PHẦN 1- NGUYÊN LIỆU MÍA VÀ CÁC BIẾN ĐỔI HÓA SINH HỌC TRONG QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT

ĐƯỜNG
I.ĐẶC TÍNH MỘT SỐ GIỐNG MÍA ĐƯỢC TRỒNG Ở NƯỚC TA.
Mía là nguyên liệu quan trọng của ngành công nghiệp sản xuất đường trên thế giới và là nguồn nguyên liệu duy nhấtđể sản xuất đường saccaroza ở nước ta. Mía có nguồn gốc từ Ấn Độ, từ một loài cây hoang dại nay đã trở thành một loại cây quan trọng của ngành công nghiệp đường. Cây mía thuộc họ hoà thảo- Graminae, giống Saccharum. Tên gọi của giống mía lai tạothường lấy tên của người nghiên cứu hay tên của địa phương thí nghiệm. Mía được trồng ở nhiều nước trên giới, phân bố ở phạm vi từ 35 độ vĩ nam đến 35 độ vĩ bắc. Các nước trồng nhiều mía như:Ấn Độ , Cuba, Brazin, Mehicô , Trung Quốc... Ở nước ta hiện nay có 3 vùng mía lớn là : miền Bắc và khu bốn cũ; duyên hải Miền Trung và Tây nguyên; Đông Nam bộ và đồng bằng Sông Cửu long 1. Thế nào là một giống mía tốt? Giống mía tốt chỉ là một khái niệm tương đối. Một giống mía có thể được xem là tốt ở nơi này nhưng lại không thích hợp ở nơi khác và ngược lại. Giống mía chịu hạn tốt chưa hẳn đã chịu được ngập úng, chua phèn; lại có giống chín sớm,giống chín muộn; giống có tỉ lệ đường cao nhưng năng suất nông nhiệp lại thấp và ngược lại. Hoặc là có giống thích hợp với chế biên cơ giới nhưng lại không thích hợp với điều kiện chế biến thủ công v.v.. Chính vì vậy người ta đã đi đến định nghĩa: Trong từng trường hợp cụ thể của một vùng sinh thái, ở một trình độ sản xuất và chế biến nhất định, một giống mía nào đó cho năng suất cao, phẩm chất tốt (nhiều đường) và thích hợp với những điều kiện sản xuất và chế biến thì đó là giống mía tốt và ngược lại. 2. Ý nghĩa kinh tế của cơ cấu giống mía sản xuất: Trong thực tế của đời sống, rất khó có thể chọn được giống mía gọi là lý tưởng, thoả mãn tất cả những yêu cầu của con người. Thông thường một giống mía có được ưu điểm này thì lại mắc nhược điểm khác. Cây mía là nguyên liệu chế biến đường, hiệu quả kinh tế của mỗi xí nghiệp công nghiệp được tính bằng hiệu suất tổng thu hồi và thời gian mùa chế biến (dài hay ngắn). Chính vì vậy: Trong sản xuất, các giống mía bao giờ cũng được bố trí thành một cơ cấu để bổ sung cho nhau những ưu điểm và hạn chế những nhược điểm, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho sản xuất và chế biến. Một cơ cấu giống sản xuất hợp lý ở một vùng sinh thái cụ thể tối thiểu cũng phải có từ 3 đến 5 giống mía, bao gồm: giống chín sớm, giống chín muộn, giống giàu đường, giống có năng suất nông nghiệp cao ...và thích hợp các điều kiện mùa vụ sản xuất, chế biến của vùng sao cho đảm bảo cung cấp đủ nguyên liệu chất lượng và rải vụ chế biến. 3. Tiêu chuẩn chung cho một giống mía sản xuất: • Năng suất nông nghiệp cao (chú ý giống mía có tốc độ sinh trưởng nhanh) • Tỷ lệ đường trên mía cao (chú ý giống mía chín sớm hoặc giống có tỉ lệ đường cao ở đầu vụ chế biến) • Khả năng để gốc tốt (tái sinh mạnh) • Kháng sâu bệnh (các loại sâu bệnh hại quan trọng) • Thích hợp với điều kiện chế biến công nghiệp (cơ giới, bán cơ giới hoặc thủ công .) • Không hoặc ít ra hoa • Và một số yêu cầu khác tuỳ từng vùng sinh thái.
GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 1

http://www.ebook.edu.vn

4. Một số giống mía được trồng ở nước ta: a. Giống chín sớm: * Giống Comus (Aramboo x Q813) Nguồn gốc Úc, nhập vào Việt Nam từ năm 1960. Hiện nay vẫn là giống mía trồng chủ yếu ở vùng mía Tây nam bộ. Ưu điểm là thích hợp với những vùng đất phèn, thấp. Nhược điểm: chịu hạn kém, dễ bị sâu đục thân tấn công Đặc điểm hình thái - Cây thân to, mọc thẳng, dóng hình trống nối nhau hình zig-zag. Vỏ màu xanh, ẩn tím, khi rọi nắng có màu tím, sáp phủ dày. Mắt mầm hình ngũ giác, cánh mầm hẹp, rãnh mầm ngắn - Lá phiến rộng, màu xanh thẩm, bẹ lá có ít lông - Ra hoa muộn, tỉ lệ hoa thấp Đặc điểm nông nghiệp - Mía mọc mầm và đẻ nhánh sớm, tỉ lệ mọc mầm khá, sức đẻ nhánh trung bình. - Năng suất có thể đạt từ 80 đến trên 100 tấn mía cây/ha Đặc điểm công nghiệp - Mía chín sớm (10-11 tháng tuổi); tỉ lệ đường trên mía khá. * Giống VN84-4137 (Ja60-5 x lai hổn hợp) Là giống mía Việt Nam do Viện nghiên cứu mía đường Bến cát lai tạo năm 1984. Năm 1991 được hội đồng khoa học và công nghệ Bộ NN&PTNT cho phép khu vực hoá ở vùng mía các tỉnh phía nam và năm 1998 được công nhận là giống mía quốc gia. Ưu điểm là chín sớm, tỉ lệ đường trên mía cao (giàu đường); mía mọc khoẻ, nhiều cây, kháng sâu bệnh. Nhược điểm: thân cây có độ lớn trung bình. Đặc điểm hình thái - cây mọc thẳng, độ lớn trung bình, dóng hình chuỳ ngược. Vỏ màu xanh vàng ẩn tím, mắt mầm hình tròn không có rãnh mầm . - lá phiến rộng trung bình, bẹ lá có nhiều lông - ra hoa ít hoặc không ra hoa Đặc điểm nông nghiệp - mía mọc mầm và đẻ nhánh sớm,tập trung ; tỉ lệ mọc mầm và sức đẻ nhánh khá; tốc độ làm nhánh vương cao nhanh, khả năng để gốc tốt. - Trong điều kiện thâm canh trên vùng đất cao năng suất có thể đạt từ 70,80 đến trên 100 tấn mía cây/ha Đặc điểm công nghiệp - mía chín sớm tỉ lệ đường trên mía rất cao (hơn các giống mía khác 1,2%) ngay ở đầu vụ chế biến chữ đường đã đạt trên 10. b. Giống chín trung bình * Giống ROC10 (ROC5 x F152) Nguồn gốc Đài loan, hiện đang trồng ở miền Bắc và một số nơi khác. Ưu điểm : trong điều kiện thâm canh năng suất nông nghiệp đạt rất cao, tỉ lệ đường trên mía khá. Nhược điểm: dễ bị sâu đục thân tấn công Đặc điểm hình thái - Cây thân to, mọc thẳng, dóng hình ống chỉ. Vỏ màu xanh, nhạt sáp phủ dày, khi rọi nắng sáp chảy tạo thành màu tro loang lổ. Mắt mầm hình ngũ giác, không có, rãnh mầm - Lá phiến trung bình màu xanh thẩm sắp theo chiều xiên, bẹ lá màu xang ôm chặt thân, không có lông và khó tự bong, không có tai lá - mía ra hoa Đặc điểm nông nghiệp
GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 2

http://www.ebook.edu.vn

- Mía mọc mầm và đẻ nhánh sớm tập trung, tỉ lệ mọc mầm và sức đẻ nhánh khá - Giống mía này đòi hỏi những loại đất tốt, độ phì nhiêu cao. Trong diều kiên thâm canh và có tưới, Roc 10 cho năng suất mía cây cao Đặc điểm công nghiệp - Mía chín trung bình(11-12 tháng tuổi); tỉ lệ đường trên mía khá. Giống mía này có thể bố trí vào cơ cấu giống thu hoạch vào giữ và cuối vụ chế biến * Giống VN84-196 (VN6628 x lai hổn hợp) Là giống mía Việt Nam do viện nghiên cứu mía đường Bến cát lai tạo năm 1984. Năm 1995 được hội đồng khoa học và công nghệ Bộ NN&PTNT công nhận là giống mía mới, cho phép khu vực hoá ở vùng mía các tỉnh phía nam. Ưu điểm là tốc độ sinh trưởng nhanh, tỉ lệ đường trên mía. Nhược điểm: chịu hạn kém. Đặc điểm hình thái - Cây thân to mọc thẳng, dóng hình trụ nối nhau kiểu zig-zag. Vỏ màu xanh, mắt mầm hình tròn không có rãnh mầm . - Lá phiến rộng , bẹ lá màu xanh nhạt không có lông và dễ bong - Mía không hoặc ít ra hoa Đặc điểm nông nghiệp - Mía mọc mầm và đẻ nhánh sớm, tập trung ; tỉ lệ mọc mầm và sức đẻ nhánh khá; tốc độ sinh trưởng nhanh, để gốc tốt. - Trong điều kiện thâm canh trên vùng đất cao năng suất có thể đạt từ 70,80 đến trên 100 tấn mía cây/ha. Đặc điểm công nghiệp - Mía chín trung bình sớm tỉ lệ đường trên mía rất cao . Có thể bố trí giống này vào cơ cấu các giống thu hoạch đầu và giữa vụ chế biến. c. Giống chín muộn: * Giống My 55-14 (CP34-79 x B45-181) Nguồn gốc Cu ba, nhập vào Việt Nam 1974. Hiện nay trồng ở Đông nam bộ (Tây ninh, Đồng nai) và miền Bắc. Ưu điểm là mọc khoẻ, tốc độ sinh truởng nhanh nên có thể cho năng suất nông nghiệp rất cao. Nhược điểm: ra hoa mạnh ở Nam bộ. Đặc điểm hình thái - Cây thân to, mọc thẳng, dóng hình chuỳ ngược. Vỏ màu tím, mắt mầm hình tròn, đỉnh mầm có một chùm lông nhỏ - Lá phiến trung bình, màu xanh thẩm, bẹ lá màu xanh nhạt, có lông và khi già bẹ lá tự bong. - Ở Nam bộ ra hoa mạnh, ở miền Bắc ra hoa ít hoặc không ra hoa. Đặc điểm nông nghiệp - Mía mọc mầm và đẻ nhánh sớm tập trung, tỉ lệ mọc mầm và sức đẻ nhánh khá. - Trong điều kiện thâm canh ở vùng đất cao năng suất mía cây có thể đạt từ 80 đến trên 100 tấn /ha Đặc điểm công nghiệp - Mía chín trung bình muộn (12-14 tháng tuổi); tỉ lệ đường trên mía trung bình khá. * Giống F157 (F146 x PT51-1) Nguồn gốc Đài loan nhập vào miền Nam năm 1970 do phòng Nông vụ Nhà máy Đường Quảng Ngãi tuyển chọn, giống này được trồng phổ biến ở Quảng Ngãi. Đặc điểm hình thái - Thân to trung bình, gốc hơi nhỏ, lóng hình chóp cụt, vot màu xanh sáng, hơi tím . - Phiến lá to trung bình, bẹ không có lông - ra hoa ít
GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 3

http://www.ebook.edu.vn

caroten.edu. Tính chất lý hoá của một số thành phần quan trọng: 2. Ví dụ: 0 Nhiệt độ( C) Độ hoà tan (g/100g) 0 179.năng suất trung bình Đặc điểm công nghiệp .. 3 o +Tỷ trọng 1. antoxian P2O5.1 100 487. thì độ hoà tan của đường tăng lên... fructoza a. Cl.. 2. . Trọng lượng phân tử 342.2 50 260. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 4 http://www. độ hoà tan tăng khi nhiệt độ tăng. pentosan. NH3 . CaCl2 làm giảm độ hoà tan của đường. Ngược lại nếu có đường glucoza. Vì vậy đường không bao giờ kết tinh hoàn toàn và đó là nguyên nhân tạo thành mật rỉ.3 2% Các chất phi đường khác : 1 . Đường saccaroza : Công thức phân tử C12H22O11 . fructoza. Quế đường. Na2O. Prôtêin. trong suốt. areban.chín trung bình muộn. tỉ lệ đường khá Cùng với những giống mía giới thiệu ở trên trong sản xuất mía của ta hiện nay ở một số nơi còn trồng những giống mía khác như: VĐ79-177. ROC9..2 • Trong dung dịch đường không tinh khiết độ hoà tan còn phụ thuộc vào những chất không đường.1. ROC17. amit..3% Trong đó đường saccaroza là thành phần quan trọng nhấtcủa cây mía và là sản phẩm của quá trình sản xuất đường.vn . linhin Chất khô Nước Chất không Đường saccaroza đường (CKĐ) CKĐ Không CKĐ Chứa Chất màu: Chất vô cơ: chứa nitơ: nitơ: Xantophin.ebook. Bảng thành phần hoá học của mía: Mía Phần rắn Phần lỏng Xơ mía Nước mía cenlulosa.. R570. NaCl.Tính chất lý học: + Tồn tại ở dạng tinh thể. MgCl2.Đặc điểm nông nghiệp . để gốc tốt . THÀNH PHẦN HOÁ HỌC CỦA MÍA: 1. II. vươn cao nhanh. không màu.nẩy mầm đẻ nhánh sớm. nhiệt độ nóng chảy 186-188 C + Độ hoà tan: * Tan tốt trong nước. Nếu dung dịch có KCl.. CaO. Glucoza . cấu tạo từ hai loại đường đơn là glucoza và fructoza. SiO2. K2O. Thành phần hoá học trung bình khi mía chín dao động trong khoảng sau đây: Nước : 70-75% Xơ : 9 -14% Saccaroza : 10 -16% Glucoza và Fructoza : 0.5879g/cm .amin.. Quế dẫn tuyển.3 đvC.

Thời gian tác dụng: thời gian phản ứng càng lâu thì tạo thành đường chuyển hoá càng nhiều.edu. Còn gọi là dụng cụ phân cực kế hay còn gọi là đường kế. piridn. + Độ nhớt: • Tỷ lệ thuận với nồng độ. benzen. Tỷ lệ nghịch với nhiệt độ. amyl axetat. CCl4. • Quá trình chuyển hoá ảnh hưởng không tốt đến sản xuất đường vì nó làm tổn thất đường saccaroza và gây khó khăn cho quá trình kết tinh đường. lọc.pH và nhiệt độ của dung dịch: pH càng thấp. + Độ ngọt: độ ngọt của đường do gốc OH tạo nên. nghĩa là khi tăng nhiệt độ thì độ nhớt giảm. • Độ nhớt của dung dịch đường ảnh hưởng lớn đến các quá trình lắng. Đường saccaroza còn hoà tan giới hạn trong anilin. + Tác dụng của kiềm: GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 5 0 • http://www. Phản ứng trên gọi là phản ứng nghịch đảo đường hoặc phản ứng chuyển hoá đường • Tốc độ chuyển hoá phụ thuộc vào : .5 -20 Hỗn hợp glucoza và fructoza tạo thành có góc quay trái nguợc với góc quay phải của saccaroza do đó hổn hợp đường đó được gọi là đường nghịch đảo hay đường chuyển hoá. + Tính chất quay cực của đường saccaroza : • Đường saccaroza làm quay mặt phẳng phân cực ánh sáng sang phải • Độ quay cực riêng của saccaroza rất ít phụ thuộc vào nồng độ và nhiệt độ.8 -92. CS2.vn . cloroform. Lợi dụng tính chất này người ta chế tạo ra dụng cụ để đo nồng độ chất khô trong dung dịch đường có tên là chiết quang kế. Do đó rất thuận tiện cho việc xác định đường bằng phương pháp phân cực. + Tính chất khúc xạ của dung dịch đường: Nồng độ dung dịch đường càng lớn thì chiết xuất càng lớn.Tính chất hoá học: + Tác dụng của axit: • Dưới tác dụng xúc tác của axit. Nếu lấy độ ngọt của saccaroza là 100 để so sánh thì : lactose (16) < maltose(32) < glucoza(74) < saccaroza < fructoza (173) Như ở trên ta thấy nếu dung dịch đường chứa nhiều đường khử (glucoza fructoza ) thì ngọt hơn dung dịch đường saccaroza tinh khiết. etyl axetat. nhiệt độ càng cao thì tốc độ chuyển hoá đường càng nhanh chóng. .Không hoà tan trong dầu hoả.Vì vậy độ hoà tan của đường không tinh khiết được xác định không những chỉ có nhiệt độ mà còn phụ thuộc vào các tạp chất có trong dung dịch.kết tinh. tecpen. 0 • Trị số độ quay cực trung bình của saccaroza là +66. đường saccaroza bị thuỷ phân thành glucoza và fructoza theo phản ứng: C12H22O11 + H2O H+ C6H12O6 + C6H12O6 glucoza fructoza Saccaroza 0 0 0 +52. Lợi dụng tính chất này chế tạo ra một loại máy đo là kính chuyển quang có thể đo được tỷ lệ phần trăm hàm lượng saccaroza trong dung dịch. .8 +66. Vì glucoza + fructoza có độ ngọt bằng (74+173)/2 > 100 (độ ngọt của saccaroza).ebook. đường saccaroza hoà tan một ít. phenol và NH3. Độ nhớt tăng thì tốc độ của các quá trình đó đều giảm. ancol và glixerin khan. Trong dung dịch ancol có nước.5 • Dung dich có tính kiềm sẽ làm giảm khả năng quay cực của đường saccaroza. nghĩa là khi nồng độ tăng thì độ nhớt tăng ( đầu tiên tăng chậm sau tăng lên rất nhanh).

CaO + H2O (mônôsacarat canxi) C12H22O11 + 2Ca(OH)2  C12H22O11.2CaO + 2H2O ( disacarat canxi) C12H22O11 + 3Ca(OH)2  C12H22O11. .05% pH = 12 thì saccaroza bị phân huỷ 0. • Phản ứng tạo caramen làm tăng độ màu của dung dịch đường non. fructoza có góc 0 quay trái. góc quay cực của fructoza là -92.5% • Dưới tác dụng của các kim loại kiềm thổ.8 .Tính chất hoá học: + Tác dụng của kiềm: o • Ở nhiệt độ thấp (60 C) trong môi trường kiềm loãng xãy ra sự đồng phân hoá Glucoza → maltoza ↓ Fructoza GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 6 http://www.2. Ví dụ: Khi đun sôi trong 1 giờ .Tính chất lý học: + Độ hoà tan: Độ hoà tan của glucoza và fructoza tỷ lệ thuận theo nhiệt độ.3CaO + 3H2O (trisacarat canxi) Trong đó monosaccat và disaccarat hoà tan còn trisacarat canxi thì không tan.ebook. đường thành phẩm và màu này khó loại. góc quay cực của glucoza là +52. + Tác dụng của emzim: • Dưới tác dụng của enzim invertaza. mất 15% nước gọi là caramenlen. saccaroza bị phân huỷ thành aldehyt. Glucoza và fructoza: . khi đường bị mất 10% nước gọi là caramenlan. + Tác dụng của nhiệt độ: • Dưới tác dụng của nhiệt độ >200oC saccaroza mất nước tạo thành các chất caramen có màu từ vàng đến nâu đen. Môi trường có pH càng lớn thì saccaroza bị phân huỷ càng nhiều. axit hữu cơ và các tạp chất có màu vàng nâu. dung dịch đường biến thành sacarat (muối của nó) Vídụ: Đường saccaroza tác dụng với hydroxytcanxi sẽ tạo ra các muối saccarat canxi theo phản ứng: C12H22O11 + Ca(OH)2  C12H22O11.vn . 25% lượng nước gọi là caramenlin.nếu dung dịch đường saccaroza có: pH = 8 . glucoza và fructoza sẽ chuyển hành alcol và CO2: C6H12O6 → 2 C2H5OH + 2CO2 Hoặc chuyển hoá thành axít và CO2 như: → CH3CHOH COOH + CO2 C6H12O6 2. Ở nhiệt độ cao hơn nữa saccaroza bị phân huỷ thành axeton và cuối cùng là C.Saccaroza có tính chất như một axit yếu • Trong môi trường kiềm ở nhiệt độ cao hoặc nếu kiềm đậm đặc không cần nhiệt độ cao.9 thì saccaroza bị phân huỷ 0. Độ hoà tan của fructoza lớn hơn saccaroza và độ hoà tan của glucoza kém hơn saccaroza + Độ ngọt: fructoza > saccaroza > glucoza 0 + Độ quay cực: glucoza có góc quay phải. axeton. saccaroza sẽ chuyển thành glucoza và fructoza • Dưới tác dụng một phức hệ enzim khác.edu. • Các phản ứng phân huỷ và tạo sacarat gây ảnh hưởng xấu đến sản xuất do làm tăng tổn thất đường và độ nhớt của dung dịch.8 . Tuỳ theo nhiệt độ khác nhau cho các loại caramen khác nhau.

Gồm các axit sau: axit aconitic. • Tuy vậy cũng phụ thuộc vào các điều kiện sản xuất mà ảnh hưởng của chúng khác nhau. axít suxinic. nhất là ở pH =3 chứ không phải pH=7.3. .Ở nhiệt độ cao. Còn các chất khác : xantophin. Đối o với fructoza ở nhiệt độ 100 C đã bị phân huỷ nên nhiệt độ mất nước của fructoza thấp hơn glucoza + Ảnh hưởng của đường khử trong sản xuất đường: • Nói chung hổn hợp đuờng khử có tác dụng có hại trong sản xuất đường saccaroza vì nó làm tăng tổn thất đường làm trở ngại cho sự kết tinh.. Khi ép.ebook.Thành phần thay đổi tuỳ theo giống mía. . axít citric. Nhưng ở nhiệt độ >55 C trong môi trường kiềm phản ứng sẽ sinh thành chất có màu đen. NH3 .vn . có thể bị phân huỷ sinh màu làm giảm chất lượng thành phẩm.Trong cây mía cũng chứa các chất màu như trong tất cả các loại cây khác. đất đai bao gồm: anbumin và các chất tương tự. Diệp lục tố không tan trong nước và trong dung dịch đường nhưng tan trong alcol và kiềm do đó dễ loại ra khi làm sạch nước mía.Chất béo trong cây mía chủ yếu là sáp.4.Trong sản xuất đường: các chất này ảnh hưởng xấu đến chất lượng sản phẩm và giảm hiệu suất thu hồi do tăng hàm lượng chất keo và tham gia phản ứng tạo màu melanoidin giữa axit amin và đường khử.b. glucoza và fructoza bị mất một phần nước và tạo thành glucozan và fructozan.edu. chất màu đi vào nước mía gây khó khăn cho sản xuất đường. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 7 • http://www.Gồm 2 loại: • Chất màu có trong bản thân cây mía: như diệp lục tố a. Nhưng trong môi trường axit và đun nóng. đường khử cũng bị phân huỷ sẽ tạo thành oximetylfufurol và sau đó tạo thành axit levulic và axit focmic. trong đó axit tự do chiếm 1/3 lượng axit chung.5. + Tác dụng của axit: • Trong môi trường axit. Những axit này lại kết hợp với vôi tạo thanh muối hoà tan. Axit hữu cơ: . Trong sản xuất đường mía gần 60-80% sáp theo bã mía. axit có tác dụng chuyển hoá saccaroza 2. Trong môi trường kiềm.. 2. Vì vậy khi dùng mía xấu thì hàm lưọng muối canxi trong nước mía tăng.Trong sản xuất đường. axít glucosacaric. lacton. Vì o dụ ở nhiệt độ < 55 C trong môi trường kiềm không có ảnh hưởng gì vì phản ứng phân huỷ o glucoza và fructoza không tạo thành chất màu. các axit hữu cơ có thể ở dạng tự do. axít oxalic. axít glicolic. muối hoà tan hoặc không tan. amit. caroten. phần còn lại tồn tại trong bùn lọc nên chất béo được loại hoàn toàn.nitrat. Chất không đường chứa nitơ: . axít formic. Vì vậy trong sản phẩm đường lượng glucoza thường nhiều hơn fructoza. axít fumaric .. + Tác dụng của nhiệt độ: • Khi đun nóng ở nhiệt độ 160-170oC. Nếu tiếp tục đun ở nhiệt độ cao thì sẽ tạo ra hợp chất có màu đen. 2.Trong nước mía.. . Chất màu: . đường khử ổn định. trong môi truờng kiềm glucoza và fructoza có thể bị phân huỷ tạo thành một số sản phẩm như : axít lactic. antoxian cũng dễ loại trong quá trình sản xuất đường.6. 2. fructoza bị phân huỷ nhiều hơn glucoza. gây khó khăn cho quá trình làm sạch. gây tác dụng có hại. Chất béo: .

hàm lượng đường trên mía đạt mức tối đa như bản chất của giống. SiO2 tạo cặn trong các thiết bị truyền nhiệt + P2O5 có tác dụng tốt đối với quá trình lắng... hàm lượng đường saccaroza trong thân cây mía đạt tối đa.. nước chiếm trên 80%. Mía chưa chín. + Mặt cắt lóng mỉatong . Lúc đó. các lóng mía phía trên nhặt lại. Quá trình quang hợp của cây mía lúc chưa chín chủ yếu tạo ra các chất dùng cho hô hấp và phát triển thân cây mía. mặc dù cây mía vẫn chưa đạt độ chín cao nhất (chín sinh lý) như bản chất của giống. . Na2O. độ tinh khiết.Dựa vào ngoại quan của cây mía: + Độ lớn của cây mía chậm dần.. .Bx ngọn = 1 độ) là mía đã đạt độ chín.Các chất vô cơ chủ yếu là K2O. những chất màu này khó loại 2. một dụng cụ đo đơn gián.mức độ tích luỹ đường saccaroza trong thân cây mía không nhiều.ebook. Khi mía dần dần chín.. SiO2. Sự chín của mía: mía chín và mía chưa chín có thành phần hoá học khác nhau nhiều .. chất màu melanoidin. . RS. lọc . Khi mía chín. hàm lượng đường khử giảm xuống còn dưới 1% có khi chỉ còn 0. III. phân tích xác định các chỉ số công nghiệp như độ Bx.sángcòn khi mía chưa chín thì mặt cắt có màu đục. +Bề mặt lóng mía nhẵn. THU HOẠCH MÍA: 1.10 lá) .Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm: mỗi ruộng mía lấy một số cây mẫu ở các điểm khác nhau.. hàm lượng đường khử và tỷ lệ nước cao. 2. khí hậu. Những căn cứ để nhận biết ruộng mía đã chín hay chưa: Đánh giá độ chín của ruộng mía người ta thường dựa vào những căn cứ sau: . đo độ Bx mía ngay tại ruộng. lá tương đối thẳng và cứng.Khi mía chưa chín. lá xanh còn lại khoảng 6-7 lá ( bình thường có 8 . 3. . Nếu thực hiện được như vậy chất lượng nguyên liệu sẽ được đảm bảo và hiệu quả chế biến sẽ cao hơn rất nhiều. sự phát triển của thân cây giảm và đến ngừng tăng trưởng.Hàm lượng của nó tuỳ thuộc và giống mía. .7. Gốc được tíng là lóng mía thứ nhất trên mặt đất. hàm lượng đường saccaroza và tỷ lệ xơ thấp..edu.vn . Mg . Ngọn được tính từ lá khô trên cùng trở lên. . MgO. + + + Ca . độ pol.• Chất màu sinh ra trong quá trình sản xuất: gồm chất màu caramen. Phân biệt độ chín của mía: Độ chín của cây mía có hai khái niệm: chín sinh lý và chín nguyên liệu. độ dài của lá mía giảm. hàm lượng nước dưới 75%. Một số điểm cần chú ý trong khâu thu hoạch: GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 8 http://www.3%.. . phức chất giữa polyphênol và ion sắt . trước khi cho thu hoạch. tỉ lệ xơ và CCS. CaO. ít bột phấn và bột phấn dễ rơi. +Lá mía khô vàng .Chín sinh lý là cây mía đã già.Phương pháp xác định hàm lượng chất khô của mía tại ruộng: Đo độ Bx trực tiếp: sử dụng máy khúc xạ kế cầm tay (Refractomet).Chín nguyên liệu là ở một thời điểm nào đó hàm lượng đường trên mía đạt tiêu chuẩn làm nguyên liệu có thể thu hoạch để chế biến. Nếu số đọc độ Bx giữa gốc và ngọn (phần làm nguyên liệu) chênh lệch khoảng 1 độ (Bx gốc .Đây là phương pháp chuẩn xácúac định độ chín của cây mía. điều kiện canh tác. P2O5. Chất không đường vô cơ: .Ảnh hưởng đến sản xuất: + K2O và Na2O là nguyên nhân tạo mật cuối.

Tăng chi phí vận tải. người ta thấy rằng khi tạp chất tăng lên 1% thì độ tinh khiết nước mía giảm 0. ( Khi mía chưa thu hoạch cũng có một lượng đường hao hụt do hô hấp nhưng lúc đó do còn bộ rễ hút chất dinh dưỡng và nhờ quá trình tổng hợp nên bù đắp được lượng đường hao hụt).. tổng sản lượng mía..Ở nước ta cho đến nay công việc thu hoạch mía vẫn là lao động thủ công với các công cụ thô sơ như con dao và chiếc búa. hàm lượng đường khử tăng lên. khi chặt phải chặt sát mặt đất. chặt một lượt tất cả các cây kể cả nhưng cây chết và cây mầm để ruộng mía sạch.32% .Tạp chất không có đường nhưng khi ép lại đi vào máy ép cùng với mía làm tăng trọng tải máy ép và lại hút đi một lượng nước mía nên làm giảm hiêụ suất thu hồi đường. Không để mía đã thu hoạch quá lâu trên đồng ruộng. 4. Mía càng để lâu sau khi thu hoạch thì lượng đường bị mất càng nhiều. Do đó mía sau khi đốn xong thì đưa vào chế biến càng nhanh càng tốt. Mía sau khi thu hoạch thì hàm lượng đường trong cây mía giảm. IV. Theo kinh nghiệm . . bởi vì: .2 tháng tuỳ theo giống mía và thời tiết sau đó giảm đần. đường bị chuyển hoá càng tăng lên. tránh làm dập gốc. CÂU HỎI ÔN TẬP GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 9 http://www. Các biện pháp quản lý kỹ thuật đối với nguyên liệu mía gồm: 1. đường saccaroza sẽ chuyển hoá thành đường khử. Nếu không thu hoạch kịp thời.Dụng cụ thu hoạch phải sắc bén. Đó là hiện tượng quá chín. tái sinh đồng đều (nếu để lưu gốc).Trong tạp chất có nhiều vi sinh vật và nhiều chất phi đường nên làm giảm độ tinh khiết của nước mía. sân bãi. Mía đưa vào ép phải bảo đảm tỷ lệ tạp chất không vượt quá mức cho phép. 3. hàm lượng đường trong thân cây mía đạt tối đa và giữ ở mức độ cao này trong thời gian khoảng 1 .vn . Hiện tượng hao hụt đường này là do quá trình hô hấp và do tác dụng của vi sinh vật gây ra. năng suất thiết bị mà chọn thời gian ép sao cho đúng thời kỳ mía có trữ lượng đường cao nhất để thu hồi lượng đườnglớn nhất. vừa làm giảm năng suất mía. Trong khâu thu hoạch cần chú ý một số điểm: . vừa làm giảm đường trên mía. Trổ bông là hiện tượng sinh lý bình thường của cây mía. Khi mía trổ bông thì hàm lượng đường saaccaroza trong mía giảm xuống. .Sự tổn thất càng tăng nhanh khi nhiệt độ cao và để mía ngoài nắng gió. . thời kỳ chín.Mía thu hoạch tới đâu vận chuyển chế biến ngay tới đó. Mía chín trước đốn trước. hiệu suất thu hồi giảm 0.Ruộng mía thu hoạch vào ngày mưa không để xe máy chạy qua làm hư gốc và nén đất gây trở ngại cho công việc xử lý và chăm sóc mía gốc về sau. đốn xong vận chuyển ngay đưa vào ép ngay. 2.Không thu hoạch các ruộng mía sẽ để gốc vào những thời điểm không thuận lợi cho mầm gốc tái sinh như giá rét (miền Bắc). năng suất mía cây cũng bị giảm làm cho đường bị tổn thất nhiều.ebook. úng ngập (Tây nam bộ) . Bố trí thời gian ép mía hợp lý: Tuỳ theo giống mía. Thời tiết càng nắng nóng. Tạp chất trong nguyên liệu mía có ảnh hưởng không tốt tới quá trình sản xuất đường. khô hạn (đồng bằng Nam bộ).QUảN LÝ Kỹ THUậT ĐốI VớI NGUYÊN LIệU MÍA Thực hiện các biện pháp quản lý kỹ thuật đối với nguyên liệu mía nhằmđể tận thu đường và giảm giá thành.. Có giống mía khi quá chín mà không thu hoạch thì sẽ bị trổ bông (trổ cờ). .Sự biến đổi thành phần hoá học của mía sau khi chín: Khi mía chín.2% .edu.

Thế nào là một giống mía tốt? Tiêu chuẩn chung cho một giống mía sản xuất? 2. Tính chất lý hoá của một số thành phần hoá học của mía và ảnh hưởng của chúng đến sản xuất đường? 3. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 10 http://www. Quản lý kỹ thuật đối với nguyên liệu mía gồm những biện pháp gì và giải thích tại sao phải thực hiện những biện pháp đó ? PHẦN 2.vn .1. muối vô cơ. Khi thu hoạch mía cần chú ý những điểm gì? 5. chất béo. prôtit. Ý NGHĨA CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN ĐƯỜNG: .Đường là một thức ăn rất quan trọng cho sự sống của con người: Cũng như tinh bột.ebook. Thế nào là sự chín của mía? Căn cứ vào những đặc điểm nào để nhận biết ruộng mía đã chín hay chưa? 4.CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT ĐƯỜNG BÀI MỞ ĐẦU I.edu. đường là sản phẩm dinh dưỡng chủ yếu cần thiết cho cơ thể con người.

Mật rỉ là nguyên liệu sản xuất cồn rượu hoặc sử dụng làm môi trường sản xuất men bánh mỳ và các loại men thực phẩm.Ngoài đường là sản phẩm chính của công nghiệp đường ra còn có những phụ phẩm quan trọng phục vụ cho nông nghiệp và các ngành công nghiệp nhẹ khác. đồng thời các nhà máy Đường Bình dương. cà phê hoặc làm tăng hương vị của các loại thực phẩm khác như trong kỹ nghệ sản xuất đồ hộp hoặc dùng trong y học để chữa bệnh. làm môi trường lên men để sản xuất bột ngọt . Tuy nhiên ngành chế biến đường mía ở nước ta chưa phát triển kịp với sự phát triển của ngành đường thế giới. MỘT SỐ THUẬT NGỮ THƯỜNG DÙNG: 1. . Cùng với nghề trồng mía từ xưa ông cha ta đã biết làm ra những loại đường truyền thống như đường miếng. làm bột giấy.. kỹ thuật cổ truyền chế biến đường được phổ biến tới các khu vực ở châu Á. than hoạt tính hoặc là nguyên liệu của công nghiệp chất dẻo. dùng làm ván ép. II. Vì vậy sản xuất đường là một ngành công nghiệp thực phẩm rất được coi trọng và phát triển. Công nghiệp đường tuy có rất lâu đời nhưng hơn 100 năm gần đây mới được cơ khí hoá. Trong nước: Ở nước ta nghề trồng mía đã có từ lâu đời. Đường có khả năng biến thành năng lượng dễ và nhanh chóng . NMĐ Lam Sơn (Thanh hoá ) 1500 TMN. 2. axit citric . Ngoài ra đường còn có vị ngọt và ngon. Bã mía để đốt lò thay dầu. Bắc phi. 2. trong khi đó kỹ thuật chế biến hiện đại được đưa từ châu Âu vào châu Á. mía đưa vào để trích. cứ 3 tấn bã khô cung cấp nhiệt lượng tương đương một tấn dầu.. Mía: Nguyên liệu dùng để sản xuất đường. Nhiều thiết bị quan trọng được phát minh vào thế kỹ 19.Đến nay nước ta có khoảng 44 nhà máy đường đưa tổng năng suất ép lên 50000-60000 tấn mía/ngày với sản lượng đường hơn 1 triệu tấn/năm và mức tiêu thụ bình quân 13-15 kg/người/năm. uống chè.Chúng ta đều biết năng lượng chủ yếu cần cho cơ thể con người do gluxit cung cấp Đường là một loại gluxi. ép gồm có mía thuần và các tạp chất theo mía. làm nước giải khát.vn .ebook. đường phèn. Tạp chất của mía: GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 11 http://www. đường phổi .t. trợ tinh → Ly tâm tách mật → Làm khô → Phân loại → Đóng bao IV. Tây ninh 500 TMN. châu Âu. Năm 1995 Chính phủ đã đưa ra đề án phát triển mía đường Việt Nam và từ đó đến nay hàng loạt các nhà máy Đường lớn nhỏ khác nhau lần lượt ra đời. đường thẻ.Đóng góp lớn đối với ngành kinh tế quốc dân: Ngoài việc dùng làm thức ăn trực tiếp đường là một loại thực phẩm có nhiều công dụng như làm bánh kẹo các loại.edu. III. cà phê. Thế giới: Việc chế biến đường trên thế giới đã có từ rất lâu đời. Còn bã bùn dùng sản xuất phân bón cho mía. cao su đạt hiệu quả cao. là nguyên liệu sản xuất axit axetit.. Quảng Ngãi đã nâng công suất lên 2000 TMN.là tính ưu việt của đường so với các thực phẩm khác. LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH ĐƯỜNG: 1. .. Từ năm 1975 -1995 nước ta có thêm nhiều NMĐ mới như La Ngà (Đông nai) 2000 TMN . Người ta cho rằng kỹ thuật cổ truyền chế biến cây mía thành vài loại chất ngọt được bắt nguồn ở Ấn độ. SƠ LƯỢC VỀ LƯU TRÌNH CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT ĐƯỜNG: Mía → Xử lý mía → Lấy nước mía → Làm sạch nước mía → Cô đặc nước mía → Làm sạch mật chè → Nấu đường. sợi tổng hợp..

Độ tinh khiết: Chỉ mức độ trong sạch của dung dịch đường. Nước chè trong: Là nước mía đã được xử lý nhiệt và hoá chất qua thiết bị lắng. 8. Bã nhuyễn: Là những hạt rất nhỏ gồm những sơi celluloze rất ngắn sinh ra trong quá trình chặt. Nước mía hổn hợp: Nước mía tổng hợp rút ra từ dàn ép. như nước mía ép ra của máy ép đầu tiên.ebook. đánh tơi và cán ép nước mía trong cây mía. bao gồm nước mía ép ra ở máy đầu tiên và các máy ép sau đã được pha loãng để bơm vào khâu sau xử lý chế luyện..edu. Độ đường theo Pol : Pol viết tắt của chữ Polarimet. 6.. 11. * Độ Bx đo ở nhiệt độ bất kỳ gọi là Bx quan sát. gạn lượt được nước mía trong suốt. Bx: được xác định bằng Bx kế hay Baume kế (1 Be=1. • AP ( viết tắt của chữ Apparent Purity): biểu thị độ tinh khiết đơn giản của dung dịch đường là tỉ lệ phần trăm khối lượng saccaroza (tính theo pol) trên toàn phần khối lượng chất khô trong dung dịch đường. 5. là thành phần đường saccaroza có trong dung dịch tính theo phần trăm khối lượng dung dịch do kết quả đo được bằng máy Polarimet 1 lần theo phương pháp tiêu chuẩn quốc tế. o * Độ Bx đo ở nhiệt độ tiêu chuẩn (20 C) hoặc Bx đã được hiệu chỉnh về nhiệt độ tiêu chuẩn gọi là Bx cải chính 10. Độ Bx: Bx viết tắt của chữ Brix.Gồm lá. Nước mía nguyên: Là nước mía được ép ra từ cây mía chưa pha trộn nước vào.84 Bx) AP = GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 12 http://www. rễ. Bã mía: Là phần chất khô không tan trong nước sau khi trích ép lấy nước mía trong cây mía 4. Pol 100. 7. Độ Bx biểu thị phần khối lượng của chất rắn hoà tan trong 100 phần khối lượng dung dịch thường được đo bằng phù kế (Bx kế) hay tỉ trọng kế. ngọn mía non. Chất khô: Chất rắn hoà tan không bay hơi (như đường) được xác định bằng Bx kế hoặc chiết quang kế.% Bx Pol: được xác định trực tiếp 1 lần trên máy phân cực Polarimet. dất. Độ đường theo Sacc: Là thành phần đường saccaroza có trong dung dịch tính theo phần trăm khối lượng dung dịch căn cứ vào kết quả của phương pháp đo và phân tích chính xác của phòng thí nghiệm còn gọi là phương pháp chuyển hoá vì nó loại trừ ảnh hưởng của những chất không đường gây nên trong quá trình xác định thành phần đường saccaroza.vn . 12. cát. 3. được biểu thị bằng phần trăm khối lượng đường saccaroza nguyên chất so với khối lượng chất rắn hoà tan có trong dung dịch. lọc. o Ví dụ : Nước mía 12 Bx nghĩa là có 12 phần chất khô trong 100 phần nước mía. 9.

04% 17. đường thô . Mật chè: Còn gọi là chè đặc hay sirô.edu. 15. thường có pol =96-98%. Đường khử còn viết ký hiệu là RS: Viết tắt của chữ Reducing Sugar. 22. là loại đường nguyên liệu đối với nhà máy Đường tinh luyện là đường có tinh thể màu vàng. Đường hồ: GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 13 http://www.8% .. Đường kính trắng (đường trắng đồn điền): Thường được gọi là RS viết tắt của chữ Refined Standard Quality.. Đường tinh luyện: Thường gọi là RE .5% .B. còn gọi là đường cát trắng.C.C . chỉ những loại đường trong công thức phân tử có chứa nhóm chức CHO (andehyt) hoặc CO (axeton) .• GP (viết tắt của chữ Gravity Purity) biểu thị độ tinh khiết trọng lực của dung dịch đường.ebook..độ ẩm ≤ 0.. 18. TP (viết tắt của chữ True Purity) biểu thị độ tinh khiết thực của dung dich đường. là tỉ lệ phần trăm khối lượng saccaroza tính theo Sacc trên toàn phần khối lượng chất khô trong GP = Sacc 100.% Bx(saykho) Trong thực tế . chưa qua sấy khô.chẳng hạn như glucoza và fructoza. 16. là đường được sản xuất trực tiếp từ nguyên liệu mía cây. với phẩm cấp cao Pol ≥ 99.vn . Pol ≥ 99. Mật: Là chất lỏng được tách ra từ đường non bằng máy li tâm và có tên tương ứng với tên đường non như mật A. độ ẩm ≤ 0. 14.. tách ra một phần đưa vào nồi nấu khác để phát triển tinh thể và thể tích theo yêu cầu của từng loại sản phẩm. Bx: được xác định bằng chiết quang kế. Đường nguyên liệu: Tất cả các loại đường đưa vào sản xuất để gia công.% Bx • dung dịch đường Sacc: được xác định bằng phương pháp phân cực 2 lần trên máy phân cực Polarimet. Đường thô: Có tên gọi tiếng Anh là raw sugar. 13. thường có phẩm cấp thấp hơn RE .người ta thường dùng độ tinh khiết đơn giản ( AP ).05%. Đường giống: Là hổn hợp đường bụi hoặc đường tinh thể được nghiền nhỏ trộn với cồn đưa vào nồi nấu làm nhân (mầm) tinh thể hoặc đường non nấu chưa đến kích thước yêu cầu. là đường đuợc sản xuất từ đường nguyên liệu. là nước chè trong sau khi qua hệ thống bốc hơi (cô đặc) làm 0 nồng độ chè trong được nâng lên (thường có nồng độ từ 55. là tỷ lệ phần trăm của khối lượng saccaroza tính theo Sacc trên toàn phần khối lượng chất khô xác định bằng cách sấy khô trong dung dich đường TP = Sacc 100.B. 21. tinh chế lại có phẩm cấp cao hơn. tuy độ chính xác chưa cao nhưng xác định nhanh và vẫn đáp ứng yêu cầu sản xuất.viết tắt của chữ Refined Extra Quality. Đường non: Là hỗn hợp gồm có tinh thể đường và mật cái sau khi nấu đến cở hạt tinh thể và nồng độ nào đó rồi nhả xuống trợ tinh. Tuỳ theo chế độ nấu mà phân cấp các loại đường non A.. 20.70 Bx ) 19.

PHẦN A: LẤY NƯỚC MÍA CHƯƠNG 1 : LẤY NƯỚC MÍA BẰNG PHƯƠNG PHÁP ÉP.ebook. năng suất công nghiệp đạt từ 9-13% Công thức tính chữ đường CCS: 3 5+F 1 3+ CCS= Pol1(1 − ) − Bx1(1 − 2 100 2 100 F ) Trong đó: Pol1: pol nước mía ép đầu hoặc nước mía nguyên ép bằng máy ép phân tích Bx1: Bx nước mía ép đầu hoặc nước mía nguyên ép bằng máy ép phân tích F: % xơ trong mía của mẫu phân tích. xí nghiệp thanh toán trả tiền mua nguyên liệu mía cho người trồng mía.Còn gọi là magma là hỗn hợp đường.edu. Khái niệm này do các xí nghiệp chế biến đường mía ở Uc xây dựng và áp dụng thường ký hiệu là CCS ( viết tắt từ các chữ Commercial Cane Sugar) từ năm 1899 tại phòng thí nghiện Queens Land Thông thường với một giống mía sản xuất. mật hoặc nước trộn đều để cung cấp làm chân (giống) cho các nồi nấu đường. chỉ lượng đường thương phẩm có thể lấy ra từ cây mía ở các xí nghiệp chế biến đường mía và dựa vào cơ sở giá trị chữ đường xác định được. 23. Chữ đường: Là khái niệm về năng suất công nghiệp.vn GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 14 . http://www.

.Dụng cụ bốc dỡ mía ở các nhà máy đường thường dùng là cần cẩu mía hoặc cầu cẩu mía. hoạt động nhờ một mô tơ độc lập.Nhiệm vụ của dao băm hay mục đích của việc xử lý mia: + làm tăng năng lực che ép bằng cách biến mía thành một khối chặt chẽ và đồng đều giúp cho che ép dập dễ tiếp nạp.ebook. SƠ ĐỒ CÔNG NGHỆ CỦA CÔNG ĐOẠN ÉP MÍA: Ép mía là công đoạn đầu tiên của cả quá trình sản xuất đường được chia thành các giai đoạn nhỏ như sau: Mía → Tiếp nhận và xuống mía → Cấp mía vào máy ép → Xử lý mía trước khi ép → Ép dập → Ép kiệt. Cấp mía vào máy ép: . Bàn lùa ngang sẽ thêm thuận lợi khi có đặt thêm trục điều chỉnh mía. Xử lý mía trước khi ép: . 5.M aïy eïp dápû. 2. . .B àng chuy ãön.Nguyên lý chung của phương pháp ép là xé và ép dập thân cây mía nhằm phá vỡ các tế bào để lấy nước mía. Băng tải phụ có hai dạng: + Bàn lùa ngang: đây là băng tải rất rộng và rất ngắn.Việc vận chuyển mía từ bãi mía đến các che ép dập được băng tải mía chính đảm nhận. 4 . + Băng tải phụ: Đây là băng tải có chiều ngang bằng băng tải chính. Tại đây mía được xác định trọng lượng và đánh giá chất lượng thông qua việc rút mẫu đại diện hoặc khoan lấy mẫu xác định chữ đường.Để không gây trở ngại cho việc tiếp tế mía cho các băng tải chính chuyển mía vào máy ép cần có các băng tải phụ. hình chữ nhật hay gần hình vuông. http://www. Nó có nhiệm vụ tiếp tế mía giống như một nhánh sông điều hoà vừa tiếp tế vừa điều chỉnh lưu lượng.M aïy san bàòng. 3. Mía được cẩu bỏ xuống bàn lùa và chuyển xuống băng tải chính dần dần. 3. I.edu.vn GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 15 . phần nghiêng dốc lên và đầu đổ mía phía trên che ép dập hoặc che ép. 2.Việc tiếp nhận mía được thực hiện tại bàn cân của nhà máy. Mặt phẳng trên của nó nằm cao hơn 2 mét và vuông góc so với băng tải chính. trục này giúp mía xuống băng tải đều đặn tránh không cho các bó mía lớn rơi xuống làm nghẽn dao chặt.M aïy eïp k i ãût 1. Tiếp nhận và xuống mía: .Việc xử lý mía được thực hiện nhờ các dao băm (chặt) . SÅ Â Ä ÖC Ä N G Â O A ÛN E ÏP M ÊA N æåïc m êa häøn håüp 1. Vì yêu cầu việc tiếp tế mía cho che ép dập đuợc tốt băng tải cần có phểu đổ cao và phải vượt qua mặt bằng của bãi mía nên băng tải thường đặt dưới hố nên thường có 3 phần: Phần nằm ngang.Việc điều khiển băng tải mía thường là loại độc lập và tiến hành bằng mô tơ điện.M aïy bàm . nhưng tâm của nó nằm vuông góc và trên băng chính.

có nghĩa là nó vẫn giữ một phần lớn lượng nước mía của nó. Phương pháp ép ướt: a/ Mục đích của việc tưới nước thẩm thấu: Khi bã mía bị nén ngay cả với các lực nén rất lớn và lặp đi lặp lại nhiều lần. 4 lần.vn . CÁC PHƯƠNG PHÁP ÉP MÍA: Có 2 phương pháp ép là ép ướt (ép có tưới nước thẩm thấu) và ép khô. thu nhỏ thể tích lớp mía và giúp che ép trích lấy nước mía Đặc tính của che ép dập: + Bề mặt lô ép này phải được cấu tạo đặc biệt để cùng một lúc nghiền và băm nát cây mía. Như vậy việc tưới nước thẩm thấu nhằm tăng hiệu suất lấy đường sacc từ cây mía. thông thường từ 45-48% và đến 40% ở các trường hợp có nhiều thuận lợi. 4.edu. làm tăng năng suất ép. + loại dao băm phá vỡ: băm nát mía. Nếu chỉ tưới nước vào một điểm nằm trước che ép cuối thì gọi là thẩm thấu đơn một lần. b/ Các phương pháp thẩm thấu: * Phương pháp thẩm thấu đơn: Phương pháp này đơn giản. 1. • Nhiệm vụ chính là:Làm cho mía dập vụn hơn. Che ép tiếp theo sẽ đem lượng bã trở lại giới hạn độ ẩm ban đầu. + Che ép dập phải có tốc độ vòng cao hơn các che ép kiệt vì nó có nhiệm vụ đưa vào che ép mía chưa phải ở dạng bã mía nên che ép khó tiếp thu. Nếu tưới thêm nước vào trước che ép áp cuối thì gọi là thẩm thấu đơn 2 lần và tương tự có thẩm thấu đơn 3 lần. Tuy nhiên búa đập có lợi thế nhiều hơn dao băm. tăng hiệu suất ép và giảm bớt công suất tiêu hao. Nếu có cùng tốc độ với che ép thì sẽ không cung cấp đủ lượng nguyên liệu mà che ép kiệt yêu cầu.+ làm tăng hiệu suất của che ép vì đã phá vỡ lớp vỏ mía và giúp việc ép và trích lấy nước mía được dễ dàng.Phương cách lắp đặt các dao băm: thông thường chia ra hai loại: + loại dao băm san bằng san bằng lớp mía là chính. . cũng không bao giờ trích hết lượng nước mía mà nó có. Điều này được gọi là thẩm thấu GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 16 http://www. Bã mía này chỉ hướng đến một giới hạn độ ẩm tối thiểu.ebook. lượng nước này sẽ phân tán đều ra lớp bã và làm loãng nước mía chứa trong bã. Ép dập Che ép dập thường có hai hay ba lô ( trục ép) • Mục đích: bảo đảm việc cung cấp mía cho cả dàn ép. 5. bã được tưới nước sau mỗi che ép. sau đó qua các máy ép kế tiếp nước đường loảng được lấy ra và cứ như thế tới khi đường được lấy ra ở mức cao nhất.Sơ đồ phương pháp thẩm thấu đơn 3 lần: * Phương pháp thẩm thấu kép (phức) Xuất phát từ sự thẩm thấu đơn người ta chú ý thấy rằng nước mía pha loãng ở che ép cuối chỉ toàn là nuớc và người ta đã dùng nó để hồi lưu vào trước che ép áp cuối. II. bố trí liên tiếp từ 2-5 bộ ép 3 trục . . + đôi khi các nhà máy còn sử dụng thêm dao băm thứ 3 hoặc búa đập nhằm cho phép đạt đến chỉ số xử lý mía tốt nhất. Nếu lúc này ta dùng nước tưới lên bã. Nhưng độ ẩm này được cấu thành không phải bằng lượng nước mía tuyệt đối mà bằng lượng nước mía đã được pha loãng như vậy ta đã trích lấy được đường và độ ẩm bã vẫn ở 45-48%. + Thông thường các che ép dập có kích thước lớn hơn che ép kiệt. nhờ khả năng hút nước mạnh của lớp bã ra khỏi máy ép nên khi phun nước thẩm thấu vào. nước này sẽ ngấm nhanh vào bã và hoà tan phần đường còn sót lại. Ép kiệt: Mục đích: lấy kiệt nước mía có trong mía tới mức tối đa cho phép Thông thường trong dàn ép hiện nay ngoài che ép dập. để giúp cho các che ép làm việc hiệu quả với mía đã được nghiền nhỏ và sẽ trở thành bã mía.

5 thì ngừng để làm vệ sinh hệ thống bốc hơi. ít quá thì đường lấy ra chưa hết.kép. thành phần xơ và hàm lượng đường. Nhưng cũng tuỳ theo độ dày mỏng của lớp mía. Nếu nhiều quá hiệu suất ép có tăng ít nhiều (lượng đường lấy ra được thêm một ít) nhưng lượng nước nhiều quá ảnh hưởng đến quá trình ép vì gây ma sát trượt.ebook. * Áp suất nước thẩm thấu: Áp suất càng cao càng tốt. Phương pháp ép khô: GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 17 http://www. + nhiệt độ nước tưới cao: • hiệu suất ép tăng do tác dụng thẩm thấu tốt • năng suất ép giảm do bã bị trương nở quá lớn đi vào trục ép khó khăn • nếu nhiệt độ cao quá: vì nước mía ép thường ở trong môi trường axit do đó nhiệt độ cao sẽ làm đường chuyển hoá đồng thời thành phần phi đường trong bã dễ bị theo nước ép hoà vào nước mía do đó làm giảm độ thuần khiết của nước mía. nước thẩm thấu sẽ ngấm xuống đến lớp bã dưới cùng. * Lượng nước tưới: Dùng nhiều hay ít phụ thuộc vào phương pháp thẩm thấu. Nghĩa là vừa phun nước lã vừa sử dụng lại các loại nước mía loãng để làm nước phun vào bã của các máy ép trước dựa theo nguyên tắc nước nhiều đường phun vào bã chứa nhiều đường. Nếu để lâu không khí chui vào và sẽ gây khó khăn cho thẩm thấu.vn .edu.Sơ đồ phương pháp thẩm thấu phức c/ Những điều kiện kỹ thuật của thẩm thấu: * Vị trí tưới nước: Tưới vào bã sau khi vừa ra khỏi máy ép vì lúc đó bã nở ra làm cho nước dễ thấm vào bã nhất. lớp mía mỏng dùng áp suất thấp. thương áp suất thẩm thấu 2-3kg/cm2 * Thời gian thẩm thấu: Thời gian thẩm thấu càng dài thì tác dụng thẩm thấu càng tốt (tuỳ thuộc vào chiều dài của băng chuyền trung gian) 2. • hiệu suất ép giảm do tác dụng thẩm thấu ít o • vi sinh vật phát triển mạnh ở 40-50 C. đồng thời nước nhiều sẽ tăng nhiệt lượng trong công đoạn cô đặc nước mía. nếu lớp mía dày dùng áp suất cao. Lượng nước tưới cần dùng ứng với λ =2 là tốt khoảng 25-30% khối lượng mía ép. Để tính toán lượng nước thẩm thấu người ta có thể dứa vào hệ số tưới λ λ = Khäúilæågünnæåïct æi λ =1÷ 2: hiệu suất ép tăng chậm hơn λ =2: hiệu suất ép tăng rất chậm λ >3 hiệu suất ép hầu như không tăng Thông thường khi nhà máy mới hoạt động hoặc thiết bị mới tu bổ thì ta dùng λ =3 sau đó sẽ giảm dần đến khi λ =1. nước ít đường phun vào bã còn chứa ít đường .

máy ép.. VI SINH VẬT TRONG CÔNG ĐOẠN ÉP MÍA: 1.vN: vận tốc ép của máy ép 1. Trong qúa trình sản xuất phải định kỳ sát trùng ở các bộ phận như băng chuyền trung gian. . dẽo bám trên thành ống. Tác động phá hoại của VSV: Nước mía . Vệ sinh khu ép: Khi vệ sinh những che ép không đầy đủ. bơm ảnh hưởng không tốt tới qúa trình sản xuất. Vận tốc ép có ký hiệu là v thường có đơn vị là m/phút. van có thể làm cho đường ống bị nghẹt.5 khi mía xấu. 2.. 885. nhiệt độ khoảng 25oC . hypochlorit. Trong một nhà máy sạch sẽ và khử trùng tốt có thể giảm đi đáng kể những tổn thất do vi khuẩn gây nên..là môi trường thích hợp cho sự sinh trưởng của VS V. cánh bơm. busan 881. băng chuyền mía ép lại. Chỉ ép khô trong các trường hợp sau đây: .. tổng những tổn thất saccaroza có thể lên tới 2.Để kiểm tra việc tính toán các thông số và lắp đặt máy của dàn ép có hoàn hảo không. sâu bệnh. III.vn . a.. thùng chứa nước mía hổn hợp .. Dưới tác dụng của kiềm mạnh và nhiệt độ cao sự hoạt động của VSV bị ngừng trệ. hoặc làm sai kết quả phân tích đường khi dùng máy phân cực. • Mục đích việc vệ sinh khu ép để hạn chế những tác hại của VSV có thể gây ra. Chuyển hoá và làm mất đường trong nước mía: Kết quả của quá trình chuyển hoá đó làm cho hàm lượng đường sacaroza bị giảm và độ tinh khiết của nước mía cũng giảm .edu..Ep khô là ép không có nước thẩm thấu. khi cho máy chạy lại cần phải rửa sạch nước vôi.. v1 + v2 + . Định nghiã: a. Khi ngừng hoạt động phải vệ sinh sạch sẽ rồi dùng sữa vôi phun vào các thiết bị nói trên để đề phòng sự phát triển của VSV. Vận tốc ép của một dàn ép: là vận tốc trung bình của các máy ép trong dàn ép. Trong phạm vi khu ép phải cố gắng bảo đảm vệ sinh thật tốt để không nơi nào có mùi hôi chua hoặc thấy nấm mốc phát triển. bao gồm tất cả các lần ép liên tiếp lên trên lớp bã ở trong dàn ép mà không bổ sung thêm vào dung dịch lỏng nào. tắt van.5kg/tấn mía. IV.có độ đường khoảng 10-14%. Vận tốc ép của một máy ép: là tốc độ của bã mía khi đi qua máy ép mía b.. Do không có tưới nước nên hiệu suất ép thấp. VẬN TỐC ÉP: 1. Công thức tính vận tốc của máy ép GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 18 http://www. Do đó trong qúa trình ép phải chú ý đến vấn đề vệ sinh sát trùng. gặp bão lụt pH này có thể giảm xuống ở mức 4-5. 2.N N: số máy ép trong dàn Vận tốc ép nói chung chỉ tốc độ di chuyển của mía trên băng chuyền mía và của bã mía trên các băng chuyền trung gian và ở ngay trên các máy ép.ebook. • Phương pháp vệ sinh: Để thực hiện vệ sinh tốt cần phải kết hợp giữa lau chùi về vật lý có hiệu quả với dùng nước nóng hoặc sử dụng một chất sát trùng thích hợp: dùng vôi.Ep thủ công: không có bốc hơi chân không do đó tiêu hao chất đốt nhiều vì vậy không thể tưới thấm thêm nước. b.. v2 . dùng hoá chất formol. Sự hình thành các chất keo: Các VSV tạo ra các khối nhầy. + v(daìne)ïp= N vN v1. hoặc có sự hiện diện của bùn hoặc kiểm tra thấy sụt thuần độ bất thường giữa nước mía đầu và nước mía hổn hợp. pH=5-5.2.

mục đích tăng số trục ép chỉ để tăng lượng ép thì năng suất tỉ lệ thuận với số trục ép hay số lần ép. Hiện tượng này được giải thích là do hệ số ma sát giữa bã và bề mặt kim loại làm trục ép giảm nhanh chóng khi vận tốc tương đối giữa bã và bề mặt kim loại tăng lên. Vượt quá giới hạn này năng suất ép sẽ giảm xuống.) tốc độ quay của trục ép tăng tức là vận tốc ép tăng. lượng mía đi qua máy ép nhanh nên tăng năng suất ép) .vn . D3: đường kính trung bình của trục đỉnh. .Số lượng của trục ép: + Trong trường hợp hiệu suất ép không thay đổi. đơn vị tính là lượng tấn mía /giờ hoặc lượng tấn mía/ ngày. Thẩm thấu có tác dụng lớn đến năng suất ép.Các nhà chế tạo không thống nhất nhau về vận tốc ép tối đa mà dàn ép nên có để có hiệu quả kinh tế nhất. A= xTMN= x. . NĂNG SUẤT ÉP 1.18 m/phút.75TMG 2.tấn mía/ngày. Khi các yếu tố khác không thay đổi (áp lực nén trục đỉnh.Xử lý mía trước khi ép: Mía được xử lý tốt năng suất ép sẽ tăng Mía sau khi qua xử lý. mía vào trục ép dễ dàng.v: vận tốc ép (mét/phút) D: đường kính trung bình của máy ép (mét) v=π . tuy cùng một độ dày miệng ép như nhau có thể có nhiều mía đi qua. là số lượng vòng mà trục ép quay trong một đơn vị thời gian (vòng/phút)..Nếu xét về phương diện năng suất ép: khi tăng vận tốc máy ép thì năng suất ép tăng.Vấn đề sự thẩm thấu: Lượng nước thẩm thấu tăng. . trục trước. Định nghĩa: Năng suất ép của một dàn ép là lượng mía mà nó có khả năng ép được trong một đơn vị thời gian. Nếu tính trên trị số trung bình người ta có thể chuyển TMG sang TMN bằng cách nhân với 23. + Tốc độ quay của trục ép tăng. Năng suất ép ký hiệu là A. trục sau (mét) n: tốc độ quay của trục ép.. Nhiệt độ thẩm thấu cao bã mía trương GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 19 http://www. do đó năng suất ép tăng.23. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất ép: Có nhiều yếu tố mà các yếu tố chính là như sau: .75. + Trong trường hợp không xét đến yếu tố lượng ép. Người ta thường ký hiệu:TMG -tấn mía/giờ .D.edu. nhiệt độ nước thẩm thấu cao.Kích thước và tốc độ của các trục ép: + Trục ép có kích thước lớn thì năng suất ép sẽ lớn. Tuy nhiên tất cả đều thống nhất vận tốc ép kinh tế tỉ lệ với đường kính trục ép. Vận tốc ép tối đa: . năng suất ép tăng. năng suất ép tăng lên. tuy nhiên khi vận tốc ép vượt quá một trị số giới hạn nào đó thì năng suất ép lại giảm xuống.Lượng xơ trong mía: + Mía có hàm lượng xơ cao sẽ làm giảm năng suất ép + Xơ không cứng. mật độ mía tăng lên. TMN. không dòn dễ vào máy ép. V. đối với các dàn ép thông thường. D2. n D1 + D 2 + D3 3 D = D1. năng suất ép giảm. . chất lượng và số lượng xơ . Nếu lượng nước thẩm thấu quá nhiều thì hiệu suất ép tăng lên không nhiều nhưng mía vào máy ép khó khăn vì gây ra ma sát trượt. tăng số trục ép cốt để tăng hiệu suất ép thì ngược lại năng suất tăng rất ít. kích thước trục ép. vận tốc ép giới hạn là 26. 3.ebook. Theo ông Hugot.

Hệ số sử dụng phản ảnh mức độ an toàn về mặt năng suất ép của dàn ép được lắp đặt. cho nên mỗi dàn ép đều có hệ số sử dụng α = Athiãútkãæúísd uû .lên nên dễ xãy ra hiện tượng nghẹn bã.Rãnh (răng) của trục ép: Răng trục ép làm tăng diện tích ép của trục. tấn GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 20 http://www. hao mòn trục ép. % Q: khối lượng nước mía hổn hợp.6 VI.vn . Định nghĩa: Hiệu suất ép là tỉ lệ phần trăm lượng đường sacaroza lấy ra được khỏi cây mía so với lượng đường sacarôza có trong cây mía. Từ ngữ nghẹn được mô tả trong điều kiện khi máy ép không ngoạm hết mía được đưa tới và vì thế dồn đống ở máy ép trước. .% M × Pol mia Trong đó: E: hiệu suất ép. Thường α = 0. các bề mặt ma sát. Công thức tính hiệu suất ép: Atênhtoaïn E= Q × Pol nmhh 100. Hình dạng và độ sâu của răng có tác dụng kéo mía vào máy ép. tấn M: khối lượng mía ép. . Chủ yếu tác dụng đến hiệu suất ép.Lực nén thuỷ lực: Áp lực ở trục đỉnh đối với năng suất không có ảnh hưởng rõ rệt. Ký hiệu E. Máy ép hay hư hỏng lặt vặt làm giảm năng suất ép. Nhưng khi trục đỉnh chịu áp lực tương đối nhỏ. Đơn vị tính % 2. 3. đặc biệt ở bộ phận áp lực nén trục đỉnh có thể gây trở ngại cho máy ép làm việc tốt. Công nhân có kinh nghiệm vận hành và sữa chữa sẽ giúp năng suất ép gia tăng. nhất là đối với trục trước có lợi cho việc kéo mía vào trục do làm giảm sự trượt của mía hay bã ở trục ép và cải thiện khá rõ năng lực của dàn ép.ebook. .Bao giờ cũng lắp đặt dàn ép có năng suất lắp đặt (theo tính toán) cao hơn năng suất thiết kế (năng suất hoạt động).Việc quan niệm về tình trạng thiết bị: Các máy ép hiện đại gồm các cải tiến có thể làm tăng năng suất ép. Hệ số sử dụng càng nhỏ càng an toàn nhưng chi phí lắp đặt cao. mía vào máy ép dễ dàng. Dàn ép có hệ thống cung cấp và kiểm soát mía tự động sẽ làm tăng năng suất ép . Hệ số sử dụng . . Rãnh thoát nước có tác dụng thoát nước nhanh. HIỆU SUẤT ÉP 1.edu. Mặt khác sự mòn của rãnh răng.Việc sử dụng các thiết bị tiếp nạp cưỡng chế: Các trục ép tiếp nạp cưỡng chế phía trên và nhất là ở phía dưới là các cần đẩy và cần tiếp nạp với áp suất liên tục có thể làm tăng lượng mía ép với tỉ lệ nhiều khi rất rõ.Nhân lực: Giá trị của nhân sự bảo đảm việc điều chỉnh và bão dưỡng che ép là một yếu tố khó lường được nhưng hậu quả của nó có thể rất lớn.

Xử lý mía trước khi ép: + Mía xé nhỏ. bởi vì thực tế cho thấy hiệu quả làm việc của một dàn ép mía còn bị ảnh hưởng bởi thông số xơ mía.5 mà tỷ lệ nước mía tuyệt đối mất trong xơ như cũ thì hiệu suất ép lúc này được gọi là hiệu suất ép hiệu chỉnh. hiệu suất ép tăng chậm. Khái niệm: Một dàn máy ép bất kỳ: .10 N/m . Ap lực nén trong khoảng từ 196. Nếu ở dạng bột thì khi ép độ thoát nước mía kém. b. Hiệu suất ép hiệu chỉnh: a. nay giả sử chuyển sang ép mía tiêu chuẩn với hàm lượng % xơ là 12. độ xé tơi cao. hiệu suất ép tăng. Xác định hiệu suất ép hiệu chỉnh: So sánh hiệu quả làm việc của 2 dàn ép trên? Hiệu suất ép hiệu chỉnh được sử dụng để so sánh và đánh giá hiệu quả làm việc của các dàn máy ép khác nhau hoặc của cùng một dàn ép với các loại mía khác nhau.Tuy nhiên không thể căn cứ đơn thuần trên hiệu suất ép tính theo công thức nói trên để đánh giá hiệu quả làm việc của một dàn máy ép. o Khi hàm lượng xơ trong mía cao.vn . trong khi đó trong công thức tính hiệu suất ép không có xơ mía. . nước mía khó thoát ra khỏi lớp mía. + Mảnh vụn mía ở dạng sợi nâng cao hiệu suất ép hơn ở dạng bột. Các yếu tố ảnh hưởng tới hiệu suất ép: . hiệu suất ép tăng nhanh.Thẩm thấu: GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 21 http://www. . nên làm giảm khả năng lấy hết đường ra khỏi mía.%5. đó là hiệu suất ép hiệu chỉnh. Ký hiệu E12.5 mà không điều chỉnh gì khác để vẫn đạt tỷ lệ nước mía tuyệt đối mất trong xơ như cũ. hiệu suất ép tăng 5 2 + Ap lực nén trục đỉnh tăng từ 0→ 148. Đơn vị tính % Hiệu suất ép hiệu chỉnh là hiệu suất ép mới của một dàn máy ép.Khi ép mía có %xơ là f thì đạt được hiệu suất ép là E. Tuy nhiên hình dạng mảnh vụn mía sau khi xé cũng ảnh hưởng lớn tới hiệu suất ép.10 N/m . 3.10 ÷ 245.5. .edu. nước mía thoát ra dễ dàng. có thể tăng áp lực nén để đạt hiệu suất ép cao. Xác định hiệu suất ép hiệu chỉnh: Ví dụ 2: Hiệu suất ép của dàn ép B là 92% khi ép mía có hàm lượng xơ 16%. Ap lực nén trục 5 2 5 5 đỉnh > 148. cũng có lợi cho việc phát huy hiệu quả thẩm thấu. Tốt nhất là xé mía thành dạng sợi.5 = 100 − (100 − E) (100 − f ) 7f c. Công thức tính hiệu suất ép hiệu chỉnh: E12.Ap lực nén trục đỉnh: + Ap lực nén trục đỉnh tăng. mà trước đây khi ép mía có hàm lượng % xơ là f thì đạt được hiệu suất ép là E. an toàn trong sản xuất.ebook.Nay giả sử chuyển sang ép mía tiêu chuẩn có % xơ là 12. ở dạng này độ thông thoáng cao. 4. hiệu suất ép tăng hay nói cách khác hệ số xử lý mía cao.10 có lợi về knh tế. Ý nghĩa: Ví dụ 1 Hiệu suất ép của dàn ép A là 94% khi ép mía có hàm lượng xơ là 11. Vì vậy ông Noel Deerr đã êr nghị một thông số khác để phản ảnh hiệu quả làm việc cỏa dàn ép một cách trung thực và công bằng hơn.

nhiệt độ tối ưu 55-65 C . + Nhiệt độ nước thẩm thấu cao. hiệu suất ép giảm + Vỏ trục ép bị mòn.17% . Số lượng trục ép tăng. o . Tuy nhiên nếu số lượng trục ép nhiều quá thì sẽ không hiệu quả. năng suất ép không đổi thì hiệu suất ép sẽ tăng + Khi tăng tốc độ ép. hiệu suất ép giảm .+ Ep có sử dụng nước thẩm thấu thì hiệu suất ép tăng lên rất nhiều so với ép khô + lượng nước thẩm thấu nhiều. hiệu suất ép tăng. Từ đó sinh ra khái niệm độ tải xơ. . Sức tải xơ tỉ lệ thuận với chiều dày của lớp bã. năng suất ép tăng thì hiệu suất ép giảm + Mức độ tác động đến hiệu suất ép rất nhỏ khi tốc độ ép < 5 vòng/phút . CHƯƠNG 2 LẤY NƯỚC MÍA BẰNG PHƯƠNG PHÁP KHUẾCH TÁN GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 22 http://www.Tốc độ ép: + Khi tăng tốc độ ép. Thực nghiệm đã cho thấy: lượng nước gấp đôi khối lượng xơ là hiệu quả. mức trích nước mía càng triệt để hiệu suất ép tăng.Tình trạng máy ép: + Máy ép hay hư hỏng. từ đó để so sánh năng lực làm việc của hai máy ép có đuờng kính khác nhau ta phải qui ra sức tải xơ so với đường kính.Độ tải xơ: Sức tải xơ là trọng lượng xơ trên một đơn vị diện tích vẽ bởi một trong các lô ép khi quay. Số lượng trục ép/dàn ép thông thường là 12-15 trục (4-5 máy ép) hiệu quả nhất. hiệu suất ép tăng.vn . 2 3 Độ tải xơ = q/D kg/m /m → kg/m + Khi độ tải xơ tăng sẽ làm cho hiệu suất ép giảm + Nếu độ tải xơ tăng lên 10% thì hiệu suất ép giảm 0. hiệu suất ép tăng.Số lượng trục ép: Số lượng trục ép tăng thì số máy ép sẽ nhiều nghĩa là mía sẽ được ép nhiều lần.edu.ebook.Công nhân vận hành: Công nhân có trình độ kỹ thuật và kinh nghiệm sẽ góp phần nâng cao hiệu suất ép.

máy đánh tơi. nồng độ đường trong lát mía giảm rất chậm và sau một thời gian khá dài.Phương pháp khuếch tán đã được sử dụng trong tất cả các nhà máy đường củ cải để trích ly đường từ lát củ cải. Muốn lấy được đường ra khỏi lát mía triệt để o hơn cần phải tiến hành ngâm trong nước nóng 100 C nhưng như thế này lại bất lợi bởi vì ngâm ở nhiệt độ cao đường sacarôza bị chuyển hóa. Ở nước ta phương pháp kh/tán được dùng đầu tiên ở nhà máy đường La ngà với thiết bị khtán DdS của Đan mạch. còn bã thì cung cấp cho khuếch tán 3. qua búa đập hoặc đánh tơi rồi đưa vào thiết bị khuếch tán. một ít đường vẫn còn trong lát mía. Khuếch tán: có hai hệ khuếch tán. khoảng 65-70% đường. Nhiều nhà máy đường mía của nhiều nước trên thế giới đã dùng phương pháp kh/tán với các thiết bị kh/tán khác nhau. Sự khuếch tán: Khuếch tán là một hiện tượng trong dó hai dung dịch có nồng độ khác nhau tập trung lại sát bên nhau. • Khuếch tán sau che ép hay là khuếch tán bã mía: Mía được xử lý như phương pháp ép . Nếu cả hai dung dịch cùng một chất thì sự trao đổi sẽ kéo dài cho đến khi cả hai bên màng mỏng nồng độ bằng nhau. có dao chặt ra từng đốt. II. Ở mía bị đánh tơi có nhiều tế bào bị phá vỡ hơn so với ở mía bị ép dập. Muốn lấy đường hết ra khỏi lát mía trong thời gian ngắn hơn thì cần phải phá vỡ tổ chức tế bào mía.edu. So sánh hiệu quả trích ly đường và độ tinh khiết ở mía đánh tơi và mía cắt lát thì cũng thấy ở mía đánh tơi cho kết quả tốt hơn. Nếu có hai hoặc nhiều chất hoà tan. hoặc chẳng hạn chỉ cách nhau bởi một màng mỏng. Thiết bị khuếch tán thay thế vào bộ trục ép ở giữa dàn ép. I. Người ta nói đó là bán thấm. Đối với mía do tính chất của mía không thể dựa vào phương pháp khuếch tán đơn thuần để lấy đường ra khỏi mía như đối với củ cải mà phải dùng một số thiết bị trước và sau khuếch tán nên có thể nói phương pháp khuếch tán mía là phương pháp kết hợp giữa khuếch tán và ép. tự trao đổi với nhau bằng thẩm thấu xuyên qua màng mỏng ấy. máy ép . còn ở mía thì lợi về thuần độ rất kém. sự ngâm chiết mang theo không phân biệt saccaroza và tạp chất vào trong nước mía thu được. chủ yếu là khuếch tán mía và khuếch tán bã.vn . máy ép dập. 1. Ép nước từ bã ướt: Trong cả ha trường hợp khuếch tán mía hay khuếch tán bã.ebook. ta không thể để bã khuếch tán ở trạng thái chứa 88-90% nước như thế được: nhà máy đường mía cần nhiên liệu nhưng bã mía khuếch tán GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 23 http://www. • Khuếch tán mía: phương pháp này giống như phương pháp đối với củ cải: xử lý mía. Điều này phải giả định rằng màng mỏng phải thẩm thấu đối với chất hoà tan. lượng đường trích ly được ở mía đánh tơi nhiều hơn. Đặc điểm của phương pháp khuếch tán đối với mía: Qua nhiều thí nghiệm người ta thấy rằng khi cắt mía và củ cải thành từng lát có kích thước tương tự o và ngâm trong nước nóng 75 C thì thời gian khuếch tán ở lát mía dài gấp ba lần so với ở lát củ cải. đi qua một máy ép. Vì vậy phải có dao băm mía.. khuếch tán nước. 2. màmg mỏng có thể thấm đối với dung môi hoặc với một số chất nhất định và không thấm đối với các chất khác. Như vậy mía còn nguyên trọng lượng và còn giữ nguyên phần đuờng. để phá vỡ tế bào mía và lấy ra một phần nước mía. chất không đường hòa tan vào nước sẽ nhiều lên. Như o vậy đối với mía muốn khuếch tán ở 75 C thì đòi hỏi thiết bị khuếch tán phải lớn. Mặt khác trong khi ở củ cải sự khuếch tán cho phép nâng cao hơn thuần độ nhờ tính thẩm thấu cao của saccaroza so với những tạp chất. ép nước khỏi bã mía và xử lý nước ép. thời gian khuếch tán dài. Xử lý mía : Để xử lý mía có thể dùng máy ép dập. Lưu trình công nghệ của phương pháp khuếch tán: Hệ khuếch tán mía bao gồm việc xử lý mía. Đối với mía ở nhiệt độ của nước là 75 C. Ở lát củ cải nồng độ đường giảm rất nhanh và sau một thời gian nhất định toàn bộ đường đã trích o ly. đặc biệt qua hai máy để lấy ra nhiều nước càng tốt. máy đánh tơi hoặc cả hai. sau đó dùng thiết bị khuếch tán để lấy một phần nước mía còn lại.

KHÁI QUÁT CHUNG: http://www. Bằng mọi cách ta phải ép nó lấy bớt lượng nước thừa.không dùng được vì độ ẩm quá cao.Vốn đầu tư của nhà máy đường bằng phương pháp khuếch tán ít hơn nhà máy đường bằng phương pháp ép.Hiệu suất lấy nước mía: + Ép : (hệ thống phức tạp) Hiêụ Suất cao nhất = 97% + Khuếch tán: Hiệu suất 98-99% . giá tiền chế tạo.Tồn tại của hai phương pháp: * Khuếch tán: + Tăng nhiên liệu dùng trong bốc hơi. * Ép: + Trục ép là thiết bị thô kệch nặng nề.ebook. .5o 8. Xử lý nước ép: Nước ép thu được ở phương pháp khuếch tán khá nhiều nhưng lại có nhiệt độ cao. . Thông thường nước mía ép lại được sàng và gia nhiệt đến 103 C. * Các thiết bị dùng trong phương pháp khuếch tán: Để khuếch tán mía người ta thường cần dùng: 2 dao chặt + 1 búa đập + thiết bị khuếch tán dài + 2 bộ máy ép Còn khuếch tán bã thì cần: 2 dao chặt mía + 1 búa đập + 1 bộ máy ép + 1 thiết bị khtán ngắn + 2 bộ máy ép III.edu.Tiêu hao năng lượng: của hệ khuếch tán ít hơn hệ ép. Hoặc nước ép có thể xử lý dùng làm môi trường nuôi cấy để sản xuất chế phẩm enzime.2 lắng cặn và làm nguội đến 75 C để đi vào khuếch tán. LÀM SẠCH NƯỚC MÍA CHƯƠNG 3: NGUYÊN LÝ LÀM SẠCH NƯỚC MÍA I. đơn giản nhất là cho bã ướt đi qua mộ hay hai máy ép để đưa ẩm bã xuống < 50% 4. sữa chữa bảo dưỡng cao. lõi trục ép làm bằng thép hợp kim đắt tiền.vn GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 24 . + tiêu hao năng lượng nhiều + tổng hiệu suất thu hồi ít → phương pháp khuếch tán có nhiều ưu điểm hơn so với phương pháp ép PHẦN B : LÀM TRONG. sau đó gia vôi đến pH 7. SO SÁNH HAI PHƯƠNG PHÁP LẤY NƯỚC MÍA: ÉP VÀ KHUẾCH TÁN .Tổng thu hồi: + Tổng hiệu suất thu hồi đường của phương pháp khuếch tán(82%) lớn hơn phương pháp ép (80%) . hàm lượng đuờng o thấp. + Tăng chất không đường trong nước mía hổn hợp do đó tăng tổn thất đường trong mật cuối.

2-0. Ngoài đường sacarôza. NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA VIỆC LÀM SẠCH NƯỚC MÍA Nguyên lý cơ bản của làm sạch nước mía dựa trên các cơ sở sau: . kéo theo các chất bẩn khác của các chất kết tủa hay có thể làm ngưng kết các thể keo trong nước mía để các chất đó nằm ở trạng thái rắn hay có tỉ trọng khác với nước miá rồi sau này loại đi bằng cách lắng. cát. Ngoài ra còn có bã nhuyễn khi đun nóng chúng kết tụ lại .Đường sacarôza: 8-21% ..Các chất dơ khác nhất là muối vô cơ gây trở ngại cho quá trình kết tinh. giảm hiệu quả tẩy màu và góp phần làm tăng tổn thất đường trong mật cuối. • Xét về thành phần hóa học: Nước mía gồm : Nước Chất khô ..Tạp chất vô cơ: 0. .Trung hòa acid trong nước mía hổn hợp để hạn chế đường sacarôza chuyển hóa . và kết tinh đường khó khăn. Nước mía: Nước mía thu được từ khâu ép gọi là nước mía hổn hợp. . Anh hưởng của các tạp chất (chất dơ) . II. phân mật. Do đó cần phải loại tất cả các chất không đường ra khỏi nước mía càng nhiều càng tốt. trong nước mía còn những chất không đường có tính chất hóa lý khác nhau. làm nước mía có nhiều bọt.3-3% . Thành phần tạp chất có trong nước mía hổn hợp được phân loại như sau:  Axít hữu cơ 13%  Carbonhydrate 10%  Hợp chất vô cơ có ni tơ 34%  Các chất màu sắc tố 17%  Sáp mía 17% Muối vô cơ 7%  Silic 2%  Tổng cộng 100% 2.ebook. lọc . Các tạp chất nói trên tuy số lượng không nhiều lắm nhưng có ảnh hưởng xấu đến mọi giai đoạn chế biến: lọc. Mục đích của việc làm trong.5-1% .Đường khử : 0.vn . GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 25 http://www.edu.Các sắc tố (chất màu) làm giảm phẩm chất đường.Dùng phản ứng hóa học để kết tủa các tạp chất hoặc lợi dụng tác dụng hấp phụ..Các acid hữu cơ làm cho đường sacarôza chuyển hóa .Loại tối đa các chất không đường ra khỏi nước mía hổn hợp đặc biệt các chất có hoạt tính bề mặt và chất keo để nâng cao hiệu suất thu hồi đường.chất không đường Thành phần hóa học: + Nước 77-88% + Chất khô: ..1. VSV.8% Ngoài ra còn đất. . .Các huyền phù lơ lửng làm nước mía đục. Thông thường nước mía hổn hợp chứa từ 13% đến 15% chất tan.Loại bỏ những chất rắn dạng lơ lửng các chất màu để nâng cao phẩm chất đường thành phẩm. 3. khó lọc khó kết tinh. làm sạch nước mía: .Tạp chất hữu cơ: 0.đường . tạo ra nhiều mật cặn và thu hồi thấp.

-

Dùng các dụng cụ thiết bị thích hợp để hóa chế và tách rời các tạp chất ra khỏi nước mía như thiết bị lắng, lọc, thiết bị gia vôi, sunphít hoá,(carbonat hoá, phosphat hoá), gia nhiệt ... III. TÁC DỤNG CỦA CÁC YẾU TỐ ĐẾN QUÁ TRÌNH LÀM TRONG SẠCH NƯỚC MÍA 1. Tác dụng của pH : a. Ngưng kết chất keo: Trong nước mía có nhiều tạp chất tồn tại dưới dạng keo, phần lớn là keo thuận nghịch, một phần keo không thuận nghịch, keo ưa nước và keo không ưa nước và hầu hết các keo đó mang điện âm (-). Các chất màu cũng tồn tại dưới dạng keo, do đó loại trừ được keo thì loại trừ được các sắc tố. Để keo tụ các chất keo, trong sản xuất đường thường lợi dụng tác dụng của điểm đẳng điện, có thể giải thích sơ qua tác dụng keo tụ của keo bằng tác dụng đẳng điện như sau: - Trong dung dịch keo có khả năng hấp phụ các ion lưỡng cực của nước tạo thành vỏ hydrat bền vững và nó tồn tại trong dung dịch. Ở dạng này keo không hút nhau và không kết tủa. Nhưng nếu cho vào dung dịch một chất điện ly, nó phân ly thành ion kết hợp với ion keo đưa keo đến trạng thái trung hoà điện chúng hút nhau và cùng kết tủa xuống. Như vậy cho chất điện ly vào tức là thay đổi pH của dung dịch, giá trị pH mà tại đó hệ keo ngưng kết gọi là pH đẳng điện - Đối với mỗi loại keo thì trị số của điểm đẳng điện khác nhau, song cũng tuỳ từng loại mía, khí hậu và cách canh tác mà chúng khác nhau. Trong kỹ nghệ sản xuất đường lợi dụng các điểm đẳng điện đó bằng cách khống chế các điều kiện kỹ thuật để có pH thích hợp. Căn cứ vào kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học thì trong nước mía có hai điểm pH làm ngưng tụ chất keo: + pH trên dưới 7 là điểm đẳng điện của nhiều loại keo trong nước mía. + pH =11 là điểm ngưng kết của prôtêin trong môi trường kiềm mạnh. Điểm này không gọi là điểm đẳng điện, vì lúc đó trong nước mía có đường saccaroza và hàm lượng vôi nhiều sẽ hạo thành hợp chất có tính hấp phụ prôtêin tạo thành chất kết tủa. - Những yếu tố ảnh hưởng đến điểm đẳng điện: + Thời gian: rất quan trọng; thời gian ngừng lại của điểm đẳng điện càng dài thì tác dụng keo tụ của keo càng hoàn toàn. + Nhiệt độ: tăng nhiệt độ thích đáng có thể xúc tiến quá trình keo tụ của chất dơ, vì nhiệt độ cao sự va chạm phân tử lớn nên keo tụ tốt. Mặt khác nhiệt độ tăng màng hydrat hoá bị phá vỡ keo dễ kết tủa. b. Làm chuyển hoá đường saccaroza : - Trong môi trường acid đường saccaroza bị chuyển hoá tạo thành glucoza và fructoza C12H22O11 + H2O → C6H12O6 + C6H12O6 o o o +66,5 + 52,8 - 92,8 . - Tốc độ chuyển hoá của phản ứng trên phụ thuộc vào nhiều yếu tố như pH, nhiệt độ và thời gian: - Trong sản xuất việc chuyển hoá đường saccaroza là một điều bất lợi bởi vì không những gây tổn thất đường mà còn làm giảm độ tinh khiết của mật chè, tăng dộ nhớt, gây khó khăn cho việc kết tinh đường. c. Làm phân giải đường saccaroza: - Trong môi trường kiềm , dưới tác dụng của nhiệt saccaroza bị phân huỷ. Sản phẩm phân huỷ của saccaroza rất phức tạp: fucfurol, 5- hydrômêtyl fucfurol, mêtylglioxan, glixeandehit, dioxiaxeton, acid lactic, acid trioxiglutaric, acid trioxibuteric, acid axetic, acid focmic... và những sản phẩm đó có thể tiếp tục bị oxi hoá dưới tác dụng của oxi không khí.
GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 26

http://www.ebook.edu.vn

Phản ứng phân giải xãy ra càng mạnh ở pH càng cao và nhiệt độ càng cao. Sự phân giải đường saccaroza trong quá trình sản xuất làm tăng tổn thất đường, tăng độ nhớt, độ màu → giảm hiệu suất thu hồi đường. d. Làm phân giải đường khử - Trong nước mía hổn hợp có chừng 0,3-2,4% đường khử. Khi nước mía ở môi trường acid sự tồn tại của đường khử tương đối ổn định. Ở pH =3 đường khử ổn định nhất. Nếu pH của nước mía hay dung dịch đường vượt quá 7 sẽ phát sinh các phản ứng phân huỷ đường khử. Sản phẩm phân huỷ của đường khử tương tự sản phẩm phân huỷ của saccaroza. - Nhiệt độ tăng tốc độ phản ứng tăng; số lượng sản phẩm tạo thành phụ thuộc vào thời gian o o o o tiến hành phản ứng. (t < 55 C sản phẩm phân huỷ không màu, t > 55 C sản phẩm phân huỷ có nhiều acid hữu cơ và chất màu). - Sự phân giải của đường khử trong quá trình sản xuất làm giảm độ tinh khiết của mật chè, tăng độ màu, giảm tốc độ kết tinh đường. e. Tách loại chất không đường Ở các pH khác nhau có thể loại đuợc các chất không đường khác nhau. - pH =7-10 các muối vô cơ Al2O3, P2O5, Fe2O3, SiO2, MgO dễ bị loại; trong số đó Al2O3, P2O5, SiO2 bị loại 95% còn MgO và Fe2O3 chỉ bị loại đến 60%. - Ở pH = 7 tách loại được khoảng 50-60% chất keo (pentosan.) - Khi pH khoảng 5-6, trên 98% prôtêin có thể bị tách loại, nếu vượt quá trị số pH đó hiệu quả tách loại rất thấp. Khi chọn pH thích hợp để loại chất không đường không nên tách loại đơn độc từng chất mà phải xét một cách toàn diện để tách loại nhiều chất không đường. 2. Tác dụng của nhiệt độ: • Nếu khống chế nhiệt tốt sẽ thu được những tác dụng chính sau: - Có thể loại không khí trong nước mía, giảm bớt sự tạo bọt. - Tăng nhanh các quá trình phản ứng hoá học, ví dụ sự tạo thành nhanh chóng và hoàn toàn kết tủa CaSO3 trong phương pháp sunphít hoá và CaCO3 trong phương pháp cabônat hoá. - Có tác dụng diệt trùng, đề phòng hiện tượng lên men acid và sự xâm nhập của VSV vào nước mía. - Do nhiệt dộ tăng cao làm cho tỉ trọng nước mía giảm, đồng thời làm chất keo ngưng tụ, tăng o o nhanh tốc độ lắng của những chất kết tủa. Ví dụ ở 82 C anbumin bị ngưng tụ, ở 102-104 C pentosan bị ngưng tụ ... • Nếu khống chế nhiệt độ không tốt thường gặp các trường hợp không tốt dưới đây: - khi nước mía có tính acid (pH =5-5,5) dưới tác dụng của nhiệt, đường saccaroza bị chuyển hoá tăng tổn thất đường. - Nếu thời gian tác dụng của nhiệt kéo dài và ở nhiệt độ cao thường sinh hiện tượng caramen hoá ảnh hưởng đến màu sắc của nước mía, làm nước mía có màu sẫm. - Trong nước mía hỗn hợp có chứa hàm lượng đường khử nhất định, dưới tác dụng của nhiệt, đặc biệt ỏ nhiệt độ cao, đường khử bị phân huỷ tạo ra các chất màu và các acid hữu cơ; - Đun nóng nước mía có khả năng thúc đẩy sự thuỷ phân vụn mía, sản sinh chất keo. • Một số mốc nhiệt độ đánh dấu các công đoạn chuyển hóa của tạp chất: o - > 38 C, ở pH kiềm: đường khử bắt đầu phân hủy. o - > 41 C giảm dần hoạt động của vi khuẩn o - > 55 C: thúc đẩy phân hủy đường khử sinh chất keo, chất màu và tạo ra axít hữu cơ. o - > 61 C: hoạt động của một số men và vi khuẩn bị đình chỉ o - >74 C: ngưng hoạt động của một số vi khuẩn thông thường
GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 27

-

http://www.ebook.edu.vn

-

3. a.

b.

c.

d. •

>81 C: nhiệt độ cao nhất có thể chịu đựng của vi khuẩn có vỏ bọc, toàn bộ vi khuẩn ngừng hoạt động. o - 82 C là nhiệt độ cần thiết của qúa trình lắng trong, albumin bắt đầu ngưng kết và thể keo mất tính chất hoãn xung do đó mà pH cũng có thể giảm o - 95 C những kết tủa thì rắn chắc lại do sự thoát nước, độ nhớt của nước mía giảm xuống rõ rệt và tốc độ kết tủa càng nhanh. o - 100 C một phần Ca3PO4 trở thành muối phôt phat kiềm không tan [Ca(OH)2. Ca3(PO4)2] và muối phôt phát acid calôit Ca(H2PO4)2 và acid phôtphoric điện ly (H3PO4 ) và kết quả là pH giảm xuống. o - >100 C nước mía bắt đầu sôi, tác dụng thoát nước nhanh có thể tạo thành một bộ phận thể keo thuận nghịch do đó ảnh hưởng đến tinh độ của nước chè trong. Tác dụng của vôi: Vôi: - Vôi là hoá chất quan trọng được dùng phổ biến từ những ngày khởi đầu sản xuất đường. - Vôi là một chất vô định hình, có độ phân tán cao, khi hoà tan trong nước có tính keo. - Độ hoà tan của vôi phụ thuộc vào hàm lượng chất khô trong dung dịch: nồng độ đường saccaroza và chất không đường. Độ hòa tan của vôi tăng khi nhiệt độ giảm và nồng độ của đường và chất không đường tăng Yêu cầu chất lượng của vôi: - Chất lượng vôi có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả làm sạch. Nếu vôi có nhiều tạp chất, khi cho vôi vào nước mía sẽ làm tăng tạp chất, lắng, lọc và kết tinh khó khăn. - Vôi cần đạt các tiêu chuẩn sau: CaO > 85%; MgO < 2%; SiO2 < 0,6%; Fe2O3, Al2O3 <1%; CaCO3<1%. - Trong thành phần vôi chủ yếu là CaO; ngoài ra cần chú ý đến hàm lượng MgO, nếu MgO>2% sẽ gây những tác hại sau đây: + Giảm thấp độ hoà tan của vôi; + Thời gian lắng kéo dài; + Tác dụng với đường khử làm tăng màu sắc nước mía + MgO có độ hoà tan lớn là thành phần đóng cặn ở các thiết bị truyên nhiệt. + Làm cho đường có vị đắng - Các thành phần khác như Al2O3, Fe2O3, SiO2 làm tăng chất keo, tăng màu sắc nước mía và đóng cặn trong thiết bị. Các dạng vôi cho vào nước mía: Vôi được cho vào nước mía theo các dạng sữa vôi, vôi bột, canxisacarat. - Trước đây dạng vôi bột thường dùng ở các nhà máy đương thủ công; vôi bôt phản ứng chậm, khó khống chế lượng chính xác, khi phản ứng toả nhiệt nên dễ làm nước mía quá nhiệt, gây tác dụng phân huỷ đường khử, màu sắc nước mía đậm, hiện nay không sử dụng vôi bột. - Vôi ở dạng sữa vôi có tác dụng làm hổn hợp đồng đều, khống chế dễ dàng. Nhưng bản thân sữa vôi có chứa một lượng nước nhất định, tăng lượng nhiệt bốc hơi. Hiện nay dạng sữa vôi o được dùng rộng rãi trong các nhà máy đường.Nồng độ sữa vôi thường là 8-10 Be. - Canxisacarat: trộn sữa vôi với chè trong hoặc sirô, giữ tiếp xúc tối thiểu trong 5 phút để có thời gian tạo thành sacarat và thực hiện gia vôi cho nước mía với hổn hợp này.Điều chế phức tạp, ít phổ biến. Tác dụng của vôi: Tác dụng chính + Làm trơ phản ứng acid của nước mía và ngăn ngừa sự chuyển hoá đường saccaroza.
http://www.ebook.edu.vn

o

GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 28

ebook. Ca3PO4 • Tác dụng sát trùng: . trong môi trường kiềm đường khử bị phân huỷ.Vôi có tác dụng tiêu diệt VSV làm cho nước mía được tiệt trùng. khi tác dụng với vôi có thể sinh ra các muối canxi hoà tan và thoát ra khí NH3.vn .edu.Với độ kiềm khi có 0. -Tác dụng kết tủa chất vô cơ: Vôi có thể tác dụng với các loại muối vô cơ lẫn trong nước mía tạo kết tủa. Tác dụng của SO2: SO2 được dụng phổ biến trong sản xuất đường. sáp và các chất hữu cơ khác khi tác dụng với vôi tạo thành các muối canxi mà phần lớn bị kết tủa hoặc nổi bọt→ dễ loại được..COO CH . 4. Trong sản xuất đường hiện nay thường ùng SO2 ở dạng khí.3% CaO phần lớn VSV không sinh trưởng. vẫn nằm lại trong mật rỉ.8% CaO.Nếu cho vôi vào nước mía quá lượng thì ngoài các acid bị trung hoà còn một phần đường saccaroza tác dụng với lượng vôi dư tạo thành các muối sacarat canxi .. Ngoài ra còn các chất khác. SO2 có thể cho vào dung dịch đường ở dạng khí.Ở trị số pH thấp hiệu GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 29 http://www. CaSO4.Những chất kết tủa từ vôi sẽ kéo theo những chất không đường khác cũng kết tủa ví dụ như các kết tủa CaCO3. qua quá trình kết tinh phân mật.ảnh hưởng : làm tăng tổn thất đường. Một phần vẫn tồn tại trong nước mía. nếu là môi trường kiềm yếu thì vôi không kết tủa nó được. 3Ca(OH)2 + 2K3PO4 → Ca3(PO4)2 + 6KOH + 2KOH Ca(OH)2 + K2SO4 → CaSO4 +Làm phân giải chất không đường Đặc biệt là đường khử và các chất không đường chứa nhóm amin (-NH2) . acid amin. các acid hữu cơ.các acid này lại tác dụng với Ca tạo ra muối hoà tan hoặc không tan. tăng độ nhớt do muối canxisacarat tạo nên. tạo các chất màu. Tất cả những muối canxi này khi kết tủa có tác dụng hấp phụ những chất thể keo albumin và sắc tố.Phân huỷ đường khử: khi cho vôi vào thì pH nước mía tăng.+ Các muối canxi tạo thành ở dạng kết tủa có tác dụng kéo theo những chất lơ lửng và những chất không đường khác + Kết tủa. đông tụ các chất không đường.. • Tác dung cơ học: . + NH3 tạo thành thoát đi → loại được một phần chất không đường Ví dụ: CH2-COO CH2-CONH2   + Ca(OH)2 → Ca + H2O + NH3 CH2 CH2   CH . pectin. tuy nhiên có trường hợp phải dùng đến 0.Ảnh hưởng: 2+ + Muối canxi hoà tan làm tăng lượng ion Ca trong nước mía . amít. . khó loại trừ. mà có thể bị các chất kết tủa khác hấp phụ kéo đi. . lỏng hoặc muối.. -Tác dụng kết tủa chất hữu cơ: Các chất không đường hữu cơ: prôtêin.COOH   NH2 NH2 glutamatcanxi Glutamin +Tác dụng với đường saccaroza . có thể lắng xuống hoặc nổi lên.Các chất không đường chứa nhóm amin như albumin.

hàm lượng As nếu nhiều quá sẽ gây tác dụng xấu bởi vì khi đốt S. phản ứng cháy toả nhiệt 2217 kcal/kg lưu o huỳnh. tạo thành SO3 làm giảm hiệu suất tạo SO2 và nếu có nước hoặc sắt thì tạo thành H2SO4 o # Phân ly SO2 : ở 1200 C. Thương cho Na2S2O4 vào đường non. Thông thường nhiệt độ trong lò ở khoảng 320o o 350 C và khi ra khỏi lò là khoảng 250-300 C. gặp lạnh biến thành S tinh thể đọng lại trong các đường ống làm tắt ống.Sự tạo thành SO2 : SO2 được tạo thành khi đốt cháy lưu huỳnh trong không khí S + 02 → SO2 32 32 64 Theo phản ưng 1 kg S khi cháy cần có 1 kg oxy. Lưu ý: . Vì có khả năng giảm pH nên khí SO2 tác dụng mạnh hơn NaHSO3 và Na2SO3. ôxi nhiều. Khí SO2: . Hắc ín<0.1%.05%. trong quá trình sản xuất. As cháy tạo thành As2O3 là một chất độc. .Những điểm cần chú ý khi đốt S: + Bảo đảm độ ẩm lưu huỳnh ở mức tối thiểu theo qui định và tuyệt đối tránh ẩm. As< 0. cuối cùng nó sẽ tồn tại trong đường thành phẩm và mật cuối . c.quả tẩy màu tốt hơn. + Nhiệt độ đốt lưu huỳnh không được quá cao. Phản ứng này được nhận thấy bắt đầu từ nhiệt độ khoảng 900 C b. Yêu cầu của lưu huỳnh: Để đảm bảo phảm chất SO2 tiêu chuẩn thì lưu huỳnh đốt cần có các thành phần như sau: S ≥ 98% . sắt Nếu trong lưu huỳnh có lượng ẩm cao hoặc với sự hiện diện của nước. sắt lưu huỳnh khi cháy cho anhydric sulphuric SO3 thay vì anhydric sulphurơ.1%. Nước<1%. Nhiệt độ cháy của lưu huỳnh là 363 C Thể tích tối đa của SO2 trong khí cháy là 21% Tuy nhiên không thể đạt đuợc sự đốt cháy 100% lượng ôxy trong không khí và cần phải cho phép có một lượng không khí dư cao hơn lý thuyết gấp 8 hoặc 9 lần trọng lượng lưu huỳnh cho nên chỉ có khoảng 10% SO2 trong khí đốt lưu huỳnh (có thể đạt được từ 12% đến 16% trung bình là 14%). a.vn . Phải luôn luôn làm khô không khí đốt lưu huỳnh bằng cách cho đi qua vôi cục sống có đặc tính rất háo nước và sẽ hút ẩm trong không khí.ebook. SO3 ngay lập tức thành acid sunphuaric. # nhiệt độ cháy cao.edu. SO2 → S + O2 và ôxi mới sinh ra tác dụng ngay lập tức với SO2 bao o quanh tạo thành SO3. Tro<0. Khi phản ứng với nước. Do vậy bằng mọi cách phải tránh đưa nước vào lò đốt lưu huỳnh. @ Nếu nhiệt độ thấp thì S cháy không hoàn toàn . @ Nếu nhiệt độ cao quá gây ra nhiều ảnh hưởng xấu: o # tránh đưa nhiệt độ khí lên quá 300 C vì ở điểm này sẽ xảy ra sự thăng hoa làm cho hiệu suất tạo thành SO2 giảm và khí S sẽ bay ra ngoài theo đường ống dẫn. chất không cháy <1%. Tác dụng của SO2 Tác dụng của SO2 đối với nước mía và mật chè tuỳ thuộc vào tính chất trung tính hoặc kiềm của chúng bao gồm các tác dụng sau: .Hắc ín và chất lỏng không cháy sẽ gây trở ngại cho việc đốt S do nằm trên bề mặt nên dễ làm tắt lửa.Trung hoà lượng vôi dư trong nước mía: Khi cho SO2 vào nước mía có vôi dư phản ứng xãy ra như sau: → H2SO3 SO2 + H2O Ca(OH)2 + H2SO3 → CaSO3 + H2O GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 30 http://www.

edu.Tẩy màu dung dịch đường: + Phần lớn những chất màu là những hợp chất hữu cơ cao phân tử và trong phân tử có nối đôi.Biến muối cacbônat thành muối sunphit: Trong nước mía có hàm lượng muối cacbônat của kali. . có tính oxi hóa. + Muối sunphit làm giảm độ kiềm.Hòa tan muối canxi sunphit kết tủa: Canxi sunphít không tan trong nước nhưng tan trong acid sunphurơ. Ảnh hưởng: Làm giảm độ nhớt mật chè. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 31 http://www. hiện tượng trở lại màu như trên không nhiều. có lợi cho thao tác nấu đường và kết tinh. kết tinh. Điều nầy giải thích tại sao khi đường sản xuất bằng phương pháp SO2 trong thời gian bảo quản nó bị chuyển màu trở lại. .+ kết tủa CaSO3 có đặc tính là khi nhiệt độ cao độ hòa tan giảm. . chất keo → độ nhớt giảm. canxi nhất định khi thông SO2 tạo thành canxi sunphit và kali sunphit. chất màu và chất keo có trong dung dịch. tạo thành một số muối kết tủa có tác dụng hấp phụ các chất màu. + Khi cho SO2 vào làm thay đổi pH nên ngưng kết được số keo → giảm độ nhớt. độ nhớt của mật chè có lợi cho việc nấu đường. do đó khi thông SO2 quá lượng có thể làm cho canxi sunphit kết tủa biến thành bisunphit hòa tan CaSO3 + SO2 + H2O → Ca(HSO3)2 . Tác dụng tẩy màu xảy ra trong môi trường axít SO2 + H2O → H+ + HSO3 HSO3 + H2O → HSO4 + 2 [H] hydrô nguyên sinh C=C + 2H → CH-CH + Tác dụng tẩy màu không bền bởi vì chất không màu này sẽ bị oxi hóa dưới tác dụng của oxi không khí lại trở thành chất màu như cũ. Đối với mật chè và đường non.vn .Giảm độ nhớt: + Khi xông SO2 vào nước mía hoặc mật chè. • Ngưng kết được một số chất keo. K2CO3 + H2SO3 = K2SO3 + H2O + CO2 CaCO3 + H2SO3 = CaSO3 + H2O + CO2 Tác dụng: + Muối cacbônat có khả năng tạo mật lớn hơn muối sunphit nên sự thay đổi từ muối cacbônat thành muối sunphit sẽ làm giảm khả năng tạo mật. tương tự như vậy kalisunphit biến thành kali bisunphit Anh hưởng: Giảm hiệu quả làm sạch do muối canxi sunphit kết tủa bị giảm. còn ở nhiệt độ thấp lượng đó o nhiều nên để tạo thành kết tủa này hoàn toàn thì nhiệt độ phải >=75 C + Tác dụng: • làm giảm pH. Khi cho SO2 vào sẽ tác dụng với chúng để tạo thành chất không màu hay có màu nhạt hơn.ebook. phân mật. Khi gia nhiệt thì muối bisunphit canxi bị phân giải tạo thành muối sunphit canxi kết tủa đóng cặn trên bề mặt ống truyền nhiệt : Ca(HSO3)2 → CaSO3 + SO2 + H2O . hạn chế sự phân hủy đường sac và đường khử trong môi trường kiềm khi gia nhiệt. đồng thời hạn chế sự phát triển của VSV. • CaSO3 là chất kết tủa có khả năng hấp phụ các chất không đường. +Tạo môi trường axit nên độ nhớt thấp.

lắng lọc nhanh hơn.Tác dụng sát trùng: SO2 có tính khử mạnh. nước chè trong có phẩm chất cao . Na2S2O4 cho trực tiếp vào đường non với lượng dùng không nhiều.+ 4H2O  2HSO4.Ngăn ngừa sự tạo màu. đồng thời không thể loại tạp chất của Na2S2O4 ra khỏi đường non tuy lượng đó không nhiều. Oxi không khí chỉ phát huy tác dụng khi 2+ 3+ 2+ có chất xúc tác.Các chất này kết hợp với vôi tạo thành tricanxiphốt phát kết tủa . có khả năng hấp phụ rất mạnh do đó hấp phụ chất keo. đi và monoamoniphotphat thông thường cho vào nước mía dưới dạng Ca(H2PO4)2 và H3PO4 Ca(H2PO4)2 + Ca(OH)2 → Ca3 (PO4)2 + H3PO4 + H2O 2H3PO4 + 3Ca(OH)2 → Ca3(PO4)2 + 6H2O • Một số tác dụng: . GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 32 http://www. tuy nhiên ngăn ngừa được sản phẩm có màu của sự phân hủy và kiềm hảm khả năng oxi hóa và tác dụng xúc tác của ion kim loại. hợp thành một phần quan trọng của các sản phẩm kết tủa trong nước mía bởi vôi. . Thực nghiệm đã cho thấy rằng nước mía càng nhiều phốt phát hòa tan thì việc làm sạch càng dễ dàng. Cu nó giúp oxi không khí oxi hóa các chất không màu thành chất màu. khoảng một phần chất màu do sự phân hủy của đường khử trong môi trường kiềm không bị mất màu bởi tác dụng của SO2. Lượng này tồn tại trong mía dưới hai dạng chính: Dạng phốt phát hòa tan của nước mía và dạng kết hợp trong prôtein các tế bào mía. Các dạng kết hợp không hòa tan nên chỉ riêng các phốt phát hòa tan có vai trò trong vôi hóa.+3H2 * Chú ý: + Thường dùng SO2 xông trực tiếp vào nước mía và mật chè. ngăn ngừa sự tạo thành phức chất sắt và phản ứng ngưng tụ với những chất không đường hữu cơ khác Chú ý: SO2 không thể ngăn ngừa sự tạo thành chất màu một cách hoàn toàn. đicanxi photphat.Ca3(PO4)2. Na2SO3) kém hơn so với hydrosunphit vì H2SO3 khi tác dụng với nước chỉ sản sinh ra hai nguyên tử hydrô trong lúc đó từ hydrô sunphit sinh ra 6 nguyên tử hydrô. Thông SO2 không ngăn ngừa được sự phân hủy sacarôza và đường khử. + Tác dụng tẩy màu của H2SO3 và muối của nó (NaHSO3. tác dụng còn quan trọng hơn cả sự khử màu + SO2 ngăn ngừa ảnh hưởng không tốt của oxi không khí. SO2 không chỉ làm mất màu mà còn ngăn ngừa sự sinh chất màu. S2O42.+ SO2 làm giảm nhiều độ pH của dung dịch tiếp theo là NaHSO3 còn Na2SO3 không có tác dụng thay đổi pH của dung dịch hoặc làm tăng pH của dung dịch rất ít. . khống chế được VSV bảo vệ nước mía khỏi bị hư hỏng.ebook. Để nâng cao hàm lượng P2O5 ta có thể cho thêm vào nước mía một lượng phốtphátacid canxi ( Ca(H2PO4)2 ) hoặc acid phốt pho ric hoặc supephotphat. Kết tủa này có tỷ trọng lớn. Tác dụng của P2O5 • Bản thân cây mía và nước mía hỗn hợp cũng đã có sẳn một lượng nhất định P2O5. + SO2 có tác dụng khử các ion sắt gây màu đậm hơn so với kim loại sắt + SO2 có tác dụng bao vây nhóm cacbônyl có khả năng tạo chất màu.edu. Các phốt phát hòa tan này phản ứng với vôi tạo ra kết tủa.vn . Cứ 10 tấn đường non chỉ dùng 100-200 gam Na2S2O4 . Như vây sẽ giúp cho việc loại trừ chất keo được dễ dàng. trước hết khi có mặt các ion Fe . + SO2 phá hủy được các chất muối của polyphênol biến màu đen thành không màu và không kết tinh theo đường như muối tanin sắt. Theo kết quả thực nghiệm nếu lượng P2O5 thấp hơn 350ppm thì kết quả lắng trong không đạt kết quả tốt được. Tăng thêm lượng Na2S2O4 hiệu quả tẩy màu không tăng thêm nhưng tăng chi phí sản xuất do giá thành Na2S2O4 đắt. 5. Fe .

AP30 đắt tiền nhưng cải thiện được độ trong và độ lắng của nước mía.edu. có chiều hướng gây khó lọc và ảnh hưởng đến chất lượng đường tinh luyện • Bentonite: Là một silicat nhôm-magiê được cho thêm vào khâu lắng và được nhiều nhà máy đường cho biết là hoàn toàn thỏa đáng trong làm sạch nước mía.1-0. gây thêm màu sắc chè và đường thành phẩm. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 33 http://www. Tuy nhiên cần tránh dùng thường xuyên vì tốn kém. 6.Có thể hấp phụ chất màu của hợp chất phênol và sắt và làm kết tủa một phần keo colloides nên làm cho màu sắc đường thành phẩm tốt.vn . tăng thể tích bùn .ebook. Trong thực tế vận hành hiện nay. P2O5 người ta còn dùng các hóa chất khác khá quan trọng để đảm bảo cho việc làm trong sạch nước mía • Sodium cacbonat : Có thể có lợi nếu thay thế một phần vôi bằng sodium cacbonat khi cần xử lý mía bị sương giá hay để lâu ngày trên đồng ruộng sau khi đốn chặt.floculant. • Separan AP 30 . là một phần không thể thiếu của quá trình lọc nhanh bằng máy lọc Rapifloc. • Các ưu điểm: Dùng phốt phát acid canxi hoặc acid phốt phoric cải thiện được quá trình làm sạch các loại mía khó xử lý. tỉ lệ dùng từ 1-3ppm theo các liều lượng sau đây: . SO2. Tuy nhiên nếu khống chế không tốt tạo kết tủa ở dạng keo thì gây khó khăn cho quá trình lọc.5 ppm .2 ppm (để cải thiện năng suất) . CO2.Nước mía xấu khó xử lý 1-1..Nước mía bình thường 0. Các hóa chất được dùng khác: Ngoài vôi. giảm được đóng cặn ở nồi bốc hơi.Liều lượng tối đa 3ppm Nhiều hóa chất bông tụ khác cũng đạt kết quả như vậy như polyacrylamid.. hoặc mía thu hoạch bằng cách đốt hoặc chậm vận chuyển về nhà máy hoặc nói chung nước mía không bình thường.lượng muối canxi trong nước chè ít.là chất bông tụ được cho vào nước mía trước khi lắng hoặc cho vào nước bùn trước khi lọc.

pp cacbônát hóa. Phương pháp sunphít hóa kiềm nhẹ pH 8-9có đặc điểm là chỉ tiến hành thông SO2 vào nước mía.2 → ↓ o o Gia nhiệt 2 t= 100-105 C ↓ Lắng Nước bùn Lọc Bã → → → ↓ ↓ Nước lọc trg Nước lắng trong ← ↓ o o Gia nhiệt 3 t= 105-115 C ↓ Cô đặc GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 34 http://www.4-. Đặc điểm của phương pháp sunphit hóa kiềm mạnh là trong quá trình làm sạch nước mía có một giai đoạn tiến hành ở pH cao.2-6. màu sắc nước mía đậm.ebook. đặc biệt đối với loại mía xấu và bị sâu bệnh. pp phôtphat hóa.vn . Nhưng do sự phân hủy đường tương đối lớn.Phương pháp sunphít hóa acid . pp sunphít hóa. phương pháp sunphít hóa acid: Nước mía hh pH= 5-5.38 → ↓ Ca(OH)2 Trung hòa pH= 7-7.edu. Đặc điểm của phương pháp sunphit hóa acid là thông SO2 vào nước mía đến pH acid và thu được sản phẩm đường trắng.CHƯƠNG 4: CÁC PHƯƠNG PHÁP LÀM TRONG LÀM SẠCH NƯỚC MÍA Hiện nay có các phương pháp thường dùng là: phương pháp vôi. tổn thất đường nhiều nên hiện nay không sử dụng. 1. Đây là phương pháp có nhiều ưu điểm nên được dùng rộng rãi trong sản xuất đường.Trong tài liệu này chỉ trình bày phương pháp sunphít hoá.Phương pháp sunphít hóa kiềm nhẹ. không thông SO2 vào mật chè và sản phẩm đường thô. Hiệu quả làm sạch tương đối tốt. PHƯƠNG PHÁP SUNPHÍT HÓA: Phương pháp sunphít hóa còn gọi là phương pháp SO2 vì trong phương pháp này người ta dùng lưu huỳnh dưới dạng khí SO2 để làm sạch nước mía Tùy theo mốc pH cần khống chế mà ta có thể chai phương pháp sunphít hóa ra làm 3 loại: . Sơ đồ công nghệ: a. I.Phương pháp sunphít hóa kiềm mạnh .5 ↓ Ca(OH)2 Gia vôi sơ bộ pH= 6.4 → ↓ o o Gia nhiệt 1 t= 60-70 C ↓ SO2 Sunphít lần 1 pH= 3.

2 → ↓ Mật chè tinh Đặc điểm của phương pháp này là dùng hai điểm pH . SO2 → pH= 7.vn o Ca(OH)2 → GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 35 .5-11 Nước bùn → Nước mía hổn hợp Ca(H2 PO4)2.ebook.4-7. Ca(OH)2 Trung hòa → ↓ Ca(OH)2 Gia vôi → ↓ Máy lọc ép ↓ Nước mía có tính kiềm ↓ Trung hòa pH= t= o 5-5. phương pháp sunphít hóa kiềm mạnh Nước mía hh ↓ Gia nhiệt 1 ↓ SO2. MgO . pH trung tính 7 và pH kiềm mạnh 10. Fe2O3 .8-6. phương pháp sunphít hóa kiềm nhẹ Nước mía hh ↓ Gia vôi ↓ Gia nhiệt 1 pH= pH= t= o 5-5.. SiO2.edu.5 60-70 C o pH= → 10.8-6.5 8-9 50-60 C http://www. nhưng điều kiện công nghệ của phương pháp này còn chưa ổn định.6 ↓ o o Gia nhiệt 2 t= 100-105 C ↓ Lắng Nước bùn Nước mía hh → → ↓ Nước lắng trong ↓ Cô đặc ↓ SO2 Sunphít lần 2 pH= 5.5-11 Do dùng pH kiềm mạnh nên có thể loại được P2O5. Al2O3. c.2 b.SO2 → ↓ Sunphít lần 2 ↓ Lọc kiểm tra ↓ Mật chè tinh pH= 5.

Tạo điểm đẳng điện để ngưng kết được một số thể keo trước khi đun nóng.Để khi trung hòa tạo đủ lượng kết tủa CaSO3 có tác dụng làm sạch. Các điều kiện công nghệ của phương pháp sunphít hóa acid tính: a. Trung hòa: Tác dụng: SO2 → GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 36 http://www.pH = 3.nhiêt độ 60-70oC c.nếu pH cao hơn: khi trung hòa không tạo đủ lượng CaSO3 để làm sạch. Lượng kết tủa CaSO3 tạo thành trong giai đoạn này không nhiều nhưng cũng hấp phụ được một số chất màu.Ở nhiệt độ cao sự hòa tan của CaSO3 giảm do đó sự kết tủa được dễ dàng.tác dụng với vôi dư tạo kết tủa CaSO3.trung hòa được một phần acid điện ly có trong nước mía nên hạn chế được sự chuyển hóa đường.6. 2+ . b. cụ thể trị số pH chính xác là bao nhiêu tùy thuộc vào việc nghiên cứu thực nghiệm của từng giống mía tại từng vùng canh tác khác nhau mà điều chỉnh sao cho ở trị số pH đó loại được nhiều chất phi đường nhất. Gia vôi sơ bộ: Tác dụng: .8 . . Điều kiện công nghệ: .↓ Trung hòa pH= 7-7.ebook.Ức chế sự phát triển của VSV do tác dụng của ion Ca đối với nguyên sinh chất của tế bào VSV.4-3.2 ↓ o o Gia nhiệt 2 t= 100-105 C ↓ Lắng Nước bùn Lọc Bã → → → ↓ ↓ Nước lắng trong Nước lọc trg ← ↓ Cô đặc Đây là phương pháp sản xuất đường thô.thường khóng chế ở pH từ 6.vn .Tăng tốc độ và hoàn thiện phản ứng hóa học đặc biệt là phản ứng tạo kết tủa CaSO3 . chất keo. Điều kiện kỹ thuật: .nếu pH thấp hơn: tăng lượng vôi dùng để trung hòa do đó tăng lượng tạp chất do vôi đưa vào. so với phương pháp vôi thì hiệu quả loại chất không đường tốt hơn nhưng thiết bị và thao tác phức tạp hơn.2 đến 6.Đồng thời sự chuyển hóa đường sacc tăng mạnh . .ngưng kết được một số chất keo . Các điểm ngưng kết của các loại keo khác nhau trong nước mía không giống nhau. Gia nhiệt 1: Tác dụng: . Điều kiện kỹ thuật: . 2.làm mất nước của thể keo ưa nước và tăng nhanh quá trình ngưng kết của keo. hóa chất tiêu hao nhiều nên hiện nay ít dùng. d. Sunphít hóa lần 1: Tác dụng: . cho nên cần khống chế nhiều điểm pH để tạo ra nhiều điểm đẳng điện để loại được nhiều chất keo. mỗi thể keo có pH ngưng kết riêng.edu. .

i. Ưu điểm: .2 nhiệt độ phụ thuộc vào nhiệt độ mật chè sa khi ra khỏi nồi bốc hơi thông thường o 60 C .nếu trong nước mía còn những ion Ca nào thì tiếp tục tạo kết tủa .Nhằm tạo kết tủa CaSO3 . h. f.Làm cho nước mía sôi mạnh trước khi vào nồi bốc hơi.pH 7-7. 3.vn .lượng vôi và lưu huỳnh tiêu hao tương đối ít và sản xuất ra được đường trắng.edu.. Gia nhiệt lần 2 Tác dụng: .8-6. Nhược điểm: .chưa loại được nhiều chất không đường vô cơ vì phương pháp này được tiến hành trong môi trường trung tính và acid mà chất phi đường vô cơ loại ra trong môi trường kiềm GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 37 http://www.Làm cho một số keo bị mất nước → ngưng kết .giảm độ nhớt mật chè thuận lợi cho quá trình kết tinh.Lưu trình công nghệ tương đối đơn giản. Do thiếu vôi nên CaSO3 tạo thành không đủ.Ngưng kết được một số chất keo Điều kiện công nghệ : . b.Làm kết tủa rắn chắc đặc biệt là CaSO3 Điều kiện công nghệ: . Ca3(PO4)2. . Ưu nhược điểm của phương pháp sunphít hóa acid tính: a. Lọc kiểm tra Trong quá trình lắng còn một số chất lơ lửng hoặc một số kết tủa tạo ra khi sunphít lần 2 cho nên cần phải lọc để loại bỏ các thành phần này Thiết bị lọc thường ở dạng túi. Điều kiện công nghệ: .T= 110-115 C đạt nhiệt độ sôi của nước mía.Giảm lượng kết tủa CaSO3 .nếu pH thấp thì tăng sự chuyển hóa đường sacc. ống .biến chất có màu thành chất không màu hoặc có màu nhạt hơn .nếu pH cao sẽ làm tăng sự phân hủy đường khử.. Lắng trong Nhằm loại các kết tủa ra khỏi nước mía để thu được nước chè trong g.giảm độ nhớt thuận lợi cho quá trình lắng trong . Khi đưa vào nồi bốc thì nước chè đã sôi và bắt đầu bay hơi giảm được thời gian bốc hơi.nếu nhiệt độ cao quá sẽ làm cho nước mía sôi mạnh → khó lắng. e.thời gian xông SO2 càng nhanh càng tốt để hạn chế sự chuyển hóa đường.2 .to 100-105oC . Gia nhiệt 3 .ebook. đường sacc trong môi trường kiềm . Sunphít hóa lần 2: Tác dụng: .tiếp tục hoàn thiện các pư hóa học đặc biệt là các phản ứng tạo kết tủa CaSO3.pH 5.nếu nhiệt độ thấp quá sẽ không đạt được những tác dụng trên . Cô đặc: Nhằm nâng cao nồng độ nước chè từ 13-15Bx đến 55-60Bx để chuẩn bị cho công đoạn nấu đường. j. . do SO2 dư nên sẽ hòa tan một phần CaSO3 thành Ca(HSO3)2 khi gia nhiệt sẽ phân hủy trở lại gây đóng cặn trong thiết bị. o .

Nhiệt độ lò đốt c. + trị số pH quá thấp. . kết tủa sẽ ngậm nước. . 2+ 2+ tính chất của chất kết tủa tạo thành từ Ca và SO3 . Cường độ xông lưu huỳnh: Cường độ xông lưu huỳnh dùng để biểu thị mức độ thông SO2 vào nước mía. . đường sacarôza bị chuyển hóa + phải tăng thêm lượng vôi dùng tức là tăng tạp chất vào nước mía. Dựa vào kết quả nghiên cứu của Maillar. hoặc gia vôi trước khi xông SO2 .5 g/l lượng kết tủa tăng và bao gồm 2 loại CaSO3 và Ca3(PO4)2 nhưng tác dụng hấp phụ chủ yếu vẫn là Ca3(PO4)2. còn tỉ lệ lưu huỳnh đối với mía vào khoảng 0. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 38 - http://www.Hàm lượng can xi còn lại trong nước mía tương đối nhiều làm ảnh hưởng đến việc đóng cặn trong thiết bị truyền nhiệt 4. Thực hiện gia vôi sơ bộ nóng sẽ giảm bớt được các trở ngại này. .Cường độ lưu huỳnh là số mililít NaOH có nồng độ N/28 hoặc số ml I2 có nồng độ N/32 để chuẩn độ 10ml dung dich nước mía đã thông SO2 .nếu khống chế không tốt thì chênh lệch độ tinh khiết của nước mía trước và sau khi làm sạch ít. nước mía có tính acid mạnh. Ơ các nhà máy đường làm sạch theo phương pháp sunphít hóa acid tính cường độ lưu huỳnh của nước mía trung hòa là 8-12ml.Cường độ lưu huỳnh có tác dụng quan trọng đối với việc làm sạch nước mía: + nồng độ SO2 trong nước mía là một trong những yếu tố quyết định sự tạo thành kết tủa CaSO3.08% so với khối lượng mía ép d. Một số điểm cần chú ý trong phương pháp sunphít hóa: a. Đối với một loại nước mía nhất định. nhưng nếu cao quá sẽ tạo thành Ca(HSO3)2 hòa tan. làm giảm hiệu quả làm sạch. tốc độ lắng sẽ cao hơn và bùn lọc sẽ được gom gọn hơn. Tốc độ lắng nhanh và khối lượng bùn lọc tùy thuộc và phản ứng của môi trường trong đó sự kết tủa được hình thành: + nếu hình thành trong môi trường kiềm. điều quan trọng là phải đạt được pH kết thúc như nhau.có liên quan với nồng độ của SO2 và P2O5. + nếu hình thành trong môi trường acid. yêu cầu cường độ lưu huỳnh không giống nhau.05-0.Có thể đạt kết quả sunphít hóa tương đương với cách xông SO2 trước khi gia vôi.vn . hàm lượng P2O5 không thay đổi như vậy chỉ có nồng độ SO2 có ảnh hưởng đến tính chất của kết tủa mà thôi.ebook. Chất lượng lưu huỳnh b.Tuy nhiên không phải là hoàn toàn không có gì khác nhau giữa cách này và cách kia.Đường sản xuất bằng phương pháp sunphít hóa bảo quản trong thời gian dài sẽ có màu trở lại. kết tủa tạo thành hầu như hoàn toàn là Ca3(PO4)2 @ khi lượng SO2 là 1. . Đối với mỗi loại mía khác nhau. có thể dùng trị số pH để biểu thị. nếu hàm lượng P2O5 là 100-400mg/lít nước mía: @ khi lượng SO2 trong nước mía nhỏ hơn 1gam/lít.nâng cao cường độ lưu huỳnh thích hợp có thể đạt hiệu quả làm sạch tốt và nâng cao hiệu suất thu hồi đường nhưng nảy sinh các vấn đề sau: + tăng lượng lưu huỳnh dùng sẽ không có lợi về mặt kinh tế. Thứ tự cho vôi và SO2 : . nếu nồng độ SO2 càng cao thì sự kết tủa càng hoàn toàn.gia vôi trước khi xông SO2: lắng chậm hơn. khối lượng bùn lọc sẽ tăng. PO43. Nếu cho vôi không đủ thì sẽ tạo thành Ca(HSO3)2. khối lượng bùn lớn hơn nên đòi hỏi công suất lọc cao hơn.edu. . @ khi SO2 là 2 g/lít thì tác dụng hấp phụ chủ yếu là CaSO3 .

về mặt loại trừ tạp chất biểu hiện bởi sự tăng độ tinh khiết giữa nước mía thô và chè trong thì phụ thuộc vào từng hoàn cảnh mà việc gia vôi trước hay xông SO2 trước sẽ loại trừ được tạp chất nhiều hơn.3 nhiệt độ cao 70-75 C . lưu huỳnh.. . Và sự bông tụ tốt đòi hỏi trước khi gia vôi phải thực hiện xông SO2 như sau: o + hoặc dưới dạng có tính acid mạnh 3.cặn đóng bám lớn hơn rất nhiều trong các gia nhiệt.Loại trừ tốt các muối phốt phát và sáp mía dẫn tới lọc tốt hơn và chất lượng đường thành phẩm tốt hơn cho tinh luyện lại.4-3.) - GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 39 http://www. vôi.Điều quan trọng là không được duy trì nước mía ở trạng thái kiềm mạnh đồng thời với nhiệt độ cao vì đường khử sẽ bị phân hủy làm tăng màu sắc nước mía.Các nhà công nghệ đường cho rằng hai thao tác gia vôi và xông lưu huỳnh phải được thực hiện càng đồng thời càng tốt. đường ống .ebook. • Bất lợi: . tháp xông.Xông SO2 trước khi gia vôi: nói chung tốt hơn đặc biệt thấy rõ khi xử lý mía non.hàm lượng tro trong đường thành phẩm cao hơn . tuy có thể tránh được bằng cách sunphít hóa nóng như lại phải tăng diện tích gia nhiệt . Thuận lợi và không thuận lợi của phương pháp sunphít hóa : So sánh kết quả thực hành của sunphít hóa với phương pháp vôi thông thường.có lợi một phần về công suất của máy li tâm đường.cải thiện rõ màu sắc đường . . bơm.vn .do đó kết tinh đường tốt hơn .1-5.các loại đường non ít nhớt hơn và nấu nhanh hơn ..edu.8 nhiệt độ thấp 30-40 C o + hoặc dưới dạng có tính acid yếu 5.chi phí tốn kém hơn nhiều (lò đốt. . sự ăn mòn thiết bị. các thuận lợi và không thuận lợi được ghi nhận như sau: • Thuận lợi: .nước mía lắng nhanh hơn (có lợi về công suất của thùng lắng) . e. Các thao tác đó được thực hiện trong cùng một thiết bị và bảo đảm là kết quả xông SO2 trước đạt hiệu quả cao hơn so với gia vôi trước.

a.Diện tích.Tỷ trọng hạt kết tủa > tỷ trọng nước mía: kết tủa lắng xuống . thường xảy ra hiện tượng hấp phụ bề mặt giữa các hạt đó với nhau thành hạt lớn hoặc thành những hạt to kéo theo những hạt nhỏ rồi lắng xuống. . Độ lớn của hạt kết tủa: . Quá trình lắng đó được thực hiện trong các thùng lắng liên tục. Nồng độ nước mía: Nồng độ càng cao . c. độ chênh lệch về tỷ trọng giữa hạt kết tủa và chất lỏng. Đó chính là mục đích của lắng trong. . Các yếu tố ảnh hưởng tới tốc độ lắng: Tốc độ lắng tỉ lệ thuận với kích thước hạt kết tủa. LẮNG: 1. Nhiệt độ: Khi lắng một bộ phận tạp chất nổi lên trên bề mặt gọi là bọt. Nguyên lý lắng: . Và các nhà máy đường thường nhờ các thiết bị lắng để thực hiện việc này. hạt nhỏ li ti tạo với nước mía thành dung dịch đục.Nguyên lý chính của lắng là sự chênh lệch tỷ trọng giữa vật liệu phải được lắng xuống (các kết tủa) và dung dịch chứa vật liệu phải lắng đó (khối nước mía sau khi hóa chế). Kết quả là thời gian cần thiết để lắng phụ thuộc chính vào sự chênh lệch giữa tỷ trọng nước mía và các phần tử của kết tủa chứa trong nước mía.Độ lớn của hạt kết tủa không đều nhau.CHƯƠNG 5 MỘT SỐ QUÁ TRÌNH CÔNG NGHỆ CƠ BẢN TRONG CÔNG ĐOẠN LÀM SẠCH NƯỚC MÍA. hạt lớn thì lắng nhanh.vn .Tỷ trọng hạt kết tủa < tỷ trọng nước mía: kết tủa nổi . Các kết tủa dưới tác dụng của trọng lực có thể lắng xuống dưới.Tỷ trọng hạt kết tủa = tỷ trọng nước mía: kết tủa lơ lửng. hình thể của các phần tử lắng cũng như độ nhớt của dung dịch đóng vai trò quan trọng trong quá trình lắng. tỉ lệ nghịch với độ nhớt của nước mía. trung hòa sẽ sản sinh ra rất nhiều chất kết tủa. độ nhớt càng lớn thì tốc độ lắng sẽ giảm. Mục đích và nguyên lý lắng: Mục đích: Nước mía hổn hợp sau khi qua các giai đoạn gia công như gia vôi.Nếu trong nước mía có nhiều hạt nổi nhỏ. trong đó có nhiều cám mía nhỏ li ti tỷ trọng thấp và một số tạp chất khác có tỷ trọng lớn hơn nhưng vì rất nhỏ nên bị bọt khí hút lại rồi mang theo lên mặt nước.ebook. 2. lắng xuống trước. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 40 http://www. xông SO2. lắng rất chậm. Đồng thời một số chất keo bị phá hủy tạo thành rất nhiều đám ngưng tụ. b. I. gia nhiệt. . Những hạt kết tủa này cùng với các hạt rời to nhỏ khác phân tán lơ lửng trong nước mía vì thế cần phải tiến hành xử lý phân ly chất rắn khỏi chất lỏng mới có thể thu được nước mía trong sạch.edu.

Gây ra hiện tượng ối đọng nước chè trong bồn lắng: Nếu bồn lắng hoạt động không liên tục.8-1 điểm và rõ nhất ở ngăn cuối thùng lắng.Khi trung hòa. Trong quá trình lắng bình thường.Khi ngừng ép khoảng 1 ngày nếu không thanh toán hết nước mía chứa trong thùng lắng sẽ gây tổn thất sacarôza do: chuyển hóa (rõ rệt nhất ở nhiệt độ trên 80oC) và do hoạt động của VSV (rõ rệt nhất ở nhiệt độ dưới 70oC). chè trong không được lấy ra liên tục và nhanh chóng tương ứng với lượng mía ép thì sẽ gây ứ đọng nước míá ở công đoạn hóa chế do vậy phải hạ công suất ép hoặc ngừng ép để giải quyết chè. những hạt kết tủa không được hút lại mà bắt đầu chìm xuống. pH nước mía hạ xuống khoảng từ 0. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 41 http://www.2-0. pH nước mía hạ xuống nhiều mức độ tổn thất do chuyển hóa đường sacarôza càng cao. Nước bùn lắng bị phân giải nhanh hơn nước mía trong nhiều. . . do đó nước mía bị đục trở lại.. Ngoài ra nhiệt độ còn ảnh hưởng đến sự chuyển động của chất lỏng trong thùng lắng. giữa chúng có một mặt ngăn cách rõ rệt. xử lý không tốt làm trị số pH nước mía chảy vào thiết bị lắng không đồng đều và ổn định.ebook.Tốc độ lắng chậm mà cũng phải ép mía thì nước chè ra khỏi bồn lắng sẽ không đạt yêu cầu: nước mía đục. làm cho kết tủa không lắng theo chiều thẳng đứng mà theo những hướng hổn loạn. đôi khi lên đến 1-3%.Để giảm thiểu các tổn thất đó có thể cho thêm vào nước mía trước khi ngừng 150 gam vôi/1 tấn nước mía. Liều lượng này đưa pH tương ứng ban đầu lên 8. các tạp chất lơ lững. nước mía trong ở trên.Đối với thùng lắng chỉ có một ngăn bùn ở dưới cùng thì bơm bùn được điều chỉnh theo cách liên tục rút ra một lượng nước bùn đều đặn.Khi nhà máy hoạt động. dù có tiếp tục để lắng nữa thì tốc độ lắng cũng rất chậm. . nước mía lưu lại trong bồn lắng lâu. ước tính khoảng 0. đột nhiên tăng cao hoặc khi có chấn động hay bị va chạm thì những bọt nói trên bị vỡ ra. Nếu lắng chậm. chổ lạnh thì có hiện tượng đối lưu.Gây ra hiện tượng chuyển hóa đường sacaroza và phân giải đường khử. phân mật và ảnh hưởng không tốt đến chất lượng đường thành phẩm. Hiện tượng này sẽ tác hại đến sự lắng và cần phải tránh. nấu.. Nước mía lưu lại thùng lắng ở nhiệt độ cao luôn xãy ra sự phân giải nào đó của đường khử ước tính là khoảng 1% đường khử mỗi giờ ở 100oC khi pH gần 7 nhưng sự phân giải đó có thể vượt quá 3%/giờ nếu pH tăng lên khoảng 8. các thể keo vẫn tồn tại gây khó khăn cho quá trình bốc hơi.vn . Nếu quá trình lắng diễn ra tốt thì kết tủa lắng xuống tạo thành lớp bùn chắc. . tạo ra hiện tượng chuyển hóa hoặc phân hủy đường sẽ làm tăng độ nhớt nước mía và làm giảm tốc độ lắng. Các tổn thất này được tính toán theo mức sụt giảm độ tinh khiết mà thấp nhất là giữa 70 và 80oC. nếu nhiệt độ không đều chổ nóng. 3. Cần tránh bơm hết bùn một lúc rồi ngừng chờ lâu lâu mới lại bơm tiếp vì như thế sẽ tạo ra một loạt khua động trong nước mía trong. 4. Hoặc là hạ nhiệt độ nước 0 mía xuống 80 C và đồng thời cho thêm chất trợ lắng tốt hơn so với việc nâng pH. trong thùng lắng vẫn có những tổn thất đường sacaroza do chuyển hóa. Ảnh hưởng của tốc độ lắng chậm đối với sản xuất: . Mặc dù đã có phòng ngừa.Khi nhiệt độ không ổn định. cần bảo ôn thùng lắng để giữ nhiệt đều d. điều này làm cho tốc độ lắng bị chậm lại. Sự thay đổi pH: .3% đường sacaroza.edu. ngược lại thì lớp bùn sẽ loãng. Một số điểm cần chú ý khi sử dụng thiết bị lắng: . tổn thất tăng khi pH nước mía hạ xuống dưới 7. . thùng lắng được nạp đầy nước mía đã xử lý tới mức chảy tràn của các ống dẫn chè trong ra ngoài.7.

Tốc độ nước mía: Tại điểm chảy vào thùng lắng nước mía chỉ cần có tốc độ tối đa 15m/giờ. Nước bùn chứa khoảng 95% nước đường. .5-2% so với trọng lượng GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 42 - http://www. .vn .ebook. Độ nhớt giảm khi nhiệt độ tăng. . . II.Nước rửa: lượng nước dùng rửa bùn đi theo chè lọc trong chỉ là một phần nhỏ khoảng 2025% so với lượng nước rửa đi vào máy lọc. tốt nhất là nên lọc ở nhiệt độ cao. Các điểm cần chú ý: .edu. Trong ngăn lắng. nếu không sẽ tạo ra các dòng chảy rối có hại cho quá trình lắng. V=15 m/giờ và cao hơn: sự chảy trở thành xoáy rối.Chất khô trong bùn lọc không nên dưới 4.6 ppm so với nước mía. Chỉ khi độ chênh lệch áp lực lớn hơn tổng lực cản của môi chất thì dung dịch lọc mới chảy về phía áp lực thấp hơn một cách thuận lợi.5-0. cácđiềukiện lắng phụ thuộc vào tốc độ của nước mía V=3-6m/giờ: sự chảy tầng hoàn hảo.pH: nên cho sữa vôi hoặc sacarat vào nước bùn đi lọc nhằm đạt pH khoảng 7. Lọc nhằm tách các kết tủa chứa trong đó gồm các muối không hòa tan và cám mía bị kéo theo và thu hồi lượng nước đường. để thực hiện được hoàn hảo. tỷ lệ tốt nhất là 5.Một khi nhiệt độ nước mía được điều chỉnh xuống bằng hoặc dưới 80o C có thể cho thêm formalin với liều lượng 0.Nhiệt độ: Nước bùn đi lọc phải có nhiệt độ ít nhất là 85oC sau khi đã cho thêm bã vụn mía. . còn các chất huyền phù thì giữ lại trên vải. V=6-12m/giờ: sự chay cân đối: qt lắng rất tốt.5-8 . V=12-15m/giờ: phát sinh những điều bất thường nhưng vẫn có thể lắng. làm cho dung dịch có thể chui qua từ các lổ nhỏ của vải lọc. b. Tuy nhiên tốt hơn là nên thanh toán hết nước mía khi ngừng maý vì có lợi trong việc làm vệ sinh kỹ thiết bị.Để tránh bùn lắng đọng ở bể chứa cần cho máy khuấy được duy trì hoạt đồng liên tục. cho thêm vụ bã mía vào bùn loảng khoảng 0. Mục đích và nguyên lý lọc: Mục đích: Quá trình lắng phân chia nước mía được xử lý thành 2 phần: nước mía trong nổi lên trên và nước bùn lắng tập trung ở phía đáy. đồng thời để tránh phá vỡ các phần tử bùn nhỏ đã kết tủa. LỌC: 1.Tốc độ lọc: Có thể tính tốc độ lọc khoảng 250 đến 400 lít nước bùn/ m diện tích lọc/giờ. thường là trên 80oC. Điều này rất có ích cho việc bảo dưỡng thùng lắng trong thời gian ngừng ép.5-0. 2 . Máy lọc thùng quay chân không liên tục: Trong các nhà máy đường dùng phương pháp vôi hóa và sunphít hóa. quá trình lắng không còn thực hiện được nữa. hoặc tạo nên độ chân không nhất định. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động:học ở môn thiết bị. máy lọc máy lọc thùng quay chân không liên tục được dùng phổ biến a. Đối với việc lọc nước bùn.5%.8% so với khối lượng mía. thường dùng khoảng 1. và cho dù sử dụng hóa chất nào quét đi nửa.5-6%. làm cho giữa hai phía của môi chất lọc sinh ra độ chênh lệch áp lực nhất định. lớp quét này sẽ biến mất sau vài tuần khi ép trở lại. 2 Các điều kiện của một quá trình lọc tốt: Nhiệt độ: Độ nhớt của nước mía và nhất là các chất keo nhớt và sáp mía thường cản trở diện tích lọc. Vì thế không nên để nước bùn đi lọc tràn thành bể chứa vì khi cho quay lại sẽ làm nguội toàn khối nước bùn. Nguyên lý lọc: Nguyên lý lọc tuân theo nguyên lý lọc cơ bản là dùng một vật thể có rất nhiều lổ nhỏ để làm vải lọc. 3. cần phải tạo ra một áp lực đủ lớn ở một phía của môi chất này.Bảo dưỡng thùng lắng: Kết thúc vụ ép vệ sinh cạo rỉ và quét mỡ chống rỉ bên trong thùng lắng. Nếu nhiệt độ thấp hơn sẽ gây rủi ro cho vải lọc vì bị bít lỗ bởi sáp mía.

ebook. có nghĩa là đẩy nước. vì khi mang tính chất ngược lại sẽ ngậm nước và không nổi được. Nhiệt độ nước rửa tốt nhất từ 75-90oC và phun 2 dưới áp lực 3-4 kg/cm Lọc tốt thì tổn thất đường theo bùn 1-1. separant AP30 hoặc LT27. Nguyên lý lắng nổi: • Nguyên lý chung: Về mặt cơ bản là cho thêm các tác nhân hóa lý như phôtphat natri. Động học của quá trình kết tủa photphat canxi xãy ra hơi chậm. nó còn có chức năng của chất tạo bọt. kết hợp thêm việc sục khí và gia nhiệt cho phép tách bằng lắng nổi các tạp chất đó do sự khác biệt về tỷ trọng giữa chúng và sirô.vn . hổ trợ quá trình lắng nổi hợp lý. • Chức năng của quá trình photphat hóa: .edu. Quá trình này sẽ được gia tăng ở pH thấp vì độ nhớt giảm tạo thuận lợi cho quá trình hấp thụ tạp chất và giảm độ màu nhưng lại gây mất mát do chuyển hóa đường sacarôza. Chức năng của nó là tăng sức bền cơ học của các bọt khí. 2. Ngoài ra các nhủ tương đó khá bền vững vì có tính chất háo nước. Tóm lại: sự phối hợp giữa các thiết bị sục khi với các tác nhân tăng sức căng bề mặt như chất tạo bọt quyết định cơ sở làm việc của quá trình lắng nổi. Vì vậy để đáp ứng nhiệm vụ này cần cho các chất "gộp" sao cho hình thành một lớp tách nước xung quanh bề mặt phân tử kết tủa cho phép gắn với các bọt khí. Chức năng tác dụng chung bao gồm làm nổi các tạp chất hiện có mặt trong si rô. Vì vậy để có thể kết tủa cần thiết phải trung tính hóa các điện tích và tách nước của quá trình hòa tan. + Các phân tử rắn cần loại ra khỏi dung dịch bằng phương pháp lắng nổi cần mang tính kỵ nước. dung dịch sirô cần được sục khí và gia nhiệt. .- mía hoặc 100-150% trọng lượng bùn lọc. Một chất được sử dụng điển hình là detergent. chất tạo bọt.5%. tạo điều kiện bảo tồn ở trạng thái phân tán cũng như vậy sẽ tăng bề mặt tiếp xúc các chất rắn và tăng độ bền của các bọt khí khi nổi sao cho các bọt khí đó không bị phá vỡ khi phân tử kết tủa tiếp xúc với ranh giới pha rắn-khí trên bề mặt thiết bị lắng nổi.Tất cả các tạp chất của sirô đều có bản chất huyền phù và phần lớn có điện tích âm. + Khi mà các nhủ tương đã được hình thành bền vững thì lập tức được tách khỏi dung dịch bằng cách nổi lên và để quá trình này được thuận lợi.Cho thêm axit photphoric và photphat natri có tác dụng kết hợp với các ion Ca2+ còn tồn tại trong siro để tạo thành kết tủa photphat canxi. LẮNG NỔI: 1. Việc này được thực hiện bằng cách cho thêm các hóa chất kể trên vào: + Kết tủa photphat canxi với các huyền phù hấp phụ được ổn định hình thể dựa vào sự có mặt của loại chất keo tụ anion đa điện cực như acriesmit. Đây là chất có sức căng bề mặt lớn. axit photphoric và một chất trợ lắng anion. sau 45 phút phối liệu vẫn còn tồn tại phản ứng kết tủa và phần lớn tạo thành trong 12-15 phút đầu. III. vì vậy các phân tử đó bản thân nó đẩy nhau tránh việc cùng nối với nhau tạo nhủ. Sơ đồ nguyên lý lắng nổi: GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 43 http://www. Nhiệt độ yêu cầu tối thểi 72oC để có được một kết cấu tinh thể theo yêu cầu và để hổ trợ quá trình động học của phản ứng. tạo thành các mối liên kết của các điện tích âm của nó với các điện tích dương của canxi tạo các cầu nối để hình thành lớp nhủ bền vững.

vn . trước đó đã đi qua bộ sục khí. o Ở bước xử lý đầu tiên yêu cầu nhiệt độ không dưới 75 C để đảm bảo cho kết tủa photphat canxi có kết cấu tinh thể phù hợp và hấp thụ các tạp chất để tách khỏi dung dịch.edu. Thuìng cao vë 7 - - - Cho dung dịch photphat natri.3 m để trộn với sirô trong nồi bốc. Thuìng chæïa sirä 4. axit photphoric và detergent (FDA) vào nồi bốc hơi cuối cùng phía trên mặt sàng nồi bốc khoảng 0. Nếu si rô đi sunphít lần 2 thì từ nồi bốc hơi được bơm sang thiết bị sunphit hoá trước khi vào thùng chứa. Nhiệt độ phải đạt được của si rô sau khi ra khỏi thiết bị gia nhiệt phụ thuộc vào Bx: 0 Bx<60 t =80oC 0 t =85oC Bx=60-65 0 t =90oC Bx>65 Sau đó si rô được đưa qua thiết bị sục khí thứ hai để điều chỉnh lại mức độ sục khí cần thiết. cho thêm vào dung dịch chất trợ lắng keo thụ anionich. chức năng của công đoạn này là duy trì thời gian tiếp xúc cho phép một cung cấp đều đặn vào thiết bị lắng si rô và cả thời gian phản ứng của các tác nhân hoá đưa vào. Si rô đã xử lý hoá chất sơ bộ được bơm tới thiết bị gia nhiệt với các bước đi thay đổi.ebook. Nếu trường hợp si rô đã đủ nhiệt độ cần thiết thì không cần qua gia nhiệt bổ sung bằng cách xông hơi trực tiếp. Ở thùng cấp liệu si rô được xử lý hóa chất lần 2. Từ nồi bốc cuối cùng sirô được đưa vào thùng chứa sirô nguyên.CHÁÚT TRÅÜLÀÕNG DUNG DËCH FDA SÅ ÂÄÖHÃÛTHÄÚNG LÀÕNG 1 5 4 SUÛC KHÊ 6 3 2 SUÛC KHÊ 2 1. Näöi bäúc håi cuäúi 2. Båm sirä 3. Ngoài ra sự gia tăng nhiệt độ sẽ giảm độ nhớt của sirô tạo điều kiện cho quá trình lắng nổi của các nhủ hình thành vì đã hấp thụ các bọt khí. Lớp nhủ này có tác GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 44 http://www. Như vậy sau khi đã cho chất trợ lắng vào dung dịch sỉô không được phép đi qua bất cứ công đoạn bơm nào. Thiãút bëgia nhiãût 5. Mạng lưới huyền phù của polime liên kết với các phân tử không có sức bền cơ học và mọi chuyển động mạnh nào cũng có khả năng phá vỡ kết cấu poli me của các nhủ. Thiết bị này được thiết kế sao cho sự hổn hợp dung dịch đạt tới độ đồng đều tối đa giữa chất keo tụ và sirô. Bäüpháûn gia nhiãût bäøsung 6. Vì vậy để cấp liệu vào thiết bị lắng nổi phải cấp theo chênh lệch độ cao. Với việc sục khí thích hợp và nhiệt độ thích hợp đó là các cơ sở cơ bản cho quá trình nổi tốt.

chất lượng đường thu được tốt hơn do loại được tạp chất và chất màu .vn . Tác dụng của pH.dụng mạnh ở 80-85oC và yêu cầu việc định lượng phải chính xác. nhiệt độ. CÂU HỎI ÔN TẬP PHẦN 3 1. Điều kiện kỹ thuật của vôi 3. P2O5 trong việc làm sạch nước mía 2. Định lượng các hóa chất: Liều lượng tính theo tổng hàm lượng chất khô: ppm Na3PO4 100ppm (tối thiểu) Detergent 10-12ppm H3PO4 100 ppm LT27 10ppm 3. hoặc việc tạo thành các hạt nhủ nhỏ ở sirô đã lắng xong. Điều kiện công nghệ của phương pháp sunphít hóa acid tính 4. SO2.tăng khả năng làm việc của nồi nấu và li tâm do độ nhớt giảm. vì một lượng dư của chất trợ lắng cũng dẫn đến độ lớn của hạt nhủ tăng.edu. . Hiệu quả của lắng nổi: .giảm tinh độ của mật .công nghệ này cho phép duy trì chất lượng của đường trong trường hợp xấu nhất là bị xáo trộn từng phần của bồn lắng nước mía hoặc một lượng dư bã nhuyễn ở chè trong.tăng tổng thu hồi do tăng độ tinh khiết của sirô và nấu kiệt mật hơn . vôi. Một số điểm cần chú ý trong phương pháp sunphít hóa GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 45 http://www.ebook.

vn . thông thường có 2 loại: nước ngưng tụ từ hơi sống và hơi thứ. lọc bùn . xông lưu huỳnh khó và tăng đóng cặn. giảm thấp nhiệt độ bốc hơi nhằm giảm sự phân hủy đường khử và sự biến đổi của đường sacc cũng như sự mất đường theo hơi thứ. hơi thứ của hiệu trước làm hơi đốt cho hiệu sau. . bốc hơi và nấu đường. NHIỆM VỤ CỦA CÔNG ĐOẠN BỐC HƠI: 1. → đảm bảo cung cấp mật chè có chất lượng cao và tổn thất đường sacc trong bốc hơi là thấp nhất. 4. bằng các biện pháp thao tác hợp lý và sử dụng công nghệ bốc hơi thích hợp. ngoài ra có nguy cơ kết tinh trong các thùng chứa và đường ống.Tuy nhiên việc sử dụng hơi thứ cho nấu đường và gia nhiệt phải được tính toán sao cho cân bằng hơi trong nhà máy được đảm bảo.. NGUYÊN LÝ BỐC HƠI NHIỀU NỒI: Ông Rillieux người Mỹ gốc Pháp là người phát minh ra bốc hơi đa hiệu (nhiều nồi) vào năm 1830 a.nước ngưng tụ từ các hiệu bốc bao gồm nước ngưng tụ của hơi thải turbin hoặc hơi từ lò đốt đã giảm áp và do bốc hơi từ nước mía không phải là nước cất nguyên chất.Đồng thời đây cũng là nơi tiêu thụ hơi áp suất thấp: dùng hơi thải turbin để bốc hơi nước mía. dùng nấu đường. hòa loảng mật..ebook.PHẦN C: BỐC HƠI NƯỚC MÍA CHƯƠNG 6: LÝ THUYẾT VỀ BỐC HƠI NƯỚC MÍA I. li tâm. + nếu nồng độ loảng quá sẽ tốn hơi và tăng thời gian nấu + nếu đặc quá sẽ khó điều khiển thao tác kết tinh. Sử dụng hơi thứ: Nhiệm vụ của công đoạn bốc hơi không chỉ là cô đặc nước đường mà còn tận dụng hơi bay ra trong lúc bốc hơi để cấp nhiệt cho gia nhiệt. Sử dụng nước ngưng tụ: . 3. do đó tùy theo nguồn hơi cấp mà tách lấy các loại nước ngưng tụ vaò các thùng khác nhau. Giảm tổn thất hàm lượng đường sacc và đảm bảo chất lượng mật chè: Khi cô đặc phải đảm bảo chất lượng mật chè.edu. . . giảm thời gian lưu của mật chè trong thiết bị bốc hơi.Hệ thống bốc hơi được xem là một nơi cung cấp hơi áp suất thấp cho nhà máy (hơi thứ) nhằm giảm chi phí lượng hơi sử dụng do tận dụng hơi bốc lên để gia nhiệt và nấu đường.Sơ đồ bốc hơi đơn giản không chiết hơi GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 46 http://www. II. nhằm giảm chi phí lượng hơi sử dụng. Sơ đồ nguyên lý bốc hơi nhiều nồi: Nguyên lý bốc hơi nhiều nồi dựa trên nguyên lý dùng chân không hạ nhiệt độ bốc hơi và sử dụng hơi thứ của nồi trước gia nhiệt cho nồi sau: . .Việc sử dụng các loại nước ngưng tụ như sau: + nước ngưng tụ của hiệu 1: cấp cho lò hơi + nước ngưng tụ của hiệu 2: cấp bổ sung cho lò hơi nếu như không bị nhiễm đưòng quá mức cho phép + nước ngưng tu của các hiệu cuối: thẩm thấu mía. 2. Cô đặc dung dịch nước chè trong: o o .Cô đặc nước chè từ 13-15 Bx lên 55-65 Bx và phải đảm bảo nồng độ ổn định để đáp ứng yêu cầu nấu đường.

Sơ đồ bốc hơi có chiết hơi ở các bình.Nếu lấy hơi bốc từ nước mía của hiệu đó để đun một nồi thứ hai ta có bốc hơi hai hiệu.edu. . có ưu điểm lớn: . 5 hiệu.SÅ Â Ä ÖB Ä ÚC H Å I K H Ä N G C H I à ÚT H Å I T H ÆÏ H å i n æå ïc b aîo h o ìa  i g i a n h i ãtû n æå ïc m êa T H A ÏP N G ÆN G T U Û N æå ïc n g æn g t uû N æå ïc ch eìt r o n g v aìo 12 Bx N æå ïc ch eì 18 Bx N æå ïc c h eì 26 Bx N æå ïc ch eì 32 Bx N æå ïc ch eì 64 Bx . và cứ như thế ta có bốc hơi 4 hiệu. ngoài ra nước mía sôi dưới áp lực chân không.làm tăng khoảng cách nhiệt độ giữa hơi nước hiệu 1 và hơi bốc hiệu cuối do đó cho phép tiếp tục bốc hơi ở những nhiệt độ ít nguy hiểm hơn theo quan điểm chuyển hóa và màu sắc của nước mía khi nước mía trở nên đậm đặc hơn và có độ nhớt cao hơn.vn . 6 hiệu GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 47 http://www. b. Nguyên tắc hoạt động: .sự bốc hơi bằng hơi nước trong một nồi duy nhất gọi là bốc hơi đơn hiệu. Như vậy với 3 nồi là bốc hơi ba hiệu.7 Bx Næåïc cheì 38 Bx Næåïc cheì 60 Bx Trên nguyên lý bốc hơi nhiều nồi thì tiết kiệm được hơi sử dụng.ebook.5 Bx Næåïc cheì 24. SÅ ÂÄÖBÄÚC HÅI COÏCHIÃÚT HÅI THÆÏHIÃÛU I THAÏP NGÆNG TUÛ Âi gia nhiãût næåïc mêa Håi n æåïc baîo hoìa Næåïc ngæng tuû Næåïc cheìtrong vaìo 12 Bx Næåïc cheì 16.

Nước chè được bơm vào hiệu 1 sau đó tự chảy sang các hiệu sau nhờ chênh lệch áp suất giữa các nồi. Vì có sự chênh lệch nhiệt độ giữa hơi nước và dung dịch đường nên trong quá trình truyền nhiệt hơi nước luôn cung cấp nhiệt cho dung dịch đường và bản thân bị ngưng tụ do đó đảm bảo cho dung dịch đường bay hơi ở trạng thái sôi.- Có bao nhiêu nồi là có bấy nhiêu hiệu. Điều kiện cần thiết để truyền nhiệt ở các hiệu là phải có sự chênh lệch nhiệt độ giữa hơi đốt và dung dịch đường tức là sự chênh lệch áp suất giữa hơi đốt và hơi thứ trong các hiệu. TRUYỀN NHIỆT TRONG QUÁ TRÌNH BỐC HƠI: 1.vn . hơi thứ hiệu 1 làm hơi đốt cho hiệu 2.ebook. vì vậy đầu tiên nhiệt lượng của hơi nước phải thông qua màng nước ngưng đó mới truyền cho bề mặt ngoài của ống. Vì vậy quá trình truyền nhiệt đó gồm các giai đoạn sau: • Hơi nước truyền nhiệt cho mặt ngoài của ống trao đổi nhiệt qua tầng màng nuớc ngưng và tầng cáu cặn với phương thức dẫn nhiệt và đối lưu. • Cuối cùng truyền qua lớp cáu cặn và lớp màng dung dịch cho dung dịch đường đường sôi bằng phương thức dẫn nhiệt và đối lưu. dung dịch đường cũng có một màng dung dịch. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 48 http://www. các loại bốc hơi thường gặp nhất là 3. Nước ngưng tụ được lấy ra liên tục từ buồng đốt của các nồi.4. • Từ mặt trong ống truyền cho lớp cáu cặn theo phương thức dẫn nhiệt. hơi thứ hiệu 2 làm hơi đốt cho hiệu 3 và cứ như thế hơi thứ hiệu cuối có thể dùng đun nóng nước mía hoặc trực tiếp đi vào thiết bị ngưng tụ. Ap suất trong các hiệu giảm dần từ hiệu đầu đến hiệu cuối. Hệ số truyền nhiệt của nồi bốc hơi. III. Chỉ cần cung cấp hơi đốt cho hiệu 1. Maìng håi næåïc ngæng Maìng dung dëch âæåìng Thaình äúng càûn Caïu QUAÏTRÇNH TRUYÃÖN NHIÃÛT TRONG NÄÖI BÄÚC HÅI 2. hơi nước toả nhiệt và ngưng tụ ở phía ngoài bề mặt trao đổi nhiệt tạo nên một lớp màng nước ngưng. Cũng tương tự như vậy.edu. Khí không ngưng cũng được lấy ra gần như liên tục nhất là các nồi dùng hơi thứ của hiệu trước. Trong quá trình bốc hơi thường chiết một phần hơi thứ ở các nồi đầu sử dung cho gia nhiệt và nấu đường. nhiệt lượng phải qua nó mới truyền tới dung dịch đường.5 hiệu làm việc trong điều kiện áp suất chân không. • Nhiệt lượng truyền từ mặt ngoài ống vào mặt trong ống theo phương thức dẫn nhiệt. Cơ chế truyền nhiệt trong nồi bốc hơi: Trong quá trình bốc hơi.

cáu cặn nhiều lên theo thứ tự tăng lên của các hiệu nên hệ số truyền nhiệt giảm dần. Công thức thực nghiệm tính K của Thụy Điển: K= 432.Vì hệ số truyền nhiệt của nồi bốc hơi chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố đặc biệt là tình trạng cáu cặn nên hệ số truyền nhiệt không cố định mà luôn biến đổi. khi hàm lượng của khí không ngưng là 0.Hệ số dẫn nhiệt của thành ống có quan hệ với vật liệu và độ dày khác nhau của ống. 2. . c.- Ở thiết bị bốc hơi nhiều hiệu. W/m2.Hệ số cấp nhiệt của nước ngưng tương đối thấp.giờ. nếu là 0. .vn . Các yếu tố ảnh hưởng tới hệ số truyền nhiệt: Theo công thức tính hệ số truyền nhiệt thì hệ số truyền nhiệt phụ thuộc vào các hệ số cấp nhiệt.. nồng độ càng cao thì hệ số cấp nhiệt càng nhỏ.Vì hệ số truyền nhiệt phụ thuộc rất nhiều yếu tố.t . b. duy trì việc thải nước ngưng bình thường mới không làm giảm hệ số cấp nhiệt của hơi nước đối với thành ống. Trong quá trình tryền nhiệt các khí khí không ngưng lại trong chùm ống và làm ảnh hưởng tới truyền nhiệt. vì rằng nhiệt độ sôi của dung dịch đường càng thấp. Tuy nhiên mức ảnh hưởng của hệ số dẫn nhiệt của thành ống đến hệ số truyền nhiệt của bốc hơi không phải đóng vai trò chủ yếu.edu. + các nồi bốc hơi khác nhau có cấu tạo và kết cấu khác nhau thì tốc độ chảy của dung dịch đường và phương thức tuần hoàn khác nhau nên hệ số truyền nhiệt khác nhau.Dùng ống đồng so với ống thép hệ số truyền nhiệt tăng lên 10% và còn bền hơn nhưng giá đắt hơn rất nhiều. Cho đến nay chưa có một công thức nào có thể dùng để tính toán chính xác hệ số truyền nhiệt mà chỉ có thể tìn ra bằng thực nghiệm . trong thiết kế nhà máy đường thường dùng công thức teo thực nghiệm.2% sẽ giảm 32%. . việc xác định hệ số truyền nhiệt rất phức tạp. các nồi của mỗi hiệu có hệ số truyền nhiệt khác nhau.3% giảm 50% vì thế phải triệt để loại khí không ngưng trong buồng hơi mới đảm bảo có hệ số truyền nhiệt cao. cần phải tháo nước ngưng đều đặn. nồng độ tăng dần. Nước ngưng và khí không ngưng: . hệ số dẫn nhiệt của vật liệu làm ống và bề dày của lớp cáu cặn cho nên các yếu tố ảnh hưởng đến nhân tố này cũng là các yếu tố ảnh hưởng đến hệ số truyền nhiệt bao gồm các yếu tố sau: a.âäü c Nhận xét chung: + vì nhiệt độ sôi giảm dần. C Thứ tự các nồi bốc hơi Hệ thống bốc hơi I II III IV V Ba hiệu 2000-2250 1500 615-700 Bốn hiệu 2000 1500 1000 400-500 Năm hiệu 2000 1500 1000 750 400-450 .Ông Hugo nghười Pháp căn cứ vào tình hình của nhà máy đường Guard lập nên một bảng số 2 o liệu thực nghiệm cho hệ số truyền nhiệt của nồi bay hơi đa hiệu kCal/m . Một số thực nghiệm cho biết. Vật liệu làm ống trao đổi nhiệt: . Ngoài ra lượng nước ngưng tụ tồn đọng trong buồng đốt sẽ ngăn cản không cho hơi đốt đi vào thực hiện quá trình truyền nhiệt nên đường đi của hơi nước bị cản trở làm giảm tốc độ đi qua của hơi nước do đó hệ số truyền nhiệt giảm. đại thể là giảm dần theo sắp sếp thứ tự của các hiệu. Cáu cặn trên bề mặt trao đổi nhiệt: GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 49 http://www. nếu là 0.1% thì hệ số cấp nhiệt α 1 từ hơi đốt đến thành ống trao đổi nhiệt sẽ giảm 22%.ebook. nó chỉ chiếm một phần nhỏ trong trở nhiệt chung.

+ Nâng cao hiệu suất bốc hơi. từ đó mới có điều kiện rút ngắn thời gian lưu và giảm thấp nhiệt độ bốc hơi. + Anh hưởng của nhiệt độ: Ở độ acid nhất định.ebook. đảm bảo bề mặt trao đổi nhiệt sạch là có thể giữ được hệ số truyền nhiệt cao d. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 50 http://www. chỉ có bảo đảm bề mặt gia nhiệt sạch sẽ mới nâng cao hiệu suất bốc hơi. Thực tiễn sản xuất chứng minh. chiều dài và cách bố trí ống trao đổi nhiệt đều ảnh hưởng đến tốc độ tuần hoàn của dung dịch đường. đường sacarôza chuyển hóa càng nhiều. độ nhớt càng lớn tỷ trọng tăng và tỷ nhiệt giảm do đó làm giảm tốc độ tuần hoàn do đó làm giảm hệ số truyền nhiệt (Tỷ nhiệt là nhiệt lượng cần có để nâng o o nhiệt độ lên 1 C của một đơn vị trọng lượng vật chất nào đó kcal/kg. gây ra tổn thất một phần đường hoặc giảm thấp chất lượng sản phẩm. độ acid càng thấp.Cần giảm bớt tạo ra cáu cặn. + Chiều cao dung dịch: Trong quá trình bốc hơi.edu.Anh hưởng: sự chuyển hóa làm tăng tổn thất đường. vì hệ số dẫn nhiệt của cáu cặn rất nhỏ 2 o (0. đường kính. Vì khi độ nhớt giảm thấp độ dày của màng nước đường mỏng khiến cho hệ số cấp nhiệt của thành ống đối với nước đường tăng làm cho hệ số truyền nhiệt cũng tăng lên tương ứng. . rút ngắn thời gian lưu của chè trong nồi bốc hơi.Cách hạn chế sự chuyển hóa: + tăng cường thao tác và quản lý. NHỮNG BIẾN ĐỔI LÝ HÓA CỦA NƯỚC CHÈ TRONG QUÁ TRÌNH BỐC HƠI: 1. Sự đối lưu tốt của dung dịch đường chịu ảnh hưởng của các yếu tố sau: + Hiệu số nhiệt độ có ích: trong phạm vi nhiệt độ nhất định. hiệu số nhiệt độ có ích cao thì cường độ truyền nhiệt càng lớn. IV. hệ số truyền nhiệt cũng tăng lên. Sự đối lưu của dung dịch đường: .Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ chuyển hóa: + Anh hưởng của độ acid: Trong điều kiện nhiệt độ nhất định. đối lưu giảm thấp.giờ. + Ngoài ra hình thức kết cấu của nồi bay hơi.15-1kcal/m . làm cho hệ số cấp nhiệt của thành ống đối với màng nước đường tăng lên tương ứng. Để giảm bớt màu sắc sirô tăng lên thì cần ổn định mức dung dịch trong nồi của các hiệu và nồng độ sirô là rất cần thiết. C so với thép là 39). Sự chuyển hóa đường sacarôza: Trong quá trình bốc hơi có xãy ra sự chuyển hóa đường sacarôza tạo đường khử . . Từ trên o o 100 C sự chuyển hóa trở nên trầm trọng. do đó giới hạn là khoảng 125-130 C. cáu cặn là một nhân tố ảnh hưởng lớn nhất đối với hệ số truyền nhiệt.- Lý thuyết truyền nhiệt và thực tiễn chứng minh trong điều kiện thiết bị nhất định. sinh ra nhiều bọt khí làm tăng sự chênh lệch tỷ trọng dung dịch đưòng trong nồi bốc hơi vì vậy làm tăng tốc độ đối lưu của dung dịch đường. ổn định các tham số công nghệ của các loại vật liệu Phải đảm bảo ổn định dung dịch đường vào nồi bốc hơi trong phạm vi trung tính để tránh sacarô bị chuyển hóa khi có tính acid và đường hoàn nguyên phân hủy khi có tính kiềm. giảm thấp hiệu quả thu hồi và làm đậm màu sirô. thời gian lưu càng dài thì chuyển hóa đường sacc càng nhiều. chuyển hóa đường sacarôza càng nhiều. + Nồng độ dung dịch đường: càng cao. thông rửa định kỳ nồi bốc hơi. .Sự đối lưu của dung dịch đường tốt sẽ làm cho màng nước đường mỏng đi. C). mức dung dịch trong nồi dâng lên không những làm chậm tốc độ tuần hoàn lại còn làm tăng sự tổn thất áp suất tĩnh khiến cho chênh lệch nhiệt độ giảm thấp . nhiệt độ càng cao. + Anh hưởng của thời gian lưu: Trong điều kiện dung dịch đường bốc hơi ở nhiệt độ và pH nhất định.vn . tăng hệ số truyền nhiệt.

Độ tinh khiết của của chè trong thấp thì độ pH giảm xuống càng nhiều.COOH CH2COOK  + K2CO3 + H2O + CO2 →  CHNH2-COOH CHNH2-COOK Asparatate kali .Phản ứng kết hợp giữa đường khử và acid amin tạo thành melanoidin làm tăng màu sắc nước chè. glucônic. Sự thay đổi độ pH: Tuy chè trong vào nồi bốc hơi là trung tính nhưng trong quá trình bốc hơi chịu ảnh hưởng của nhiệt độ cao và thời gian lưu sẽ tiếp tuc xãy ra các phản ứng hóa học làm thay đổi độ pH ban đầu • Nguyên nhân làm giảm độ pH: Độ giảm pH có liên quan đến phương pháp lắng trong và thành phần của chè trong. độ tinh khiết cao thì độ pH giảm xuống càng ít..CONH2 CH2COOH   + HOH→ + NH3 CHNH2-COOH CHNH2-COOH Acid asparagic Các acid tạo thành sẽ trung hòa độ kiềm tự nhiên trong nước chè (K2CO3.+ dùng hơi nước bảo hòa làm nguồn nhiệt cho nồi bốc hơi thay cho hơi nước quá nhiệt. Nếu thao tác bình thường khi thông SO2 thì không xãy ra hiện tượng tăng độ pH.do sự thủy phân chất không đường chứa nhóm amin tạo các axít CH2 .vn . . lactic. focmic. a.edu. Nếu nhiều quá thì làm tăng tổn thất đường sacarôza do chuyển hóa. . làm cho trị số pH của dịch đường giảm thấp.5.3 điểm không nên vượt quá 0. ảnh hưởng nhất định tới thu hồi và chất lượng sản phẩm. 3. .9 ở chè trong và 6. Na2CO3) làm trị số pH của nước chè giảm xuống. chỉ cần một lượng caramen nhỏ cũng làm cho nước mía có màu đậm. • Nguyên nhân làm cho pH tăng Hiện tượng tăng pH trong quá trình bốc hơi rất ít thấy. humic . acêtic và a. a. Sự gia tăng màu sắc: • Khi bốc hơi màu sắc của mật chè tăng do: . • trong quá trình bốc hơi có những nguyên nhân làm giảm độ pH và cũng có những nguyên nhân làm tăng độ pH nhưng cuối cùng pH của mật chè thấp hơn pH của chè trong là do độ giảm pH là chính.Kiểm soát các tổn thất do chuyển hóa Phương pháp chung được dùng trong các nhà máy đường để phát hiện các tổn thất do chuyển hóa trong quá trình bốc hơi là dựa theo tỷ số glucôza của nước chè nghĩa là tỷ số giữa đường chuyển hóa và đường sacarôza (hoặc pol) trong nuớc chè. đồng thời gây trở ngại tới công đoạn thông SO2 cho mật chè. a.Đường khử phân hủy tạo ra các acid hữu cơ như a. nhiệt độ và pH. Còn thi thông SO2 quá lượng thì làm cho muối sunphít biến thành bi sunphít và khi bốc hơi muối này bị phân giải: Ca(HSO3)2 → CaSO3 + H2O + SO2 KHSO3 → K2SO3 + H2O + SO2 Sự xuất hiện K2SO3 và SO2 làm giảm tính acid của chè và tăng độ pH. • trong hệ thống bốc hơi nhiều nồi thì ở nồi đầu tiên có độ màu tăng cao nhất (vì nhiệt độ là cao nhất) và qui luật tăng độ màu giảm từ nồi trước sang nồi sau. Độ sụt pH bình thường giữa chè trong và sirô theo Honic là 0.dưới tác dụng của nhiệt độ cao đường sacarôza bị caramen hóa.ebook.5 ở sirô. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 51 http://www. 2. Ví dụ ta có pH 6.Đường khử bị phân hủy tạo ra các chất có màu . Lượng caramen tạo thành phụ thuộc vào thời gian truyền nhiệt. CH2 .

đôi khi theo các quan điểm khác nâng cao độ chân không có nhiều lợi thế. + Các tổn thất do nước mía. mật chè bị kéo theo hơi bốc có thể lên tới 3% lượng nước mía trong một dàn bốc hơi đa hiệu không có “thiết bị thu hồi”. 6.Anh hưởng của sự mất đường đến sản xuất. tổn thất đó có thể giảm xuống dưới 0. ở hiệu sau mất đường nhiều hơn hiệu trước. Sự mất đường theo hơi thứ: . + buồng bốc trên chùm ống phải cao hơn chiều cao chùm ống ít nhất 2 lần tốt hơn là 2. đặt ra biện pháp để giải quyết. .Một phần chất không đường kết tủa sinh ra cáu cặn làm cho độ tinh khiết mật chè tăng lên. tuy nhiên nên giữ 62-65 cmHg là tốt nhất. + trang bị các bộ thu hồi cho các nồi bốc hơi và các thiết bị thu hồi có hiệu quả cho đường ống chân không.edu. -Nguyên nhân và những nhân tố ảnh hưởng đến sự mất đường theo hơi thứ đại để bao gồm: + Tốc độ bốc hơi quá nhanh + Mức dung dịch trong nồi không ổn định + Tác dụng tự bốc hơi quá mạnh+ độ chân không mất ổn định + Tuần hoàn dung dịch đường không bình thường +Độ nhớt mật chè lớn.5 lần bởi vì khi các giọt văng lên tương đối lớn chỉ cần tăng thêm chiều cao buồng bốc là đủ ngăn chúng lại.Chất không đường bị phân hủy ví dụ như sự phân hủy acid amin và muối cacbônat sinh ra CO2 và NH3 bay đi mất do đó giảm một phần chất không đường. + Ở các hiệu sau độ tinh khiết dung dịch tăng lên. Các bóng nhỏ đó rất nhẹ nên dòng hơi bốc kéo chúng theo một cách dễ dàng sang buồng đốt của nồi bốc kế tiếp hoặc bị hút theo chân không. tương ứng làm cho độ tinh khiết của mật chè tăng 0. + tránh để mực nước mía lên cao quá mức tối ưu. tức là mất đường tăng dần theo số hiệu về cuối.ebook. làm tổn thất sacarôza dẫn tới độ tinh khiết bị giảm thấp mà không bù lại được bởi phần chất không đường bị phân hủy và kết tủa. Sự thay đổi độ tinh khiết: • Chè trong sau khi bốc hơi thu được mật chè có độ tinh khiết cao hơn. . + trách thúc đẩy dàn bốc hơi đa hiệu làm việc vượt quá năng suất bình thường.Hiện tượng này gọi là mất đường theo hơi thư :. Trong trường hợp này cần phải tìm nguyên nhân trên sản xuất thực tại. Cứ 2000 tấn mía tạo thành chừng 1 tấn cặn. đây là hiện tượng bình thường do các nguyên nhân sau đây: . nước chè sôi bắn lên buồng bốc tạo ra nhiều giọt nhỏ liti mà một trong số đó là các bóng hơi nước nhỏ được bao quanh bởi một màng mỏng nước mía kiểu như bong bóng xà phòng. độ nhớt tăng tương ứng thì các bọt khí vỡ chậm hơn. • Có một số nhà máy đường sau khi bốc hơi thành mật chè độ tinh khiết không tăng lên mà lại thấp đi. 5.4.vn .1% nếu các thiết bị thu hồi được lắp đặt đúng cách.1.Qui luật mất đường theo hơi thứ Trong nồi bốc hơi nhiều hiệu. + Tránh nâng cao độ chân không tới mức không cần thiết. . + Tăng tổn thất không xác định → giảm thu hồi đường. và có thể bị phun thành dạng sương mù. Nguyên nhân là do trong khi bốc hơi một lượng lớn sacarôza bị chuyển hóa.Trong khi bốc hơi.Các biện pháp chống sự mất đường theo hơi thứ. Sự tạo cặn: GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 52 http://www. . bọt nhiều. + đưa nước mía vaò đáy nồi bốc hơi chứ không phải cho vào mặt sàng trên vì ở đó có thể gây ra sự bắn tóe nước mía lên. + Ở các nồi cuối. chân không càng cao nên sự kéo theo hơi bốc nhiều hơn.

sắt trong dung dịch đường cùng với nồng độ tăng dần của dung dịch đường. Đặc biệt là silic.Các muối vôi: phốt phát. C. không ngừng tách ra thành cặn trong các hiệu.45 kcal/m . cho nên cặn bám trên bề mặt ống truyền nhiệt sẽ làm giảm khả năng truyền nhiệt ở bình bốc hơi. hệ số dẫn nhiệt trung bình của cặn trong các nồi bốc 2o hơi là 0.m nếu so sánh với thép là 39 thì cách nhau rất xa.Các oxit kim loại như oxit manhê. chủ yếu đóng bám ở các nồi cuối bao gồm: . Anh hưởng của cặn tới bốc hơi: . a.cáu cặn là một chất truyền nhiệt rất thấp. chủ yếu đóng bám trong nồi 1 • các chất không đường trở nên không hòa tan khi nước mía được cô đặc dần. nồng độ các muối đó tăng. → Do vậy cặn ở bình đầu ít.h.edu. Do đó từ nồi 1 đến nồi cuối các cặn phốt phát giảm trong khi đó cáu cặn sunphát tăng. loại cặn này tăng theo vị trí nồi trong dãy bốc hơi và đóng bám lại phần lớn ở nồi cuối. mềm. . mức độ giảm nhiều hay ít phụ thuộc vào chiều dày lớp cặn. Khi kiểm tra mức thông rửa một nồi bốc hơi không nên hài lòng với cách nhìn phía trên các ống: qua ống trung tâm nên thả một bóng đèn chiếu sáng xuống đáy và nhìn từ trên cao sẽ nhận rõ được tình trạng phía dưới ống. CaA2 + K2CO3 → CaCO3 + 2KA CaA2 + Na2CO3 → CaCO3 + 2NaA . lớp này gây hại cho sự truyền nhiệt trong nồi.ebook. cacbônat canxi cùng với sự tăng lên của dung dịch đường. xốp dễ loại trừ.Ơ trong ống tạo thành một lớp cặn do từ nước mía. Chiều hướng đóng cặn: ở phần dưới các ống trao đổi nhiệt. Nguồn gốc tạo cặn (nguyên nhân tạo cặn): • các chất lơ lửng trong nước chè chưa được tách bỏ hết do xử lý và lắng lọc kém. Các muối canxi sunphít và canxi sunphát và một bộ phận muối canxi của acid hữu có độ hòa tan lớn thì phần nhiều tạo thành cáu cặn ở hiệu sau. cặn đóng dày hơn nhiều so với phần trên đỉnh các ống nơi mà nước mía luôn phun phọt.Các muối bi cacbônat và bisunphít canxi hòa tan khi nóng bị phân hủy thành muối can xi có độ hòa tan thấp và kết tủa Ca(HCO3)2 → CaCO3 + H2O + CO2 Ca(HSO3)2 → CaSO3 + H2O + SO2 • Sự phân bố cặn và chiều hướng đóng cặn: Sự phân bố cặn ở các ống của nồi bốc hơi tùy thuộc chủ yếu vào tốc độ tuần hoàn hoặc trạng thái chuyển động của dung dịch: các cặn đóng ở chỗ mà khối dung dịch ít chuyển động và tốc độ tuần hoàn yếu.ở ngoài ống tạo thành một lớp gỉ dầu do hơi nước mang tới. • lớp dầu bám ngoài ống do hơi đem đến dĩ nhiên chỉ có ở nồi 1.vn . nhôm. .Trong quá trình làm việc các ống của bốc hơi đa hiệu thường bị đóng bẩn theo hai cách: . oxalat. giảm cường độ bốc hơi ở các bình. • Lớp cặn đóng bám bên trong ống gây nhiều trở ngại nhất. b. cặn ở những bình cuối nhiều cứng khó loại trừ . Cặn đóng càng nhanh càng nhiều thì tốc độ bốc hơi càng chậm. sunphat. có thể loại bỏ trong thời gian ngừng sản xuất bằng cách đưa vào chùm ống đó một dung dịch acid rất loảng ví dụ HCl 0. ta chỉ xét loại cáu cặn này. nơi mà khối nước chè chuyển động tương đối kém.Các muối canxi hòa tan sau khi phản ứng thay thế với các muối cacbônat can xi hòa tan tạo thành cacbônat canxi cáu cặn. một số đạt tới trạng thái quá bảo hòa của chúng thì sẽ lắng thành cáu cặn. Các muối canxi của acid hữu cơ và acid phốt pho ric có độ hòa tan nhỏ nhất thì tách thành cáu cặn đầu tiên.5% hoặc dùng xút ăn da. Lớp dầu bẩn đóng bám đó có màu đen hoặc nâu xỉn . GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 53 http://www.

đôi khi o dùng đến 40 Be.quá trình này bao gồm việc nấu sôi dung dịch xút NaOH hoặc acid HCl trong nồi bốc hơi. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 54 http://www. . . cường độ bốc hơi rất thấp vì vậy công tác tẩy cặn phải được tiến hành thường xuyên và nên giữ khối lượng nước mía tối thiểu khi cho đi qua các nồi bốc hơi.sử dụng các thiết bị ion hóa .ebook. có thể cào xước các vảy nhỏ kim loại. + đôi khi sử dụng thêm một số hóa chất khác: có nơi cho thêm vào dung dịch xút 27 Be (50Bx) NaCl theo tỷ lệ 1 kg NaCl cho 100 lít. luôn luôn mở hơi vào chùm ống : cặn đã yếu và mềm hơn sẽ khô lại.Loại hóa chất sử dụng tùy theo từng vùng.được thực hiện bằng máy thông ống chạy điện. Các phương pháp sử dụng thay đổi nhiều hầu như luôn luôn dùng xút.- Trong hệ bốc hơi nhiều bình bình cuối có chiều dày lớp cặn lớn nhất nên hệ số truyền nhiệt thấp.Công việc nấu tẩy được kết thúc bằng việc làm sạch đáy nồi với cách mở cửa xả đáy. cho vào nước mía trước khi vào nồi bốc hơi.gia thêm các hóa chất: dùng Busperse 2139. nấu tẩy hóa học với xút hoặc/và acid.edu. nấu dung dịch xút NaOH 8%.nhược điểm việc thông cơ học khá khó chịu và tốn kém về nhân công. việc thông rửa được thực hiện bằng 2 cach: thông cơ học bằng máy thông ống.vn . đôi khi dùng lần lượt xút và acid hoặc dùng kết hợp với NaCl hoặc Na2CO3 . tỷ lệ dùng từ 10 -30 ppm tuỳ theo cặn nhiều hay ít. từng nhà máy mà lượng hóa chất sử dụng ở các nồng o độ khác nhau và cách nấu cũng khác nhau: thông thường nồng độ xút dùng từ 5-32 Be. Biện pháp loại trừ cáu cặn: Cặn đóng bám rất nhanh do đó phải ngừng định kỳ hàng tuần dài hoặc ngắn ngày để thông rửa. • Thông cơ học: . nứt vỡ răng rắc và rơi xuống đáy nồi. .Tái sinh lại dung dịch xút bằng cách cho thêm hóa chất đến nồng độ yêu cầu và có thể dùng như vậy đến cả chục lần. . Đồng thời thiết bị thông cặn khi đưa vào nồi bốc kín phải cần bộ đổi điện nhỏ để hoạt động ở điện áp thấp (24v) để không gây nguy hiểm cho người hoặc phải dùng máy thông ống chạy bằng khí nén thì đòi hỏi máy nén khí tương đối mạnh. Dung dịch HCl do nhanh chóng bị mất hoạt lực nên thường dùng chỉ một lần. + Ở một số nơi cho rằng chỉ nấu tẩy với xút tốt hơn rất nhiều so với cách nấu acid và tiếp đó nấu xút.5% hoặc 0. chỉ có thể kéo dài thời gian sử dụng hơn thôi. Với acid không bao giờ vượt quá 3% thường dùng với dung dịch 1% hoặc 0. Tính trên 1 tấn mía 55-100gam hổn hợp này và 100-150gam HCl. Hoặc có nơi cho là nấu tẩy tốt nhất với hổn hợp 60-75% NaOH và 40-25% Na2CO3.5 trong quá trình nấu.25% + nấu xút ở nồng độ 30-32oBe trong 3 giờ sau đó với HCl trong 1 giờ.  Tuy nhiên bằng hóa chất nào cũng không cho phép bỏ qua sự nấu tẩy bằng hóa chất cũng như thông bằng cơ học. Biện pháp ngăn ngừa sự đóng cặn: Ngoài biện pháp cải tiến thao tác. c. rửa nước. tăng cường quản lý nhằm giảm bớt cáu cặn sinh ra còn có biện pháp phòng ngừa sự đóng cặn đó là: . Phải kiểm tra pH trước khi nấu thông thường phải <3 trước khi nấu acid và không nên để lên 5. Và cặn được lấy ra dễ dàng bằng cách thông chổi.Sau khi nấu hoá chất thì rửa nước. • Nấu tẩy hóa học: . + nấu acid HCl 1%. d.

.Hệ số quá bảo hòa α : GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 55 http://www. ngược lại đường khử và một số muối hữu cơ làm giảm độ hòa tan.. Một số làm tăng độ hòa tan của saccaroza như KCL.Dung dịch bão hòa ở một nhiệt độ nhất định là dung dịch có nồng độ cao nhất ở nhiệt độ đó hoặc dung dịch bão hòa ở một nhiệt độ nhất định là dung dịch có nồng độ bằng độ hòa tan ở nhiệt độ đó. Hệ số quá bảo hòa: .PHẦN D : NẤU ĐƯỜNG . Chúng có ảnh hưởng khác nhau đến độ hòa tan của saccaroza. sản xuất đường từ củ cải α '>1 → nó thể hiện ảnh hưởng 3.Dung dịch chứa nhiều đường hơn dung dịch bão hòa gọi là dung dịch quá bão hòa.edu. II. hệ số bảo hòa phụ thuộc vào độ tinh khiết dung dịch và chất lượng của các chất không đường có trong dung dịch.Độ hòa tan của saccaroza trong dung dịch không tinh khiết: Trong dung dịch không tinh khiết độ hòa tan của saccaroza phụ thuộc vào các chất không đường.vn . MỘT SỐ KHÁI NIỆM: 1. Đối với sx đường mía α '<1 . . NaCl . Hệ số bão hòa: . MỤC ĐÍCH NẤU ĐƯỜNG: Mục đích của nấu đường là tách nước từ mật chè đưa dung dịch đến trạng thái quá bảo hòa từ đó làm xuất hiện những tinh thể đường . Do đó.Đường chỉ kết tinh từ dung dịch quá bảo hòa bằng cách làm bay hơi nước hoặc làm lạnh để giảm độ hòa tan của đường ở nhiệt độ thấp. Một số khác làm giảm như K2SO4. Độ hòa tan của saccaroza: . α ' = H1/Ho + Ý nghĩa của hệ số bão hòa: * Khi α '>1 độ hòa tan của saccaroza trong dung dịch không tinh khiết lớn hơn trong dung dịch tinh khiết → chất không đường làm tăng độ hòa tan * Khi α '=1 các chất không đường không ảnh hưởng đến độ hòa tan saccaroza. Ảnh hưởng đến độ hòa tan của đường không chỉ số lượng chất không đường và nhiệt độ mà còn là thành phần và chất lượng của chúng. 2. Sản phẩm của quá trình nấu đường gọi là đường non gồm có tinh thể đường và mật cái. . Nghĩa là lượng đường hòa tan trong mỗi phần nước vượt quá lượng đường hòa tan trong mỗi phần nước của dung dịch bảo hòa ở cùng nhiệt độ gọi là dung dịch quá bão hòa. . Độ hòa tan thường được biểu diễn bằng số kg đường hòa tan trong 1 kg nước ở cùng nhiệt độ. Đó là tác nhân rất quan trọng không thể quên được vì ảnh hưởng lớn đến độ tinh khiết và sự tạo mật cuối. Nói chung các chất tro làm tăng độ hòa tan saccaroza.ebook.Độ hòa tan của đường sacarôza ở một nhiệt độ nhất định là lượng đường hòa tan được trong một đơn vị nước ở nhiệt độ đó. gọi hệ số hòa tan. * Khi α '<1 các chất không đường làm giảm độ hòa tan của saccaroza.TRỢ TINH CHƯƠNG 7: NẤU ĐƯỜNG I.Hệ số bão hòa (α ') + Định nghĩa: Tỷ số giữa hệ số hòa tan saccaroza trong dung dịch đường không tinh khiết (H1) và hệ số hòa tan trong dung dịch tinh khiết (Ho) ở cùng một nhiệt độ gọi là hệ số bảo hòa (α ').

α = H/H1 + Ý nghĩa: H> H1 : dung dịch quá bão hòa Nếu α >1 α =1 H=H1 : dung dịch bão hòa H<H1 : dung dịch chưa bão hòa.edu. Đối với dung dịch đường không tinh <1 khiết việc xác định lượng đường hòa tan trong một đơn vị nước của dung dịch bảo hòa H1 khá phức tạp vì thế nên người ta coi như H1 ≈ Ho và hệ số quá bảo hòa lúc này được gọi là hệ số quá bão hòa biểu kiến ký hiệu α 1. Nếu tiếp tục duy trì mức quá bão hòa để tinh thể tiếp tục tách ra thì nhân tinh thể tiếp tục xuất hiện. cơ hội va chạm tăng lên . GV Lã Thë Thaío Tiãn c’ d Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Tran g 56 http://www. Sự lớn lên của tinh thể: . . Sự xuất hiện nhân tinh thể hay sự tạo mầm: . α 1=H/Htinh khiết cao H1 α 1Ho onên’. từ đường ở trạng thái hòa tan thành đường ở thể rắn. vận tốc giảm đi tương ứng và đạt tới mức lực hút giữa các phân tử lớn hơn lực đẩy. khi đó một số phân tử đường kết hợp với nhau hình thành thể kết tinh rất nhỏ tách khỏi nước đường.ebook.sự lớn lên của tinh thể 1.+ ĐN: Hệ số quá bão hòa α đó là tỷ số giữa lượng đường hòa tan trong một đơn vị nước của dung dịch nghiên cứu (H) với lượng đường hòa tan trong một đơn vị nước của dung dịch bảo hòa ( H1) ở cùng nhiệt độ. III. Ho≈ αα =α 1/α ’  sau: α ’ dịch đường có độ 0 mà α =H/H1= ≈ . 2.vn . QUÁ TRÌNH KẾT TINH ĐƯỜNG Quá trình kết tinh đường chia làm 2 giai đoạn: . lắng chìm vào bề mặt tinh thể . α 1=H/H0 + Mối liên hệ giữa hệ số quá bão hoà thực α . .Khi số phân tử đường tăng lên sẽ tạo thành trạng thái quá bão hòa nên sự cân bằng bị phá vỡ. hệ số quá bão hoà biểu kiến α 1 và hệ số bão hoà α’ nhưkhi dung = H1/H0.sự tạo mầm tinh thể . Đó là các nhân tinh thể. H: lượng đường trong một đơn vị nước của dung dịch nghiên cứu H1: lượng đường trong một đơn vị nước của dung dịch bão hòa. .H /α α 1 =>  độ tinh khiết dung dịch không cao thì hai hệ số đó khác nhau nhiều. α + Đối với dung dịch đường sacarôza tinh khiết thì H1=Ho .Khi nhân tinh thể xuất hiện thì những phân tử đường ở gần mầm tinh thể không ngừng bị mặt ngoài của nhân tinh thể hút vào.Khi đó số lượng phân tử đường dư gần bề mặt tinh thể đường giảm xuống và số lượng phân tử đường ở xa tinh thể đường tăng lên tương đối làm xuất hiện hai khu vực nồng độ: + lớp dung dịch không chuyển động xung quanh bề mặt tinh thể có bề dày là d có nồng độ là c’: đó là lớp dung dịch bão hòa hoặc chưa quá bão hòa + cách bề mặt tinh thể đường một khoảng cách d là lớp dung dịch có nồng độ cao C: đó là lớp dung dịch quá bão hòa cao. Khi số phân tử đường nhiều đến một số lượng nhất định thì khoảng cách giữa chúng ngắn lại. đồng thời xếp từng lớp từng lớp ngay ngắn theo hình dạng tinh thể làm cho tinh thể lớn lên dần.Ơ một điều kiện nào đó khi dung dịch đường trở thành bão hòa thì các phân tử đường sẽ điền đầy ổn định vào khắp không gian của phân tử nước tạo thành trạng thái cân bằng ổn định.khi đường hòa tan trong nước tạo thành dung dịch đường thì các phân tử đường phân bố đều trong không gian của phân tử nước và luôn luôn chuyển động không ngừng tạo thành một dung dịch đồng nhất.

ebook. Anh hưởng của mức độ quá bão hòa: Tốc độ kết tinh tỷ lệ thuận với nồng độ dư so với dung dịch bảo hoà . Đối với đường non có độ tinh khiết thấp. do đó tốc độ kết tinh sẽ giảm đi. Mặt khác khi nhiệt độ tăng độ nhớt dung dịch giảm do đó tốc độ kết tinh tăng.05. dung dịch có độ tinh khiết 100% có tốc độ kết tinh K lớn gấp 2 lần tốc độ kết tinh của dung dịch có độ tinh khiết 92%. d. Vì vậy sự khuấy trộn có ý nghĩa lớn. Nhưng độ nhớt không phải là một yếu tố độc lập.05. Độ nhớt: Độ nhớt tăng tốc độ kết tinh giảm. IV .edu. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình kết tinh đường: a.1 thì độ quá bão hòa dư (α 1)=1. tốc độ kết tinh tăng lên hai lần. Ví dụ dung dịch có nồng độ quá bão hòa α =1. hay tỉ lệ với hệ số bão hòa dư (α -1).Kinh nghiệm cho thấy .τ 2 K: tốc độ kết tinh : mg/m . Sự khuấy trộn: Sự khuấy trộn có ảnh hưởng tốt đối với quá trình kết tinh vì nó giúp quá trình khuếch tán đường trong mật đến bề mặt tinh thể nhanh hơn. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 57 http://www. nhưng nếu độ quá bão hòa dư tăng lên quá thì độ nhớt dung dịch sẽ tăng lên. Thực nghiệm chứng minh rằng khi nhiệt độ tăng lên 10oC.11=0. phút 2.Đây là nguyên nhân vì sao nấu đường cấp thấp tốn nhiều thời gian hơn. mg 2 F: diện tích bề mặt tinh thể m τ : thời gian kết tinh.phút S: lượng đường kết tinh. Loại chất không đường: các chất keo làm cho độ nhớt tăng lên.1. . Nhưng nhiệt độ quá cao sẽ làm giảm chất lượng của đường.05=2). b. độ nhớt lớn nên sự chuyển động của những tinh thể đường trong đường non khó khăn. TỐC ĐỘ KẾT TINH: 1. Độ độ quá cao. Một dung dịch khác có độ quá bão hòa α =1. Dung dịch trước sẽ kết tinh nhanh hơn hai lần so với dung dịch sau (0. Nhiệt độ: Khi nhiệt độ tăng thì tốc độ kết tinh tăng. . loại bỏ tối đa những tạp chất dạng keo có độ nhớt cao thì có tác dụng rất tốt đến quá trìh nấu đường. .Đây là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến tốc độ kết tinh. Độ tinh khiết giảm tốc độ kết tinh giảm rất nhiều. Do vậy trong quá trình sản xuất thường khống chế độ quá bão hòa ở mức độ thích hợp. Định nghĩa: 2 Tốc độ kết tinh là lượng đường kết tinh trong 1 phút trên 1 m bề mặt tinh thể Công thức định nghĩa: K= S/F. Như vậy khi độ quá bão hòa dư (α -1) tăng. tạo thuận lợi cho giai đoạn lớn lên của tinh thể. nâng cao độ sạch của nước mía. e.1/0. Khi đó lớp dung dịch sát bề mặt tinh thể lại có nồng độ c’ như cũ và quá trình cứ tiếp diễn như vậy làm cho tinh thể không ngừng lớn lên. vì vậy không nên nấu đường ở nhiệt tinh khiết của dung dịch: c. để giảm nó cần quan tâm đến các yếu tố khác như nhiệt độ và độ tinh khiết. tốc độ kết tinh tăng.C Do chênh lệch nồng độ C> c’ nên các phân tử đường sẽ không ngừng khuyếch tán từ lớp dung dịch C qua khoảng cách d và lắng đọng lên bề mặt tinh thể đã có và làm cho tinh thể lớn lên. thì độ quá bão hòa dư (α -1)=0.vn .

nếu không có ảnh hưởng bởi điều kiện ngoại lai thì không dễ hình thành nhân kết tinh.edu. Các phân chia độ quá bão hòa trên chỉ để thuyết minh rõ các quy luật đặc trưng của độ bão hòa từ thấp đến cao của nước đường. Cùng 1 khối lượng tinh thể nếu tinh thể có kích thước nhỏ thì số lượng sẽ nhiều → tổng diện tích bề mặt kết tinh lớn .2-1. ít tạo tinh thể dại.2: trong vùnghòa chia ra 3đối ổn quá bão hòa như sau: Độ ổn định: α > 1: đến đường quá bão này tuơng vùng định.05nước 1. + Vùng trung gian: Độ quá bão hòa từ α =1. Hai ảnh hưởng này hầu như cân bằng nhau. ĐẶC TÍNH NƯỚC ĐƯỜNG Ở CÁC ĐỘ BÃO HÒA KHÁC NHAU: . không hòa tan các tinh thể đang tồn tại. Khi kết tinh đường yêu cầu đủ diện tích bề mặt tinh thể và đảm bảo yêu cầu về kích cở hạt đường. Ứng dụng: Phương pháp kích thích khởi tinh được khống chế trong khu vực này. nhưng khuấy nhanh chẵng những không tăng tốc độ kết tinh mà còn bào mòn tinh thể. Khi kết tinh đường trong nồi nấu thì sự khuấy trộn chính là sự đối lưu của đường non. lượng đường thu được nhiều và quá trình kết tinh dễ. Ứng dụng: Dùng kỹ thuật bỏ bột đường khởi tinh (bôt đường làm nhân kết tinh) thường được tiến hành ở giai đoạn này. Số lượng tinh thể trong đường non: Số lượng tinh thể nhiều sẽ cản trở chuyển động của chúng trong khối đường non.Độ quá bão hòa α = 1: Nước đường vừa đủ bão hòa. Trong phạm vi này vì nước đường không ổn định. số lượng tinh thể lớn khoảng cách gần nhau hơn nên các phân tử đường trong mật dễ khuếch tán đến bề mặt tinh thể hơn và làm tăng tốc độ kết tinh. Mặc dù kích thước và số lượng tinh thể không ảnh hưởng nhiều đến tốc độ kết tinh nhưng khi nấu đường cần phải có yêu cầu nghiêm ngặt về kích thước và số lượng tinh thể của từng loại đường non.6 mà vẫn chưa thấy xuất hiện tinh thể mới.vn . các số liệu ở các giai đoạn bão hòa trên có khác nhau đôi chút. Khuấy trộn không ảnh hưởng lớn đến tốc độ kết tinh. nếu đã có nhân thì tiếp tục lớn lên. Như vậy tốc độ kết tinh của tinh thể lớn và tinh thể bé được coi là như nhau. lượng đường kết tinh trong một thời gian nhất định lớn hơn. nước đường chưa thể sinh ra nhân tinh. g. Trong dung dịch đường không tinh khiết. . thí dụ có loại nước đường độ tinh khiết thấp. vào lúc độ quá bão hòa bằng 1.ebook. độ quá bão hòa trong nồi đạt tới 1.Nếu không khuấy trộn các tinh thể sẽ lắng xuống đáy thiết bị. .4: Hình thành nhiều tinh thể. V.3: trong dung dịch đường có đầy đủ nhân kết tinh. VI.1. Nếu khống chế thao tác nấu đường trong phạm vi này sẽ sinh ra rất nhiều tinh thể.cũng không sinh ra các tinh thể mới. Kích thước tinh thể: Tinh thể lớn rơi trong đường non nhanh hơn các tinh thể bé do đó giảm chiều dày lớp mật giữa các tinh thể làm tăng tốc độ khuyếch tán của các phần tử đường lên bề mặt tinh thể do đó tốc độ kết tinh tăng. kết tinh dễ hơn. tổng diện tích bề mặt lớn. Ứng dụng : Phương pháp khởi tinh tự nhiên khống chế trong phạm vi trên. f. Nếu tinh thể bé. làm giảm tốc độ kết tinh. + Vùng biến động: Độ quá bão hòa từ α = 1. nắm vững quy luật này để chủ động khống chế khi nấu đường. + Vùngquá bão hòaα =1. nhưng nếu có kích thích như khuấy. Mặt khác. cần khống chế nuôi dưỡng cho tinh thể lớn lên sẽ có khả năng xuất hiện tinh thể mới. NẤU ĐƯỜNG CHÂN KHÔNG GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 58 http://www.Độ quá bão hòa α <1: Nước đường chưa bão hòa tinh thể đường hòa tan trong dung dịch. hút không khí lạnh vào hoặc rắc đường hạt vào hoặc dao động sóng âm đều có khả năng xuất hiện nhân kết tinh.3-1.

. làm màu sắc của đường tăng lên.edu. mà trong điều kiện có tính xít thì tốc độ chuyển hóa sẽ tăng lên khi nhiệt độ lên cao.Đối lưu tốt có thể giảm đi sự khác biệt về phân bố nhiệt độ. Tác dụng của sự đối lưu của đường non: Nấu đường chủ yếu dựa vào nước không ngừng bốc hơi. nước bốc hơi càng nhanh. tiến hành các thao tác để hoàn thành nhiệm vụ nấu đường. . nếu độ chênh lệch nhiệt độ giữa đường non và hơi nước không đổi.Nếu nhiệt độ hơi nước dùng để nấu đường không đổi. cũng như vậy có thể giảm lượng nước làm lạnh cho tháp ngưng tụ.a. việc này trong hệ thống nấu đường nhiều giai đoạn sẽ có giá trị thực tế đối với việc giảm lượng mật phải nấu lại và giảm tổn thất đường trong mật phế phẩm. có nghĩa là nhiệt lượng dùng để làm bốc hơi số hơi đó ít. như vậy có thể tăng số lượng sirô nấu đường.Đường non đối lưu không tốt thường sinh ra hiện tượng dính tinh thể.Nấu đường dùng cách hạ thấp áp lực không gian bốc hơi. Các yếu tố ảnh hưởng đến đối lưu của đường non: . Như vậy có thể rút ngắn thời gian nấu đường.Lượng hơi vào không đủ.Độ hòa tan của đường tăng khi nhiệt độ tăng. như vậy đối lưu đường non ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả nấu đường.vn . . .. có thể rút ngắn thời gian nấu đường. hiệu suất truyền nhiệt càng cao. ngoài ra đối lưu có quan hệ đến tốc độ bốc hơi.ebook. đường non thiếu nguồn nhiệt cần thiết để sôi và bốc hơi. chống hòa tan tinh thể cục bộ. nếu nhiệt độ đường non thấp thì chênh lệch nhiệt độ giữa hơi nước và đường non càng cao. điều này có nhiều ưu điểm: . GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 59 http://www. bị cháy . sinh ra tinh thể giả và sinh ra hiện tượng cốc hóa trên ống gia nhiệt. thậm chí ngừng hẳn. có thể giảm tương đối diện tích truyền nhiệt nồi nấu đường. làm sinh ra tinh thể giả. sự chênh lệch nhiệt độ với hơi nước ở áp lực nhất định càng lớn. .Tránh một số tạp chất trong nước đường do phân giải ở nhiệt độ cao sinh ra axít hữu cơ và amoniac. do đó nhiệt độ nấu đường thấp có thể giảm được tổn thất chuyển hóa đường. thì đối lưu sẽ chậm. . Đường non đối lưu tốt. do đó nhiệt độ đường non thấp có thể thu được mật chứa đường ít. duy trì đường non ở độ bão hòa cần thiết. tức là nấu đường dùng chân không sẽ được nhiệt độ đường non tương đối thấp. đường non sôi mạnh. một bộ phận đường non ở ống gia nhiệt có thể vì quá nhiệt mà sinh ra hòa tan tinh thể cục bộ. đối lưu sẽ tốt. SỰ ĐỐI LƯU CỦA ĐƯỜNG NON TRONG NỒI NẤU 1.Nguyên liệu nấu đường mang tính axít.. Ngược lại. thiết bị có thể đơn giản hóa. nhiệt độ đường non thấp thì nhiệt độ hơi nước không cần quá cao. Như vậy có thể dùng hơi nước áp lực thấp để nấu đường. . điểm sôi của đường non càng thấp.Nhờ có sự đối lưu của đường non. Do đó tốc độ đối lưu của đường non cần kết hợp với nhu cầu cụ thể khống chế thích đáng. có lợi cho tinh thể hấp thu đường. hiệu suất truyền nhiệt càng cao. giảm tổn thất chuyển hóa đường và có tác dụng giảm sự gia tăng của sắc tố. Hiệu suất truyền nhiệt: ảnh hưởng đến trao đổi nhiệt có các yếu tố sau: Độ chân không: độ chân không càng cao. VII.Đồng thời do chênh lệch nhiệt độ giữa đường non và hơi nước lớn. .Đối lưu đường non mạnh quá dễ dẫn đến thoát đường. tức là có thể tiết kiệm hơi nước nấu đường. 2. tốc độ bốc hơi của nước nhanh. . có lợi cho đường khuyếch tán và trầm tích. tụ tinh thể. đối lưu gấp quá làm cho bốc hơi nhanh quá làm cho sự bay hơi nước nhanh hơn sự kết tinh. . có sự khuấy trộn làm tinh thể di chuyển vị trí trong mật cái làm tinh thể có cơ hội đi vào khu vực nồng độ cao có nhiều phân tử đường để tăng thêm sự chênh lệch về nồng độ của khu vực nồng độ cao và nồng độ thấp.Nhiệt độ sôi của đường non thấp. Do đó đối lưu tốt của đường non làm cho tốc độ kết tinh nhanh hơn. tổng nhiệt lượng trong hơi ít. đối lưu đường non càng nhanh.

. thành phần hóa học và đặc tính tinh thể không có gì thay đổi lớn. do các loại phản ứng hóa học.Phản ứng tạo chất màu giữa đường khử với acid amin. . làm cho sự trao đổi nhiệt giữa hơi nước và đường non giảm đi một phần hoặc toàn bộ.Các yếu tố làm cho mật cái chuyển hóa là nhiệt độ. Nguyên nhân: . Phản ứng của các chất không đường hữu cơ và vô cơ: . Mức đường non trong nồi: Mức cao.Một số tạp chất như sắt. VIII. .edu. manhê của một số acid hữu cơ như canxi aconitat.1-1. đường non có độ tinh khiết càng thấp. pH và thời gian. giúp đối lưu tốt. Vì sử dụng công nghệ làm sạch sunphít hóa nên pH mật chè 5-6. 2.mật chè và các nguyên liệu nấu chứa lượng muối canxi cao . ngòai ra còn hàng loạt các phản ứng khác sinh màu do tác dụng của sắt. một phần đường ở dạng sacarat nên nồng độ và độ nhớt tăng.dung dịch nấu có độ kiềm cao . . mặt khác chiếm chỗ của hơi nước tức làm giảm nguồn nhiệt của đường non. nồng độ các chất không đường tăng. bari và một số phân tử của các chất lắng cặn có thể bị kết tinh đường hấp thu. 4. canxi phôt phát . magiê aconitat và canxi oxalat và vô cơ canxi sunphít. Thực tế thì chỉ cần một ít đường cháy là đã đủ để tinh thể hút vào và bị nhuốm màu. bị quá nhiệt cục bộ. một mặt hạ thấp hiệu suất truyền nhiệt của hơi nước. áp lực tĩnh lớn. .. Tính lưu động của đường non: tính lưu động kém thì tốc độ đối lưu chậm.Hình thức kết cấu của nồi kết tinh: hình thức cấu tạo.Độ tinh khiết của đường non . sau đó qua nhiều lần nấu. Hiện tượng khó nấu: Trong thực tế thường có những mẽ đường rất khó nấu.Tiếp nữa là sinh ra đường cháy do đối lưu không tốt. Phân hủy đường khử: Trong quá trình nấu đường xãy ra sự phân hủy đường khử do: .Thải nước ngưng tụ không tốt thì nó sẽ chiếm một phần hoặc toàn bộ không gian của bình hơi. Khi nấu đường non đến mức thể tích đã lớn phải nâng cao áp lực để tăng chênh lệch nhiệt độ.Tỷ lệ tinh thể và nước đường của đường non c.vn . b.Nồng độ đường non . 3. Tính lưu động phụ thuộc vào các yếu tố sau: . vật liệu ống truyền nhiệt . GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 60 http://www. Nưóc đường có tính axít như vậy cộng với nhiệt độ trong o khoảng 65 đến 75 C thì sự chuyển hóa đường là tất nhiên.Trong quá trình nấu đường khi nồng độ dung dịch tăng lên.Sự chuyển hóa đường chủ yếu ở mật cái. . . Chuyển hóa đường: Đường non trong nồi sau khi hình thành tinh thể thì tính ổn định cao..Đường khử phân hủy tạo những hợp chất acid hữu cơ..Lượng đường tổn thất do 2 phản ứng đó khoảng 1. đường non đặc cứng lại trong nồi. Một số đạt đến trạng thái quá bảo hòa và có khả năng kết tinh với đường hoặc kết tủa như muối canxi.Các chất khác như tinh bột. .5%.Một số acid amin kết hợp với đường khử tạo thành hợp chất hữu cơ chứa ni tơ tan trong dung dịch.- Thải khí không ngưng không triệt để. độ axít của nó giảm đi đôi chút. pectin có khả năng kết tinh cùng với sacarôza và liên kết bền trong tinh thể đường. . sự phân hủy đường càng tăng. bốc hơi chậm không kết tinh được. lưu động của đường non lên phía trên gặp sức cản lớn nên đối lưu kém. phân bố đều trong tinh thể hình thành hiện tượng cộng tinh. .ebook. CÁC QUÁ TRÌNH LÝ HÓA XÃY RA TRONG QUÁ TRÌNH NẤU ĐƯỜNG: 1.

Tùy theo phương pháp gây mầm mà khống chế nồng độ khác nhau. 1.số lượng tinh thể hình thành do kích thích sẽ khác biệt rất xa. nếu cho nhanh quá dễ dẫn đến mất đường.edu. + Phương pháp này hiện nay không được dùng trong các nhà máy đường. + Lượng nguyên liệu gốc (mật chè hoặc đường hồ) cần phải phủ kín bề mặt truyền nhiệt của nồi nấu tránh hiện tượng cháy đường. Cô đặc đầu: • Mục đích : Cô dung dịch đến nồng độ cần thiết để đưa dung dịch đến trạng thái quá bão hòa chuẩn bị cho sự tạo mầm tinh thể..Mía non. sự truyền nhiệt và sự sôi giảm. Tạo mầm tinh thể: • Mục đích: Tạo đủ số lượng mầm tinh thể cần thiết để nấu đường. hệ số quá bão hòa khoảng α =1. + Ap lực hơi cấp phải thích hợp. keo nhiều Đòi hỏi công nhân phải giải quyết linh hoạt. khó khống chế lượng mầm. + Tốc độ cho nguyên liệu vào nồi chậm. tạo mầm tinh thể. nếu nồng độ lên mầm được khống chế chính xác.. giảm sự phân hủy đường. nuôi tinh thể lớn lên và cô đặc cuối. nấu đến nồng độ cao chất lượng đường không đảm bảo. IX. .3 (nồng độ khoảng 82-83 Bx đối với đường thành phẩm). . các bọt khí chuyển động rất chậm. thời gian nấu kéo dài. xử lý kịp thời. 2. cố định tinh thể. nếu cao quá sẽ làm tăng quá tình đối lưu (do nồng độ lúc đầu còn thấp) dễ xãy ra hiện tượng thoát đường..vn .Tạo mầm tự nhiên: + Cô dung dịch đường đến trạng thái quá bão hòa vùng biến động. • Các phương pháp tạo mầm tinh thể: . + Phương pháp này hiện nay ít dùng trong các nhà máy đường. • Điều kiện kỹ thuật: + Giai đoạn này cô ở độ chân không thấp nhất (600-620 mmHg) để giảm nhiệt độ sôi dung dịch o (thường nhiệt độ là 60-65 C). các mầm tinh thể đường tự xuất hiện. độ tinh khiết của nguyên liệu thấp . hệ số quá bão hòa o α =1.4. các bọt hơi chuyển động nhanh trên kính quan sát.Phương pháp tinh chủng: GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 61 http://www. Khi cô đặc độ nhớt dung dịch tăng lên. CÁC GIAI ĐOẠN CỦA QUÁ TRÌNH NẤU ĐƯỜNG : Có thể chia quá trình nấu đường ra 5 giai đoạn: cô đặc đầu. + Phương pháp này có nhược điểm là kéo dài thời gian nấu đường. + Có thể quan sát sự thay đổi của dung dịch đường trong nồi nấu như sau: đầu tiên dung dịch sôi mạnh. đồng thời các giọt mật rơi chậm trên kính và để lại nhiều vết. • Điều kiện kỹ thuật: + Đây là thời điểm quan trọng của quá trình nấu đường. độ đồng đều của tinh thể thấp.ebook.Phương pháp kích thích: + Cô dung dịch đường đến trạng thái quá bão hòa thuộc vùng trung gian. Dùng kinh nghiệm hoặc các dụng cụ kiểm tra để tìm thời điểm tạo mầm tinh thể. vì saccaroza rất khó tự kết tinh. thay đổi độ chân không đột ngột hoặc cho một lượng mầm rất ít để kích thích sự xuất hiện tinh thể mới. + So với phương pháp tạo mầm tự nhiên thì phương pháp này có ưu điểm hơn là rút ngắn thời gian nấu đường.2-1. thì kích thích một lần là đủ sinh ra một số lượng nhất định các tinh thể với độ đồng đều cao. nhưng số lượng tinh thể khó đạt được chân không thay đổi.

edu. dùng đường B trộn với mật chè thành hổn hợp giống để nấu. nhưng qua công đoạn này thời gian nấu sẽ nhanh hơn. + Thường dùng để nấu đuờng non A.1. nhiệt độ 50-65 C. cho nên khi hòa tan với đường cát nó sẽ hòa tan một phần đường cát. nhanh chóng dùng nguyên liệu hoặc nước nấu 2-3 lần để giảm độ quá bão hòa xuống còn 1. . . có thể sử dụng nước nóng thay cho mật đường. + Ưu điểm: phương pháp này rút ngắn được thời gian nấu đường đồng thời có thể khống chế được chất và lượng của bột đường. dễ khống chế. cứng bảo đảm chất lượng đường bằng cách nấu với các nguyên liệu đã được phối liệu.05-1.vn . thu được tinh thể có màu sắc. Phương pháp này đơn giản. + Phương pháp này gần như phương pháp nấu giống. Giai đoạn này gọi là cố định tinh thể Ổn định số lượng tinh thể và làm cho tinh thể cứng và rắc chắc hơn. + Chuẩn bị bột đường : Bột đường nghiền nhỏ (20µ m-150µ m) có thể cho vào dạng khô sau khi nghiền nhưng như vậy khó trộn đều. do nấu đường mía ở thể rắn dễ nấu hơn so với từ mật đường ở trạng thái nóng chảy đem đi nấu lại.Nguyên tắc nạp liệu chung là : GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 62 http://www.Yêu cầu: + làm cho các tinh thể đã có không bị hòa tan và tinh thể mới không xuất hiện + khống chế độ quá bão hòa thuộc vùng ổn định bằng các nấu nước 2 . 3. . • đều.3 lần. • Khống chế độ bảo hòa ở vùng ổn định nếu không sẽ trở thành phương pháp kích thích. + Mật đường dùng để hòa tan có thể là dung dịch chưa bão hòa.Mục đích : Nhiệm vụ của giai đoạn này là nuôi tinh thể lớn lên nhanh chóng và đều. . cho thêm mật đường vào để tạo thành đường loãng làm mầm đường để nấu. do phải qua công đoạn nấu giống sau đó mới gieo được. Chỉnh lý tinh thể (cố định tinh thể) . Thường áp dụng cho đường non B.C. Dựa vào tính chất dễ bay hơi và nhiệt độ sôi thấp của ancol làm cho các mầm tinh thể được trộnThời gian cho bột đường vào không quá 30 giây. Đây là phương pháp được dùng nhiều trong các nhà máy đường. đồng thời lớp mật bám trên đường cát cũng bị rửa sạch.05-1.8.Mục đích: Sau khi các tinh thể đã tạo đủ. 4. + Phương pháp này đòi hỏi thời gian lâu. C là 22-23 % so với khối lượng chất khô đường non hoặc lớn hơn. thời gian nấu ngắn và dễ nấu nhưng giảm chất lượng đường do mầm tinh thể là tinh thể đường cấp thấp hơn tạo nên. hình dáng đẹp và đạt được số luợng mầm tinh thê cần thiết. nồng o độ mật đường dùng khoảng 55-65Bx. thêm lượng bột đường. + Lượng giống nấu đường non B là 6-8%.+ Cô dung dịch đường đến trạng thái bảo hòa thuộc vùng ổn định ở trị số quá bão hòa thấp α =1. Để giảm màu sắc của mật đường.Đường hồ: + Dùng đường cát lấy từ đường non sau khi tách mật .ebook. thường làm nguyên liệu gốc để nấu đường thành phẩm. tuy đường cát có thể bị hòa tan nhiều hơn một ít nhưng chất lượng tốt hơn. lượng bột đường cho và chính là lượng nhân tinh thể và khống chế không để xuất hiện tinh thể mới.Nấu giống (phương pháp phân cắt): + Nấu một nồi đường non với tinh thể đường có kích thước nhất định. không cho tinh thể mới xuất hiện. Nuôi tinh thể: . Tốt nhất là bột đường sau khi nghiền cho vào ancol với tỉ lệ 1:0. sau đó chia một phần làm mầm tinh thê để nấu một nồi đường non khác.1. + Phương pháp này có thể rút ngắn thời gian nấu.

trình độ kỹ thuật. đường kết tinh chậm sự bay hơi nước lại nhanh. Khi vừa cho nguyên liệu vào độ quá bão hòa của đường non giảm. loại sản phẩm mà định chế độ nấu đường. độ chân không. chất lượng nguyên liệu. Cô đặc cuối: . để giảm độ nhớt trong giai đoạn này nên phân đoạn nấu nước. + Cô đặc đến nồng độ yêu cầu của từng loại đường non. + Nguyên liệu có độ tinh khiết cao cho vào trước. Khi nuôi tinh thể bằng phương pháp này phải đặc biệt chú ý giai đoạn đầu vì lúc này bề mặt các tinh thể còn bé. Dựa vào tình hình nguyên liệu. tốn nhiên liệu.edu. giảm sự tạo thành các tinh thể dại. CHẾ ĐỘ NẤU ĐƯỜNG: 1. Các chế độ nấu đường Chế độ nấu đường còn gọi là hệ thống nấu đường. do đó độ quá bão hòa tăng. nên độ nhớt tăng lên. tăng khả năng truyền nhiệt và trộn đều với đường non trong nồi.Một số điểm cần chú ý: + Trong giai đoạn nuôi tinh thể có 2 phương pháp nạp liệu: gián đoạn và liên tục. do đó tốc độ kết tinh tăng. Còn cho nguyên liệu vào liên tục yêu cầu thao tác phải nghiêm ngặt.2 5. nước bay hơi nhanh. giảm hệ số truyền nhiệt và sự bay hơi nước.vn . . Khi đường non đi từ nồi nấu ra ngoài. Đối với nguyên liệu có độ tinh khiết thấp nấu nước nhiều lần hơn.ebook. nguyên liệu có độ tinh khiết cho vào sau để không ảnh hưởng đến chất lượng đường thành phẩm. Các loại đường thành phẩm không nên nấu nước.+ Nguyên liệu cho vào nấu phải có nhiệt độ lớn hơn nhiệt độ trong nồi từ 3-5 C để giữ nhiệt độ sôi trong nồi. độ nhớt tăng. thường nấu 2-3 lần nước. lý luận nấu đường. + Trước khi xả đường non thường cho nước nóng để giảm sự hình thành tinh thể dại do giảm nhiệt độ đột ngột. hệ số truyền nhiệt tăng lên. dễ tăng độ quá bão hòa đột ngột Nếu dùng phương pháp gián đoạn thì trong quá trình chỉnh lý cố gắng giữ hàm lượng tinh thể trong nồi nấu cố định. nếu không cho mật hoặc nguyên liệu vào chỉnh lý ngay sẽ sinh ra tinh thể mới.1-1. lượng đường trong mật tăng lên. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 63 0 http://www. Các tinh thể này sẽ hòa tan trong lần chỉnh lý sau. đường bắt đầu kết tinh nhanh. thiết bị.Yêu cầu: + Khống chế tốc độ bốc hơi chậm tránh cô đặc nhanh vì có thể tạo thành tinh thể dại.Trong giai đoạn này khống chế ở độ quá bão hòa thấp 1. Song sự bay hơi nước vượt xa sự kết tinh.Mục đích: Khi nấu đường đến một mức độ nào đó tinh thể đạt kích thước nhất định thì ngừng cho nguyên liệu và tiếp tục cô đến nồng độ ra đường nhằm bốc hơi thêm một phần nước và để kết tinh thêm một phần đường còn lại trong mật. đòi hỏi công nhân có nhiều kinh nghiệm. dung dịch quá bão hòa . một số tinh thể mới bị hòa tan. + Thực hiện nấu nước sau mỗi lần nạp liệu (thường dùng đối với các loại đường cấp thấp) . . Chế độ nấu đường có thể phân làm 2 loại lớn: chế độ nấu trực tiếp và hổn hợp. + Khi nuôi tinh thể do nồng độ dung dịch đặc. Nấu liên tục cho hiệu quả cao vì độ quá bão hòa luôn luôn được giữ cố định . Do thêm mật chè vào nên số tinh thể chuyển ra xa nhau. sự truyền nhiệt. lượng hơi ổn định. Nhiệt độ nước cho vào o lớn hơn nhiệt độ trong nồi là 10 C. lượng mật giảm. nhưng không nên nấu nước nhiều lần và lượng nước quá nhiều vì như vậy thời gian nấu kéo dài. Ở nồng độ cao nhất mà vẫn đảm bảo đối lưu tốt thì tổn thất đường trong mật sẽ ít nhất. đặc biệt là dung dịch đường nhiều keo. sự bay hơi và sự kết tinh không bị đứt đoạn. giảm độ nhớt mật tạo điều kiện ly tâm. X. Cho nguyên liệu vào nuôi tinh thể gián đoạn với lượng nguyên liệu khác nhau khi người công nhân thấy cần thiết. độ nhớt đường non giảm.

1-1. thời gian nấu non B khoảng từ 4-6 giờ đồng hồ.. căn bản đạt được các yêu cầu. Đường non B nấu đến nồng độ Bx=96-98 thì xả xuống. Độ nguyên chất của đường non C thấp. b. Chế độ nấu đường này không lấy qui cách sản phẩm quyết định phối liệu mà chủ yếu dùng mật chè lần lượt nấu theo độ thuần khiết giảm dần.15 cho bột đường vào và tiếp tục nấu. mật B. độ nhớt cao nên kết tinh khó.B. Chế độ nấu đường hổn hợp: chế độ nấu đường này dựa vào yêu cầu qui cách sản phẩm quyết định lượng và loại nguyên liệu phối liệu đường non. đường B là sản phẩm trung gian của chế độ nấu đường 3 hệ. mật A nấu non B và mật B nấu non C. Phương pháp nấu giống như đường A. Có thể dùng tất cả các phương pháp khởi tinh để nấu dường A: phương pháp đường giống. Đường C: Đường C là đường cuối cùng của quá trình sản xuất đường vì vậy cần phải chú ý. Do đó phân cấp nấu đường là do độ thuần khiết của nguyên liệu quyết định chứ không phải tuần tự nấu. mật loãng A và đường hồ. Nấu C có thể dùng mật nguyên A. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 64 http://www. hiệu xuất kết tinh lớn. Chế độ nấu đường trực tiếp: Đây là chế độ nấu đường đơn giản nhất. trung bình và thấp. các loại đường non được phân thành ba loại có thuần độ cao. Nếu độ tinh khiết của mật nguyên B nhỏ hơn 45% thì khó khăn cho nấu C. đường và C nấu được tinh thể nhỏ. Nguyên liệu chính nấu non A là mật chè. đường hồ và cho bột.4 cấp do đó đường non các cấp không phải là một loại. b.3. Bx đường non C sau khi nấu 99%.05-1. Thường nấu non A mất 2-3 giờ đồng hồ. nấu không tốt sẽ tăng thành phần đường trong mật rỉ.edu.vn ..4 cấp còn dùng chế độ 2 cấp rưỡi.ebook. Nguyên liệu chính nấu non B là mật loãng và mật nguyên A. Đem mật chè nấu thành đường non A. sản xuất đường tốt.a.1 rồi cho đường hồ vào. cho đường hồ thì nấu mật chè đến độ quá bão hòa α =1. Đường B: Đặc điểm: tinh thể đều và nhỏ hơn đường A. để không ngừng nâng cao hiệu suất thu hồi đường. 3 cấp rưỡi.. Thường nấu mật nguyên B bằng cách pha loãng từ Bx=80% xuống Bx=65-70%.. AP non C thường 52-58%. không đều... Độ nguyên chất AP của đường non B thường 68-72%. giảm tổn thất trong mật cuối. mật chè . Phương pháp nấu đường này không hợp nguyên tắc sản xuất đường thương phẩm và tính chất kinh tế thấp nên hiện nay không dùng. Do độ thuần khiết giảm dần nên thời gian nấu dài. tức là đường non A.. mật nguyên B có độ tinh khiết Ap =45-50%. Nấu luyện các loại đường non thông thường: Ngày nay các nhà máy đường ứng dụng phổ biến phương pháp nấu đường 3 giai đoạn. Đường A: Đường A là đường thành phẩm do đó phải đạt các yêu cầu: tinh thể phải sắc cạnh. a. thời gian nấu kéo dài.. sản xuất nhiều đường.C.3. 2. Chế độ nấu đường có thể phân 2. Thời gian nấu non C trong khoảng 8-10 giờ đồng hồ. sạch có màu sáng óng ánh. Cho đường giống thì có thể hút giống trước rồi tiếp tục nấu sau. trắng. Ví dụ đường non A dùng nguyên liệu mật chè. Phương pháp bỏ bột thì nấu đến độ quá bão hòa α =1. Ngoài chế độ nấu đường phân thành 2. o Đường non A nấu đến nồng độ 93-95 Bx thì xả xuống. đường C để nấu thành. c.

Về thời gian trợ tinh người ta thấy rằng: trong khoảng 10 giờ đầu.CHƯƠNG 8:TRỢ TINH I. Mật của đường non C là mật cuối nếu có độ tinh khiết cao sẽ làm tăng tổn thất đường do đó sẽ làm giảm hiệu suất thu hồi. sau đó độ tinh khiết mật cái giảm chậm. ảnh hưởng đến màu sắc thành phẩm. B tác dụng này là chủ yếu). lợi dụng sự khuấy trộn làm cho nồng độ.ebook. Đối với đường non C không thể kết thúc quá trình kết tinh trong nồi nấu vì độ nhớt lớn. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 65 http://www.B có độ tinh khiết tương đối cao nên độ nhớt thấp. • Đối với đường non C là đường non cấp cuối. II. nhiệt độ đồng đều trong toàn khối đường non giúp cho các hạt tinh thể lớn lên đồng đều. độ tinh khiết thấp. . thiết bị. NGUYÊN LÝ CỦA TRỢ TINH: Trợ tinh tiếp tục làm cho tinh thể kết tinh nhưng khác nấu đường là không phải dùng phương pháp đun nóng để bốc hơi phần nước trong đường non làm cho đường non đạt hệ số quá bão hòa và kết tinh mà dùng phương pháp giảm nhiệt độ bằng cách làm lạnh đường non. Vì + lúc đầu độ tinh khiết mật cái cao. MỤC ĐÍCH CỦA TRỢ TINH: Tổn thất đường trong mật cuối chiếm khoảng 70% tổng tổn thất của toàn nhà máy. Khi nấu đường lượng đường kết tinh được không nhiều.Trong quá trình nấu đường giai đoạn cuối của một nồi đường tinh thể tuy đã lớn lên nhất định nhưng đường trong mẫu dịch còn nhiều. vì vậy trong quá trình nấu đường đã kết tinh được một lượng đường lớn trong mật. + về sau: độ tinh khiết mật cái giảm. B. tăng hiệu suất thu hồi. tốc độ kết tinh giảm  tinh thể lớn chậm. do điều kiện độ chân không.edu. độ nhớt lớn. Thời gian trợ tinh: . Cần chú trọng đến trợ tinh đường non C. Vì vậy sau khi nấu đến nồng độ chất khô 98-99%. cần cho đường non và thiết bị trợ tinh để kết tinh thêm. Vì vậy cần tìm mọi biện pháp giảm tổn thất đó nhằm nâng cao hiệu suất thu hồi đường. Ngoài ra do sự bay hơi của dung dịch cũng làm nồng độ dung dịch tăng lên.Hiệu quả của quá trình trợ tinh được đánh giá bằng độ giảm độ tinh khiết của mật cái trước và sau khi trợ tinh. giảm độ tinh khiết của mẫu dịch. nhiệt độ cao. giảm tổn thất cần tiếp tục nấu đường ở một giai đoạn bộ phận khác là trợ tinh. độ nhớt tăng.Trợ tinh còn có tác dụng làm cho đường non thích hợp với quá trình phân mật (điều khiển độ nhớt và nhiệt độ của đường non). độ tinh khiết mật cái giảm nhanh. độ thuần khiết của đường non thấp độ nhớt càng tăng nên nấu tiếp tục ở nồi nấu thì tốc độ kết tinh sẽ rất chậm. . độ nhớt thấp nên tốc độ kết tinh nhanh  kết tinh được nhiều đường. đường non đạt trạng thái quá bão hòa. nồng độ của dung dịch tăng lên. thời gian sẽ kéo dài. giảm tổn thất. III.C nên không nhất thiết phải kéo dài thời gian trợ tinh A. • Đối với đường non A. Đó chính là mục đích chung của trợ tinh. đồng thời làm cho đường non thích ứng với điều kiện ly tâm. . và do giảm nhiệt độ. độ hòa tan của đường non giảm. Ngoài ra nếu mật của nó còn nhiều đường thì có thể nấu đường non B.Trợ tinh có tác dụng như thùng trữ đường non trước khi phân ly (đối với đường non A. . CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH TRỢ TINH: 1.vn . tinh thể có khả năng hấp thụ thành phần đường và lớn lên. tốc độ kết tinh chậm. nhiệt độ giảm. Muốn lấy được nhiều đường từ đường non cần thời gian dài và như vậy có thể xãy ra hiện tượng caramen hóa và hiệu quả kinh tế thấp. Để cho tinh thể đường được hoàn chỉnh hơn và để cho tinh thể có khả năng tiếp tục hấp thụ thành phần đường còn trong mẫu dịch.

Tốc độ giảm nhiệt độ nhanh thì có lợi nhưng nhanh quá sẽ sinh ra ngụy tinh và quá bão hòa đột ngột. lúc xả đường xuống do giảm nhiệt độ đột ngột của đường non nên dễ sinh ra ngụy tinh. thiết bị trợ tinh có hệ thống nước làm mát thì tốc độ hạ nhiệt nhanh. kích thước tinh thể phải bảo đảm tính đồng đều để tốc độ kết tinh nhanh. IV . Vì vậy cần khống chế nồng độ đường non thích hợp + Nếu tinh thể nhỏ và nhiều.vn . Mục đích của cho nước nóng vừa có tác dụng làm cho đường non loãng ra dễ xả đường xuống vừa có tác dụng duy trì hệ số quá bão hòa thích hợp tránh hiện tượng sinh ngụy tinh. Đặc tính của đường non: . Tốc độ giảm nhiệt độ tốt nhất là trong 1 giờ giảm 1 độ có khi giảm từ 1 đến 1. 4.Tốc độ làm nguội phụ thuộc vào nhiệt độ của không khí. tốc độ kết tinh càng chậm.36-0. . nhanh quá thì + làm cho tinh thể bị mài mòn. . khuấy đường non khó khăn  tốc dộ kết tinh giảm. . Tốc độ giảm nhiệt độ phải đảm bảo theo một chế độ thích hợp để tốc độ kết tinh tốt.làm cho đường non tiếp xúc đều với nước làm lạnh.đề phòng tinh thể lắng xuống đáy ảnh hưởng đến sự lớn lên của tinh thể và gây trở ngại cho khuấy. trợ tinh dễ. việc bố trí thùng trợ tinh cũng có ảnh hưởng đến sự giảm nhiệt độ. 3.  Hàm lượng tinh thể. CÁC GIAI ĐOẠN CỦA QUÁ TRÌNH TRỢ TINH: Khống chế quá trình trợ tinh chủ yếu là duy trì hệ số quá bão hòa thích hợp. thường khống chế tốc độ khuấy 0. giảm hiệu quả trợ tinh.5 độ để rút ngắn thời gian trợ tinh và giữ độ quá bão hoà ở mức thấp 1. + làm cho nhiệt độ giảm nhanh  tăng hệ số quá bão hoà nhanh dễ sinh ra nguỵ tinh.edu.5 vòng/phút và phải đảm bảo khuấy liên tục.- Thời gian trợ tinh còn phụ thuộc vào đường non và tốc độ giảm nhiệt độ: đường non có tạp chất ít. tinh thể hấp thụ tốt thành phần đường trong mẫu dịch. nếu nhiệt độ cao thì tốc độ làm nguội chậm và cấu tạo của thiết bị trợ tinh. Độ nhớt phụ thuộc vào hàm lượng tinh thể và độ nhớt mật cái.Cần chú ý khống chế tốc độ giảm nhiệt độ vì tốc độ giảm nhiệt liên quan mật thiết với tốc độ kết tinh.  Tốt nhất là không nên kéo dài thời gian trợ tinh. Cũng có thể cho nước nóng vào đường non trong lúc xả đường non xuống. Do đó cần cho nước nóng vào thùng trợ tinh để nâng nhiệt độ lên gần nhiệt độ của đường non.Tuy nhiên: Tốc độ khuấy không quá nhanh. . 2. nhiệt độ giảm đều trong toàn khối đường non.làm giảm nhiệt độ  tăng hệ số quá bão hoà. + tiêu hao năng lượng nhiều và có thể sinh ra gãy trục.Độ nhớt đường non ảnh hưởng lớn đến trợ tinh. Giai đoạn chuẩn bị : Cần chuẩn bị thùng trợ tinh trước khi cho đường non vào. thời gian trợ tinh ngắn nhưng vẫn đảm bảo hiệu suất thu hồi cao là tốt nhất. quá trình trợ tinh có thể chia làm 3 giai đoạn: 1.1-1.2 . o Nhiệt độ của đường non lúc xã ở nồi nấu xuống khoảng 68-72 C. Lúc bắt đầu trợ tinh. Tốc độ giảm nhiệt độ: . Sự khuấy trộn: Tác dụng của khuấy trộn: .ebook. tốc độ giảm nhiệt độ nhanh thì thời gian trợ tinh ngắn. Ngoài ra còn phụ thuộc vào nhiệt độ của nước làm nguội và nhiệt độ của đường non. cho o nên nhiệt độ giảm xuống tương đối nhanh ( trong 3 giờ đầu nhiệt độ giảm xuống 6 C lúc này dễ sinh GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 66 http://www. hàm lượng tinh thể nhiều thì độ nhớt đường non càng lớn. diện tích hấp phụ đường lớn. nhiệt độ đường non tương đối cao chênh lệch nhiệt độ với không khí lớn. + Độ nhớt mật cái cao.

Nhiệt độ làm nguội đường non: o . Đường non sau khi trợ tinh. những trị số thấp là tốt nhất và nên dùng ở 0. Để thích hợp o cho điều kiện phân mật. Giai đoạn trung gian: Đây là thời kỳ trợ tinh chủ yếu. ĐIỀU KIỆN KỸ THUẬT CỦA TRỢ TINH 1. cần tăng nhiệt độ lên 52-55 C để giảm độ nhớt và đảm bảo nồng độ tiêu chuẩn tương ứng tạo điều kiện phân mật tốt. người ta thử hạ thấp hơn cũng không ảnh hưởng gì. Lúc đường non giảm nhiệt độ quá nhanh có thể cho nước hoặc mật đường hoặc tạm ngừng khuấy để khống chế nhưng không ngừng khuấy quá lâu để tránh đường non bị lắng xuống đáy.5 vòng/phút. thời gian trợ tinh tối thiểu : + Đường non A 2-4 giờ + Đường non B 4-10 giờ + Đường non C 16-24 giờ 3.edu. (khi tháo đường non nồng độ quá cao dễ sinh ra các tinh thể giả.75 vòng/phút. + Đối với đường non có thuần độ cao thì giới hạn hạ nhiệt độ sẽ thấp hơnvì độ keo dính của chúng ít hơn 2.ra các tinh thể giả nhất) nên cần khống chế tốc độ giảm nhiệt độ thích hợp theo thời gian trên cơ sở dựa vào tình trạng thực tế của nhà máy.5 đến 0.Đường non ra khỏi nồi nấu có nhiệt độ khoảng 70-75 C. Tốc độ quay của cánh khuấy: . Thời gian trợ tinh: .Tuy nhiên trong thực tế phần lớn các nhà máy đường đều rút ngắn thời gian trợ tinh đặc biệt đối với đường non A. dùng phương pháp cho thêm nước hoặc mật đường để điều chỉnh nồng độ của mật cái đến mức qui định. Có thể cho nước hoặc mật đường vào liên tục hoặc gián đoạn. và nếu xuống dưới điểm đó thì mẫu dịch trở thành quá nhớt dính. Dựa vào việc xác định và tính toán nhiệt độ để tính toán lượng nước cho vào. 4. Giai đoạn cuối: Giai đoạn này nhằm xử lý đường non trước khi tách mật. khi dự kiến dùng thùng trợ tinh bình thường để trợ tinh thì thời gian trợ tinh: + Đường non A 12 giờ + Đường non B 24 giờ + Đường non C 72 giờ . độ nhớt tăng cao. Nếu như độ quá bão hòa không phù hợp với yêu cầu. Ở trợ tinh đường non được làm nguội đến nhiệt độ: o + Nhiệt độ thuận lợi nhất làm nguội đường non hạ phẩm là khoảng 41-43 C. Nếu đường non được hâm nóng trước khi phân mật thì có 0 thể hạ xuống 36 C. V. độ tinh khiết mật cái giảm. Nhưng tốc độ đó không quan trọng lắm. Dung tích thùng trợ tinh: GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 67 http://www. nhiệt độ của nó và nồng độ của mật cái nhất thiết phải phù hợp với yêu cầu của tách mật. Mà đường non trong quá trình trợ tinh nhiệt độ giảm xuống. Do đó cần phải tính toán trước lượng mật hoặc lượng nước phải cho thêm.ebook.vn . các phần tử đường bám vào tinh thể sẽ bị nước rửa cần thiết ở phân mật rửa đi mất. Do vậy luôn luôn theo dõi kiểm tra nồng độ và nhiệt độ của đường non. Cần khống chế tốt hệ số quá bão hòa của mật cái ở mức an toàn. 3.Tốc độ quay yêu cầu 0.Theo các nhà nghiên cưú ngành đường. quá thấp làm cho tốc độ trợ tinh chậm lại) 2. Tốc độ giảm nhiệt độ nên thích ứng với tốc độ kết tinh.

edu. có thể pha loãng đường non trong thùng trợ tinh nhằm: khống chế độ quá bão hòa ở mức thích hợp cho tinh thể đường hấp thu thành phần đường trong mật cái và làm cho mật cái đường non đạt nồng độ tách mật thích ứng Yêu cầu: thường dùng một loại mật gần giống với mẫu dịch của đường non để pha loãng. Không được trộn lẫn vào trong một trợ tinh những tinh thể của hai nồi nấu và cũng không được nhả đường non nóng vào trong trợ tinh còn một nửa đường non đã nguội.5. Vị trí cho thêm là ở đáy và bề mặt đường non sao cho nó nhanh chóng thấm vào đường non là được. + + + + + + 6. việc pha loãng nhất là pha bằng nước nóng làm chậm sự hấp thu đường trong mẫu dịch.vn . Pha loãng đường non: Để sự lưu chuyểnvà sự kết tinh được dễ dàng.ebook. phù hợp với khả năng cơ giới của máy tách mật. thêm mật hay nước đều phải qua điều tra. Hâm nóng bằng cách cho nước nóng đi trong ống xoắn hoặc cho trực tiếp vào máng phân phối đường non. phương phức cho thêm nên liên tục và nhiều lần. Hâm nóng đường non: thường hâm nóng đường non trước khi phân mật nhằm làm cho độ nhớt đường non giảm. Dùng những thùng trợ tinh có dung tích đơn vị bằng dung tích nồi nấu cộng thêm 15 đến 20% 3 hoặc có thể dùng 2 trợ tinh để chứa đường non của một nồi nấu ví dụ 2 thùng 30 m cho nồi nấu 3 50m . chú ý đến nhiệt độ. nên tránh. tính toán mà định lượng cho thêm. − - Dung tích đơn vị của thùng trợ tinh được xác định tùy theo dung tích của nồi nấu. nhiệt độ nước nóng cho vào không được quá cao tránh hòa tan đường o Thường hâm nóng đường non C đến 50-55 C GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 68 http://www. Trong trường hợp bắt buộc phải pha loãng để phân mật thì phải thực hiện đúng 2 hoặc 2 giờ trước khi phân mật.

Thời gian tách mật phụ thuộc vào : GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 69 http://www. độ nhớt lớn  lượng nạp liệu giảm xuống. Nếu nạp ở tốc độ cao thì đường non khó ăn đều trên thành rổ.vn .Đường non là một hổn hợp huyền phù (gồm tinh thể đường và mật cái) . nạp liệu khi tốc độ máy 150-200 vòng/phút. tăng dần tốc độ lên cực đại. Phân mật: .Ly tâm còn có nhiệm vụ phải đảm bảo chất lượng đường thành phẩm và độ tinh khiết của mật theo yêu cầu sản xuất II. Tuy nhiên đường non có tỷ lệ pha rắn lớn. dưới tác dụng của lực ly tâm phần lớn mật trong đường non được tách ra ngoài đi vào nhánh mật nguyên mật này gọi là mật nâu hay mật nguyên. . NGUYÊN LÝ LY TÂM: .Nâng dần cửa xả đường non. Khởi động: Đầu tiên kiểm tra mâm quay bằng cách dùng tay xoay mâm quay vài lần. cho đường non vào phân phối đều trong thùng.Lượng nạp liệu: Thường cho đường non vào đầy thùng quay để nâng cao năng suất thiết bị nhưng không nên quá đầy. IV. nếu không có vấn đề gì thì hạ chụp xuống. đồng đều. lắp đặt nên để tăng lực ly tâm có thể tăng số vòng quay. còn đường cát hạt to không lọt qua lưới thì nằm lại Để tăng lực ly tâm ta có thể tăng đường kính mâm quay hoặc số vòng quay. tuy nhiên không được quá tốc độ tối đa cho phép. Thời gian nạp liệu phụ thuộc vào nồng độ đường non. Tuy nhiên nếu tăng bán kính quay thì sẽ gây trở ngại cho thao tác.C thì khống chế lớp mật đường mỏng hơn đường non A để dễ tách mật đường.PHẦN E: LY TÂM . Mâm máy ly tâm quay sinh ra lực ly tâm làm cho mật văng ra qua lưới bên thành máy. + Đối với đường non A: độ nhớt thấp hơn nên thường nạp liệu ở tốc độ khoảng 250-300 vòng/phút . mở nhánh mật nguyên. thì tiến hành nạp liệu. Khi máy ly tâm quay làm cho đường cát (vật rắn) trong đường non tách rời khỏi mật cái (vật lỏng) là lợi dụng lực ly tâm. MỤC ĐÍCH CỦA LY TÂM: . tránh hiện tượng đường non văng ra ngoài tăng tổn thất. độ nhớt lớn.edu. Nạp liệu: . 3. .Mục đích chính của ly tâm là tách tinh thể đường ra khỏi mật cái bằng lực ly tâm trong các thùng quay với tốc độ cao.ebook. khi tốc độ máy đạt 200-300 vòng/phút.HOÀN TẤT CHƯƠNG 9 LY TÂM I. Đường non A có thể nạp đầy mâm quay + Đối với đường non có kích thước nhỏ.Sau khi nạp liệu xong thường cào hết đường non ở máng cửa xả vào mâm quay. . có ngụy tinh. lọc ly tâm. độ nhớt thấp  ta có thể tăng lượng nạp liệu. 2. Đường non B. Về nguyên tắc để tách pha rắn ra khỏi pha lỏng thì dùng các phương pháp lắng ly tâm. không đồng đều. Đối với đường non A sau khi ly tâm nhận được đường A.Tốc độ máy khi nạp liệu: + Đối với đường non C: do nồng độ cao. . Tuy nhiên lượng nạp liệu cũng phụ thuộc vào đặc tính của đường non: + Đối với đường non có kích thước tinh thể lớn . mật nâu (mật nguyên A) và mật trắng (mật loãng A). độ nhớt lớn nên để tách các tinh thể đường ra khỏi mật người ta dùng phương pháp lọc ly tâm và dựa trên nguyên lý lực ly tâm. CHU KỲ LY TÂM TÁCH MẬT: 1.Sau khi nạp liệu xong. ấn nút điện cho máy ly tâm quay từ từ. lắng trọng lực.

có tác dụng sấy sơ bộ. ảnh hưởng độ lấp lánh của đường và tăng lượng mật cần nấu lại.Quá trình rửa đường . . . + Chất lượng nước: không bị vẩn đục. diện tích lưới máy tăng  thời gian tách mật giảm. mật đường ở giữa những hạt tinh thể tách ra. Nếu sử dụng nước nhiều có thể làm góc cạnh tinh thể bị biến dạng. mật rửa hay mật loãng. thường phải sử dụng nước tưới lên bề mặt để rửa đường. làm hạt tinh thể dày đặc theo hướng này.ebook. lượng nước không thể hòa tan đủ.Phân riêng mật nguyên và mật loãng: + Do việc rửa đường không chỉ rửa đi mật đường bám trên bề mặt tinh thể mà còn hòa tan một bộ phận đường của tinh thể.C khi cần thiết chỉ nên rửa hơi. hạt tinh thể chịu sức ép của lực ly tâm tăng dần theo hướng thành mâm. Mật đường dính ở bề mặt tinh thể đặc biệt là ở chổ tinh thể tiếp xúc trực tiếp với nhau. không có tạp chất hoặc mùi.Rửa nước: o o + Dùng nước nóng có nhiệt độ > 60 C hoặc nước nóng quá nhiệt >110 C + Lượng nước rửa dùng khoảng 2-3% so với khối lượng đường non.+ + + + 4. Hạt lớn.vn . sức cản tách mật càng lớn. làm độ tinh khiết của mật rửa tăng cao hơn độ tinh khiết của mật nguyên. làm tăng nhiệt độ. khoảng trống giữa các hạt thu nhỏ dần.  Nhiệt độ cao sẽ làm cho tinh thể khô hơn.edu. thực tế là sử dụng nước để lấy mật đi và đồng thời cũng là quá trình khuyếch tan đường. Đối với đường cấp thấp đường B có thể chỉ rửa nước còn đường C thì có thể không cần rửa. Sau khi phân mật vẫn còn một lớp màng mật mỏng bám trên bề mặt tinh thể. . Đường thành phẩm được rửa nước nóng và hơi. + Mục đích của quá trình phun hơi nước:  Hơi nước dễ dàng đi qua các khe hở nhỏ giữa các tinh thể. - chiều dày lớp đường non : lớn  thời gian tách mật kéo dài Độ nhớt mật lớn  thời gian tách mật tăng. . lực ly tâm không thể tách triệt để lớp mật đường này.Rửa hơi: + Sau khi rửa nước dùng hơi bão hòa có áp suất 3-4 at để rửa. do đó phải rửa thêm bằng hơi nước. Đối với đường non B. Vì vậy phải rửa đường để tách lớp mật nâu đó. cùng lúc với quá trình đó thì sự khuyếch tán xãy ra. Rửa đường: Dưới tác dụng của lực ly tâm. nước sẽ hòa tan một phần bên ngoài tinh thể tạo thành nước đường. Sau đó dưới tác dụng của lực ly tâm nước đường chui qua các lớp tinh thể. thường sử dụng nước ngưng tụ để rửa. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 70 http://www. . Đầu tiên. đồng đều thì thời gian tách mật giảm kích thước thùng quay: lớn.Đối với đường non A để đảm bảo chất lượng đường thành phẩm  bắt buộc phải rửa nước và rửa hơi. Ở những nơi các tinh thể tập trung cục bộ và rất dày đặc. dung tích mật đường giảm. + Lượng hơi dùng khoảng 2-3% so với khối lượng đường non. giảm khả năng tạo cục đường. vì chúng được xử lý lại trong quá trình sản xuất. . Cở hạt và chất lượng hạt: nếu hạt có kích thước lớn. Để khử hết lớp mật đường dính ở bề mặt tinh thể. cuối cùng nước đường đó thoát ra ở lỗ sàng. Lượng nước thay đổi tùy thuộc kích thước hạt tinh thể.Việc rửa đường thường thực hiện đối với đường thành phẩm. giảm độ nhớt giúp quá trình ly tâm xãy ra tốt hơn. . đều sử dụng nước ít.  Khi bị mất nhiệt sẽ ngưng tụ lại thành nước và có tác dụng rửa tinh thể đường thêm một lần nữa. tạo thành mật rửa. làm hạt đường bóng sáng hơn. do màng có sức căng và dưới tác dụng của lực mao dẫn.Mật thu được sau khi rửa đường gọi là mật trắng. Khi mật đường bị tách ra càng nhiều thì hạt tinh thể càng dày đặc .

3-0.Phải Nắm vững chất lượng đường non để dùng thao tác tách mật phù hợp để khống chế. Độ ẩm của đường phụ thuộc vào cở hạt tinh thể của đường non. không có lợi trong việc khống chế độ tinh khiết ở công đoạn nấu đường. Toàn bộ thời gian hoàn thành quá trình ly tâm gọi là chu kỳ ly tâm V. 5.35 mm. Đối với đường non C vì màu mật thường đậm và nồng độ lại cao. Tùy theo mức độ tách mật của từng loại đường non.  Nếu kích thước hạt không đồng đều. . Kỹ thuật thao tác của công nhân: . hãm máy để tháo đường khi cần thiết (ví dụ như đường non B dùng để làm giống.+ Do đó. việc tách riêng mật rất quan trọng.ebook. tăng tổn thất đường. rửa lâu do đó độ tinh khiết mật ly tâm cao. trước khi dỡ đường phải khống chế độ ẩm của đường cát. để mật nguyên và mật loãng không lẫn vào nhau. Nếu đường non có độ nhớt quá lớn thì ly tâm rất khó. cần tính lượng đổ đầy đường non vào mỗi mâm trên nguyên tắc không trào ra ngoài mâm.  Nếu có hiện tượng dính chùm thì khó có thể tách được lớp mật giữa các tinh thể  Đối với đường A: kích thước tinh thể 1 mm. mở nhánh phân mật loãng kịp thời. khe hở giữa tinh thể lớn. Trong trường hợp độ nhớt quá lớn. khó ly tâm có thể giảm giảm thời gian rửa hơi. tách mật dễ dàng. Ngừng máy và xả đường: .Độ nhớt của đường non:  Thời gian tách mật tỷ lệ thuận với độ dính của mật đường. . đồng thời cho hơi vào vỏ thùng quay để tăng tốc độ chảy của mật.edu. độ lưu động kém khó phán đoán qua kính quan sát. Tốc độ tách mật tỷ lệ thuận với cỡ hạt tinh thể và độ nhớt của đường non hoặc độ dính của mật đường. Chất lượng đường non: Chất lượng đường non là nhân tố quan trọng ảnh hưởng tốc độ tách mật. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 71 http://www. hãm máy và xả đường. Hâm nóng bằng cách cho nước nóng đi trong ống xoắn của các máng phân phối đường non trước khi ly tâm hoặc thực hiện việc gia nhiệt bổ sung đường non sau trợ tinh. chủ yếu dựa vào sàng thử để phán đoán. khi phân mật dễ làm nghẹt lỗ lưới.Sau khi rửa hơi xong đóng van hơi lại. Do đó cần phải thực hiện tốt việc hâm nóng đường non đặc biệt đối với đường non C. Khi thao tác tách mật cần tranh thủ rút ngắn thời gian các thao tác phụ trợ. Hoặc dùng lượng nước và lượng hơi nhiều. đặc biệt có nhiều ngụy tinh. .Phán đoán độ ẩm của đường cát: đường non sau khi tách mật phải thành đường cát có hàm lượng nước nhất định. tăng lượng nước. đúng lúc.Biết Phát huy đầy đủ năng lực của máy ly tâm: Trong điều kiện chất lượng đường non bình thường. Có trường hợp còn cho không khí nóng vào vỏ thùng đậy kín để tránh đường bị nguội và tăng tốc độ chảy của mật. không cần ly tâm thật khô để tránh khó dỡ đường). bằng sự phán đoán của mình người thao tác kéo dài hay rút ngắn thời gian rửa nước hoặc hơi. . .Phán đoán mức độ tách mật: Trong khi tách mật nhìn qua kính quan sát người thao tác có thể phán đoán mức độ tách mật của đường.vn . ngoài ra còn có một số yếu tố khác: 1.Cở hạt và chất lượng hạt:  Hạt tinh thể của đường non vừa phải và xếp đều đặn. đường C: 0. 2. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH LY TÂM: Trong quá trình ly tâm thiết bị ly tâm là yếu tố cơ bản quyết định hiệu quả tách mật. tránh làm biến động độ tinh khiết.

NGUYÊN LÝ LÀM KHÔ ĐƯỜNG CÁT: .Quá trình sấy khô đường tương đối dễ vì tinh thể saccarô không ngậm nước. để sản phẩm đạt được độ ẩm yêu cầu. đồng thời độ đường (pol) cũng có liên quan đến bảo quản. rửa hơi không ổn định và hạt tinh thể của đường cát không đều sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả làm khô. nhưng sấy xong bắt buộc phải làm nguội đến nhiệt độ phòng để tạo điều kiện tốt cho việc bảo quản sau này.Đường cát sau khi li tâm nếu rửa nước có độ ẩm là 1.ebook.hệ số an toàn f Haìmlæåünnæg Hãûsäúaanìtn( 100− åïc of ) = %pol(âäüchiãuúatqng) Khi f>0.5-2%. qúa trình làm nguội tự nhiên xãy ra. . Làm khô tự nhiên: 0 . .25<f<0. MỤC ĐÍCH SẤY KHÔ ĐƯỜNG: o . cần phải cố gắng giảm thấp hàm lượng nước của đường cát từ máy li tâm.Theo lý thuyết tính toán nhiệt độ đường cát trắng phân ly ra từ máy ly tâm đạt 80 C trở lên.BẢO QUẢN ĐƯỜNG I.25: bảo quản đường bình thường II.05% nhằm đảm bảo yêu cầu chất lượng sản phẩm và an toàn trong bảo quản. nâng cao thích đáng nhiệt độ của đường cát.CHƯƠNG 10 SẤY KHÔ ĐƯỜNG .Để tránh đường cát kết thành cục. nhiệt độ khoảng 60 C. 2. nếu không thì vì khí hậu thay đổi hoặc khi tách mật. hàm lượng nước của đường cát khó khống chế. Làm khô bằng không khí nóng: . Do chênh lệch nhiệt độ giữa không khí và đường cát nóng.Nhưng làm khô tự nhiên có nhược điểm là thời gian làm khô tương đối dài. CÁC PHƯƠNG PHÁP LÀM KHÔ: 1. chủ yếu là tách ẩm trên bề mặt tinh thể.5-0.Trong thiết bị làm khô không khí được sấy nóng để giảm hàm ẩm và tiếp xúc trực tiêp và hấp thu lượng nước bốc hơi từ đường cát. Vì vậy thiết bị sấy đường không phức tạp. lượng nước từ đường cát bốc hơi được không khí hấp thu.vn . GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 72 http://www.3333: đường cát đã bị biến chất Khi 0. II.Ý nghĩa của việc làm khô đường cát: Nếu hàm lượng nước trong đường khoảng 1%. .Tác nhân làm khô đường cát là không khí được sấy nóng bằng hơi nước để khử lượng nước ít ỏi còn chứa trong đường cát. nghĩa là có liên quan đến hàm lượng nước. Tính chất bảo quản của đường phụ thuộc nhiều vào quá trình làm khô. thì đường dễ bị biến chất. đồng thời để làm cho màu sắc đường thành phẩm được bóng sáng và đường khô cần thực hiện việc sấy đường để đưa nhiệtt độ xuống bằng nhiệt độ môi trường và độ ẩm chỉ còn 0. trong trường 0 hợp rửa hơi độ ẩm là 0.75% và nhiệt độ khoảng chừng 80 C.333: đường cát dễ bị biến chất Khi f<0. đến khi nhiệt độ và hàm ẩm của đường cát và không khí gần như cân bằng nhau. hơn nửa độ ẩm ban đầu của đường nhỏ. thông qua băng tải đường sẽ tiếp xúc trực tiếp với không khí xung quanh. Có thể dùng một hệ số để biểu thị giới hạn bảo quản của đường . Với độ ẩm và nhiệt độ như vậy không thể đóng bao và bảo quản.edu. . ảnh hưởng rất lớn đến việc bảo quản. biến chất.

Dùng băng tải hoặc xe tay chở đường vào kho. Tường và nền kho lót nguyên liệu cách ẩm. có thể rút ngắn chiều dài của máy làm khô. Đường biến chất: . kiểu "sôi" .. hoặc do sự xâm nhập của chúng từ môi trường bên ngoài. . Đường đóng bánh: Nguyên nhân chủ yếu là đường khi sấy chưa làm nguội đã đóng bao.Sau khi đường bị ẩm có nhiều nấm men làm đường chuyển hóa. trong quá trình sản xuất có thể không bị tiêu diệt hoàn toàn. Cũng có thể do nhiều nguyên nhân khác nữa.. đường được vận chuyển bằng hệ thống băng tải sang các sàng phân loại rồi đến các phểu chứa đường.Làm khô bằng không khí nóng : dùng thiết bị làm khô kiểu thùng quay.vn . Kho khô ráo độ ẩm không khí 60% thì tốt. Các hiện tượng có thể xãy ra khi bảo quản đường: 1 .ebook. 3. 3. . hàm lượng nước của đường cát thành phẩm dễ khống chế. Các loại vi sinh vật này có sẵn trong mía. dùng thiết bị làm khô kiểu băng. có thể xếp cao 4-5mét.Thiết bị phụ trợ:  thiết bị thu hồi đường bụi bộ phận đốt nóng không khí  VẬN CHUYỂN VÀ BẢO QUẢN ĐƯỜNG V.edu. Đường bị ẩm: Hiện tượng này thường xãy ra nhất và quan trọng nhất trong quá trình bảo quản. lớp nước bão hòa quanh tinh thể đường có thể đạt đến quá bão hòa sinh ra các tinh thể mới. Để ngăn chặn hiện tượng này. thời gian làm khô tương đối ngắn. có kệ xếp bao đường. xitric. Thiết bị làm khô: . khi gặp nhiệt độ thấp và môi trường thích hợp chúng lại trở lại hoạt động.Làm khô từ nhiên. Sau khi sấy và làm nguội. Khi gặp nhiệt độ bên ngoài giảm đột ngột. 4. Vì khi bị ẩm đường dễ bị vi sinh vật xâm nhập và có thể gây nên hiện tượng chuyển hóa của đường.Các loại thiết bị chính:  sấy thùng quay  Sấy băng tải  Sấy tháp . kiểu máng rung. không kéo dài thời gian làm sạch và sấy khô các tinh thể đường. axêtic. Sau đó đóng bao 50 kg trên máy đóng bao.Một số vi sinh vật và mốc làm biến chất đường thành axit butiric và axit lactic. Không khí đi vào kho sẽ ngưng tụ lên bề mặt tinh thể đường làm cho đường bị ẩm.- Phương pháp này. 2. trong công nghệ chú ý làm sạch cám mía. các bao đường được xếp thành từng dãy trong kho. Cũng như các loại thực phẩm bảo quản dạng bao bì. Thành phần đường giảm: Nguyên nhân cũng do sự ẩm đường gây ra. GV Lã Thë Thaío Tiãn Baìi Giaíng Cäng nghãû Saín Xuáút Âæåìng Mêa Trang 73 http://www. chúng liên kết với nhau dần dần tạo thành từng mảng đường.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful