thÇn nh©n ®¹o vµ l¹c quan. ? tr×nh bµy nh÷ng gi¸ trÞ nghÖ - H×nh thµnh nh÷ng phÈm chÊt thuËt to lín cña v¨n häc d©n tèt ®Ñp cña con ngêi gian. 3. VHDG cã gi¸ trÞ thÈm mÜ to lín, gãp phÇn quan träng t¹o nªn b¶n s¾c riªng cho nÒn v¨n häc d©n téc: - VHDG ®îc ch¾y läc, mµi dòa qua kh«ng gian vµ thêi gian. NhiÒu t¸c phÈm ®· trë thµnh mÉu mùc vÒ nghÖ thuËt ®Ó chóng ta häc tËp. => Trong tiÕn tr×nh lÞch sö, vhdg ®· ph¸t triÓn song song cïng v¨n häc viÕt, lµm cho nÒn v¨n häc ViÖt nam trë nªn phong phó ®a d¹ng vµ ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc. 4.Còng cè : ®Æc trng c¬ b¶n cña vhdg. ThÓ lo¹i vhdg. Vai trß cña vhdg ®èi víi nÒn v¨n häc d©n téc. 5. DÆn dß : n¾m v÷ng c¸c néi dung ®· häc So¹n bµi: Ho¹t ®éng giao tiÕp b»ng ng«n ng÷. E. Rót kinh nghiªm: .......................................................................................................... .......................................................................................................... ............................................... ? C¸c gi¸ trÞ c¬ b¶n cña vhdg. ? Tri thøc vhdg bao gåm nh÷ng lÜnh vùc nµo ? t¹i sao l¹i lµ kho tri thøc.

Gi¸o ¸n v¨n 10,11,12 c¶ n¨m CB chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi 2011-2012 Liªn hÖ §T 01689218668 Gs Nguyªn V¨n HiÖp
TiÕt thø: 5 so¹n: Ho¹t ®éng giao tiÕp b»ng ng«n ng÷ (t2) Ngµy

13

A. Môc tiªu : I/ ChuÈn kiÕn thøc kü n¨ng : 1.KiÕn thøc: Gióp häc sinh còng cè vµ kh¾c s©u kiÕn thøc ®· häc. 2. Kü n¨ng:.øng dông c¸c kiÕn thøc ®· häc vµo thùc tiÔn ho¹t ®éng giao tiÕp b»ng ng«n ng÷. 3. Th¸i ®é : Nghiªm tóc tiÕp thu bµi gi¶ng II/ Më réng n©ng cao : B.Ph¬ng ph¸p:®Æt c©u hái, gîi më, ph©n tÝch. C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: 1. ChuÈn bÞ cña GV: so¹n gi¸o ¸n, nghiªn cøu tµi liÖu. 2. ChuÈn bÞ cña HS: häc bµi cò, lµm bµi tËp ë sgk. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh 2. KiÓm tra bµi cò: ? ThÕ nµo lµ ho¹t ®éng giao tiÕp b»ng ng«n ng÷. C¸c nh©n tè chi phèi ho¹t ®éng giao tiÕp. 3. Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: ë tiÕt tríc chóng ta ®· n¾m ®îc nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶nvÒ ho¹t ®éng giao tiÕp b»ng ng«n ng÷. VËy, ®Ó kh¾c s©u h¬n vÒ kiÕn thøc ®ã, chóng ta tiÕn hµnh thùc hµnh lµm bµi tËp. b. TriÓn khai bµi míi: Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß Néi dung kiÕn thøc H§1 ? Ph©n tÝch c¸c nh©n tè Bµi 1 : giao tiÕpthÓ hiÖn trong bµi ca - Nh©n vËt giao tiÕp: chµng traidao: c« g¸i, løa tuæi 18-20, hä khao §ªm tr¨ng thanh anh míi hái nµng kh¸t t×nh yªu. Tre non ®ñ l¸ ®an sµng nªn - Hoµn c¶nh giao tiÕp: ®ªm tr¨ng ch¨ng s¸ng vµ thanh v¾ng-> phï hîp víi c© chuyÖn t×nh cña nh÷ng ®«i løa yªu nhau. - Néi dung vµ môc ®Ých giao tiÕp: “ tre non ®ñ l¸” “®an sµng”-> chµng trai tá t×nh víi c« g¸i-> tÝnh ®Õn chuyÖn kÕt duyªn. -> c¸ch nãi phï hîp víi hoµn c¶nh, H§2 môc ®Ých giao tiÕp. -HS ®äc ®o¹n ®èi tho¹i (A cæBµi 2: 1em nhá víi mét «ng giµ)vµ tr¶ - C¸c hµnh ®éng giao tiÕp cô thÓ: lêi c©u hái + Chµo ( ch¸u chµo «ng ¹!) ?Trong cuéc giao tiÕp trªn, c¸c + Chµo ®¸p l¹i ( A cæ h¶?) nh©n vËt ®· thùc hiÖn b»ng + Khen ( lín tíng råi nhØ!) ng«n ng÷ nh÷ng hµnh ®éng nãi + Hái (bè ch¸u...) cj thÓ nµo. Nh»m môc ®Ých g×? + Tr¶ lêi(tha...) ( chän trong c¸c tõ: chµo, hái, - C¶ 3 c©u cña «ng giµ chØ cã ®¸p lêi, khen ®Ó gäi tªn mçi mét c©u hái “bè ch¸u cã ...” c¸c hµnh ®éng cho phï hîp) c©u cßn l¹i ®Ó chµo vµ khen. - Lêi nãi c¸c nh©n vËt béc lé t×nh c¶m víi nhau. Ch¸u tá th¸i ®é kÝnh mÕn qua c¸c tõ: tha, ¹. Cßn «ng lµ t×nh c¶m yªu quÝ tr×u mÕn ®èi víi ch¸u. Bµi 3:

14

? Khi lµm bµi th¬ nµy Hå Xu©n H¬ng ®· giao tiÕp víi ngêi ®äc vÒ vÊn ®Ò g×. ? Ngêi ®äc c¨n cø vµo ®©u ®Ó lÜnh héi bµi th¬.

T×m hiÓu bµi th¬: “ B¸nh tr«i níc” -Qua viÖc miªu t¶, giíi thiÖu b¸nh tr«i níc. Hå Xu©n H¬ng muèn nãi ®Õn th©n phËn ch×m næi cña m×nh. Mét ngêi con g¸i xinh ®Ñp tµi hoa l¹i gÆp nhiÒu bÊt h¹nh, Ðo le. Song trong bÊt cø hoµn c¶nh nµo vÉn gi÷ ®îc phÈm chÊt cña m×nh. - C¨n cø vµo cuéc ®êi cña n÷ sÜ Hå Xu©n H¬ng: lµ ngêi cã tµi, cã t×nh nhng sè phËn trí trªu ®· dµnh cho bµ sù bÊt h¹nh. Hai lÇn lÊy chång th× c¶ hai lÇn “cè ®Êm ¨n x«i...” §iÒu ®¸ng kh©m phôc ë bµ lµ dï trong hoµn c¶nh nµo vÉn gi÷ g×n phÈm chÊt cña m×nh.

4. Còng cè : Nắm vững những kiến thức đã học . 5. DÆn dß: lµm bµi tËp ë nhµ.
So¹n bµi míi: V¨n b¶n. E. Rót kinh nghiÖm : .......................................................................................................... .......................................................................................................... ............................................... TiÕt thø: 6 so¹n: Ngµy

V¨n b¶n A. Môc tiªu : I/ ChuÈn kiÕn thøc kü n¨ng : 1.KiÕn thøc: Gióp häc sinh cã ®îc nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ v¨n b¶n vµ kiÕn thøc kh¸i qu¸t vÒ c¸c lo¹i v¨n b¶n xÐt theo phong c¸ch chøc n¨ng ng«n ng÷. 2.Kü n¨ng:n©ng cao kÜ n¨ng thùc hµnh ph©n tÝch vµ t¹o lËp v¨n b¶n trong giao tiÕp. 3. Th¸i ®é : nghiªm tóc tieepd thu bµi gi¶ng II/ Më réng n©ng cao : B.Ph¬ng ph¸p:®Æt c©u hái, gîi më, ®µm tho¹i. C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: 1. ChuÈn bÞ cña GV: so¹n gi¸o ¸n, nghiªn cøu tµi liÖu. 2. ChuÈn bÞ cña HS: häc bµi cò, so¹n bµi míi. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh 2. KiÓm tra bµi cò: kh«ng. 3. Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: Phong c¸ch ng«n ng÷ bao qu¸tô sö dông tÊt c¶ c¸c ph¬ng tiÖn ng÷ ©m, tõ vùng, ng÷ ph¸p cña ng«n ng÷ toµn d©n. Cho nªn nãi vµ viÕt ®óng phong c¸ch lµ ®Ých cuèi cïng cña viÖc häc tËp

15

TiÕng viÖt, lµ mét yªu cÇu v¨n ho¸ ®Æt ra ®èi víi con ngêi v¨n minh hiÖn ®¹i... Ta t×m hiÓu bµi v¨n b¶n. b. TriÓn khai bµi míi: Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß Néi dung kiÕn thøc H§1 I. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm: ?C¸c v¨n b¶n trªn ®îc ngêi nãi 1. VÝ dô: (1,2,3,sgk) (ngêi viÕt ) t¹o ra trong hoµn 2. nhËn xÐt: c¶nh nµo ? ®Ó ®¸p øng nhu cÇu -Vb1 t¹o ra trong ho¹t ®éng giao g×. ? Mçi v¨n b¶n ®Ò cËp tíi vÊn tiÕp chung. §©y lµ kinh nghiÖm ®Ò g× cña nhiÒu ngêi víi mäi ngêi -> mèi quan hÖ gi÷a con ngêi trong cuéc sèng. - Vb2 t¹o ra trong ho¹t ®éng giao tiÕp gi÷a c« g¸i vµ mäi ngêi-> lêi than th©n c¶ c« g¸i. - Vb3 t¹o ra trong ho¹t ®éng gi÷a chr tÞch níc víi quèc d©n ®ång bµo-> lêi kªu gäi toµn quèc kh¸ng ? VÒ h×nh thøc v¨n b¶n 3 cã bè chiÕn. côc nh thÕ nµo. - Bè côc: 3phÇn + Më ®Çu: “hìi ®ång bµo toµn quèc”-> nh©n tè giao tiÕp. + Th©n bµi: “chóng ta muèn hoµ... d©n téc ta”-> nªu lËp trêng ch×nh nghÜa cña ta vµ d· t©m c¶ Ph¸p. + KÕt bµi: (phÇn cßn l¹i)-> ? Mçi v¨n b¶n t¹o ra nh»m môc kh¼ng ®Þnh níc VN ®éc lËp vµ ®Ých kh¸ng chiÕn th¾ng lîi. g×. - Môc ®Ých: + Vb1 truyÒn ®¹t kinh nghiÖm sèng. + Vb2 lêi than th©n ®Ó gîi sù hiÓu biÕt vµ c¶m th«ng cña mçi ngêi ®èi víi sè phËn ngêi phô n÷. ? Qua viÖc t×m hiÓu c¸c v¨n b¶n + Vb3 kªu gäi, khÝch lÖ, thÓ trªn, em hiÓu thÕ nµo lµ v¨n b¶n. hiÖn quyÕt t©m cña mäi trong §Æc ®iÓm cña v¨n b¶n lµ g×. kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n H§2 Ph¸p. ? VÊn ®Ò ®îc ®Ò cËp trong mçi 3.KÕt luËn:(xem phÇn ghi nhív¨n b¶n thuéc lÜnh vùc nµo trong sgk) cuéc sèng. II. C¸c lo¹i v¨n b¶n: ? Tõ ng÷ ®îc sö dông trong mçi 1. So s¸nh c¸c v¨n b¶n 1,2,3 v¨n b¶n thuéc lo¹i nµo (tõ ng÷ - Néi dung: + Vb1: kinh nghiÖm th«ng thêng trong cuéc sèng hay sèng. tõ ng÷ chÝnh trÞ) + Vb2: th©n phËn ngêi phô n÷ trong x· héi cò. ? C¸ch thøc thÓ hiÖn néi dung + Vb3: kh¸ng chiÕn chèng thùc cña c¸c v¨n b¶n nh thÕ nµo. d©n Ph¸p. - tõ ng÷: Vb1,2 dïng nhiÒu tõ ng÷ th«ng thêng. Vb3 dïng nhiÒu tõ ng÷ chÝnh trÞ.

16

- C¸ch thøc thÓ hiÖn: + vb1,2 tr×nh bµy néi dung ? VËy, c¸c v¨n b¶n trªn thuéc th«ng qua h×nh ¶nh cô thÓ-> cã phong c¸ch ng«n ng÷ nµo. tÝnh h×nh tîng. + vb3 dïng lý lÏ vµ lËp luËn ®Ó kh¼ng ®Þnh r»ng: cÇn ph¶i H§3 kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p. ? Qua viÖc so s¸nh trªn h·y cho - Vb 1,2 thuéc phong c¸ch ng«n biÕt cã mÊy lo¹i v¨n b¶n ng÷ NT. Vb3 thuéc phong c¸ch ng«n ng÷ chÝnh luËn. 2. KÕt luËn: ( xem phÇn ghi nhí - sgk) 4.còng cè : §Æc ®iÓm cña v¨n b¶n, c¸c lo¹i v¨n b¶n. 5. DÆn dß : n¾m ch¾c c¸c kiÕn thøc ®· häc. ChuÈn bÞ viÕt bµi lµm v¨n sè 1. E.Rót kinh nghi ệ m : .......................................................................................................... .......................................................................................................... ............................................

Gi¸o ¸n v¨n10,11,12 c¶ n¨m CB chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi 2011-2012 Liªn hÖ §T 01689218668
.. TiÕt thø: 7 so¹n: ViÕt bµi lµm v¨n sè 1 A. Môc tiªu : I/ChuÈn kiÕn thøc kü n¨ng: 1.KiÕn thøc: Gióp häc sinh còng cè nh÷ng kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng lµm v¨n, ®Æc biÖt lµ vÒ v¨n biÓu c¶m vµ v¨n nghÞ luËn. 2.Kü n¨ng: vËn dông nh÷ng hiÓu biÕt cña m×nh ®Ó béc lé c¶m nghÜ cña m×nh vÒ mét sù vËt, sù viÖc, hiÖn tîng gÇn gñi trong cuéc sèng hoÆc mét t¸c phÈm v¨n häc. 3. Th¸i ®é: Nghiªm tóc tieepd thu bµi gi¶ng II/ Më réng n©ng cao: B.Ph¬ng ph¸p: thùc hµnh: gv ra ®Ò, hs lµm bµi. C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: 1. ChuÈn bÞ cña GV: chuÈn bÞ chu ®¸o vÒ ®Ò ra vµ ®¸p ¸n. 2. ChuÈn bÞ cña HS: «n tËp l¹i c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n ®· häc ë líp díi. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh 2. KiÓm tra bµi cò: kh«ng. 3. Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: §Ó kiÓm tra ®¸nh gi¸ qu¸ tr×nh häc tËp ®¹t kÕt qu¶ nh thÕ nµo chóng ta thùc hµnh viÕt bµi sè 1. Ngµy

17

Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß H§1 GV ghi ®Ò lªn b¶ng.

H§2 yªu cÇu ®Ò

GV híng dÉn mét sè ®iÒu c¬ b¶n ®Ó lµm tèt bµi v¨n nµy.

Néi dung kiÕn thøc I. §Ò ra: ( B¸m chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng) Tïy theo yªu cÇu mçi líp mµ cã ®Ò kiÓm tra phï hîp 1.H·y ph¸t biÓu c¶m nghÜ cña em vÒ vÏ ®Ñp h×nh tîng cña ngêi lÝnh trong bµi thá “§ång chÝ ” cña ChÝnh H÷u. 2. Nªu c¶m nghÜ s©u s¾c nhÊt cña em vÒ mét trong 2 t¸c phÈm sau, ®· häc trong ch¬ng tr×nh v¨n THCS : - ChuyÖn ngêi con g¸i Nam X¬ng - ChiÕc l¬c ngµ. II. Yªu cÇu: §Ò 1 ; 1. VÒ néi dung : CÇn n¾m ®îc c¸c ý sau vµ ph©n tÝch lµm næi bËt c¸c ý ®ã: - VÎ ®Ñp ch©n chÊt méc m¹c, gi¶n dÞ c¶ nh÷ng ngêi n«ng d©n mÆc ¸o lÝnh. - VÎ ®Ñp cña ®êi sèng t©m hån, t×nh c¶m. + T×nh ®ång chÝ, ®ång ®éi, t×nh quª h¬ng. + L¹c quan, yªu ®êi. - VÎ ®Ñp cña ý chÝ quuyÕt t©m. => ®ã lµ vÎ ®Ñp cña søc m¹nh t©m hån, cña tÇm lßng yªu nø¬c... -> kÕ thõa nÐt ®Ñp tõ ngµn xa truyÒn l¹i. §Ò 2 : N¾m ®îc gi¸ trÞ ND- Nt cña t¸c phÈm . 3.H×nh thøc ( Yªu cÇu chung cho c¶ hai ®Ò) - Tr×nh bµy s¹ch sÏ, râ rµng. - Dïng tõ viÕt c©u chÝnh x¸c. III. §¸p ¸n, thang ®iÓm: 1. Më bµi : 1 ®iÓm - Tuú vµo kh¶ n¨ng cña hs. Cã thÓ më bµi trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp. 2. Th©n bµi :8 ®iÓm - hiÓu ®îc ý 1: 2®iÓm. -hiÓu ®îc ý 2: 2®iÓm. -hiÓu ®îc ý 3: 2®iÓm. - Cuèi cïng ph¶i kh¼ng ®Þnh ®îc ®ã lµ vÎ ®Ñp truyÒn thèng cña d©n téc ViÖt Nam. 3. KÕt luËn : 1 ®iÓm - Kh¼ng ®Þnh ®îc gi¸ trÞ nghÖ

18

thuËt vµ néi dung cña t¸c phÈm. Kh¸i qu¸t n©ng cao vÊn ®Ò. IV. Híng dÉn chung : - §Ó lµm tèt bµi v¨n c¸c em cÇn: + ¤n l¹i nh÷ng kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng tËp lµm v¨n ®· häc trong ch¬ng tr×nh ng÷ v¨n THCS, ®Æc biÖt lµ v¨n biÓu c¶m. + ¤n luyÖn nh÷ng kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng TiÕng viÖt (®Æc biÖt lµ vÒ c©u vµ c¸c biÖn ph¸p tu tõ) + Quan s¸t, t×m hiÓu vµ t×m c¸ch diÔn ®¹t nh÷ng c¶m xóc, suy ngÉm vÒ bµi th¬. 4.còng cè: c¸c bíc tiÕn hµnh lµm mét bµi v¨n biÓu c¶m, ph©n tÝch. 5. DÆn dß: ChuÈn bÞ bµi míi: ChiÕn th¾ng Mtao Mx©y. E. Rót kinh nghiÖm: .......................................................................................................... .......................................................................................................... ................................................ TiÕt thø: 8-9 so¹n: ChiÕn th¾ng mtao mx©y A. Môc tiªu : I/ ChuÈn kiÕn thøc kü n¨ng: 1.KiÕn thøc: Gióp häc sinh n¾m đùoc ®Æc điÓm cña sö thi anh hïng trong viÖc x©y dùng kiÓu “ nh©n vËt anh hïng sö thi” vÒ nghÖ thuËt miªu t¶ vµ sö dông ng«n tõ. 2.Kü n¨ng: biÕt c¸ch ph©n tÝch mét v¨n b¶n sö thi anh hïng ®Ó thÊy dîc gi¸ trÞ c¶ sö thi vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt. 3. Th¸i ®é : Nghiªm tóc tiÕp thu bµi gi¶ng II/ Më réng n©ng cao : B.Ph¬ng ph¸p: ®Æt c©u hái, gîi më, ®µm tho¹i, ph©n tÝch. C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: 1. ChuÈn bÞ cña GV: so¹n gi¸o ¸n, nghiªn cøu tµi liÖu. 2. ChuÈn bÞ cña HS: häc bµi cò, so¹n bµi míi. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1.æn ®Þnh 2.KiÓm tra bµi cò: ? Ph©n tÝch c¸c ®Æc trng c¬ b¶n cña v¨n häc d©n gian. 3. Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: Sö thi §am san lµ niÒm tù hµo lín lao nhÊt cña ®ång bµo £- §ª . Lµ s¶n phÈm tinh thÇn v« cïng quÝ gi¸ cña hä. ®ång bµo T©y Nguyªn thêng kÓ cho nhau nghe trong nh÷ng ng«i nhà Rông. VËy, ®Ó hiÓu vÒ sö thi §am San chóng ta t×m hiÓu bµi “ChiÕn th¾ng MTao Mx©y” b. TriÓn khai bµi: Ngµy

19

Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß H§1 ? Em hiÓu thÕ nµo lµ sö thi. ë níc ta cã nh÷ng lo¹i sö thi d©n gian nµo - ThÇn tho¹i, truyÒn thuyÕt kh¸c sö thi: chÊt liÖu thÇn tho¹i chØ cã thÓ trë thµnh sö thi khi: - ND: ®îc hÖ thèng ho¸ thµnh mét cèt truyÖn phøc t¹p -NNNT: v¨n vÇn hoÆc v¨n xu«i. Sö dông nhiÒu biÖn ph¸p tù sù: dÉn truyÖn, ®éc tho¹i, ®èi tho¹i -Qui m«: hoµnh tr¸ng, ®å sé. H§2 Giíi thiÖusö thi §S

Néi dung kiÕn thøc I. Vµi nÐt vÒ sö thi: 1. kh¸i niÖm: sgk 2. Ph©n lo¹i : 2 lo¹i. - Sö thi thÇn tho¹i: ®îc x©y dùng trªn c¬ së c¸c truyÖn kÓ vÒ sù h×nh thµnh thÕ giíi vµ mu«n loµi, con ngêi vµ bé téc thêi cæ ®¹i. - Sö thi anh hïng: kÓ vÒ cuéc ®êi vµ chiÕn c«ng cña nh÷ng tï trëng anh hïng- chiÕn c«ng Êy cã ý nghÜa víi c¶ céng ®ång. II. Sö thi §am San: 1.Tãm t¾t: sgk 2.Néi dung: - §am San lµ sö thi nái tiÕng cña d©n téc £- §ª - Miªu t¶ nh÷ng chiÕn c«ng oanh liÖt vµ kh¸t väng tù do cña §am San theo hai chñ ®Ò: + §Êu tranh chèng nh÷ng rµng buéc c¶ tËp tôc h«n nh©n mÉu quyÒn: tôc nèi d©y. + §Êu tranh chèng nh÷ng tï trëng thï ®Þch. III. §o¹n trÝch : 1 VÞ trÝ : n»m ë ®o¹n giòa t¸c phÈm. 2. ®äc- hiÓu: -C¸c nh©n vËt tham gia lµm nçi râ sù kiÖn: + Mtao Mx©y: cíp vî §S-> cuéc chiÕn næ ra-> nh©n vËt ®èi thñ cña §S. + §S: ®¸nh Mtao Mx©y dµnh l¹i h¹nh phóc riªng (lµ nh©n vËt chÝnh, nh©n vËt trung t©m quyÕt ®Þnh diÔn biÕn cèt truyÖn) + ¤ng trêi: nh©n vËt thÇn k× hç trî cho §S. + HnhÞ: nh©n vËt trî thñ trao vËt thÇn k× cho §S. Cïng víi nh©n vËt «ng trêi sù trî lùc cña HnhÞ thÓ hiÖn qan niÖm vÒ cuéc ®Êu tranh chÝnh nghÜa c¶ nh©n vËt anh hïng. + QuÇn chóng: ®ãng vai trß hËu thuÈn cho nh©n vËt chÝnh->

H§3 ? VÞ trÝ cña ®o¹n trÝch. HS ®äc theo ph©n vai ? H·y chØ ra c¸c nh©n vËt ®· tham gia vµo cuéc chiÕn gi÷a DS vµ MTao Mx©y. Vai trß cña c¸c nh©n vËt.

20

H§4 ? Trong cuéc chiÕn ®Êu gi÷a §S vµ MtaoMxay ®îc t¸c gi¶ kÓ qua nh÷ng chÆng nµo. ? Cuéc khiªu chiÕn cña §S ®èi víi kÎ thï cña m×nh ®îc diÔn t¶ nh thÕ nµo. Cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch diÔn t¶ ®ã.

§am San - §Õn ch©n cÇu thang khiªu chiÕn-> rÊt chñ ®éng. - Dngf lêi nãi khÝch dô Mtao Mx©y ra khái nhµ xuèng ®¸nh tay ®«i víi m×nh. - Th¸ch ®ä dao. - Do¹ ph¸ sµn, ®èt nhµ. - Coi khinh kÎ thï kh«ng b»ng con lîn, con tr©u. - Kh«ng thÌm ®¸nh trém lóc Mtao Mx©y ®ang ®i xuèng cÇu thang (tù tin, ®µng hoµng) => cuèi cïng dô ®îc kÎ thï quyÕt ®Êu víi m×nh. ? VËy, cuéc quyÕt ®Êu gi÷a §S vµ Mtao Mx©ydiÔn ra ra sao. §am San - KhÝch Mtao Mx©y móa tríc. - §S døng kh«ng nhóc nhÝch.-> võa thÊy ®îc tµi nghÖ cña kÎ thï võa béc lé ®îc b¶n lÜnh cña m×nh. - §S móa khiªn: “mét lÇn xèc... phÝa t©y”-> móa khiªn rÊt ®Ñp thÓ hiÖn tµi n¨ng vµ søc khoÎ c¶ §S-ngêi dòng sÜ. - NhËn ®îc miÕng trÇu c¶ vî-> søc khoÎ §S t¨ng lªn gÊp béi, móa khiªn cµng nhanh, m¹nh vµ ®Ñp (nh b·o, nh lèc,...) - §©m vµo ®ïi, vµo ngêi Mtao

bÞ l«i cuèn bëi søc m¹nh vµ môc ®Ých chiÕn ®Êu cña nh©n vËt chÝnh. => søc m¹nh vµ lý tëng cña c¸ nh©n ngêi anh hïng biÓu tîng cho søc m¹nh vµ lý tëng c¶ c¶ céng ®ång. 1. H×nh t îng nh©n vËt §S trong cuéc chiÕn víi Mtao Mx©y: -§S®Õn ch©n cÇu thang kÎ thï khiªu chiÕn. -c¶nh hai ngêi móa khiªn. - C¶nh hai ngêi ®uæi nhau, §S ®©m kh«ng thñng ®ïi Mtao Mx©y. - Nhê «ng trêi m¸ch kÕ, §S giÕt Mtao Mx©y. => trong trËn chiÕn gi÷a §S vµ MtaoMxay lu«n cã sù ®èi lËp: Mtao Mx©y - Nhµ giµu cã, réng r·i, sang träng. BÞ ®éng, sî h·i, do dù, rôt rÌ kh«ng d¸m xuèng-> trªu tøc §S (tay ta «m...) - Sî ®¸nh bÊt ngê ph¶i ra. - H×nh d¸ng Mtao Mx©y hung h·n, d÷ tîn nh mét vÞ thÇn, khiªn trßn nh ®Çu có, g¬m ãng ¸nh nh c¸i cÇu vßng -> tÇn ngÇn do dù.

Cuéc quyÕt ®Êu gi÷a §S vµ Mtao Mx©y diÔn ra qa c¸c hiÖp: * HiÖp1: c¶nh hai ngêi móa khiªn. Mtao Mx©y - Vµo móa khiªn: khiªn kªu l¹ch x¹ch nh qu¶ míp kh«. - Tù xem m×nh lµ mét tíng qen ®¸nh thiªn h¹, xÐo n¸t ®Êt ®ai thiªn h¹, b¾t tï binh -> chñ quan, ng¹o m¹n. - Mtao Mx©y bíc cao bíc thÊp, chÐm trît khoeo ch©n kÎ thï, chØ tróng c¸i ch¶o cét tr©u-> bá ch¹y, võa ch¹y võa chèng ®ì -> cÇu cøu HnhÞ qu¨ng cho miÕng trÇu. * HiÖp2 :

21

Mx©y nhng kh«ng thñng. - Trong giÊc m¬ ®îc «ng trêi m¸ch kÕ: dïng chµy mßn nÐm vµo vµnh tai kÎ thï lµ ®îc. -> ®uæi theo Mtao Mxay ®Õn ng· l¨n quay xuèng ®Êt -> hái téi cíp vî -> giÕt Mtao Mx©y. => §s chiÕn th¾ng trë thµnh mét - BÞ chµy mßn ®©m vµo vµnh tai tï trëng giµu m¹nh nhÊt vïng. -> cïng ®êng ng· l¨n xuènh ®Êt. - Gi¶ dèi cÇu xin tha m¹ng. - BÞ giÕt. ? Sù chiÕn th¾ng ®ã cã ý nghÜa nh thÕ nµo. ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ chi tiÕt HnhÞ nÐm miÕng trÇu cho §S vµ chi tiÕt «ng trêi m¸ch kÕ cho §S. * ý nghÜa chiÕn th¾ng: - ThÓ hiÖn vÎ ®Ñp, søc m¹nh cña ngêi anh hïng-> céng ®ång. - Kh¸t väng hoµ b×nh hoµ hîp tù do. - §S ¨n trÇu-> søc m¹nh t¨ng lªn: t×nh nghÜa vî chång- søc m¹nh thÇn linh. - Nh©n vËt «ng trêi còng gièng ? em cã nhËn xÐt g× cuéc chiÕn nh «ng tiªn «ng bôt trong truyÖn ®Êu vµ chiÕn th¾ng cña §S cæ tÝch cña ngêi kinh -> sù m¸ch (cuéc chiÕn ®Ê cã g©y c¶m gi¸c kÕ cña «ng trêi thÓ hiÖn sù gÇn ghª rîn kh«ng? Sau khi giÕt Mtao gñi gi÷a con ngêi víi thÇn linh. Mx©y §S cã tµn s¸t t«i tí, cã ®èt - Tuy cã môc ®Ých riªng - chiÕn ph¸ dµy xÐo ®Êt ®ai cña y ®Êu ®Ó dµnh l¹i vî- dµnh l¹i h¹nh kh«ng? Chµng chiÕn ®Êu nh»m phóc riªng cho m×nh nhng l¹i cã môc ®Ých g×) T×m nh÷ng chi Ých cho toµn thÓ céng ®ång-> tiÕt chøng minh tuy §S cã môc bu«n lµng ®îc më réng. ®Ých riªng nhng l¹i cã ý nghÜa - Sau khi chiÕn th¾ng §S gäi t«i vµ tÇm quan träng chng cho céng tí, d©n lµngMtao Mx©y ®i theo ®ång. m×nh. - §S ra lÖnh d©n lµng ¨n mõng. => §S lµ mét ngêi giµu cã, lµ niÒm tù hµo cña d©n téc-> lµ ? Nh©n vËt §S ®îc giíi thiÖ nh nh©n vËt lý tëng cña ngêi £-§ª. thÕ nµo vÒ vÎ ®Ñp th©n h×nh diÖn m¹o. 2. H×nh t îng nh©n vËt §S trong - H×nh ¶nh §S ®îc miªu t¶ qua lÔ ¨n mõng chiÕn th¾ng: c¸i nh×n ®Çy ngìng mé-> vÒ vÎ - VÎ ®Ñp k× diÖu c¶ th©n h×nh ®Ñp vµ søc m¹nh. diÖn m¹o: + Tãc ch¶y dµi ®Çy nong hoa. +U èng kh«ng biÕt say. + ChuyÖn trß kh«ng biÕt ch¸n. + Ngùc qÊn chÐo tÊm mÒn ? Cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch miªu chiÕn. t¶. + §«i m¾t long lanh, b¾p ch©n to b»ng c©y xµ ngang, b¾p ®ïi

22

? VËy, lÔ ¨n mõng ®îc kh¾c ho¹ ra sao.

? Trong lÔ ¨n mõng cã g× ®Æc biÖt? T¹i sao §S ra lÖnh ®¸nh lªn nhiÒ lo¹i chiªng cßng? Vai trß c¶ nã ®èi víi céng ngêi £-§ª.

H§5 ? Nh÷ng nÐt ®Æc s¾c vÒ nghÖ thuËt cña ®o¹n trÝch

to... + Søc ngang voi ®ùc, h¬i thë Çm Çm nh sÊm. - Ng«n ng÷ so s¸nh ®éc ®¸o + h« ng÷ + giäng v¨n hµo hïng => ca ngîi ngêi anh hïng. - LÔ ¨n mõng: + Nhµ §S chËt nÝch t«i tí. + ¡n uèng ®«ng vui. + Tï trëng gÇn xa ®Òu ®Õn vµ th¸n phôc. - Trong lÔ ¨n mõng §S thÓ hiÖn niÒm vi lín b»ng c¸ch næi lªn nhiÒu chiªng lín, nhá. Më tiÖc nhá, tiÖc to mêi mäi ngêi cïng ¨n uèng vi ch¬i. -> Tù hµo vÒ sù giµu cã cña thÞ téc. Chiªng cßng vµ ©m thanh cña nã hÕt søc quan träng. §ã lµ b¶n s¾c riªng vµ l©u ®êi cña c¸c d©n téc thiÓu sè nãi chung vµ cña ngêi £-§ª nãi riªng -> sù giµu co, sang träng vÒ mÆt vËt chÊt vµ tinh thÇn cña tï trëng vµ thÞ téc. 3. Vµi nÐt ®Æc s¾c vÒ nghÖ thuËt: - Ng«n ng÷ sö thi: + Ng«n ng÷ ngêi kÓ chuyÖn: miªu t¶ nh©n vËt vµ cuéc chiÕn. + Ng«n ng÷ nh©n vËt cã nhiÒu c©u mÖnh lÖnh(¬ diªng...) - Giäng ®iÖu trang träng, chËm r·i, víi c¸c phÐp so s¸nh, phãng ®¹i, liÖt kª, trïng ®iÖp, t¹o dùng khing c¶nh hoµnh tr¸ngtrong sö thi. => TÊt c¶ gãp phÇn lµm cho sö thi cã vÎ ®Ñp hoµnh tr¸ng, ngêi nghe nh ®îc sèng l¹i thêi xa xa. => ChiÕn th¾ng Mtao Mx©y lµ mét ®oan trÝch hÊp dÉn cña sö thi §S. Ca ngîi vÎ ®Ñp dòng m¹nh cña ngêi anh hïng. §ång thêi thÓ hiÖn tÊm lßng träng danh dù, g¾n bã víi h¹nh phóc gia ®×nh, thiÕt tha víi cuéc sèng b×nh yªn, phån vinh cña thÞ téc.

23

4.còng cè: Sö thi §S ®· lµm sèng l¹i qu¸ khø hµo hïng cña ngêi £-§ª thêi cæ ®¹i. §ã còng lµ kh¸t väng cña ®ång bµo c¸c d©n téc T©y Nguyªn ngµy nay- mét T©y Nguyªn gi÷a lßng ®Êt níc giµu m¹nh, ®oµn kÕt, thèng nh¸t-> môc tiªumµ c¶ níc ta cïng ®ång bµo T©y Nguyªn v¬n tíi. 5. DÆn dß : - VÒ nhµ t×m ®äc sö thi §am San - ChuÈn bÞ bµi míi: v¨n b¶n. E. Rót kinh nghiÖm : .......................................................................................................... .......................................................................................................... ................................................

Gi¸o ¸n v¨n 10 c¶ n¨m CB chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi 2011-2012 Liªn hÖ §T 01689218668 Gs Nguyªn V¨n HiÖp
TiÕt thø: 10
LUY Ệ N T Ậ P :

Ngµy so¹n:

V¨n b¶n A. Môc tiªu : I/ ChuÈn kiÕn thøc kü n¨ng : 1.KiÕn thøc: Qua tiÕt häc gióp häc sinh còng cè vµ kh¾c s©u h¬n nh÷ng kiÕn thøc ®· häc. 2.Kü n¨ng: øng dông c¸c kiÕn ®· häc vµo qu¸ tr×nh t¹o lËp vµ lÜnh héi v¨n b¶n. 3. Th¸i ®é : Nghiªm tóc tiÕp thu bµi gi¶ng II/ Më réng n©ng cao : B.Ph¬ng ph¸p: ®Æt c©u hái, gîi më, ®µm tho¹i, ph©n tÝch. C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: 1. ChuÈn bÞ cña GV: so¹n gi¸o ¸n, nghiªn cøu tµi liÖu. 2. ChuÈn bÞ cña HS: häc bµi cò, so¹n bµi míi. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1.æn ®Þnh 2.KiÓm tra bµi cò: ? thÕ nµo lµ v¨n b¶n? ®Æc ®iÓm cña v¨n b¶n. 3. Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: ë tiÕt tríc c¸c em ®· n¾m ®îc nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ v¨n b¶n. vËy, ®Ó kh¾c s©u h¬n vÒ mÆt kiÕn thøc ®ã chóng ta tiÕn hµnh lµm bµi tËp b. TriÓn khai bµi: Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß H§1 -Cho hs t×m hiÓu ®o¹n v¨n T37-sgk. ? Ph©n tÝch tÝnh thèng nhÊt vÒ chñ ®Ò cña ®o¹n v¨n. Néi dung kiÕn thøc Bµi 1: - §o¹n v¨n cã mét chñ ®Ò thèng nhÊt, c©u chèt ®øng ë ®Çu c©u. C©u chèt (c©u chñ ®Ò) ®îc lµm râ b»ng c¸c c©u tiÕp theo: gi÷a c¬ thÓ vµ m«i trêng cã ¶nh hëng qua l¹i víi nhau. + M«i trêng cã ¶nh hëng tíi mäi ®Æc tÝnh cña c¬ thÓ.

24

->(1luËn ®iÓm, 2 luËn cø, 4 luËn chøng) ? Ph©n tÝch sù ph¸t triÓn cña chñ ®Ò trong ®o¹n v¨n (tõ ý kh¸i qu¸t ®Õn ý cô thÓ qua c¸c cÊp ®é)

? §Æt nhan ®Ò cho ®o¹n v¨n. H§2 ? S¾p xÕp c¸c c©u trong ®o¹n thµnh mét v¨n b¶n hoµn chØnh, m¹ch l¹c vµ ®Æt cho v¨n b¶n mét nhan ®Ò cho phï hîp.

+ So s¸nh c¸c l¸ mäc trong c¸c m«i trêng kh¸c nhau. * Cïng ®Ëu Hµ Lan. * L¸ c©y m©y. * L¸ c¬ thÓ biÕn thµnh gaج c©y x¬ng rång thuéc miÒn kh« r¸o. * Dµy lªn nh c©y l¸ báng. - Hai c©u: m«i trêng cã ¶nh hëng tíi ®Æc tÝnh cña c¬ thÓ. So s¸nh l¸ mäc trong m«i trßng kh¸c nhau lµ hai c©u thuéc hai luËn cø, 4 c©u sau lµ luËn chøng lµm râ luËn cø vµo luËn ®iÓm (c©u chñ ®Ò) - ý chung cña ®o¹n(c©u chèt-> c©u chñ ®Ò-> luËn ®iÓm) ®· ®îc triÓn khai râ rµng. - Nhan ®Ò: m«i trêng vµ c¬ thÓ. Bµi 2 : T38-sgk. - S¾p xÕp nh sau: a-c-e-b-d. - Tiªu ®Ò: bµi th¬ “ViÖt B¾c”.

Bµi 3 : - §¬n göi cho c¸c thÇy c« gi¸o, - §¬n xin phÐp nghØ häc lµ mét ®Æc biÖt lµ thÇy c« chñ nhiÖm. v¨n b¶n. H·y x¸c ®Þnh: Ngêi viÕt lµ häc sinh. ? §¬n viÕt cho ai.? Ngêi viÕt ®¬n - Môc ®Ých: xin phÐp ®îc nghØ ë c¬ng vÞ nµo häc ? Môc ®Ých viÕt ®¬n lµ g× - ND: nªu râ hä tªn, lý do xin ? Néi dung c¬ b¶n cña l¸ ®¬n nghØ, thêi gian nghØ vµ høa thùc hiÖn chÐp bµi lµmnhthÕ nµo. ? ViÕt mét sè c©u kh¸c tiÕp theo c©u v¨n díi ®©y ®Ó t¹o mét v¨n b¶n cã néi dung thèng nhÊt, sau ®ã ®Æt nhan ®Ò cho v¨n b¶n nµy. “M«i trêng sèng cña loµi ngêi hiÖn nay ®ang bÞ huû ho¹i ngµy cµng nghiªm träng. Bµi 4: - MT sèng cña... nghiªm träng. + Rõng ®Çu nguån ®ang bÞ chÆt ph¸, khai th¸c bõa b·i lµ nguyªn nh©n g©y ra h¹n h¸n, lë lôt kÐo dµi. + C¸c s«ng suèi ngµy cµng bÞ c¹n kiÖt vµ bÞ « nhiÓm do c¸c chÊt th¶i cña c¸c khu c«ng nghiÖp, cña c¸c nhµ m¸y. + C¸c chÊt th¶i nhÊt lµ bao ni l«ng vøt bõa b·i trong khi ta cha cã qui ho¹ch xö lý hµng ngµy. + Ph©n bãn, thuèc trõ s©u, trõ cá sö dông kh«ng theo qui ho¹ch. - TÊt c¶ ®· ®Õn møc b¸o ®éng vÒ m«i sèng cña loµi ngêi.

25

- Tiªu ®Ò: M«i trêng sèng kªu cøu.

4. Còng cè : ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña v¨n b¶n. 5. DÆn dß : lµm bµi tËp cßn l¹i ë sgk.
So¹n bµi míi: TruyÖn An D¬ng V¬ng vµ MÞ Ch©u - Träng Thuû. E.Rót kinh nghiÖm : ......................................................................................................... ......................................................................................................... ................................................

Gi¸o ¸n v¨n 10 ,11,12 c¶ n¨m CB chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng míi 2011-2012 Liªn hÖ §T 01689218668 Gs Nguyªn V¨n HiÖp

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

TiÕt thø: 55

Ngµy so¹n:

C¸c h×nh thøc kÕt cÊu cña v¨n b¶n thuyÕt minh A. Môc tiªu: 1.KiÕn thøc: gióp hs tr×nh bµy vµ ph©n tÝch ®îc c¸c h×nh thøc kÕt cÊu c¬ b¶n cña v¨n b¶n thuyÕt minh: k/c theo thêi gian, kh«ng gian, trËt tù logÝc cña ®èi tîng thuyÕt minh vµ nhËn thøc cña ngêi ®äc, kÕt cÊu hçn hîp. 2. KÜ n¨ng: x©y dùng ®îc kÕt cÊu cho bµi v¨n thuyÕt minh vÒ c¸c ®èi tîng theo kiÓu giíi thiÖu, tr×nh bµy. 3.Th¸i ®é: häc vµ lµm bµi ®Çy ®ñ, nghiªm tóc. B.Ph¬ng ph¸p: thùc hµnh, ®Æt c©u hái, ph©n tÝch. C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: 1.ChuÈn bÞ cña GV: So¹n gi¸o ¸n, ®äc tµi liÖu. 2.ChuÈn bÞ cña HS: Häc bµi cò, so¹n bµi míi. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1.æn ®Þnh: 2.KiÓm tra bµi cò: kh«ng. 3. Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: v¨n b¶n thuyÕt minh cã kÕt cÊu nh thÕ nµo vµ khi thuyÕt minh mét vÊn ®Ò ta chon h×nh thøc kÕt cÊu ra sao. Chóng ta t×m hiÓu bµi b. TriÓn khai bµi: Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß Néi dung kiÕn thøc ? ThÕ nµo lµ v¨n b¶n thuyÕt I. Kh¸i niÖm: minh. - VB thuyÕt minh lµ kiÓu vb nh»m giíi thiÖu tr×nh bµy chÝnh x¸c, kquan vÒ cÊu t¹o t/c, qhÖ, gi¸ trÞ cña mét sù vËt hiÖn tîng, 1 vÊn ®Ò thuéc tù nhiªn xh, con ngêi. ? Theo em cã bao nhiªu kiÓu II. KÕt cÊu cña v¨n b¶n thuyÕt minh: thuyÕt minh. 1. T×m hiÓu v¨n b¶n : 1,2 sgk - §äc hai v¨n b¶n ë sgk-tr¶ lêi - VB1: giíi thiÖu héi thæi c¬m thi ë c©u hái. §ßng V©n thuéc §ång Th¸p, huyÖn ? H·y x¸c ®Þnh ®èi tîng vµ môc §an Ph¬ng, Hµ T©y-> giíi thiÖu víi ®Ých thuyÕt minh cña tõng v¨n ngêi ®äc t/g, ®Þa ®iÓm vµ diÔn b¶n. biÕn cña lÔ héi + ý nghÜa cña lÔ héi víi ®/s tinh thÇn cña ngêi l®. ? T×m c¸c ý chÝnh t¹o thµnh néi + Giíi thiÖu s¬ qua lµng §ång V¨n, dung thuyÕt minh cña tõng v¨n §ång Th¸p, §an Phîng, Hµ T©y. b¶n. + Th«ng lÖ lµng më héi trong ®ã cã

43

thæi c¬m thi vµo ngµy 15-1. + LuËt lÖ vµ h×nh thøc thi cö. ? Ph©n tÝch c¸ch s¾p xÕp c¸c ý + Néi dung héi thi (diÔn biÕn cuéc trong tõng v¨n b¶n. Gi¶i thÝch thi). c¬ së cña c¸ch s¾p xÕp Êy. + §¸nh gi¸ kÕt qu¶. + ý nghÜa héi thi. => C¸c ý ®îc s¾p xÕp theo tr×nh tù thêi gian. - VB2: giíi thiÖu bëi Phóc Tr¹ch - Hµ TÜnh -> c¶m nhËn ®îc h×nh d¸ng mµu s¾c, h¬ng vÞ vµ sù bæ dìng cña bëi Phóc Tr¹ch. + Trªn níc ta cã nhiÒu lo¹i bëi, trong ®ã cã bëi PT. + Miªu t¶ h×nh thÓ cña bëi, hiÖn tr¹ng bªn trong cña bëi PT. + Gi¸ trÞ cña bëi PT. => C¸c ý ®îc s¾p xÕp theo tr×nh tù hçn hîp. 2. KÕt luËn : - Lµ sù tæ chøc s¾p xÕp c¸c thµnh tè cña VB thµnh mét ®¬n vÞ thèng nhÊt hoµn chØnh vµ phï hîp víi mqhÖ bªn ? Qua viÖc t×m hiÓu hai v¨n b¶n trong hoÆc bªn ngoµi víi nhËn thøc trªn h·y cho biÕt thÕ nµo lµ kÕt con ngêi. cÊu cña v¨n b¶n thuyÕt minh. III. LuyÖn tËp: Bµi 1: sgk. - H×nh thøc kÕt cÊu hçn hîp + Giíi thiÖu PNL lµ mét vÞ tíng vµ ? NÕu ph¶i thuyÕt minh bµi “Tá còng lµ m«n kh¸ch, lµ con rÔ TrÇn Lßng” (thuËt hoµi) cña Ph¹m Ngò Quèc TuÊn. L·o th× chän h×nh thøc kÕt cÊu + §· tõng ®¸nh ®«ng, dÑp b¾c. nµo + Ca ngîi søc m¹nh cña qu©n d©n ®êi TrÇn trong ®ã cã PNL. + PNL cßn b¨n kho¨n v× nî c«ng danh. => vÎ ®Ñp cña ngêi trai ®êi TrÇn, ©m vang mét thêi lÞch sö hµo hïng cña d©n téc. 4.còng cè: xem phÇn ghi nhí ë sgk 5.DÆn dß: - lµm bµi tËp cßn l¹i ë sgk. - chuÈn bÞ bµi: lËp dµn ý bµi v¨n thuyÕt minh. 6.Rut kinh nghi ệ m :

***

44

TiÕt thø: 56

Ngµy so¹n: LËp dµn ý bµi v¨n thuyÕt minh

A. Môc tiªu: 1.KiÕn thøc: gióp hs thÊy ®îc sù cÇn thiÕt cña viÖc lËp dµn ý khi lµm v¨n nãi chung vµ viÕt bµi v¨n thuyÕt minh nãi riªng. 2. KÜ n¨ng: còng cè v÷ng ch¾c h¬n kÜ n¨ng lËp dµn ý. 3.Th¸i ®é: häc vµ lµm bµi ®Çy ®ñ, nghiªm tóc. B.Ph¬ng ph¸p: thùc hµnh, ®Æt c©u hái, ph©n tÝch. C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: 1.ChuÈn bÞ cña GV: So¹n gi¸o ¸n, ®äc tµi liÖu. 2.ChuÈn bÞ cña HS: Häc bµi cò, so¹n bµi míi. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1.æn ®Þnh: 2.KiÓm tra bµi cò: ? V¨n b¶n thuyÕt minh lµ g× ? kÕt cÊu cña v¨n b¶n thuyÕt minh. 3. Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: lËp dµn ý cho mét bµi v¨n thuyÕt minh lµ mét kh©u rÊt quan träng kh«ng thÓ thiÕu trong qu¸ tr×nh lµm bµi. VËy, lËp dµn ý nh thÕ nµo chóng ta cïng t×m hiÓu bµi. b. TriÓn khai bµi: Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß Néi dung kiÕn thøc ? Nh¾c l¹i bè côc 3 phÇn cña mét I. Dµn ý bµi v¨n thuyÕt minh: bµi v¨n vµ nhiÖm vô cña mçi b- Më bµi: giíi thiÖu svËt,sviÖc,®/s cô phÇn. thÓ cña bµi viÕt. - Th©n bµi: n/ d chÝnh cña bµi viÕt - KÕt bµi: nªu suy nghÜ, hµnh ®éng cña ngêi viÕt. -> Phï hîp -> v¨n TM lµ kqu¶ cña thao ? Bè côc 3 phÇn cã phï hîp víi bµi t¸c lµm v¨n. Còng cã lóc ngêi viÕt ph¶i v¨n thuyÕt minh kh«ng. miªu t¶ nªu c¶m xóc, tr×nh bµy sù viÖc. - Nh×n chung lµ t¬ng ®ång. ? So s¸nh phÇn më bµi vµ kÕt bµi - Kh¸c: ë phÇn kÕt bµi - VB tù sù chØ cña v¨n tù sù th× v¨n b¶n thyÕt cÇn nªu c¶m nghÜ cña ngêi viÕt. minh cã nh÷ng ®iÓm t¬ng ®ång VBTM ph¶i trë l¹i ®Ò tµi thyÕt minh, lu vµ kh¸c biÖt nµo l¹i nh÷ng suy nghÜ c¶m xóc l©u bÒn trong lßng ®éc gi¶. - Tr×nh tù t/ g (tõ xa ®Õn nay) ? C¸c tr×nh tù s¾p xÕp ý cho - Tr×nh tù k/g ( tõ xa ->gÇn, trong ra phÇn th©n bµi kÓ díi ®©y cã phï ngoµi, tõ trªn xuèng díi) hîp víi yªu cÇu cña bµi thuyÕt - Tr×nh tù nhËn thøc cña con ngêi (tõ minh kh«ng. quen ®Õn l¹, dÔ thÊy ®Õn khã thÊy...) - Tr×nh tù c/m - ph¶n b¸c hoÆc ph¶n b¸c-c/m. II. LËp dµn ý bµi v¨n thuyÕt minh : 1. X¸c ®Þnh ®Ò tµi: 2. LËp dµn ý: - Më bµi: nªu ®îc ®Ò tµi bµi viÕt. Cho ngêi ®äc nhËn ra kiÓu VB cña bµi lµm. Thu hót sù chó ý c¶ ngêi ®äc ®èi

45

? C¸c bíc tiÕn hµnh mét bµi v¨n thuyÕt minh.

? LËp dµn ý cho bµi v¨n thuyÕt minh sau:

víi ®Ò tµi. - Th©n bµi: + t×m ý, chän ý: ý ph¶i phï hîp vµ lµm râ ®îc ®iÒu cÇn thuyÕt minh. + S¾p xÕp ý: theo hÖ thèng thèng nhÊt kh«ng trïng lÆp hay chång chÐo. - KÕt bµi: trë l¹i ®Ò tµi cña bµi thuyÕt minh. Lu l¹i nh÷ng suy nghÜ vµ c¶m xcs ë ®éc gi¶. III. LuyÖn tËp : Giíi thiÖu mét t¸c gi¶ v¨n häc - MB: - TB: cÇn nªu ®îc: + C¸ch 1: th©n thÕ vµ sù nghiÖp cña t¸c gi¶. TiÓu sö cña t/ g tõ khi sinh ®Õn khi mÊt, theo tõng giai ®o¹n cña c/®. T¸c phÈm cña t/g chia theo g®o¹n, ®Ò tµi, thÓ lo¹i, theo h×nh thøc v¨n tù... + C¸ch 2: th©n thÕ vµ sù nghiÖp cña t¸c gi¶ theo tõng giai ®o¹n quan träng cña c/®. - KB: PhÇn më bµi vµ kÕt bµi ph¶i lµm ®îc nh÷ng ®iÓm chÝnh nh lÝ thuyÕt ë sgk ®· nªu.

4.còng cè: xem phÇn ghi nhí ë sgk 5.DÆn dß: - lµm bµi tËp cßn l¹i ë sgk. - chuÈn bÞ bµi: Phú Sông Bạch Đằng 6. Rut kinh nghi ệ m: *** TiÕt thø: 57 Ngµy so¹n: Phó s«ng b¹ch ®»ng -Tr¬ng H¸n Siªu-

A. Môc tiªu: 1.KiÕn thøc: gióp hs c¶m nhËn ®îc néi dung yªu níc vµ t tëng nh©n v¨n c¶ bµi phó s«ng B§. ND y/n thÓ hiÖn ë niÒm tù hµo vÒ chiÕn c«ng lÞch sö vµ chiÕn c«ng thêi TrÇn trªn dßng s«ng B§. t tëng nh©n v¨n thÓ hiÖn qua viÖc ®Ò cao vai trß, vÞ trÝ, ®øc ®é cña con ngêi, coi ®©y lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh ®èi víi sù nghiÖp cøu níc. ThÊy ®îc nh÷ng ®Æc trng c¬ b¶n cña thÓ phó. 2. KÜ n¨ng: ph©n tÝch tèt bµi phó. 3.Th¸i ®é: båi dìng lßng y/n, niÒm tù hµo d©n téc vµ ý thøc tr©n träng nh÷ng ®Þa danh lÞch sö vµ danh nh©n lÞch sö. B.Ph¬ng ph¸p: Ph¸t vÊn, gîi më, ph©n tÝch C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: 1.ChuÈn bÞ cña GV: So¹n gi¸o ¸n, ®äc tµi liÖu.

46

2.ChuÈn bÞ cña HS: Häc bµi cò, so¹n bµi míi. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1.æn ®Þnh: 2.KiÓm tra bµi cò: 3.Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: B§ lµ mét dßng s«ng næi tiÕng cña ViÖt Nam. N¬i ®©y ®· trë thµnh niÒm tù hµo cña qu©n d©n §¹i ViÖt. Dßng s«ng vµ nh÷ng chiÕn c«ng hiÓn h¸ch ®· lµ niÒm c¶m høng hoµi cæ hµo hïng cña bao thÕ hÖ thi nh©n. B§GP cña THS lµ mét t¸c phÈm tiªu biÓu. b. TriÓn khai bµi: Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß Néi dung kiÕn thøc ? Dùa vµo tiÓ dÉn ë sgk, h·y nªu I. Giíi thiÖu t¸c gi¶ t¸c phÈm: v¾n t¾t nh÷ng nÐt vÒ cuéc ®êi 1. T¸c gi¶: THS (?-1354) lµ mét nh©n vµ con ngêi THS. vËt toµn tµi: chÝnh trÞ, qu©n sù, v¨n ch¬ng. 2. T¸c phÈm: => Bµi phó S«ng B¹ch §»ng a. ThÓ phó: xem sgk. thuéc lo¹i phó cæ thÓ b. Hoµn c¶nh s¸ng t¸c bµi phó s«ng B¹ch §»ng: - Lµ mét ®Þa danh l/s næi tiÕng, ®· ? Em biÕt g× vÒ s«ng B¹ch §»ng trë thµnh ®Ò tµi s¸ng t¸c cña nhiÒu vµ hoµn c¶nh ra ®êi bµi phó t¸c gi¶: TrÇn Minh T«ng, Ng/ Tr·i. nµy. - THS khi ®ang lµ träng thÇn cña triÒu ®×nh nhµ TrÇn ®· ®i d¹o ch¬i trªn s«ng vµ lµm bµi phó nµy (cha râ n¨m nµo, chØ biÕt kho¶ng 50 n¨m sau chiÕn th¾ng N-M 1288) c. Bè côc : - 4 phÇn: sgk. ? Th«ng thêng mét bµi phó cæ - XÐt vÒ ý: cã 3 phÇn. thÓ gåm mÊy phÇn. + §o¹n 1: c¶nh d¹o thuyÒn ch¬i s«ng ? Ngoµi kÕt cÊu trªn cã thÓ xÐt cña kh¸ch. vÒ mÆt ý ®Ó t×m ra kÕt cÊ + §o¹n 2:TrËn B§ qua håi tëng cña kh¸c ? §ã lµ kÕt cÊu nµo. c¸c b« l·o. + Cßn l¹i: bµn luËn vÒ chiÕn th¾ng. - Trong thÓ phó t/g thêng tëng t- III. §äc - hiÓu v¨n b¶n : îng ra n/v thø hai ®Ó trß 1. §äc: chuyÖn-> bµi v¨n sèng ®éng 2. T×m hiÓu : h¬n -> kh¸ch ta, b« l·o còng lµ a. Nh©n vËt kh¸ch vµ c¶nh d¹o t¸c gi¶. thuyÒn ch¬i s«ng: Më ®Çu t¸c phÈm b»ng h/a: ? Nh©n vËt kh¸ch hiÖn lªn nh - K/g réng lín: biÓn lín (gi¬ng buåm...) thÕ nµo trong ®o¹n më ®Çu. s«ng hå (cöu giang ngò hå) nh÷ng (? Em cã nhËn xÐt g× vÒ nh©n vïng ®Êt næi tiÕng (tam ng« b¸ch vËt ®îc gäi lµ kh¸ch) viÖt) - Sö dông ®éng tõ m¹nh: gâ, th¨m... - C¸ch diÔn t¶ thêi gian chuyÓn tiÕp nhanh: sím chiÒu. - Dïng c©u kh¼ng ®Þnh: ®©u mµ ch¼ng biÕt. -> t/g ®· kh¾c ho¹ râ nÐt h/a n/v

47

kh¸ch víi nÐt t/c phãng kho¸ng, m¹nh mÏ, cã tr¸ng chÝ, thÝch phiªu du ®©y ®ã, hiÓu biÕt nhiÒu ®iÒu. Cöu giang...trong d¹. - Tr¸ng chÝ 4 ph¬ng lµ chÝ lín, Nhng tr¸ng chÝ vÉn cßn cha tho¶ muèn thu c¶ c¶nh vËt vµo lßng => cuéc du ch¬i cña kh¸ch kh«ng ph¶i m×nh. lµ mét cuéc nhµn du cña c¸c bËc Èn sÜ ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ cuéc du l¸nh ®êi mµ ®ã lµ chuyÕn ®i cña mét ch¬i c¶ kh¸ch. nghÖ sÜ t×m thi liÖu, c¶m høng, häc - Tö Trêng - T M· Thiªn - nhµ sö hái nh Tö Trêng ngµy tríc. häc, v¨n häc næi tiÕn TQ ®· tõng - C¶nh s«ng B§ ®Ñp: bao la, hïng vÜ ®i kh¾p n¬i. ®îc gîi lªn tõ c¸c h/a so s¸nh, Èn dô, c¸c c©u v¨n biÒn ngÉu cã c¸c vÕ sãng ? S«ng B§ tõ l©u ®· næi tiÕng lµ ®«i. mét c¶nh ®Ñp. H·y chøng minh B¸t ng¸t sãng k×nh/thít tha ®u«i trÜ. qua bµi th¬ nµy. Níc trêi mét s¾c/p/ c¶nh ba thu. (? C¶nh s¾c B§ hiÖn lªn nh thÕ C¶nh ®Ñp nhng buån: lau san s¸t, nµo tríc m¾t kh¸ch) bÕn l¸ch ®×u hiu, s«ng ch×m gi¸o g·y, gß ®Çy x¬ng kh«. -> C¶nh gîi buån trong lßng ngêi: nçi buån tiÕc ngËm ng×, nçi niÒm hoµi cæ. Buån v× c¶nh th¶m...cßn lu. ? Tríc c¶nh Êy kh¸ch cã t©m => ë ®o¹n 1 hiÖn lªn mét t©m hån tr¹ng g×. th¬, mét kh¸ch h¶i hå nhng còng lµ mét kÎ sÜ thiÕt tha víi ®Êt níc, l/s d©n téc. §ã lµ t¸c gi¶. b. TrËn B¹ch §»ng qua håi t ëng cña c¸c b« l·o: - ThyÒn tµu...chãi. -> Lêi kÓ s«i næi, hµo hïng, c¸c c©u biÒn ngÉ ®èi xøng tõng cÆp -> gîi lªn ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch kÓ, kh«ng khÝ mét cuéc c/® ¸c liÖt ®Õn giäng kÓ c¶ c¸c b« l·o vÒ trËn møc “nhËt nguyÖt...s¾p ®æ”. Cuèi ®¸nh nµy. cïng ta giµnh ®îc chiÕn th¾ng vÎ vang -> ®îc so s¸nh víi c¸c trËn th¾ng lín trong l/s: XB,HP... trËn nµy ®îc ngh×n thu ca ngîi. => NiÒm tù hµo cña t¸c gi¶ vÒ søc m¹nh c/th¾ng cña d©n téc. - Ta th ®îc chiÕn th¾ng vÎ vang v×: + Trêi ®Êt cho n¬i hiÓm trë. + Nh©n tµi gi÷ cuéc ®iÖn an. + §¹i v¬ng coi thÕ giÆc nhµn. -> Ta héi ®ñ 3 yÕu tè: thiªn thêi, ®Þa ? T¸c gi¶ ®· lÝ gi¶i nh thÕ nµo lîi, nh©n hoµ. Trong ®ã ®Ì cao yÕu tè vÒ chiÕn th¾ng cña d©n téc. con ngêi. §ã lµ cuéc c/® chÝnh nghÜa hîp víi ý trêi, lßng d©n ®Ó “ lu tiÕng...mßn” . - Cuèi cïng kh¼ng ®Þnh l¹i mét lÇn n÷a ch©n lÝ ®· ®îc l/s c/m, kiÓm

48

nghiÖm: “BÊt nghÜa...lu danh” c. Lêi bµn thªm: - Ca ngîi c«ng lao cña hai vÞ th¸nh qu©n. NhÊn m¹nh ®øc cao c¶ ngêi cÇm qu©n trong viÖc gi÷ cho mu«n ®êi th¸i b×nh. - Lêi tæng kÕt s©u s¾c cã gi¸ 3. Tæng kÕt: trÞ mu«n ®êi => niÒm tù hµo - Víi cÊ tø ®¬ng gi¶n mµ hÊp dÉn, bè cña t/g tríc c¶nh non s«ng hngf côc chÆt chÏ, lêi v¨n linh ho¹t, h/t vÜ, tríc nh÷ng chiÕn c«ng oanh nghÖ thuËt sinh ®éng, võa gîi h×nh liÖt cña d©n téc vµ ®êng lèi gi÷ s¾c trùc tiÕp võa mang ý nghÜa kq, tµi t×nh cña nhµ TrÇn, mµ còng triÕt lÝ, ng«n tõ võa trang träng võa lµ cña d©n téc ta. l¾ng ®éng hµo s¶ng. ? H·y rót ra ý nghÜa chñ ®Ò cña - bµi phs thÓ hiÖn râ niÒm tù hµo cña bµi phó nµy. nhµ v¨n tríc c¶nh non s«ng hïng vÜ, tríc nh÷ng chiÕn c«ng oanh liÖt vµ søc m¹nh c/®, c/th¾ng cña d©n téc ta. 4.còng cè: Bµi phó -> gîi l¹i hµo khÝ §ong A cña d©n téc. 5.DÆn dß: - Häc thuéc lßng ®o¹n 2. Ph©n tÝch niÒm tù hµo d©n téc thÓ hiÖn trong bµi phó. - chuÈn bÞ bµi: T¸c gi¶ NguyÔn Tr·i. 6.Rut kinh nghi ệ m

TiÕt thø: 58

Ngµy so¹n: T¸c gi¶ nguyÔn tr·i

A. Môc tiªu: 1.KiÕn thøc: gióp hs n¾m ®îc nh÷ng nÐt chÝnh vÒ c/® vµ sù nghiÖp v¨n häc cña NT - mét nh©n vËt l/s, mét danh nh©n v¨n ho¸ thÕ giíi vµ vÞ trÝ cña «ng trong lÞch sö v¨n häc d©n téc: nhµ v¨n chÝnh luËn kiÖt xuÊt, ngêi khai s¸ng th¬ ca tiÕng viÖt. 2. KÜ n¨ng: tæng hîp kiÕn thøc v¨n häc sö. 3.Th¸i ®é: B.Ph¬ng ph¸p: Ph¸t vÊn, gîi më, ph©n tÝch, th¶o luËn C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: 1.ChuÈn bÞ cña GV: So¹n gi¸o ¸n, ®äc tµi liÖu. 2.ChuÈn bÞ cña HS: Häc bµi cò, so¹n bµi míi. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1.æn ®Þnh: 2.KiÓm tra bµi cò: ? Ph©n tÝch néi dung t tëng vµ gi¸ trÞ nghÖ thuËt cña bµi phó s«ng B¹ch ®»ng. 3.Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: NT - mét ®¹i anh hïng d©n téc, danh nh©n v¨n ho¸ thÕ giíi. ë ch¬ng tr×nh ng÷ v¨n THCS ®· cho c¸c em hiÓu biÕt mét phÇn nhá vÒ «ng qua hai ®o¹n trÝch “c«n s¬n ca” vµ “níc §¹i ViÖt ta”. Ch¬ng tr×nh ng÷ v¨n 10 THPT tiÕp tôc më réng vµ ®i s©u h¬n vÒ t¸c gi¶ VHT§ vÜ ®¹i nµy. b. TriÓn khai bµi: Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß Néi dung kiÕn thøc

49

- Hs ®äc sgk, tãm t¾t ý chÝnh, gv bæ sung.

I. Cuéc ®êi NguyÔn Tr·i: - Nt sinh n¨m 1380 trong 1 g® cã truyÒn thèng y/n vµ v/c. Cha lµ NPKtiÕn sÜ. MÑ lµ TrÇn ThÞ th¸i-con TrÇn - Tõ nhá NT ®· ®îc sù nu«i dìng Nguyªn §¸n mét quÝ téc ®êi TrÇn. cña «ng ngo¹i lµ TrÇn Nguyªn - N¨m 1400 ®ç th¸i häc sing (tiÕn sÜ) §¸n. ra lµm quan díi triÒu Hå. Khi triÒu Hå - N¨m 1400 lµ ®êi hå QuÝ Ly. bÞ lËt ®æ (NPK bÞ b¾t) Nt lui vÒ t×m c¸ch röa nhôc cho níc tr¶ thï cho cha. - 1423 d©ng B×nh Ng« s¸ch, trë thµnh qu©n s xÊt s¾c cho Lª Lîi. - 1428 viÕt §CBN. - 1430 bÞ b¾t. - 1440 ®îc Lª Th¸i T«ng vêi ra lµm quan. - 1442 ¸n LÖ Chi Viªn.(19/5/1442) 1430 bÞ b¾t giam nöa n¨m sa ®- => 62 n¨m trong ®êi NT lµ 62 n¨m mµ îc th¶ vÒ -> ë Èn t¹i C«n S¬n. níc ta ph¶i tr¶i qua nhiÒu biÕn cè lín BÞ tru di tam téc. lao. Tríc ng· ba ®êng l/s NT lu«n chän cho m×nh 1 con ®êng ®i ®óng ®¾n, béc lé 1 trÝ tuÖ s¸ng suèt, 1 nh·n quan chÝnh trÞ s¾c bÐn, mét lßng y/n th¬ng d©n tha thiÕt. - ¤ng cã nh÷ng ®ãng gãp lín lao c¶ vÒ: ctrÞ, qsù, VHNT. + VÒ chÝnh trÞ: dùa vµo d©n, lÊy d©n lµm gèc, nh©n nghÜa g¾n víi yªn ? Nh÷ng ®ãng gãp lín lao cña NT d©n. cho d©n téc. + VÒ quan sù: lÊy Ýt ®Þch nhiÒu, mu ph¹t t©m c«ng. => Mét anh hïng d©n téc, danh nh©n v¨n ho¸ thÕ giíi. II. Sù nghiÖp th¬ v¨n : 1. Nh÷ng t¸c phÈm chÝnh : - lµ anh hïng d©n téc, NT cßn lµ nhµ v¨n, nhµ th¬, «ng ®Ó l¹i nhiÒu tp cã ? H·y kÓ tªn nh÷ng t¸c phÈm cña gtrÞ. NT mµ em biÕt. + TP viÕt b»ng ch÷ H¸n: QTTMT, §CBN,¦TTT, CLS phó... + TP viÕt b»ng ch÷ N«m: Q¢TT. + Ngoµi ra «ng cßn cã cuèn D ®Þa chÝ - s¸ch ®Þa lý cæ nhÊt cña VN. 2. NguyÔn Tr·i - nhµ v¨n chÝnh luËn kiÕt xuÊt: - NT nhµ v¨n chÝnh luËn lçi l¹c, t tëng chñ ®¹o xuyªn suèt c¸c ¸ng v¨n chÝnh luËn lµ t tëng nh©n nghÜa, y/n, th¬ng ? Theo em, yÕu tè chÝnh luËn ®- d©n. îc thÓ hiÖn trong c¸c s¸ng t¸c + QTTMT: tËp v¨n luËn chiÕn gåm nµo cña NT. nhiÒu bøc th vµ nh÷ng giÊy tê giao thiÖp víi triÒu ®×nh nhµ Minh, cã môc

50

Ta lu«n ®¸nh vµo lßng ngêi kh«ng chiÕn trËn mµ giÆc tù khuÊt -> khuÊt phôc chóng vÒ mÆt ý chÝ buéc chóng ph¶i ®Çu hµng.

? YÕu tè tr÷ t×nh ®îc thÓ hiÖn nh thÕ nµo trong c¸c s¸ng t¸c cña «ng.

D¸ng ngay th¼ng cøng câi cña c©y tróc, vÎ thanh tao, trong tr¾ng cña c©y mai, søc s«mngs khoÎ kho¾n cña c©y tïng. Nh÷ng p/c tèt ®Ñp tîng trng cho ngêi qu©n tö ®Òu cã ë NT.

- Qu©n th©n cha b¸o lßng canh c¸nh T×nh phô c¬m trêi ¸o cha (ng«n chÝ 7) - Lßng b¹n vÇng tr¨ng v»ng vÆc cao. - Quª C«n s¬n, Lµng Chi Ng¹i, c¸nh ®ång NhÞ Khª.

®Ých chung lµ “ ng· mu ph¹t nhi t©m c«ng bÊt chiÕn tù khuÊt” + §CBN: ¸ng v¨n y/n lín cña thêi ®¹i, b¶n tuyªn ng«n vÒ chñ quyÒn ®éc lËp dt, b¶n c¸o tr¹ng téi ¸c kÎ thï, b¶n hïng ca cuéc k/n Lam s¬n. ë §CBN, søc m¹nh t tëng nh©n nghÜa vµ t tëng y/n ®· hoµ lµm mét. “ ViÖc nh©n ... trõ b¹o” => v¨n chÝnh luËn cña NT ®¹t tíi tr×nh ®é nghÖ thuËt mÉu mùc. 3. NT - nhµ th¬ tr÷ t×nh s©u s¾c : - Qua 2 tËp th¬ ¦TTT vµ Q¢TT ghi l¹i h/a NT võa lµ ngêi anh hïng vÜ ®¹i võa lµ con ngêi trÇn thÕ. * Ngêi anh hïng vÜ ®¹i : + Lý tëng anh hïng lµ sù hoµ qyÖn gi÷a nh©n nghÜa y/n, th¬ng d©n -> lóc nµo còng tha thiÕt m·nh liÖt. “Bui mét...triÒu ®«ng” (thuËt høng2) + P/c, ý chÝ cña ngêi anh hïng lu«n ngêi s¸ng trong c/® chèng ngo¹i x©m còng nh trong ®/t chèng cêng quyÒn b¹o ngîc v× ch©n lÝ. “Vên quúnh...®øng ng¨n” (tù th¸n40). => TÊt c¶ lµ ®Ó gióp níc, gióp d©n. * Con ngêi trÇn thÕ: - Nt ®au nçi ®au cña con ngêi, yªu t/y cña con ngêi. -> Nhµ th¬ kh¸t khao sù hoµn thiÖn cña con ngêi vµ m¬ íc xh th¸i b×nh thÞnh trÞ. - T/y cña Nt dµnh cho t/n, ®/n, con ngêi, c/s. - Th¬ NT cã nh÷ng c©u nãi vÒ nghÜa vua t«i, vÒ t×nh cha con xiÕt bao c¶m ®éng. - ¦T thêng hay nãi tíi t×nh b¹n s¸ng trong nh vÇng nguyÖt. - NT g¾n bã tha thiÕt víi qh. Nçi nhí quª cô thÓ s©u s¾c. => Nh÷ng vÇn th¬ Nt viÕt vÒ t/n, ®/n vÒ t×nh cha con, t×nh b¹n...xiÕt bao gÇn gñi, th©n th¬ng. KhÝa c¹nh “con ngêi” trong ngêi anh hïng Nt chÝnh lµ vÎ ®Ñp nh©n b¶n ®· gãp phÇn n©ng ngêi anh hïng d©n téc lªn tÇm nh©n lo¹i. III. KÕt luËn : - XuÊt hiÖn ë nöa ®Çu TK XV, thiªn tµi VHNT trë thµnh 1 h/tîng Vh kÕt tinh

51

? H·y rót ra nh÷ng thu nhËn cña em vÒ t¸c gi¶ NT.

t/thèng vh LÝ TrÇn, ®ång thêi më ®êng cho c¶ g® p/t míi. - VÒ nd v/c NT héi tô ®Çy ®ñ 2 nguån c¶m høng lín cña vhdt lµ y/n vµ n®. - VÒ h×nh thøc nt, v/c Nt kÕt tinh c¶ 2 b×nh diÖn c¬ b¶n nhÊt lµ thÓ lo¹i vµ ng«n ng÷. Nt lµ n/v chÝnh luËn kiÖt xuÊt, nhµ th¬ khai s¸ng vh tiÕng ViÖt, «ng ®em ®Õn cho nÒn vhdt th¬ §L viÕt b»ng ch÷ N«m, ®a ng«n ng÷ TV thµnh ng«n ng÷ vh giµu ®Ñp.

4.còng cè: NT lµ bËc anh hïng d©n téc, 1 nv toµn tµi hiÕm cã nhng l¹i lµ ngêi ph¶i chÞu nh÷ng oan khiªn th¶m khãc díi thêi pk. 5.DÆn dß: - n¾m c¸c néi dung ®· häc. - chuÈn bÞ bµi: §¹i c¸o b×nh Ng«. 6. Rut kinh nghi ệ m : *** TiÕt thø: 59 Ngµy so¹n: Đ¹i c¸o b×nh ng« -nguyÔn tr·iA. Môc tiªu: 1.KiÕn thøc: gióp hs hiÓu râ nh÷ng gi¸ trÞ lín vÒ nd vµ nt c¶ §CBN: b¶n tuyªn ng«n chñ quyªn ®éc lËp, ¸ng v¨n y/n chãi ngêi t tëng nh©n v¨n, kiÖt t¸c vh kÕt hîp hµi hoµ gi÷a yÕ tè chÝnh luËn vµ v¨n ch¬ng. N¾m v÷ng ®Æc trng c¬ b¶n cña thÓ c¸o ®ång thêi thÊy ®îc nh÷ng s¸ng t¹o cña NT. 2. KÜ n¨ng: §äc hiÓ t¸c phÈm chÝnh luËn viÕt b»ng thÓ v¨n biÒn ngÉu. 3.Th¸i ®é: gi¸o dôc, båi dìng ý thøc d©n téc, yªu quÝ di s¶n v¨n ho¸ cña cha «ng. B.Ph¬ng ph¸p: Ph¸t vÊn, gîi më, ph©n tÝch, th¶o luËn C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: 1.ChuÈn bÞ cña GV: So¹n gi¸o ¸n, ®äc tµi liÖu. 2.ChuÈn bÞ cña HS: Häc bµi cò, so¹n bµi míi. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1.æn ®Þnh: 2.KiÓm tra bµi cò: ? 3.Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: Sau 10 n¨m k/c chèng qu©n Minh x©m lîc th¾ng lîi, Lª Lîi lªn ng«i hoµng ®Õ, lËp ra triÒu ®×nh hËu Lª, cö NT viÕt §CBN ®Ó bè c¸o cho toµn d©n ®îc biÕt chiÕn th¾ng vÜ ®¹i cña qu©n vµ d©n ta. Tõ nay níc §¹i ViÖt ®· giµnh l¹i nÒn ®éc lËp, non s«ng trë l¹i th¸i b×nh. b. TriÓn khai bµi: Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß Néi dung kiÕn thøc I. Vµi nÐt vÒ thÓ c¸o vµ hoµn c¶nh s¸ng t¸c §CBN:

52

1. ThÓ c¸o : sgk ? Bµi c¸o ®îc s¸ng t¸c trong hoµn 2. Hoµn c¶nh s¸ng t¸c: c¶nh nµo. - 1-1428, sau 10 n¨m k/c chèng qu©n Minh x©m lîc, LL lªn ng«i, cö NT viÕt bµi c¸o nµy. - §¹i c¸o -> mang t/c quèc gia träng ? Em hiÓu g× vÒ nhan ®Ò bµi ®¹i. c¸o - Dngf tõ Ng« chØ giÆc Minh -> s¾c th¸i coi khinh, c¨m thï. II. Bè côc: 4 phÇn - sgk. 1. §äc: 2. T×m hiÓu v¨n b¶n: a. §o¹n 1: nªu luËn ®Ò chÝnh nghÜa: - Më ®Çu: viÖc nh©n nghÜa... ? Nh©n nghÜa lµ g× ? Nt quan - Nh©n nghÜa + yªn d©n -> lµm cho niÖm nh thÕ nµo vÒ nh©n d©n cã c/s yªn lµnh, hp, sèng trong nghÜa. ®éc lËp hoµ b×nh. Muèn yªn d©n -> QniÖm nh©n nghÜa kh«ng cßn lµ trõ b¹o -> chèng x©m lîc. mét häc thuyÕt ®¹o ®øc h¹n hÑp -> ®©y lµ quan niÖm tiÕn bé thÓ mµ lµ mét lý tëng xh. hiÖn râ tÊm lßng yªu d©n cña NT. (th sè 8 göi Ph¬ng ChÝnh) - C¸c c©u tiÕp theo víi giäng v¨n s«i gv chuyÓn. næi tù hµo, dtõ k®Þnh, so s¸nh -> ? Nt ®· kh¼ng ®Þnh chñ quyÒn k®Þnh chñ quyÒn ®éc lËp d©n téc. ®Êt níc qua nh÷ng chi tiÕt cô + Tªn níc: §¹i ViÖt. thÓ nµo? c¸ch dïng tõ ®Æt c©u + L·nh thæ: bê câi ®· chia, ®· ph©n cña t¸c gi¶ trong ®o¹n v¨n cã g× ®Þnh. ®Æc biÖt. + Phong tôc tËp qu¸n. + V¨n hiÕn gièng nßi, nh©n tµi. + LÞch sö: triÒu ®¹i: TriÖu-§inh-LýTrÇn. -> ®Ëp tan luËn ®iÖu cña bän pk pb¾c cho r»ng VN lµ quËn huyÖn cña chóng vµ ®Ëp tan t tëng “trêi kh«ng cã 2 mÆt trêi, ®Êt kh«ng cã hai hoµng ®Õ” -> NiÒm tù hµo d©n téc. => VËy, næi bËt trong ®o¹n 1 lµ t tëng nh©n nghÜa vµ ý thøc ®éc lËp d©n téc -> ®©y lµ c¬ së chÝnh nghÜa cña cuéc k/c. b. §o¹n 2: Téi ¸c giÆc Minh - V¹ch trÇn luËn ®iÖu “phï TrÇn diÖt Hå”. - Khñng bè tµn b¹o vµ man rî: Níng d©n...tai v¹. ? T¸c gi¶ ®· tè c¸o nh÷ng ©m m- - NT: thËm xng, dtõ ®èi lËp bæ sung-> u nµo cña giÆc. t¨ng søc biÓu c¶m cña c©u v¨n. §äc ? C©u v¨n nµo em cho lµ tiªu nã ta nh thÊy cã m¸u ch¶y, cã löa ch¸y biÓu khi nãi vÒ téi ¸c cña giÆc cã nh÷ng sinh linh v« téi ®ang qu»n Minh. qu¹i, ®ín ®au. ? T¸c gi¶ sö dông biÖn ph¸p - Chóng bãc lét hÕt søc d· man:

53

nghÖ thuËt g×. ? NT cßn nãi lªn nh÷ng téi ¸c nµo n÷a cña kÎ thï.

? Th¸i ®é cña t¸c gi¶

Sè lîng téi ¸c kh«ng sao ghi næi dï chÆt hÕt tre rõng. D¬ bÈn kh«ng sao röa s¹ch dï t¸t hÕt níc bÓ ®«ng.

? Cã mét h×nh tîng næi bËt trong ®o¹n nµy. §ã lµ h×nh tîng cña ai, h·y ph©n tÝch.

? Buæi ®Çu dÊy binh qu©n ta gÆp khã kh¨n g×. §o¹n nµy nªu lªn 3 vÊn ®Ò quan träng mµ k/n cÇn ph¶i gi¶i quyÕt: vÊn ®Ò cÇu hiÒn, tËp hîp lùc lîng vµ x¸c ®Þnh chiÕn lîc chiÕn thuËt. ? T¸c gi¶ ®· thuËt l¹i nh÷ng trËn ®¸nh nµo. G¬m mµi... Voi uèng...

+ ThuÕ m¸: nÆng thÕ kho¸ + Phu phen: phôc vj viÖc x©y nhµ, ®¾p ®Êt + D©ng n¹p: mß ngäc, t×m vµng, b¾t dß chim tr¶... + Chóng diÖt sx: tan t¸c c¶ nghÒ canh cöi. + Chóng diÖt c¶ sù sèng: nheo nhãc... -> NT liÖt kª, lùa chän h/a tiªu biÓu -> téi ¸c chång chÊt cña giÆc. - B»ng giäng ®iÖu khi uÊt hËn trµo s«i, khi c¶m th¬ng tha thiÕt, lóc nghen ngµo tÊm tøc, c©u v¨n võa tîng trng võa cô thÓ-> th¸i ®é c¨m hên. T/g ®· kÕt thcs b¶n c¸o tr¹ng b»ng c©u v¨n ®Çy h×nh tîng. §éc ¸c...-> lÊy c¸i v« h¹n nãi c¸i v« h¹n. D¬ bÈn...-> dïng c¸i v« cïng nãi c¸i v« cïng. => §ã lµ nh÷ng téi ¸c trêi kh«ng dung ®Êt kh«ng tha, thÇn d©n ®Òu c¨m giËn -> ®©y còng lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n cña cuéc k/n-> b·o tè k/n ®· næi lªn. c. §o¹n 3: qu¸ tr×nh chiÕn ®Êu vµ chiÕn th¾ng: - H×nh tîng Lª Lîi. + XuÊt th©n b×nh thêng: chèn hoang d· n¬ng m×nh. Nói Lam s¬n dÊy nghÜa. + C¨m thï giÆc: h¸ ®éi trßi chung, kh«ng cïng sèng. + Cã lý tëng quyÕt t©m cao. - ThÕ giÆc m¹nh ta qu©n yÕu l¬ng Ýt, nhng nhê cã tinh thÇn ®oµn kÕt. Nh©n d©n 4 câi...ngät ngµo Nhê cã ®êng lèi k/c ®óng ®¾n. §em d¹i nghÜa...cêng b¹o -> Ta ph¶n c«ng vµ ®îc th¾ng lîi. - TrËn Bå §»ng: cã t/c më mµn cho sù chyÓn híng ho¹t ®éng cña nghÜa qu©n. B»ng c¸c tõ ng÷ h/a cã søc gîi t¶ lín, víi ©m ®iÖu m¹nh mÏ -> T/g ®É diÔn t¶ khÝ thÕ tÊn c«ng nh vò b·o cña qu©n ta-> giÆc bÞ ®Èy vµo t×nh thÕ th¶m h¹i: MÊt vÝa nÝn thë cÇu tho¸t th©n... Ta cµng ®¸nh cµng m¹nh, chiÕn

54

th¾ng cµng liªn tôc gißn gi·, qu©n giÆc cµng thÊt b¹i th¶m h¹i chua cay: thõa th¾ng...bá m¹ng - TrËn Chi L¨ng - X¬ng Giang: ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ giäng + GiÆc: cho qu©n tiÕp viÖn: §inh v¨n ë ®o¹n nµy. Mïi...kÐo sang. -> c©u v¨n cã hai vÕ sãng ®«i, ©m ®iÖu liÒn m¹ch miªu t¶ râ søc m¹nh cña qu©n tiÕp viÖn: 2 tªn tíng giái, 2 ®¹o qu©n m¹nh, 2 c¸ch tiÕn qu©n, 2 thêi ®iÓm kh¸c nhau -> thÕ gäng k×m Ðp chÆt qu©n ta. ÎT tëng lín cña thêi ®¹i lµ: Nh©n + Ta: chñ ®éng ®ãn ®¸nh ®Þch: nghÜa + yªn d©n. ®iÒu binh...-> giµnh th¾ng lîi dån VÒ ctrÞ: Dùa vµo d©n... dËp. VÒ qsù: lÊy Ýt... Ngµy 18, 20,25, 28 ... VÒ nh©n ®¹o: y/n th¬ng d©n => t/g liÖt kª mét lo¹t chiÕn th¾ng c¨m thï giÆc nhng vÉn s½n sµng dån dËp cña qu©n ta. ¢m ®iÖu c©u më lßng hiÕu sinh cho kÎ b¹i trËn. v¨n m¹nh mÏ, c¸ch ng¾t nhÞp nhanh=> niÒm tù hµo cña NT. - Cuèi cïng giÆc thÊt b¹i th¶m h¹i Ta më ®êng hiÕu sinh -> lËp trêng nh©n ®¹o cña ta. d. §o¹n 4 : tuyªn bè hoµ b×nh. - Giäng v¨n phÊn khëi, tho¶i m¸i, c©u v¨n c©n ®èi hµi hoµ -> diÔn t¶ t thÕ míi cña d©n téc, nÒn th¸i b×nh v÷ng ch¾c. IV. Tæng kÕt: - §CBN lµ b¶n tæng kÕt cuéc k/c 10 n¨m gian lao nhng anh dòng cña d©n téc ta. Víi kÕt cÊu chÆt chÏ, c©n ®èi, giäng v¨n sang s¶ng hµo hïng, h/t s¾c s¶o hÊp dÉn, c©u v¨n biÒn ngÉu ®a d¹ng,...-> niÒm tù hµo d©n téc, lßng c¨m thï giÆc s©u s¾c, t tëng lín cña thêi ®¹i. Xøng ®¸ng ®îc gäi lµ “¸ng thiªn cæ hïng v¨n” 4.còng cè: §CBN víi cuôoc ®¹i ph¸ qu©n Minh toµn th¾ng lµ mét ¸ng thiªn cæ hïng v¨n v« tiÒn kho¸ng hËu. Së dÜ nh vËy lµ v× ë §CBN cã sù kÕt hîp gi÷a c¶m høng ctrÞ vµ c/h nghÖ thuËt ®Õn møc k× diÖu mµ cha cã tp vh chÝnh luËn nµo vît qua. 5.DÆn dß: - Häc thuéc lßng ®o¹n 2,3 sgk. - chuÈn bÞ bµi: tÝnh chuÈn x¸c hÊp dÉn cña v¨n b¶n thuyÕt minh. 6. Rut kinh nghi ệ m : ***

55

TiÕt thø: 60

Ngµy so¹n: TÝnh chuÈn x¸c hÊp dÉn cña v¨n b¶n thuyÕt minh

A. Môc tiªu: 1.KiÕn thøc: gióp hs n¾m ®îc nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ tÝnh chÈn x¸c vµ tÝnh hÊp dÉn cña v¨n b¶n thuyÕt minh. 2. KÜ n¨ng: bíc ®Ç vËn dông nh÷ng kiÕn thøc ®· häc ®Ó viÕt nh÷ng v¨n b¶n thyÕt minh cã tÝnh chuÈn x¸c vµ hÊp dÉn. 3.Th¸i ®é: häc vµ lµm bµi nghiªm tóc B.Ph¬ng ph¸p: thùc hµnh, ®Æt c©u hái, th¶o luËn C.ChuÈn bÞ cña GV, HS: 1.ChuÈn bÞ cña GV: So¹n gi¸o ¸n, ®äc tµi liÖu. 2.ChuÈn bÞ cña HS: Häc bµi cò, so¹n bµi míi. D.tiÕn tr×nh lªn líp: 1.æn ®Þnh: 2.KiÓm tra bµi cò: 3. Bµi míi: a. §Æt vÊn ®Ò: tÝnh chuÈn x¸c vµ hÊp dÉn lµ yªu cÇu v« cïng quan träng cña v¨n b¶n thuyÕt minh. VËy, lµm thÕ nµo ®Ó v¨n b¶n thuyÕt minh ®¹t ®îc nh÷ng yªu cÇu ®ã, ta t×m hiÓu bµi. b. TriÓn khai bµi: Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß Néi dung kiÕn thøc I. TÝnh chuÈn x¸c trong v¨n b¶n thuyÕt ChuÈn x¸c lµ y/c ®Çu tiªn vµ minh: còng lµ y/c quan träng nhÊt cña 1. TÝnh chuÈn x¸c vµ mét sè biÖn ph¸p mäi v¨n b¶n thuyÕt minh. ®¶m b¶o tÝnh chuÈn x¸c cña v¨n b¶n ? §Ó ®¶m b¶o tÝnh chuÈn x¸c thuyÕt minh: trong v¨n b¶n thuyÕt minh, - T×m hiÓu têng tËn thÊu ®¸o tríc khi chóng ta cÇn lu ý ®iÓm g×. viÕt. - Thu thËp ®Çy ®ñ tµi liÖu tham kh¶o, ? Tr¶ lêi c¸c c©u hái sau ®©y tµi liÖu cã gi¸ trÞ. ®Ó kiÓm tra tÝnh chuÈn x¸c * Chó ý ®Õn thêi ®iÓm xb c¸c tµi cña v¨n b¶n thuyÕt minh. liÖu®Ó cã cËp nhËt nh÷ng th«ng tin míi ? C©u a viÕt nh thÕ cã chuÈn còng nh nh÷ng thay ®æi thêng cã. x¸c kh«ng ? v× sao. 2. LuyÖn tËp : a. Cha chuÈn x¸c: ctr×nh ng÷ v¨n 10 ? C©u b cã ®iÓm nµo cha kh«ng chØ cã vhdg, vÒ vhdg kh«ng chØ chuÈn x¸c. cã ca dao tôc ng÷, vµ trong ctr×nh ng÷ v¨n 10 kh«ng cã c©u ®è. b. Kh«ng chuÈn ë chç: “thiªn cæ hïng ? Cc©u c cã nªn sö dông v¨n v¨n” lµ ¸ng hïng v¨n cña ngh×n ®êi (tøc

56

lµ bÊt hñ) chø kh«ng ph¶i lµ ¸ng hïng v¨n viÕt c¸ch ®©y mét ngh×n n¨m. c. Kh«ng thÓ dïng ®Ó thuyÕt minh vÒ nhµ th¬ NBK v× cã nãi ®Õn th©n thÕ nhng kh«ng hÒ nãi ®Õn sù nghiÖp th¬ cña NBK. II. TÝnh hÊp dÉn cña v¨n b¶n thuyÕt minh: 1. TÝnh hÊp dÉn vµ mét sè biÖn ph¸p ? Cã thÓ kÓ mét sè biÖn ph¸p t¹o tÝnh hÊp dÉn cña v¨n b¶n thuyÕt ®Ó lµm cho v¨n b¶n thuyÕt minh: minh hÊp dÉn - Sö dông nh÷ng chi tiÕt cô thÓ, sinh ®éng, nh÷ng con sè chÝnh x¸c ®Ó bµi v¨n kh«ng bÞ trõu tîng m¬ hå. - Dïng c¸c thñ ph¸p so s¸nh ®èi chiÕu ®Ó g©y Ên tîng cho ngêi ®äc ( ngêi nghe). - KÕt hîp vµ sö dông c¸c kiÓu c©u lµm cho bµi v¨n thuyÕt minh biÕn ho¸ linh ho¹t, kh«ng ®¬n ®iÖu. - Khi cÇn nªn phèi hîp nhiÒu lo¹i kiÕn thøc ®Ó ®èi tîng cÇn thuyÕt minh ®îc soi räi tõ nhiÒu mÆt. ? Ph©n tÝch biÖn ph¸p lµm cho 2. LuyÖn tËp: luËn ®iÓm “nÕu bÞ tíc ®i m«i a. LuËn ®iÓm “nÕu bÞ ...h·m” cã ý trêng ...k×m h·m” trë nªn cô nghÜa kh¸i qu¸t, phÇn nµo mang tÝnh thÓ, dÔ hiÓu, hÊp dÉn. ¸p ®Æt, do ®ã cã thÓ dÔ quªn - C¸c chi tiÕt sè liÖu vµ lËp luËn ë nh÷ng c©u sau®· gãp phÇn cô thÓ ho¸ luËn ®iÓm trªn mét c¸ch sinh, cô thÓ ? Ph©n tÝch t¸c dông t¹o høng vµ hÊp dÉn thó vÞ. thó cña viÖc kÓ l¹i triyÒn b. nÕu chØ nãi “hå Ba bÓ lµ...VN” th× thuyÕt vÒ hßn ®¶o An M¹. còng ®ñ vµ ch¾c ch¾n kh«ng cã ai ph¶n ®èi, nh thÕ lµ ®óng nhõng cha hÊp dÉn. - Khi g¾n hå Ba bÓ víi c¸i tryÒn thuyÕt ? Qua viÖc t×m hiÓu trªn h·y Pß Gi¸ M·i th× trë nªn hÊp dÉn h¬n, cho biÕt v¨n b¶n thuyÕt minh lung linh h¬n vµ dÔ nhí h¬n. cÇn ®¶m b¶o nh÷ng y/c nµo. (Hs xem phÇn ghi nhí ë sgk) III. Thùc hµnh : Bµi 1 : ? Ph©n tÝch tÝnh hÊp dÉn cña - §o¹n thuyÕt minh trªn sinh ®éng hÊp ®o¹n trÝch. dÉn v×: + T¸c gi¶ sö dông linh ho¹t nhiÒu kiÓu c©u ng¾n dµi, nghi vÊn, c¶m th¸n... + Dïng thñ ph¸p so s¸nh: “bã hµnh...l¸ m¹” + Dïng thñ ph¸p biÓu c¶m: “tr«ng mµ thÌm qu¸” “ cã ai l¹i ®øng vµo ¨n cho ®îc”... 4.còng cè: c¸c yªu cÇu c¬ b¶n cña v¨n b¶n thuyÕt minh.

b¶n ®ã ®Ó thuyÕt minh vÒ nhµ th¬ NguyÔn BØnh Khiªm kh«ng ? nÕu kh«ng th× lý do g×.

57

5.DÆn dß: - lµm bµi tËp cßn l¹i ë sgk. - chuÈn bÞ bµi: Tùa “trÝch diÔm thi tËp” 6. Rut kinh nghi ệ m :

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82

83

84

85

86

87

88

89

90

91

92

93

94

95

96

97

98

99

100

101

102

103

104

105

106

107

108

109

110

111

112

You're Reading a Free Preview

Tải về
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->