A.

Më ®Çu ThÝ nghiÖm ho¸ häc gióp häc sinh lµm quen víi tÝnh chÊt, mèi liªn hÖ vµ quan hÖ cã quy luËt gi÷a c¸c ®èi tîng nghiªn cøu, lµm c¬ së ®Ó n¾m v÷ng c¸c quy luËt, c¸c kh¸i niÖm khoa häc vµ biÕt khai th¸c chóng. ThÝ nghiÖm cßn gióp häc sinh s¸ng tá mèi liªn hÖ ph¸t sinh gi÷a c¸c sù vËt, gi¶i thÝch ®îc b¶n chÊt cña c¸c qu¸ tr×nh x¶y ra trong tù nhiªn, trong s¶n xuÊt vµ ®êi sèng. Nhê thÝ nghiÖm mµ con ngêi cã thÓ thiÕt lËp ®îc nh÷ng qu¸ tr×nh mµ trong thùc tÕ tù nhiªn hoµn toµn kh«ng cã ®îc vµ kÕt qu¶ ®· t¹o ra nh÷ng chÊt míi. Nã cßn gióp häc sinh kh¶ n¨ng vËn dông nh÷ng qu¸ tr×nh nghiªn cøu trong nhµ trêng, trong phßng thÝ nghiÖm vµo ph¹m vi réng r·i trong c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng cña con ngêi. §èi víi bé m«n Ho¸ häc, thÝ nghiÖm gi÷ vai trß ®Æc biÖt quan träng trong nhËn thøc, ph¸t triÓn, gi¸o dôc nh mét bé phËn kh«ng thÓ t¸ch rêi cña qu¸ tr×nh d¹y- häc. Ngêi ta coi thÝ nghiÖm lµ c¬ së cña viÖc häc ho¸ häc vµ ®Ó rÌn kÜ n¨ng thùc hµnh. Th«ng qua thÝ nghiÖm, häc sinh n¾m kiÕn thøc mét c¸c høng thó, v÷ng ch¾c vµ s©u s¾c h¬n. ThÝ nghiÖm ho¸ häc cßn cã t¸c dông ph¸t triÓn t duy, gi¸o dôc thÕ giíi quan duy vËt biªn chøng vµ cñng cè niÒm tin khoa häc cho häc sinh, gióp h×nh thµnh nh÷ng ®øc tÝnh tèt: ThËn träng, ng¨n n¾p, trËt tù, gän gµng…… §Æc biÖt víi viÖc thay ®æi néi dung ch¬ng tr×nh, s¸ch gi¸o khoa vµ ph¬ng ph¸p d¹y häc míi theo híng tÝch cùc ho¸ ho¹t ®éng cña häc sinh nh hiÖn nay th× thÝ nghiÖm cµng ®îc coi träng, nhÊt lµ c¸c thÝ nghiÖm ®îc tiÕn hµnh thùc hiÖn b»ng ph¬ng ph¸p nghiªn cøu.(häc sinh nghiªn

Trong ph¹m vi cña s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. chñ ®éng. ®Ó lµm tèt ®iÒu nµy th× ngêi gi¸o viªn cÇn cã kinh nghiÖm vµ biÕt sö dông thÝ nghiÖm sao cho phï hîp víi néi dung kiÕn thøc vµ môc tiªu cña bµi häc nh»m ph¸t huy ®îc tÝnh tÝch cùc. quan s¸t nh÷ng qu¸ tr×nh ®ã. t«i chØ xin ®îc ®Ò cËp ®Õn thÝ nghiÖm biÓu diÔn cña gi¸o viªn nh»m tÝch cùc ho¸ ho¹t ®éng häc tËp cña häc sinh. t«i lùa chän. nghiªn cøu vµ viÕt s¸ng kiÕn kinh nghiÖm: “Sö dông thÝ nghiÖm biÓu diÔn trong d¹y häc ho¸ häc tÝch cùc vµ kinh nghiÖm ®Ó thµnh c«ng khi 2 .häc ho¸ häc. NÕu trong thÝ nghiÖm biÓu diÔn gi¸o viªn lµ ngêi thùc hiÖn c¸c thao t¸c. §ã lµ sù kh¸c nhau chñ yÕu gi÷a hai lo¹i thÝ nghiÖm. khi gi¸o viªn tiÕn hµnh thùc hiÖn c¸c thÝ nghiÖm biÓu diÔn th× ph¶i ®¶m b¶o c¸c thÝ nghiÖm ®ã thµnh c«ng ë møc cao nhÊt. th× thÝ nghiÖm cña häc sinh. ®ång thêi mong muèn ngµy cµng n©ng cao chÊt lîng.cøu thÝ nghiÖm do gi¸o viªn biÓu diÔn hoÆc nhãm häc sinh tù nghiªn cøu thÝ nghiÖm ®Ó rót ra ®îc kiÕn thøc cÇn lÜnh héi) V× vËy. c¸c em theo dâi. s¸ng t¹o cña häc sinh. ®iÒu khiÓn c¸c qu¸ tr×nh biÕn ®æi cña chÊt. Trong d¹y . Bªn c¹nh ®ã. sù thµnh c«ng trong thÝ nghiÖm cïng víi kinh nghiÖm qua nh÷ng n¨m gi¶ng d¹y m«n Ho¸ häc. ThÝ nghiÖm biÓu diÔn lµm c¬ së ®Ó cô thÓ ho¸ nh÷ng kh¸i niÖm vÒ chÊt vµ c¸c ph¶n øng ho¸ häc. quan s¸t nh÷ng thay ®æi vµ c¸c qu¸ tr×nh ®ã do chÝnh b¶n th©n m×nh thùc hiÖn lÊy. häc sinh chØ theo dâi. XuÊt ph¸t tõ môc tiªu vµ vai trß quan träng cña thÝ nghiÖm nh ®· nªu trªn. thÝ nghiÖm ho¸ häc ®îc ph©n lo¹i nh sau: ThÝ nghiÖm biÓu diÔn cña gi¸o viªn vµ thÝ nghiÖm cña häc sinh.

Khi lµm viÖc víi c¸c chÊt ®éc h¹i nh : Clo. C¸c thÝ nghiÖm t¹o thµnh chÊt ®éc bay h¬i cÇn tiÕn hµnh trong tñ hèt hoÆc ë cuèi chiÒu giã. oxi.. Thùc hiÖn thÝ nghiÖm thµnh c«ng cã t¸c ®éng trùc tiÕp ®Õn chÊt lîng d¹y häc vµ cñng cè niÒm tin cña häc sinh vµo khoa häc . metan. ®Òu ph¶i thö ®é tinh khiÕt cña chóng. C¸c dông cô vµ ho¸ chÊt ph¶i ®îc chuÈn bÞ chu ®¸o. gi¸o 3 . lu huúnh. ph¶i cã biÖn ph¸p b¶o hiÓm. brom. MÆt kh¸c gi¸o viªn cÇn n¾m ch¾c kÜ thuËt vµ ph¬ng ph¸p tiÕn hµnh thÝ nghiÖm.Muèn ®¶m b¶o kÕt qu¶ thÝ nghiÖm tríc hÕt gi¸o viªn ph¶i n¾m v÷ng kÜ thuËt tiÕn hµnh thÝ nghiÖm. dÔ næ ®· ghi trong tµi liÖu híng dÉn.NÕu ch¼ng may thÝ nghiÖm kh«ng thµnh c«ng. Kh«ng dïng qu¸ liÒu lîng ho¸ chÊt dÔ ch¸y. ph¶i thö nhiÒu lÇn tríc khi biÓu diÔn trªn líp. axetilen…. néi dung I. Tríc khi tiÕn hµnh thùc hiÖn c¸c thÝ nghiÖm biÓu diÔn gi¸o viªn cÇn n¾m ®îc nh÷ng vÊn ®Ò quan träng sau ®©y: a. B¶o ®¶m an toµn thÝ nghiÖm: An toµn thÝ nghiÖm lµ yªu cÇu tríc hÕt ®èi víi mäi thÝ nghiÖm.thùc hiÖn mét sè thÝ nghiÖm biÓu diÔn vÒ clo. lu huúnh ®ioxit…. Nh÷ng yªu cÇu chung khi tiÕn hµnh thùc hiÖn c¸c thÝ nghiÖm biÓu diÔn. ThÝ nghiÖm biÓu diÔn trong d¹y häc ho¸ häc tÝch cùc. §¶m b¶o kÕt qu¶ thÝ nghiÖm.Ban c¬ b¶n) b. b. §Ó ®¶m b¶o an toµn gi¸o viªn ph¶i x¸c ®Þnh ý thøc tr¸ch nhiÖm cao vÒ søc khoÎ tÝnh m¹ng cña häc sinh. VD: Tríc khi ®èt hi®ro.” (Ho¸ häc 10 . ®ång bé. 1.

cã mµu s¾c hµi hoµ. vÒ mÆt ph¬ng ph¸p ®Ó n©ng cao chÊt lîng c¸c thÝ nghiÖm biÓu diÔn gi¸o viªn cÇn chó ý thªm ®Õn néi dung sau ®©y: . c¸c dông cô thÝ nghiÖm cÇn bè trÝ sao cho häc sinh cã thÓ nh×n râ. Ngoµi nh÷ng yªu cÇu trªn. mü thuËt. tiÕt kiÖm ho¸ chÊt.viªn cÇn b×nh tÜnh kiÓm tra l¹i c¸c bíc tiÕn hµnh. C¸c dông cô cÇn cã kÝch thíc ®ñ lín ®Ó häc sinh ngåi cuèi líp cã thÓ quan s¸t ®îc.Chän c¸c ph¬ng ¸n thÝ nghiÖm ®¬n gi¶n. bµn biÓu diÔn thÝ nghiÖm ph¶i cã ®é cao cÇn thiÕt. . cã c¸c khÝ sinh ra nh : Cl2. s ph¹m.Trong thÝ nghiÖm nªn sö dông c¸c ho¸ chÊt häc sinh ®· quen biÕt. dÔ thµnh c«ng vµ ®Æc biÖt lµ ®¶m b¶o an toµn cho häc sinh. §èi víi c¸c thÝ nghiÖm cã kÌm theo sù thay ®æi mµu s¾c. nÕu cã ®iÒu kiÖn tríc khi tiÕn hµnh thÝ nghiÖm gi¸o viªn nªn gióp häc 4 . §¬ng nhiªn thÝ nghiÖm nghiªn cøu bµi míi th× chÊt ®ã ph¶i lµ míi ®èi víi häc sinh. . khi chuÈn bÞ gi¸o viªn cÇn lùa chän c¸c dông cô vµ sö dông lîng ho¸ chÊt thÝch hîp. Trùc quan lµ mét yªu cÇu c¬ b¶n cña thÝ nghiÖm biÓu diÔn .Sè lîng thÝ nghiÖm trong mét bµi nªn lùa chän võa ph¶i.Chän c¸c dông cô ®¬n gi¶n. §Ó gióp häc sinh tËp trung cao vµo c¸c ph¶n øng ho¸ häc diÔn ra trong c¸c dông cô thÝ nghiÖm. Nhng khi sö dông chÊt ®Ó rót ra nh÷ng kÕt luËn nµo ®ã.CÇn lùa chän nh÷ng thÝ nghiÖm phôc vô träng t©m bµi häc vµ phï hîp víi thêi gian trªn líp. . NO2…. ®¶m b¶o tÝnh khoa häc. c. th× nªn dïng c¸c chÊt quen thuéc. §¶m b¶o tÝnh trùc quan. t×m nguyªn nh©n vµ gi¶i thÝch cho häc sinh. .§Ó ®¶m b¶o tÝnh trùc quan. hoÆc c¸c chÊt kÕt tña t¹o thµnh th× dïng ph«ng ®Æt ë phÝa sau c¸c dông cô thÝ nghiÖm.

cã thÓ lµ nguån kiÕn thøc mµ häc sinh tiÕp thu díi sù híng dÉn cña gi¸o viªn trong qu¸ tr×nh quan s¸t thÝ nghiÖm.sinh t×m hiÓu vÒ cÊu t¹o. c¸c thÝ nghiÖm biÓu diÔn cã thÓ tiÕn hµnh thùc hiÖn b»ng hai ph¬ng ph¸p chÝnh: . . Sö dông thÝ nghiÖm biÓu diÔn trong gi¶ng d¹y lµ mét yªu cÇu hÕt søc quan träng v× m«n Ho¸ häc lµ bé m«n khoa häc thùc nghiÖm. 5 . gi¶i thÝch c¸c hiÖn tîng x¶y ra b»ng c¸ch ®Æt c©u hái ë c¸c giai ®o¹n kh¸c nhau cña thÝ nghiÖm ®Ó häc sinh chó ý quan s¸t.quan s¸t. V× vËy. kh«ng cã thÝ nghiÖm sÏ ¶nh hëng râ rÖt ®Õn viÖc n¾m b¾t kiÕn thøc cña häc sinh. m« t¶ hiÖn tîng. . Tuú theo néi dung kiÕn thøc vµ môc tiªu cña bµi häc mµ c¸c thÝ nghiÖm biÓu diÔn ®îc gi¸o viªn tiÕn hµnh thùc hiÖn theo ph¬ng ph¸p minh ho¹ hay ph¬ng ph¸p nghiªn cøu hoÆc cã thÓ tiÕn hµnh biÓu diÔn theo c¶ hai ph¬ng ph¸p. Tuy nhiªn trong hai ph¬ng ph¸p trªn th× ph¬ng ph¸p nghiªn cøu cã gi¸ trÞ lín h¬n.Ph¬ng ph¸p minh häa. v× nã t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn kh¶ n¨ng nhËn thøc cña häc sinh nh : . .Häc sinh n¾m ®îc môc ®Ých cña thÝ nghiÖm. Sö dông thÝ nghiÖm biÓu diÔn trong d¹y häc ho¸ häc tÝch cùc. nhËn xÐt vµ tr¶ lêi.Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu. t¸c dông vµ c¸ch sö dông c¸c dông cô ®ã. CÇn híng sù chó ý cña häc sinh vµo sù quan s¸t nh÷ng hiÖn tîng c¬ b¶n nhÊt cña thÝ nghiÖm cã liªn quan ®Õn néi dung bµi häc. Vai trß cña thÝ nghiÖm trong giê ho¸ häc cã thÓ kh¸c nhau.Trong qu¸ tr×nh tiÕn hµnh thÝ nghiÖm cÇn cã biÖn ph¸p tÝch cùc nh»m thu hót sù chó ý cña häc sinh vµo viÖc quan s¸t. 2. Chóng cã thÓ minh häa c¸c kiÕn thøc do gi¸o viªn tr×nh bµy.

gi¸o viªn ®· minh ho¹ cho c¸c kiÕn thøc ®· ®a ra b»ng thÝ nghiÖm(thÝ nghiÖm minh ho¹) . x¸c ®Þnh sè oxiho¸.rót ra kÕt luËn vÒ tÝnh chÊt cña chÊt.. TiÕp theo. Sau khi hoµn thµnh thÝ nghiÖm. néi dung ch¬ng tr×nh vµ s¸ch gi¸o khoa nh hiÖn nay. gi¸o viªn yªu cÇu häc sinh viÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng. 6 .Ph¬ng ph¸p minh ho¹: Gi¸o viªn th«ng b¸o cho häc sinh biÕt: Na nãng ch¶y ch¸y trong khÝ Cl2 víi ngän löa s¸ng chãi t¹o thµnh NaCl. chñ ®éng h¬n. Hay nãi c¸ch kh¸c. häc sinh sÏ thÊy nh÷ng ®iÒu gi¸o viªn m« t¶ ®îc kh¼ng ®Þnh vÒ mÆt thùc nghiÖm. Fe) hay kh«ng? Tríc khi tiÕn hµnh thùc hiÖn thÝ nghiÖm biÓu diÔn.gi¶i thÝch hiÖn tîng. Mét sè vÝ dô. Fe) Víi thÝ nghiÖm nµy. gi¸o viªn yªu cÇu häc sinh tËp trung quan s¸t hiÖn tîng x¶y ra. sau ®ã gi¸o viªn biÓu diÔn thÝ nghiÖm theo ph¬ng ph¸p nghiªn cøu. c©n b»ng. §Æc biÖt lµ cã t¸c dông kÝch thÝch häc sinh lµm viÖc tÝch cùc h¬n. . cuèi cïng gi¸o viªn tiÕn hµnh thùc hiÖn thÝ nghiÖm biÓu diÔn theo ph¬ng ph¸p minh ho¹ cho nh÷ng ®iÒu mµ gi¸o viªn võa th«ng b¸o.Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu: Gi¸o viªn ®Æt vÊn ®Ò: Cl2 cã t¸c dông ®îc víi kim lo¹i nh Na( hoÆc víi Cu. *VD 1: ThÝ nghiÖm vÒ Cl2 t¸c dông víi kim lo¹i Na (hoÆc víi Cu. Phï hîp víi viÖc ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc. gi¸o viªn cã thÓ tiÕn hµnh thùc hiÖn theo ph¬ng ph¸p minh ho¹ hay ph¬ng ph¸p nghiªn cøu: .

Fe)? Qua ®ã ta thÊy r»ng.V× vËy. víi cïng mét néi dung thÝ nghiÖm mµ gi¸o viªn cã thÓ tiÕn hµnh biÓu diÔn thÝ nghiÖm theo hai ph¬ng ph¸p kh¸c nhau. Cã nh÷ng thÝ nghiÖm gi¸o viªn ph¶i biÕt lùa chän. gi¸o viªn cã thÓ biÓu diÔn thÝ nghiÖm theo ph¬ng ph¸p minh ho¹ mÆc dï ph¬ng ph¸p nµy cßn nhiÒu h¹n chÕ so víi ph¬ng ph¸p nghiªn cøu. Cßn ®èi víi thÝ nghiÖm biÓu diÔn tiÕn hµnh thùc hiÖn b»ng ph¬ng ph¸p minh ho¹ th× häc sinh Ýt ®îc tham gia vµo ho¹t ®éng häc tËp vµ c¸c ho¹t ®éng häc tËp ®ã mang tÝnh thô ®éng.KÕt thóc thÝ nghiÖm. Tuy nhiªn. Nhng râ rµng víi ph¬ng ph¸p nghiªn cøu häc sinh ®îc tham gia vµo ho¹t ®éng häc tËp nhiÒu h¬n ( tr¶ lêi nhiÒu c©u hái vµ trªn c¬ së ®ã rót ra ®îc kiÕn thøc cÇn lÜnh héi) chñ ®éng h¬n vµ ®Æc biÖt lµ ph¸t huy ®îc tÝnh tÝch cùc cña häc sinh. thÝ nghiÖm ë ®©y chØ mang tÝnh chÊt minh ho¹ cho nh÷ng kiÕn thøc ®· ®îc th«ng b¸o. ¸p ®Æt. Ýt ph¸t huy ®ùîc tÝnh tÝch cùc. khoa häc bé m«n. gi¸o viªn yªu cÇu häc sinh tr¶ lêi c¸c c©u hái sau: + Nªu môc ®Ých cña thÝ nghiÖm? + HiÖn tîng quan s¸t ®îc? + ViÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng. häc sinh ®· ®îc th«ng b¸o hiÖn tîng x¶y ra còng nh s¶n phÈm t¹o thµnh sau ph¶n øng. Gi¶i thÝch? + Rót ra kÕt luËn vÒ tÝnh chÊt ho¸ häc cña Cl2 khi t¸c dông víi kim lo¹i Na( hoÆc víi Cu. sö dông ph¬ng ph¸p tiÕn hµnh thÝ nghiÖm phï hîp míi ®¶m b¶o ®óng ®îc môc tiªu vÒ kiÕn thøc. V× tríc khi ®îc quan s¸t thÝ nghiÖm do gi¸o viªn lµm. kh«ng t¹o ®îc yÕu tè bÊt ngê vµ sù høng thó cho häc sinh mµ trong häc tËp tÝch cùc th× nh÷ng yÕu tè nµy l¹i rÊt cÇn thiÕt. 7 . ë thÝ nghiÖm Cl2 t¸c dông víi kim lo¹i Na nh ®· nªu trªn. vÒ mÆt khoa häc thùc nghiÖm. ®Ó ph¸t huy ®îc tÝnh tÝch cùc ë häc sinh th× trong thùc tÕ gi¶ng d¹y gi¸o viªn cÇn sö dông ph¬ng ph¸p nghiªn cøu.

gi¸o viªn yªu cÇu häc sinh tr¶ lêi c¸c c©u hái sau: + Nªu hiÖn tîng x¶y ra? + V× sao níc trong chËu phun vµo b×nh? + KÕt luËn vÒ ®é tan cña khÝ hi®ro clorua? Qua quan s¸t thÝ nghiÖm vµ tr¶ lêi c©u hái häc sinh sÏ thÊy nh÷ng ®iÒu gi¸o viªn th«ng b¸o lµ ®óng víi thùc nghiÖm. ngêi ta ®· x¸c ®Þnh ®îc ë 20 0C. gi¸o viªn míi tiÕn hµnh lµm thÝ nghiÖm biÓu diÔn theo ph¬ng ph¸p minh ho¹ ®ång thêi yªu cÇu häc sinh quan s¸t thÝ nghiÖm. ta h·y so s¸nh ®Ó thÊy r»ng ph¶i sö dông ph¬ng ph¸p nghiªn cøu míi ®¶m b¶o ®îc nh÷ng môc tiªu nh ®· nªu trªn. ta tiÕn hµnh thùc hiÖn thÝ nghiÖm biÓu diÔn b»ng c¶ hai ph¬ng ph¸p minh ho¹ vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu. møc ®é tan cña khÝ hi®ro clorua nh thÕ nµo? §Ó tr¶ lêi c©u hái nµy 8 .Nh khi nghiªn cøu ®é tan cña khÝ hi®ro clorua trong níc. mét thÓ tÝch níc cã thÓ hoµ tan tíi gÇn 500 thÓ tÝch khÝ hi®ro clorua. .Th«ng qua hai ph¬ng ph¸p nµy.Ph¬ng ph¸p minh ho¹: Gi¸o viªn th«ng b¸o : TiÕn hµnh thùc hiÖn thÝ nghiÖm vÒ khÝ hi®ro clorua ta thÊy níc cã thÓ tù ch¶y ngîc vµo b×nh ®ùng khÝ hi®ro clorua do khÝ hi®ro clorua tan rÊt nhiÒu trong níc . . Sau khi th«ng b¸o nh trªn. * VD 2: ThÝ nghiÖm vÒ tÝnh tan cña khÝ hi®ro clorua.Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu: Dïng ph¬ng ph¸p nghiªn cøu gi¸o viªn chØ cÇn ®Æt vÊn ®Ò ng¾n gän nh díi ®©y ®Ó híng sù tËp trung cao nhÊt cña häc sinh vµo quan s¸t thÝ nghiÖm: KhÝ hi®ro clorua cã tan trong níc kh«ng. KÕt thóc thÝ nghiÖm. Lµm thÝ nghiÖm chÝnh x¸c.

Víi ph¬ng ph¸p minh ho¹ th× tÝnh tÝch cùc. chñ ®éng vµ ®¹t hiÖu qu¶ cao h¬n trong häc tËp ë häc sinh. tr¶ lêi c©u hái. gi¸o viªn yªu cÇu häc sinh tr¶ lêi nh÷ng c©u hái nh ë phÇn ph¬ng ph¸p minh ho¹. ta dÔ dµng thÊy ë ph¬ng ph¸p nghiªn cøu sÏ ph¸t huy ®îc tÝnh tÝch cùc. v× häc sinh ph¶i tù m×nh nghiªn cøu thÝ nghiÖm do gi¸o viªn biÓu diÔn trªn c¬ së c¸c ho¹t ®éng häc tËp nh : Quan s¸t. yÕu tè bÊt ngê ®Ó g©y nªn sù hµo høng trong häc tËp lµ rÊt tèt. kiÕn thøc lÜnh héi theo ph¬ng ph¸p nµy bÒn v÷ng. tõ ®ã rót ra ®îc kiÕn thøc cÇn lÜnh héi: KhÝ hi®ro lµ khÝ tan rÊt nhiÒu trong níc. gi¸o viªn tiÕn hµnh biÓu diÔn thÝ nghiÖm theo ph¬ng ph¸p nghiªn cøu. V× phÇn lín hiÖn tîng x¶y ra trong thÝ nghiÖm vµ néi dung c©u tr¶ lêi ®· ®îc gi¸o viªn th«ng b¸o tríc khi tiÕn hµnh lµm thÝ nghiÖm. MÆt kh¸c. Qua vÝ dô trªn râ rµng lµ ®Ó phï hîp víi viÖc ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc. Tõ thÝ nghiÖm vÒ ®é tan cña khÝ hi®ro clorua ®îc biÓu diÔn b»ng hai ph¬ng ph¸p kh¸c nhau. chñ ®éng ë häc sinh bÞ mÊt ®i rÊt nhiÒu ®Æc biÖt lµ yÕu tè bÊt ngê kh«ng cßn n÷a. MÆt kh¸c. 9 . s¸ch gi¸o khoa nh hiÖn nay th× sö dông ph¬ng ph¸p nghiªn cøu trong thÝ nghiÖm biÓu diÔn sÏ ph¸t huy ®îc tÝnh tÝch cùc. s©u s¾c h¬n so víi ph¬ng ph¸p minh ho¹. KÕt thóc thÝ nghiÖm. häc sinh cã thÓ kh«ng quan s¸t thÝ nghiÖm nhng vÉn cã thÓ tr¶ lêi ®îc c©u hái do gi¸o viªn ®Æt ra. Sau khi ®Æt vÊn ®Ò nh trªn.t«i vµ c¸c em cïng nhau nghiªn cøu thÝ nghiÖm vÒ ®é tan cña khÝ hi®ro clorua trong níc. chñ ®éng cña häc sinh h¬n. néi dung ch¬ng tr×nh.

mÞn.Víi ph¬ng ph¸p minh ho¹ gi¸o viªn thêng chØ dïng khi d¹y thÝ nghiÖm vÒ ®iÒu chÕ hay nhËn biÕt c¸c chÊt. . tØ lÖ vÒ khèi lîng lµ 7g Fe vµ 4g S (hoÆc cã thÓ íc lîng b»ng m¾t 3 thÓ tÝch Fe víi 1 thÓ tÝch S) ThÝ nghiÖm nµy thêng lµm sau khi trén lÉn gi÷a Fe vµ S mµ u thÕ h¬n thuéc vÒ bét Fe kh«ng mÞn. + V× ph¶n øng to¶ nhiÖt nªn chØ cÇn ®èt cha tíi mét phót mét ®èm ®á ë ®¸y èng xuÊt hiÖn (lu ý khi ®ã ë phÇn gi÷a hçn hîp ®en ®i do S nãng ch¶y nhng nöa 10 .Nguyªn nh©n: + Bét Fe kh«ng mÞn. Do ®ã. ®èt 2-3 phót hoÆc l©u h¬n kÕt qu¶ vÉn nh vËy. II.Kinh nghiÖm ®Ó thÝ nghiÖm thµnh c«ng: + Bét Fe ph¶i nhuyÔn. Díi ®©y. §©y lµ nh÷ng thÝ nghiÖm biÓu diÔn trong ch¬ng tr×nh ho¸ häc líp 10 – Ban c¬ b¶n. (líp 10 . ®Æc biÖt lµ ®èi víi c¸c thÝ nghiÖm khã thµnh c«ng. + TØ lÖ vÒ khèi lîng hoÆc tØ lÖ vÒ thÓ tÝch cha ®óng. . lu huúnh. ThÝ nghiÖm vÒ S t¸c dông víi Fe. 1.HiÖn tîng: Nh÷ng hiÖn tîng thêng gÆp lµ S ch¶y ra. Kinh nghiÖm ®Ó thµnh c«ng khi thùc hiÖn mét sè thÝ nghiÖm biÓu diÔn vÒ clo. oxi. S nãng ch¶y trong toµn khèi hçn hîp vµ Fe kh«ng cßn ®Ó ph¶n øng. ®Ó thùc hiÖn thµnh c«ng thÝ nghiÖm nãi chung vµ thÝ nghiÖm biÓu diÔn nãi riªng th× ngoµi viÖc n¾m v÷ng nguyªn t¾c vµ ph¬ng ph¸p tiÕn hµnh thÝ nghiÖm ®ßi hái ngêi gi¸o viªn ph¶i cã kinh nghiÖm thùc tÕ trong khi lµm thÝ nghiÖm. S víi mét sè kim lo¹i. O2. Fe kh«ng ch¸y. . nÕu ®èt hçn hîp bét Fe kh«ng mÞn.Ban c¬ b¶n) Trong ho¸ häc. t«i xin nªu lªn kinh nghiÖm ®Ó thµnh c«ng khi tiÕn hµnh thùc hiÖn thÝ nghiÖm biÓu diÔn vÒ Cl2.

.Nguyªn nh©n: + Do buéc kh«ng chÆt que diªm hay mÈu than hoÆc ®Ó than ch¸y qu¸ l©u nªn thÓ tÝch than nhá l¹i vµ r¬i xuèng khi Fe cha kÞp ch¸y. . B×nh thñy tinh bÞ vì khi ®ang lµm thÝ nghiÖm.HiÖn tîng: HiÖn tîng thêng gÆp lµ que diªm hay mÈu than måi bÞ r¬i xuèng b×nh O2. KÕt qu¶ thÝ nghiÖm thµnh c«ng. 3. tèt nhÊt lµ 1 d©y phanh xe ®¹p) dµi ®é 30 cm cuén thµnh lß so vµ ë ®Çu buéc chÆt 1/ 3 que diªm. + §èt cho que diªm ch¸y(hoÆc nung nãng ®á mÈu than) vµ ®a nhanh vµo b×nh oxi. + Kh«ng cho níc hoÆc Ýt c¸t vµo b×nh oxi. ThÝ nghiÖm vÒ O2 t¸c dông víi Fe. Fe kh«ng ch¸y. + MÈu than cha nung nãng ®á(nÕu måi lµ than). + D©y Fe qu¸ to.Kinh nghiÖm ®Ó thÝ nghiÖm thµnh c«ng: + Cho Ýt níc trong b×nh oxi.(hoÆc Ýt c¸t s¹ch) + Dïng giÊy nh¸m chµ s¹ch gØ hoÆc bÈn trªn d©y Fe (d©y s¾t kh«ng nªn to qu¸. HiÖn tîng ph¶n øng x¶y ra rÊt ®Ñp vµ hÊp dÉn.bªn trªn vÉn cßn nguyªn mµu vµng vµ x¸m cña hçn hîp) lËp tøc rót ®Ìn cån ra vÖt s¸ng ®á tù ch¸y tan dÇn kh¾p hçn hîp. + HoÆc do miÖng b×nh oxi nhá. . + D©y Fe bÞ gØ hoÆc bÞ bÈn. 2. . thao t¸c chËm lµm mÊt nhiÖt hoÆc que diªm qu¸ dµi ch¸y l©u lµm mÊt mét lîng lín oxi nªn kh«ng ®ñ oxi cho Fe ph¶n øng. Fe nãng ch¶y viªn thµnh giät trßn.HiÖn tîng: 11 . d©y s¾t vµ que diªm måi qu¸ dµi v× thÕ d©y s¾t bÞ rung. Que diªm ch¸y m¹nh lµm cho sîi d©y Fe nãng lªn vµ ch¸y khi hÕt oxi ë ®Çu d©y Fe. ThÝ nghiÖm vÒ Cl2 t¸c dông víi Fe.

Kinh nghiÖm ®Ó thÝ nghiÖm thµnh c«ng: + Dïng d©y Fe to b»ng 1 sîi d©y phanh xe ®¹p hoÆc to h¬n mét chót (tèt nhÊt dïng lu«n 1 sîi d©y phanh xe ®¹p) cä s¹ch. 12 . +§èt nãng ®á ®Çu d©y Fe ®· cuén h×nh lß xo råi ®a nhanh vµo b×nh dùng Cl2. + Kh«ng ®ñ Cl2 ®Ó ph¶n øng víi Fe do thu khÝ Cl2 vµo b×nh qu¸ nhá hoÆc thu Cl2 vµo b×nh nhng cha ®ñ. dµi 30 cm. + D©y Fe cha ®îc lµm s¹ch gØ hay bÈn hoÆc d©y Fe nhá qu¸ ch¸y nhanh nªn häc sinh kh«ng kÞp quan s¸t hiÖn tîng x¶y ra. mét ®Çu cuén thµnh h×nh lß xo. .Nguyªn nh©n: + Do nung d©y Fe cha ®ñ nãng hoÆc thao t¸c ®a d©y Fe vµo b×nh Cl2 chËm lµm mÊt nhiÖt. .HiÖn tîng thêng gÆp lµ d©y Fe kh«ng ch¸y hoÆc ch¸y qu¸ nhanh. + Thu ®Çy khÝ Cl2 vµo b×nh cÇu ®¸y b»ng hoÆc b×nh tam gi¸c 250 ml. mét ®Çu quÊn chÆt vµo ®òa thuû tinh xuyªn qua nót cao su.

C. gi¸o viªn cÇn vËn dông linh ho¹t viÖc ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc. rÊt mong nhËn ®îc sù ®ãng gãp cña quý cÊp 13 . Sö dông thÝ nghiÖm gãp phÇn n©ng cao chÊt lîng d¹y häc m«n Ho¸ häc. s¸ng t¹o cña häc sinh. Néi dung s¸ng kiÕn kinh nghiÖm trªn ®· ®îc kiÓm nghiÖm qua thùc tÕ gi¶ng d¹y t¹i trêng TCSP cho thÊy nã phï hîp víi viÖc ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc hiÖn nay. MÆt kh¸c. Do ®ã. Tuy nhiªn. chñ ®éng. lµm nhiÒu thÝ nghiÖm ®Ó rót ra ®îc nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm cho b¶n th©n. MÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng. tuú thuéc vµo môc tiªu cña bµi häc mµ gi¸o viªn cã thÓ lùa chän ph¬ng ph¸p minh ho¹ hay ph¬ng ph¸p nghiªn cøu cho phï hîp. sö dông c¸c ph¬ng tiÖn d¹y häc hiÖn ®¹i vµ nhÊt lµ ®¶m b¶o thÝ nghiÖm thµnh c«ng ë møc cao nhÊt. gi¸o viªn cÇn chó träng sö dông ph¬ng ph¸p nµy trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y bé m«n. t¹o ®îc niÒm tin khoa häc cho häc sinh. §iÒu nµy chØ cã ®îc khi gi¸o viªn t×m tßi nghiªn cøu. song cã thÓ cßn nh÷ng thiÕu sãt. KÕt luËn ThÝ nghiÖm ho¸ häc gi÷ vai trß rÊt quan träng trong qu¸ tr×nh nhËn thøc. NÕu trong mét thÝ nghiÖm biÓu diÔn cã thÓ sö dông ®îc c¶ hai ph¬ng ph¸p minh ho¹ vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu th× gi¸o viªn thêng ph¶i sö dông ph¬ng ph¸p thø hai. ph¸t triÓn vµ gi¸o dôc. §Æc biÖt lµ khi sö dông thÝ nghiÖm biÓu diÔn b»ng ph¬ng ph¸p nghiªn cøu v× ph¬ng ph¸p nµy ph¸t huy ®îc tÝnh tÝch cùc.

Néi dung. Trang 1 2 2 8 11 14 . ngµy 30 th¸ng 12 n¨m 2007. Ngêi viÕt Ph¹m Hoµi Minh môc lôc A. ThÝ nghiÖm biÓu diÔn ®Ó d¹y häc ho¸ häc tÝch cùc. I. B. C. lu huúnh. II. Më ®Çu. oxi. Kinh nghiÖm thµnh c«ng khi thùc hiÖn mét sè thÝ nghiÖm biÓu diÔn vÒ clo.trªn vµ ®ång nghiÖp ®Ó s¸ng kiÕn kinh nghiÖm cña t«i hoµn thiÖn h¬n. KÕt luËn. Xin tr©n träng c¶m ¬n! NghÜa Lé.

( Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc . Tµi liÖu båi dâng gi¸o viªn m«n Ho¸ häc 10.Tµi liÖu tham kh¶o 1. (Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc – N¨m 2007) T¸c gi¶: NguyÔn Xu©n Trêng Lª Xu©n Träng 3.Tµi liÖu båi dâng gi¸o viªn m«n Ho¸ häc 11.ThÝ nghiÖm ho¸ häc. (Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc – N¨m 2006) T¸c gi¶: NguyÔn Xu©n Trêng Lª Xu©n Träng 2.N¨m 2001) T¸c gi¶: TrÇn Quèc §¾c 15 .

N¨m 1980) T¸c gi¶: NguyÔn C¬ng D ¬ng Xu©n Trinh TrÇn Träng D ¬ng 16 . ( Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc .ThÝ nghiÖm thùc hµnh lÝ luËn d¹y häc ho¸ häc.3.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful