Chiến tranh tiền tệ

VietHR - Ebook
“Chiến tranh tiền tệ” là một cuốn sách của một chuyên gia nghiên cứu kinh tế người Hoa tại Mỹ. Chủ đề cuốn sách là nói về sự ra đời của tư bản tài chính thế giới và quá trình bành trướng ra toàn cầu, thao túng và ảnh hưởng đến tất cả các nền kinh tế. "Chiến tranh tiền tệ" là khái niệm chỉ cách thức bí ẩn và tinh vi mà giới tư bản tài chính ngân hàng đó dùng các công cụ tiền tệ lũng loạn các nền kinh tế nhằm mục đích kiếm những món lời khổng lồ.

LỜI MỞ ĐẦU
Cho đến nay, Bill Gates vẫn được giới truyền thông không ngừng ca tụng và được coi là người đàn ông giàu nhất hành tinh với khối tài sản khổng lồ. Nếu tin rằng đó là sự thật thì có nghĩa là bạn đã bị lừa dối. Bởi vì bạn sẽ chẳng bao giờ tìm thấy được bóng dáng của các ông trùm thật sự giàu có trên bảng xếp hạng những người giàu nhất hành tinh này, còn giới truyền thông phương Tây thì đã bị những thế lực “vô hình” của các ông trùm kia khóa miệng. “Cho đến ngày nay, gia tộc Rothschild vẫn theo đuổi ngành ngân hàng, nhưng nếu bất chợt hỏi 100 người dân ở Bắc Kinh hay Thượng Hải, bạn sẽ thấy rằng, có đến 99 người biết rất rõ về Ngân hàng Hoa Kỳ trong khi chẳng một ai biết được ngân hàng Rothschild là ngân hàng nào.” ot cuoc, vay ai la othschild Neu mot ngươi lam viec trong nganh tai ch nh ma chưa tưng nghe đen cai ten othschild th chang khac nao mot ngươi l nh khong biet Napoleon, sinh vien nganh vat ly khong biet instein la ai vay. Cai ten othschild het sưc xa la đoi vơi đa so ngươi dan Trung uoc cung như vơi ngươi iet Nam , tuy nhien, gia toc nay co mot sưc anh hương rat lơn đoi vơi ua khư, hien tai va tương lai cua ngươi dan Trung uoc cung như ngươi dan khap nơi tren the giơi. Thong ua sư đoi lap giưa tam anh hương va mưc đoc noi tieng cua cua gia toc othschild đoi vơi the giơi hien tai, ta co the thay kha nang giau m nh cua dong ho nay cao sieu đen mưc nao. ot cuoc th dong họ othschild có bao nhiêu tài sản Đây vẫn là điều bí mật của thế giới. Theo tính toán sơ bộ thì con số đó là vào khoảng 500 tỉ USD! ậy bằng cách nào mà dòng họ othschild đã kiếm được khoản tài sản khổng lồ như vậy Đây là câu chuyện mà cuốn “Chiến tranh tiền tệ” sẽ giãi bày cùng bạn. Dịch giả HỒ NGỌC MINH

VietHR

1

U U

I

M

M I

“T i có hai k th ch nh uân đội miền nam trư c m t t i và c cấu tiền t sau lưng t i. Trong hai thế l c này, s uy hiế c a k đ ng sau lưng m i là l n nhất. T i nh n thấy một nguy c trong tư ng lai đang đến g n ch ng ta, khiến ch ng ta lo sợ cho s an nguy c a đất nư c. c mạnh c a đ ng tiền sẽ tiế t c th ng tr và làm tổn thư ng đến người dân, và đến khi nh ng đ ng tiền cu i c ng t ch t lại trong tay một s k th đất nư c c a ch ng ta sẽ b h h y. Hi n giờ t i lo lắng cho tư ng lai c a đất nư c h n bất c l c nào, th m ch c n h n cả trong t nh hu ng chiến tranh.” [1] incoln, ổng thống thứ của Mỹ

Neu noi lich sư Trung uoc đươc xoay uanh bơi nhưng cuoc đau tranh uyen lưc ch nh tri, va neu khong hieu đươc nhưng t nh toan trong long cac bac đe vương th chung ta khong the hieu thau đươc cai tinh than cot loi cua lich sư Trung uoc. Như vay, lich sư phương Tay phat tien tưng bươc theo sư tien hoa cua đong tien, neu khong hieu đươc cơ mưu cua đong tien th khong the nam đươc nguon mach cua lich sư phương Tây. ua tr nh lich sư trương thanh cua nươc y đay ray nhưng sư can thiep va am mưu cua cac the lưc uoc te, trong đo, đieu khien ngươi ta sơ nhat ch nh la sư tham nhap va am mưu lat đo cua cac the lưc tai ch nh uoc te đoi vơi nươc y, nhưng đay cung la đieu chang may ai biet. iec thiet ke va xay dưng che đo dan chu hau như la hanh đong ngan can sư uy hiep cua cac the lưc phong kien chuyen che, va đa thu đươc hieu ua kha uan ơ phương dien nay, nhưng ban than che đo dan chu lai khong co đươc sưc mien dich đang tin cay đoi vơi nhưng mam benh chet ngươi mơi đươc sinh ra tư uyen lưc cua đong tien. ha nang phan đoan va phong ngư cua che đo dan chu mơi đo i vơi hương tan cong ch nh cua chien lươc thong ua viec khong che uyen phat hanh tien te cua ngan hang uoc te nham khong che toan bo uoc gia đa xuat hien nhưng lo hong lơn. “Tap đoan lơi nhuan đac thu sieu tien te” va ch nh phu do dan y chon ra trong thơi gian hơn mot tram nam trươc cung như sau cuoc noi chien bac nam đa tien hanh nhưng cuoc đau tranh uyet liet nham xay dưng mot đinh che tai ch nh cua he thong ngan hang trung ương tư hưu y. Tong cong đa co tat ca tong thong y, nhieu uy vien uoc hoi khac đa bo

VietHR

2

mang v cuoc chien giưa hai the lưc nay. Cac nha sư hoc y đa ch ra rang, t le thương vong cua cac tong thong y so vơi thơi ky chien tranh the giơi thư hai con cao hơn nhieu so vơi t le thương vong b nh uan cua mot đoan thuy uan luc chien! Cung vơi viec mơ cưa toan dien nen tai ch nh cua Trung uoc, cac ngan hang uoc te se tham nhap sau vao he thong tai ch nh cua Trung uoc, va cau chuyen đa xay ra cho nươc y hom ua, lieu se tiep tuc tai dien ơ Trung uoc hôm nay

Ụ ÁM SÁ

LI

Toi thư sau ngay thang nam 5, Tong thong incoln đa vươt ua đươc cuoc noi chien keo dai bon nam đay tang toc trong muon van nguy cơ va gian kho. Cuoi cung, nam ngay trươc khi nhan đươc tin thang lơi - tương obert ee thong l nh uan đoi mien nam đa đau hang tương Grant cua uan mien bac – vị tong thong đa cam thay đơ cang thang hơn.

GENERAL ULYSSES S. GRANT ON HORSEBACK

a trong luc hưng ch , ong đa đen nha hat ord ơ ashington đe xem buoi bieu dien. ao luc 0 giơ 5 phut, lơi dung luc khong co can ve ben canh, mot ke sat thu đa len tơi canh Tong thong, dung mot khau sung cơ lơn nham thang vao đau ong ma bop co, incoln bi trung đan đo vat ve ph a trươc. Sang sơm hom sau, Tong thong ua đơi.

VietHR

3

ung thu la mot dien vien co chut tieng tam khi đo co ten la ohn ilkes Booth. Sau khi am sat xong incoln th tay nay hoang sơ bo tron, ngay thang hung thu bi ban chet tren đương bo tron. Trong xe ngưa cua hung thu, ngươi ta đa phat hien thay rat nhieu thư tư viet bang mat ma va mot so van dung ca nhan cua uda Ben amin - Bo trương Bo chien tranh cua Ch nh phu mien nam va sau nay la Bo trương ngoai giao, mot ngươi co thưc uyen ve mat tai ch nh ơ mien nam đong thơi co moi uan he rat than mat vơi cac đai gia ngan hang ơ châu Âu. Sau đo ngươi nay đa đao tau sang nh. Sư kien incoln bi am sat ve sau đa đươc lan truyen rong ra va nhieu ngươi cho rang đay la mot am mưu co uy mo lơn. Nhưng nguơi tham gia trong am mưu nay co the la cac thanh vien noi cac cua incoln, cac ngan hang ơ Ne ork va hiladenphia, uan chưc cao cap cua Ch nh phu mien nam, giơi uyen lưc trong nganh xuat ban bao ch va cac phan tư noi loan ơ mien bac. Thời đó có một giả thuyết lan truyền rộng rãi rằng, Booth không hề bị giết chết, mà là được phóng thích, còn thi thể được mai táng sau này là người đồng mưu của anh ta. d in Stanton - Bộ trưởng chiến tranh nắm giữ trọng uyền khi đó đã che dấu chân tướng sự việc. Thoạt nghe thì đây có vẻ là một giả thuyết hoang đường. Thế nhưng, sau khi một loạt các văn kiện bí mật của Bộ trưởng chiến tranh được giải mã vào những năm 30 của thế kỷ 0 thì các nhà sử học đã phát hiện ra một sự thật đầy kinh ngạc về cái chết của Tổng thống incoln, trên thực tế chẳng khác gì lời đồn thổi của thiên hạ. Otto isenschiml, nhà sử học đầu tiên chuyên nghiên cứu về đề tài này đã gây chấn động cho các đồng nghiệp trên thế giới bằng những phát hiện đầy bất ngờ trong bài viết “Tại sao incoln bị ám sát ”. Sau đó, Theodore oscoe đã cho công bố kết uả nghiên cứu có sức ảnh hưởng rộng rãi hơn nữa bằng cách chỉ ra rằng: “Ph n l n c c nghiên c u l ch sử c a thế kỷ 19 liên uan đến vi c tổng th ng Lincoln b m s t đều miêu tả s vi c gi ng như một vở bi k ch điển h nh c a nhà h t Ford v y … Chỉ có một s t nh n nh n s vi c như là một cuộc mưu s t Lincoln chết trong tay một tên tội hạm th bỉ … tội hạm hải b trừng hạt theo h lu t; thuyết âm mưu đã b bó chết; cu i c ng Đ c và Mỹ đã giành được thắng lợi, Lincoln cũng đã thuộc về “ u kh ”. Thế nhưng, vi c giải th ch s ki n m s t tổng th ng vừa kh ng khiến cho người ta hài l ng vừa khó khiến cho người ta khâm h c. Th c tế cho thấy, tên tội hạm liên uan đến c i chết c a Lincoln vẫn đang nhởn nh ngoài v ng h

VietHR

4

lu t.” [2] Trong bai viet “ anh đong ngu xuan” thuoc cuon hoi ky cua m nh, ola orrester, chau gai cua ten hung thu, đa noi rang, ba phat hien thay ghi chep b mật “ ỵ sĩ rạp xiếc” nights of the Golden Circle đã bị Chính phủ cố ý cất vào trong kho văn kiện, đồng thời bị d in Stanton xếp vào loại tài liệu tuyệt mật. Sau khi Lincoln bị ám sát, bất cứ ai cũng không được tiếp cận với những tài liệu này. Do mối uan hệ huyết thống giữa ola và Booth, hơn nữa, với tư cách là một nhà văn chuyên nghiệp, cuối cùng bà đã trở thành là người đầu tiên được phép đọc những tài liệu này. Trong cuốn sách của mình, bà đã viết rằng: “Nh ng bao tài li u cũ kỹ th n b này được cất gi trong một két bảo hiểm nằm trong góc khuất gi a n i đ t di t ch c a “âm mưu thẩm h n” và căn h ng trưng bày. Nếu kh ng hải là năm năm trư c, khi đọc nh ng tư li u (ở căn h ng đó) mà t i đã t nh cờ nh n thấy cạnh chiếc t , th có thể chẳng bao giờ t i biết ch ng (tài li u b m t) t n tại. Nh ng tài li u ở đây có liên uan đến ng nội t i. T i biết ng từng là thành viên c a một tổ ch c b m t. Tổ ch c này ch nh là “Kỵ sĩ rạ xiếc” do Bickley s ng t nên. T i có gi một tấm ảnh c a ng - b c ảnh ng ch chung v i họ, tất cả họ đều ăn m c chỉnh tề. B c ảnh này được h t hi n trong uyển “kinh th nh” c a bà nội t i …t i c n nh bà từng nói rằng ch ng bà (Booth) là “c ng c c a người kh c.” [3] “Kỵ sĩ rạ xiếc” và các thế lực tài chính New York rốt cuộc có mối uan hệ như thế nào Có bao nhiêu người trong chính phủ của Lincoln đã tham gia vào âm mưu ám sát Lincoln Tại sao các nghiên cứu về cái chết của incolntrong suốt thời gian dài luôn lạc hướng như vậy Cái chết của incoln cũng giống với cái chết của ennedy sau đó 00 năm, đều là sự phối hợp mang tính tổ chức trên uy mô lớn, mọi chứng cứ đều bị bịt đầu mối, mọi sự điều tra đều bị đánh lạc hướng một cách hệ thống, chân tướng của sự việc luôn được che phủ bởi một màn sương lịch sử dày đặc. uon hieu đươc đong cơ va mưu đo thưc sư đang sau viec incoln bi sat hai, chung ta can phai t m hieu sau hơn nhưng cuoc đoi đau trong no lưc khong che uyen phat hanh tien te cua uoc gia nay suot ua tr nh lap uoc cua y.

U

Á M

I

I

Đ

L

Trong cac cuon sach giao khoa lich sư phan t ch nguon cơn cua cuoc chien tranh đoc lap ơ y co rat nhieu cac nguyen tac va gia tri vưa toan dien lai vưa trưu tương đươc đem ra phan t ch va tr nh bay. Nhưng ơ đay, chung ta

VietHR

5

se nh n tư mot goc đo khac đe t m hieu sau hơn boi canh tai ch nh cung như vai tro hat nhan cua no trong cuoc cach mang nay. Đa so nhưng ngươi đen y mưu sinh sơm nhat ch nh la nhưng cung dan het sưc ngheo kho, ngoai nhưng hanh ly đơn gian đem theo hau như ho chang co tai san hay tien bac g . Thơi đo, ơ mien bac y ngươi ta van chưa kham pha ra nhưng mo vang bac lơn như sau nay, cho nen nguon tien te lưu thong tren thi trương cưc ky thieu hut. Them vao đo la t le nhap sieu cua nh uoc đa khien cho mot lương lơn tien vang bac chay ve uoc gia cua xư sơ sương mu nay, va đieu đo cang lam tang them t nh trang tham hut lương tien lưu thông [4]. han lơn hang hoa va dich vu do nhưng ngươi dan di cư mơi cua mien Bac y lam ra tư sư lao đong kho nhoc đa khong the đươc trao đoi hieu ua do tham hut lương tien lưu thong, tư đo đa gay can trơ nghiem trong đen bươc phat trien cua nen kinh te. Đe ưng pho vơi van đe nan giai nay, ngươi ta buoc phai sư dung cac loai tien te thay the khac đe tien hanh mua ban hang hoa. Chang han, cac hang hoa đươc chap nhan vơi mưc đo cao như da va long đong vat, vo oc, thuoc la, gao, lua mach, ngo đươc sư dung như mot loai tien. Ch rieng ơ mien bac Carolina, tư nam 5 đa co hơn loai hang hoa đươc dung như tien te uy đinh egal Tender , Ch nh phu va ngươi dan co the dung nhưng hang hoa nay đe tien hanh cac hoat đong giao dich như đong thue, tra nơ, mua ban dich vu hang hoa. hi đo tat ca nhưng loai tien te thay the nay đeu lay đong bang nh lam tieu chuan t nh toan. Trong hoat đong thưc te, do gia thanh, uy cach, mưc đo chap nhan va t nh chat co the lưu giư lau cua cac loai hang hoa nay khac nhau, nen rat kho cho viec đo lương theo tieu chuan. mưc đo nao đo, chung đa cưu van đươc t nh trang tham hut tien lưu thong đang cap bach, nhưng no cung đa tao nen t nh trang that co chai cho sư phat trien cua nen kinh te hang hoa.[5] Sư thieu hut tien kim loai trong thơi gian dai va sư bat tien trong viec sư dung cac loai tien hien vat thay the đa thuc đay Ch nh phu thoat ra khoi loi tư duy truyen thong, va bat đau mot thư nghiem hoan toan mơi: dung loai tien giay co ten la Colonial Scrip đe in tien – loai tien chuan đươc phap luat uy đinh thong nhat. Sư khac biet lơn nhat giưa loai tien giay nay so vơi chi phieu ngan hang đang lưu hanh ơ chau u ch nh la no khong co bat cư khoan hien vat vang hay bac nao bao đam ma ch la mot loai tien t n dung Ch nh phu. oi ngươi trong xa hoi đeu can phai đong thue cho Ch nh phu, ma ch can Ch nh phu tiep nhan loai tien giay nay như bang chưng cua viec nop thue, th no đa co đay đu cac yeu to cơ ban đe lưu thong tren thi trương. oai tien mơi nay ua nhien đa thuc đay sư phat tien nhanh chong cua nen kinh te xa hoi, cac giao dich hang hoa cung ngay cang trơ nen nhon nhip. uc nay, dam Smith cua nươc nh cung đa chu y đen sư the nghiem tien te mơi nay cua Ch nh phu

VietHR

6

thuoc đia ơ bac y, va ong hieu kha ro vai tro k ch th ch to lơn đoi vơi thương mai cua loai tien giay nay, đac biet la đoi vơi khu vưc bac y đang thieu hut tien kim loai. Ông cho rằng, “vi c mua b n trên c sở t n d ng khiến cho c c thư ng gia có thể đ nh kỳ kết to n s dư t n d ng gi a c c bên theo m i th ng ho c m i năm, và điều này đã giảm thiểu s bất ti n (trong giao d ch). Một h th ng tiền giấy được uản l t t kh ng nh ng tạo ra s thu n ti n trong sử d ng mà c n có thể có rất nhiều ưu thế trong một s t nh hu ng nào đó.” [6] Nhưng mot loai tien te khong co the chap la ke thu tư nhien cua cac ngan hang, bơi v neu khong co cac khoan vay cua Ch nh phu lam the chap th Ch nh phu cung khong can phai vay cac khoan tien kim loai von rat thieu hut thơi bay giơ, va như vay, ua can lơn nhat tren tay cua cac ngan hang trong choc lat cung mat đi uy lưc.

Benjamin Franklin Trong cuộc vi hành của Benjamin Franklin đen nươc nh vao nam 3, khi được vi chu uan cua Ngan hang nh hoi ve nguyen nhan phat trien thinh vương cua thuoc đia ơ chau luc mơi, ranklin đa tra lơi rang: “Điều này rất đ n giản. đất thuộc đ a, ch ng t i h t hành tiền t c a riêng m nh, gọi là ch ng chỉ thuộc đ a . Ch ng t i căn c vào nhu c u c a thư ng nghi và c ng nghi để h t hành một lượng tiền t cân đ i, như v y, sản hẩm rất d dàng chuyển từ tay người sản xuất đến tay người tiêu d ng. ng hư ng th c này, ch ng t i tạo ra loại tiền giấy c a riêng m nh, đ ng thời bảo đảm s c mua c a nó, và (Ch nh h ) c a ch ng t i kh ng c n hải trả lợi t c cho bất kỳ ai.” [7] oai tien mơi nay tat nhien se dan đen viec thuoc đi a chau khoi sư khong che cua ngan hang nh uoc. y thoat ly

Cac ngan hang nh to ra phan no va bat tay nhau hanh đong. Nghi vien nh dươi sư khong che cua cac nha ngan hang đa thong ua “Đao luat tien te”

VietHR

7

Currency ct vao nam , theo đo, Nghi vien nghiem cam cac bang trong thuoc đia chau y in an va phat hanh tien giay cua rieng m nh, đong thơi yeu cau Ch nh phu cac nơi nay phai sư dung toan bo vang va bac đe đong nhưng khoan thue cho ch nh phu nh uoc. Franklin đã miêu tả một c ch đau đ n về h u uả kinh tế nghiêm trọng do đạo lu t này mang lại cho c c bang ở x thuộc đ a như sau, “chỉ trong một năm, t nh h nh (thuộc đ a) đã hoàn toàn đảo ngược, thời kỳ h n th nh đã kết th c, kinh tế suy tho i nghiêm trọng đến m c từ đường h cho đến bến cảng đều tràn ng nh ng đ m người thất nghi .” [8] “Nếu như ngân hàng nh kh ng tư c đoạt uyền h t hành tiền t c a x thuộc đ a, th người dân c a x thuộc đ a sẽ vui v đóng c c khoản thuế trà và c c sản hẩm kh c. lu t này đã gây nên t nh trạng thất nghi và s bất mãn. thuộc đ a kh ng thể h t hành được tiền t c a m nh, từ đó sẽ kh ng thể tho t khỏi s kh ng chế c a u c vư ng eorge đ tam và ngân hàng u c tế một c ch vĩnh vi n, là nguyên nhân chủ yếu gây ra cuộc chiến tranh độc l ở Mỹ ” [9]

Statue of Thomas Jefferson at the University of Virginia, Charlottesville, VA

Nhưng ngươi đat nen mong xay dưng nen ơp chung uoc oa y co sư nhan thưc tương đoi sang suot ve sư khong che cua Ngan hang nh đoi vơi nen ch nh tri cua nươc nh va sư bat cong đoi vơi ngươi dan. Ngươi hoan thanh ban “Tuyên ngôn Đ y noi tieng khi ch mơi 33 tuoi ch nh la Thomas efferson - Tong thong thư ba cua nươc y, ngươi co mot cau danh ngon canh bao ngươi đơi rang: “Nếu cuối cùng người dân Mỹ đ cho ngân hàng tư nhân khống chế đư c sự hát hành tiền tệ của quốc gia thì những ngân hàng này trước hết s thông qua việc t ng lạm hát tiền tệ, sau đó thông qua việc th t ch t tiền tệ đ tước đoạt tài sản của người dân, cho đến một ngày, khi con cái của h thức tỉnh, thì h đ mất đi nhà c a vườn tư c của mình và miền đất mà cha ông h đ t ng khẩn hoang khai há.” [10] Sau hơn 00 nam khi lang nghe lai cau noi nay cua efferson đươc phat ngon vao nam , chung ta van khong khoi kinh ngac trươc sư ch nh xac đen kinh ngươi trong nhưng lơi noi cua ong. Ngay nay, cac ngan hang tư nhan

VietHR

8

ua nhien đa phat hanh hơn lương lưu thong tien te uoc gia cua y, ngươi dan y ua nhien cung mac nơ ngan hang vơi khoan tien len đen con so thien van - .000 t đo-la y - va co le mot ngay nao đo khi ho thưc t nh th cung se thay rang m nh đa mat đi nha cưa vươn tươc va tai san, giong như đa tưng xay ra vao nam 1929. hi xem xet ky lich sư va tương lai, n ng ng ng ng n M ng: “ u uy n n uy [11] n u g
---------------------------------------------------------

n ng n g

ng n

ng

[ ] braham incoln, Thư gửi

illiam lkins,

/

/

.

[2] G. Edward Griffin, Sinh vật từ đảo ekyll (The Creature from Jekyll Island ) - American Media, Westlake Village, CA 2002, tr. 393. [3] Izola Forrester, Đạo luật ngu xuẩn This One 1937, tr. 359. ad ct - Boston: Hale, Cushman & Flint ,

[4] Glyn Davis, ịch sử tiền tệ từ thời cổ đại đến nay (History of Money From Ancient Times to The Present Day) - University of Wales Press 2002, tr. 458. [5] Sách đã dẫn, tr. 5 . [6] Adam Smith, Của cải của các uốc gia (Wealth of Nations), , cuốn , Chương ột.

[7] Charles G. Binderup, Ben amin ranklin đã biến nước nh thành một uốc gia phồn thịnh như thế nào How Benjamin Franklin Made New England Prosperous, 1941. [ ] Sách đã dẫn. [ ] Sách đã dẫn. [ 0] Năm iến pháp. [11] Hiến pháp , uốc hội oa ỳ họp để thông ua việc thay thế Điều khoản iên bang bằng ỹ, điều , khoản .

VietHR

9

I
ĐẦU IÊ Ợ U

U
( 79 -1811):

Thomas Jefferson

" A private central bank issuing the public currency is a greater menace to the liberties of the people than a standing army" T i tin chắc rằng, s đe dọa c a tổ ch c ngân hàng đ i v i t do c a ch ng ta c n nghiêm trọng h n uy l c uân s c a k th . Họ đã tạo ra một t ng l u tộc r ng rỉnh tiền bạc và coi thường ch nh h . uyền h t hành tiền t hải được đoạt lại từ tay ngân hàng, nó hải thuộc về nh ng người ch th c s c a nó – nhân dân. [12] Thomas Jefferson,1802 lexander amilton la mot nhan vat co tam anh hương uan trong trong moi uan he mat thiet vơi dong ho othschild. Sinh ra ơ uan đao Tay n Đo thuoc nh, amilton đen y vơi ten tuoi, danh t nh va nơi xuat than đươc dau k n, sau đo ket hon cung co con gai cua mot gia đ nh giau co ơ Ne ork. a theo nhưng bien lai chuyen khoan con lưu trư ơ bao tang nh uoc, chung ta co the thay rang, amilton đa tưng tiep nhan sư trơ giup cua dong ho Rothschild. [13]

VietHR

10

Alexander Hamilton Nam , amilton đa đươc Tong thong ashington bo nhiem lam Bo trương thư nhat Bo tai ch nh, va chiu trach nhiem ve he thong ngan hang trung ương cua y. Nam 0, đoi mat vơi nhưng kho khan kinh te va khung hoang nơ nan sau cuoc chien tranh đoc lap, ong ta kien uyet đe nghi uoc hoi thanh lap mot ngan hang trung ương tư nhan kieu như ngan hang nh đe phu trach hoan toan viec phat hanh tien te. ap luan cua ong ta la: v i tr sở đ t tại Philadel hia, Ngân hàng trung ư ng tư nhân sẽ cho xây d ng chi nh nh c a m nh tại c c n i, tiền và ngu n thuế c a Ch nh h c n hải đ t trong h th ng c a ngân hàng này, ngân hàng này h c tr ch vi c h t hành tiền t u c gia để thỏa mãn nhu c u h t triển kinh tế, cho vay và thu lợi nhu n từ Ch nh h Mỹ. i tr cổ h n c a ngân hàng này là 10 tri u đ -la Mỹ, trong đó tư nhân nắm gi 0 cổ h n, 0 c n lại thuộc về Ch nh h Mỹ. Cổ đ ng b u ra 0 người trong s người c a hội đ ng uản tr , người c n lại do Ch nh h bổ nhi m. amilton đai dien cho lơi ch cua giai cap thong tri tinh anh oa y. Ong ta tưng ch ra rang, “mọi xã hội đều hân chia thành đa s và thiểu s . Thiểu s xuất thân từ c c gia đ nh danh gia vọng tộc, c n đa s ch nh là dân đen. Trư c nh ng r i loạn và biến động, nhóm đa s thường rất t khả năng đưa ra được s h n đo n và uyết đ nh ch nh x c.” a efferson th đai dien cho lơi ch cua nhan dan, đoi vơi uan điem cua amilton, cau tra lơi cua ong la, “ch ng t i cho rằng chân l sau đây là kh ng c n hải ch ng minh Mọi người sinh ra đều có uyền b nh đẳng, tạo hóa cho họ nh ng uyền kh ng ai có thể tư c đoạt được, trong nh ng uyền ấy có uyền

VietHR

11

được s ng, uyền t do và uyền mưu c u hạnh h c.” iên uan đến vấn đề chế độ ngân hàng trung ương tư nhân, cả hai bên đều chĩa mũi nhọn công kích vào nhau. Hamilton cho rằng, “nếu như không đem l i ích và của cải của những cá nhân có tiền trong x hội t h lại với nhau thì x hội này không th thành công” [14] “Công trái quốc gia, nếu không hải là quá nhiều, thì cũng hải là hạnh húc của quốc gia chúng ta ”[15] efferson phản pháo rằng, “ ự đe d a của một tổ chức ngân hàng đối với tự do của chúng ta c n nghiêm tr ng h n uy lực quân sự của k thù” [16] “Chúng ta vĩnh viễn không th chấ nh n việc cho hé giai cấ cầm quyền t ng thêm n trên đầu trên cổ của nhân dân ”[17]

George Washington

Thang nam , khi phương an cua amilton đươc giao cho uoc hoi thao luan, ngay lap tưc đa dan đen sư tranh luan gay gat chưa tưng co. Cuoi cung, thương nghi vien đa thong ua phương an nay vơi đa so phieu ung ho, va cung vươt ua ai ha nghi vien vơi so phieu 3 / 0. uc nay, tong thong ashington đang trong t nh trang phai xư ly khung hoang nơ nghiem trong va đa bi đay vao the phan van cưc đo. Ong đa hoi y kien efferson va adison - Bo trương ngoai giao cua oa y thơi đo. Nhưng ngươi nay đa ch ro rang rang, đe an nay xung đot vơi hien phap. ien phap trao uyen cho uoc hoi phat hanh tien te, nhưng uoc hoi khong đươc uyen phat hanh tien te cho bat cư ngan hang tư nhan nao. ien nhien, nhưng phan t ch nay đa tac đong sau sac đen tong thong, tham ch ong ta đa uyet tam phu nhan phap

VietHR

12

lenh nay đen cung.

Madison

Sau khi biet đươc tin tưc nay, amilton tap tưc thuyet phuc ashington, nhưng so sach so lieu cua amilton ơ cương vi Bo trương tai ch nh to ra cang co sưc thuyet phuc nhieu hơn: nếu kh ng thành l ngân hàng trung ư ng để nh n s đ u tư c a nư c ngoài đổ vào th Ch nh h sẽ s đổ rất nhanh. Cu i c ng, nh ng nguy c trư c mắt đã đảo nh ng suy nghĩ lâu dài cho tư ng lai. Ngày th ng năm 1 9 , Tổng th ng ashington đã đ t b t k trao uyền thành l ngân hàng trung ư ng th nhất c a Mỹ v i thời gian hi u l c trong 0 năm.[18] Cac nha tai phiet ngan hang uoc te cuoi cung đa gianh đươc thang lơi uan trong. Đen nam , tư ban ngoai uoc đa chiem đươc trieu trong tong so 0 trieu co phan goc, Ngan hang nh va Nathan othschild trơ thanh co đong chu yeu cua Ngan hang Trung ương y – Ngân hàng thứ nhất của H chủng quốc Hoa Kỳ (The First Bank of the United States)[19] amilton cuoi cung trơ nen vo cung giau co. Ngan thang thư nhat sau nay cung vơi cong ty anhattan Ne ork do lan Bo thanh lap đa trơ thanh Ngan hang thư nhat cua pho all. Nam 55, no đa đươc sap nhap vơi Ngan hang Chase cua ockefeller va trơ thanh Ngan hang Chase anhattan Bank. Rockefeller Chính phủ tỏ rõ khát vọng cực độ đối với tiền tài, phù hợp với mong đợi của ngân hàng trung ương tư nhân – ngân hàng đang nóng lòng trông chờ chính phủ vay nợ. Chỉ trong vòng năm năm ngắn ngủi kể từ khi ngân hàng

VietHR

13

trung ương thành lập thêm , triệu USD.

, số nợ vay của chính phủ

ỹ đã tăng

Nam , efferson đa noi mot cach đay hoi tiec rang “T i th t s hy vọng ch ng ta có thể sửa ch a, chỉnh sửa thêm cho bản hiến h , loại bỏ uyền vay nợ c a Ch nh h ”.[20] Sau khi trung cư tong thong khoa thư ba 0 – 0 , Tong thong efferson đa no lưc khong ngưng hong phe bo Ngan hang thư nhat cua y, va đen khi hoat đong cua ngan hang sap man han vao nam th sư đau sưc giưa đoi ben đa đen mưc cưc điem. a nghi vien đa phu uyet đe an keo dai thơi han kinh doanh cua ngan hang vơi 5 phieu thuan va phieu chong, con thương nghi vien th ơ the giang co / . an nay, pho tong thong đa pha vơ the be tac bang mot phieu phu uyet uan trong va mot uyet đinh đươc thong ua ngay 3 thang 3 nam , theo đo, Ngan hang thư nhat cua y phai [21] đong cưa.

First Bank of the United States

uc nay, Nathan othschild đang tran giư ơ ondon, khi hay tin đa noi tran loi đ nh. Ong ta noi mot cach đe doa rang: “Ho c là ngân hàng (Ngân hàng th nhất Mỹ) được uyền kéo dài thời hạn kinh doanh, ho c là nư c Mỹ sẽ hải đ i m t v i một cuộc chiến tranh tai họa nhất.” Nhưng đap lai lơi thach thưc ay cua Nathan, Ch nh phu y van khong he đưa ra bat cư hanh đong nao, Nathan lap tưc đap tra: “Hãy dạy cho nh ng người Mỹ v l này một bài học, hãy đưa ch ng trở về thời kỳ thuộc đ a.” et ua la may thang sau, cuoc chien tranh nam giưa nh va y đa no ra. Cuoc chien đa keo dai suot ba nam, muc đ ch cua othschild la het sưc ro rang. o phai đanh cho đen khi nhưng khoan nơ cua Ch nh phu y chat cao như nui, va ch nh phu y rot cuoc khong the khong đau hang, phai nhương bo đe cho ho đươc tiep tuc chi phoi ngan hang trung ương mơi thoi. et ua la khoan nơ cua Ch nh phu y đa tang vot tư 5 trieu đo-la len đen trieu đola, đe roi cuoi cung, vao nam 5, Ch nh phu y cung đa phai chiu khuat

VietHR

14

phuc. Ngay 5 thang nam 5, tong thong adison đa đe xuat thanh lap ngan hang trung ương thư hai, ket ua la Ngân hàng thứ hai của nước Mỹ The Bank of the United States đa đươc khai sinh vao nam – 1832).

President James Madison

The second Bank of the United States

VietHR

15

S

ỞL I

U

(

– 1832)

chi h i c a c c c cấu ngân hàng đ i v i th c nhân dân tất yếu sẽ b h v , nếu kh ng th s chi h i này sẽ h v đất nư c ch ng ta.[22] Thư cua efferson gưi cho unroe Tong thong thư 5 cua hoa y nam 5 Ngan hang thư hai cua y đươc cap phep kinh doanh tư nhưng nam 0 vơi tong so von co phan len đen 35 trieu đo-la y, trong đo 0 von do tư nhan chiem giư, 0 von con lai thuoc ve Ch nh phu[23]. a cung giong như ngan hang thư nhat, othschild cung nam chac uyen lưc cua ngan hang thư hai. Năm , ndre ackson tham gia tranh cư tong thong. Trong mot lan phat bieu trươc cac ngan hang, ong đa khong ngan ngai ma noi rang: “C c ngài là một lũ rắn độc. T i mu n uét sạch c c ngài, nhân danh Ch a, nhất đ nh t i sẽ uét sạch c c ngài. Nếu như người dân biết được tiền t và h th ng ngân hàng c a ch ng t i kh ng minh bạch như thế nào, th ngay trư c s ng ngày mai sẽ nổ ra cuộc c ch mạng.” hi đươc bau lam tong thong nam , ndre ackson uyet tam phe bo Ngân hang thư hai. Ong ch ra rang: “nếu hiến h trao uyền cho u c hội h t hành tiền t , v y th hãy để cho u c hội th c thi uyền c a m nh, ch kh ng hải là để u c hội trao uyền đó cho bất c c nhân hay c ng ty nào.” Trong tong so .000 nhan vien đang lam viec cho Ch nh phu lien bang, ong đa cho sa thai hơn 000 nhan vien co lien uan đen ngan hang.

General Hero Andrew Jackson . At the battle of New Orleans on January 8, 1815, with a small army of volunteers, General Jackson defeated 10,000 British veterans of the campaign against Napoleon in Europe.

VietHR

16

General Andrew Jackson was the hero of The Battle of New Orleans on January 8, 1815

President Andrew Jackson called the Bank a monster and was determined to pull all its teeth. He said: "I am ready with the screws to draw every tooth and then the stumps."

Nam 3 , ackson tham gia tranh cư nhiem ky thư hai. Neu ong thang cư, th thơi gian hoat đong cua ngan hang thư hai se ket thuc trong nhiem ky tiep theo cua ong vao nam 3 . oi ngươi đeu biet cam tương cua tong thong đoi vơi ngan hang thư hai, va đe tranh t nh trang “đem dai lam mong”, ngan hang đa ngh cach đe co đươc giay phep kinh doanh đac biet keo dai them 0 nam nưa trươc khi dien ra cuoc tong tuyen cư. Đong thơi vơi viec nay, cac ngan hang cung đa khong tiec chi ra khoan tien 3 trieu đo -la đe ung ho cho uy tranh cư cua enry Clay - đoi thu cua Tong thong ackson, trong khi khau hieu tranh cư cua ackson la “Có ackson thì không có ngân hàng” Cuoi

VietHR

17

cung, Jackson đa gianh thang lơi vơi so phieu ap đao. Đe an keo dai thơi han giay phep kinh doanh ngan hang đa đươc thong ua tai thương nghi vien vơi so phieu / 0, va vươt ua cưa ha nghi vien vơi so phieu / 5[24]. Ỷ vào sư hau thuan cua đe uoc tai ch nh othschild hung manh ơ chau u, Biddle - chu tich ngan hang thư hai - chang coi Tong thong ra g . Trong khi thien ha ban tan xon xao rang đe an keo dai thơi han kinh doanh cua ngan hang se bi ackson phu uyet, Biddle đa len giong tuyen bo “Nếu ông ta hủ quyết đề án, thì tôi s hủ quyết ông ta ” Nicholas Biddle . He graduated from the University of Pennsylvania at the age of 13 and from Princeton at 17. He mastered the secret science of paper money and banking at an early age. He was head of the 2nd Bank of the U.S. With many Congressmen and Senators financially beholden to him, he wielded great political power. He deliberately created a banking panic and a depression for the purpose of frightening the voters and blaming it on President Jackson. Biddle was later arrested and charged with fraud but his powerful protectors shielded him from justice . . . in this life. ot cuc, ackson đa phu uyet khong chut do dư đoi vơi đe an keo dai thơi han kinh doanh cua ngan hang thư hai. Ong con lenh cho Bo trương tai ch nh lap tưc yeu cau cac cơ uan dư trư cua Ch nh phu rut ngay cac khoan tien tiet kiem tư tai khoan cua ngan hang thư hai, chuyen vao cac tai khoan cua ngan hang ơ cac bang. Ngay thang nam 35, Tong thong ackson đa tra xong khoan nơ cuoi cung cua đat nươc, đay la lan duy nhat trong lich sư nươc y, Ch nh phu đa giam khoan nơ uoc gia xuong mưc 0, đong thơi con tao ra mot khoan thang dư tri gia 35 trieu đo-la y. Cac nha sư hoc đanh gia thanh tưu v đai nay rang “đây là vinh dự sáng lạng nhất của tổng thống, cũng là sự cống hiến quan tr ng nhất mà ông đ làm cho đất nước này ” Tờ Boston Post đa xem viec nay giong như sư kien Chua đuoi ngươi cho vay tien ra khoi thanh đương vay.

VietHR

18

MU

I

I

IS

I

Ngay 30 thang nam 35, Tong thong ndre ackson đen Capital ill tham dư tang le cua mot nghi s uoc hoi. ichard aurence - mot tay thơ sơn that nghiep đen tư nh - đa len theo Tong thong ndre ackson, trong tui ao khoac cua anh ta dau san hai khau sung đa nap đay đan. hi Tong thong tien vao phong nghi thưc tang le, a rence van con cach Tong thong mot khoang kha xa. an nhan nai chơ thơi cơ tot hơn đe hanh đong. Sau khi nghi thưc ket thuc, han nap vao giưa hai hang cot, nơi ma han biet chac chan tong thong phai đi ua. ưa đung luc Tong thong bươc đen, han tư ph a sau cot xong ra, bop co sung ban thang vao Tong thong trong khoang cach chưa đay hai met. Nhưng rat may đan bi lep, nên aurence đa khong the ha sat đươc Tong thong. hi đo, moi ngươi xung uanh đeu het sưc hoang hot. Nhưng vi tong thong tuoi nay van to ra b nh t nh đoi mat vơi ten sat thu, va theo ban nang, ong đưa cay gay cua m nh len đe tư ve. ien đo, ten sat thu lai tiep tuc moc khau sung thư hai ra va bop co, nhưng đan van bi lep. Đay la tong thong đau tien cua y bi am sat, va that may man la ong đa thoat chet. Thong thương, t le ca hai khau sung đeu lep đan ch la / 5000 ma thoi. Ten sat nhan 3 tuoi nay tư xưng la ngươi thưa ke hơp phap cua uoc vương nh, va han cho rang, tong thong y đa giet chet cha han, lai con cư tuyet đe han co đươc mot khoan tien lơn. Sau đo, tai toa an, ch sau nam phut tham tra, toa đa phan uyet la ten sat nhan nay mac benh tam than, nen khong truy cưu trach nhiem h nh sư đoi vơi han. Tư đo ve sau, benh tam than trơ thanh cai cơ th ch hơp nhat đe chay toi cua cac sat thu. Ngay thang nam 35, Tong thong ackson đa tra xong khoan nơ cuoi cung cua đat nươc. Cuoi thang Gieng, tưc la ngay 30 thang , vu am sat xay ra. ien uan đen ten hung thu ichard aurence, Griffin đa viet trong sach cua ong rang: “Tên s t th này ho c là b b nh tâm th n th t, ho c là giả b nh để h ng tho t khỏi s trừng tr nghiêm minh c a h lu t. au này, hắn đã khua m i m a mé nói v i người kh c rằng hắn có m i uan h m t thiết v i nh ng người có uyền thế ở châu u, và hắn đã được h a là nếu có b bắt th sẽ được

VietHR

19

bảo v .” [21] Ngay thang nam 5, Tong thong Jackson qua đơi. Tren bia mo cua ong ch co mot cau noi duy nhat, “ a đ giết đư c ngân hàng ” Ngan hang Trung ương y lai mot lan nưa bi vo hieu hoa, dan đen sư tra đua nghiem khac cua ph a nh, nươc nh lap tưc đ nh ch cac khoan cho vay đoi vơi nươc y, trong đo co chieu tan thu lương cung ưng tien vang cua nươc y. Nen tai ch nh cua nươc nh khi đo dươi sư van hanh va thao tac cua othschild, đa co đươc lương lưu thong tien vang vơi uy mo lơn nhat. Thong ua cac khoan tien cho vay va sư van hanh cua ngan hang trung ương y, no đa khong che hoan toan viec cung ưng tien te cua y. Sau khi đơn xin keo dai thơi han cua ngan hang thư hai nươc y bi Tong thong phu uyet, chu tich ngan hang thư hai đa khơi đong viec “phu uyet” đoi vơi Tong thong. Ngan hang thư hai tuyen bo lap tưc thu hoi cac khoan đa cho vay, đ nh ch tat ca cac khoan vay mơi. Cac ngan hang chu yeu ơ chau u do dong ho othschild thao tung cung đong thơi khong che vong uay lưu chuyen tien te cua nươc y, đay nươc y rơi vao t nh the sut giam lương lưu thong tien te “do con ngươi gay ra” mot cach nghiem trong, cuoi cung dan đen “cuoc khung hoang nam 3 ”, kinh te y rơi vao t nh trang suy thoai nghiem trong trong suot hơn 5 nam, sưc pha hoai cua no lơn chưa tưng thay, gay nen thơi ky đieu tan cua nen kinh te y keo dai mai đen nam . “Cuoc khung hoang nam 5 ” tiep sau “cuoc khung khoang nam 3 ”, roi cuoc khung hoang nam 0 mot lan nưa đa xac nhan cau noi cua Rothschild: “Chỉ cần có th khống chế việc hát hành tiền tệ của một quốc gia thì ta không cần hải quan tâm rằng ai đ đ t ra há lu t ”

I

U

M I “

I

Đ

L

Nam 3 , artin . Bran - ngươi ke nhiem đươc Tong thong ackson ung ho - tiep uan Nha trang. Thach thưc lơn nhat cua ong la lam the nao đe khac phuc nguy cơ khung hoang nghiem trong do ngan hang uoc te that chat nguon cung ưng tien. Sach lươc tien phong cua ong la xay dưng “ ng n ndependent Treasury System , rut toan bo tien te do Bo tai ch nh kiem soat khoi he thong ngan hang tư nhan, roi gưi vao trong he thong cua m nh ơ Bo tai ch nh. Cac nha sư hoc goi hanh đong nay la “cuộc ly h n gi a tài ch nh và ngân hàng”. hơi nguon cua “he thong tai ch nh đoc lap” la khi Tong thong ackson phu uyet viec keo dai thơi han kinh doanh cua ngan hang thư hai cua y, đong thơi ra lenh rut toan bo cac khoan tien cua Ch nh phu khoi he thong ngan hang nay, chuyen đen gưi ơ ngan hang cua cac bang. i ngơ, tranh vo dưa gap vo dưa. Cac nha ngan hang dung tien cua Ch nh phu lam dư trư, sau đo phat hanh t n dung vơi so lương lơn đe đau

VietHR

20

cơ. Đay la mot nguyen nhan khac dan đen “cuoc khung hoang nam

3 ”.

Nguon tien cua ch nh phu do artin . Bran đe xuat phai lam sao đươc giai phong khoi he thong tai ch nh nham bao ve tien von cua Ch nh phu đong thơi can nhac kha nang ngan hang dung tien thue cua ngươi dan đe phat hanh t n dung vơi so lương lơn tao nen sư mat can bang trong nen kinh te. ot đac điem khac cua “he thong tai ch nh đoc lap” la tat ca cac khoan tien nhap vao he thong tai ch nh can phai đươc the hien dươi dang vang bac, như vay Ch nh phu đa co đươc mot điem tưa đe đieu tiet khong che đoi vơi lương cung ưng tien vang cua uoc gia nham khong che cuoc xung đot giưa ngan hang chau u đoi vơi viec phat hanh tien te cua nươc y. Cach suy ngh nay co the noi la mot dieu ke neu nh n tư goc đo lau dai, nhưng neu xet ve ngan han th lai co the cham ngoi no cho ua bom rui ro t n dung cua rat nhieu cac ngan hang, chang khac nao đo them dau vao lưa trong cuoc xung đot vơi Ngan hang thư hai cua y, khung hoang se xay ra đen mưc khong the khong che đươc.

Henry Clay

Senator Henry Clay takes the floor of the Old Senate Chamber; Millard Fillmore presides as Calhoun and Webster look on.

Trong ua tr nh nay, enry Clay la mot nhan vat het sưc uan trong. Ong la ngươi ke thưa uan trong tư tương Ngan hang trung ương tư hưu cua amilton, va la nhan vat đươc men mo cua cac nha tai phiet ngan hang. Ong la ngươi co tai an noi, loi suy ngh chat che, va co sưc loi cuon. Ong đa tu hoi đươc ben m nh mot nhom cac nghi s ung ho ngan hang va đươc cac ngan hang ung ho. Ong đa thanh lap đang hig tien than cua đang tư do nh –

VietHR

21

một đang kien uyet phan đoi ch nh sach ngan hang cua Tong thong ackson đa don sưc vao viec khoi phuc lai che đo ngan hang trung ương tư hưu.
William Henry Harrison, The War of 1812 was fought between the United States of America and the United Kingdom of Great Britain and Ireland and its colonies, including Upper Canada (Ontario), Lower Canada (Quebec), Nova Scotia, Newfoundland and Bermuda.

When Tecumseh's War merged with the War of 1812, Harrison remained in command of the army in Indiana. After the loss of Detroit, General James Winchester became the commander of the Army of the Northwest and Harrison was offered the rank of Brigadier General, which he refused. After a brief time interval, President James Madison removed Winchester and made Harrison the commander, on September 17, 1812. Harrison inherited an army made up of fresh recruits which he endeavored to drill. Initially he was greatly outnumbered, and assumed a defensive posture, but after receiving reinforcements in 1813 Harrison took the offensive, advancing the army farther north to battle the Indians and their new British allies. He won victories in Indiana and Ohio, and retook Detroit before invading Canada, where he crushed the British at the Battle of the Thames, in which Tecumseh was killed.[35]

VietHR

22

A speculative depiction of Tecumseh's death at the hands of Richard M. Johnson. Trong cuoc bau tong thong nam 0, đang hig đa đe cư vi anh hung chien tranh illiam enry arrison, va do trong suy ngh cua ngươi dan co sư thay đoi ve nguy cơ kinh te, nen arrison đa danh thang lơi va trơ thanh Tong thong thư cua nươc y mot cach thuan lơi. ơi vai tro thu l nh cua đang hig, enry Clay đa nhieu lan “ch đao” arrison phai đieu hanh nen ch nh tri như the nao. Sau khi arrison trơ thanh Tong thong, mau thuan giưa hai ngươi ngay cang trơ nen gay gat. enry Clay đa trieu kien “tong thong sap nham chưc” đen nha m nh ơ exington. ngh đen đai cuoc nen arrison đa nhan nhin đen nha enry Clay, nhưng v van đe ngan hang uoc gia, che đo tai ch nh đoc lap va nhieu van đe khac nưa ma hai ngươi đa gay go vơi nhau. Nguyen nhan la v enry Clay cho rang co the lay than phan “thai thương hoang” cua m nh đe ra lenh, du chưa đươc sư đong y cua arrison nhưng ong ta đa cho ngươi chap but viet bai dien van nham chưc thay tong thong va đa bi arrison tư choi, arrison con đ ch than viet mot vai dien van nham chưc dai hơn 000 tư. an kien tom lươc lai đương loi tư tương tri nươc cua arrison đa phan bac lai luan đieu ngan hang trung ương tư nhan va phe bo đương loi ch nh sach tai ch nh đoc lap do enry Clay chu trương, tư đo tao nen mot đon đau thau xương đoi vơi lơi ch cua ngan hang.[26] Ngay thang 3 nam la mot ngay ret mươt, Tong thong arrison đa phat bieu bai dien van nham chưc cua m nh trong gio ret, va rot cuoc đa bi cam lanh. Đoi vơi Tong thong arrison, ngươi mot đơi xong pha nơi tran mac th chuyen nay cung chang co g lơn lao, nao ngơ benh t nh cua ong lai ngay cang trơ nen tram trong khac thương, va đen ngay thang th tư tran. Tong

VietHR

23

thong arrison vưa mơi len nham chưc va đang chuan bi trien khai rat nhieu dư đinh lơn lao th bong nhien “đot tư”. iec mot vi tong thong van con minh man hoat bat thang trươc lai đot ngot tư tran thang sau, du the nao th đo cung la mot viec het sưc đang ngơ. Co mot so nha sư hoc cho rang tong thong bang ha la do bi đau đoc, co the thơi gian ha đoc la vao ngay 30 thang 3, va sau ngay th tong thong arrison tư tran. Cuoc đau tranh xung uanh chuyen ngan hang trung ương tư hưu va he thong tai ch nh đoc lap cang trơ nen cang thang hơn v cai chet cua tong thong arrison. Trong nam , Đang hig do enry Clay chu tr đa hai lan đe xuat phai khoi phuc lai ngan hang trung ương tư hưu va phe bo che đo tai ch nh đoc lap, ket ua ca hai lan đeu bi ngươi ke nhiem cua tong thong arrison la pho tong thong ohn Tyler phu uyet. enry Clay tưc gian va xau ho đa ra lenh khai trư ohn Tyler ra khoi đang hig, ket ua la to ng thong ohn Tyler “may man” trơ thanh vi tong thong “mo coi” bi khai trư ra khoi đang duy nhat trong lich sư nươc y.

Battle Chapultepec with Mexican Army

VietHR

24

American Occupation of Mexico City

eneral Zachary Taylor chỉ huy cuộc chiến tranh v i Mexico Đen nam , mot nhan vat khac cua đang hig la achary Taylor sau khi trung cư tong thong, đa khoi phuc lai hy vong cua ngan hang trung ương. iec xay dưng mot ngan hang trung ương tư nhan theo mo h nh cua ngan hang nh la mơ ươc cao nhat cua cac ngan hang, va no co ngh a rang, cuoi cung th ngan hang cung uyet đinh đươc so phan cua uoc gia va nhan dan. Nh n vao vet xe đo trươc đo cua tong thong arrison, Taylor luon to ra hưng hơ đoi vơi van đe ngan hang trung ương het sưc uan trong nay, nhưng đong thơi ong cung khong cam tam trơ thanh con roi trong tay enry Clay. Nha sư hoc ichael olt đa cho rang, Tong thong Tayler đa tưng ngam bay to như the nay “Ch xây d ng ngân hàng trung ư ng đã được đ nh đoạt, và đó kh ng hải là vấn đề c n được t i xem xét trong nhi m kỳ c a m nh.”[27] et ua la, “cai đa đươc đinh đoat” ơ đay khong phai la sư chu y cua ngan hang trung ương ma

VietHR

25

nham vao ban than tong thong Taylor. Ngay thang nam 50, Tong thong Taylor tham dư le uoc khanh đươc cư hanh trươc đai tương niem ashington. Thơi tiet hom đo het sưc oi nong, Taylor đa uong mot chut sưa đa, va an them may ua anh đao, ket ua la ong bi đau bung. Đen ngay thang th vi tong thong khoi ngo vam vơ nay cung ra đi mot cach than b . Sư kien đot tư than b v nhưng can benh chang đau vao đau cua ca hai vi tong thong co xuat than tư uan nhan nay đương nhien đa gay xon xao dư luan. Con giơi sư hoc th tranh luan ve đe tai nay trong hang the ky. Nam , sau khi đươc sư đong y cua ngươi nha Tong thong Taylor, thi the cua ong đa đươc khai uat len, ngươi ta lay mau mong tay va toc cua Tong thong đi xet nghiem. et ua cho thay, ong chet v bi đau đoc. Đương nhien cơ uan đieu tra đa nhanh chong lap liem rang lương đau đoc rat nho khong đu đe gay chet ngươi, sau đo voi vang ket thuc vu đieu tra. Cho đen ngay nay, chang ai biet đươc tai sao cơ the tong thong lai co nhưng thư đoc to nay. U Ê U “ 57

Do Ngan hang thư hai cua y đong cưa nam 3 nen cac ong chu ngan hang uoc te đa đot ngot ra tay rut sach toan bo lương tien te kim loai đang lưu thong ơ nươc y, tao nen khung hoang kinh te nghiem trong lien tuc trong 5 nam ơ uoc gia nay. ac du vao nam , đai dien cu a cac chu ngan hang uoc te đa tưng hai lan thư khoi phuc lai he thong ngan hang trung ương tư nhan, nhưng ca hai lan đeu that bai, moi uan he giưa hai ben rơi vao trang thai đong bang, t nh trang siet chat tien te cua y keo dai mai đen nam mơi bat đau đươc giai toa. Nguyen nhan khien cho t nh h nh chuyen bien t ch cưc tat nhien khong phai do cac ong chu ngan hang uoc te ua tư bi, ma la do vao nam , nươc y đa phat hien mo vang rat lơn: mo vang San rancisco.

VietHR

26

California goldfields in the Sierra Nevada and northern California

Merchant ships fill San Francisco harbor in 1850 or 1851.

Gold miners excavate a river bed after the water has been diverted into

VietHR

27

a sluice alongside the river. ương cung ưng vang cua y lien tuc trong nam ke tư nam đa tang vot chưa tưng thay, ch rieng California đa san xuat ra mot lương tien vang tri gia đen 5 t đo-la y. Nam 5 ơ Uc cung phat hien đươc mot mo vang co trư lương lơn, lương cung ưng vang trong pham vi the giơi tư trieu siling cua nam 5 tang vot len 3 trieu siling trong nam . a lưu lương tien thuoc kim noi đia cua y tư 3 trieu đo-la trong nam 0 tang vot [28] lên 53 triệu đô-la trong năm 0. iec phat hien nhưng mo vang lơn ơ y va Uc đa pha vơ sư khong che tuyet đoi cua cac nha tai ch nh chau u đoi vơi lương cung ưng vang the giơi. Ch nh phu y thơ phao nhe nhom v đa thoat đươc canh phai bi siet chat tien te. iec cung ưng tien te vơi chat lương tot va so lương nhieu đa lam tang niem tin cho thi trương, cac ngan hang bat đau banh trương hoat đong t n dung tren uy mo lơn. Cơ sơ uan trong nhat trong tai san cua nươc y la rat nhieu nganh cong nghiep uan trong cua y như cong nghiep, khoang san, giao thong, cơ giơi đeu đươc khoi phuc nhanh chong trong giai đoan hoang kim nay. Thay viec khong che tai ch nh to ra khong con hieu ua, cac ong chu ngan hang uoc te sơm đa co đoi sach mơi. Đo ch nh la ch nh sach khong che tai ch nh, phan hoa ch nh tri. Trươc khi cuoc khung hoang ket thuc, cac ong chu ngan hang đa bat đau ra tay thu mua cua cai uy gia cua dan chung vơi gia re mat. Đen nam 53, khi nen kinh te y phat như dieu gap gio th tư ban nươc ngoai, đac biet la tư ban nh đa sơ hưu trong tong so cong trai lien bang, 5 tong cong trai cac bang, tong cong trai nganh đương sat y[29]. Như vay, mot khi che đo ngan hang trung ương đươc yen vi th nen kinh te y cung se bi cac ong chu ngan hang khong che giong như cac uoc gia chau u khac. Cac ong chu ngan hang uoc te mơ rong hoat đong t n dung, khien nen kinh te phat trien vơi toc đo như bơm bong bong đe ngươi dan va cac doanh nghiep khac ra sưc tao ra cua cai, sau đo đap gap phanh t n dung, khien cho hau het cac doanh nghiep va ngươi dan mat mau ma pha san, con cac ngan hang lai đươc mot phen boi thu. ua nhien, trong khi thay mua thu hoach đa đen, cac ong chu ngan hang uoc te va cac đai dien cua ho ơ y đa uơ tay siet chat t n dung, gay nen cuoc khung hoang nam 5 . Nhưng đieu vươt ra ngoai dư lieu cua ho la, thưc lưc cua nen kinh te y luc nay đa khong con như 0 nam trươc nưa.

VietHR

28

-------------------------------------------------------------[ ] Thư gửi Bộ trưởng tài chính lbert Gallatin (1802).

[13] Allan Hamilton, Cuộc đời của lexander amilton (The Intimate Life of Alexander Hamilton) - Charles Scribner’s Sons 0. [14] Arthur Schlesinger con, Thời đại của Jackson (The Age of Jackson) - New York: Mentor Books, 1945, tr.6-7. [ 5] Được viết cho obert orris vào 30/ / . ork& Sons, , tr. , tập X, tr. .

[ ] Tuyển tập tác phẩm của Thomas efferson Ne 31. [ ] Tác phẩm của Thomas efferson

illey Book Company,

[18] Glyn Davies, ịch sử tiền tệ từ thời cổ đại đến nay (History of Money From Ancient Times to The Present Day) - University of Wales Press 2002, tr. 474. [ ] Sách đã dẫn, tr. 5. / / ; in lại trong Tuyển tập tác

[ 0] Thomas efferson, Thư gửi ohn Taylor, phẩm của Thomas efferson, tập 0.

[21] Glyn Davies, ịch sử tiền tệ từ thời cổ đại đến nay (History of Money From Ancient Times to The Present Day) - University of Wales Press 2002, tr. 475-476. [ ] Thomas efferson, Thư gửi ames onroe, / / 5.

[23] Glyn Davies, History of Money From Ancient Times to The Present Day ( University of Wales Press, 2002), tr. 476. [ ] Sách đã dẫn, tr. .

[25] G. Edward Griffin, Sinh vật từ đảo ekyll (The Creature from Jekyll Island ) American Media, Westlake Village, CA 2002, tr. 224. [ ] Diễn văn khai mạc của Tổng thống illiam enry arrison, /3/ .

[27] Michael F. Holt; Sự lên ngôi và sụp đổ của Đảng hig The ise ans all of the American Whig Party: Jacksonian Politics and the Onset of the Civil War) - 1999; tr. 292. [28] Glyn Davies, ịch sử tiền tệ từ thời cổ đại đến nay (History of Money From Ancient Times to The Present Day) - University of Wales Press 2002, tr. 484

VietHR

29

[

] Sách đã dẫn, tr.

.

VietHR

30

Ó

M I

U ?

I

V sao đ -la Mỹ được chọn là tiền t d tr c a thế gi i? Nó được đảm bảo bằng g ? V sao nó lại liên t c mất gi ? Tại sao C c d tr liên bang Mỹ (Federal Reserve-Fed) là một ngân hàng c a tư nhân và do một s nhà tài hi t sở h u? Tại sao Ph all lại mạo hiểm chọn Hitler làm đ i tượng rót v n đ u tư? V sao rất nhiều tổng th ng Mỹ lu n là đ i tượng m s t c a nh ng k “tâm th n”? V sao kinh tế Nh t Bản một thời tăng trưởng lại liên t c ạch cả ch c năm ua? Lạm h t là g ? i được lợi từ lạm h t? Có hải lạm h t cao là c ch th c c c thế l c cư đi tài sản lao động c a c c dân tộc? Nguyên nhân s s đổ kinh tế Đ ng u và nư c Nga cũng như suy tho i kinh tế kéo dài c a Nh t Bản? V sao xuất hi n c n bão tài ch nh tiền t Đ ng Nam Á, Hàn u c năm 199 ? C c nhà tư bản đã kéo t i “v t l ng” ch hổ Th i Lan như thế nào? uỹ tiền t u c tế IMF là g ? V sao c c chuyên gia lại coi nó là c ng c bóc lột tài nguyên c a c c nư c nghèo? Ch nh s ch tiền t c a Trung u c có ngăn được s can thi và thao t ng c a gi i tài hi t thế gi i kh ng? Bong bóng kinh tế nhà đất và t n d ng th cấ c a kinh tế Mỹ là g ? V sao th trường tiền t thế gi i lại sắ có chao đảo? C c nhà tài hi t sẽ kiếm lời ra sao?

M I

I

LI

L

hong co tien th khong the tien hanh chien tranh, ma neu vay cua ngan hang uoc te th chang khac nao tư treo thong long vao co m nh. incoln ngh tram phương ngan ke đe t m phương an giai uyet. uc đo, Dick Taylor – mot ngươi ban cu cua ong ơ Chicago - đa đe xuat vơi incoln mot chu y, Ch nh phu tư phat hanh tien te! “Vi c yêu c u u c hội th ng ua đề n này cũng như vấn đề trao uyền cho Bộ tài ch nh ấn hành tiền t sẽ có đ y đ hi u l c h lu t nhằm gi chi trả lư ng bổng cho binh sĩ, sau đó sẽ gi anh giành được thắng lợi trong cuộc chiến mà anh tiến hành.” incoln hoi lieu ngươi dan y co tiep nhan đong tien mơi nay hay khong, Dick noi rang “tất cả mọi người đều sẽ kh ng có s l a chọn nào kh c trong vấn đề này, chỉ c n anh tạo nên hi u l c h l đ y đ cho loại tiền t m i này, Ch nh h đưa ra s ng hộ hoàn toàn, và ch ng sẽ th ng d ng gi ng như một loại tiền đ ch th c, bởi v hiến h trao cho u c hội uyền h t hành và uyền uy đ nh gi tr tiền t .” Sau khi nghe xong đe nghi nay, incoln to ra ua đoi vui mưng, lap tưc đe nghi Dick lap ke hoach cho viec nay. Bien phap het sưc mơi la nay đa pha vơ cach lam thương le cua Ch nh phu la can phai vay tien va chiu lai suat cao cua ngan hang tư nhan. oai tien mơi nay sư dung hoa van mau xanh luc đe phan

VietHR

31

biet vơi tien cua cac ngan hang khac va đươc lich sư goi la “tien xanh” Greenback . Cho mơi la đac biet cua loai tien mơi nay nam ơ cho no hoan toan khong co the chap bang tien vang hay bac, va lơi tưc la 5 cho 0 nam. Trong thơi ky noi chien, nhơ co sư phat hanh cua loai tien nay ma y đa khac phuc đươc t nh trang thieu hut tien te nghiem trong cua Ch nh phu trong giai đoan đau cua cuoc chien. Đieu nay đa huy đong mot cach hieu ua nhat tat ca cac nguon von cua mien bac nươc y, tao nen mot cơ sơ kinh te vưng chac cho chien thang cuoi cung trươc uan mien nam. Đong thơi, loai tien nay nhơ co gia thanh thap nen cung đa trơ thanh loai tien t ch luy cua ngan hang mien Bac, t n dung ngan hang cua mien Bac cung nhơ đo ma đươc mơ rong, cong nghiep uoc phong, xay dưng đương sat, san xuat nong nghiep va mau dich thương nghiep đeu nhan đươc sư chi vien tai ch nh lơn chưa tưng co so vơi trươc đo. iec phat hien nhưng mo vang lơn nhưng nam đa khien cho nen tai ch nh y dan dan thoat khoi cuc dien bat lơi va cưc đoan do cac ngan hang chau u khong che, va cung ch nh nhơ vao san lương lơn nhưng mo vang nay lam niem tin nen loai tien mơi cua incoln mơi co the đươc ngươi dan tiep nhan rong rai, đat cơ sơ tai ch nh đang tin cay cho viec gianh thang lơi trong cuoc chien Nam – Bac. ot đieu nưa khien ngươi ta cang them kinh ngac hơn la, loai tien mơi do incoln phat hanh khong he gay ra lam phat tien te nghiem trong kieu như trong thơi ky chien tranh đoc lap, tư khi cuoc noi chien no ra vao nam đen khi ket thuc vao nam 5, ch so vat gia cua toan mien bac y ch tang mot cach nhe nhang tư 00 len . Xem xet uy mo va sư nghiem trong ve mưc đo pha hoai cua cuoc chien so vơi nhưng cuoc chien co uy mo tương tư khac tren the giơi, chung ta khong the khong noi rang đay la mot ky t ch tai ch nh. Ngươc lai, mien nam cung dung phương thưc lưu thong tien giay, nhưng hieu ua th khac xa mot trơi mot vưc, ch so vat gia cua mien nam trong cung mot thơi ky đa tang tư 00 len đen . [3 ] Trong suot thơi ky chien tranh Nam - Bac, Ch nh uyen incoln đa phat hanh tong cong so tien mơi la 50 trieu đo-la y. Nhơ cơ che van hanh đong tien mơi nay tot như vay cho nen tong thong incoln đa xem xet het sưc nghiêm tuc viec tien hanh trương ky hoa va phap che hoa viec phat hanh loai tien te khong the chap nay Debt ree oney . Nhưng ch nh đieu nay đa như mot đon đau đanh vao lơi ch can ban cua trum tai ch nh uoc te. Neu như moi ch nh phu đeu khong can phai vay tien cua ngan hang ma “than nhien” tư m nh phat hanh tien te, th sư lung đoan cua cac ngan hang đoi vơi viec phat hanh tien te se khong con ton tai nưa, như the le nao khong phai la ngan hang đa trơ mo roi sao Ngay sau khi nghe đươc tin tưc nay, tơ ondon Times đai dien cho Ngan hang nh uoc đa lap tưc đang tai tuyen bo: Nếu như ch nh s ch tài ch nh m i

VietHR

32

c a Mỹ (tiền xanh Lihncon) khiến người ta ch n ghét được th c thi vĩnh vi n, ch nh h có thể h t hành kh ng ngu n tiền t c a m nh. Ch nh h có thể hoàn trả hết mọi khoản nợ đ ng thời sẽ thu được nh ng khoản tiền c n thiết để h t triển thư ng nghi , sẽ biến thành một u c gia h n vinh chưa từng có trên thế gi i, ngu n nhân tài ưu t và mọi tài nguyên v n có trên thế gi i này sẽ chảy d n về bắc Mỹ. u c gia này c n hải b h h y, nếu kh ng nó sẽ h h y từng u c gia theo chế độ uân ch trên thế gi i. Ch nh phu cua nh va hiep hoi ngan hang Ne ork đa bay to sư phan no đoi hoi phai thưc hien cac hanh đong đap tra. Ngay thang nam , ho tuyen bo đ nh ch chi tra bang tien kim loai cho Ch nh phu cua incoln. ot so ngan hang ơ Ne ork con đ nh ch viec rut vang cua nhưng ngươi gưi tiet kiem bang vang, đong thơi tuyen bo huy bo viec chap nhan dung vang mua cong trai cua Ch nh phu. Cac ngan hang ơ nhieu nơi tren nươc y cung ram ro hương ưng. o đen ashington đe đe xuat nhưng phương an thay đoi vo nguyen tac đoi vơi tong thong incoln, đoi thưc hien lai nhưng cach lam trong ua khư, đem nhưng cong trai co lơi tưc cao ban cho cac ngan hang chau u; đem vang cua Ch nh phu y gưi vao cac ngan hang tư nhan đe dư trư phat hanh t n dung, cac ngan hang phat tai lơn; Ch nh phu y trưng thu thue cua cac nganh cong nghiep va ngươi dan đe chi tra cho chien tranh. Đương nhien, Tong thong incoln đa cư tuyet yeu cau hoan toan vo ly nay cua cac ngan hang. Ch nh sach cua ong rat đươc long dan, ngươi dan y đa no nưc mua het toan bo cong trai, va can cư vao phap luat, cac cong trai nay đươc sư dung như la hien kim. Cac ngan hang thay ke sach bat thanh ben ngh ra ke khac. Cac ngan hang phat hien thay rang trong luat phat hanh tien xanh ihncon cua uoc hoi hoan toan khong đe cap đen viec nen dung vang đe chi tra lai tưc cong trai hay khong. vay, ho cho phep dung loai tien mơi cua incoln đe mua cong trai, nhưng phan lơi tưc phai dung tien kim loai đe chi tra. Đay la mot bươc trong ke hoach hoan ch nh nham gan ket đong tien mơi cua incoln tai y vơi gia tri cua vang. Trong khi đo, cac ngan hang chau u t ch luy đong bang nh nhieu hơn bat cư đong tien nao thơi đo va nhieu hơn so vơi tien vang cua y. Sư thoa hiep giưa ngan hang y va uoc hoi y đa khien cho the lưc tai ch nh uoc te lơi dung viec khong che tong lương xuat nhap khau vang đoi vơi nươc y gian tiep đat đươc hieu ua thao tung gia tri tien te cua y.

Đ

MI

LI

L

Trong thơi khac nguy ngap khi cac uoc vương ơ chau u đa chuan bi san sang đe đem uan sang chia cat nươc y, incoln đa lap tưc nhơ đen ke thu truyen kiep cua cac uoc vương chau u – nươc Nga. incoln đa phai đac sư cau cưu Sa hoang lechxande đe nhi. hi nhan đươc thư cua incoln, Sa

VietHR

33

hoang khong mơ ra ngay, ma nang nang tren tay, roi noi rang: “Trư c khi mở b c thư này ho c biết được nội dung c a nó, ch ng ta sẽ đ ng trư c v i bất c yêu c u nào mà b c thư đề xuất.” [33] Nguyen nhan Sa hoang chuan bi tham gia uan sư vao cuoc noi chien y co may mat sau đay. ot la sư lo lang “moi hơ rang lanh”, v trong thơi ky lechxande đai đe tri v , cac the lưc tai ch nh uoc te uet sach chau u đa go cưa đien remli. oc theo kinh nghiem cua cac uoc gia tai ch nh “tien tien” ơ chau u, cac ngan hang kich liet yeu cau thanh lap ngan hang trung ương tư hưu, va Sa oang đa sơm nhan ra chieu đoc trong viec nay nen đa kien uyet tư choi yeu cau nay. hi nh n thay tong thong incoln - mot the lưc phan đoi tai ch nh uoc te - rơi vao t nh canh nguy hiem, neu như khong ra tay tương trơ, th lechxande đe nhi e rang, chang may choc moi nguy ay se ap đen vơi ch nh m nh. ot nguyen nhan khac la ngay 3 thang 3 nam trươc khi no ra cuoc noi chien Nam – Bac ơ y, lechxande đe nhi đa tuyen bo phap lenh giai phong nong no, va ve mat phe bo che đo no le nay, ca hai ben đeu co nhưng uan điem chung. a con mot đieu nưa la cuoc chien tranh Crimean cua nươc Nga vưa mơi ket thuc nam 5 đa đai bai dươi tay cua lien uan nh – hap, nen lechxande đe nhi chưa nguoi chuyen rưa han. Chưa tuyen chuyen, ham đoi cua Nga dươi sư thong l nh cua tương iviski đa tien vao cang Ne ork vao ngay thang nam 3. Ngay thang 0, ham đoi Thai B nh Dương cua Nga dươi sư thong soai cua tương opov đa đen San rancisco . Đoi vơi hanh đong cua nươc Nga, ales đa b nh luan rang: “Họ đã đến khi miền nam đang ở vào l c triều lên c n miền bắc ở vào thế triều xu ng, s xuất hi n c a họ đã tạo nên s do d c a nh và Ph , cu i c ng đã cho Lincoln thời gian xoay chuyển được c c di n.” Sau khi noi chien ket thuc, đe chi tra khoan ph tong cong , trieu đo -la y cho ham đoi cua nươc Nga, Ch nh phu cua y đa chan chư keo dai thơi gian. Bơi v hien phap khong trao cho Tong thong uyen chi tra chi ph chien tranh cho Ch nh phu nươc ngoai, Tong thong ohanson khi đo đa đat đươc hiep ươc dung ch nh vung đat laska mua cua nươc Nga đe chi tra khoan chi ph chien tranh. Trong lich sư, vu viec nay đươc goi la “Sư đien ro cua Se ard”. Se ard la uoc vu khanh khi đo cua oa y, va đa bi dan chung kich liet ch tr ch khi bo ra , trieu đo-la đe đi mua lai mot vung đat hoang hoa khong đang mot xu khi đo cua Nga. Cung v mot nguyen nhan tương tư ma lechxande đe nhi đa bi hanh th ch vao nam , nhưng cuoc hanh th ch đa khong thanh cong. Ngay thang 3 nam , lechxande cuoi cung cung chet vao tay th ch khach.

VietHR

34

IL

U

S

ÁM SÁ LI

L ?

Bismarck – vi thu tương kien cương va giau long hy sinh cua nươc Đưc đa tưng ch ra mot cach sac ben rang: ng ấy (Lincoln) được u c hội trao uyền tiến hành vay tiền th ng ua vi c b n khoản c ng tr i cho người dân, như v y th Ch nh h và u c gia sẽ tho t được khỏi c i bẫy cài s n c a c c nhà tài ch nh nư c ngoài. Trong khi họ (c c nhà tài ch nh u c tế) hiểu rõ được rằng nư c Mỹ sẽ tho t khỏi v ng kh ng chế c a họ, th ngày chết c a Lincoln chẳng c n mấy xa x i. Sau khi ra sac lenh giai phong no le da đen va thong nhat mien nam, ngay lap tưc incoln đa tuyen bo xoa toan bo cac khoan nơ chien tranh ma mien nam đa ganh chiu. Cac ngan hang uoc te chu cap khoan lơn tai ch nh cho mien nam trong suot cuoc chien, đa bi ton that nghiem trong v uyet đinh nay. Đe tra thu incoln, đac biet la đe lat đo ch nh sach mơi ve tien te cua Lincoln, ho đa tap hơp cac the lưc bat man đoi vơi vi tong thong nay, b mat len ke hoach am sat tong thong. ơi ho, chuyen ch đao đam con đo am sat tong thong thưc te khong phai la mot viec kho khan. Sau khi incoln bi am sat, dươi sư thao tung cua cac the lưc tai ch nh uoc te, uoc hoi tuyen bo phe bo ch nh sach tien te mơi cua incoln, giơi han cua viec phat hanh tien te mơi cua incoln khong đươc vươt ua 00 trieu đo la. Năm , co ngươi hoi Bo tai ch nh y rang, vơi so tien mơi 50 trieu đo-la y cua incoln phat hanh, ch nh phu rot cuoc đa tiet kiem đươc bao nhieu lai suat. Sau may tuan t nh toan ky lương, cau tra lơi cua Bo tai ch nh la: nhơ tong so tien incoln tư phat hanh cho Ch nh phu y ma uoc gia nay đa tiet kiem đươc t đo-la lơi nhuan. [3 ] Cuoc chien tranh nam bac cua y, ve can ban la mot cuoc tranh gianh lơi ch kich liet giưa cac the lưc tai ch nh uoc te cung như nhưng ngươi đai dien cho cac the lưc đo va Ch nh phu y trong viec thong soai uyen phat hanh tien te uoc gia va ch nh sach tai ch nh tien te cua y. Trong thơi gian hơn mot tram nam sau cuoc chien tranh nam bac, đoi ben đa tien hanh nhưng cuoc chien tan khoc, tong cong đa co tong thong y v cuoc chien nay ma bi am sat, nhieu nghi s bi thu tieu. ai đen nam 3, viec thanh lap he thong ngan hang dư trư lien bang y đa đanh dau cho thang lơi mang t nh uyet đinh cua ngan hang uoc te. That đung như Bismarck đa noi: C i chết c a Lincoln là s tổn thất nghiêm trọng c a thế gi i c đ c gi o. Nư c Mỹ có thể kh ng c n ai có thể đi lại con đường vĩ đại c a ng, c n c c ngân hàng sẽ lại một l n n a kh ng chế nh ng ai giàu có. T i lo rằng c c ngân hàng nư c ngoài v i nh ng th đoạn

VietHR

35

cao siêu và tàn bạo sẽ dành được s giàu có c a nư c Mỹ, sau đó d ng nó để h y hoại nền văn minh hi n đại một c ch có h th ng.

S U I

I M

M

Á L

Vai tr mà t i đã đóng gó trong vi c th c d c cho ra đời h l nh ngân hàng u c gia là sai l m tài ch nh nghiêm trọng nhất trong cuộc đời. lũng đoạn (cung ng tiền t ) mà nó ( h l nh ngân hàng u c gia) sản sinh ra sẽ ảnh hưởng đến tất cả c c hư ng di n c a đất nư c này. Nó c n hải b hế bỏ, nhưng trư c khi điều này xảy ra, đất nư c này sẽ chia thành hai h a, một bên là người dân, c n bên kia là ngân hàng, t nh hu ng này vẫn chưa từng xuất hi n trong l ch sử c a đất nư c này. ộ trưởng tài chính Mỹ alomon Ches – 1864)

Sau khi cuoc chien tranh Nam - Bac bung no, incoln đa cư tuyet khoan lơi tưc cat co tư đen 3 cua othschild va cac đai dien khac cua ho ơ y, chuyen sang trao uyen cho Bo tai ch nh phan hanh “t n phieu ch nh phu y” United States Notes cua rieng m nh, hay con đươc goi la bac xanh. hap lenh tien te egal Tender tc đươc thong ua thang nam . hap lenh nay trao uyen cho Bo tai ch nh phat hanh 50 trieu đong tien xanh, lien sau đo vao thang nam va thang 3 nam 3, lai trao uyen cho Bo tai ch nh phat hanh them 50 trieu tien xanh nưa. Noi chung, trong thơi ky noi chien, tong so tien xanh đươc phat hanh đa len đen 50 trieu. iec phat hanh tien xanh cua incoln chang khac nao choc vao to ong vo ve cua ngan hang uoc te, cac ngan hang đau như bo đa trươc hanh đong nay cua Tong thong, nhưng ngươc lai, tang lơp nhan dan va cac nganh cong nghiep khac th lai to thai đo het sưc hoan nghenh đoi vơi loai tien xanh nay. Đong tien xanh cua incoln đươc lưu hanh mai đen nam trong he thong tien te cua y. Nam 3, khi cuoc chien đa bươc đen hoi uyet đinh nhat, incoln can nhieu tien xanh hơn nưa đe gianh đươc thang lơi. Nham đươc trao uyen phat hanh tien xanh lan thư ba, ong khong the khong cui đau trươc cac the lưc cua cac ngan hang trong uoc hoi đe ra mot sư thoa hiep uan trong, ky vao phap lenh “ngan hang uoc gia” nam 3. hap lenh nay trao cho Ch nh phu uyen phe chuan cho ngan hang uoc gia National Bank phat hanh chưng ch ngan hang vơi tieu chuan thong nhat. Nhưng ngan hang nay tren thưc te se phat hanh tien te uoc gia cua y. ot điem het sưc uan trong ch nh la nhưng ngan hang nay dung trai phieu ch nh phu y Gorvernment Bond lam nguon dư trư cho viec phat hanh chưng ch ngan hang, tren thưc te se khoa chat sư

VietHR

36

phat hanh tien te cua y vơi cac khoan vay cua Ch nh phu, va như the th Ch nh phu se mai khong the hoan tra het cac khoan nơ nay.

ohn enneth Galbraith - nha kinh te hoc lưng danh ngươi y - đa tưng ch ra mot cach sac ben rang: “ at nhieu nam sau khi cuoc noi chien ket thuc, moi nam, Ch nh phu lien bang đeu thu đươc khoan thang dư rat lơn. Nhưng no lai khong the hoan tra het nhưng khoan nơ ma no đa vay, boi hoan toan bo nhưng khoan nơ Ch nh phu đa phat hanh ra, bơi v như vay đong ngh a vơi viec chang con khoan nơ nao đe lam the chap cho uy tien te uoc gia. iec hoan tra het cac khoan nơ cung đong ngh a la đa pha huy toan bo sư lưu thong tien te.” m mưu tai thiet lap mot mo h nh ngan hang theo kieu Ngan hang nh ơ y cua cac ngan hang uoc te cuoi cung đa trơ thanh hien thưc. Tư đay, lơi tưc lau dai tư cac khoan nơ cua Ch nh phu y se chay vao tui cac ngan hang, va no chang khac nao mot sơi thong long ngay cang siet chat vao co nhan dan y. Đen nam 00 , tong khoan vay nơ cua Ch nh phu lien bang y đa len đen con so khong lo , van t đo-la, b nh uan moi nha co bon ngươi phai ganh chiu mot khoan nơ uoc gia len đen 000 đo-la, va toc đo tang trương tong nơ ca đat nươc y trong moi giay la 0000 đo-la! hoan chi tra lơi tưc cua Ch nh phu lien bang y đoi vơi nơ uoc gia ch đưng sau ngan sach danh cho y te va uoc phong, va đen nam 00 se đat đen con so khong lo 00 t đo-la y. Bat đau tư nam , cac ngan hang co the đơi đơi kiep kiep hương thu bưa đai tiec lơi tưc tư khoan nơ uoc gia nay cua y. Ch v xem nhe sư khac biet giưa viec ch nh phu trưc tiep phat hanh tien te vơi viec ch nh phu phat hanh cong trai con ngan hang phat hanh tien, ma cac nha ngan hang đa tao nen mot sư bat cong lơn nhat trong lich sư loai ngươi. Ngươi dan bi ep phai nop thue gian tiep ua cac ngan hang, ma nhưng khoan thue nay ch nh la tai san va tien bac do mo hoi nươc mat cua ho lam nen! ai đen ngay nay, Trung uoc la mot trong so t uoc gia tren the giơi co ch nh sach phat hanh tien te do ch nh phu trưc tiep đieu hanh. Nhơ đo khoan lơi tưc phai chi tra ma Ch nh phu va ngươi dan đa tiet kiem đươc trơ thanh nhan to uan trong khong the thieu khien Trung uoc co the phat trien nhanh va lau dai như vay. Neu co ai đo đưa ra đe xuat phai hoc hoi “kinh nghiem tien bo” cua nươc ngoai, ngan hang nhan dan can phai dung nơ uoc gia cua Ch nh phu lam the chap đe phat hanh đong nhan dan te, th ngươi dan Trung uoc can phai coi chưng. incoln khong phai la khong biet đen nguy cơ đe doa v nh cư u nay va dư t nh rang, sau khi thang cư ơ nhiem ky ke tiep vao nam 5, ong se phe bo

VietHR

37

phap lenh nay, nhưng ch ngay sau khi trung cư, incoln đa bi am sat. Cac the lưc cua ngan hang uoc te trong uoc hoi thưa thang xong len. o cho rang, can phai loai bo đong tien xanh cua incoln th mơi co the ke cao goi ma ngu đươc. Ngay thang nam , uoc hoi đa thong ua “ hap lenh thu hoi” Contraction ct , hong thu hoi tat ca cac đong tie n xanh hien đang lưu thong, va đoi lai thanh tien kim loai, sau đo gat bo tien xanh ra khoi he thong lưu thong, khoi phuc che đo ban vi vang. mot đat nươc vưa thoat khoi cuoc chien đieu tan can khoi phuc, chang co g hoang đương hơn la mot ch nh sach kiem soat gat gao tien te. ương tien te lưu thong , t đo-la y tư nam tưc khoang 50, đo-la y moi ngươi , đa sut giam xuong con ,3 t đo-la y nam tưc đo-la y moi ngươi , 00 trieu đola y nam moi ngươi , đo-la , cuoi cung la giam xuong con 00 trieu đo-la y moi ngươi , đo-la nam , trong boi canh mot nươc y vơi nhieu vet thương chien tranh can chưa tri, mot nen kinh te can đươc phuc hoi va phat trien, đong thơi t nh h nh dan so tang nhanh, nhưng lai gap canh thieu hut nghiem trong lương cung ưng tien te, đa so ngươi dan đeu cho rang sư phon vinh roi suy thoai la uy luat cua phat trien kinh te. Nhưng tren thưc te, nguon cung ưng tien te đươc thao tung khi buong khi siet bơi cac ngan hang uoc te mơi la nguon cơn thưc sư cua van đe. ua đong nam , cac ngan hang uoc te đa phai rnest Seyd đem theo mot khoan tien lơn tư nh vao y, thong ua viec hoi lo cac uan chưc đe thong ua “phap lenh tien đuc nam 3” Coinage ct , lich sư goi la “phap lenh ngu xuan 3” Crime of 3 , đ ch than rnest Seyd đa soan thao phap lenh nay, va no đa gat bo tien bang bac ra khoi he thong lưu thong tien te, tien vang trơ thanh thư tien te duy nhat. hap lenh nay khong con nghi ngơ g ve hieu ưng phu sương len tuyet cho dong lưu thong tien te von đa thieu hut tram trong. Sau khi xong viec, rnest Seyd venh vao tư đac noi rang: “ ua đong nam , ta đa lam mot chuyen đen y, ta đa đam bao chac chac viec thong ua phap lenh tien đuc đe phe bo tien bac. Cai ma ta đai dien la lơi ch cua cac chu tich ngan hang nh uoc. Đen nam 3, tien vang đa trơ thanh loai tien kim loai duy nhat.” Nhưng sư that, tac dung cua viec loai trư tien bac ra khoi l nh vưc lưu thong tien te uoc te la nham đe đam bao chac chan sưc khong che tuyet đoi cua cac ngan hang uoc te đoi vơi lương cung ưng tien te the giơi, đoi pho vơi viec khai thac cac mo bac vơi so lương ngay cang nhieu, con san lương va viec tham do cac mo vang ngay cang t đi, sau khi đa nam giư đươc viec khai thac cac mo vang the giơi, đương nhien ngan hang uoc te khong muon lưu lương tien bac ma ho kho khong che đươc lai can dư vao đia vi ba uyen tai ch nh the giơi cua ho. Cho nen ke tư nam , bac trang đa đươc loai trư đong loat ơ cac uoc gia Đưc, nh, a an, o, Scandinavis, dan đen viec lương lưu thong tien te cua moi uoc gia bi co lai la rat lơn, tư đo đa dan đen cuoc đai suy thoai

VietHR

38

kinh te nghiem trong keo dai 0 nam ơ chau u 1896).

ong Depression,

3–

y, “phap lenh thu hoi” va “phap lenh tien đuc” đa trưc tiep gay nen cuoc đai suy thoai kinh te tư nam 3 đen nam . Trong khoang thơi gian ba nam nay, t le that nghiep cua y đa cao đen 30 , ngươi dan y đa cương uyet yeu cau phai khoi phuc lai thơi ky lưu hanh song song tien bac va tien xanh incoln. Dan chung y thanh lap mot cach tư phat cac to chưc như hoi bac trang US Silver Commission , hoi tien xanh Greenback arty , thuc đay ca nươc khoi phuc lai che đo lưu hanh song song tien vang va tien bac, phat hanh lai tien xanh incoln von đươc ngươi dan rat hoan nghenh. Bao cao cua hoi bac trang ơ y đa ch ra: “Thơi ky trung co đen toi ch nh la do tien te thieu hut va gia ca sut giam gay nen. hong co tien te, khong co van minh, cung ưng tien te giam, van minh tat nhien se tieu vong. Thơi cơ đoc giao a a, đe uoc co tong cong lương lưu thong tien te kim loai tương đương vơi , t đo-la y, đen cuoi the ky 5, lương lưu thong tien te kim loai cua chau u ch con lai 00 trieu đo-la y. ich sư đa chưng minh rang khong co bat cư sư thay đoi co t nh chat tai hoa nao sanh bang viec đe uoc a a chuyen sang thơi trung co đen toi.” Nhưng đoi dien vơi nhưng đoi hoi cua dan chung y la thai đo dưt khoat lanh lung cua hiep hoi cac nha ngan hang y The merican Bankers ssociation . Trong thư cua hiep hoi nay gưi cho cac hoi vien đa ch ra: Ch ng t i đề ngh c c ngài hãy d c toàn l c d a vào c c nh t b o và tạ ch danh tiếng, đ c bi t là tổ ch c n ng nghi và t n gi o, kiên uyết hản đ i Ch nh h h t hành tiền xanh, c c ngài hải chấm d t trợ gi nh ng ng cử viên nào kh ng tỏ hản đ i vi c Ch nh h h t hành tiền xanh. Vi c gạt bỏ uyền h t hành tiền t u c gia c a ngân hàng ho c kh i h c vi c h t hành tiền xanh c a Ch nh h sẽ khiến cho ( u c gia) có thể cung ng tiền t cho người dân, điều này sẽ hư ng hại nghiêm trọng đến lợi nhu n c a ngân hàng cũng như lợi ch c a nh ng người cho vay như ch ng ta. L t c h n g c c ngh viên u c hội ở khu v c c a c c ngài, yêu c u họ bảo v lợi ch c a ch ng ta, như v y ch ng ta có thể kh ng chế l h . Nam , trong canh kinh te tieu đieu, Tong thong thư 0 cua y la ames bươc len đai ch nh tri va đa nh n thay cung như nam bat đươc điem cot yeu cua van đe. Ong noi rang: bất c u c gia nào, ai kh ng chế được vi c cung ng tiền t th người đó trở thành người ch tuy t đ i c a c c ngành c ng, thư ng nghi hi n có. Trong khi hiểu rõ được toàn bộ h th ng (tiền t ) do một thiểu s người d ng hư ng h này hay hư ng h kia kh ng chế một c ch hết s c d dàng, th bạn kh ng c n người kh c nói cho bạn biết về ngu n g c c a vi c lạm h t và siết ch t tiền t .

VietHR

39

ơi phat bieu nay mơi đươc phat đi trong may tuan th Tong thong đa bi Charles Guiteau - mot ten “mac benh tam than” am sat vao ngay thang nam . Tong thong bi ban hai phat, va cuoi cung ua đơi ngay thang .

Trong suot the ky , cac ngan hang uoc te đa thanh cong vơi sach lươc “d ng uyền l c c a đ ng tiền th n th nh để thu được vư ng uyền th n th nh”. Tai y, “ uyền l c th n th nh c a đ ng tiền cũng d n làm tan rã dân uyền thiêng liêng”. Sau nhưng cuoc đo sưc kich liet keo dai hang tram nam vơi Ch nh phu dan cư cua nươc y, cac ngan hang uoc te đa chiem the thương phong. Cac nha sư hoc cua y đa ch ra rang, t le hy sinh cua cac đơi tong thong y con cao hơn nhieu so vơi t le hy sinh b nh uan cua thuy uan luc chien y. hi cac ngan hang nghenh ngang đac y đa nam đươc trong tay phap lenh ngan hang uoc gia nam 3, th muc tieu thanh lap mot ngan hang vơi mo h nh cua Ngan hang nh ơ y ch con trong gang tac. ot ngan hang trung ương tư hưu hoan toan khong che uyen phat hanh tien te cua nươc y, mot ngan hang cua cac đai gia ngan hang đa manh nha h nh thanh.
--------------------------------------[32] Glyn Davies, ịch sử tiền tệ từ thời cổ đại đến nay (History of Money From Ancient Times to The Present Day) - University of Wales Press 2002, tr. 489. [33] Des Griffin, Trở về thời nô lệ Descent into Slavery - Emissary Publications, 0, Chương 5. [34] Abraham Lincoln and John F.Kennedy by Melvin Sickler

VietHR

40

Một u c gia c ng nghi vĩ đại b h th ng t n d ng kh ng chế một c ch c ng nhắc. h t triển c a u c gia này và mọi hoạt động (kinh tế) c a ch ng ta hoàn toàn nằm trong tay một s t người. Ch ng ta đã r i vào thế th ng tr cam go nhất, một kiểu kh ng chế tri t để nhất trên thế gi i. Ch nh h kh ng c n có kiến t do n a, kh ng c n uyền đ nh tội tư h n a, kh ng c n là ch nh h được l a chọn bởi đa s người dân n a, mà là ch nh h (v n hành) dư i s cư ng b c và kiến c a thiểu s có uyền chi h i. Rất nhiều nhân sĩ c ng thư ng nghi c a u c gia này đều đang lo sợ một điều g đó. Họ biết th uyền l c v h nh này được tổ ch c theo c ch như v y, tĩnh l ng v t nh như v y, h khắ như v y, khóa ch t lẫn nhau như v y, tri t để và toàn di n như v y, đến n i họ kh ng d m c ng khai lên n th uyền l c này. [1] Woodrow Wilson - ổng ng ứ2 M

Ụ U Ơ

LIÊ B U

M

Có thể không uá khoa trương khi nói rằng, mãi đến ngày nay, Trung uốc có thể cũng chẳng có mấy nhà kinh tế học biết được một thực tế rằng, Cục dự trữ liên bang ỹ chính là ngân hàng trung ương tư hữu. Cái gọi là “Ngân hàng dự trữ liên bang”, thực ra vừa chẳng phải là “liên bang”, mà cũng chẳng có “dự trữ”, và cũng không đáng được xem là “ngân hàng”. Đa so cac uan chưc cua ch nh phu Trung uoc co the se ngh rang, đương nhien ch nh phu y phat hanh ra đong đo la, nhưng tren thưc te, ve cơ ban, ch nh phu y khong co uyen phat hanh tien te! Nam 3, sau khi tong thong ennedy bi am sat, ch nh phu y cuoi cung đa mat đi uyen phat hanh “đo-la y bac trang”. uon co đươc đong đo-la, Ch nh phu y can phai đem thu nhập từ thuế tương lai công trái của người dân ỹ, thế chấp cho cục dự trữ liên bang ỹ tư hữu, “chứng chỉ cục dự trữ liên bang ỹ” do cục dự trữ liên bang ỹ phát hành, đây chính là “đô-la ỹ”. Tính chất và lai lịch của “cục dự trữ liên bang ỹ” trong giới học thuật và giới truyền thông ỹ, là một “vùng cấm” mọi người tự hiểu với nhau mà chẳng cần nói ra. ằng ngày, giới truyền thông ỹ có thể bàn tán về vô vàn vấn đề chẳng có chút uan trọng gì kiểu như “hôn nhân đồng tính”, nhưng những vấn đề uan trọng liên uan đến việc ai đang khống chế chuyện phát hành tiền tệ, liên uan đến lợi ích chi trả lợi tức các khoản vay cá nhân thì lại hầu như chẳng có chữ nào đá động đến. Đọc đến đây, nếu bạn có cảm giác kinh ngạc, vấn đề sẽ trở nên uan trọng, trong khi bạn lại không hay biết. Chương này sẽ nói về bí mật của việc

VietHR

41

thành lập Cục dự trữ liên bang ỹ - vấn đề đã bị giới truyền thông ỹ cố ý “bỏ ua”. hi chúng ta dùng một chiếc kính hiển vi để soi lại giây phút cuối cùng của một sự kiện trọng đại ảnh hưởng đến tiến trình lịch sử thế giới thì sự phát triển của sự kiện sẽ chính xác đến mức ta phải lấy lấy tiếng tích tắc của đồng hồ làm đơn vị đo lường. Ngay 3 thang nam uyền lực đồng tiền lật đổ. 3, ch nh phu dan cư cua y cuoi cung đa bi

Đ B

LL M

Ầ B

ÁI

I

LIÊ

Đêm ngày tháng năm 0, một đoàn tàu rèm che kín mít chậm rãi tiến về phía Nam. Những người ngồi trong toa tàu đều là những nhà tài phiệt ngân hàng uan trọng nhất nước ỹ, không một ai biết được mục đích chuyến đi này. Điểm dừng cuối cùng của đoàn tàu là đảo ekyll thuộc bang Georgia xa mấy trăm dặm nh. Đảo ekyll của bang Georgia là một uần đảo nghỉ đông thuộc sở hữu của những nhân vật giàu có siêu hạng ở ỹ. Các thế lực tai to mặt lớn mà đứng dầu là organ đã thành lập một câu lạc bộ đi săn trên đảo ekyll. ột phần sáu của cải thế giới dồn vào tay các hội viên của câu lạc bộ này, và tư cách hội viên chỉ có thể kế thừa chứ không thể chuyển nhượng. úc này, câu lạc bộ nhận được thông báo có người cần sử dụng hội sở của câu lạc bộ này trong khoảng hai tuần, và như vậy, trong khoảng thời gian này, tất cả các thành viên không được phép sử dụng hội sở. Toàn bộ nhân viên phục vụ của hội sở đều là những người được bố trí đến từ đất liền, chỉ được xưng tên chứ tuyệt đối không được sử dụng họ đối với những người khách đến hội sở này. Trong phạm vi 50 dặm nh, hội sở được đảm bảo rằng xung uanh không có sự xuất hiện của bất cứ tay săn tin nào. Ngay sau khi công việc chuẩn bị hoàn tất, những vị khách này xuất hiện tại hội sở. Tham gia hội nghị tuyệt mật này có: Nelson ldrich, thương nghi s , Chủ tịch ủy ban tiền tệ uốc gia National onetary Commission , ông ngoại của Nelson ockefeller, . iatt ndre , trơ ly bo trương bo tai ch nh y rank anderlip, Chủ tịch National City Bank enry . Davison, cổ đông cao cấp của công ty . organ Charles D. Norton, Chủ tịch irst National Bank Ben amin Strong, trợ lý của . organ và aul arburg, dân di cư gốc Do Thái đến từ Đức. Năm 0 , aul đến ỹ và hùn một khoản vốn lớn vào công ty uhn oeband Company. à đại diện của dòng họ othschild ở nh và háp, đảm nhận chức tổng công trình sư của Cục dự trữ liên bang ỹ kiêm chủ tịch đầu tiên Cục dự trữ liên bang ỹ. Những nhân vật uan trọng này đến hòn đảo nhỏ hẻo lánh mà chẳng có hứng thú gì với việc săn bắn. ọ đến đây với một

VietHR

42

nhiệm vụ chủ yếu là khởi thảo một văn kiện uan trọng: Dự luật dự trữ liên bang (Federal Reserve Act). aul arburg là một cao thủ về lĩnh vực ngân hàng, tinh thông hầu như mọi khâu nhỏ trong hoạt động ngân hàng. Nếu có ai đó thắc mắc với các câu hỏi cần giải đáp, aul không chỉ nhẫn nại trả lời mà còn giảng giải không ngớt về nguồn gốc lịch sử sâu xa của mỗi một khái niệm chi tiết. i cũng khâm phục kiến thức uyên bác trong lĩnh vực ngân hàng của ông. aul hiển nhiên trở thành người khởi thảo đồng thời là người giải đáp mọi vấn đề trong việc xây dựng văn kiện. Nelson ldrich là người ngoại đạo duy nhất trong số những nhân vật có mặt ở đây. Ông phụ trách chỉnh sửa nội dung văn kiện sao cho phù hợp với yêu cầu chính xác của chính trị và có thể được chấp nhận ở uốc hội. Những người khác đại diện cho lợi ích của các tập đoàn ngân hàng khác nhau. ọ tiến hành tranh luận kịch liệt suốt ngày liền xung uanh chi tiết phương án mà aul đề xuất, cuối cùng đã đi đến thống nhất. Do cuộc khủng hoảng ngân hàng năm 0 nên trong mắt người dân ỹ, hình ảnh của các nhà ngân hàng không còn mấy đẹp đẽ. Điều này khiến cho đa số nghị sĩ uốc hội không dám công khai ủng hộ dự luật do các nhà ngân hàng tham gia lập ra. ì vậy, những người này không uản ngại đường xa vạn dặm, lặn lội từ New York đến hòn đảo hoang vắng này để tham gia khởi thảo văn kiện. ơn nữa, cái tên Ngân hàng trung ương nghe có vẻ uá khoa trương. Từ thời Tổng thống efferson đến nay, tên gọi của Ngân hàng trung ương đều có dính dáng đến âm mưu của nhà tài phiệt ngân hàng uốc tế nh, vì thế aul kiến nghị dùng tên “Cục dự trữ liên bang” ederal eserve System để che đậy tai mắt thiên hạ. Thế nhưng, Cục dự trữ liên bang có đầy đủ mọi chức năng của một ngân hàng trung ương, và cũng giống như ngân hàng nh, Cục dự trữ liên bang ỹ được thiết kế theo kiểu tư nhân nắm giữ cổ phần, và ngân hàng sẽ thu được lợi ích rất lớn từ việc đó. Điều khác với ngân hàng thứ nhất và ngân hàng thứ hai là, trong cơ cấu cổ phần của Cục dự trữ liên bang ỹ, 0 cổ phần vốn có của Chính phủ đã bị lấy mất, nó sẽ trở thành một ngân hàng trung ương tư hữu “thuần túy”. Nhằm che đậy bản chất thực của cục dữ trữ liên bang ỹ cũng như để trả lời cho câu hỏi ai là kẻ khống chế cơ uan này, aul đã khéo léo đề xuất ý kiến: “ uốc hội khống chế Cục dự trữ liên bang ỹ, Chính phủ nắm giữ vai trò đại biểu trong hội đồng uản trị, nhưng đa số thành viên của hội đồng uản trị là do hiệp hội ngân hàng trực tiếp hoặc gián tiếp khống chế.” ề sau, trong phiên bản cuối cùng, aul đã đổi thành “thành viên của hội đồng uản trị do tổng thống ỹ bổ nhiệm”, thế nhưng, chức năng chân chính của hội đồng uản trị do ội đồng tư vấn liên bang ederal dvisory Council

VietHR

43

khống chế, và cùng với hội đồng uản trị, ội đồng tư vấn liên bang sẽ định kỳ mở hội nghị “thảo luận” công việc. Thành viên của ủy ban tư vấn liên bang sẽ do chủ tịch hội đồng uản trị của nhà ngân hàng dự trữ liên bang uyết định. Điểm này đã được lấp liếm trước công chúng. ột vấn đề nan giải khác mà aul phải đối phó là làm thế nào để che giấu sự thực rằng, nhân vật chịu trách nhiệm chủ trì Cục dự trữ liên bang là một chuyên gia kỳ cựu của ngân hàng Ne ork. Từ thế kỷ đến nay, hầu hết các thương nhân, chủ trang trại vừa và nhỏ của miền trung tây nước ỹ đã gánh chịu đủ đại nạn của khủng hoảng ngân hàng, cho nên họ ghét cay ghét đắng các chuyên gia ngân hàng đến từ miền đông, và các nghị sĩ của những khu vực này không thể ủng hộ ngân hàng trung ương nếu như nó được chủ trì bởi một nhân vật nào đó từ ngân hàng Ne ork. ì vậy mà aul đã thiết kế nên một phương án giải uyết tài tình để cho nhà ngân hàng địa phương của cục dự trữ liên bang ỹ cấu thành toàn bộ hệ thống. Ngoài những người trong giới ngân hàng, rất ít người biết được rằng. về lý thuyết, việc phát hành tiền tệ và tín dụng của ỹ được tập trung ở Ne ork, nhưng trên thực tế, điều này không hề diễn ra ở Ne ork, và màn kịch này chẳng ua là do các ngân hàng thuộc cục dự trữ liên bang ỹ đã dàn dựng nên mà thôi. Còn có một chỗ thể hiện sự suy nghĩ sâu xa của aul - đặt trụ sở của Cục dự trữ liên bang ỹ tại Washington – trung tâm chính trị của nước ỹ, trong khi New York mới là trung tâm tài chính lớn của đất nước này. ối lo ngại chính của ông xuất phát từ sự kỳ thị của dân chúng đối với các nhà ngân hàng đến từ New York. Điều bận tâm thứ tư của aul là làm thế nào tìm ra nhân viên uản lý cho nhà ngân hàng địa phương trực thuộc Cục dự trữ liên bang ỹ. inh nghiệm làm việc trong uốc hội của Nelson ldrich cuối cùng đã giúp ông tìm được đất dụng võ. Ông chỉ ra rằng, các nghị sĩ miền trung tây nước ỹ thường tỏ rõ mối thù địch với ngân hàng Ne ork, và để tránh mất kiểm soát, tổng thống phải là người đứng ra bổ nhiệm vị trí chủ tịch ngân hàng địa phương và đó không phải là nhiệm vụ của uốc hội. Nhưng điều này đã tạo nên một lỗ hổng pháp luật. Điều chương của hiến pháp ỹ uy định rõ ràng rằng, uốc hội chịu trách nhiệm phụ trách việc uản lý phát hành tiền tệ. iệc Cục dự trữ liên bang gạt uốc hội ra ngoài rõ ràng đã vi phạm hiến pháp. ề sau, uả nhiên điểm này đã trở thành cái cớ để các nghị sĩ chĩa mũi dùi công kích Cục dự trữ liên bang ỹ. Sau khi được dàn xếp chu đáo, dự luật này nghiễm nhiên xuất hiện với hình thức mô phỏng theo sự phân uyền và và cân bằng kiểm soát của hiến pháp ỹ. Tổng thống bổ nhiệm, uốc hội thẩm duyệt, nhân sĩ độc lập nhậm chức chủ tịch hội đồng uản trị, còn các nhà ngân hàng đảm nhận vị trí cố vấn, uả là một thiết kế hoàn hảo!

VietHR

44

B IỂ U

I

I Ờ

W LL Ụ

ỜI ĐI U LIÊ B

Bảy nhân v t uan trọng c a h all hi n tại đã kh ng chế đại bộ h n c c ngành c ng nghi c bản cũng như ngu n v n c a Mỹ. Trong đó, JP Morgan, James J. Hill , eorge Berk (Ch t ch First National Bank) tr c thuộc T đoàn Morgan; b n người c n lại g m John Rockefeller, illiam Rockefeller, James tillman (Ch t ch National City Bank), Jacob chiff (c ng ty Kuhn Loeb) tr c thuộc T đoàn tandard Oil Cities Bank. Đ u m i trung tâm về v n do họ tạo nên đang trở thành thế l c ch yếu kh ng chế nư c Mỹ. [2]
John Moody - người sáng l hệ thống đánh giá đầu tư Moody nổi tiếng, 9

Bảy v tai to m t l n c a h all ch nh là nh ng người th c s điều khiển vi c thành l C c d tr liên bang Mỹ. h i hợ nh nhàng b m t gi a họ v i d ng họ Rothschild c a châu u cu i c ng đã l lên một hiên bản c a ngân hàng nh u c tại Mỹ. S ĐỜI Á IỂ M

Tien than cua ngan hang la cong ty George eabody Company cua nh khong đươc nhieu ngươi biet đen. George eabody von la mot nha buon hoa ua say kho cua vung Baltimore y . Sau khi phat len nhơ mot so thương vu nho, vao nam 35, George đen ondon. Chang thương gia tre nhan thay nganh tai ch nh la mot l nh vưc beo bơ, ben uyet đinh hun von vơi mot so ngươi nưa đe mơ ngan hang erchant Bank. Đay la mot nghiep vu “tai ch nh cao cap” rat hơp thơi khi đo, khach hang chu yeu bao gom Ch nh phu, cac co ng ty lơn va nhưng ngươi rat giau co. o cung cap cac khoan vay cho thương mai uoc te, phat hanh co phieu va cong trai, kinh doanh cac loai hang hoa chu lưc, va đay ch nh la tien than cua ngan hang đau tư ngay nay. Thông ua sư giơi thieu cua cong ty anh em nha Bro n thuoc chi nhanh nh, George eabody đa nhanh chong gia nhap vao giơi tai ch nh nh uoc. hong lau sau, George eabody het sưc kinh ngac khi nhan đươc thư mơi đen dư tiec tư nam tươc Nathan othschild. Đoi vơi chang thương gia tre nay th vinh hanh đo chang khac nao niem hanh dien cua mot t n đo thien chua giao đươc giao hang tiep kien. Nathan đa đi thang vao van đe bang viec đe nghi George eabody giup m nhlam đai dien giao te b mat cua dong ho othschild. Tuy noi tieng la giau co vơi khơi tai san khong lo, song dong ho othschild van bi nhieu ngươi ơ chau u cam ghet va coi thương v thương lưa gat cương đoat tai san cua dan

VietHR

45

chung. Tang lơp uy toc ơ ondon von khong them đưng chung cung hang ngu vơi Nathan, đa nam lan bay lươt thang thưng tư choi lơi mơi cua Nathan. Du đa tao ra the lưc rat manh ơ nh uoc, nhưng dong ho nha othschild luon co cam giac cua ke ngoi “chieu dươi” v bi giơi uy toc co lap. ot nguyen nhan khac khien Nathan chon George eabody v ong ta la ngươi khiem ton nha nhan, tư cach kha tot, lai la ngươi y, sau nay con co the dung vao viec lơn. Đương nhiên là George eabody ho hơi đon nhan lơi đe nghi cua Nathan. Toan bo moi kinh ph giao te đeu do Nathan chi tra, cong ty cua George eabody nhanh chong trơ thanh trung tam giao te noi tieng ondon. Đac biet la vao ngay thang hang nam, tiec mưng nhan ngay le đoc lap nươc y đeu đươc to chưc tai nha George eabody va trơ thanh mot sư kien uan trong trong giơi uy toc ondon [2]. Đam khach khưa cung kho ma h nh dung nổi, vì sao một doanh nhân hết sức bình thường mấy năm trước lại có the cang đang noi nhưng khoan ph chieu đai trong nhưng bưa tiec trang le va xa x kia. ãi đến năm 5 , George eabody vẫn chỉ là một ông chủ ngân hàng nhỏ với khoản tài sản trị giá một triệu bảng nh, nhưng chỉ trong thời gian năm ngắn ngủi sau đó, khối tài sản của vị thường gia này đã đạt mức 0 triệu bảng nh và biến ông trở thành ông chủ nhà băng có máu mặt ở ỹ. Trong thời gian diễn ra cuộc khủng hoảng kinh tế năm 5 tại ỹ do dòng họ othschild giật dây, George eabody dốc hết tiền đầu tư vào công trái đường sắt và công trái Chính phủ ỹ trong khi các ông chủ nhà băng nh đột nhiên bán tống bán tháo tất cả công trái có dính dáng đến ỹ. Cũng trong giai đoạn này, George eabody lâm vào cảnh khó khăn nghiêm trọng. Điều kỳ lạ là, khi George mấp mé bên bờ vực phá sản, ngân hàng nh giống như thiên sứ từ trên trời rơi xuống đã ngay lập tức cung cấp cho ông ta một khoản vay tín dụng trị giá 00 nghìn bảng nh. Chính điều này đã giúp George phục hồi nhanh chóng. à thế là, chẳng hiểu sao, một người cẩn trọng như George eabody lại uyết định mua vào một lượng lớn các loại công trái đang bị các nhà đầu tư ỹ bán đổ bán tháo như rác rưởi. Cuộc khủng hoảng năm 5 hoàn toàn không giống với cuộc suy thoái năm 3 . Chỉ trong một năm thì nền kinh tế ỹ đã hoàn toàn thoát khỏi bóng mây của sự suy thoái. ết uả là các loại công trái ỹ đã khiến cho ông nhanh chóng trở thành người giàu có siêu cấp, điều này tương tự với chiến dịch công trái nh của Nathan năm 5 khiến người ta khiếp đảm. ì George eabody khong co con noi doi nen san nghiep khong lo kia cung chang co ai thưa ke. Ch nh v the ma ong rat kho tam va cuoi cung uyet đinh mơi chang trai tre tuoi unius organ nhap hoi lam an. Sau khi George eabody ngh hưu, unius organ đa nam giư toan bo viec lam an va đoi ten cong ty nay thanh unius S. organ and Company, sau đo đoi ten chi nhanh ơ y thanh . . organ and Company. Nam , trong cuoc hop mat ơ ondon vơi gia toc othschild, dong ho organ đa hoan toan ke thưa moi uan he cua

VietHR

46

George eabody vơi gia toc othschild va đưa moi uan he hơp tac nay phat trien len mot tam cao mơi. Nam 0, organ đau tư mot lương lơn von nham to chưc lai hoat đong thương nghiep cua cong ty đương sat. Ngay 5 thang nam , gia toc othschild va mot so nha ngan hang khac ơ nh đa thanh lap mot to chưc b mat lay ten la “tap đoan hoi nghi ban tron”. y, mot to chưc tương tư cung đươc thanh lap, đưng đau ch nh la dong ho organ. Sau chien tranh the giơi thư nhat, “Tap đoan hoi nghi ban tron” cua y đươc đoi ten thanh “ iep hoi ngoai giao” Council on oreign elation , con ơ nh th đoi thanh “ iep hoi sư vu uoc te hoang gia” oyal nstitute of nternational ffairs . at nhieu uan chưc cua Ch nh phu hai nươc nh va y đeu la nhưng ngươi đươc lưa chon tư hai hiep hoi nay. Nam , organ va Drexel đen ondon tham gia đai hoi cac nha ngan hang uoc te. Ngay khi trơ ve, organ đa đươc ch đinh lam đai dien cao cap cho lơi ch cua dong ho othschild ơ y. oi nghi ondon đi đen mot thống nhất rằng, các công ty organ Ne ork , Drexel hiladenphia , Grenfell ondon , organ ar es Cie aris , . . arburg Company Đưc va y, gan ket hoan toan vơi dong ho othschild. [3] Nam 0 , organ đa mua lai cong ty gang thep Carnegie vơi gia 500 trieu đo la, sau đo cơ cau lai toan bo to chưc nay va bien no thanh Cong ty gang thep y United States Steel Corporation co gia tri thi trương hơn t đo-la,. organ đươc coi la ngươi giau nhat tren the giơi thơi đo, the nhưng, can cư theo bao cao cua Uy ban kinh te lam thơi uoc gia Temporary National conomic Committee , th ong ta ch nam giư co phan cua cong ty m nh. Xem ra, organ vơi tieng tam lưng lay van ch la mot nhan vat dien trươc san khau. F LL U ẦU M

John Rockefeller cha la mot nhan vat t nhieu gay tranh cai trong lich sư nươc y, bi thien ha chup mu la “ngươi mau lanh”. Ten tuoi cua ong gan lien vơi cong ty dau mo noi tieng the giơi. iec buon ban dau mo cua ohn ockefelle bat đau tư thơi ky noi chien y – 5 , va mai đen nam 0, khi thanh lap cong ty dau mo th uy mo lam an cua ong van thuoc vao hang thương thương bac trung. Tư sau khi nhan đươc mot khoan cho vay cơ ban cua ngan hang đo thi uoc gia Cleveland, trong nhay mat, dương như ockefelle đa t m đươc cam giac đ ch thưc cua m nh. Da tam canh tranh theo luat rưng cua nha tai phiet nay đa vươt xa sưc tương tương cua moi ngươi. Nhan thay nganh cong nghiep luyen dau rat co trien vong tot vơi mưc lơi nhuan ngan han rat cao, nhưng ockefelle cung đong thơi nh n thay mot sư that hien nhien: đo la sư canh canh trong l nh vưc

VietHR

47

nay dien ra kich liet ma khong co sư kiem soat, v the, sơm hay muon, cac doanh nghiệp tham gia vao cuoc chơi nay cung se rơi vao canh canh tranh theo kieu tư sat. a đe ton tai, ch co duy nhat mot cach: tieu diet đoi thu canh tranh bang moi gia, khong tư bat cư thu đoan nao. Trươc het, ockefelle khong che cong ty trung gian nhưng khong đe cho ai biet rang m nh đa đe xuat mua lai đoi thu canh tranh vơi gia thap. Neu cư tuyet, đoi thu canh tranh se đoi mat vơi cuoc chien gia ca tham khoc, cho đen khi đoi thu phu phuc hoac pha san mơi thoi. Neu khong hieu ua, sau cung ockefeller se sư dung đen chieu sơ trương cua m nh - bao lưc: đanh cong nhan cua đoi thu canh tranh, phong hoa thieu rui nha xương cua đoi thu. Sau may hiep như vay, so đoi thu may man song sot ch con đem tren đau ngon tay. anh vi lung đoan ba đao như vay, tuy đa gay nen sư cam phan trong giơi kinh doanh, nhưng cung đem lai sư hưng thu cao đo cho nha ngan hang Ne ork. Cac nha tai phiet ngan hang ham me tro lung đoan đa rat han hoan trươc kha nang cua ockefeller. Dong ho othschild van muon t m moi cach khong che nươc y đang ngay cang lơn manh. Tuy nhien, cac manh khoe cua ho toc nay sơm muon đeu that bai. iec khong che mot uoc vương ơ chau u đơn gian hơn rat nhieu so vơi viec khong che mot Ch nh phu dan cư. Sau cuoc noi chien cua y, dong ho othschild bat đau sap xep ke hoach khong che y. e tai ch nh th đa co cong ty organ va cong ty uhn oeb, con trong giơi cong nghiep van chưa co ai th ch hơp. Nhưng g ma ockefeller lam đa thap len mot tia hy vong cho dong ho othschild. Neu như đươc tiep them mot lương tai ch nh lơn th thưc lưc cua nha ockefeller se vươt rat xa so vơi mot vung Cleveland nho nho. othschild đa cư acob Schiff cua cong ty uhn oeb – mot chien lươc gia uan trong nhat cua ho ve tai ch nh ơ y, tham gia vao ke hoach nay. Nam 5, acob Schiff than chinh đen Cleveland đe ch bao ockefeller cach thưc trien khai cac bươc tiep theo trong ke hoach khong che nươc y. Cung vơi sư xuat hien cua acob Schiff la mot lơi the ma ockefeller co nam mơ cung khong dam ngh đen: thong ua ngan hang organ va cong ty uhn oeb, othschild đa khong che 5 thi phan van chuyen đương sat y, đong thơi acob Schiff đang co dư đinh thanh lap cong ty South mprovement Company nham cung cap dich vu van chuyen gia re cho cong ty dau mo cua ockefeller, ma dươi sư khong che gia cươc van chuyen nay, chang co may cong ty luyen dau co the tiep tuc sinh ton. at nhanh chong, ockefeller đa lung đoan hoan toan nganh dau mo cua y, trơ thanh “ ua dau mo” that sư ca ve ngh a đen lan ngh a bong. BS IFF I L Ợ I I S IL

ối uan hệ mật thiết giữa hai dòng họ othschild và Scheff có thể được

VietHR

48

truy ngược về năm 5, khi othschild cha chuyển đến một tòa dinh thự 5 tầng ở ranfurk, và trong nhiều năm liền sống chung với dòng họ Scheff. Cùng là các nhà ngân hàng gốc Do Thái ở Đức nên hai dòng họ này có mối uan hệ hữu hảo kéo dài hàng trăm năm. Năm 5, tròn tuổi, acob Schiff đến ỹ sau một thời gian thực tập ở ngân hàng othschild nh . Sau khi tổng thống incon bị ám sát, acob làm kế toán cho các ngân hàng châu Âu của ỹ, đồng thời cùng thúc đẩy việc xây dựng chế độ ngân hàng trung ương tư hữu của ỹ. ột mục đích khác của acob chính là phát hiện, bồi dưỡng kiến thức cho đại diện của ngân hàng châu Âu, đồng thời đưa họ gia nhập vào các vị trí uan trọng như Chính phủ, tòa án, ngân hàng, công nghiệp, để chờ thời cơ. Ngày tháng năm 5, acob liên kết với công ty uhn oeb, và từ đây trở thành thành viên chủ chốt của công ty. Dưới sự ủng hộ của othschild hùng mạnh, cuối cùng công ty uhn oeb đã trở thành một trong những ngân hàng đầu tư nổi tiếng nhất cuối thế kỷ và đầu thế kỷ 0. M S ILL U Đ Ờ S

Xay dưng đương sat la nganh cong nghiep uan trong đoi hoi nguon tai ch nh lơn. Sư phat trien cua nganh cong nghiep đương sat khong lo tai y chu yeu dưa vao nguon tien tư thi trương von cua nh uoc va cac uoc gia khac ơ chau u. hong che viec phat hanh cong trai đương sat y ơ chau u ch nh la thu đoan cua cac nha tai phiet nham nam giư so phan cua nganh cong nghiep này. Nam 3, cac nha ngan hang uoc te đot ngot siet chat tai ch nh đoi vơi y đong thơi ban thao cong trai cua y. Đieu nay khien cho cong trai đương sat y lam vao canh chơ chieu. Ngay khi cuoc khung hoang ket thuc vao nam , dong ho othschild lap tưc trơ thanh chu nơ lơn nhat cua nganh đương sat y. Ch can cao hưng mot chut, nha tai phiet nay co the bop chet mach mau tai ch nh cua bat ky cong ty đương sat nao cua y. Trong boi canh đo, ames . ill – mot thương gia khơi nghiep vơi nghe van chuyen đương sat bang hơi nươc va than đa - buoc long phai đau uan dươi trương cua cac nha tai ch nh đe co the sinh ton va lơn manh trong sư canh tranh khoc liet cua nganh đương sat. organ ch nh la cho dưa tai ch nh đoi vơi ong ta. ơi sư ung ho cua organ, ames . ill đa thưc hien ke hoach thon t nh hang loat cong ty đương sat đang lam vao canh pha san sau cuoc khung hoang nam 3. Đen nam 3, giac mơ đươc nam giư nganh đương sat xuyen y cua ames . ill cuoi cung đa trơ thanh hien thưc. hi tranh gianh uyen khong che đương sat mien tay Chicago, Burlington and uincy ailroad , ames . ill đa gap phai mot đoi thu rat manh - ien hiep đương sat Thai B nh Dương

VietHR

49

Union acific ailroad do tap toan tai ch nh ockefeller đơ đau. ien hiep nay đa bat ngơ tan cong ong trum van tai đương sat bang viec b mat thu mua co phieu cua cong ty Northern acific do ames . ill kiem soat. hi phat hien ra van đe th ames . ill đa sap mat uyen kiem soat cong ty. ames . ill lap tưc cau vien khan cap ong chu organ luc nay đang trong ky ngh mat ơ chau u. organ lap tưc ra lenh cho thuoc ha phan k ch lai sư khieu chien cua ockefeller. Trong mot thơi gian dai, thi trương co phieu pho all như len cơt sot, nha đau tư tranh nhau mua co phieu cua cong ty đương sat Northern acific như an may cươp chao th khien moi co phieu co khi đa nhay len mưc 1000 USD. ai con ho đanh nhau at co con bi thương, cuoi cung cac nha ngan hang uoc te khong the khong ra mat đieu đ nh, va ket ua cuoi cung la mot cong ty co phan chưng khoan mien Bac Northern Securities Company đươc thanh lap, hai con ho cung nhau kiem soat nganh van chuyen đương sat Bac y. Ngay trong ngay thanh lap cong ty nay, tong thong c inley bi am sat, pho tong thong oosevelt cha len ke nhiem. Dươi sư phan đoi uyet liet cua oosevelt cha, cong ty chưng khoan mien Bac bi “đao luat chong đoc uyen” đươc uoc hoi y thong ua nam 0 cưương che giai the. Sau đo, ames . ill uay hướng đầu tư ve mien Nam, nuot gon nganh van chuyen đương sat tư Colorado thang đen Texas. Đen khi ua đơi vao nam , ames . ill đa t ch gop đươc mot tai san len đen 53 trieu đo la. M W BU

Nam 0 , hai anh em aul va elix tư ranfurk Đưc di cư sang y. ai chang trai nay xuat than trong mot gia đ nh co truyen thong ve nghe ngan hang, rat tinh thong trong l nh vưc nay, đac biet la aul, ngươi đươc goi la cao thu trong giơi tai ch nh thơi đo. othschild to ra rat xem trong tai nang cua aul nen đa đac phai hai anh em tư ngan hang cua dong ho arburg . . arburg and Co đen y von luc nay đang rat can nhan tai. uc nay, dong ho othschild thuc đay ke hoach ngan hang trung ương tư hưu ơ y đa gan ca tram nam, sut sui nhieu phen ma chưa đươc như y. an nay, aul se đam nhan nhiem vu chu cong. Sau khi đen y đươc mot thơi gian, aul đa ket giao vơi cong ty uhn oeb cua acob Schiff, đong thơi cươi con gai cua vơ chong Schiff, con elix cung đa cươi con gai cua Schiff. Colonel ly Garrison - co van tai ch nh suot hai đơi tong thong oosevelt cha va ilson đa nhan xet rang, “ ldrich đang gap phai sư phan đoi tren toan uoc, ch nh ngai aul arburg đa cơ cau lai đe an Cuc dư trư lien bang y. Tr tue thien tai đang sau ke hoach nay đeu bat nguon tư lfred othschild cua ondon.” [4]

VietHR

50

U LIÊ B 1907

I

IÊU M U

I

Ụ M

Nam 03, aul đem cương l nh hanh đong vơi cac ch dan cach thưc ap dung nhưng “kinh nghiem tien tien” cua cac ngan hang trung ương chau u đen nươc y va trao cho acob Schiff. Sau đo, tai lieu nay lai đươc trao cho ames Stillman - C O cua National Citi Bank sau nay la ngan hang oa y va nhom cac nha ngan hang cua Ne ork. oi ngươi đeu cam thay như đươc khai sang nhơ tư tương cua aul. an đe la sư phan đoi cua dan chung đoi vơi ngan hang trung ương tư hưu tang len rat manh. Giơi cong nghiep cung như chu cac doanh nghiep vưa va nho rat ac cam vơi cac nha ngan hang Ne ork. Bat cư đe an nao co lien uan đen ngan hang trung ương tư hưu do cac nha ngan hang đe xuat đeu bi cac nghi s uoc hoi tranh ne giong như tranh benh truyen nhiem vay. Trong mot bau khong kh kho chiu mang đam t nh ch nh tri như vay, viec thong ua đe an ngan hang trung ương nham tao ra lơi the cho cac nha ngan hang ua that la mot đieu vo cung kho khan. Đe xoay chuyen t nh the bat lơi, mot cuoc khung hoang tai ch nh khong lo đa bat đau đươc ngh đen. Trươc het, trong dư luan bat đau xuat hien nhưng khai niem tai ch nh mơi. Ngay thang nam 0 , mot bai viet cua aul vơi tieu đe “ huyet điem va Nhu cau cua he thong ngan hang chung ta” Defects and Needs of Our Banking System đa đươc cong bo đe roi tư đay, aul trơ thanh ngươi co suy hang đau cho che đo ngan hang trung ương ơ y. hong lau sau đo, tai hoi nghi danh cho cac thương gia Ne ork, acob Schiff đa tuyen bo rang “nếu kh ng đ s c kiểm so t ngu n v n t n d ng, ngân hàng trung ư ng c a ch ng ta sẽ hải trải ua một cuộc kh ng hoảng tài ch nh ghê g m v i t m ảnh hưởng sâu rộng nhất.” [5] Giong như thơi ky 3 , 5 , 3, va 3, cac nha ngan hang đa sơm nh n ra hien tương bong bong xuat hien trong sư phat trien ua nong cua nen kinh te, va đay cung la ket ua tat yeu cua viec khong ngưng nơi long vong uay lưu chuyen tien te. Noi mot cach h nh tương, toan bo ua tr nh nay giong như viec nuoi ca trong ho. iec che nươc vao ho ca cung giong như chuyen nơi long vong uay lưu chuyen tien te hay bơm mot lương lơn tien vao nen kinh te. Sau khi nhan đươc mot lương lơn tien đươc bơm vao nay, dươi sư me hoac cua tien bac, cac nganh cac giơi bat đau ngay đem kho sơ, no lưc sang

VietHR

51

tao ra cua cai, va ua tr nh nay giong như viec ca trong ho ca ra sưc hap thu cac thanh phan dinh dương đe ngay cang beo map. hi nhan thay thơi cơ thu nhap đa ch n muoi, cac nha ngan hang se đot ngot siet chat vong uay lưu chuyen tien te, rut can nươc trong ho, va phan lơn ca trong ho luc nay ch biet tuyet vong chơ đơi giay phut bi tom gon. Nhưng ch co cac ong trum ngan hang lơn nhat mơi biet đươc đau la thơi điem bat đau hut nươc vơt ca. Ngay sau khi mot uoc gia thanh lap che đo ngan hang trung ương tư hưu, viec kiem soat ua tr nh rut nươc hơt ca cua đam tai phiet ngan hang lai cang trơ nen de dang hơn bao giơ het. uy tr nh phat trien, suy thoai kinh te, t ch luy va boc hơi tai san đeu la ket ua tat yeu tư viec “nuoi dương” mot cach khoa hoc cua cac nha ngan hang. organ va cac nha ngan hang uoc te sau lưng ong ta đa t nh toan mot cach ch nh xac thanh ua dư t nh cua cơn bao tap tai ch nh lan nay. Trươc het la tro “rung cay doa kh ”, lam chan đong xa hoi y, đe “thưc te” ch ro rang mot xa hoi khong co ngan hang trung ương se yeu ơt đen the nao. Tiep đen la tro bop nghet va sap nhap cac đoi thu canh tranh vưa va nho, đac biet la nhưng cong ty đau tư uy thac mua ban, khien cac nha ngan hang kho chiu. Cac cong ty đau tư uy thac thơi đo đang nam giư nhieu nghiep vu ma ngan hang khong the kinh doanh, trong khi đo, Ch nh phu lai het sưc thong thoang ve mat uan ly. Tat ca nhưng đieu nay khien cho cac cong ty đau tư uy thac thu nhan nguon von xa hoi ua mưc va đau tư vao cac nganh nghe co rui ro cao hay thi trương co phieu. Đen khi cuoc khung hoang bung phat vao thang 0 nam 0 , khoang mot nưa cac khoan gưi ngan hang ơ Ne ork đeu bi cac cong ty đau tư uy thac gan nơ vơi lai suat cao đe đau tư vao thi trương co phieu va cong trai co mưc rui ro cao, va như vay, ca thi trương tai ch nh rơi vao trang thai đau cơ cưc đo. Trong suot may thang trươc thơi gian nay, organ đi “ngh mat” lien tuc giưa ondon va aris. Theo sư hoach đinh cong phu cua cac nha tai ch nh uoc te, organ trơ ve y. hong lau sau, ơ Ne ork bong nhien co tin đon rang nickerbocker Trust – mot cong ty uy thac mua ban lơn thư ba nươc y sap pha san. ơi đon đai như vi rut đoc hai lan ra khap Ne ork vơi toc đo chong mat. Nhưng ngươi co tai khoan tiet kiem ơ ngan hang vo cung hoang sơ chen chuc nhau sap hang suot sang thau đem trươc cưa cac cong ty uy thac mua ban đe chơ rut het tien trong tai khoan cua ho. Con ngan hang th yeu cau cac cong ty uy thac mua ban nay phai lap tưc hoan nơ. Do phai đoi mat vơi sưc ep tư hai ph a nen cac cong ty đau tư uy thac ch con biet cach vay tien thi trương co phieu argin oan , lai suat vay trong nhay mat đa nhay len cai gia trơi ơi 50 . Đen ngay thang 0, giao dich thi trương co phieu hau như rơi vao trang thai đong bang.

VietHR

52

uc nay, organ xuat hien vơi bo mat cua mot vi chua cưu the. i chu tich Sơ giao dich chưng khoan Ne ork t m đen phong lam viec cua organ cau cưu. ơi giong run ray, ong ta cho organ biet rang neu trươc ba giơ chieu ma khong the tap trung đu 5 trieu đo la th t nhat 50 doanh nghiep se pha san, va ngoai viec đong cưa sơ giao dich ra, ong ta khong con lưa chon nao khac. ai giơ chieu, organ trieu tap khan cap hoi nghi cac nha ngan hang, va trong vong phut, cac nha ngan hang đa gom đu tien. organ lap tưc cho ngươi đen sơ giao dich chưng khoan tuyen bo se mơ rong bien đo cho vay vơi lai suat 0 , ca sơ giao dich ngay tưc khac vang len mot trang hoan ho. Ch trong mot ngay, nguon von cưu trơ khan cap đa het veo, lai suat lai bat đau sot manh. Tam nha ngan hang va cong ty uy thac mua ban đa đong cưa. organ voi t m đen ngan hang thanh toan Ne ork, yeu cau phat hanh ngan phieu đinh mưc - mot nguon tien tam thơi - đe ưng pho vơi sư thieu hut hien kim nghiem trong. Thư bay ngay thang , organ bat đau trien khai ke hoach ma ong đa nung nau tư lau nham cưu van cong ty ooreand Schley đang chao đao trong mưa gio. Cong ty nay đa lun sau vao khoan nơ 5 trieu USD, sap phai đong cưa. Nhưng công ty nay lai la chu nơ ch nh cua Cong ty Tennessee Coal and ron Company, va neu cong ty nay phai tuyen bo pha santh thi trương co phieu Ne ork se hoan toan sup đo, hau ua lien uan se kho lương het. organ cho mơi tat ca cac nhan vat tai to mat lơn trong giơi tai ch nh Ne ork đen thư vien cua ong, cac nha ngan hang thương mai đươc bo tr trong phong sach ph a đong, trong khi ong tong cua cong ty uy thac mua ban đươc sap xep ơ phong sach ph a tay, con cac nha tai ch nh đưng ngoi khong yen lo cho so phan cua m nh theo sư sap xep cua organ. organ thưa biet rang nguon tai nguyen khoang sat va than đa cua cac bang Nash, labama, Georgia thuoc uyen nam giư cua cong ty Tennessee Coal and ron Company se giup tang cương vi the ba chu gang thep do argan dưng nen Dươi sư che ươc cua phap lenh chong lung đoan, organ khong the nuot troi mieng moi beo bơ nay, ma cuoc khung hoang lan nay đa đem đen cho ong ta mot cơ hoi hiem co. Đieu kien cua organ la, đe cưu van cong ty Tennessee Coal and ron Company cung như ca nganh uy thac mua ban, cac cong ty uy thac mua ban can phai huy đong nguon von 5 trieu đo la đong thơi mua lai uyen nơ cua Cong ty khai khoang va luyen thep Tennessee tư tay oore va Schley. Cuoi cung, dươi ap lưc pha san can ke va sư met moi do lo ngh , cac ong chu cua cac cong ty đau tư đa phai đau hang organ. Ngay sau khi thau tom đươc mieng moi beo la Cong ty Tennessee Coal and ron nay, organ vui mưng khon xiet, nhưng van con mot cưa ai cuoi cung phai vươt ua - tong thong oosevelt cha , ngươi luon luon phan đoi t nh trang lung đoan. Toi chu nhat ngay 3 thang , organ phai ngươi đen ashington ngay trong đem vơi nhiem vu phai lay đươc phe chuan cua tong

VietHR

53

thong trươc khi thi trương co phieu mơ cưa vao sang thư hai. Ngan hang khung hoang, hoang loat doanh nghiep đong cưa, ngươi dan tưc gian v đa mat đi tat ca cua cai. Đieu nay đa tao nen sư khung hoang trong ch nh uyen khien cho oosevelt cha khong the khong dưa vao sưc manh cua organ đe on đinh đai cuoc, trong thơi khac cuoi cung, ong ta đa buoc phai đat but ky vao ban ha thanh lien minh. hi đo ch con 5 phut nưa la đen giơ thi trương co phieu ngay thư hai mơ cưa! Tin tưc nhanh chong lan khap thi trương New York. organ đa mua lai Công ty Tennessee Coal and ron vơi gia sieu re 5 trieu đo-la, trong khi gia tri thưc cua cong ty nay theo t nh toan cua ohn oody t nhat cung khoang t đô-la [6] oi mot cuoc khung hoang tai ch nh đeu la đinh hương ch nh xac cho sư bung no nhưng am mưu đa nung nau tư lau, lau đai tai ch nh mơi tinh nguy nga rưc rơ luon la đươc xay tren đong hoang tan đo nat cua hang ngan hang van ngươi pha san.
-----------------------------------[1] John Maynard Keynes, ậu Consequences of the Peace), 1919. uả kinh tế của òa bình The conomic

[2] Alan Greenspan, àng và Sự tự do kinh tế Gold and conomic reedom), 1966. [3] Murray N. Rothbard , Keynes (Keynes, the Man). [ ] Sách đã dẫn. [5] Sách đã dẫn. [6] Eustace Mullins, Trật tự thế giới (The World Orde: A Study in the Hegemony of Parasitism) - Staunton, Virginia : Ezra Pound Institute, 1985;

VietHR

54

"C c d tr liên bang Mỹ và c c nhà tài hi t ngân hàng nắm gi c c d tr liên bang có thể d ng khả năng điều chỉnh lãi suất nh nhàng để khiến cho gi th trường dao động lên xu ng một c ch hài h a như con lắc, cũng có thể điều chỉnh mạnh lãi suất để khiến cho gi cả th trường dao động d dội, bất kể là t nh h nh nào, nó sẽ nắm gi tin t c nội bộ c a t nh h nh tài ch nh và biết trư c s thay đổi sắ đến c a s vi c. Đây là điều mà kh ng có một ch nh h nào có thể có được, uyền biết trư c (th ng tin th trường) kỳ lạ nhất và nguy hiểm nhất mà giai cấ đ c uyền thiểu s nắm gi . H th ng này là thuộc tư h u, toàn bộ m c đ ch v n hành c a nó ch nh là lợi d ng tiền c a người kh c để thu được lợi nhu n l n nhất có thể. Họ biết được khi nào th có thể tạo ra kh ng khoảng để đạt đến t nh h nh có lợi nhất đ i v i họ. Tư ng t , họ cũng biết hải dừng kh ng hoảng vào l c nào là th ch hợ nhất. Khi tài ch nh được kh ng chế th vi c lạm h t tiền t và siết ch t tiền t đều có hi u suất như nhau đ i v i m c đ ch c a họ." ng s es L n be g

Đ B I -B I I U U Ể L Á

Đ

I

Tư cuoi the ky , trong nhan thưc cua cac nha ngan hang uoc te đoi vơi tien bac lai co them mot sư khac biet mơi. Chau u bươc sang the ky 0, cac nha tai phiet ngan hang đa t m ra mot the che tien te phap đinh hieu ua cao hơn va cung phưc tap hơn. Tien te phap đinh đa thoat ly triet đe khoi sư khong che cưng ran cua vang va bac đoi vơi tong lương tien cho vay, khien cho viec khong che tien te cang them mem deo nhưng cung k n đao hơn. Trong khi hieu đươc rang lơi ch thu đươc tư viec tang cương cung ưng tien te vo han ton that hơn rat nhieu so vơi lơi tưc cac khoan vay ma lam phat tien te đem lai, cac nha ngan hang ben lap tưc trơ thanh nhưng ngươi ung ho cuong nhiet nhat cho tien te phap đinh. Bang viec phat hanh them tien vơi toc đo nhanh manh, cac nha ngan hang đa tươc đoat toan bo cua cai gia tri nhat cua dan chung tren ca nươc, ma so vơi phương thưc ngan hang cương che phat mai tai san cua ngươi khac, th lam phat tien te “van minh” hơn nhieu, đong thơi cung t gap phai sư khang cư cua ngươi dan hơn, tham ch con kho ma phat hien ra. Dươi sư tai trơ cua cac nha ngan hang, cac nghien cưu kinh te hoc ve lam phat tien te dan chuyen hương sang uy đao cua tro chơi so hoc đơn thuan. hai niem lam phat Currency nflation do viec phat hanh them tien giay gay

VietHR

55

nen đa hoan toan bi ly luan lam phat gia ca

rice nflation che khuat.

uc nay, ngoai che đo dư trư vang cuc bo ractional eserve cung như viec cat đưt moi uan he giưa tien te va cong trai uoc gia, cac nha ngan hang lai co them mot cong cu lơi hai hơn: lam phat tien te Currency nflation . Tư đay, cac nha ngan hang đa thưc hien sư chuyen bien đay kich t nh tư ngươi bao ve vang trơ thanh ke thu khong đoi trơi chung đoi vơi vang. B nh luan cua eynes đoi vơi lam phat tien te co the noi la vo cung sac ben “Á d ng bi n h này, Ch nh h có thể t n thu toàn bộ c a cải c a người dân một c ch b m t mà khó b h t gi c, trong một tri u người th t khó có một người có thể h t hi n ra hành vi ăn cắ này.” Noi mot cach ch nh xac th viec sư dung bien phap nay ơ la cuc dư trư lien bang y tư hưu ma la Ch nh phu. y khong phai

U

M 9 2

Th Ba, v hi u trưởng c a Trường Đại học Princeton sẽ tr ng cử th ng đ c bang Ne Jersey c a c c bạn. Th ng 11 năm 191 , ng ta sẽ đắc cử tổng th ng Hoa Kỳ. Th ng năm 191 , ng ta sẽ tiế t c t i đắc cử thêm một nhi m kỳ n a. Và đó sẽ là một trong nh ng tổng th ng vĩ đại nhất trong l ch sử Hoa Kỳ. ài hát bi u của abbi te hen ở New Jersey n m 9 0 ise - ngươi sau nay trơ thanh co van than can cua tong thong ilson co the dư đoan ch nh xac ket ua tong tuyen cư bau tong thong trươc hai nam, tham ch la ket ua bau thong thong cua nam sau, hoan toan khong phai v trong tay ong ta that sư co mot ua cau than ky cua cac phu thuy, ma bơi v moi ke hoach đeu la viec đa đươc cac nha ngan hang vach ra san. hong ngoai dư t nh cua cac nha ngan hang uoc te, ua thưc cuoc khung hoang kinh te nam 0 đa gay chan đong rat lơn đen xa hoi y. Sư phan no cua dan chung đoi vơi cong ty đau tư uy thac, sư hoang mang đoi vơi viec cac ngan hang đong cưa, sư de chưng va sơ hai đoi vơi the lưc cua cac ong trum tai ch nh pho all hoa vao nhau tao thanh trao lưu phan đoi manh me moi sư lung đoan tai ch nh đa cuon ca nươc y vao cuoc. Woodro ilson - hieu trương Trương đai hoc rinceton - ch nh la mot phan tư suc soi phan đoi lai sư lung đoan tai ch nh đo. rank anderlip - Chu tich National City Bank đa tưng noi rang: “T i viết thư mời oodro ilson hi u trưởng Trường đại học Princeton tham gia một buổi dạ ti c và h t biểu di n thuyết. Để cho ng ta biết được đây là một c hội trọng đại, t i đã nói rằng thượng ngh sĩ ldrich cũng hải đến tham d và h t biểu di n thuyết. Câu trả

VietHR

56

lời c a tiến sĩ ilson đã khiến t i kinh ngạc, ng ta đã thẳng thừng từ ch i h t biểu di n thuyết chung v i thượng ngh sĩ ldrich.” [7] Thương nghi s ldrich khi đo la ngươi rat co the lưc vơi 0 nam lam viec trong uoc hoi nhưng co đen 3 nam ơ vi tr thương nghi s , lai la Chu tich uy ban tai ch nh thương vien co uyen lưc rat lơn, ban than la cha vơ cua ohan ockefeller con, co moi ua lai vo cung mat thiet vơi giơi ngan hang pho Wall. Nam 0 , ong ta đa đe nghi rang, trong t nh huong khan cap, ngan hang co the phat hanh tien te, va dung phieu cong trai cua Ch nh phu lien bang, Ch nh phu bang va Ch nh phu đia phương cung vơi phieu cong trai đương sat lam tai san the chap. ay that, rui ro đa co Ch nh phu va ngươi dan cang đang, con cho ngon lanh th cac nha ngan hang hương ca, đieu nay khien ngươi ta khong the khong bai phuc thu đoan cua pho all. Cai đe an nay đươc goi la “Đao luat tien te khan cap” mergency Currency ct , va trơ thanh cơ sơ lap phap cho đe an cuc dư trư lien bang y 5 nam sau đo. Thương nghi s ldrich đươc coi la ngươi phat ngon cua pho all. oodro ilson tot nghiep đai hoc rinceton nam , sau đo hoc them nganh luat ơ đai hoc irginia, vao nam bao ve thanh cong luan an tien s ơ đai hoc ohn opkins. Nam 0 , oodro ilson ch nh thưc trơ thanh hieu trương đai hoc rinceton. ơi hoc van uyen tham, ong luon phan đoi manh me sư lung đoan tai ch nh, va đương nhien la khong muon gan gui vơi ngươi phat ngon cua cac trum tai ch nh. ac du hoc cao hieu rong va co mot trai tim bac ai, song, vi hieu trương trương đai hoc Princeton cung kho ma hieu het đươc ky xao kiem tien cua cac nha ngan hang pho all. Đam tai phiet ngan hang hieu ro rang, ilson la mot ngươi noi tieng chuyen phan đoi sư lung đoan tai ch nh, mot nhan tai vơi h nh tương trong sang, va đo ua that la mot vien ngoc thuan khiet kho co đươc. the, cac ong trum nha bang ngam ngam đo tien đau tư vao ilson, ra sưc “đeo got” hong dung ong vao viec lơn. Cung may la Cleveland Dodge - chu tich cua ngan hang đo thi uoc gia Ne ork lai la ban hoc cua ilson ơ đai hoc rinceton. Nam 0 , viec ilson nham chưc hieu trương cua rinceton mot cach thuan lơi ch nh la ket ua cua sư ho trơ to lơn ve tai ch nh cua Dodge. Co đươc mot moi uan he không đơn gian như vay, dươi sư sap đat cua cac nha tai phiet ngan hang, Dodge bat đau loan tin ơ pho all rang ilson đươc dư đoan se trơ thanh tong thong tương lai. ot ngươi mơi nham chưc hieu trương đươc may nam ma đot nhien co ngươi tung ho la tong thong tương lai, th viec mưng tham cung la chuyen thương t nh cua con ngươi. Đương nhien, viec đươc tung ho như vay luon phai tra gia. ilson bat đau uay lưng vơi phong trao phan đoi lung đoan tai ch nh

VietHR

57

va x ch gan lai vơi pho all. ua nhien, dươi sư ung ho cua cac ong chu pho all, ilson nhanh chong trơ thanh thong đoc cua bang Ne ersey vao nam 1910. Trong nhưng trương hơp cong khai, ilson van nghiem khac ch tr ch pho all lung đoan tai ch nh, nhưng trong long ong ta cung hieu rang đia vi va tien đo ch nh tri cua ong ta se phai hoan toan dưa vao the lưc cua cac nha ngan hang. Cac nha ngan hang khoan dung va kiem che mot cach la thương trươc sư đa k ch cua ilson, hai ben đa duy tr mot sư hieu ngam kheo leo ma chang can phai noi ra. Trong khi uy t n va thanh danh cua ilson ngay cang len cao, cac nha ngan hang đa nang trong keo cơ gay uy tranh cư tong thong cho ong. Dodge thanh lap mot van phong uyen uy tranh cư cho ilson tai so đai lo Broad ay Ne ork, đong thơi mơ tai khoan ơ ngan hang, va Dodge đa gop mot tam chi phieu tri gia 000 đo-la. Bang phương thưc chuyen phat nhanh, Dodge đa uyen gop đươc mot khoan kinh ph cưc lơn tư cac nha tai phiet ngan hang, va /3 nguon kinh ph trong tong so uyen gop đươc đeu do nha tai phiet ngan hang lơn nhat pho all đong gop. [8] Sau khi đươc đe cư tranh cư tong thong, trong niem vui kho kiem che noi, ilson đa viet thư cho Dodge va noi rang “That la khong the tương tương niem vui cua toi”. Tư đay, ilson đa hoan toan doc sưc cho hoai bao cua cac nha ngan hang. ơi tư cach la ngươi tham gia tranh cư cua đang dan chu, ilson đa mang tren vai m nh trong trach cung niem hy vong vo cung cua đang nay, cơn khat uyen lưc cua đang dan chu von đa mat chiec ghe tong thong trong nhieu nam cung chang khac g cơn khat cua ilson. Thach thưc lơn nhat luc nay cua ilson ch nh la đương kim tong thong Taft – ngươi khi đo con chưa đươc biet đen tren toan uoc – va so vơi ilson th ro rang đương kim tong thong Taft co lơi the hơn rat nhieu. Trong khi Taft đang tư tin chuan bi bươc vao nhiem ky tong thong thư hai va to y chưa san sang bat đen xanh cho đao luat cua ldrich th mot sư viec ky la chưa tưng thay đa xay ra: cưu tong thong oosevelt cha - ngươi tien nhiem cua Taft đa đot nhien chen ngang, ra tham gia tranh cư tong thong, that la hoa vo đơn ch cho Taft cua đang cong hoa lan ngươi “thay ca” do oosevelt cha lưa chon. Nam đo oosevelt cha nhơ ep buoc cơ uan chưng khoan mien bac giai the ma tieng tam lưng lay, va đươc tieng la cương uyet vơi nan lung đoan, va sư xuat hien đot ngot cua ong ta se xam hai nghiem trong đen phieu bau cua Taft. Tren thưc te, sau lưng cua ba ưng cư vien nay đeu co sư ung ho cua cac nha tai phiet ngan hang. Dươi sư dan xep cua pho all, oosevelt cha ua nhien “khong can than” đa gay hai nang ne cho Taft, khien ilson trung cư thuan lơi. an kich nay tuy khuc đieu co khac nhưng cach die n th lai hay như

VietHR

58

man kich cua nam khi ma Bush cha bi erry cươp mat mot lương lơn phieu bau ma that bai bat ngơ trươc đoi thu mơi Clinton.

I

M I

LIÊ B

M ?

Nhieu nam nay, van đe ai đang nam giư Cuc dư trư lien bang y van luon la mot đe tai k n như bưng. Ban than Cuc dư trư lien bang y th luon uanh co up mơ. Giong như ngan hang nh uoc, Cuc dư trư lien bang y cung giư k n thong tin ve cac co đong. a nghi s right atman đam nhan chưc chu tich ngan hang a vien va uy ban tien te đen 0 nam, trong đo co 0 nam lien ong khong ngưng đe xuat phương an phe bo Cuc dư trư lien bang y, va ong cung luon đe y đen van đe rot cuoc ai đang nam giư Cuc dư trư lien bang y. B mat nay cuoi cung đa đươc he lo. ustace ullins - tac gia cuon sach “B mat cua cuc dư trư lien bang y” Secrets of ederal eserve - đa trai ua hơn nưa the ky nghien cưu va thu thap đươc giay phep kinh doanh Organi ation Certificates sơm nhat cua ngan hang Cuc dư trư lien bang y, tren đo ghi ro rang gia tri moi mot co phan cau thanh cua Cuc dư trư lien bang. Ngan hang Ne ork cua cuc dư trư lien bang y la ngan hang khong che thưc te cua he thong Cuc dư trư lien bang y, tong lương co phan phat hanh theo đang ky trong van ban gưi cơ uan kiem toan ngay thang 5 nam la 03053 co phan, trong đo: • Ngan hang National City Bank of Ne ork dươi sư khong che cua cong ty ockefeller va uhn oeb, tưc la tien than cua ngan hang oa y, nam giư so co phan lơn nhat, giư 30.000 co phan. • Ngan hang irst National Bank cua organ nam giư 5000 co phan.

Sau khi sap nhap vao nam 55 thanh ngan hang oa y, hai cong ty đa nam giư gan so co phan cua ngan hang Ne ork thuoc Cuc dư trư lien bang y, va tren thưc te, no đa uyet đinh chiec ghe chu tich cua Cuc dư trư lien bang, viec tong thong y bo nhiem chưc chu tich ch la mot h nh thưc sơ sau ma thoi, con viec lay y kien uoc hoi lai cang giong mot man kich lươt ua. • Ngan hang thương mai uoc gia New York (National Bank of Commerce of Ne ork City cua aul ahlberg nam giư 000 co phan. • Ngan hang anover Bank cua dong ho othschild đam nhan chưc chu tich vơi uyen sơ hưu 0. 00 co phan.

VietHR

59

• Ngan hang Chase National Bank nam giư 000 co phan. • Ngan hang Chemical Bank nam giư 000 co phan. Tong cong sau ngan hang nay đa nam giư 0 co phan ngan hang Ne ork thuoc Cuc dư trư lien bang y, đen nam 3, ho đa nam giư tong cong la 53 lương co phan. Sau khi đieu ch nh, t le nam giư co phan cua ho la: Ngan hang oa y 5 , Chase anhattan , organ Guaranty Trust , [11] Manufacturers Hanover 7%, Chemical Bank 8%. Tổng vốn đăng ký của ngân hàng Ne ork thuộc Cục dự trữ liên bang ỹ là 3 triệu đô-la, nhưng việc các ngân hàng kể trên có chi ra khoản tiền này hay không vẫn là một câu đố. Có một số nhà sử học cho rằng các ngân hàng chỉ chi ra một nửa hiện kim, trong khi một số nhà sử học khác thì cho rằng, về cơ bản, các ngân hàng không chi ra bất cứ hiện kim nào mà chỉ dùng hối phiếu để chi ra, và trên tài khoản của Cục dự trữ liên bang ỹ mà bản thân họ đang sở hữu chỉ là sự biến động của mấy con số mà thôi, còn sự vận hành của Cục dự trữ liên bang ỹ thực ra chính là việc “dùng giấy thế chấp phát hành ra giấy”. Chẳng thế mà một nhà sử học đã mỉa mai rằng hệ thống ngân hàng dự trữ liên bang không mang tính chất “liên bang”, cũng chẳng có “dự trữ”, và cũng không phải là ngân hàng nốt. Ngày 5 tháng năm , Ủy ban Đối ngoại của Chính phủ thượng nghị viện ỹ Government ffairs đã công bố báo cáo về lợi tức của các công ty chủ chốt của nước ỹ. Báo cáo này cho thấy rằng, 0 vị trí thành viên hội đồng uản trị là do người của các ngân hàng kể trên nắm giữ đến từ 30 công ty chủ yếu nhất của ỹ, tính bình uân tại mỗi một công ty chủ chốt có 3, ghế trong hội đồng uản trị thuộc về các nhà ngân hàng. Trong đó, ngân hàng oa ỳ đã khống chế công ty organ ghế; Ngân hàng Chamical ghế; anover De ghế. ghế hội đồng uản trị; ghế; Chase anhattan -

Ngày 3 tháng năm , khi Cục dự trữ liên bang ỹ uyết định bán cổ phần ra công chúng, thời báo Ne ork đã công bố cơ cấu cổ phần của các ngân hàng chủ yếu như sau: • National City Bank đã phát hành 50.000 cổ phiếu, ames Stillman nắm giữ . cổ phần; công ty organ nắm giữ .500 cổ phần; illiam ockefeller nắm giữ 0.000 cổ phần; ohn. ockefeller nắm giữ 50 cổ phần. • Ngân hàng thương mại uốc gia Ne ork đã phát hành 50.000 cổ phiếu, George Berknắm giữ 0.000 cổ phiếu; công ty organ 00 cổ phần; ary ariman - 5 50 cổ phần; aul ahlberg - 3000 cổ phần; acob

VietHR

60

Schiff - 000 cổ phần,

organ con - 000 cổ phần.

• Ngân hàng Chase, George Berk nắm giữ 3 0 cổ phiếu. • Ngân hàng anover, ames Still nắm giữ ockefeller nắm giữ 5 0 cổ phần. 000 cổ phần; illiam

ể từ khi thành lập vào năm 3 đến nay, Cục dự trữ liên bang đã cho thấy một sự thật không thể bao biện rằng các nhà ngân hàng đang thao túng mạch máu tài chính, mạch máu công thương nghiệp và mạch máu chính trị của nước ỹ. ơn thế nữa, các nhà ngân hàng của phố all đều có mối uan hệ mật thiết với dòng họ othschild của thành ondon. Benjamin Strong - C O của Bankers Trust - được chọn làm chủ tịch hội đồng uản trị của ngân hàng New York thuộc Cục dự trữ liên bang ỹ khóa thứ nhất. “Dưới sự khống chế của Strong, hệ thống dự trữ liên bang đã hình thành mối uan hệ khăng khít chặt chẽ với ngân hàng nh uốc và ngân hàng rance. Ben amin Strong giữ chức chủ tịch ngân hàng Cục dự trữ liên bang ỹ ở Ne ork mãi đến năm thì đột ngột tử vong, trong khi uốc hội đang điều tra hội nghị bí mật của hội đồng uản trị Cục dự trữ liên bang cũng như giới chóp bu của ngân hàng trung ương châu Âu, và những hội nghị bí mật này đã dẫn đến cuộc đại suy thoái năm .” [12]

IĐ B M

U

Ó M

LIÊ

ề sau, ilson đã tự thừa nhận rằng, ông ta chỉ được phép chỉ định một thành viên trong hội đồng uản trị của Cục dự trữ liên bang ỹ, và các thành viên còn lại đều do các nhà ngân hàng của Ne ork lựa chọn. Trong uá trình đề cử và bổ nhiệm aul ahlberg vào vị trí chủ tịch hội đồng uản trị, thượng nghị viện yêu cầu ông phải có mặt tại uốc hội để trả lời chất vấn vào tháng năm , chủ yếu là tìm hiểu vai trò của ông trong uá trình soạn thảo dự luật Cục dự trữ liên bang, nhưng rốt cuộc, aul đã từ chối thẳng thừng. Trong thư gửi cho uốc hội, ông tuyên bố rằng việc trả lời bất cứ chất vấn nào theo yêu cầu đều có thể sẽ ảnh hưởng đến vai trò của ông trong hội đồng uản trị Cục dự trữ liên bang, vì vậy ông uyết định từ chối việc tiếp nhận đề cử vào chức chủ tịch hội đồng uản trị Cục dự trữ liên bang ỹ. Thời báo Ne ork ngay lập tức lên tiếng minh oan cho aul, và trong số báo ngày 0 tháng năm , tờ báo này đã chỉ trích thượng nghị viện không nên chất vấn aul một cách hồ đồ như vậy. iển nhiên aul là nhân vật trung tâm của Cục dự trữ liên bang ỹ. Nếu không có ông, chắc chẳng có người thứ hai nào biết được Cục dự trữ liên bang ỹ rốt cuộc vận hành như thế nào. Đối mặt với thái độ cứng rắn của ông, uốc

VietHR

61

hội chỉ còn cách gật đầu và đưa ra một danh sách các câu hỏi trước khi ông nhậm chức, và nếu như có câu hỏi nào aul cảm thấy “sẽ ảnh hưởng đến vai trò của mình”, ông ta có thể không trả lời, và cuối cùng thì aul đã đành miễn cưỡng đồng ý, nhưng yêu cầu được gặp mặt phi chính thức. Ủy ban hỏi: Tôi biết ngài là người của Đảng Cộng hòa, nhưng ngay khi oosevelt tham gia tranh cử thì ngài lại trở thành người đồng tình và ủng hộ của Wilson Đảng Dân chủ aul đáp: Đúng vậy. Ủy ban hỏi: Nhưng anh Cộng hòa ” aul đáp: Đúng vậy. [13] Điều thú vị là, ba cổ đông của công ty uhn oeb lại ủng hộ ba người khác nhau ra tranh cử tổng thống, trong số đó Otto ahn ủng hộ Roosevelt cha. Giải thích của aul là ba người này không can thiệp vào uan điểm chính trị của nhau, bởi vì “tài chính và chính trị không liên uan đến nhau”. aul vượt ua cuộc điều trần của uốc hội một cách thuận lợi, trở thành chủ tịch thứ nhất của cục dự trữ liên bang ỹ, sau đó trở thành phó chủ tịch hội đồng uản trị. Ngoài aul ra, bốn thành viên khác của hội đồng là: • • • • • dolph iller, nhà kinh tế học, xuất thân từ đại học Chicago do ockefeller tài trợ và đại học avard do organ tài trợ. Charles amlin, từng đảm nhiệm chức trợ lý bộ trưởng tài chính. rederick Delano, thông gia của oosevelt, nhà ngân hàng đường sắt. . .G arding Chủ tịch irst National Bank of Atlanta. Thomas D. ones được tổng thống Wilson đích thân tiến cử đã bị bộ tư pháp ỹ điều tra và khởi tố, về sau tự rút lui khỏi hội đồng uản trị. elix arburg của ngài lại ủng hộ Taft Đảng

ai thành viên khác là bộ trưởng tài chính và kiểm toán viên tiền tệ.

VietHR

62

B COUNCIL)

LIÊ B

(F

L

ISORY

Ủy ban tư vấn liên bang là một chiếc camera bí mật được aul ahlberg dày công thiết kế để khống chế hội đồng uản trị Cục dự trữ liên bang ỹ. Trong uá trình vận hành hơn 0 năm của Cục dự trữ liên bang, Ủy ban tư vấn liên bang đã thực hiện một cách hết sức xuất sắc ý tưởng năm đó của aul, hầu như chưa có ai để ý cơ cấu này và sự vận hành của nó, cũng chưa có nhiều công trình nghiên cứu đáng tin cậy. Năm 3, hạ nghị sĩ Grasse đã ra sức uảng cáo cho ủy ban tư vấn liên bang. Ông ta nói: “ đây kh ng thể có th g gian c. M i năm (hội đ ng uản tr c c d tr liên bang) sẽ hội đàm b n l n v i y ban tư vấn c a c c nhà ngân hàng, m i một thành viên đại di n cho c c d tr liên bang đ a hư ng n i m nh s ng. Ch ng ta c n có thể bảo v lợi ch c a c ng ch ng t t h n s sắ đ t này kh ng?” Bản thân hạ nghị sĩ chính là Grasse – một nhà ngân hàng, và ông ta không giải thích hoặc cung cấp bất cứ chứng cứ nào cho thấy các nhà ngân hàng đã từng bảo vệ lợi ích gì của công chúng trong lịch sử của nước ỹ. Ủy ban tư vấn liên bang do nhà ngân hàng địa phương thuộc cục dự trữ liên bang tiến cử hợp thành, mỗi năm hội đàm bốn lần với thành viên của hội đồng uản trị cục dự trữ liên bang ỹ ở ashington. Các nhà ngân hàng đã đề xuất “kiến nghị” chính sách tiền tệ cho các thành viên hội đồng uản trị của cục dự trữ liên bang ỹ, mỗi một đại biểu đại diện cho lợi ích kinh tế của địa phương mình, mỗi người đều có uyền bỏ phiếu như nhau, đơn giản mà hoàn toàn kín kẽ về lý thuyết, nhưng trong sự khốc liệt tàn bạo của ngành ngân hàng thì đó hoàn toàn lại là một bộ “ uy tắc ngầm” khác. Thật khó tưởng tượng được tại sao một nhà ngân hàng nhỏ của Cincinnati ngồi chung một bàn hội nghị với các trùm tài chính uốc tế như Paul ahlberg, organ để đề xuất “kiến nghị chính sách tiền tệ” với các ông trùm tài chính này Chỉ cần tiện tay móc trong túi ra một tấm chi phiếu rồi ngoạch lên đó hai nét bút thì bất cứ ai trong số hai ông trùm tài chính này cũng đủ khiến cho các nhà ngân hàng nhỏ khuynh gia bại sản. Trên thực tế, sự sinh tồn của mỗi một nhà ngân hàng nhỏ trong số khu vực liên bang đều hoàn toàn phụ thuộc và sự ban ơn của 5 ngân hàng lớn ở phố all. Năm ông trùm này có ý đem đa số các giao dịch lớn với các ngân hàng châu Âu để chuyển thành các giao dịch nhỏ lẻ cho các “ngân hàng vệ tinh” trong các khu vực của mình đi xử lý. à càng có được những thương vụ béo bở thì “các ngân hàng vệ tinh” càng thêm phục tùng nghe theo các ông trùm kia, đương nhiên năm ông trùm kia cũng có uyền nắm giữ cổ phần của những ngân hàng nhỏ này. Nói chung chúng ta không cần phải tưởng tượng nhiều cũng có thể biết được kết uả mỗi khi khi các ngân hàng nhỏ “đại diện cho lợi ích khu vực của mình” này

VietHR

63

cùng nhau thảo luận chính sách tiền tệ của

ỹ với năm ông trùm tài chính kia.

Cho dù “kiến nghị” của ủy ban tư vấn liên bang chẳng có sức trói buộc lắm đối với việc uyết sách của hội đồng uản trị Cục dự trữ liên bang, nhưng đều đặn mỗi năm bốn lần, các nhà ngân hàng không ngại khổ cực vi hành đến Washington để hội họp với năm ông trùm phố al. Có phải họ đến Washington chỉ để gặp gỡ trà nước với năm nhà tài phiệt đó Nên nhớ rằng, những con người vô cùng bận rộn cùng lúc phải kiêm nhiệm chức chủ tịch hội đồng uản trị của 3 công ty như organ, nếu như sự “kiến nghị” của họ không nhận được bất cứ sự suy xét nào, mà họ vẫn vui vẻ bôn ba đi về, đó thực sự là điều hết sức kỳ lạ.

Ở Đ U?
Tuy t đại đa s người Mỹ hoàn toàn kh ng thể hiểu được ch nh x c hư ng th c v n hành c a c c thể chế cho vay u c tế. ổ s ch c a c c d tr liên bang Mỹ v n dĩ chưa từng được kiểm tra. Nó hoàn toàn được v n hành bên ngoài hạm vi kh ng chế c a u c hội, và nó đang thao t ng (cung ng) t n d ng c a nư c Mỹ. hư ng nghị sĩ arry Goldwater Để tạo ra giá cao, Cục dự trữ liên bang ỹ chỉ cần hạ thấp lãi suất xuống, nhằm mở rộng hoạt động tín dụng và tạo nên một thị trường cổ phiếu phồn vinh. Ngay sau khi ngành công thương đã uen với môi trường lãi suất như vậy, Cục dự trữ liên bang ỹ lại uyết định nâng cao lãi suất một cách tùy ý nhằm chấm dứt sự phồn vinh này. Nó (c c d tr liên bang Mỹ và c c nhà ngân hàng nắm gi c c d tr liên bang) có thể d ng khả năng điều chỉnh lãi suất nh nhàng để khiến cho gi th trường dao động lên xu ng một c ch hài h a như con lắc, cũng có thể điều chỉnh mạnh lãi suất để khiến cho gi cả th trường dao động d dội, bất kể là t nh h nh nào, nó sẽ nắm gi tin t c nội bộ c a t nh h nh tài ch nh và biết trư c s thay đổi sắ đến c a s vi c. Đây là điều mà kh ng có một ch nh h nào có thể có được, uyền biết trư c (th ng tin th trường) kỳ lạ nhất và nguy hiểm nhất mà giai cấ đ c uyền thiểu s nắm gi . H th ng này là thuộc tư h u, toàn bộ m c đ ch v n hành c a nó ch nh là lợi d ng tiền c a người kh c để thu được lợi nhu n l n nhất có thể. Họ biết được khi nào th có thể tạo ra kh ng khoảng để đạt đến t nh h nh có lợi nhất đ i v i họ. Tư ng t , họ cũng biết hải dừng kh ng hoảng vào l c nào là th ch hợ nhất. Khi tài ch nh được kh ng chế th vi c lạm h t tiền t và siết ch t tiền t đều có hi u suất như nhau đ i v i m c đ ch c a họ.

VietHR

64

Hạ nghị sĩ Charles indbergh M i một đ ng ch ng chỉ c c d tr liên bang Mỹ (Federal Reserve Note) đều đại di n cho một khoản nợ chưa trả c a một đ ng đ -la c a c c d tr liên bang Mỹ. áo cáo tiền tệ, ngân hàng hạ viện và ủy ban tiền tệ Ngân hàng khu v c c a c c d tr liên bang Mỹ kh ng hải là c cấu ch nh h , mà là c ng ty độc l , do tư nhân nắm gi và đ a hư ng kiểm so t. ewis và chính hủ Mỹ, 9th Circuit 1982 C c d tr liên bang Mỹ là một trong nh ng c cấu h bại nhất trên thế gi i. Nh ng người có thể nghe ch ng ta nói (di n thuyết c a u c hội), chẳng có ai biết được trên th c tế u c gia c a ch ng ta đang b c c nhà ngân hàng u c tế th ng tr . Có một s người cho rằng ngân hàng c c d tr liên bang Mỹ là c cấu c a ch nh h Mỹ. Ch ng (ngân hàng c c d tr liên bang Mỹ) kh ng hải là c cấu ch nh h . Ch ng là c cấu lũng đoạn hoạt động t n d ng c a tư h u, c c d tr liên bang Mỹ đang bóc lột nhân dân Mỹ v lợi ch c a bản thân ch ng và nh ng k b bợ ngoại u c. Hạ nghị sĩ ouis McFadden Khi bạn và t i viết chi hiếu, trong tài khoản c a ch ng ta c n hải có đ tiền để bảo đảm cho kim ngạch c a chi hiếu. Thế nhưng, khi c c d tr liên bang Mỹ xuất chi hiếu, trong tài khoản c a nó chẳng có bất c món tiền nào để bảo đảm. Khi xuất chi hiếu ch nh là l c C c d tr liên bang Mỹ s ng tạo ra tiền t . Ngân hàng cục dự trữ liên bang Mỹ oston Từ năm 191 đến năm 1949, ngu n v n c a c c d tr liên bang Mỹ từ 14 tri u đ -la tăng vọt lên 4 tỉ đ -la. tiền này tr c tiế chảy vào h u bao c a c c cổ đ ng ngân hàng C c d tr liên bang Mỹ. ’Estaque Mullins ất nhiều vị tổng thống đã đưa ra lời cảnh báo về sự đe dọa của uyền lực tiền tệ. Nhiều ghi chép của uốc hội và các án lệ pháp luật đã nói rõ ràng tính chất tư hữu của cục dự trữ liên bang ỹ, nhưng có bao nhiêu người dân ỹ, người dân Trung uốc và người dân của các uốc gia khác biết được điều này Đây mới là điểm đáng sợ của vấn đề! Chúng ta cho rằng giới truyền thông uy uyền của phương tây “tự do công bằng” sẽ phơi bày chân tướng tất cả, nhưng mọi chân tướng trên thực tế đều bị giới truyền thông “bỏ ua” một cách

VietHR

65

cố ý. ậy còn sách giáo khoa của nước ỹ thì sao ốn dĩ các loại sách giáo khoa của ỹ đều lấy việc lựa chọn những “nội dung lành mạnh” cho thế hệ sau mà bỏ ua các loại uỹ mang danh nghĩa của các nhà ngân hàng uốc tế. Trước ua đời, khi tổng thống Wilson đã thừa nhận rằng mình đã bị lừa dối trong các vấn đề liên uan đến Cục dự trữ liên bang ỹ. Ông đã day dứt khi nói rằng “tôi đã vô ý hủy hoại tổ uốc mình ”. hi cục dự trữ liên bang ỹ chính thức đi vào hoạt động ngày 5 tháng 0 năm , cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất đã bùng nổ. ại một sự “trùng hợp” hòan hảo về thời gian! Các cổ đông của Cục dự trữ liên bang ỹ đang hồ hởi chờ một một mẻ cá lớn!

VietHR

66

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful