Tiểu Luận Phương Pháp Luận Sáng Tạo Khoa Học

GVHD: PGS TS THÁI BÁ CẦN

ARIZ: ỨNG DỤNG ARIZ-85 GIẢI BÀI TOÁN Để trình bày phần này, trước tiên chúng ta nắm sơ bộ các khái niệm về thuật ngữ: ALGORIT: thuật toán (nghĩa hẹp). Là một trình tự hết sức chặt chẽ các bước cần thiết để giải một bài toán (nghĩa rộng), chương trình, các thao tác tư duy có định hướng đủ và rõ ràng. ARIZ: người giải phải sử dụng “Algôrit giải các bài toán sáng chế” (viết tắt theo tiếng Nga và đọc là ARIZ. ARIZ là chương trình có định hướng, được kế hoạch hoá nhằm tổ chức hợp lý và có hiệu quả quá trình tư duy sáng tạo của người giải. Nó kết hợp và phát huy những mặt mạnh của bốn yếu tố: lôgích, tâm lý, kiến thức và trí tưởng tượng. Kho thông tin của TRIZ hỗ trợ đắc lực cho việc sử dụng ARIZ. Tác giả TRIZ là G. S. Altsuller đã xây dựng sơ đồ khối TRIZ để giải các bài toán kỹ thuật cụ thể, theo đó một bài toán sẽ thuộc một trong 2 dạng là chuẩn hoặc không chuẩn. Nếu thuộc dạng chuẩn (đã được giải rồi) thì có thể sử dụng kho thông tin để tìm lời giải. Nếu bài toán là không chuẩn người giải phải sử dụng “Algôrit giải các bài toán sáng chế” viết tắt là ARIZ. ARIZ đầu tiên đưa ra vào năm 1959, gọi là ARIZ-59. Từ đó đến nay và về sau ARIZ luôn được cải tiến và hoàn thiện để phục vụ tốt hơn cho các nhà sáng chế, đến nay là ARIZ-85 có 7 giai đoạn với 38 bước cụ thể như sau: Giải bài toán theo các bước và sơ đồ khối của văn bản ARIZ-85: Nếu là bài toán chuẩn Nếu chưa thỏa lời giải Giai đoạn 1 (9 bước) Giai đoạn Giai đoạn Giai đoạn Nếu 2(6 bước) không thu được lời giải bước) 3(8 bước) 4(7
Nếu không thu được lời giải Y1 Nếu không tạo Giai Rút kinh nghiệm sáng thu được lời giải đoạn 7(2 bước) Sơ đồ khối ARIZ – 85 HVTH: HUỲNH NGỌC THÁI Page 1

Giai đoạn 5(3 bước)

Giai đoạn 6(3 bước)

HVTH: HUỲNH NGỌC THÁI Page 2 . Đội MBH sẽ làm cho tóc rối. Giai đoạn 5 (3 bước): Phân tích cách khắc phục mâu thuẫn lý học. Trong 7 giai đoạn của ARIZ – 85 thì giai đoạn 7 là giai đoạn đặc biệt so với những phương pháp khác. hầm hơi khó chịu. Đội MBH không chỉ là chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật mà còn bảo vệ tốt cái đầu của mỗi cá nhân chúng ta. Giai đoạn 3 (8 bước): Phân tích mô hình bài toán. chổ nào còn bị ảnh hưởng của tính ì tâm lý để có kinh nghiệm ở những lần giải sau. Giai đoạn 7 (2 bước): Phân tích quá trình giải. Khi bị kẹt xe thì chiếc MBH làm cho chúng ta cảm thấy nóng. Giai đoạn 2 (6 bước): Phân tích bài toán. Giai đoạn 4 (7 bước): Giải quyết mâu thuẫn lý học. Đội MBH là để bảo vệ cái đầu của chúng ta và còn là chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật. không thể nghe dược vì MBH bịt kín doi mắt và đôi tai. Mũ bảo hiểm (MBH) dùng để giảm những chấn thương do tai nạn giao thông. Phụ nữ thường bới tóc khi đội MBH không ôm sát đầu do vậy gây nguy hiểm khi lưu thông trên đường. không biết xử lý thế nào khi trời mưa mặc áo mưa. đòi hỏi người giải phải phân tích lại quá trình giải để tổng kết rút kinh nghiệm sáng tạo cho bản thân bởi vì thường khi giải xong bài toán. Tuy nhiên khi đội MBH có một số không thuận tiện và thoải mái do MBH gây ra: có thể hạn chế tầm nhìn quan sát cùa người điều khiển xe. tự người giải có thể đánh giá được mình đúng chổ nào. mọi việc trở nên rõ ràng hơn.Tiểu Luận Phương Pháp Luận Sáng Tạo Khoa Học GVHD: PGS TS THÁI BÁ CẦN Giai đoạn 1 (9 bước): Phân tích tình huống xuất phát. Giai đoạn 6 (3 bước): Phát triển mâu thuẫn lý học thu được. đội MBH thế nào? Chưa kể đến mùi của nó sẽ vương vấn sau những cơn mưa mà ngày nào cũng phải làm sao mà tẩy được ẩm mốc kịp cho nó khô nhanh. Tuy nhiên khi đội có một số bất tiện như trên đòi hỏi chúng ta phải chế tạo ra MBH phải bảo vệ tốt cái đầu cho người đội đồng thời phải đảm bảo thoải mái khi sử dụng.

bảo đảm an toàn và tạo cảm giác thoải mái cho người đội. Chỉ tiêu kỹ thuật: Khả năng chịu lực va đập của vật liệu mới. Đặc trưng giữ nguyên: giữ nguyên cấu trúc. * Hệ dưới: Đặc trưng cần thay đổi: vật liệu phải cứng để bảo vệ tốt cho đầu phải mềm để không gây đaau đầu. điều này có nghĩa là nguyên vật liệu phải giảm và chi phí nhân công phải giảm. không gây ẩm móc khi bị nước mưa vào đối với phụ nữ thường hay bới tóc MBH phải ôm sát đầu người đội để tạo cảm giác an toàn và chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật. Chi phí cho phép phải bằng 1/3 đến 1/5 giá trên thị trường Chỉ tiêu kỹ thuật: phải có hình dáng màu sắc đẹp phải phù hợp vói dáng người. Buớc 2: Kiểm tra đường vòng * Hệ trên: Đặc trưng cần thay đổi: ít tốn nguyên vật liệu. phải tạo cảm giác thoải mái khi đội HVTH: HUỲNH NGỌC THÁI Page 3 . giá cả phải phù hợp cho tất cả mọi người.Tiểu Luận Phương Pháp Luận Sáng Tạo Khoa Học GVHD: PGS TS THÁI BÁ CẦN ỨNG DỤNG ARIZ-85 GIẢI BÀI TOÁN Giai đoạn 1: Phân tích tình huống xuất phát (9 bước) Buớc 1: Mục đích cuối cùng của lời giải (LG) bài toán (BT) Đặc trưng cần thay đổi: MBH phải bảo vệ tốt cái đầu và phải tạo cảm giác thoải mái cho người đội (không gây rối tóc. Đặc trưng giữ nguyên: không thay đổi cấu trúc MBH phải cứng để bảo vệ đầu người đội vì thay đổi cấu trúc sẽ ảnh hưởng đến quá trình sản xuất và giá thành. phải tạo cảm giác an toàn và thoải mái cho người sử dụng. giá thành hạ. Chi phí: Giảm vật liệu có khối lượng riêng lớn. Chi phí: bài toán giải xong giá thành phải hạ.

Tiểu Luận Phương Pháp Luận Sáng Tạo Khoa Học GVHD: PGS TS THÁI BÁ CẦN Đặc trưng giữ nguyên: giữ nguyên cấu trúc. Giá thành tăng đến vô cực: Áp dụng thủ thuật tự phục vụ biến MBH thành thiết bị đa năng. Hệ kỹ thuật này đảm bảo an toàn cho người sử dụng. Vì nữ tóc dài hay bới tóc. Buớc 5: Tăng cường chỉ tiêu: Giảm thời gian chế tạo. Buớc 6: Chính xác các yêu cầu : nón dành chon am riêng cho nữ riêng. Chỉ tiêu kỹ thuật: MBH vừa cứng để bảo vệ an toàn cho đầu. Chi phí: vật liệu mới vừa cứng vừa mềm. Buớc 3: Giải bài toán ban đầu hợp lý hơn. Kích thước giảm đến zêrô: Áp dụng thủ thuật phân nhỏ lúc này cũng không phải là MBH. chi phí nhân công. Cho thời gian của quá trình sản xuất máy giảm đến zero thì phải đầu tư bằng sản xuất tự động. phải vừa mềm để tạo cảm giác thoải mái mà không gây đau đầu. HVTH: HUỲNH NGỌC THÁI Page 4 . Buớc 4: Chỉ tiêu: Vật liệu vừa cứng vừa mềm và giảm trọng lượng. quá trình sản xuất. Buớc 7: Đây không phải là bài toán thuộc chuẩn Buớc 8: Không có thông tin nào của Patent phù hợp với bài toán. Giai đoạn 2: Phân tích bài toán ( có 6 bước) Buớc 1: Hệ kỹ thuật gồm: đầu người và MBH Mâu thuẫn kỹ thuật 1 (MK-1): MBH phải cứng để bảo vệ đầu vừa phải mềm để không gây bất tiện cho người sử dụng cũng như khối lượng phải nhẹ. Buớc 9: Sử dụng toán tử KTG ( Kích thước-thời gian-giá thành) Cho kích thước MBH tiến tới vô cực thì lúc đó không còn là MBH nữa và không thể bảo vệ tốt cho đầu người vì kích thước đầu người có giới hạn.

MK-2 Không thay đổi cấu trúc MBH Phải thay đổi cấu trúc Sơ đồ khối mâu thuẫn kỹ thuật 2 Buớc 4 : So sánh 2 sơ đồ : Chọn sơ đồ MK-2. Hệ kỹ thuật này đảm bảo an toàn cho người sử dụng MK-1 Phải cứng để đảm bảo an toàn cho đầu người MBH Phải mềm để tạo cảm giác thoải mái Sơ đồ khối mâu thuẫn kỹ thuật 1 MK-2: MBH phải đảm bảo an toàn cho người đội. Buớc 2: Đôi yếu tố xung đột: MBH phải vừa cứng. khó chịu. khó chịu. HVTH: HUỲNH NGỌC THÁI Page 5 . vừa mềm. khó chịu.MBH phải đảm bảo không gây nóng hầm hơi. che khuất tầm nhìn. tai nghe vì MBH có cấu trúc đặc không nhìn thấy bên trong. che khuất tầm nhìn.Tiểu Luận Phương Pháp Luận Sáng Tạo Khoa Học GVHD: PGS TS THÁI BÁ CẦN Mâu thuẫn kỹ thuật 2 (MK-2): MBH phải giữ nguyên cấu trúc không thay đổi trong quá trình gia công (có nghĩa là MBH gây nóng hầm hơi. và tai nghe) vì vậy MBH phải thay đổi cấu trúc bên trong rỗng để vừa búi tóc cho người phụ nữ để MBH có thể ôm sát đầu người đội. và tai nghe vì MBH có cấu trúc đặc không nhìn thấy bên trong). Buớc 3: Sơ đồ: MK-1: MBH phải cứng để bảo vệ đầu vừa phải mềm để không gây bất tiện cho người sử dụng cũng như khối lượng phải nhẹ. che khuất tầm nhìn. giữ nguyên cấu trúc không thay đổi trong quá trình gia công (có nghĩa là MBH gây nóng hầm hơi.

bên ngoài một lớp cứng để bảo vệ tốt đầu người.2: MBH bên ngoài cứng để bảo vệ tốt cho đầu người đội. phía sau có ranh cho người phụ nữ cột tóc hay bới tóc phía sau. Buớc 6: Cải tiến MBH: MBH an toàn cho đầu người. phải có lỗ ở đôi tai để dể nghe tín hiệu còi. khoét rãnh phía sau cho phụ nữ tóc dài bới tóc phía sau. phải đảm bảo thoải mái khi sử dụng. Buớc 3: Vùng hành động: khoảng rỗng bên trong các lỗ và rãnh trên MBH. còn với nam thì không bị chắn tầm nhìn và tai nghe. phải có lỗ thoát hơi. tạo lỗ và rãnh trên nó để tạo cảm giác thoải mái khi cần sử dụng đối với phụ nữ thì thỉnh thoảng bới tóc. bên trong lòng MBH phải mềm. HVTH: HUỲNH NGỌC THÁI Page 6 . Buớc 5: Tăng cường lời phát biểu: Khôngthay đổi cấu trúc MBH mà chỉ tạo rỗng bên trong. Buớc 2: Kết quả lý tưởng cuối cùng KLC -1: MBH có phần rỗng bên trong và có rãnh phía sau để thuận tiện cho người phụ nữ bới tóc. lóp bên ngoài cứng còn bên trong long MBH phải mềm để tạo cảm giác thoải mái và có lỗ thoát hơi. Buớc 4: Thời gian hành động: MBH phải sử dụng lâu dài. Buớc 6: Mâu thuẫn lý học ở mức vĩ mô: tạo rỗng bên trong. tạo lỗ sẽ phức tạp trong quá trình gia công. tạo lỗ trên MBH để thoát hơi.khoét rỗng ở đôi tai và đôi mắt để nghe dễ dàng và không bị chắn tầm nhìn. không bị che chắn tầm nhìn và tai nghe. và cũng như đôi mắt cũng không bị giới hạn tầm nhìn. không an toàn cho người phụ nữ bới tóc. khoét rỗng chỗ đôi tai và đôi mắt. không hầm hơi khó chịu.Tiểu Luận Phương Pháp Luận Sáng Tạo Khoa Học GVHD: PGS TS THÁI BÁ CẦN Buớc 5: Trạng thái giới hạn: giảm tầm nhìn và tai nghe. bên ngoài cứng bên trong có chỗ khoét rỗng cho búi tóc. phải ôm sát đầu người dành cho phụ nữ bới tóc hay cột tóc. không gây nóng bức hầm hơi. Buớc 7: Mâu thuẫn lý học ở mức vi mô: MBH vừa cứng vừa mềm ở đây chỉ cần tạo MBH bên trong một lớp mềm để không gây đau chỗ tiếp xúc giữa đầu người và bên trong long MBH. Giai đoạn 3: Phân tích mô hình bài toán ( có 8 bước) Buớc 1: Yếu tố dễ thay đổi: MBH có phần bên tronh rỗng để búi tóc không ảnh hưởng đến việc ôm sát đầu người đội và có một số lỗ nhỏ để thông hơi. Buớc 8: Kết quả lý tưởng cuối cùng KLC .

Giai đoạn 7: Phân tích quá trình giải (có 2 bước) Buớc 1: Có sự khác biệt so với các phương pháp khác là có quá trình quay trở lại để có được lời giải hoàn hảo nhất. không áp dụng thủ thuật mới trong quá trình giải. cũng như đôi tai có thể nghe rõ. những người phụ nữ cột tóc hay bới tóc cũng dễ dàng sử dụng. có rãnh phía sau để người phụ nữ có thể cột tóc hay bới tóc dễ dàng. có phần rỗng để cho phụ nữ bới tóc. không che chắn tầm nhìn. Chuyển sang bước 1 của giai đoạn 5. HVTH: HUỲNH NGỌC THÁI Page 7 . Buớc 3: Bài toán thiết MBH vừa tạo cảm giác an toàn vừa tạo cảm giác thoải mái cho người sử dụng. Giai đoạn 5: Phân tích cách khắc phục mâu thuẫn lý học ( có 3 bước) Buớc 1: Đánh giá sơ bộ lời giải thu được Thực hiện được yêu cầu chính của KLC – 1. Buớc 3: Có thể sử dụng cho các bài toán khác bằng cách thay đổi vật liệu. bên tronh mềm. Buớc 2: Áp dụng các thủ thuật dựa vào 40 thủ thuật có sẳn trong kho thông tin.Tiểu Luận Phương Pháp Luận Sáng Tạo Khoa Học GVHD: PGS TS THÁI BÁ CẦN không che chắn tầm nhìn. thuận tiện cho phụ nữ bới tóc. Khắc phục mâu thuẫn MBH vừa cứng vừa mềm Buớc 2: Tính mới thu được dựa trên thông tin Patent là : MBH có hai lớp bên ngoài cứng. không bị giới hạn tầm nhìn. Giai đoạn 6: Phát triển lời giải thu được (có 3 bước) Buớc 1: Hệ trên thay đổi thành MBH tạo cảm giác an toàn và thoải mái cho người sử dụng. có lỗ thoát hơi. đôi tai để nghe dễ dàng. Buớc 2: Hệ trên không thay đổi kết cấu chỉ tạo thêm những lỗ thoát hơi và tạo cảm giác thoải mái. Giai đoạn 4: Giải quyết mâu thuẫn lý học ( có 7 bước) Buớc 1: Lời giải đã được thấy rõ ở nội dung KLC – 2. không bị giới hạn tai nghe.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful