PHẦN MỞ ĐẦU

1.Lí do chọn đề tài. “Thi pháp học hiện đại” là bộ môn nghiên cứu văn học mới được xây dựng tương đối hoàn chỉnh ở thế kỉ XX. Đây là hướng nghiên cứu mới rất cần thiết để nâng cao năng lực chiếm lĩnh các giá trị văn học cho người đọc, nhất là giáo viên văn học và học sinh. Thông thường khi đề cập đến một tác phẩm văn học người ta thường quan tâm đến cốt truyện, hệ thống nhân vật của tác phẩm. Nhưng truyện ngắn “Tướng về hưu” của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp không phải là một tác phẩm như vậy nó là một câu chuyện gần như không có cốt truyện xung quang sự kiện tướng Thuấn về hưu mà vấn đề khiến độc giả quan tâm đó là thông điệp tác giả muốn gứi đến độc giả qua nội dung câu chuyện là sụ mất giá trị truyền thống của xã hội lúc giao thời là sự lên ngôi của nghệ thuật trần thuật mà trong bài viết này của cá nhân tôi đề cập dưới cái nhìn thi pháp học hiện đại nhằm hiểu hết những thủ pháp nghệ thuật mà Nguyễn Huy Thiệp hay sử dụng trong các tác phẩm văn học của mình và dặc biệt là về thủ pháp trần thuật trong truyện ngắn “Tướng về hưu”. Nhằm tìm hiểu tác phẩm “Tướng về hưu” một cách khoa học nhất, ngắn gọn nhất cá nhân người viết xin lựa chọn phương pháp nghiên cứu của thi pháp học hiện đại để nghiên cứu tác phẩm này. 2.Đối tượng nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu của bài viết này là truyện ngắn “tướng về hưu” của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp nằm trong nhóm những tác phẩm văn học hiện thực viết những năm gần đây. Tướng về hưu lần đầu được in trên tuần báo Văn Nghệ số 20 /6/1987 của Hội Nhà văn Việt Nam. Nó lập tức trở thành một hiện tượng văn học và được nhà xuất bản Trẻ tuyển chọn in trong tập truyện ngắn với tựa đề Tướng về hưu. 3.Phạm vi nghiên cứu. Bằng các phương pháp nghiên cứu của thi pháp học hiện đại cá nhân người viết xin bó gọn phạm vi nghiên cứu của bài viết trong nội dung tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp cũng như trong các bài nghiên cứu về tác phẩm “Tướng về hưu” của ông.

I.Khái quát về tác giả tác phẩm.Phương pháp nghiên cứu.Bố cục bài viết.1. Kể từ khi tác phẩm ra đời ở cuối thập kỷ 80 thế kỷ trước nó đã gây ra nhiều tranh cãi trong giới văn đàn trong nước cũng như gây ra các luồng ý kiến khác nhau trong các nhà nghiên cứu văn học nước ngoài nhưng ít ai chú ý đến khía cạnh thi pháp học mà tác giả Nguyễn Huy Thiệp sử dụng trong tác phẩm này.Một số vấn đề về thi pháp học hiện đại.2. nhưng trên hết mục đích lớn nhất của bài viết là nhằm áp dụng được những lí thuyết đã học trong học phần “Thi pháp học” vào nghiên cứu thực tiễn cụ thể là trong những tác phẩm văn học Việt Nam hiện đại.Thi pháp học là gì? I.1. 7.2.1. Có lẽ đây là mặt khuất của tác phẩm ít nhận được sự quan tâm của cac nhà nghiên cứu mà để hiểu rõ tác phẩm dưới cái nhìn thi pháp học đòi hỏi chúng ta phải đầu tư thời gian tiền bạc.1.4.Bốn quan niệm chính của thi pháp học I.Tác giả.4. I.2. sách báo. ngoài ra sau bài viết được hoàn thành nó cũng bổ sung một lượng kiến thức không nhỏ về văn học cụ thể là về tác giả truyện ngăn “Tướng về hưu” nhà văn Nguyễn Huy Thiệp cũng như về tác phẩm của ông.KHÁI QUÁT CHUNG.TS Nguyễn Phong Nam. .3. Mục đích nghiên cứu. Phương pháp phân tích và phương pháp liên nghành văn học. Bài viết còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu của thi pháp học trên hết là việc nhìn tác phẩm dưới cái nhìn thi pháp học. I.1.Định nghĩa thi pháp học.2. vắt kiệt trí lực dành cho tác phẩm mới có thể mong đạt được. internet. 6.2. I.Ba đặc tính của hình thức nghệ thuật I. 5.Lịch sử nghiên cứu vấn đề.Tác phẩm.1. Trong bài có sử dụng một số phương pháp: nghiên cứu tổng hợp từ các nguồn tư liệu. Bài viết ngoài hai phần mở đầu và kết luận thì còn có bố cục như sau: I. Mục đích của bài viết này trước tiên nhằm hoàn thiện kết quả học tâp cho học phần thi pháp học của giảng viên:PGS.1. I.

.2.1.3.Nghệ thuật trần thuật trong tác phẩm “Tướng về hưu” của Nguyễn Huy Thiệp. II.2.Thời gian trần thuật trong “Tướng về hưu”.1.Nghệ thuật trần thuật trong “Tướng về hưu” II.Góc nhìn trần thuật trong “Tướng về hưu”. II.Điểm nhìn trần thuật trong “Tướng về hưu”.II.2.2. II.2. II.Nghệ thuật trình bày sắp đặt các đơn vị không gian trên trục thời gian.

Định nghĩa thi pháp học. mâu thuẫn.1. cảm tính (chất liệu tác phẩm. Hình thức nghệ thuật có hai mặt: . . triết lí. Nam Cao bàn chuyện làm văn.Mặt quan niệm (lí lẽ.. tư tưởng. nghĩ…” đã tâm đắc viết: “Hình thức cũng là vũ khí Săc đẹp câu thơ cũng phải đấu tranh cho chân lí Anh nghe cái mặn của đời đang độ kế tinh Nó chưa thành hình. I.Thi pháp học là gì? I.1. khám phá cuộc sống bằng hình tượng”. anh làm cho nó thành hạt Rồi trả tận tay người cùng với máu anh. nhà thơ là một người mô phỏng”. anh làm nó thành hình Chưa thành hạt. tình cảm…) Thi pháp học là công việc tìm ra cái hình thức mang quan niệm. Ông viết: “nhiệm vụ của nhà thơ không phải là tả những sự việc đã xảy ra mà là miêu tả những việc có thể xảy ra… Cũng như hoạ sĩ. tức là cái phương thức tư duy nghệ thuật của nhà văn nghệ sĩ đã ngưng kết thành cái hình thức nghệ thuật của tác phẩm văn nghệ. tiêu biểu như Chế Lan Viên bàn việc thơ. Ông coi sáng tác là một thứ kĩ thuật và ông hy vọng cuốn sách “Poetika” của ông là cuốn cẩm nang cho những ai muốn sáng tác bi kịch. Việt Nam cũng có những nhà văn chú ý bàn chuyện sáng tác. nhân vật. Chế Lan Viên trong bài thơ “Nghĩ về nghề.Nói cách khác. Nói đơn giản : Thi pháp học nghiên cứu cái thi pháp Thi pháp của Aristote xuất hiện cách đây hơn hai ngàn năm là điển hình của loại “thi pháp học sáng tác”. không gian. tình tiết.” . nhận thức.Mặt cụ thể. thi pháp là ý thức nhà văn khi sáng tạo ra hình thức nghệ thuật.. xung đột …) .KHÁI QUÁT CHUNG.PHẦN NỘI DUNG I. chi tiết. thời gian. . “Thi pháp là một hệ thống các phương tiện và phương thức thể hiện cuộc sống bằng nghệ thuật. sự kiện. nghĩ về thơ.1.

Brooks. vừa đau đớn vừa phấn khởi. Nhà văn Nam Cao tâm sự trong truyện ngắn “Đời thừa”: “Một tác phẩm thật giá trị…phải chứa đựng được một cái gì lớn lao mạnh mẽ. Nó ca tụng lòng thương. tâm hồn tự nảy lên bao nhiêu hình ảnh như những tia lửa loé lên… Người làm thơ lượm những tia lửa ấy kết nên một bó sáng – đó là hình ảnh thơ” (Mấy vấn đề văn học).Lối phê bình tâm lí chỉ chú ý tiểu sử tác giả . trường phái này tỏ ra phản ứng với: . cảm nhận) bắt đầu sôi sục lên từ trường phái“Phê bình mới” trong văn học Mỹ.Một số vấn đề về thi pháp học hiện đại. Thi pháp học Nga những năm đầu thế kỉ cũng trỗi dậy như ở Anh.xã hội chỉ chú ý ảnh hưởng của hoàn cảnh lịch sử -xã hội. cái nghệ thuật là cái có giá trị nhất. Còn A. Empson. Các nhà phê bình Mỹ có những quan niệm khác nhau về tác phẩm nghệ thuật: .1. Thi pháp học hiện đại (tiếp nhận.Lối phê bình lịch sử . I.Lối phê bình ấn tượng chủ nghĩa (chỉ chú ý tới ấn tượng chủ quan gợi lên từ tác phẩm) . Họ khẳng định: hình thức tức là nội dung và cũng là biểu hiện.Nhà thơ Nguyễn Đình Thi viết: “Đụng chạm với hành động hàng ngày. Thi pháp học hiện đại Pháp lại phát triển trên cơ sở “chủ nghĩa cấu trúc” và “kí hiệu học”. Waren) Tóm lại.Tác phẩm là một cảm quan toàn vẹn về thế giới (Eliot) .Tác phẩm văn học là một biểu hiện (Spingard) . Mỹ. Thi học Anh có Roman Jacobson duy trì quan niệm coi nghệ thuật là thủ pháp. . Họ coi cách viết là lập mã. Khởi đầu. tình bác ái. tự trị (Richard.Tác phẩm là một cấu trúc ngôn ngữ (Hium) . “Phê bình mới” yêu cầu xem tác phẩm nghệ thuật như một hiện tượng nghệ thuật. “Phê bình mới” Mỹ đã khắc phục quan niệm nhị phân hình thức và nội dung. Họ kiên quyết đòi hỏi phải coi tác phẩm văn học như một hiện tượng nghệ thuật (Girmuaski). họ nghiên cứu chức năng thơ ca trên lập trường ngôn ngữ học.Tác phẩm là một thế giới độc lập.Veselovski xây dựng “Thi pháp học lịch sử” nhằm nghiên cứu sự vận động của nội dung văn học và bản thân hình thức văn học. Cả ba lối trên đều không chú ý thích đáng tới yếu tố sáng tạo nghệ thuật của tác phẩm văn học.2. sự công bình…Nó làm cho người gần người hơn”.

1. Hình thức nghệ thuật có tính hệ thống Nghiên cứu văn học lâu nay ít quan tâm đến tính hệ thống mà chỉ chú ý khai thác các bộ phận riêng lẻ rời rạc tuỳ hứng nên dẫn đến chủ quan. Lịch sử văn học chính là lịch sử tiến hoá của hình thức cảm nhận và biểu hiện đó.1.3.Hình thức văn học là hình thức chiếm lĩnh đời sống.3. Ngày nay nhu cầu tiếp nhận văn học hiện đại. thế giới đó sẽ tạm chấm dứt khi ta thôi đọc sách). Nhà văn sáng tạo hình tượng là để nhìn tận mắt mọi bề sâu của đời sống. văn học ít khi lặp lại mà thường nảy sinh nhiều cái mới. Nhà nghiên cứu Bakhti (Nga) trong công trình “Những vần đề thi pháp Dostoievski” đã viết: “Không hiểu đúng hình thức mới của cái nhìn thì không thể hiểu đúng những điều nhận thấy ở cuộc sống”. chất liệu và thủ pháp ngẫu nhiên vô tình mà những cái ấy đều thể hiện quan niệm rõ rệt của tác giả.3.2.1. văn học quá khứ của dân tộc và nhân loại ngày càng trở nên bức thiết. . Hình thức mang tính quan niệm Hình thức nghệ thuật không đơn giản chỉ là những phương tiện. Nó chẳng phải là tập giấy (văn thơ). nghĩa là nó bày tỏ cách nhìn cách cảm nhận đời sống của nhà văn. cảnh vật.1. văn học hiện đại theo xu hướng cá tính hoá ngày càng mạnh.thế giới tinh thần. Tuỳ theo người đọc. Ở nước Nga đã có hàng chục công trình lớn về thi pháp. I. Thi pháp học đang hướng tới bạn đọc.Một là hình thức cụ thể cảm tính (lời văn.3. giá trị của nó. Hình thức nghệ thuật mang tính tinh thần Tác phẩm nghệ thuật chỉ tồn tại trong tinh thần.3. phiến diện và sai lầm I. để hiểu cho rõ hết các ý nghĩa.Ba đặc tính của hình thức nghệ thuật. để cảm. I.1. Hình thức nghệ thuật có hai mặt: . nhân vật…) . mỗi người có một “tác phẩm riêng” lưu lại trong cách đọc của mình mặc dù đều bắt đầu từ một tác phẩm cụ thể nào đó. Mặt khác. khối gỗ đá (bức tượng) mà là một thế giới nghệ thuật sống trong tinh thần của ta khi ta thưởng thức nó (tựa như người đọc mộng du khi đọc sách – nghĩa là thoát ra khỏi đời sống vật chất và đi lạc vào thế giới khác . Người đọc cần phải có “chìa khoá” để mở ra tất cả kho tàng văn học đó.Hai là hình thức quan niệm (cái lí của hình thức: Vì sao tác giả lại chọn hình thức ấy mà không là cái khác ?) I.

nhân vật. sự kiện. Nhưng cuối cùng.4.Tóm lại: Chúng ta cần nắm vững ba tính chất kể trên của hình thức nghệ thuật. là cảm hứng chủ đạo chi phối toàn bộ tác phẩm. triết lí nhân sinh. thể tài. tạo nên một thế giới đặc biệt. ý nghĩa toàn thể của tác phẩm chẳng phải là tổng số giản đơn các ý nghĩa bộ phận. tản mạn. các hiện tượng trong tác phẩm nghệ thuật mang ý nghĩa không đồng nhất với các hiện tượng tương tự trong đời sống. Nhưng còn một ý nghĩa khác quan trọng hơn: ý nghĩa chủ quan. “văn dĩ minh đạo”… Ý nghĩa chỉnh thể là thế giới quan và nhân sinh quan của tác giả. Ý nghĩa chỉnh thể (toàn thể) là tích hợp của các ý nghĩa bộ phận. con người. để từ đó mà xác định nội dung.4. Văn học không sao chép đơn giản các hiện tượng đời sống mà nhằm nắm bắt các ý nghĩa giá trị của hiện thực bằng những hình tượng sáng tạo. chi tiết. I. I. Ý nghĩa khách quan và ý nghĩa chủ quan. Hai cặp phạm trù ý nghĩa của tác phẩm văn học. Đó là con người.1.1.1. người ta phải hiểu từng chữ từng câu. Ngay các thi sĩ miêu tả trăng nhưng chẳng ai giống ai. điều này giúp người ta cảm nhận thế giới và cuộc sống con người thật phong phú. Ý nghĩa chủ quan này được biểu hiện bằng hình tượng liên tưởng. sự vật.4. tính cách. I. Như thế gọi là giải mã hình thức để chiếm lĩnh nội dung. tức là từng bộ phận hợp thành tác phẩm.Tác phẩm văn học là một thế giới ý nghĩa. tác phẩm còn có những ý nghĩa đặc biệt do bạn đọc khám phá ra. nổi bật lên. Ý nghĩa và giá trị trong cuộc sống thực tế thì rời rạc. các nhà hiền triết thường đòi hỏi “văn dĩ tải đạo”.2.4.2. sâu sắc hơn. I. Ýnghĩa chỉnh thể là ý nghĩa tổng quát. số phận… mang ý nghĩa khách quan của tác phẩm văn học. tình tiết. Ý nghĩa và giá trị trong tác phẩm nghệ thuật thì tập trung. Tác phẩm văn học chứa đựng một thế giới nhân sinh mà người đọc có thể nhận ra.2. mạnh mẽ hơn.4. hỗn độn. liên kết gợi ra một trường cảm nhận.1. Qua những hiện tượng và vấn đề của đời sống mà mọi người đều biết. chủ đề. xung đột. là quan niệm chung quyết định sự lựa chọn và tổ chức nên tác phẩm. Khi tiếp nhận tác phẩm văn học.1. không . Ở phương Đông.2 Ý nghĩa bộ phận. Do đó. I.1.Bốn quan niệm chính của thi pháp học. ý nghĩa toàn thể. chúng ta phải xem xét quan niệm của tác giả về thế giới.1. Vậy là. Vây là có nhiều ánh trăng khác nhau tuỳ theo sự cảm nhận của thi sĩ (và cảm nhận của bạn đọc cũng khác).

mỗi giai đoạn có diện mạo riêng không lặp lại. Người ta thường cho rằng ý nghĩa thì giấu kín ở bên trong (nội dung). không gian.. Nhờ đó. I. hình thức chiếm lĩnh ý nghĩa giá trị của thế giới. I. mỗi tác giả… chỉ nhìn thấy một lớp đời sống nào đó. Sáng tác văn học là một sản phẩm của lịch sử. còn hình thức chỉ lá cái vỏ.3. mỗi thể loại. Đó là những hình thức của một cái nhìn nghệ thuật cũng gắn liền và biểu hiện nội dung. cốt truyện. Tính chất lịch sử cụ thể của hình thức nghệ thuật. lẽ sống. Hình thức nghệ thuật văn chương là hình thức mang ý nghĩa. bố cục.4.v. vần luật.. Lịch sử thi pháp sẽ chỉ ra sự tiến bộ của năng lực sáng tạo nghệ thuật của con người .Khái quát về tác giả tác phẩm. Hình thức đó thể hiện tính tích cực của nghệ sĩ. Lịch sử trôi đi. nhịp điệu. Ý nghĩa chỉnh thể của tác phẩm nghệ thuât là giới hạn tối cao mà người đọc muốn tìm đến. tuỳ thuộc vào quan niệm nghệ thuật về con người. chính trị. Hình thức nghệ thuật là một hiện tượng cụ thể lịch sử cũng không lặp lại. tác phẩm không phải là đồ vật mà là sự sống trong tâm thức người đọc. nhịp điệu… I. hình thức là văn bản bao gồm ngôn từ.1. Nguyễn Huy Thiệp là một bông hoa nở muộn trên văn đàn Việt Nam thời kì đổi mới.) . thời gian.1. I. .4. Nó phụ thuộc vào tác giả mà tác giả lại phụ thuộc vào trình độ văn hoá. Sáng tác văn học cũng phụ thuộc cả mối quan hệ giao lưu văn hoá với nước ngoài. câu chữ. cả giới văn chương trong . Vài truyện ngắn của ông xuất hiện lần đầu trên tạp chí Văn nghệ của hội nhà văn Việt Nam năm 1986. cách gọi nhân vật… cấu trúc.2.4. trình độ tư duy của xã hội và các hình thái ý thức khác (như triết học tôn giáo. Mỗi thời đại. ngoại cảnh. Sự tiếp nhận thi pháp của văn chương cũng mang tính lịch sử cụ thế. cái bình đựng rượu chẳng có ý nghĩa gì ( !? ) Điều đó thật sai lầm ! Hình thức là cái bề ngoài. Thi pháp học lịch sử sẽ nghiên cứu sự vận động của các hình thức nghệ thuật. nội tâm v. Hình thức nghệ thuật không chỉ là chất liệu thủ pháp mà còn là hình thức cảm thấy sự vật. thời gian..Tác giả.đồng thời cũng tương ứng với trình độ văn minh của nhân loại.1. muốn cảm nhận khi tiếp cận một tác phẩm nghệ thuật.2. ngôn ngữ. Chỉ một vài năm sau đó. Với văn học.gian.

Ngay từ những sáng tác đầu tiên. mang đến cho độc giả chân chính những nhận thức không giống nhau. Có thể nói “Tướng về hưu” mang dung lượng của một tiểu thuyết được nén lại trong 20 trang nên khiến nó tiềm tàng một nội lực có khả năng công phá như một trái bom nghệ thuật. Nó vừa sắc . Người khác lại hết lời ca ngợi anh và cho rằng anh có trách nhiệm cao với cuộc sống hiện nay” (lời cuối cuốn sách của nhà xuất bản Đa Nguyên). Tác phẩm được viết năm 1985. “Tướng về hưu” là một truyện ngắn đặc sắc viết về xã hội Việt Nam những năm đầu sau đổi mới. Ông viết một cách rất chân thực : “Mẹ tôi là nông dân.Tác phẩm. lầm đầu được in trên tạp chí văn nghệ số 20/6/1987 của hội nhà văn Việt Nam. thậm chí coi văn chương của anh có khuynh hướng thấp hèn. I.nước và quốc tế đã nổ ra các cuộc tranh luận đến mức gay gắt về các tác phẩm của ông : “có người lên án gay gắt. sinh tôi ra ở nông thôn”. Nguyễn Huy Thiệp chịu ảnh hưởng rõ rệt của tư tưởng nho giáo và phật giáo từ ông ngoại và mẹ. Tuy là người Hà Nội nhưng từ nhỏ gia đình ông đã sống lưu lạc ở khắp vùng nông thôn đồng băng bắc bộ từ Thái Nguyên đến Phú Thọ qua Vĩnh Yên…Nông thôn và những người lao động nghèo vì thế đã để lại nhiều dấu ấn đậm nét trong con người đặc biệt là trong các tác phẩm của ông.2.Nghệ thuật trình bày sắp đặt các đơn vị không gian trên trục thời gian.1. chò dừ đã hơn hai thập kỷ trôi qua nhưng đến nay đọc lại tác phẩm vẫn còn khá nhiều điều phải bàn. Nguyễn Huy Thiệp từng nói “Tướng về hưu” không phải là tác phẩm ông ưng ý nhất nhưng là tác phẩm khiến ông nổi tiếng nhất II. Vì là tác phẩm có tính khai phá lại hàm chứa nhiều dữ kiện thông tin trong mối tương quan đa chiều với những hằng số lịch sử nên.2. II.Nghệ thuật trần thuật trong tác phẩm “Tướng về hưu” của Nguyễn Huy Thiệp. Nguyễn Huy Thiệp đã khẳng định mình là một đại diện tiêu biểu nhất cho những cách tân văn học cuối thế kỷ XX ở Việt Nam. Sở trường của Nguyễn Huy Thiệp là truyện ngắn. Truyện ngắn của anh có sức quyến rũ kì lạ bởi một lối văn đầy ma lực. thậm chí trái ngược nhau.

anh từ chối cái nhìn sử thi. nhà văn không quên ngợi ca những con người “vô sự với tạo hoá. những điểm yếu và những thăng hoa về phương diện tinh thần.…Tất cả quyện đặc trong thế giới nghệ thuật mang tính trò chơi ảo diệu. nhà chính trị… được Nguyễn Huy Thiệp nhìn nhận ở phương diện con người bình thường với đầy những ham hố. Nguyễn Huy Thiệp bộc lộ một quan niệm nghệ thuật mới về con người. chạy theo tiền tài. dục vọng. nhà văn đã lạ hoá cách nhìn. luôn hấp dẫn người đọc với những kiếm tìm văn bản thú vị. đầy đủ hơn chân dung con người. lại có những lúc đằm thắm trữ tình đến xót xa. Với Nguyễn Huy Thiệp. kìm hãm sự phát triển của cá nhân. Giải thiêng huyền thoại về con người. vừa nghiêm túc vừa suồng sã. các thủ pháp kết cấu “hậu hiện đại” như phân mảnh. hoang đường. . lúc giễu cợt kín đáo. Nhà văn phê phán những con người sống ích kỷ. giải thiêng là một cách nhận thức lại. lạ hoá sự đánh giá để bổ sung cho đa diện hơn. dửng dưng. mà chỉ để thấu hiểu chúng”” . lúc hài hước. một cách phản tỉnh đối với cộng đồng: “Thái độ của Spinoza với các hành vi của con người là thái độ duy nhất đúng mà ta học tập: “Tôi đã cố gắng một cách thận trọng để không chế diễu hay thương hại hoặc ghê tởm những hành vi của con người. trong thủ pháp thể hiện. anh hùng. Trong chất giọng đa thanh biến ảo ấy anh pha trộn sao tẩm rất nhiều thủ pháp nghệ thuật mới lạ như yếu tố kì ảo. sàm báng con người. vụ lợi. Nhưng giải thiêng không có nghĩa là lột truồng con người. hướng đến cái ngổn ngang bề bộn của cuộc sống trong thì hiện tại đang tiếp diễn và chưa hoàn tất.Thấu hiểu để phản tỉnh. lắp ghép. cổ tích. Giải thiêng cũng không có nghĩa là phủ nhận sạch trơn cái nhìn truyền thống của cộng đồng về các vĩ nhân. về văn hoá và văn học Việt Nam. ngợi ca và phê phán hiện trạng đời sống là quan điểm trần thuật nhất quán của Nguyễn Huy Thiệp. lạnh lùng. đôi khi là những con người trần tục. văn nhân thi sỹ. Con người là con người. Anh lưu ý đến sự hư hoại tinh thần của con người trong những định kiến hẹp hòi và những quy tắc văn hoá thấp kém có sức trì níu. Đồng thời. Vua chúa.xảo. dục vọng. Trên cơ sở sự nhất quán này. Do đó.

Điểm nhìn trần thuật trong “Tướng về hưu”. Trong truyện ngắn của mình. một vài toạ độ không gian thường xuyên xuất hiện trong văn bản như là những toạ độ gốc. đó là dấu ấn về cách lấy góc nhìn đặc biệt là điểm nhìn trần thuật trong tác phẩm của tác giả. lúc mà mọi giá trị của đời sống tinh thần không được coi trọng. Nguyễn Huy Thiệp dưới góc nhìn của anh Thuần. Quan điểm trần thuật đó còn chi phối đến quan niệm không – thời gian nghệ thuật cũng như điểm nhìn không .1. Đồng thời nó còn là cái nhìn sự đánh giá sắc đáng của chính tác giả về cái xã hội lúc giao thời đầy lố lăng.2. II.2.trung thực đến đáy” . Như đã nói “Tướng về hưu” không phải là tác phẩm mà Nguyễn Huy Thiệp hài lòng nhất nhưng nó cũng đã để lại trong lòng độc giả không ít dấu ấn.Góc nhìn trần thuật trong “Tướng về hưu”.2. Tác giả lấy điểm nhìn từ nhân vật Thuần cho ta một cái nhìn vừa mới mẻ đồng thời cho ta một cái nhìn bao quát hơn bởi anh vừa là nhân vật trung tâm đông thời có cái nhìn khá sắc đáng về các vấn đề đang diễn ra xung quanh “sự kiện” bố anh-Tướng Thuấn về hưu.thời gian trong truyện ngắn của anh. Bằng việc lựa điểm nhìn cho người đọc qua con mắt của Thuần-nhân vật trung tâm của tác phẩm-một tri thức trẻ mới 37 tuổi có lối sống mới. suy nghĩ của một lớp người mới aanh tuy là con dòng trưởng tộc sinh hai con gái nhưng lại không oi trọng việc phải có con trai để nối dõi tông đường. Vì vậy điểm nhìn không gian có sự di động. Nguyễn Huy Thiệp đã tạo ra một không gian hiện thực phiêu lưu gắn với những nhân vật tha hương lữ thứ.những CON NGƯỜI đích thực trong mối quan hệ người người.2.Con trai Tướng Thuấn nhân vật chính trong tác phẩm mà chúng ta đang đi vào tìm hiểu nghệ thuật trần thuật “Tướng về hưu” đã diễn tả được hết những ý đồ mà tác giả muốn diễn đạt qua tác phẩm của mình một cách trọn vẹn nhất dù có thể đó chưa phải là phương .Nghệ thuật trần thuật trong “Tướng về hưu” II. nơi đó nhân vật vận động trong kịch trường của nó II.

một xã hội coi trọng đồng tiền. Câu chuyện trong “Tướng về hưu” là một câu chuyện được tái hiện một cách lộn xộn theo dòng hồi tưởng của Thuần-theo những gì mà anh nhớ ra rồi theo những câu chuyện tưởng không có điểm dừng đó lại vẽ ra một câu chuyện khiến bao nhiêu thế hệ độc giả phải suy nghĩ về những vấn đề xã hội đang diễn ra xung quanh ta. Anh(-xin đươc gọi tác giả một cách trìu mến nhưng vậy) đã nói lên bộc lộ quan điểm cái nhìn đầy phê phán của mình về một xã hội Việt Nam lúc đương thời nơi mà sự suy giảm một cách mạnh mẽ các giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp. Nhưng đọng lại trong người đọc đó là sự nhố nhăng những vấn đề nhức nhối của xã hội được tác giả khơi ra cho độc giả qua một dòng thời gian không giống ai. Qua góc nhìn của Thuần một góc nhìn không mới trong các tác phẩm văn học Việt Nam hiện đại nhưng nó đã được nâng lên một tầm mới bởi không phải trình bày quan điểm của mình. Cả tác phẩm là sự tái hiện cuộc đời đầy vinh quanh rất đỗi tự hào của Tướng Thuấn qua lời anh con trai duy nhất.Thời gian trần thuật trong “Tướng về hưu”. kể cả nhân vật Thuần cũng không phải trình bày quan điểm của mình dù chỉ một câu nhưng đã bộc lộ hết những quan điểm mà Nguyễn Huy Thiệp ấp ủ trong tác phẩm.3. bị đồng tiền sại khiến. II.2.thức hay nhất nhưng nó đã đạt đến tầm nghệ thuật mà cái tôi của Nguyễn Huy Thiệp vẫn chưa phải lộ rõ trước độc giả. . Khi khép lại tác phẩm nó khiến chúng ta phải suy nghĩ về các vấn đề mà chúng ta đang làm liệu có đúng với các truyền thống đạo lí của cha ông và chúng ta phải làm gì để giữ được những truyền thống tốt đẹp quý báu đó.

PHẦN KẾT LUẬN Tác phẩm thì chỉ có một nhưng tác giả đã khiến cho không ít nhà nghiên cứu không chỉ trong nước mà quốc tế phải nổ ra những cuộc tranh luận nảy lửa về tác phẩm này về những vấn đề mà Nguyễn Huy Thiệp đăt ra trong tác phẩm mà còn cả về nghệ thuật xây dựng tác phẩm. Chỉ 20 trang nhưng “Tướng về hưu” là tác phẩm mang tầm tư tưởng thời đại. Tác phẩm còn nhiều vấn đề buộc chúng ta phải nghiên cứu nếu muốn hiểu rõ đặc biệt là trên phương diện thi pháp học hiện đại. pha tạp của xã hội trong giai đoạn mà sự tiêu cực nhố nhăng lên ngôi. Về cái cách mà ông thể hiện suy nghĩ sự trăn trở của mình trước những biến cố. cách kết cấu tổ chức của tác phẩm. Nguyễn Huy Thiệp đã khéo léo vận dụng các thủ pháp. phương thức nghệ thuật một cách mà ta không thể nhận ra để làm nên một tác phẩm vô cùng đặc sắc. Đây là câu chuyện lạ hiến có trong văn học Việt Nam giai đoạn sau 1975 bởi trong mấy chục năm lại đây bạn đọc chỉ đọc những tác phẩm vụn vặt nhỏ lẻ không mang đậm dấu ấn nghệ thuật thay vào đó là thứ văn chương minh họa một cách thô thiển. . sống sượng hoặc một thứ văn chương mà vô thương vô phạt nói lên những điều mà tác giả khi nói ra không sợ đả động đến mình. Hệ thống nhân vật qua cách trần thuật đầy tài tình của tác giả đã thể hiện được hết giá trị câu chuyện.

Nhà xuất bản Hội Nhà văn. Thùy Sương. 2001.com. NXB Khoa học Xã hội. Nguyễn Phong Nam. http://www. Nhà xuất bản Trẻ. Truyện ngắn chọn lọc Nguyễn Huy Thiệp. 1990. Hà Nội. Nghệ thuật như là thủ pháp. Nguyễn Huy Thiệp .Tài liệu tham khảo 1. Hoàng Ngọc Hiến. 4. 5. 2.Tác phẩm và dư luận. NXB Hội nhà văn. 1980. tác giả: Nguyễn Huy Thiệp. 1995. Đỗ Văn Khang. 3. Đại học Đà Nẵng. Bài giảng Đại cương Thi pháp học. 2010. 6. .Lethieu nhon. Hà Nội. Tổng tập Văn học Việt Nam. Tạ Ngọc Liễn.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful